Aamhi Hivrekar

PakHeaven.Com

2012-10-03T03:25:00.001-07:00

PakHeaven.Com - Free Bollywood and Pakistani Mp3 Songs, Hindi ...

www.pakheaven.com/Share

PakHeaven is the best website for bollywood, hindi, indian, pakistani mp3 songs,largest database of indian and pakistani mp3 songs, Download Video Songs ...

Music Download Latest Bollywood and Pakistani Mp3 Songs,Free Mp3 ...	Wallpapers Pakistani Singers and BandsWallpapers of Pakistani ...
Indian Movie Songs Huge collection of Bollywood Hindi Movie Mp3 Songs,Download ...	Ishaqzaade Download Ishaqzaade Mp3 Songs,Ishaqzaade Mp3 Songs ...
Naats Download Free MP3 Naats,Free Naat Online,Naat Shareef ...	Department Download Department Mp3 Songs,Department Mp3 Songs ...
More results

2012-08-26T05:21:00.000-07:00

उखाणे... थोडी गंमत!
PRAVIN JADHAV PTA

दिवाळी संपल्यावर लग्नाचा सीझन सुरू झालाय. या वर्षी मार्गशीर्षात सगळ्यांची घाई उडालीय. कारण पौषात लग्नं करायची नाहीत. पौष संपला, की सीझन सुरू होतो परीक्षांचा आणि यंदा मे महिन्यात चांगले मुहूर्तच नाहीत... म्हणूनच सध्या लग्नांची धूम आहे आणि त्याचमुळे उखाणे घेण्याचीही...

साठ-सत्तर वर्षांपूर्वीचा काळ. मुलीचं लग्न ठरलं, की घरात अनेक प्रकारांची "गडबड' सुरू होई. आई, आजी मुलीला येता-जाता उपदेशाचे डोस पाजत. असे वागावे, तसे वागावे, असे सांगत असताना घरातील आजी तिला हळूच कानात दोन उखाणेही सांगत असे... मुलगी लाजतच ते ऐके आणि स्वत:च्याही नकळत पाठ करी...
आताच्या मुली उखाणा घ्यायला सांगितला, तर अरुण, विनय, सुमन, शंतनू, मंदार असं पटकन नाव घेऊन मोकळ्या होतात.

उखाणा घेणं, उखाण्यात नवरोजीचं नाव घेणं, ते घेत असताना लाजून मान खाली जाणं... अगदी पूर्वीचं झालं हे; पण या सर्व गोष्टी अगदी नव्या-नव्या लग्न झालेल्या "नवथर' मुलीलाच छान शोभून दिसत. (म्हणजे अजूनही दिसतील खरं तर; पण...) उखाणा घे, असं सांगताच नवी नवरी शालू सावरत उठे, उभी राही, इकडे-तिकडे बारीकसा कटाक्ष टाके... नवरोजी ऐकायला आहेत का? हेही त्या कटाक्षात तिला कळे. मग आढेवेढे घेत, आवंढे गिळत "घेते हं' असं म्हणत हळुवारपणे एखादा उखाणा तिच्या तोंडून बाहेर पडे...
मंगळागौरीच्या खेळात सगळीच धम्माल गंमत. अजूनही मंगळागौरीला मात्र उखाण्याच्या कार्यक्रमात एखादी आजी पटकन उखाणा घेते...

"आम्हा एकट्या बायकांचा कोण बरं वाली?
हे गेले वर, मी बसले खाली!'
किंवा एखादी लग्न न झालेली मुलगी म्हणते,
"समोरच्या कोनाड्यात ठेवलेत गहू
लग्न नाही झाले तर नाव कोणाचे घेऊ?'

उत्तम वाचन, उत्तम गुणग्राहकता, उत्तम रचना, उत्तम साहित्यिक गुण, उत्तम काव्यगुण उखाण्यांमधून दिसून येतात. "उखाणा' रचणं हेही "क्रिएटिव्ह' काम आहे. काही "उखाणे' बघा बरं...

कोकिळेच्या कुजनात वसंत ऋतू गेला झटकन
...चे नाव पाहा घेतले, की नाही पटकन

आकाशाच्या निलिम्यावर इंद्रधनुष्याचा पट्टा
...चे नाव घेते पुरे करा बाई थट्टा

वर्षा ऋतूत आकाशात लकाकतात विजा
...च्यासह केली श्री सत्यनारायणाची पूजा

पृथ्वीवर पसरते, कधी पूनव कधी आवस
...चे नाव घेते हळदीकुंकवाचा (डोहाळजेवणाचा, पूजेचा, कशाचाही) आहे दिवस

लतिकांनी भरले हिरव्या पानांचे चुडे
...चे नाव घेते मंगळागौरीपुढे

फुलांची भरली वाडी, सजवला मला साज
...चे नाव घेते डोहाळजेवण (किंवा काहीही) आहे आज

चंदेरी चांदण्यात पडली वसुंधरेला भूल
...सह मला लागली भावी बाळाची चाहूल

सायंकाळी तुळशीपाशी, मंद ज्योत तेवते
बारशाचा दिवस म्हणून ...चे नाव घेते

आशीवार्दाची फुले वेचते वाकून
...चे नाव घेते तुमचा मान राखून

चंदनाच्या झाडाला सुवासाचा वेढा
... आणि मी दोघांचा भाग्यशाली जोडा

समुद्राला आली भरती, नदीला आला पूर
...करता माहेर केले मी दूर

अरबी समुद्रात उसळल्या लाटा
...च्या सुख-दुःखात माझाही वाटा

अशोकवनात कोकिळा गाते
...चे नाव ... घेते

द्राक्षाच्या वेलीला त्रिकोणी पान
...चे नाव घेते ऐका देऊन कान
वृक्षाच्या छायेत, वनदेवी घेते विसावा
...चे नाव घेते सर्वांचा आशीर्वाद असावा

गीतात जसा भाव, फुलांत जसा सुगंध
...च्या जीवनात मला भरभरून आनंद

साधी राहणी, उच्च विचारसरणी
याच तत्त्वाने वागेल ...ची गृहिणी

भरल्या पंगतीत रांगोळी काढली चित्रांची
पंगत बसली ...रावांच्या मित्रांची

चांदीच्या करंड्याला नक्षीदार झाकण
...रावांचं नाव घेऊन सोडते कंकण

शुभ काळी शुभ वेळी आली आमची वरात
...रावांचे नाव घेते सासरच्या घरात

पानापानावर पसरले कोवळे कोवळे ऊन
...रावांचं नाव घेते ...ची सून

वर्तन असावे नम्र, शब्द असावा गोड
...रावांच्या संसाराला माझी आनंदी जोड

राजहंस पक्षी मोतीचारा भक्षी
...रावांचं नाव घेते तुम्ही सर्व साक्षी

मंगल झाली प्रभात, विहंग उडाले गात
...रावांच्या हाती दिला हात
करायला जन्मोजन्मीची साथ

नमस्कार फुकाचा, आशीर्वाद लाखाचा
...रावांसह संसार करेन तुमच्या आशीर्वादाने सुखाचा

वृंदावनात घुमला, श्रीकृष्णाचा पावा
साऱ्या हौशी पुरवायला ...सारखा पती हवा

चंद्राचं प्रतिबिंब, पडलं तळ्यात
...रावांचं नाव घेते मैत्रिणींच्या मेळ्यात

परस्परांचे झालो सोबती, सुख-दुःखाचे भागीदार
.... झालो जन्मोजन्मीचे जोडीदार

हिरकणी बुरूज अमर झाला मातेच्या प्रेमाने
...रावांचे नाव घेते प्रेमाने अन्‌ आदराने

श्रीकृष्ण अन्‌ रामाच्या सर्वत्र आहेत मूर्ती
...रावांची पसरो जगभर कीर्ती

अशोकवनात कोकिळा गाते
...रावांचे नाव ...घेते

हे आहेत काही सोपे, सुटसुटीत, छान, पटकन घेता येण्यासारखे उखाणे. हे सर्व उखाणे खास नववधूंसाठीच आहेत. पूर्वी काही स्त्रिया अगदी मोठमोठ्या कवनात, मोठमोठ्या ओव्या रचून, त्यात "रावांचं' नाव गुंफून उखाणा घेत असत; परंतु आता अनेक गोष्टींत बदल घडून येत आहे, तो आपण बघतच आहोत.

"स्त्री'चं शिक्षण, तिचं करिअर, तिचा अभ्यास, तिचं घर, तिचा पती अन्‌ मुलं यात तिला घरी आणि दारी भरपूर वेळ द्यावा लागतो. या सर्वांमध्ये ती पार गुरफटून गेली आहे. तरीसुद्धा रोजच्या त्याच त्या गर्तेतून, मुला-बाळांमधून, सासू-सासऱ्यांमधून, पतीच्या "अगं, अगं'पणातून तिच्या खास करमणुकीसाठी किंवा तिच्या विरंगुळ्यापोटी ती आसपासच्या गृहिणींत किंवा मैत्रिणींमध्ये असा वेळ देतच असते अन्‌ म्हणूनच खास हे सुटसुटीत तिच्यासाठीचे छोटे छोटे उखाणे.

पन्नास वर्षांपूर्वी मुली आपल्या यजमानांना "अहो' हाक मारीत; पण आताच्या करिअरवाल्या, नोकरी करणाऱ्या, पद भूषविणाऱ्या मुली आपल्या "नवरोबांना' अरे-तुरे म्हणतात. या अशा आधुनिक सहचर अन्‌ सहचारिणींसाठी हे काही "उखाणे'. बघा तर!

नमस्कार करता येतो मला, छान वाकून
...चं नाव घेते तुमचा मान राखून

शंकराला वाहिलं बेलाचं पान
...चं नाव घेते हं, ऐका देऊन कान

गुलाबाच्या फुलांचा येतो मंद सुगंध
...बरोबर राहताना मला होईल आनंद

गोकुळातील मेळाव्यात श्रीकृष्ण वाजवतो पावा
...सारखा जोडीदार मला जन्मोजन्मी हवा

आहे चैत्र-वैशाख महिना, सुरात कोकिळा गाते
...चं नाव ... घेते

रामाची सीतामाई झाली होती लुप्त
... अन्‌ मी राहू नेहमी तृप्त

रजिस्टर केलं लग्न, नाही चौघडा-सनई
... आता खाऊ या, मस्त मेवा मिठाई

पोळी-भाजी नको, नको वरण-भात
..., पाव-भाजी खात, करू या छान बात

नवरोजी म्हणतात -

...भोवती आहे सतत मैत्रिणींचा घोळका
पैठणी का शालू दिलाय ते सर्वांनी ओळखा

नका करू आरडाओरड तुम्ही सर्व जणी
... आहे माझी खरंच पट्टराणी

मोठ्यांसमोर सर्वच गोष्टींत मी झालो पास
....ला देतो गुलाबजामचा घास

कॉम्प्युटर-मोबाईलचा उपयोग झाला छान
... आता प्रत्यक्ष गप्पा मार, ऐकते देऊन कान

नवरदेवाचे उखाणे

2012-08-26T05:18:00.002-07:00

नवरदेवाचे उखाणे
१) संसारातल्या संकटांची नाही पर्वा आता
साथ आहे माझ्याबरोबर ......कांता !!!!!
२) दासांचा दासबोध अनुभवाचा साठा
....चे नाव घेतो तुमचा मान मोठा !!!!!
३) रंभा मेनका स्वर्गलोकीच्या अप्सरा
.....चा पायगुण शकुनी खरा !!!!!
४) संसाररूपी सागरात पतिपत्नींची नौका
.....चे नाव घेतो सर्वजण ऐका !!!!!
५) सितेसारखे चरित्र, रंभेसारखे रूप
.....मिळाली आहे मला अनुरूप
६) नाशिकची द्राक्षे, नागपूरची संत्री
.....झाली आज माझी गृहमंत्री !!!!!
७) दुर्वाची जुडी वाहतो गजाननाला
सौ.....सारखी पत्नी मिळाली आनंद झाला मला !!!!!
८) वसंतात दरवळतो फुलांचा सुवास
सौ.....सोबत सुरु केला जीवनाचा प्रवास !!!!!
९) दोन शिंपले एक मोती, दोन वाती एक ज्योती
माझी आणि सौ.....ची अखंड राहो प्रीती !!!!!
१०)जीवनरूपी सागरात सुखदु:खाच्या लाटा
सुखी संसारात सौ..... चा अर्धा वाटा !!!!!
११)देवाच्या देव्हाऱ्यात फुलांना प्रथम स्थान
सौ.....ने दिला मला पतिराजांचा मान !!!!!
१२)बकूळ फुलांचा सदा पडे अंगणी
सौ..... आहे माझी अर्धांगिनी !!!!!
१३)आम्रवृक्षाच्या छायेत कोकिळा करते कुजन
सौ.....सोबत करतो मी लक्ष्मीपुजन !!!!!
१४)दवबिन्दुच्या थेंबाने चमकतो फुलांचा रंग
सुखी आहे संसारात सौ..... च्या संग !!!!!
१५)गाण्यांच्या सुराला तबल्याची साथ
सौ....ने दिला मला प्रेमाचा साथ !!!!!
१६)सासूबाई आहेत प्रेमळ, मेहुणी आहे हौशी
सौ.....चे नाव घेताना मला होते ख़ुशी !!!!!
१७)अंधश्रद्धेचा पाश करी स्त्रियांचा नाश
सौ....चे नाव घेतो तुमच्यासाठी खास !!!!!
१८)चांदीच्या वाटीत दहीभाताचा काला
सौ....चे नाव घेता पहिला आरंभ केला !!!!!
१९)चंदनाच्या झाडाला नागिणीचा वेढा
सौ.....चा आणि माझा जान्मोजन्माचा जोडा !!!!!
२०)इंग्रजी भाषेत चहाला म्हणतात टी
सौ....चे नाव घेण्यास लागते डबल फी !!!!!
२१)हिमालय पर्वतात बर्फाच्या राशी
सौ.....चे नाव घेतो अक्षता पडल्याच्या दिवशी !!!!!

Festivals Of India

2012-08-14T03:10:00.000-07:00

Sunday, 14 agast 2011

Independence Day of India 2012 | Independence Day of India SMS 2012| Independence Day of India Pictures 2012 | Independence Day of India Greetings 2012| Independence Day of India Srcaps 2012|

Keywords : Independence Day of India 2012 , Independence Day of India SMS 2012 , Independence Day of India Pictures 2012 , Independence Day of India Greetings 2012 ,Independence Day of India Srcaps 2012 ,

Date Of Independence Day of India : 15th August 2012

About Independence Day of India :

"Long years ago we made a tryst with destiny, and now the time comes when we will redeem our pledge, not wholly or in full measure, but very substantially. At the stroke of the midnight hour, when the world sleeps, India will awake to life and freedom. A moment comes, which comes but rarely in history, when we step out from the old to the new, when an age ends and when the soul of a nation, long suppressed, finds utterance.... We end today a period of ill fortune, and India discovers herself again."

- Jawaharlal Nehru

On 15 August 1947, India attained freedom from the British Rule. Every year, August 15 is celebrated as the Independence Day in India. This national festival is celebrated with great enthusiasm all over the country.

The Independence Day of any country is a moment of pride and glory. On this special occasion, rich tributes are paid to the freedom fighters who sacrificed their lives and fought to free their motherland from the clutches of the oppressors - British who ruled the country.

The British, had initially come for trade but gradually took over the total administration of the country.

At the strike of midnight of the August 15, 1947, India shook off the shackles of British Rule and became free. It was a night of celebration all over the country.

Commemorating the day India attained freedom (15th August); Independence Day is celebrated with flag hoisting ceremonies and cultural programmes all over the country. The main program is held at the Red Fort where the Prime Minster unfurls the National Flag and it is saluted by Guns.

The Prime Minister's speech at the Red Fort in Delhi is a major highlight. Patriotic presentations by school children add colors to the celebrations.

Delhi’s skyline gets dotted with thousands of kites taking to the sky this day. Similar programmes are held at all the State capitals also.

The preparations begin a month in advance. Roads are decorated with flags and buntings. Buildings of national importance are illuminated.

History :

At the stroke of midnight, as India moved into August 15, 1947, Jawaharlal Nehru, India's first Prime Minister, read out the famous speech proclaiming India's independence.

The moment ended three centuries of British colonial rule. The land was no longer the summer retreat of British sahibs who fancied spices, shikar, elephants and snake-charmers.

Independence was also the end of nearly a century of struggle for freedom, battles, betrayals and sacrifices. It also created a situation where we were responsible for ourselves.

But it wasn't a period of unqualified joy. For a lot of people, in spite of a new era promised by independence, partition was a painful reality and so was the bloodshed that accompanied it.

That was 60 years ago. Much has changed; the struggle for freedom lives on in history books and memoirs, and on the tombstones of valiant martyrs.

Politics has undergone a personality change from fiery idealism to a pragmatic cynicism. Karma drives the nation on its way forward, and population has crossed the billion mark.

But, come August 15, and the people put their troubles behind them for a while, as they stand up as a nation for the National Anthem. Along with the soaring cadences of the anthem, the hopes and dreams for a better tomorrow are renewed in political speeches and replays of the deeds of those who earned us our freedom.

Independence Day is an occasion to rejoice in our freedom and to pay collective homage to all those people who sacrificed their lives to the cause. But it is more than that. It also marks the coming together of more than 400 princely states into one nation - India. This was probably our biggest diplomatic success.

Each year, August 15 gives us the reason to celebrate all this, and do much more - it is a time to contemplate what we have and how we achieved it.

Though India had no dearth of religious and community festivals, there was, till Independence, no true national festival that the whole country could partake of. Independence Day, beginning as a day to commemorate the greatest moment in Indian history, has now come to signify a feeling of nationalism, solidarity and celebration.

Independence Day remained the sole national festival till India declared itself a republic in 1950. On January 26, 1950, Republic Day became the second Indian national holiday.

Significance of Independence Day

The significance of the Independence Day in the existence of a nation is of greater value. The day is much more than merely celebrating the anniversary of India’s free statehood. On this day India attained a major part of Asian subcontinent’s 562 extensively spread territories besides British owned states.

15th August 1947 symbolizes the victory of Indian patriotism which the nation got after uncertain yet brutal struggle from the repression of the British colonialism. The British, who oppressed India for centuries had primarily arrived to initiate business but steadily captured the entire government of the nation. They educated the Indians and in the process generated enthusiasts who weren’t hesitant in helping them expanding their regime.

Men and women from all over India joined hands and fought for India’s freedom. Many were acclaimed while others contribution went unnoticed. However, praise wasn’t what they desired for. It was the dream of free and autonomous India which motivated them to walk the path of struggle unselfishly. Neither did they battle for their region nor for their natives, but for India and Indians.

At the time of growing communal and caste conflicts, it becomes significant to remind us that the people who laid the foundation of free India has always dreamt of an integrated nation. Hence, it is our duty to live and sustain their dreams, the sole reason for which Independence Day in India is observed.

It is a day to pay a mark of respect to our saviors because of whom we are breathing an air of freedom which does not have the elements of exploitation and repression.

Independence Day celebrations in India

Independence Day is considered as a national holiday in India. The arrangement begins a month before the D-day and the roads are embellished with ribbons and Indian flags.

Flag-hoisting ceremonies are executed all over India by state governments. However, the chief event is conducted in the capital city of India, New Delhi where the Prime Minister of India unfurls the tricolor at the barricades of Red Fort which receives a salutation of 21 guns, and addresses the nation with his speech.

The Prime Minister’s speech holds major importance as it pays tribute to the great souls who sacrificed their lives for nation’s independence and reveals the achievements of the nation during the past year beside discussing significant issues and proposing steps for further growth.

A vibrant parade exhibiting India’s cultural multiplicity, emblematic portrayals of the nation’s developments in science and technology, a collaborative parade of India’s armed competencies by the three forces and patriotic skits and dramas by school children are an integral part of the Independence Day festivities.

On this day the skyline of the capital city gets sprinkled with innumerable multicolored kites. People indulge in kite flying competitions and children cheer aloud elevating the spirit of the day.

Independence Day of India SMS :

!!!==--..__..-=-._;

!!!==--..@..-=-._;

!!!==--..__..-=-._;

HAPPY INDEPENDENCE DAY.

SAARE JAHAN SE ACCHA

HINDUSTAN HAMARA

********************

Na sar jhuka hai kabhi

aur na jhukayenge Kabhi,

jo apne dum pe jiyen sach me zindagi hai wahi.

Live like a true INDIAN.

HAPPY INDEPENDENCE DAY

********************

['****'\.

\*******`''|

|*********,]

`._******].

|*****\

_/*******-'\

,'**********,'

_/'**********\__

|--''**************'-;_********|\*****/******.,'

\**********************`--.__,'_*'----*****,-'

`\******** 15th August ********\`-'\__****,|

,--;/ ********************************/*****.|*,/

\__*** HAPPY INDEPENDENCE DAY *'|****/**/*

**./**_-,*************************_|***

**\__/*/************************,/********"

*******|**********************_/

*******|********************,/

*******\*www.smsdose.com*/

********|**************/.-'

*********\***********_/

**********|*********/

***********|********|

******.****|********|

******;*****\*******/

******'******|*****|

*************\****_|

**************\_,/

A Very Happy Independence Day To all of you!

****************************

Some things just can't be expressed in words

Some people just can't be lived without

Love can speak volumes even when words cant

So all i am going to say is ..

I love u.

Happy Independence Day sweetheart

*****************************

Independence Day of India Pictures:

Independence Day of India Greetings :

Independence Day of India Scraps :

Friendship

2012-08-04T09:12:00.000-07:00

Friendship

From Wikipedia, the free encyclopedia

Jump to: navigation, search

The neutrality of this article is disputed. Relevant discussion may be found on the talk page. Please do not remove this message until the dispute is resolved. (April 2012)

This article may require copy editing for to adhere to the manual of style.. You can assist by editing it. (April 2012)

"Friend" redirects here. For other uses, see Friends (disambiguation).

Friendship is a relationship between two people who hold mutual affection for each other.^[1] Friendships and acquaintanceship are thought of as spanning across the same continuum. The study of friendship is included in the fields of sociology, social psychology, anthropology, philosophy, and zoology. Various academic theories of friendship have been proposed, including social exchange theory, equity theory, relational dialectics, and attachment styles.
The value of friendship is often the result of friends consistently demonstrating the following:

The tendency to desire what is best for the other
Sympathy and empathy
Honesty, even in situations where it may be difficult for others to speak the truth
Mutual understanding and compassion; ability to go to each other for emotional support
Enjoyment of each other's company
Trust in one another
Positive reciprocity — equal give-and-take between the two parties
The ability to be oneself, express one's feelings and make mistakes without fear of judgement.^{[citation needed]}

Cultural variations

The examples and perspective in this section may not represent a worldwide view of the subject. Please improve this article and discuss the issue on the talk page. (April 2011)

This section needs additional citations for verification. (May 2012)

Holding hands is a sign of friendship in most cultures.

Ancient Greece

Friendship was a topic of moral philosophy which was greatly discussed by Plato, Aristotle, and Stoics. This was less discussed in the modern era, until the re-emergence of contextualist and feminist approaches to ethics.^[2] Openness in friendship was seen as an enlargement of the self; Aristotle wrote, "The excellent person is related to his friend in the same way as he is related to himself, since a friend is another self; and therefore, just as his own being is choiceworthy him, the friend's being is choice-worthy for him in the same or a similar way."^[3] In Ancient Greek, the same word was used for "friend" and "lover".^[4]

Islam

In Islamic culture, friendship, also known as companionship, is taken seriously and numerous important attributes of a worthwhile friend have emerged in Islamic media. These include, for both men ("brothers") and women ("sisters"): The notion of a righteous (or "Saalih") person, who can appropriately delineate between that which is "good" and that which is "evil", has appeared prominently; concordance with the perspectives and knowledge of other Islamic companions is considered to be important; forgiveness regarding mistakes and loyalty between friends is emphasized; and, a "love for the sake of Allah" is considered to be a relationship of the highest significance between two humans.^[5]

Asia

In Central Asia, male friendships tend to be reserved and respectful in nature. They may use nicknames and diminutive forms of their first names.

Near East-Middle East

It is believed that in some parts of the Near East-Middle East, friendship has been described as more demanding when compared with other cultures; friends are people who respect each other, regardless of shortcomings, and who will make personal sacrifices in order to assist another friend, without considering the experience an imposition.^[6]
Many Arabian people perceive friendship in serious terms, and will deeply consider personal attributes such as social influence and the nature of a person's character before engaging in such a relationship.^[6]

Germany

Germans typically have very few friends,^{[citation needed]} although friendships that do develop typically last a lifetime, as loyalty is held in high regard. Germans may appear aloof to people from other countries, as they tend to be cautious and keep their distance when it comes to meeting new people. The development from becoming an acquaintance to a friend can take several months.^{[citation needed]}

Russia

In Russia, one typically accords very few people the status of "friend". These friendships, however, make up in intensity what they lack in number.^{[citation needed]} Friends are entitled to call each other by their first names alone and to use diminutives. A norm of polite behavior is addressing acquaintances by full first name plus patronymic. Acquaintances could include relationships that elsewhere would be qualified as real friendships, such as long-standing workplace relationships, or neighbors with whom one shares an occasional meal or a customary drink.

United States

Americans also use the term “friend” very freely, referring to someone they have known for a few weeks as a friend, perhaps for lack of a term for someone who is more than an acquaintance but less than a friend (Copeland, 2001). The rise of social networking websites, initially with friendster, followed by others like myspace and facebook, which popularized the concept of "Friend requests", also diluted the traditional meaning of "friend" due to the casual way that many users accept friend requests from people who they have met only once or none at all, whom, once the request is accepted, goes into the first person's "friend list". In the contemporary social media world, "friend" is used in a very casual, low-relationship threshold, manner.

Decline of friendships in the U.S.

The friendship bracelet is an American example of the exchange of small tokens of friendship.

According to a study documented in the June 2006 issue of the journal American Sociological Review, Americans are thought to be suffering a loss in the quality and quantity of close friendships since at least 1985.^[7]^[8] The study states that 25% of Americans have no close confidants and that the average total number of confidants per person has dropped from four to two.
According to the study:

The percentage of Americans who had at least one confidant not connected to them through kinship dropped from 80% to 57%.
Americans' dependence for close contact on a partner or spouse went up from 5% to 9%.
Research has found a link between fewer friendships (especially in quality) and psychological regression.

In recent times, it is suggested that modern American friendships have lost the force and importance they had in antiquity. C.S. Lewis, for example, in his The Four Loves, writes:

To the Ancients, Friendship seemed the happiest and most fully human of all loves; the crown of life and the school of virtue. The modern world, in comparison, ignores it. We admit of course that besides a wife and family a man needs a few 'friends'. But the very tone of the admission, and the sort of acquaintanceships which those who make it would describe as 'friendships', show clearly that what they are talking about has very little to do with that Philía which Aristotle classified among the virtues or that Amicitia on which Cicero wrote a book.^[9]

Likewise, Paul Halsall claims that:

The intense emotional and affective relationships described in the past as "non-sexual" cannot be said to exist today: modern heterosexual men can be buddies, but unless drunk they cannot touch each other, or regularly sleep together. They cannot affirm that an emotional affective relationship with another man is the centrally important relationship in their lives. It is not going too far, is it, to claim that friendship – if used to translate Greek philia or Latin amicitia – hardly exists among heterosexual men in modern Western society.

Mark McLelland, writing in the Western Buddhist Review under his Buddhist name of Dharmachari Jñanavira (Article), more directly points to homophobia being at the root of a modern decline in the western tradition of friendship.
Hence, in a cultural context where homosexual desire has for centuries been considered sinful, unnatural and a great evil, the experience of homoerotic desire can be very traumatic for some individuals and severely limit the potential for same-sex friendship. The Danish sociologist Henning Bech, for instance, writes of the anxiety which often accompanies developing intimacy between male friends:

The more one has to assure oneself that one's relationship with another man is not homosexual, the more conscious one becomes that it might be, and the more necessary it becomes to protect oneself against it. The result is that friendship gradually becomes impossible.

Their opinion that fear of being, or being seen as, homosexual has killed off western man's ability to form close friendships with other men is shared by Japanese psychologist Doi Takeo, who claims that male friendships in American society are fraught with homosexual anxiety and thus homophobia is a limiting factor stopping men from establishing deep friendships with other men. The suggestion that friendship contains an ineluctable element of erotic desire is not new, but has been advanced by students of friendship ever since the time of the ancient Greeks, where it comes up in the writings of Plato. More recently, the Austrian philosopher Otto Weininger claimed that:

There is no friendship between men that has not an element of sexuality in it, however little accentuated it may be in the nature of the friendship, and however painful the idea of the sexual element would be. But it is enough to remember that there can be no friendship unless there has been some attraction to draw the men together. Much of the affection, protection, and nepotism between men is due to the presence of unsuspected sexual compatibility. (Sex and Character, 1903)

Recent western scholarship in gender theory and feminism concurs, as reflected in the writings of Eve Sedgwick in her The Epistemology of the Closet, and Jonathan Dollimore in his Sexual Dissidence and Cultural Change: Augustine to Wilde, Freud to Foucault.
Divorce also contributes to the decline in friendship among Americans. “In international comparisons, the divorce rate in the United States is higher than that of 34 other countries including the United Kingdom, Canada, New Zealand, and Australia (Newman & Newman, 2012 pg. 475).” With the divorce rate being so high, many couples end up losing friends through the process. This is because certain friends side with one member of the relationship and therefore lose the other friend.
Friendship and Technology: Another reason for the decline in friendships in the U.S. is due to technology. Ethan J. Leib, author of the book Friend vs. Friend and law professor at the University of California-Hastings suggests that longer hours of work and a large amount of online communication such as e-mail and excel take away from personal communication and thus make it much harder to form friendships even in the work place. Other aspects of technology including Facebook and Twitter also decrease the amount of personal communication in everyday life. These technological advances make it hard to feel emotionally connected to a friend (Newman & Newman) (Berry, 2012) (Freeman, 2011).

Developmental issues

In the sequence of the emotional development of the individual, friendships come after parental bonding and before the pair bonding engaged in at the approach of maturity. In the intervening period between the end of early childhood and the onset of full adulthood, friendships are often the most important relationships in the emotional life of the adolescent and are often more intense than relationships later in life.^[10] However, making friends seems to trouble a lot of people; having no friends can be emotionally damaging in some cases.^[11]
A study by researchers from Purdue University found that post-secondary-education friendships (e.g., college, university) last longer than the friendships before it.^[12]
Children with disorders such as High-functioning autism or Asperger's syndrome usually have some difficulty forming friendships. This is due to the autistic nature of some of their symptoms, which include, but are not limited to, preferring routine actions to change, obsessive interests and rituals, and usually lacking good social skills. This does not mean that they are not able to form friendships, however. With time, moderation, and proper instruction, they are able to form friendships after realizing their own strengths and weaknesses. Children with ADHD may not have difficulty forming friendships, but they may have a hard time keeping friendships because of impulsive behaviour and hyperactivity. Children with inattentive ADD may not have as much trouble keeping and maintaining friendships, but inattentiveness may make it more difficult. Children with conditions such as Asperger's syndrome may find it easier to form a strong friendship with a child who has a condition such as ADHD due to similar interests and behaviours.^{[citation needed]}.

Friendship Quality

(Berndt, 2002). -Children prize friendships that are high in prosocial behavior, intimacy, and other positive features. -Children are troubled by friendships that are high in conflicts, dominance, rivalry, and other negative features. -Friendships are high in quality when they have high levels of positive features and low levels of negative features. -High-quality friendships have often been assumed to have positive effects on many aspects of children’s social development. -The direct effects of friendship quality appear to be quite specific. -Having friendships high in positive features enhances children’s success in the social world of peers, but it apparently does not affect children’s general self-esteem. These findings are surprising because numerous studies with adults suggest that friendships and other supportive relationships enhance many aspects of adults’ physical and mental health, including their self-esteem -High-quality friendships may also have indirect effects on children’s social development. Most theories of social influence include some form of the hypothesis that children are more strongly influenced by their friends’ characteristics the higher the quality of those friendships.
Quality of Friendship

Friendship is “Life Enhancing” (Helm, 2012). By engaging in activities with friends, pleasure and happiness are intensified. The quality of friendships relates to happiness because friendship “provides a context where basic needs are satisfied” (Demir, 2010). By experiencing a good quality of friendship, the individual is led to feel more comfortable with who they are as a person. Ultimately, good quality friendships connect with the meaning of life satisfaction. Higher friendship quality directly contributes to self-esteem, self-confidence, and social development (Berndt, 2002).

Quality of Friendship: Two Dimensions

Friendship has two dimensions (Demir, 2007). The two dimension include: quality and conflict. The quality of friendship is important for a persons well being and it contributes to the closeness of friends. Within the quality of friendship, it is important to have healthy and interesting interaction. This type of interaction leads to a higher quality of friendship. The second dimension is conflict, which connects with the quality of friendships. High quality friendships have great ways of resolving conflict which ultimately leads to a stronger and healthier relationship.

Friendship development through childhood

At the early school age, friendships are based on the sharing of toys and objects and the enjoyment that is received from performing activities together. Friendships at this age are maintained through affection, sharing, and creative play time. Sharing is hard for children at this age level as they are very self-oriented. However, children are likely to share more with someone they consider to be a friend than with someone who is just a peer (Newman & Newman, 2012).
As a child moves from early school age to middle childhood, they face the developmental task of friendship. At this stage in life, children become less individualized and more aware of others. They begin to see their friends point of view and have fun playing in groups of peers who have the same interests as them. They also experience peer rejection as they move through the middle childhood years. It is important to teach a child that it is natural to sometimes be unaccepted by others but to remain positive about the friends they still have. Establishing good friendships at a young age helps a child to be better acclimated in society later on in their life (Newman & Newman, 2012).
In a 1974 study,^[13] Bigelow and La Gaipa, in one of the first studies conducted regarding children's friendships, found that expectations of a best friend become increasingly complex as a child gets older. The study investigated the criteria for "best friend" in a sample of 480 children between the ages of six and fourteen years of age.
Their findings highlighted three stages of the development of friendship expectations.

First stage: emphasised shared activities and the importance of geographical closeness.
Second stage: emphasised sharing, loyalty and commitment.
Third stage: revealed growing importance of similar attitudes, values and interests.

The Study of Friendships in Adolescent Development

(Crosnoe, R., & Needham, B., 2004)
Friendships in adolescent development include positive influences on how they act, feel, and think, and also problematic aspects including negative peer pressure. Which one is more prominent? To find out one needs to consider the characteristics of friends and how these friendships form. A study was conducted by the National Longitudinal Study of Adolescent Health where 9,234 American adolescents were examined to determine how their engagement in problem behavior (stealing, fighting, sexual activity, truancy) was related to the kinds of friends they had and to the peer networks and schools in which these friendships were located. Findings revealed that adolescents were less likely to engage in problem behavior when their friends did well in school, participated in school activities, avoided drinking and had good mental health. Also, these positive characteristics are greater when done together within the social group. How adolescents are affected by friendships could be shaped by their location in their group. For example, the one who is most central to their peer networks were the most influenced by their friends. Results also found that adolescents have less problematic behavior when they attended schools with similar characteristics to their friends (friends who did well at school at an academically rigorous school). Ones that engaged in more problem behavior resulted from friends with opposing characteristics to the school (friends who drank at an academically rigorous school). Thus, whether adolescents were influenced by their friends to engage in problem behavior depended on how much they were exposed to these friends and whether they and their friendship groups “fit in” at school.

Friendships in Adulthood

(Fowler) Just like adolescents, relationships with friends are important to older adults. Friends contribute to our satisfaction, give us a sense of belonging, competence, and self-worth. Friendship involves: - Enjoyment - spending time doing things together and sharing life experiences. - Trust — believing that our friends act on our behalf. - Respect and understanding — believing that our friends have the right to their own opinions. - Mutual assistance — helping and supporting our friends and having them help us. - Confiding — sharing confidential matters with our friends.
Types of Friendships Friends are people we know and trust, and who are special to us socially and emotionally. Friends are usually chosen among people who are considered the same as us. The people adults select as friends tend to be those who: - we have grown up with - have similar occupations - have children the same age - have similar interests - are the same general age and the same gender
The majority of adults have three or more close friends and more than half of adults have ten or more friends. Men and women have the same number of friends, however, women are likely to confide more in friendships than men. Men tend to enjoy activities or discuss and practice special skills. Adults also often make friends based on who their children are friends with. Many times, parents within a neighborhood are all friends because they are around each other so much because of their children. Parents will also often make friends with other parents on their children’s sports teams for the same reason. Not all adult acquaintances will end up in the friendship stage, however, it is likely that some will share commonalities and form a deeper relationship (Newman & Newman, 2012).
With life events such as marriage, parenthood, and accelerated career development, young adulthood merges into middle adulthood. Following marriage, both women and men report having fewer cross-gender friends. This may be due to suspicion and jealousy, and spouses spend most of their free time together rather than separately in social situations that might lead to cross-sex friendship formation. Also, when people marry they generally become more dependent on spouses and less so on friends for meeting social needs (Friendships, 2012).
Duration of Friendships Long-term and short-term friends vary in their characteristics. Long-term friends are the people with whom we can reminisce about memories that occurred during our lifetime. Changes in life such as health changes or retirement are less disruptive on longterm friendships. Short-term friendships help us to deal with changes that affect our daily roles, such as moving into a new area or starting a new job.
Friends Keep Us Healthy Social interactions with friends help us lead longer and healthier lives. Studies show that people who enjoy interaction with friends live longer and healthier than those who are socially isolated. Friends are relied upon for emotional support, and a close network of friends can help us through challenges in life.
How Can Friends Help in Times of Crisis? Friends can strengthen relationships by: - keeping in regular contact by phone, mail, or in person - allowing your friend to express emotions - listening to your friend’s feelings and his/her perception of a situation - being non-judgmental and not offering advice unless asked

Elderly

(Emotional and social development in late adulthood) - having friends is very important for the mental health among the elderly
Functions of Elder Relationships Intimacy and companionship - mutual interests, belongingness, and ability to express feelings and confide in each other Acceptance - late-life friends shield one another from negative judgments about their capabilities and worth as a person while aging A link to the larger community - for elders who cannot go out as often, interactions with friends can keep them socially interactive Protection from the psychological consequences of loss - older adults in declining health who remain in contact with friends show improved psychological well-being
Characteristics of Elder Relationships Older adults prefer familiar and established relationships over new ones, but friendship formation continues throughout life. With age, elders report that the friends they feel closest to are fewer in number and live in the same community. Elders tend to choose friends whose age, sex, race, ethnicity, and values are like their own. Compared with younger people, fewer report other-sex friendships. Older women have more secondary friends who are not intimates but with whom they spend time occasionally (group that meets for lunch, bridge, or museum tours). Through these associates, elders meet new people and gain in psychological well-being.

Types of friendships

Acquaintance: not a true friend—sharing of emotional ties is absent. An example would be a coworker with whom one enjoys eating lunch or having coffee, but would not look to for emotional support. Many "friends" that appear on social networking sites are generally acquaintances in real life.
Best friend (or close friend): A person someone shares extremely strong interpersonal ties with as a friend.
Blood brother or blood sister: Either people related by birth, or a circle of friends who swear loyalty by mixing the blood of each member together; the latter carries the risk of transmitting infections such as HIV.
Boston marriage: An antiquated American term used during the 19th and 20th centuries to denote two women who lived together in the same household independent of male support. Relationships were not necessarily sexual. It was used to quell fears of lesbians after World War I.
Bro or Bruh: Slang used primarily in the USA, Australia, Canada and New Zealand by teenage and young adult men to describe a male close friend.
Sis: Female equivalent of "bro".
Bromance: a close non-sexual relationship between two (or more) men, a form of homosocial intimacy.
Buddy: In the USA, males and sometimes females often refer to each other as "buddies", for example, introducing a male friend as their "buddy", or a circle of male friends as "buddies". Buddies are also acquaintances that one has during certain events. The term may also refer to an online contact, such as the AOL Buddy List. It also refers to a close friend.
Casual relationship or "friends with benefits": A sexual or near-sexual, emotional relationship between two people who do not expect or demand to share a formal romantic relationship. This can also refer to a "hook-up".
Family friend: A friendship extended to family members of the friends. Close relation is developed in those societies where family ties are strong. This term is usually used in the Indian subcontinent.
Comrade: Means "ally", "friend", or "colleague" in a military or political connotation. This is the feeling of affinity that draws people together in time of war or when people have a mutual enemy or even a common goal. Friendship can be mistaken for comradeship. Former New York Times war correspondent Chris Hedges wrote:
We feel in wartime comradeship. We confuse this with friendship, with love. There are those, who will insist that the comradeship of war is love – the exotic glow that makes us in war feel as one people, one entity, is real, but this is part of war's intoxication. [...] Friends are predetermined; friendship takes place between men and women who possess an intellectual and emotional affinity for each other. But comradeship – that ecstatic bliss that comes with belonging to the crowd in wartime – is within our reach. We can all have comrades.^[14]
As a war ends, or a common enemy recedes, many comrades return to being strangers who lack friendship and have little in common. Sometimes they even become enemies in another war.
Cross-sex friendship: A person having a friend of the opposite sex with having little or no sexual or romantic activity: a male who has a female friend, or a female who has a male friend. Historically, cross-sex friendships have been rare. This is because often men would labor in order to support themselves and their family, while women stayed at home and took care of the housework and children. The lack of contact led to men forming friendships exclusively with their colleagues and women forming friendships with other stay-at-home mothers. However, as women attended schools more and as their presence in the workplace increased, the segregated friendship dynamic was altered, and cross-sex friendships began to increase. Cross-sex friendship, once a sign of gender deviance, has been loosened because of the increase of gender equality in schools and the workplace, along with certain interests and pastimes such as sports. Cross-sex friendships are not always a socially accepted norm of amity, and some of those friendships could develop into romantic feelings (see romantic friendship). When these feelings are not mutual, they can often backfire, making it hard for the two to remain friends.
Frenemy: A portmanteau of the words fr(iend) and enemy, the term frenemy refers to someone who pretends to be a friend but actually is an enemy— a proverbial wolf in sheep's clothing in the world of friendships. This is also known as a love–hate relationship. Most people have encountered a frenemy at one time or another in the same places one might find friends —school, work, the neighborhood. The term frenemy was reportedly coined by a sister of author and journalist Jessica Mitford in 1977 and popularized more than twenty years later on the third season of Sex and the City. While most research on friendship and health has focused on the positive relationship between the two, a frenemy is a potential source of irritation and stress. One study by psychologist Dr. Julianne Holt-Lunstad found that unpredictable love–hate relationships characterized by ambivalence can lead to elevations in blood pressure. In a previous study, the same researcher found that blood pressure is higher around friends for whom one has mixed feelings than it is people whom one clearly dislikes.^[15]
Fruit fly,^[16] fag hag (female),^[17] or fag stag (male): ^[18] denotes a person (usually heterosexual) who forms deep ties or close friendships with gay men. Men (gay or straight) who have lesbian friends have been referred to as "lezbros" or "lesbros".^[19] The term has often been claimed by these straight members in gay-straight friendships; however, some feel that it is derogatory.^[20]^[21]
Imaginary friend: a non-physical friend created by a child or even an adult. Sometimes they are human; other times, they are animals, such as the life-size rabbit in the 1950 Jimmy Stewart movie Harvey. Imaginary friends are also created for people desperate for social interaction but are isolated from contact with humans and pets. It may be seen as bad behavior or even taboo (some religious parents even consider their child to be possessed by an evil "spirit"), but is most commonly regarded as harmless, typical childhood behavior. The friend may or may not be human and commonly serves a protective purpose.
Internet relationship: a form of friendship or romance which takes place over the Internet. Some internet friendships evolve into real-life friendships. Internet friendships are in similar context to pen pals. These friendships are also based on the thought that they may never meet in real life, they know each other for who they are instead of the mask they may use in real life.
Mate: In the UK, Ireland, Australia, and New Zealand, blokes often refer to each other as "mates", for example, introducing a male friend as their "mate", or a circle of male friends as "mates". In the UK, as well as Australia, this term has begun to be taken up by women as well as men.
Open relationship: a relationship, usually between two people, that agree each partner is free to have sexual intercourse with others outside the relationship. When this agreement is made between a married couple, it is called an "open marriage".
Communal friendship: a friendship in which the friends gather often to provide encouragement and emotional support in times of great need. This type of friendship tends to last only when opposing parties fulfill the expectations of support for the relationship.^[22]
Agentic friendship: a friendship in which both parties look toward each other for help in achieving practical goals in their personal and professional life.^[22] These friends help with completing projects, study for an exam, or help a friend move out. These types of friends value sharing time together, but only if there are no other priorities and the friend is actually available to help in the first place. Emotions and sharing of personal information is of no concern to this type of friend.
Pen pal: people who have a relationship via postal correspondence. Now pen pals have been established into internet friendships with the use of chat or social networking sites. They may or may not have met each other in person and may share either love, friendship, or simply an association between each other. This type of correspondence was encouraged in many elementary school children; it was thought that an outside source of information or a different person's experience would help the child become more worldly.

Friendship and health

The conventional wisdom is that good friendships enhance an individual's sense of happiness and overall well-being, but a number of solid studies support the notion that strong social supports improve a woman's prospects for good health and longevity. Conversely, it has been shown that loneliness and lack of social supports are linked to an increased risk of heart disease, viral infections, and cancer as well as higher mortality rates. Two researchers have even termed friendship networks a "behavioral vaccine" that protects both physical and mental health.^[23]
While there is an impressive body of research linking friendship and health status, the precise reasons for this connection are still far from clear. Most of the studies are large prospective studies (that follow people over a period of time), and while there may be a correlation between the two variables (friendship and health status), researchers still do not know if there is a cause-and-effect relationship, i.e., that good friendships actually improve health.
There are a number of theories that attempt to explain the link, including: 1) Good friends encourage their friends to lead more healthy lifestyles; 2) Good friends encourage their friends to seek help and access services when needed; 3) Good friends enhance their friends' coping skills in dealing with illness and other health problems; and/or 4) Good friends actually affect physiological pathways that are protective of health.^[24]

Pure love

Non-personal friendships

Although the term initially described relations between individuals, it is at times used for political purposes to describe relations between states or peoples (the "Franco–German friendship", for example), indicating in this case an affinity or mutuality of purpose between the two nations.
Regarding this aspect of international relations, Lord Palmerston said:

“

Therefore I say that it is a narrow policy to suppose that this country or that is to be marked out as the eternal ally or the perpetual enemy of England. We have no eternal allies, and we have no perpetual enemies. Our interests are eternal and perpetual, and those interests it is our duty to follow.^[25]

”

This is often paraphrased as: "Nations have no permanent friends and no permanent enemies. Only permanent interests."
The word friendship can be used in political speeches as an emotive modifier. Friendship in international relationships often refers to the quality of historical, existing, or anticipated bilateral relationships.

Interspecies and animal friendship

See also: Ethology, Altruism in animals, and Sociobiology

Friendship as a type of interpersonal relationship is also found among animals of higher intelligence, such as the higher mammals and some birds. Cross-species friendships are common between humans and domestic animals. Less common but noteworthy are friendships between an animal and another animal of a different species, such as a dog and cat.
A study done by Krista McLennan, a PhD student at Northampton University, discovered a relationship between cows and their so-called "friends." McLennan measured the heart rates of the cattle on three separate occasions to determine their stress levels. In the first trial the cows were isolated from the rest of the herd. The second trial penned the animal with another cow that they were familiar with. Finally, the third trial put two random cows together. Her research showed that the cows were much more stressed when alone or with an unfamiliar cow than they were with one of their friends. This proves that cows are very social animals and are capable of forming close bonds with other cows in their herd. If farmers can group these friends together, it could create tremendous benefits. Reducing the stress levels of these cows improves their overall health and can even produce a greater milk yield.^[26]

Making a friend

Three significant factors make the formation of a friendship possible:

proximity, which means being near enough to see each other or do things together;
repeatedly encountering the person informally and without making special plans to see each other; and
opportunities to share ideas and personal feelings with each other.^[27]

Ending a friendship

Friendships end for many different reasons. Sometimes friends move away from each other and are forced to move on due to the distance. Sometimes divorce causes an end to friendships, as people drop one or both of the divorcing people. At a younger age friendships may end as a result of acceptance into new social groups. (Friendships, 2009) (Berry, 2012)
Friendships may end by fading quietly away or may end suddenly. How and whether to talk about the end of a friendship is a matter of etiquette that depends on the circumstances.
In a social media sense, a friendship can end when you are unfriended by a social media user. This means that the person removes your name from the list of authorized contacts on the website.

.....................PRAVIN JADHAV

2012-07-30T23:56:00.002-07:00

कृपया वस्तू ऊधार मागू नये. अपमान होईल.
दारावरील बेल फ़क्त एकदाच वाजवावी. विजेचे बिल आम्ही भरतो.
तीनदा बेल वाजवूनही दरवाजा न उघडल्यास समजावे कि आम्हांस आपणास भेटावयाचे नाही.
आम्ही शाकाहारी आहोत, पण आमचा कुत्रा शाकाहारी नाही.
इथे मुत्रविसर्जन करू नये. केल्यास कायमचा ईलाज केला जाईल.
इथे कम्प्युटर सीडीज, फ़्लॊपीज व स्वस्त दरात नारळ मिळतील.
इथे हापूस आंबे, कोकम सरबत व परकर मिळतील.
गिर्हाईक हा राजा असतो. राजा कधीही ऊधार मागत नाही.
मस्तानी पार्सल करून मिळेल.
मंदिरात जास्त वेळ बसू नये. तुम्ही रिकामटेकडे असाल, पण ही बाग नाही.
शांतता राखा. थुंकू नका. माणसासारखे वागा.
सेल्समनांस सुचना: सदर इमारतीत विक्री न झाल्यास सोसायटी जबाबदार नाही.
सोसायटीच्या सभासदांशिवाय अन्य अवजड वाहनांस प्रवेश वर्ज्य.
इथे जोशी रहात नाहीत. पुन्हा पुन्हा विचारू नये.
(व त्याच घरासमोरील पाटी): जोशी इथे रहातात. इकडे-तिकडे विचारू नये.
फ़ाटकावरील आतील बाजूची पाटी: बाहेर जाताना फ़ाटक बंद न केल्यास पुन्हा आत घेतले जाणार नाही.
बंगला रिकामा आहे. आत चोरण्यासारखे काहिही नाही. विनाकारण कष्ट घेऊ नये.
येथे चोरी करणारा नेहमी पकडला जातो. याची कृपया नोंद घ्यावी.
भिकारी लोकांस सुचना: कुत्रे व भुतांपासून सावध रहा.
सेल्समननी आत येऊ नये. सेल्सगर्ल आत आल्यास मालक जबाबदार नाही.
पत्ता सांगायचे ५ रूपये पडतील. हे असे का लिहीले आहे हे सांगायचे १० रूपये पडतील.
पोष्टमनास सुचना: कृपया पत्रें या खिडकीतून आत टाकू नयेत. आमटीत पडतात, चव बिघडते.
आजचे ताजे पदार्थ: भजी व मिसळ. मुळव्याधीचे औषध मिळेल.
आम्ही ऊपवासाचे पदार्थ वेगळ्या तव्यावर करतो.
लाईट गेल्यास कॆण्डल-लाईट डिनरचा वेगळा चार्ज पडेल.
वेटरला टिप देऊ नये. आम्ही त्यांना पुरेसा पगार देतो.
बाहेरील पदार्थ आत आणू नयेत. आतील पदार्थ बाहेर नेऊन खाल्ले तर चालेल.
कृपया चूळ भरताना घाणेरडे आवाज काढू नयेत.
आपल्यामुळे इतरांना त्रास झाला तर इतरांमुळे आपल्याला त्रास होऊ शकतो.
ए नाही अहो रिक्षावाले म्हणा.
रिक्षात तंबाखु, गुटखा खाऊन बसू नये व बसून खाऊ नये.
अनोळखी वस्तू किंवा व्यक्तींस स्पर्श करू नये.
गाडीवरील धुळीत लिहिलेले वाक्य: आता तरी पुसा!
गॆरेज: इथे अपली वाहणे कालजीपूवक दुरुस्ती करूण मिलेल
इथे अर्जंट शेवया करून व ब्लाऊज शिवून मिळेल.
येथे लघवी करू नये. वरून लोकं पहातात.
"दुग्ध व दुग्धजन्य पदार्थ विक्री केंद्र": डेअरी!
"दंतोपचार, दंत दुरूस्ती व दंतौषधी विक्री केन्द्र" : डेन्टल क्लिनीक!

रक्षाबंधन

2012-07-30T08:42:00.000-07:00

रक्षाबंधन

हिंदू संस्कृतीनुसार श्रावण पौर्णिमेला रक्षाबंधनाचा सण साजरा केला जातो. उत्तर भारतात हा सण राखी म्हणुन प्रसिद्ध आहे. या दिवशी बहीण आपल्या भावाच्या उजव्या हाताच्या मनगटावर राखी बांधून भावास दिर्घ आयुष्य व सुख लाभो मिळो म्हणुन प्रार्थना करतात. पुरातन काळात, जेव्हा स्त्री स्वतःस असुरक्षीत जाणते, तेव्हा ती अशा व्यक्तीस राखी बांधून भाऊ मानते, जो तिची रक्षा करील.
रक्षाबंधनचा सणाप्रमाणे दक्षिण भारतात कार्तिक महिन्यात कार्तिकेय सण असतो. या दिवशी बहीण आपल्या भावास जेवण देऊन त्याच्या दिर्घआयुष्यासाठी प्रार्थना करते व भाऊ तिचे रक्षण करण्याचे वचन देतो. रक्षाबंधन हे आपल्या व इतरांच्या जीवनामध्ये पवित्रता व मांगल्य निर्माण करण्याचे बंधन आहे.
इंद्राच्या राणीने आपल्या मनगटावर एक धागा बांधला होता. ज्याच्या सामर्थ्याने वज्रानुसार राक्षसाचा पराभव केला. तेव्हापासून त्याची स्मृती म्हणून मनगटावर राखी बांधण्याची पध्दत आहे. तसेच ऐतिहासिक काळात चित्तोडच्या राणी कर्मवतीने हुमाँयू बादशहाला राखी पाठवली व हुमाँयू बादशहाने पण आपल्या या बहिणीचे परकीय आक्रमणापासून संरक्षण केले.
राखी बांधण्याचा अर्थ आपण त्या व्यक्तीच्या प्रेमरूपी बंधनात स्वतःला वाहून घेऊन तिच्या रक्षणाची जबाबदारी स्वकारतो. राखी बंधनाच्या या सणातून मित्रत्व, स्नेह व परस्पर प्रेम वृध्दिंगत करण्याची प्रथा अस्तित्वात आली आहे.

रक्षाबंधन

नारळी पौर्णिमेलाच रक्षाबंधन किंवा राखी पौर्णिमाही म्हणतात. राखी पोर्णिमा- राखी पोर्णिमा म्हणजे 'रक्षाबंधन'. हा सण बहीण भावाच्या अतूट, उत्कट प्रेमाची आठवण करून देणारा दिवस. श्रावण शुद्ध पोर्णिमेस राखी बांधावी, असे धर्मशास्त्रात म्हटले आहे^{[ संदर्भ हवा ]}. या विधीस 'पवित्रारोपण' असे म्हणतात. भावाचा उत्कर्ष व्हावा, आपल्या भावाने आपले रक्षण करावे, ही यामागची मंगल मनोकामना असते. हा राजस्थानचा प्रमुख सण आहे^{[ संदर्भ हवा ]}.

पद्धत

श्रावण महिन्यातील पौर्णिमा हा दिवस 'रक्षाबंधन' या नावाने प्रसिद्ध असून हा सण भारताच्या अनेक प्रांतांत साजरा केला जातो. या पौर्णिमेला 'पोवती पौर्णिमा' असेही म्हणतात. कापसाच्या सुताच्या नवसुती करून तिला आठ-बारा किंवा चोवीस गाठी मारतात व त्यांच्या ठिकाणी ब्रह्मा, विष्णू, महेश, ओंकार, सूर्य इत्यादी देवतांचे आवाहन करून हे पोवते प्रथम देवास वाहून नंतर तसलीच पोवती कुटुंबातील माणसांच्या मनगटावर बांधली जातात.

कथा

रक्षाबंधनाची सुरवात केव्हा झाली, याबद्दल निश्‍चित पुरावा नाही; पण त्याविषयी एक आख्यायिका आहे. पूर्वी देवदानवांच्या युद्धात दानवांच्या शक्तीपुढे देवांचे काही चालत नसे. दानवांचा राजा वृत्रासूर याने देवांचा राजा इंद्र याला युद्धाचे आव्हान दिले. इंद्र आपले वज्र घेऊन युद्धास निघाला. त्या वेळी इंद्राला विजय मिळावा म्हणून त्याची पत्नी शुची हिने विष्णूकडून मिळालेला एक दोरा (राखी) इंद्राच्या हातावर बांधला. त्या राखीच्या प्रभावाने इंद्राला त्या युद्धात विजय मिळाला व त्याचे गेलेले वैभव प्राप्त झाले. त्या दिवशी श्रावण पौर्णिमा होती. तेव्हापासून रक्षाबंधनाचा सण सुरू झाला असे म्हणतात. भारतीय समाजात ऐक्‍य आणि प्रेमभाव वाढीस लागावा यासाठी रक्षाबंधनाचा सण रजपूत लोकांत रूढ झाला. आजकाल मात्र बहीण-भावाच्या पवित्र प्रेमाचा सण म्हणून हा रक्षाबंधनाचा सण साजरा केला जातो. या दिवशी बहिणीने आपल्या सख्ख्या भावाच्या हातावर राखी बांधावीच; पण तसा भाऊ नेसल तर नात्यांनी असलेल्या भावाला राखी बांधावी. राखी बांधताना बहिणीने म्हणावे- येन बद्धो बली राजा दानवेन्द्रो महाबलः। तेन त्वामनुबध्नामि रक्षे मा चल मा चल ।। (दानवांचा राजा बली यांच्या हातात दैत्यगुरू शुक्राचार्य यांनी जशी रक्षा (राखी) बांधली होती तशीच ही राखी मी तुझ्या हातात बांधत आहे.) राखी बांधताना बहीण आपल्या भावाला सुख, शांती, दीर्घायुष्य लाभावे, अशी मनोमन प्रार्थना करते. रक्षाबंधन म्हणजे स्त्रीकडे पाहण्याच्या दृष्टीत बदल. रक्षाबंधन म्हणे केवळ आपल्याच बहिणीच्या नव्हे, तर समाजातील सर्व स्त्रियांच्या रक्षणाची जबाबदारी. रक्षाबंधन म्हणजे बहीण-भावाच्या उदात्त, पवित्र प्रेमाचा अखंड वाहणारा झरा ही भावना लक्षात ठेवली पाहिजे. काही प्रांतात नोकर आपल्या मालकाला, ब्राह्मण आपल्या यजमानाला, मुलगी आपल्या वडिलांनासुद्धा राखी बांधते. आपल्यापेक्षा श्रेष्ठ, बलवान, समर्थ माणसाला राखी बांधून आपल्या रक्षणाची विनंती करणे, हीच यामागची भावना आहे. रजपूत लोक शूर, कडवे म्हणून विशेष प्रसिद्ध. कडवे म्हणजे शब्दास जागणारे आहेत. फार पूर्वी राजपूत काळात त्यांची साम्राज्ये होती. त्या वेळेपासून हा सण साजरा केला जात आहे. स्त्रिया आपला पती, भाऊ यांच्या मनगटास राखी बांधतात. राखी म्हणजे दोऱ्याचे बंधन. ही राखी स्त्रिया कलाकुसरीने आकर्षक बनवतात. दोऱ्याचे बंधन घालून स्त्रिया आपली, आपल्या अब्रूचे रक्षण करण्याची जबाबदारी, बंधन तुमच्यावर आहे, असे त्या पुरुषास- भावास सांगतात. त्यामुळे त्या काळात आपल्याला ज्या स्त्रीने राखी बांधली, तिच्या रक्षणार्थप्रसंगी प्राण द्यायचे ही राजपुतांची नीती होती. याची बरीच उदाहरणे आहेत. एवढेच नव्हे, तर चितोडवर जेव्हा बहादूरशहाने हल्ला केला, त्या वेळी राणी कर्णावतीने बाबरचा पुत्र हुमायूनला राखी भेट पाठवून आपले व आपल्या राज्याचे रक्षण करण्यास सांगितले. हुमायूनने देखील जाती-धर्म याचा विचार न करता चितोडचे रक्षण केले. राखी पोर्णिमेसच "श्रावणी' असेदेखील म्हटले जाते. पाऊस पडल्यानंतर आनंदी झालेले लोक समाधानाने वेदपुराणाची कथा ऐकण्याचे उत्सव साजरे करीत. तर कुमारांना शिक्षण घेण्यास सुरवात करण्याचा मुहूर्त याच काळात काढला जात असे. अध्ययनाचा प्रारंभ, शौर्याचे शुभचिन्ह या दोन गोष्टी मनोमन लक्षात ठेवणे व तसे आचरण करणे म्हणजे "श्रावणी' साजरी करणे होय. श्रावण नक्षत्रावर श्रावणी करतात. "राखी' ह्या शब्दातच "रक्षण कर' - "राख म्हणजे सांभाळ' हा संकेत आहे. कुठल्याही कर्तबगार, धाडसी शूरवीराने याचक, दुर्बल, वृद्ध, आजारी, असहाय, अपंग व अबलांचे रक्षण करणे हा धर्म आहे. हेच लक्षात घेऊन याच दिवशी रेशमी धागा अशा करारी पुरुषाच्या हाती बांधून त्याच्याकडून रक्षणाचे अभय घेण्याची ही प्रथा आहे. हे अभय शास्त्राधारे पौरोहित्य करणारे पुरोहित आपल्या यजमानघरी स्वतः सर्वांना राखीचा रेशीमधागा मंत्रोच्चारांसह बांधून देतात. यातला गर्भित अर्थ धर्माचे रक्षण करणे हाच आहे. पूर्वीपासून सासुरवाशीण मुली सणावारांसाठी माहेरी येत. त्या वेळी माहेरचे बालपण, लाड-प्रेम व सासरचा संसार यांची मनात घालमेल होई, ती आजही होतेच आहे. या मनाच्या खेळात आपला शाश्‍वत पाठीराखा कोणी असावाच, ही भावना मग भावाजवळ येऊन थांबते, ती कृष्णाचे रूप त्याच्यात बघतच. कोणत्याही क्षणी, प्रसंगी कुठेही हाक मारताच धावून येणारा भाऊ हे बहिणीचे मर्मस्थान असते. अशा भावाला रेशीमधाग्याची राखी बांधताना तिच्या मनात भीतीचा लवलेश राहत नाही. एक राखी जीवनभर रक्षणाची साथ देते. याला इतिहास साक्ष देतो जात-धर्म-पंथाला छेद देत हे आपल्याला ज्ञात आहेच. हे संदर्भ लक्षात घेऊन "राखी' बांधली तर तो आजन्म कृष्णासारखा होतो. म्हणूनच दुर्बलांचे रक्षण हाच संदर्भ, संस्कार महत्त्वाचा, हेच या दिवसाचे माहात्म्य आहे.

शब्दा वाचून तिला सगळ काही कळते

2012-07-29T05:28:00.000-07:00

शब्दा वाचून तिला सगळ काही कळते

ती: खूप दिवसा पासून काही तरी विचारायचं होता... विचारू का?

तो: permission काय घेतेस... विचार जे विचारायच्या ते...
ती: तू रोज कविता का करतोस?
तो: मनातल सगळ सांगण्यासाठी...
... ती: मग कवितेत का रडतोस?
तो: माझ एकटे पण विसरण्यासाठी...
ती: कशी सुचते रे कविता तुला ? कसे सुचतात रे शब्द ?
भिडते रे मनाला कविता तूझी, अन वाचून होते, मी रे स्तब्ध...
तो: कशी सुचते ते मला माहित नाही, पण लिहितो मी काही तरी...
शब्द नसतात ग त्यात, रचत मी भावनांची रांगोळी ...
ती: कोणासाठी लिहितोस रे ह्या सगळ्या कविता ?
तो: आहे कोणीतरी ... जी माझी असून हि माझी नाही...
ती: ह्म्मम्म्म.... दिसते रे कशी? राहते रे कुठे?
तो: दिसते ती परी सारखी, अन राहते......
हम्म्म्म..... राहते माझ्या हृदयात...
ती: (रागावून) नाही सांगायचं तर तस सांग... पण फुकट पकावू नकोस ..
तो: चालेल सांगतो, पण तू आता रागाऊ नकोस...
ती आहे परी सारखी , फक्त माझ्यशीच बोलणारी...
मनातल सगळ काही फक्त मलाच येऊन सांगणारी...
दररोज मला भेटणारी, अन माझ्या समोर बसून,
फक्त मलाच पाहणारी ....
ती: (विचारात गुंग होऊन) कोण असेल ती????

तो: (तिच्याकडे पाहत हसतो, अन मनातल्या मनात बोलतो )
तू समोर असून हि, तुला सांगता येत नाही...
मनातल गुपित माझ्या,का जणू मांडता येत नाही...
घाबरतो ग, हरवून बसेन मी तुला ,
कारण तुझ्या शिवाय, आता मला जगणं जमत नाही....

काही वेळाने तिला कळतं, त्याच्या मनातल गुपित,
आपोआप उलगडतं, तो काहीही न बोलता,
ती सगळ बोलते, मैत्रीच्या नात्याला,
प्रेमाच नाव जोडते...
कळत नकळतच ते मित्र होतात, कळत नकळतच प्रेम जुळते,
तो काहीच बोलत नाही, तरीही,
शब्दा वाचून तिला, सगळ काही कळते...
शब्दा वाचून तिला, सगळ काही कळते..

....................................pravin jadhav

प्रेम काय असत?

2012-07-29T05:24:00.000-07:00

प्रेम काय असत?

एका मुलीने ने देवाला विचारलं प्रेम काय असत?
देव म्हणाला बागेतून एक फुल घेवून ये.
ती मुलगी फूल आणायला गेली ,
तिला एक फूल आवडल,
पन तिला त्यापेक्षा सुंदर फूल हव होत ,
ती पुढे चालली गेली ,
पण तिला चांगल फूल नाही मिळाल ,
जेव्हा ती परत तेच फूल आणायला गेली ,
तेव्हा ते फूल तिथे नव्हत ,
तिला खूप पश्चाताप झाला ,
तिने देवाला येऊन सांगितलं , तेव्हा देव म्हणाला ,
"हेच आहे प्रेम"
जेव्हा प्रेम तुमच्याजवळ असत .
तेव्हा त्याची कदर नाही करत ,
पण जेव्हा ते निघून जाते तेव्हा कळते ते.....
..............................pravin jadhav

PhotoFunia

2012-07-02T23:17:00.000-07:00

PhotoFunia :: photo effects, filters, free online photo editor

www.photofunia.com/

PhotoFunia is an online photo editing tool that gives you a fun filled experience.

Categories Frames - Posters - Celebrities - Misc - Faces - Photography - TV	Frames All effects 295; Lab 29; Filters 20; Posters 48; Galleries 17 ...
Lab Animator - Calendar - Fire - Film Effect - Weather - Face swap - ...	Faces All effects 295; Lab 29; Filters 20; Posters 48; Galleries 17 ...
Effects Select an effect. All effects; Categories. Most recent ...	Galleries All effects 295; Lab 29; Filters 20; Posters 48; Galleries 17 ...
More results from photofunia.com »

PhotoFaceFun.com - photofunia, picjoke, imikimi,

2012-06-20T10:04:00.000-07:00

लेखक -प्रवीण जाधव हिवरे बु
संपादक - अक्षय गावडे हिवरे बु
कल्पना -तेजस बेनके हिवरे बु
फोटो बाय Pravin
Tejas
Akshy

बाजी प्रभू देशपांडे

27 February 2010 06:15 | callyforyou | fav | 0 comment | tags: बाजी प्रभू देशपांडे

सिद्धी जौहरने पन्हाळ्याला घातलेल्या वेढ्यातून सुटण्यासाठी महाराजांना घेऊन बाजी विशाळगडाकडे निघाले होते. त्या वेळी, आपली फसवणूक झाली हे लक्षात येऊन विजापूरी सैन्य त्यांचा पाठलाग करीत होते. पुढचा धोका लक्षात घेऊनच वडीलकीच्या अधिकाराने बाजींनी महाराजांन [...] read more

छत्रपति संभाजी महाराज' मुघलांच्या तावडीत ... !

27 February 2010 06:10 | callyforyou | fav | 0 comment | tags: छत्रपति संभाजी महाराज' मुघलांच्या तावडीत ... !

सुभेदार तानाजी मालुसरे'

27 February 2010 06:04 | callyforyou | fav | 0 comment | tags: सुभेदार तानाजी मालुसरे

५ फेब्रुवारी १६७० - 'सुभेदार तानाजी मालुसरे' यांनी आपल्या प्राणाची आहुती देऊन सिंहगड स्वराज्यात परत आणला. गडावर किल्लेदार उदयभानु राठोड आणि त्याच्या हाताखाली सुमारे १५०० सैनिक होते. ४ फेब्रुवारीच्या (माघ वद्य नवमी) रात्री तानाजी मालुसरे यांच्या नेतृत [...] read more

मराठी ईतिहास आठवणी

Home | Posts | Photos | Videos< prev. | next >

छत्रपति संभाजी महाराज' मुघलांच्या तावडीत ... !

27 February 2010 06:10 | callyforyou | fav | 0 comment | tags: छत्रपति संभाजी महाराज' मुघलांच्या तावडीत ... !

१ फेब्रुवारी १६८९ - मराठा सरनौबत म्हालोजी घोरपडे यांच्या शर्थीच्या प्रयत्नानंतर सुद्धा 'छत्रपति संभाजी महाराज' संगमेश्वर येथे असताना मुघल सरदार शेखनजीब खानाच्या तावडीत सापडले. या लढाईमध्ये म्हालोजी घोरपडे धारातीर्थी पडले. ९ वर्षांच्या अथक प्रयत्नानंतर शंभूराजे मुघलांच्या तावडीत सापडले होते. मराठ्यांच्या छत्रपतिला कैद करून आणले म्हणुन औरंगजेबाने शेखनजीब खानाला 'मुकर्रबखान' हा किताब दिला. अर्थात त्यांना पकडून देण्यात सर्वात मोठा हात होता 'गणोजी शिर्के'या त्यांच्याच म्हेवण्याचा. इंग्रज, पोर्तुगीझ, मुघल अश्या बलाढ्य शत्रूंना पराभूत करणाऱ्या सिंहाच्या छाव्याला अखेर स्वकियांनी धोका दिला.

१ फेब्रुवारी १६८९ हां तो दिवस... ज्यादिवशी शंभूराजे कैद झाले आणि सरनौबत म्हालोजी घोरपडे धारातीर्थी पडले. त्या गोष्टीला आज बरोबर ३२१ वर्षे पूर्ण होत आहेत.

घोरपडे खरंतरं पिढीजात आदिलशाहीचे चाकर. पण छत्रपति शिवरायांनी म्हालोजींना आपल्याकडे वळवले. 'दक्षिण दिग्विजय' मोहिमेवर असताना गोवळकोंडा येथून त्यांनी म्हालोजी घोरपडे यांना लिहिलेले पत्र 'येथे' वाचू शकता... पुढे १६८५ मध्ये छत्रपति संभाजी महाराज यांच्या काळात सैन्याचे सरनौबत झाले. संताजी-धनाजी मधल्या संताजी घोरपड़े यांचे ते वडिल.

मराठी दोलत डुबवू पाहणाऱ्या त्या भयाण काळरात्री तो म्हातारा आपल्या दोन बांड्या पोरांसह जीवाच्या आकांतानं दौडत होता... पन्हाळ्यावरून.. संगमेश्वराकडे.... घाट-पांदीतून... गचपानातून...., कारण त्यांच्याही पुढे औरंग्याचा मुकर्रबखान सावज टिपायला उरफोडीनं दौडत होता... .... पूर्ण वाचा ...

"हृदयामधले गाणे"

2012-04-21T09:59:00.002-07:00

2012-03-02T08:05:00.004-08:00

गावातील काही ठिकाणे मंदिर ग्रामपंचायत पाण्याची टाकी नवीन .

2012-02-17T10:02:00.000-08:00

लेखक - प्रवीण जाधव (हिवरे बु )
संपादक - अक्षय गावडे (हिवरे बु )
कल्पना - तेजस बेनके (हिवरे बु )
फोटो बाय : P ravin
Tejas
Akshay

छत्रपती शिवाजीराजे भोसले
छत्रपती
छत्रपती शिवाजीराजे भोसले यांचे चित्र

छत्रपती शिवाजीराजे भोसले यांची राजमुद्रा
अधिकारकाळ	जून ६, १६७४ - एप्रिल ३, १६८०
राज्याभिषेक	जून ६, १६७४
राज्यव्याप्ती	पश्चिम महाराष्ट्र, कोकण, सह्याद्री डॊंगररांगांपासून नागपूरपर्यंत आणि उत्तर महाराष्ट्र, खानदेशापासून दक्षिण भारतात तंजावर पर्यंत
राजधानी	रायगड
पूर्ण नाव	शिवाजीराजे शहाजीराजे भोसले
पदव्या	गोब्राह्मणप्रतिपालक
जन्म	फेब्रुवारी १९^१, १६३०
	शिवनेरी किल्ला, पुणे
मृत्यू	एप्रिल ३, १६८०
	रायगड
उत्तराधिकारी	छत्रपती संभाजीराजे भोसले
वडील	शहाजीराजे भोसले
आई	जिजाबाई
पत्नी	सईबाई, सोयराबाई, पुतळाबाई, काशीबाई, सकवारबाई
राजघराणे	भोसले
राजब्रीदवाक्य	'प्रतिपच्चंद्रलेखेव वर्धिष्णुर्विश्ववंदिता शाहसुनोः शिवस्यैषा मुद्रा भद्राय राजते।'
चलन	होन, शिवराई (सुवर्ण होन, रुप्य होन??)
१ - जन्मदिनांकाच्या निश्चितीबद्दल मतमतांतरे आहेत.

छत्रपती शिवाजीराजे भोसले (१९ फेब्रुवारी १९३० ते ३ एप्रिल १६८०), मराठी साम्राज्याचे संस्थापक उत्कृष्ट योद्धा, आदर्श शासनकर्ता , सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा म्हणून भारतीय आणि विशेषत्वाने महाराष्ट्रीय इतिहासावर महत्वपूर्ण ठसा उमटवला.
मराठी साम्राज्याचे संस्थापक आणि एक आदर्श शासनकर्ता म्हणून ओळखले जाणारे छत्रपती शिवाजीराजे भोसले एक सर्वसमावेशक, सहिष्णू राजा म्हणून महाराष्ट्रात आणि इतरत्रही वंदिले जातात. शत्रूविरुद्ध लढ्याकरता महाराष्ट्रातल्या डोंगर-दर्‍यांमधे अनुकूल असलेली गनिमी काव्याची पद्धत वापरून त्यांनी तत्कालीन विजापूरची आदिलशाही, अहमदनगरची निजामशाही आणि बलाढ्य मुघल साम्राज्यशाही ह्यांच्याशी लढा दिला, आणि मराठी साम्राज्याचे बीजारोपण केले. आदिलशाही, निजामशाही आणि मुघलसाम्राज्य बलाढ्य असली तरी महाराष्ट्रात त्यांची सगळी भीस्त स्थानिक सरदारांवर आणि किल्लेदारांवर होती. ते सरदार/ किल्लेदार जनतेवर अन्याय-अत्याचार करत असत. शिवाजीमहाराजांनी त्या अन्याय-अत्याचारातून जनतेची सुटका केली, आणि उत्तम शासनाचे एक उदाहरण भावी राज्यकर्त्यांसमोर ठेवले.

अनुक्रमणिका

[लपवा]

जन्म

शिवाजी महाराजांचे जन्मस्थळ,शिवनेरी

जिजाबाई ह्या शहाजीराजांच्या प्रथम पत्‍नी. शिवाजीमहाराजांचा जन्म जिजाबाईंच्या पोटी इ.स. फेब्रुवारी १९ १६२७ (फाल्गुन कृष्ण तृतीया) रोजी पुण्यापासून ४० मैलांवर असलेल्या शिवनेरी किल्ल्यावर झाला.

शहाजीराजे

शहाजीराजे प्रथम अहमदनगरच्या निजामशहाच्या पदरी एक सरदार म्हणून होते. मलिक अंबर ह्या निजामशहाच्या प्रभावी वजिराच्या मृत्यूनंतर मुघल सम्राट शहाजहानच्या सैन्याने इ.स. १६३६ मधे अहमदनगरवर चाल करून ते शहर आपल्या ताब्यात घेतल्यानंतर शहाजीराजे विजापूरच्या आदिलशहाच्या पदरी सरदार म्हणून रूजू झाले. आदिलशहाने त्यांना पुण्याची जहागिरी दिली. शहाजीराजांनी तुकाबाईंशी आपला दुसरा विवाह केला. लहान शिवाजीराजांना घेऊन जिजाबाई पुण्याला रहायला आल्या. तुकाबाई आणि शहाजीराजे ह्यांच्या एकोजी भोसले (व्यंकोजी भोसले) ह्या पुत्रांनी पुढे सध्याच्या तामिळनाडूमधील तंजावरला आपले राज्य स्थापन केले.

जिजाबाई

जिजाबाई पुण्यात रहायला गेल्या त्यावेळी पुण्याची फार दुरवस्था झालेली होती. तेव्हा छोटे शिवाजीराजे आणि कारभारी दादोजी कोंडदेव^{[ संदर्भ हवा ]} ह्यांच्या हस्ते पुण्यात एका शेतात प्रतीकादाखल सोन्याच्या मुलाम्याचा नांगर फिरवून, जिजाबाईंनी पुण्याची पुन:स्थापना करायला सुरवात केली. शिवाजीराजे लहानाचे मोठे होत असताना आणि मोठे झाल्यावरही (मोठेपणीच्या सिंहगडावरच्या स्वारीसारख्या) प्रत्येक महत्त्वाच्या प्रसंगी त्यांना जिजाबाईंनी खंबीर मार्गदर्शन दिले. शिवाजीमहाराजांच्या त्या आद्यगुरू होत. हिंदवी स्वराज्यस्थापनेचे स्वप्न साकार करायला शिवाजीमहाराजांना जिजाबाईंनी स्फूर्ति दिली असे काही इतिहासकार मानतात.

मार्गदर्शक

लोककथा आणि इतिहास ह्यांमधे कालौघात पुष्कळदा सरमिसळ होते, आणि त्यामुळे इतिहासाचा नेमका मागोवा घेणे कठीण होते. शिवाजीमहाराजांच्या बाबतीत ती सरमिसळ खूपच आहे; परिणामी शिवाजीराजांना कोणाचे मार्गदर्शन किती मिळाले हे नक्की ठरवणे निदान आज तरी कठीण आहे. युद्धाभ्यास आणि रणनीती तसेच राजकारभार ह्यांसबंधी प्राथमिक मार्गदर्शन त्यांना शहाजीराजांकडून, तर परकीय सत्तेविरूद्ध लढा करण्याकरता आवश्यक असलेल्या शिस्तीचे शिक्षण जिजाबाईंकडून मिळाले असे मात्र उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीरून निश्चितपणे सांगता येते. शहाजी राजांनी नेमलेले पुणे जहागिरीचे कारभारी दादोजी कोंडदेव यांनी बाल शिवाजीच्या शिक्षणाची जबाबदारी घेऊन त्यांस युद्धकला व राजनीती-शास्त्राचे शिक्षण देवविले. पालक व स्वराज्याच्या प्राथमिक अवस्थेतील मार्गदर्शक या नात्याने दादोजी कोंडदेव यांची भूमिका महत्त्वाची होती.^[१] संत तुकाराममहाराज ह्यांचे महत्त्वाचे आध्यात्मिक मार्गदर्शनही शिवाजीराजांना लाभले होते. शिवाजी महाराजांनी अनेक साधू-संतांचे उपदेश घेतले असे म्हटले जात असले तरी समर्थ रामदास व शिवाजी महाराज यांचे गुरु-शिष्य नाते वेगळेच मानावे लागेल.^[२] संत तुकारामांनीच शिवाजीराजांना कर्मयोगाचे पुरस्कर्ते समर्थ रामदास यांचेकडे पाठवले असेही मानले जाते.^[३] काही इतिहास संशोधक व संघटना, संकुचित व जातीयवादी दृष्टीने दादोजी कोंडदेव व समर्थ रामदास यांचे श्रेय नाकारण्याचा प्रयत्न करीत असतात.^[४] ^[५] परंतु भारतीय जन-मानसात या दोघांना शिवाजी महाराज यांचे मार्गदर्शक म्हणून मानाचे स्थान आहे.

मावळ प्रांत

मुख्य पान: मावळ

छत्रपती शिवाजीराजाच्या सैन्यातील मावळ्यांनी शिवाजीराजांच्या सोबत हिंदवी स्वराज्य स्थापनेच्या कार्यात महत्वपूर्ण सहभाग नोंदवला.सह्याद्रीच्या दोन डोंगररांगांच्या मधल्या खोर्‍याला "मावळ" आणि खोर्‍यातील सैनिकांना "मावळे" म्हणत.

शिवाजी महाराजांचे मावळामधील सवंगडी

शिवाजी महाराजांचे सरसेनापती

लढाऊ आयुष्य

शिवाजीराजांचे जवळजवळ अर्धे आयुष्य लढाया करण्यात गेले. प्रसंगी घोड्यावरून प्रवास करताना झोपदेखील ते घोड्यावरच आणि केवळ तीन-चार तास घेत असत.

सुरूवातीचा लढा

पहिली स्वारी - तोरणगडावर विजय

इ.स. १६४७ मधे सतरा वर्षांच्या शिवाजीराजांनी आदिलशहाच्या ताब्यातला तोरणगड जिंकला आणि स्वराज्याची मुहूर्तमेढ रोवली. तोरणगड हे स्वराज्याचे तोरणच ठरले. त्याच साली शिवाजीराजांनी कोंढाणा(सिंहगड), आणि पुरंदर हे किल्ले आदिलशहाकडून जिंकून पुणे प्रांतावर पूर्ण नियंत्रण मिळवले.या शिवाय तोरणगडासमोरील मुरुंबदेवाचा डोंगर जिंकून त्याची डागडुजी केली व त्याचे नाव त्यांनी राजगड असे ठेवले.

शहाजीराजांना अटक

शिवाजीराजांच्या यशस्वी स्वार्‍यांनी बिथरून शिवाजीराजांना आळा घालण्याची एक युक्ती म्हणून आदिलशहाने शहाजीराजांना अटक केली. शिवाय सुमारे ५००० फौज घेऊन फत्तेखान नावाच्या सरदाराला शिवाजीराजांवर हल्ला करण्यास पाठवले. शिवाजीराजांनी पुरंदरावर फत्तेखानाचा पराभव केला. बाजी पासलकर सैन्यासकट पळत्या फत्तेखानाच्या पाठलागावर सासवडपर्य़ंत गेले. सासवडजवळ झालेल्या लढाईत बाजी पासलकरांचा मॄत्यू झाला.
शिवाजीराजांनी मुघल बादशाह शाहजहान यास त्याच्या दख्खनच्या सुभेदाराकरवी (शहजादा मुरादबक्ष) पत्र पाठवून शहाजीराजांसकट त्याच्या चाकरीत जायची इच्छा प्रकट केली. त्याचा परिणाम म्हणून शाहजहानाने आदिलशहावर दबाव आणला आणि परिणामी शहाजीराजांची सुटका झाली. परंतु त्यासाठी शिवाजीराजांना कोंढाणा किल्ला, आणि शहाजीराजांना बंगळूर शहर आणि कंदर्पीचा किल्ला आदिलशहाला द्यावा लागला.

जावळी प्रकरण

आदिलशहाशी इमान राखणारा जावळीचा सरदार चंद्रराव मोरे शहाजीराजे आणि शिवाजीराजे यांच्याविरूद्ध आदिलशहाकडे कुरापती काढत असे. त्याला धडा शिकविण्यासाठी इ.स. १६५६ साली शिवाजीने रायरीचा किल्ला सर केला. त्यामुळे कोकण भागात स्वराज्याचा विस्तार झाला.

पश्चिम घाटावर नियंत्रण

इ.स. १६५९ पर्यंत शिवाजीराजांनी जवळपासच्या पश्चिम घाटातील आणि कोकणातील चाळीस किल्ल्यांवर विजय मिळविला होता.

आदिलशाहीशी संघर्ष

अफझलखान प्रकरण

आदिलशहाच्या ताब्यात असणारे किल्ले जिंकत राहिल्यामुळे इ.स. १६५९ साली आदिलशहाने दरबारात शिवाजी महाराजांना संपविण्याचा विडा ठेवला. हा विडा दरबारी असलेल्या अफझलखान नावाच्या सरदाराने उचलला. मोठ्या सैन्यासह आणि लवाजम्यासह अफझलखान मोहिमेवर निघाला. अफझलखान वाईजवळ आला तेव्हा शिवाजीराजांनी सध्याच्या महाबळेश्वर जवळ असलेल्याप्रतापगडावरून त्यास तोंड देण्याचे ठरवले. तहाची बोलणी सुरू झाली आणि अंतिम बोलणीसाठी शिवाजी महाराजांनी स्वतः यावे असा अफझलखानचा आग्रह होता. पण शिवाजीराजांच्या वकिलांनी (पंताजी गोपीनाथ बोकील) अफझलखानाला गळ घालून प्रतापगडावरच भेट घेण्यास बोलावले. भेटीच्या नियमांनुसार दोन्ही पक्षांकडील मोजकीच माणसे भेटीसाठी येतील आणि दरम्यान सर्वांनी निशस्त्र राहण्याचे ठरले.
शिवाजीराजांना अफझलखानच्या दगाबाजपणाची कल्पना असल्यामुळे त्यांनी सावधानी म्हणून चिलखत चढविले आणि सोबत बिचवा तसेच वाघनखे ठेवली. बिचवा चिलखतामध्ये दडविला होता तर वाघनखे हाताच्या पंजाच्या आतमध्ये वळविलेली असल्यामुळे दिसणारी नव्हती. शिवाजी महाराजांसोबत जिवा महाला हा विश्वासू सरदार होता तर अफझलखानसोबत सय्यद बंडा हा तत्कालीन प्रख्यात असा दांडपट्टेबाज होता. प्रतापगडावरील एका छावणीमध्ये भेट ठरली. भेटीच्या वेळी उंचपुर्‍या, बलदंड अफझलाखानने शिवाजी महाराजांना मिठी मारली आणि शिवाजीराजांचे प्राण कंठाशी आले. त्याच वेळी अफझलखानने कट्यारीचा वार शिवाजी महाराजांवर केला परंतु चिलखतामुळे शिवाजीराजे बचावले. अफझलखानाचा दगा पाहून शिवाजीराजांनी वाघनखे खानाच्या पोटात घुसवली. त्याचबरोबर अफझलखानाची प्राणांतिक आरोळी चहूकडे पसरली. सय्यद बंडाने तत्क्षणी शिवाजीवर दांडपट्ट्याचा जोरदार वार केला जो तत्पर जिवा महालाने स्वतःवर झेलला आणि शिवाजीराजांचे प्राण वाचले. यामुळेच "होता जिवा म्हणून वाचला शिवा" ही म्हण प्रचलित झाली.
आधीच ठरलेल्या इशार्‍याप्रमाणे भेटीच्या वेळी तीन तोफांचे बार प्रतापगडावरून काढण्यात आले, आणि खानाच्या छावणीच्या जवळपासच्या झाडाझुडुपांमध्ये दडून बसलेल्या मावळ्यांनी हल्ला करून खानाच्या सैन्याची दाणादाण उडविली. खानाचा मुलगा फाजलखान आणि इतर काही सरदार लपूनछपून वाईच्या मुख्य छावणीपर्यंत आले. इथे खानाचा जनाना होता. ते पाठलागावर असलेल्या नेताजीच्या सैन्यापासून वाचण्यासाठी खजिना, हत्ती व इतर जड सामान टाकून विजापूरला जनान्यासकट पळाले.
शिवाजीराजांना जनतेत मिळालेला आदर आणि प्रेम अनेक शतकांनंतरही टिकून आहे त्यामागचे त्यांची सहिष्णू वृत्ती हे फार महत्त्वाचे कारण आहे. अफझलखानाच्या मृत्यूनंतर त्यांनी त्याच्या शवाचे अंत्यसंस्कार इस्लामी पद्धतीने करून त्याची एक कबर प्रतापगडावर बांधली आणि त्या कबरीच्या कायम देखभालीची व्यवस्था केली.
अफझलखानच्या मृत्यूनंतर शिवाजीराजांनी दोरोजी नावाच्या सरदाराला कोकणपट्ट्यातील आणखी किल्ले आणि प्रदेश जिंकण्यास पाठवले. स्वतः राजे सातारा प्रांतात घुसून कोल्हापूरापर्यंत गेले व त्यांनी पन्हाळा जिंकून घेतला. नेताजीने त्याच्या सैन्यासह जवळपास विजापुरापर्यंत धडक मारली.
पहा प्रतापगडची लढाई

सिद्दी जौहरचे आक्रमण

अफझलखानच्या मृत्यूमुळे चिडलेल्या आदिलशहाने त्याचा सेनापती सिद्दी जौहर यास सर्व शक्तीनिशी हल्ला करण्याचा आदेश दिला. इ.स. १६६० साली झालेले हे आक्रमण स्वराज्यावरील अनेक मोठ्या संकटांपैकी एक समजले जाते. त्यासुमारास शिवाजीराजे मिरजेच्या किल्ल्याला वेढा घालून होते. सिद्दीच्या आक्रमणाची बातमी येताच राजे पन्हाळगडावर गेले आणि सिद्दी जौहरला त्याचा सुगावा लागताच त्याने गडालाच वेढा घातला आणि गडाची रसद तोडली. काही दिवस गडावरील सर्वांनी तग धरली पण सिद्दीचा वेढा उठण्याचे काही लक्षण दिसेना तेव्हा सर्वांशी खलबत करून शिवाजीराजांनी जवळच्या विशालगडावर पोहोचावे असा निर्णय घेतला. पन्हाळगडावरून एके रात्री शिवाजीराजे आणि काही मंडळी गुप्त रस्त्याने शिताफीने निसटले. ह्याचा पत्ता लागताच सिद्दी जौहरने सिद्दी मसऊदच्या बरोबर काही सैन्य पाठलागावर रवाना केले.

घोडखिंडीतली लढाई

पहा पावनखिंडीतील लढाई
पन्हाळगडापासून काही अंतरावर वाटेत सिद्दीच्या सैन्याने त्यांना घोडखिंडीत गाठले आणि हातघाईची लढाई सुरू झाली. तेव्हा शिवाजीराजांचे विश्वासू पराक्रमी सरदार बाजी प्रभु देशपांडे यांनी शिवाजीराजांना विनंती केली की त्यांनी विशालगडासाठी पुढे कूच करावी आणि खिंडीतील लढाई स्वत: लढतील. विशालगडावर पोहोचताच तोफांच्या तीन डागण्या ऐकू आल्या म्हणजे शिवाजीराजे सुखरूप गडावर पोहचले असा संदेश मिळेल. बाजी प्रभु देशपांड्यांनी वचन दिले की जो पर्यंत तोफांचे तीन आवाज ऐकू येणार नाहीत तो पर्यंत सिद्दी जौहरला खिंडीमद्ध्येच झुंजवत ठेवतील. शिवाजीराजांना ते पटेना पण 'बाजी'च्या विनंतीवजा हट्टापुढे त्यांनी यास मान्यता दिली आणि विशालगडासाठी कूच केले. बाजींनी सिद्दीच्या सैन्याला रोखून धरण्यासाठी प्रयत्नांची शर्थ केली, पण संख्येने कितीतरी पटीने अधिक सैन्यापुढे बाजीप्रभूंनी प्राणांची बाजी लावली. ते स्वतः प्राणांतिक रीतीने घायाळ झाले होते. शेवटी सैनिकांनी मृत्युपथावर असलेल्या घायाळ बाजींना एके ठिकाणी आणून बसविले, पण बाजींचे प्राण कानाशी साठले होते. थोड्या वेळाने तोफांचे तीन आवाज ऐकू आले आणि शिवाजीराजे गडावर पोहोचल्याचा तो संदेश समजल्यावरच बाजी प्रभु देशपांडे यांनी प्राण सोडले. शिवाजीराजांना ही बातमी फार चटका लावून गेली. बाजीप्रभू हे ज्या घोडखिंडीत लढले आणि स्वतःच्या प्राणांचे बलिदान दिले त्या घोडखिंडीचे नाव शिवरायांनी पावनखिंड असे बदलले. बाजीप्रभूच्या बलिदानाने पावन झालेली ती पावनखिंड.

मुघल साम्राज्याशी संघर्ष

मुघल सत्तेशी संघर्ष हा शिवचरित्राचा व्यापक आणि अविभाज्य भाग आहे. तत्कालीन मुघल साम्राज्य हे भारतातील सर्वांत बलाढ्य होते आणि औरंगझेब हा अतिशय कठोर आणि कडवा मुघल बादशहा दिल्ली येथे शासन करीत होता.

शाहिस्तेखान प्रकरण

मुघल साम्राज्याचा नर्मदा नदी पलीकडे विस्तार तसेच शिवाजी महाराजांच्या राज्यविस्ताराला वेसण घालणे या दोन हेतूंसाठी औरंगझेबाने त्याचा मामा शाहिस्तेखान याला दख्खनच्या मोहिमेवर पाठविले. प्रचंड मोठा लवाजमा, सैन्य आणि फौजफाटा सोबत घेऊन शाहिस्तेखान निघाला आणि वाटेत असणार्‍या प्रत्येक राज्यात, गावात त्याने दहशत पसरवीत जमेल तेवढा जमेल तेथे विध्वंस केला. शेवटी पुण्याजवळील चाकणचा किल्ला जिंकून पुण्यातील शिवाजीराजांच्या लाल महालातच तळ ठोकला. शिवाजीराजांनी खानाचा बंदोबस्त करण्यासाठी एक धाडसी निर्णय घेतला तो म्हणजे लाल महालात शिरून खानाला संपविण्याचा. लाल महालात आणि अवतीभोवती खडा पहारा असे आणि महालात शिरणे अतिशय जोखमीचे काम होते. एके रात्री लाल महालाजवळून जाणाऱ्या एका लग्नाच्या मिरवणुकीचा आधार घेऊन काही मोजक्या माणसांसह स्वतः शिवाजी महाराज लाल महालात शिरले. महालाचा कानाकोपरा माहीत असल्यामुळे लवकरच प्रत्यक्ष शाहिस्तेखानच्या खोलीत शिवाजी महाराजांनी प्रवेश केला. तोपर्यंत महालात कोठेतरी झटापट सुरू झाल्यामुळे शाहिस्तेखानला जाग आली आणि तेवढ्यातच शिवाजीराजांना समोर पाहून खानाने जीव वाचविण्यासाठी सरळ खिडकीतून खाली उडी घेतली. शिवाजी महाराजांनी चपळाईने केलेला वार हुकल्यामुळे खानाच्या प्राणावर बेतण्याऐवजी त्याची तीन बोटे कापली गेली. या प्रकरणामुळे मुघल साम्राज्याची जी नाचक्की झाली ती स्वराज्यासाठी अधिकच फायद्याची ठरली. जे राजे मुघल आश्रयामुळे शिवाजी महाराजांना जुमानत नसत ते आता शिवाजीराजांच्या पराक्रमामुळे त्यांच्या बाजूने झुकले. आणखी एक वेगळा परिणाम या प्रकरणामुळे झाला तो म्हणजे शिवाजीराजांना मिळालेला मानवी क्षमतेपेक्षा मोठा दर्जा आणि त्यामुळे जोडलेल्या दंतकथा. अनेकदा या गोष्टीचा अप्रत्यक्ष फायदा शिवाजी महाराज किंवा त्यांच्या सैन्याला मिळाला. शत्रुसैन्यामध्ये शिवाजी महाराज घुसल्याच्या केवळ अफवा पसरवून संख्येने किरकोळ असलेल्या मावळ्यांनी संख्येने अनेक पटींनी मोठ्या सैन्याची उडविलेली दाणादाण ही याच गोष्टीची साक्ष देऊ शकते. इ.स. १६६३ सालचे शाहिस्तेखान प्रकरण शिवाजीराजांच्या जीवनात आणखी एका नाट्यमय प्रसंगाची भर घालून गेले.

सुरतेची पहिली लुट

इ.स. १६६४. सततची युद्धे आणि त्यामुळे रिता होत असलेला खजिना यामुळे शिवाजीराजे चिंतीत होते. मुघलांना किंवा इतर सुलतानांना ही चिंता फार सतावीत नसे. अन्याय्य कर लादून किंवा बळजबरीने खंडणी जनतेकडून वसूल करण्यात बादशाही कारभारास कमीपणा वाटत नव्हता. अनेक दिवसांच्या खलबतांनंतर शिवाजीराजांनी शेवटी एक उपाय शोधून काढला तो म्हणजे इतिहासाला माहीत असलेली सुरतेची पहिली लूट. आजच्या गुजरात राज्यातील सुरत शहर हे तत्कालीन मुघल राज्यात होते आणि व्यापारामुळे अतिशय श्रीमंत शहरांमध्ये गणले जात होते. सुरत शहराच्या लुटीमुळे दोन गोष्टी साध्य करता आल्या, एक म्हणजे मुघल सत्तेला आव्हान आणि राज्याच्या खजिन्यात भर. लुटीचा इतिहास भारतामध्ये अतिशय रक्तरंजित आणि विनाशक आहे. त्या पार्श्वभूमीवर सुरतेची लुट ही पूर्णपणे वेगळी जाणवते. शिवाजीराजांच्या आज्ञेनुसार स्त्रिया, मुले आणि वृद्ध यांच्या केसालाही धक्का न लावता ही लुट केली गेली. मशिदी, चर्च यासारख्या देवस्थानांनाही लुटीतून संरक्षण दिले गेले.

मिर्झाराजे जयसिंह प्रकरण

इ.स. १६६५. औरंगझेबाने त्यांचे पराक्रमी सेनापती मिर्झाराजे जयसिंह याला प्रचंड सैन्यासह पाठविले. शिवाजीराजांचा प्रतिकार थिटा पडला आणि निर्णायक लढाईनंतर पुरंदरचा तह झाला आणि शिवाजीराजांना तहाच्या अटींनुसार २३ किल्ले द्यावे लागले. त्याबरोबरच स्वत: आग्रा (तत्कालीन मुघल राजधानी) येथे पुत्र संभाजी यासह औरंगझेबासमोर हजर होण्याचे कबूल करावे लागले.

आग्र्याहून सुटका

शिवाजी महाराजांना महाराष्ट्रात दैवत मानतात

इ.स. १६६६ साली औरंगझेबाने शिवाजीराजांना दिल्ली येथे भेटीसाठी आणि विजापूरवर त्यांनी केलेल्या आक्रमणावर चर्चा करण्यास बोलाविले. त्यानुसार शिवाजीराजे दिल्लीला पोहोचले. त्यांच्यासोबत नऊ वर्षांचा संभाजी देखिल होता. परंतु दरबारात त्यांना कनिष्ठ सरदारांच्या समवेत उभे करून शिवाजीसारख्या राजांचा उपमर्द केला. या अपमानामुळे अतिशय नाराज होऊन शिवाजीराजे तडक दरबाराबाहेर पडले असता त्यांना तत्क्षणी अटक करून नजरकैदेत ठेवण्यात आले. लवकरच त्यांची रवानगी जयसिंहाचे पुत्र मिर्झाराजे रामसिंग यांच्याकडे आग्रा येथे करण्यात आली. शिवाजीबद्दल आधीपासूनच धास्ती असल्यामुळे त्यांच्यावर कडक पहारा ठेवला होता. काही दिवस निघून गेले. सुटकेसाठी प्रयत्‍न फोल ठरले होते. शेवटी शिवाजीराजांनी एक योजना आखली. त्या योजनेनुसार त्यांनी आजारी पडल्याचे निमित्त केले आणि त्यांच्या प्रकृतीस्वास्थ्यासाठी विविध मंदिरांना मिठाईचे पेटारे पाठविण्यात येऊ लागले. सुरूवातीला पहारेकरी प्रत्येक पेटारा बारकाईने तपासून पहात पण काही दिवसांनी यात ढिलाई होऊ लागली. नंतर त्यांनी तपासण्याचेदेखील सोडले. या गोष्टीचा फायदा घेऊन एक दिवस शिवाजीराजे आणि संभाजी एकेका पेटार्‍यामध्ये बसून निसटण्यात यशस्वी झाले. कोणास संशय येऊ नये यास्तव शिवाजीराजांचा विश्वासू हिरोजी फर्जंद हा शिवरायांचे कपडे चढवून आणि त्यांची अंगठी दिसेल अशा पद्धतीने हात बाहेर काढून झोपल्याचे नाटक करीत होता. शिवराय दूरवर पोहोचल्याची खात्री आल्यावर तो देखिल पहारेकर्‍यांना बगल देऊन निसटला. बराच वेळ आतमध्ये काही हालचाल नाही हे वाटून पहारेकरी आत गेले असता त्यांना तेथे कोणीही आढळले नाही तेव्हा त्यांना सत्य परिस्थिती समजली.
आग्रा येथून शिवाजीराजांनी वेषांतर केले आणि एका संन्याशाच्या वेषात महाराष्ट्रात प्रवेश केला. त्यातदेखील त्यांना अनेक खबरदार्‍या घ्याव्या लागल्या. संभाजीला त्यांनी वेगळ्या मार्गाने काही दुसर्‍या विश्वासू माणसांबरोबर पाठविले होते. ते स्वतः अतिशय लांबच्या आणि तिरकस, वाकड्या मार्गाने मजल-दरमजल करीत आले. उद्देश हाच होता की काही झाले तरी पुन्हा औरंगझेबाच्या हातात पडायचे नाही.
यात आणखी एक गोष्ट उल्लेखनीय आहे. दिल्लीभेटीपूर्वी त्यांनी राज्यकारभारासाठी जे अष्टप्रधानमंडळ स्थापले होते, त्या मंडळाने राजांच्या अनुपस्थितीमध्ये देखिल राज्याचा कारभार चोख चालविला होता. हे शिवाजीराजांचे आणि अष्टप्रधानमंडळाचे फार मोठे यश आहे.

सर्वत्र विजयी घोडदौड

शिवाजीराजे परतल्यानंतर त्यांनी झालेल्या अपमानाचा सूड घेण्यासाठी पुरंदरच्या तहात दिलेले सर्व तेवीस किल्ले जिंकून घेतले. त्यांनी त्यातील पहिल्यांदा कोंढाणा घ्यायचे ठरवले. कोंढाण्याच्या लढाईत सुभेदार तानाजी मालुसरे यांस लढताना वीरमरण आले.

राज्याभिषेक

शिवाजी महाराजांची राजमुद्रा

६ जून इ.स. १६७४ रोजी शिवाजीराजांना रायगडावर राज्याभिषेक करण्यात आला. त्या दिवसापासून शिवाजीराजांनी शिवराज्याभिषेक शक सुरू केला आणि शिवराई हे चलन जारी केले.

दक्षिण दिग्विजय

साहित्यात व कलाकृतींमध्ये

मुख्य पान: छत्रपती शिवाजींविषयी साहित्य व कलाकृतीं

शिवाजी महाराज हे साहित्यकार, नाटककार, कलाकार, शाहिर यांच्या स्फुर्तीचे स्त्रोत आहेत. शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर अनेक अजरामर कृती केवळ मराठीतच नव्हे तर इतरही भाषेत प्रकाशित झाल्या आहेत. केवळ मराठीतच शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आधारित ६० पेक्षा अधिक पुस्तके आहेत. यातील बहुतांशी पुस्तके संशोधनावर आधारित असल्याने संदर्भ ग्रंथांची मान्यता आहे. तसेच हजारो कथा, ललित कथा, स्तुतीपर लिखाणे विविध मासिके, वृतपत्रांतून प्रदर्शित होत असतात. सन १८६९ मध्ये महाराष्ट्रातील थोर समाजसुधारक महात्मा ज्योतिबा फुले यांनी छत्रपती शिवाजी राजे यांच्या समाधीचा जिर्णोद्धार करुन त्यांचा पोवाडा लिहीला. लोकमान्य टिळकांनी महाराष्ट्रात शिवजयंती या सार्वजनिक उत्सवाची सुरुवात केली. शिवाजी महाराजांच्या जीवनावर आधारित भालजी पेंढारकर यांनी राजा शिवाजी हा चित्रपट दिग्दर्शित केला यात शिवाजी महाराजांची प्रमुख भूमिका चंद्रकांत मांढरे यांनी केली होती
२४ नोव्हेंबर २००८ पासुन शिवाजींच्या जीवनावर आधारित् राजा शिवछत्रपती ही मालिका स्टार प्रवाह या चॅनेलवर दाखवली जात आहे. ही मालिका नितीन देसाई यांनी दिग्दर्शीत केली आहे.

पूर्वज

आजी

शिवाजीराजे भोसले

जुन्नर तालुका पर्यटन क्षेत्र

2012-02-14T12:00:00.000-08:00


प्रस्तावना - महाराष्ट्रामध्ये जुन्नर तालुक्याला ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, वैज्ञानिक, भौगोलिक, सांप्रदायिक व शैक्षणिक क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण स्थान आहे. तसेच वैविध्यपूर्ण शेतीसाठी ( ) जुन्नर तालुका संपूर्ण महाराष्ट्रात अग्रगण्य तालुका म्हणून ओळखला जातो. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जन्मस्थान किल्ले शिवनेरी, अष्टविनायकांपैकी श्री क्षेत्र ओझर व श्री क्षेत्र लेण्याद्गी, हौशी पर्यटकांचे आकर्षण असलेला माळशेज घाट, तालुक्यात असलेले विविध किल्ले व गड तसेच वैविध्यपूर्ण शेती या व अशा वैशिष्टयांमुळे जुन्नर तालुका आता कृषी पर्यटन, निसर्ग पर्यटन, गिर्यारोहण व भाविकांसाठी पर्यटनाचा केंद्गबिंदू म्हणून वेगाने विकसित होत आहे. भविष्यामध्ये पर्यटन तालुका म्हणुन विकसित करणेसाठी जुन्नर तालुक्यातील खालील महत्त्वपूर्ण स्थळांचा विकास करणे आवश्यक आहे.
१) गड व किल्ले :-
अ) शिवनेरी किल्ला - महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत छत्रपती श्री शिवाजी महाराज यांचे जन्मस्थान व पायथ्याशी ऐतिहासिक असे जुन्नर शहर. संपूर्ण देशातून असंख्य शिवप्रेमी व पर्यटक दर्शनासाठी वर्षभर या किल्याला भेट देतात.
	ब) जीवधन गड - जुन्नर तालुक्याच्या पश्चिमेला सह्याद्गी पर्वतरांगामध्ये वसलेला घाटघर ग्रामपंचायत हद्दीतील गड. हा गड महाराष्ट्रातील गिर्यारोहकांसाठी आकर्षणाचे केंद्ग आहे.
क) हडसर किल्ला व चावंडचा किल्ला - मोठया संख्येने गिर्यारोहक या दोन्ही गडांवर गिर्यारोहणासाठी येत असतात.
	ड) हरिश्चंद्गगड - पुणे व अहमदनगर जिल्ह्यांच्या सीमेवर असलेला अत्यंत महत्त्वपूर्ण गड. जुन्नर तालुक्यातील खिरेश्वर गावातुन जाणार्या रस्त्याने गिर्यारोहक व भाविक या गडावर वर्षभर जात असतात .
इ) नारायणगड - जुन्नर तालुक्यातील पूर्वेकडील खोडद ग्रामपंचायत हद्दीतील या गडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांचे काही काळ वास्तव्य होते असे सांगितले जाते.
2) तीर्थक्षेत्रे व देवस्थाने :-
अ) श्री क्षेत्र लेण्याद्गी - अष्टविनायकांपैकी एक असलेले श्री गिरिजात्मकाचे पांडव कालीन लेण्यामंध्ये वसलेले गणपती मंदीर.
	ब) श्री क्षेत्र ओझर - अष्टविनायकांपैकी एक असलेले श्री विघ्नेश्वराचे हेमाडपंथी गणपती मंदीर.
क) श्री क्षेत्र ब्रम्हनाथ पारुंडे - संपूर्ण देशामधील कुंभमेळा भरणार्या चार तीर्थक्षेत्रांपैकी एक महत्त्वाचे तीर्थक्षेत्र. या ठिकाणी दर बारा वर्षांनी कुंभमेळा भरतो व खुप मोठया संख्येंने साधुगण व भाविक या ठिकाणी येत असतात. ड) श्री क्षेत्र रेडा समाधी, आळे - संपूर्ण विश्वाची माऊली संत ज्ञानेश्वर महाराजांनी ज्या रेडयाच्या मुखातून वेद वदविले, त्या रेडयाची समाधी या ठिकाणी आहे. इ) चैत्यन्य महाराज समाधी, ओतुर- जगद्गुरु श्री संत तुकाराम महाराजांचे गुरु श्री चैत्यन्य महाराजांची समाधी या ठिकाणी आहे. ई) श्री क्षेत्र खंडोबा देवस्थान वडज व धामणखेल - महाराष्ट्राचे कुलदैवत श्री कुलस्वामी खंडोबाची प्रसिध्द मंदिरे. उ) श्री कपर्दिकेश्वर देवस्थान, ओतुर व श्री कुकडेश्वर देवस्थान पुर - सर्व भाविकांचे श्रध्दास्थान असलेली श्री शंकराची प्रसिध्द मंदिरे. ऊ) वरसुबाई देवस्थान, हिवरे पठार - सर्व भाविकांचे व विशेष करुन महाराष्ट्रातील आदिवासी बांधवांचे श्रध्दास्थान असलेले व अत्यंत उंचावर वसलेले देवीचे मंदिर. फ)श्री रंगनाथ स्वामी महाराज मंदिर आणे - आणे या ठिकाणी श्री रंगनाथ स्वामी यांचे मंदिर असुन याठिकाणी मोठी यात्रा भरत असुन मोठया प्रमाणात भाविक वर्षभर दर्शनाला येत असतात.
३) कै. यशवंतराव चव्हाण यांचे नियोजित स्मारक, येडगाव :-
तालुक्यातील येडगाव ग्रामपंचायतीच्या हद्दीमध्ये येडगाव धरणालगत महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री कै. यशवंतराव चव्हाण यांचे स्मारक उभारण्यात येणार असुन सदर स्मारकाचा आराखडा मंजुरीच्या अंतिम टप्प्यात आहे.
४) G.M.R.T. (Giant Meterwave Radio Telescope),खोडद :-
जुन्नर तालुक्यातील खोडद ग्रामपंचायतीच्या हद्दीमध्ये असलेली जगातील सर्वात मोठी दुर्बीण. भारत सरकारचा अणुउर्जा विभाग व टाटा मुलभूत संशोधन संस्था (T.I.F.R.) यांच्या मार्फत खगोल भौतिकीशास्त्राच्या अभ्यासासाठी ही दुर्बीण उभारण्यात आली असुन ३० अँन्टेंनांच्या माध्यमातून कार्यरत आहे.
५) बिबट निवारा केंद्ग, माणिकडोह :-
	जुन्नर तालुक्यातील माणिकडोह ग्रामपंचायतीच्या हद्दीमध्ये हे केंद्ग असुन या ठिकाणी सध्या २५ बिबटे ठेवण्यात आले असुन वनविभागामार्फत त्यांची देखभाल केली जाते.
६. धरणे व जलाशय :-
जुन्नर तालुक्यामध्ये कुकडी, मिना, पुष्पावती व मांडवी या मुख्य नद्या असुन या नद्यांवर माणिकडोह व येडगाव (कुकडी नदी), पिंपळगाव जोगा (पुष्पावती नदी), वडज (मिना नदी) व चिल्हेवाडी (मांडवी नदी) ही पाच धरणे आहेत. या धरणांच्या माध्यमातून मोठया प्रमाणात शेती जलसिंचनाखाली आली आहे.
७. तमाशा पंढरी, नारायणगावः-
तालुक्यातील नारायणगाव ग्रामपंचायत महाराष्ट्रातील तमाशा पंढरी म्हणून पूर्ण राज्यामध्ये प्रसिध्द आहे. नारायणगाव येथील तमाशा सम्राज्ञी कै. विठाबाई भाऊ मांग (नाराणगावकर) यांना राष्ट्रपती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. या ठिकाणी दर वर्षी तमाशा महोत्सव भरविण्यात येतो.
८. कृषी पर्यटन व निसर्ग पर्यटन
वैविध्यपुर्ण शेतीसाठी प्रसिध्द असलेला जुन्नर ताुलका आगामी काळात कृषी पर्यटन व निसर्ग पर्यटनासाठी शहरातील पर्यटकांचा केंद्ग बिंदू ठरणार आहे. शेतीमध्ये घेण्यात येणारी विविध पिके, पिकपध्दती, पशुपालन, दैनदिंन शेतीतील कामे तसेच ग्रामिण संस्कृतीचे दर्शन विविध पर्यटकांना अनुभवता येणार आहे. तालुक्यातील गोळेगाव व माणिकडोह याठिकाणी सद्दस्थितीत शेतकर्यांनी कृषी पर्यटन केंद्गे सुरु केलेली आहेत. विविध औषधी व सुगंधी वनस्पतींचे अस्तित्त्व असलेल्या तालुक्याचे पश्चिमेकडील डोंगर रांगामध्ये असलेले दुर्गावाडी, नाणेघाट, दार्याघाट आणि पूर्वेकडील आणेघाट ही हौशी व अभ्यासू पर्यटकांसाठी महत्त्वाची निसर्ग पर्यटन केंद्गे आहेत.
९.वारकरी सांप्रदाय :-
जुन्नर तालुक्यामध्ये मोठया प्रमाणामध्ये किर्तनकार असून त्यांचे मार्फत संपूर्ण महाराष्ट्रामध्ये किर्तन व प्रवचनाच्या माध्यमातुन प्रबोधनाचे काम केले जाते. तसेच तालुक्याला फार मोठी वारकरी सांप्रदायाची पार्श्वभूमी आहे.

Aamhi Hivrekar

PakHeaven.Com

नवरदेवाचे उखाणे

Festivals Of India

Sunday, 14 agast 2011

Independence Day of India 2012 | Independence Day of India SMS 2012| Independence Day of India Pictures 2012 | Independence Day of India Greetings 2012| Independence Day of India Srcaps 2012|

Friendship

Friendship

Contents

Cultural variations

Ancient Greece

Islam

Asia

Near East-Middle East

Germany

Russia

United States

Decline of friendships in the U.S.

Developmental issues

Friendship Quality

Friendship development through childhood

The Study of Friendships in Adolescent Development

Friendships in Adulthood

Elderly

Types of friendships

Friendship and health

Pure love

Non-personal friendships

Interspecies and animal friendship

Making a friend

Ending a friendship

रक्षाबंधन

रक्षाबंधन

रक्षाबंधन

पद्धत

कथा

शब्दा वाचून तिला सगळ काही कळते

....................................pravin jadhav

प्रेम काय असत?

प्रेम काय असत?

PhotoFunia

लेखक -प्रवीण जाधव हिवरे बु संपादक - अक्षय गावडे हिवरे बु कल्पना -तेजस बेनके हिवरे बु फोटो बाय Pravin Tejas Akshy

"हृदयामधले गाणे"

अनुक्रमणिका

जन्म

शहाजीराजे

जिजाबाई

मार्गदर्शक

मावळ प्रांत

शिवाजी महाराजांचे मावळामधील सवंगडी

शिवाजी महाराजांचे सरसेनापती

लढाऊ आयुष्य

सुरूवातीचा लढा

पहिली स्वारी - तोरणगडावर विजय

शहाजीराजांना अटक

जावळी प्रकरण

पश्चिम घाटावर नियंत्रण

आदिलशाहीशी संघर्ष

अफझलखान प्रकरण

सिद्दी जौहरचे आक्रमण

घोडखिंडीतली लढाई

मुघल साम्राज्याशी संघर्ष

शाहिस्तेखान प्रकरण

सुरतेची पहिली लुट

मिर्झाराजे जयसिंह प्रकरण

आग्र्याहून सुटका

सर्वत्र विजयी घोडदौड

राज्याभिषेक

दक्षिण दिग्विजय

साहित्यात व कलाकृतींमध्ये

पूर्वज

जुन्नर तालुका पर्यटन क्षेत्र

लेखक -प्रवीण जाधव हिवरे बु
संपादक - अक्षय गावडे हिवरे बु
कल्पना -तेजस बेनके हिवरे बु
फोटो बाय Pravin
Tejas
Akshy