Vikasadhatri

Vikasadhatri in Bhasha India

2011-12-30T22:38:00.000+05:30

Dear Friends,

Read about Vikasadhatri work in Bhasha India

పరిమిత వ్యయంతో అపరిమిత పాఠక లోకానికి మీ రచనల్ని త్వరితగతిన చేరవేయడానికి సరైన మార్గం e-పుస్తకం అంటూ తెలుగు రచనా ప్రపంచానికి ఇంటర్నెట్‌లో చేయూతనిస్తున్న సంస్థ "వికాసధాత్రి". Onlineలో e-పుస్తకాలయంగా ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం సంపాదించుకున్న "వికాసధాత్రి" నిర్వాహకులు గాలి ఉదయకుమార్, గాలి అరుణ దంపతులు తమ పాత్రను దీనికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. బాధ్యత గల పౌరులుగా సమాజంలో మార్పు కోసం వినియోగదారులు, పలు వర్గాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని బ్లాగులు, ఇ-పత్రిక ద్వారా వారికి తోడ్పాటునిస్తున్నారు. ఈ దంపతులతో భాషాఇండియా ముఖాముఖి...

Read more at http://bhashaindia.com/Patrons/SuccessStories/te/Pages/InterviewVikasadhatri.aspx

Digital Green @ SERP Video Production Bootcamp

2011-09-25T14:28:00.000+05:30

మల్లెపూల జడ

2011-09-22T11:00:00.003+05:30

మల్లెపూల జడ

- కాట్రగడ్డ

May 17th, 2011

ఎండాకాలం వచ్చిందంటే ఎంత సందడి. పిల్లల బడులకి సెలవు. చిన్నారుల ఆటపాటలకి అంతే ఉండదు. మామిడి పళ్లు, సపోటాలు, తాటి ముంజలు, ముఖ్యంగా మల్లెపూలు. ఇక మల్లెపూల విషయానికి వద్దాం. మల్లెలంటే ఇష్టం లేని వారుండరు. పూలు పెట్టుకున్నా, పెట్టుకోకపోయినా అందరికీ వాటి రూపం, స్వచ్ఛమైన ఆ ధవళ వర్ణం, ఆ పూల సువాసన ఎంతో ప్రీతి! మల్లెలు చూస్తే రకరకాల భావాలు మనసుని ముప్పిరిగొంటాయి. వేసవిలో మల్లెపూలకి కొరతే ఉండదు.
తెలుగు లోగిళ్లల్లో మల్లె తీగెలు లేని ఇళ్లే ఉండవంటే అతిశయోక్తి కాదేమో! మల్లెల్లో ఎన్నో రకాలు. జాజిమల్లె, తీగ మల్లె, దొంతర మల్లె, బొడ్డు మల్లె ఇలా ఎన్నో. తెలియనివి ఇంకెన్ని రకాలో! అసలు మల్లెలు చూడాలే కానీ, మనసు పారేసుకోని వారు లేరు. పండు వెనె్నల్లో, మల్లెమాలల్లో సేద తీరాలని ఎందరి కోరికో! మల్లెలు మనసైన వారికి మనసెరిగి ఇచ్చే మధురమైన కానుక. ఆ అనుభవం లేనిదెవరికి? ముఖ్యంగా
మహిళలకి మల్లెలంటే ఎంతో మక్కువ.
పూలెన్ని ఉన్నా, మల్లెపూలే మనసుకిష్టం. అవి ప్రత్యేకం. తెల్లటి తెలుపుతో ఎంత స్వచ్ఛంగా ఉంటాయి. మత్తెక్కించే సువాసనలు జల్లుతూ! రారమ్మని పిలుస్తూ మల్లెలు! ఇట్టే పూలు కోసి పెట్టుకోవాలనిపించేట్టు, ఇంతలోనే వాటిని కోసి, గుచ్చి, గొంతుకలు బిగించి కడుదురు కదా దయలేని ఆడవారు అని ‘పుష్పవిలాపం’ గుర్తుకొస్తుంది.
ఆడపిల్లలున్న ఇంట్లో వేసవి కాలం వచ్చిందంటే చాలు. ఒకటే సందడి. ఆ సందడి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. ఎంత రాసినా తనివి తీరదు. అమ్మమ్మ, నాన్నమ్మ, తాతయ్యలు, మామయ్యలు, బావలు, చిన్నమ్మలు, చిన్నాన్నలు మిగతా బంధుజనం. ఇక అందరి పిల్లలు ఒకచోట చేరి చేసే అల్లరి, అలకలు చూస్తే ముచ్చటేస్తుంది. ఇక అమ్మాయిలు ఏ చుట్టాలింటికి వెళ్లినా మల్లెలు జడలో తురమకుండా పంపరు. లేకపోతే పూలు ఇంటికి టపా చేస్తారు. ఇక పెద్దవాళ్లంతా చేరి, ఆ ఇంట్లో ఉన్న ఆడపిల్లలందరికీ మల్లెపూల జడ వేయాలని నిర్ణయించుకుంటారు. ఆ రోజు నిర్ణయించుకున్నాక, గోరింటాకు కోసి రుబ్బి, అమ్మాయిల చేతుల నిండా పండిస్తారు. పూలమ్మాయికి ఎన్ని పూలు కావాలో? ఏయే పూలు కావాలో, ఏ రోజు, ఏ టైంకి కావాలో చెప్పి తెప్పించుకుంటారు. ఈలోగా అమ్మాయిలకి నలుగు పెట్టి, కుంకుడు కాయలతో తలంటి, సాంబ్రాణి పొగ పెట్టి, జడ కుచ్చులతో ఆడపిల్లలకి వాలుజడ వేస్తారు. అమ్మాయి జుట్టు పెద్దగా ఉంటే సవరం ఉండదు. చిన్న జుట్టు ఉంటే వారికి నప్పే సవరం చేర్చి జడ అల్లుతారు. ఏ ఆకారంలో జడలో పూలు అలంకరించాలో ముందే నిశ్చయమవుతుంది. ఇంతలోనే ఒకరు కొబ్బరి పుల్లలు పోగుచేసి వాటిని నున్నగా చెక్కుతారు. మిగిలిన వాళ్లు తలొక పుల్ల తీసుకుని ఆ పుల్ల నిండా మల్లెపూలు గుచ్చుతారు. కొందరు కనకాంబరాలు గుచ్చితే, మరి కొందరు మల్లెలు, కనకాంబరాలు మాలలు కడతారు. అల్లిన జడలోకి కొబ్బరి పుల్లకి గుచ్చిన మల్లెలు, కనకాంబరాలు అయిదారు వరుసల్లో పేర్చి జడపైన దారంతో కుడతారు. ఆ తర్వాత తలనిండా కట్టిన పూలు కూరుస్తారు. తీరైన పద్ధతిలో అలంకరిస్తారు. ఎంత కళాత్మకంగా ఆ పని చేస్తారు. ఆ దృశ్యం ఎంత అబ్బురంగా ఉంటుంది. అందరూ ఎంతో ఇష్టంగా కలిసి జట్టుగా సృజనాత్మకంగా జడని తీర్చిదిద్దుతారు! ఏ మేనేజ్‌మెంట్ గురులు నేర్పారు మహిళలకు ‘టీమ్ బిల్డింగ్’ గురించి? మేనేజ్‌మెంట్ గురూలు కూడా ఆ దృశ్యాలను చూసి, ఆ కలసికట్టుగా సాగించే ఆ కృషిని చూసి ముక్కున వేలేసుకోక మానరు. మన గ్రామీణ జీవన సౌందర్యంలోనే ఆ అపురూప దృశ్యాలు. మనస్సుని హత్తుకునే దృశ్యాలు మనకు కనిపించేది. ఆ ఆనందం వర్ణనాతీతం!
గోరింటాకుతో పండిన చేతులు, పట్టు పరికిణీ, జాకెట్, బొట్టు, కాటుక, మెడలో బంగారు గొలుసు, చేతికి గాజులు, వేలికి ఉంగరం పెట్టి అమ్మాయిలని ముస్తాబు చేసి ఫొటో స్టూడియోకి తీసుకెళ్లి ఫొటో తీయిస్తారు. అదో ముచ్చట. అనుభూతి. దాన్ని పెద్దవాళ్లు ఓ అందమైన అనుభవంగా దాచుకుంటారు. మా తరంలో ఎందరో ఇళ్లల్లో పూల జడలతో ఫొటో తప్పక ఉండేది. అచ్చం బుట్టబొమ్మలా అమ్మాయిలు ఉండేవారు. ఇక ఇంటికి వచ్చాక దృష్టి తీయడం వంటివి మామూలే! ఇక ఆ ఇంట్లో వరసైన అబ్బాయిలు ఉంటే ఇంట్లో వాళ్లు చేసే అల్లరి అంతా ఇంతా కాదు. అదో మురిపెం. ఆ వాతావరణం ఎంతో ఆహ్లాదంగా ఉండేది. ఇక బావో, మావయ్యో ఉంటే వాళ్లు ఆ చట్టి మరదళ్లని, చిన్నారి మేనకోడళ్లని ఎంతో అపురూపంగా చూసుకుంటూ ముద్దు చేస్తారు. ఆ బంధాలు, అనుబంధాల గురించి మాటల్లో రాయలేం. ఆ చిన్ని అనుభూతులు అర్థం చేసుకోవాలంటే ఎవరికి వారి అనుభవంలోకి రావాల్సిందే. ఇక పెద్దయ్యాక అమ్మాయిలు ఆ ఫొటోలు చూసుకుంటే ఎనె్నన్ని జ్ఞాపకాల అనుభూతులో. మనస్సు మెల్లిగా తట్టి లేపి, సున్నితంగా హెచ్చరిస్తుంది. ఇప్పటి చిన్నారులు ఏం కోల్పోతున్నారో అని.

2011-07-13T19:26:00.003+05:30

http://youtu.be/Zk9VRn6bT6U

అత్యంత ప్రమాదకర దేశాల్లో- మనమూ ఉన్నాం...

2011-06-18T07:08:00.001+05:30

మహిళల పాలిట అత్యంత ప్రమాదకరమైన దేశాల జాబితాలో భారతదేశం నాల్గవ స్థానంలో నిలిచింది. మహిళల హక్కుల సాధనకు కృషి చేస్తోన్న థామ్సన్ రూటర్స్ ట్రస్ట్ లా ఉమెన్ సంస్థ నిర్వహించిన సర్వేలో వెల్లడైన నిజం ఇది..
గర్భస్థ పిండ హత్యలు, బాలికలను చంపివేయటం, లైంగిక వ్యాపారం నిమిత్తం మహిళలను అక్రమంగా తరలించటం వంటి జాఢ్యాలు నిరంతరం మన దేశంలో కొనసాగటమే ఇందుకు కారణం. ట్రస్ట్ లా సంస్థ ఈ సర్వేలో భాగంగా అయిదు ఖండాలకు చెందిన 213 మంది జెండర్ నిపుణులను సంప్రదించింది. ఆరోగ్య సంబంధ ప్రమాదాలు, లైంగిక హింస, లైంగికేతర హింస, సాంస్కృతికపరమైన హింస, మత సంబంధమైన కారణాలు, వనరులు అందుబాటులో లేకపోవటం, ట్రాఫికింగ్ వంటి ఆరు ప్రధానమైన ప్రమాదాలను ఆధారంగా చేసుకొని సంస్థ సమాచారాన్ని సేకరించింది.
మన దేశంలో పెద్దఎత్తున మహిళలు, బాలికలను లైంగిక వృత్తిలో దించే లక్ష్యంతో తరలిస్తున్నారు. వీరిలో అత్యధికులు నిలువ నీడ లేని నిరుపేదలే. అందునా వీళ్లు అన్ని రకాలుగా అణగారిన వర్గాలైన దళితులు, ఆదివాసీలు, నిమ్న జాతులకు చెందినవారు. 2009వ సం.లో మన దేశంలో వంద మిలియన్ల మహిళలు, బాలికలను లైంగిక వృత్తి నిమిత్తం తరలించటం జరిగినట్లు అధికారులే అంగీకరించారు. ట్రాఫికింగ్‌లో 90 శాతం మన దేశం లోపలే జరిగిందనీ, వీరిలో మూడు మిలియన్ల మంది వేశ్యావృత్తిలో ఉన్నారని సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇనె్వస్టిగేషన్ వెల్లడించింది. కాగా వీరిలో 40 శాతం మంది బాలికలే!
మన దేశంలో మనుష్యులను అక్రమంగా తరలించటమనేది వేర్వేరు కారణాలతో చోటు చేసుకుంటోంది. ప్రధానంగా వేశ్యా వృత్తిలో దింపేందుకు ట్రాఫికింగ్ జరుగుతున్నప్పటికీ, ఇళ్లల్లో పని మనుష్యులుగా, కట్టు బానిసలుగా, వ్యవసాయ కూలీలుగా, పారిశ్రామిక కూలీలుగా, బిక్షగాళ్లుగా, డ్రగ్ స్మగ్లింగ్ చేసే వారిగా చేసేందుకు మనుష్యులను తరలిస్తున్నారు. ఇక అవయవాల మార్పిడి లక్ష్యంగా కూడా ట్రాఫికింగ్ జరుగుతున్నట్లు ఇటీవల ఎక్కువగా ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. ఒక్క రాజధాని నగరంలోనే 2010వ సం.లో 400 రేప్ కేసులు నమోదయ్యాయి. 2010వ సం.లో మొదటి తొమ్మిది నెలల కాలంలో దేశం మొత్తం మీద 18,359 రేప్ కేసులు నమోదయ్యాయి.
యు.ఎన్. పాపులేషన్ ఫండ్ అంచనాల ప్రకారం గత శతాబ్ద కాలంలో మన దేశంలో 50 మిలియన్ల బాలికలు భ్రూణ హత్యల కారణంగా కన్ను మూశారు. దీని కారణంగా జెండర్ అసమతౌల్యం చోటు చేసుకొంటోందని, మున్ముందు కాలంలో ఇది మరిన్ని సమస్యలకు కారణమవుతుందని సంస్థ హెచ్చరిస్తోంది. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే ఫలితాలను విశే్లషించిన నిపుణుల అంచనా మేరకు ప్రతి సంవత్సరం మూడు లక్షల మంది బాలికలు ‘కనిపించటం లేదు’. ఇతర అధ్యయనాల ప్రకారం వీరి సంఖ్య లక్షన్నర నుంచి ఐదు లక్షల మధ్యలో ఉంటోంది. ఆరు సంవత్సరాలలోపు ప్రతి వేయి మంది బాలురకు ఉన్న బాలికల సంఖ్య ఎప్పటికప్పుడు క్షీణించిపోతోంది. 200 1 గణాంకాల ప్రకారం ప్రతి వేయి మంది బాలురకు కేవలం 927 మంది బాలికలు మాత్రమే ఉన్నారు. ఇది 1961 గణాంకాల సమయానికి 976 ఉండటం గమనార్హం. దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఈ సంఖ్య 800 కంటే కూడా తక్కువగా ఉంది.
ట్రస్ట్ లా సంస్థ ఈ సర్వేలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన దేశంగా ఆఫ్గనిస్తాన్ నిలిచింది. భయానక స్థాయిలో లైంగిక దాడులు జరిగే కాంగో రెండవ స్థానంలో ఉంది. ఇక గృహహింస, ఆర్థిక వివక్షల కారణంగా పాకిస్తాన్ మూడవ స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. యాసిడ్ దాడుల కారణంగా సోమాలియా ఐదవ స్థానంలో నిలిచింది.
ఇక మన దేశం విషయానికి వస్తే మహిళల రక్షణకు పలు భద్రతా చర్యలను ప్రభుత్వం చేపట్టవలసిన అవసరం ఉంది. పుస్తకాలలో భద్రంగా వున్న చట్టాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయవలసి ఉంది. చట్టాలు చూడటానికి ‘మహిళా పక్షపాతం’తో ఉన్నట్లు కనిపించినా, అమలుకు నోచుకోకపోవటం వల్లనే మన దేశం అత్యంత ప్రమాదకరమైన నాల్గవ దేశంగా అపకీర్తి సాధించుకొంది.

-కాట్రగడ్డ అరుణ, June 17th, 2011, Published in Andhra Bhoomi
http://www.andhrabhoomi.net/priyadarshini/atyamta-848

మానవ సేవలో మహారణ్యం! నేడు ప్రపంచ పర్యావరణ దినం

2011-06-09T07:29:00.001+05:30

నలభై ఏళ్ల చరిత్ర ఉన్న ప్రపంచ పర్యావరణ దినం వేడుకలకు మన దేశం అధికారిక ఆతిథ్య దేశం కావడం ఆహ్వానించదగ్గ పరిణామం. ఈ సంవత్సరపు పర్యావరణ దినోత్సవ ఇతివృత్తం ‘అడవులు: మీ సేవలో ప్రకృతి’. పర్యావరణ, ఆర్థిక, సామాజిక అంశాలను ప్రభావితం చేయడంలో అడవుల పాత్ర, అడవుల జీవకోటికి చేస్తున్న సేవలను గుర్తించి వాటి మనుగడకు పాటుపడి, మన భవిష్యత్తును పచ్చగా చేసుకునే లక్ష్యంతో ప్రపంచ దేశాలన్నీ అడవులపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించి పలు రకాల కార్యక్రమాలు చేపట్టనున్నాయి.
మనదేశం అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్ధిక శక్తిగా ఎదుగుతోంది. ఒకపక్క 121 కోట్లు దాటిన జనాభా, సహజ వనరులపై తీవ్రమవుతున్న ఒత్తిడి, అంతకంతకు పెరిగిపోతున్న కాలుష్యం, వాతావరణంలో పెనుమార్పులు మనదేశ ఆర్థిక, వ్యవసాయ రంగంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతోంది. ఒక వంక జనాభా అవసరాలు తీరుస్తూ, మరో వంక వనరులు కాపాడుకుంటూ సుస్థిర అభివృద్ధిని అక్కున చేర్చుకోవాల్సిన అత్యావశ్యకత మనదేశానిది! ఆర్ధిక అభివృద్ధి సాధిస్తూ పర్యావరణానికి మేలు చేసే హరిత ఉత్పత్తులు, స్వచ్ఛమైన విద్యుచ్ఛక్తి, హరితమయ ఆర్ధిక రంగాన్ని అందిపుచ్చుకోవాల్సిన సంధి అవస్థలో మన దేశం ఉంది. ఎన్నో పర్యావరణ పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు చేపట్టి ప్రపంచంలోని అభివృద్ధి చెందిన, చెందుతున్న దేశాలకు దిశా నిర్దేశం చేసే దిశగా ఈసారి ప్రపంచ పర్యావరణ దినోత్సవాన్ని అధికారికంగా నిర్వహించేందుకు భారత్ సన్నద్ధమైంది.
ఏటా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 13 మిలియన్ హెక్టారుల అటవీ భూమి నాశనమవుతోంది. అడవుల నరికివేత, క్షీణత వలన ప్రపంచవ్యాప్తంగా 20 శాతం గ్రీన్‌హౌస్ గ్యాస్‌లు విడుదలవుతున్నాయి. జనాభా పెరుగుదల, నగరీకరణ, పట్టణీకరణ, పారిశ్రామీకరణ, విస్తరిస్తున్న వ్యవసాయం, అడవులపై అధిక ఒత్తిడి, అడవులను జాతి సంపదగా తగి గుర్తింపు లేకపోవడం, అడవులు, ప్రకృతి వనరులకు పెట్టుబడులు లేకపోవడం వంటివి ప్రధాన సవాళ్లు. అంతేకాక అడవుల క్షీణత అతి ప్రధాన సమస్య.
మనదేశం ప్రపంచ అటవీ సంపదలో ఏడవస్థానంలో నిలుస్తుంది. గత దశాబ్ద కాలంలో భారత్ మూడు మిలియన్ హెక్టారుల చెట్లను అడవుల్లో పెంచింది. ప్రపంచ దేశాలలో మన దేశం పదిహేడో అతి పెద్ద జీవ వైవిధ్యం ఉన్న దేశం. మనదేశంలో నాలుగు జీవ వైవిధ్య ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. బంగారు వర్ణంతో అలరారే కొండముచ్చులు 1500 మన దేశంలో ఉన్నాయి. 39 పులుల సంరక్షణ ప్రాంతాలున్నాయి. అదనంగా వీటికి మరో ఐదు ప్రాంతాలను ప్రకటించనుంది కేంద్రం. మన దేశంలో 200 మిలియన్ ప్రజలు అడవులపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. 2006లో అటవీ హక్కుల చట్టం-అడవులపై హక్కు, యజమానులుగా ఆదివాసీలను గుర్తించింది. ప్రపంచంలోనే అత్యాధునిక పద్ధతుల్లో అడవులను గుర్తించే ప్రక్రియ కలిగిన దేశం మనదే! ప్రతి రెండేళ్ల కాల వ్యవధిలో అడవులు, చెట్ల విస్తీర్ణం నిర్ధారించేందుకు ‘్ఫరెస్ట్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా’ సర్వే చేస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘జాతీయ హరిత భారత మిషన్’కు రానున్న పదేళ్లలో 46 వేల కోట్ల నిధులను వెచ్చించి అడవుల పెంపకం, సంరక్షణ చేపట్టనుంది. కార్యక్రమంలో 5 మిలియన్ హెక్టార్ల అటవీ భూమిలో మొక్కల పెంపకం చేపట్టనుంది. మరో 5 మిలియన్ హెక్టార్లలో అటవీ నాణ్యతను మెరుగుపరచనుంది.
అటవీ సంపదను లెక్కించడం, అటవీ సంపదకు విలువ కట్టడం, అడవులనుంచి లభ్యమయ్యే ఉత్పత్తులను బడ్జెట్‌లో చేర్చడం ‘సుస్థిర అభివృద్ధి-పచ్చని ఆర్ధిక వనరులు’ దేశానికి భవిష్యత్తు. అడవుల పెంపకానికి, సంరక్షణకు పెట్టుబడులు పెట్టినట్టయితే ప్రపంచవ్యాప్తంగా పది మిలియన్ కొత్త ఉద్యోగాలను సృష్టించవచ్చు. ‘అడవులు’పై అంతర్జాతీయంగా రాజకీయ ప్రాధాన్యత ఉండాలి. నాణ్యమైన జీవనానికి అడవులు ప్రముఖమైన పాత్ర పోషిస్తాయి. పర్యావరణ పరిరక్షణ, అడవుల సంరక్షణకు వ్యక్తిగత కార్యాచరణ అవసరం. అడవుల నరికివేతను ఎదుర్కోవడానికి 30 బిలియన్ యుఎస్ డాలర్లు ఖర్చు చేయాలి. అదే అడవుల నాశనంతో, నాణ్యతా లోపాలతో కొత్త వస్తువులు, ఉత్పత్తులు, సేవలకు 2.5 ట్రిలియన్ యుఎస్ డాలర్లను ఖర్చు చేయాల్సి ఉంది.
మనం మన అవసరాలు గుర్తెరిగి మితంగా పొదుపుగా వనరులను వాడుకోవడం ముఖ్యమైన అంశం. సాంప్రదాయబద్ధంగా తరతరాలుగా అడవులలో నివశిస్తున్న స్థానికులైన ఆదివాసీల హక్కులకు, వారి సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలకు భంగం కలిగించకుండా కార్యాచరణ ప్రణాళికలు రూపొందించాలి. పర్యావరణ పరంగా ఎంతో ప్రాముఖ్యమున్న తూర్పు కనుమలలో భూగర్భ గనులు, ఖనిజాల వెలికితీత వలన అడవులు నాశనమవుతున్నాయి. దాంతో వాటిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న ప్రజలు, సమస్త జీవకోటికి పెను సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. అక్కడ కేవలం అడవులే నాశనం కావడంలేదు. జీవ వైవిధ్యం, అమూల్యమైన వృక్షసంపద, సహజ వనరులు, ఔషధ వనరులు తరిగిపోతున్నాయి. అడవులు క్షీణించే ప్రమాదం ఉంది. దాంతో నాణ్యమైన జీవనం లోపిస్తుంది. సుస్థిర అభివృద్ధి కాగితాలకే పరిమితమవుతుంది. చట్టాలకు పదునుబెట్టి పర్యావరణాన్ని కాపాడాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే. పర్యావరణానికి తొట్లు పొడుస్తున్న ప్రభుత్వ విధానాలను, నాయకులను, నేతలను, వ్యాపారవేత్తలను, పారిశ్రామిక వేత్తలను నిలదీయాల్సిన బాధ్యత మీడియా, పౌరసమాజంపై ఉంది. ప్రజాభీష్టాన్ని గౌరవిస్తూ సుస్థిర అభివృద్ధికై స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్య ప్రణాళికలను ఆమోదించి పచ్చని పరిసరాలను పంచి, ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించే బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే.
జాతీయ బడ్జెట్‌లో పరిశుభ్రమైన హరిత శక్తి వనరుల నిధి, వాతావరణ మార్పులపై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక, కర్నాటక రాష్ట్రంలో యాభైవేల ఎకరాల్లో 20,000 మెగావాట్ల సౌరశక్తితో విద్యుత్ ఉత్పత్తి, 3,000 మెగావాట్ల పవన శక్తి విద్యుత్ కేంద్రాల నిర్మాణాన్ని భారత్ చేపట్టింది. వీటికై 50 బిలియన్ యుఎస్ డాలర్లను ఖర్చు చేయనుంది. ఈ భారీ పథకంలోని తొలిదశ 2012లో ప్రారంభం కానుంది. హిమాలయాల్లో జీవావరణ సుస్థిరతకు, హరిత సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి రాయితీలు వంటి ఎన్నో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా పనికి ఆహార పథకంలో భాగంగా సౌరశక్తితో వెలిగే విద్యుత్ దీపాలను, పవన విద్యుత్ పరికరాల తయారీని చేపట్టారు. నీటి వనరుల సంరక్షణ, సమగ్ర, సుస్థిర భూ యాజమాన్యం వంటి కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. వీటన్నింటినీ దృష్టిలో పెట్టుకునే భారత్‌ను అధికారిక ఆతిథ్య దేశంగా ప్రకటించింది ఐక్యరాజ్య సమితి పర్యావరణ విభాగం.
-కాట్రగడ్డ అరుణ ukgali@gmail.com, June 4th, 2011

అభివృద్ధికి నిర్వచనం అమ్మాయల్ని కాలరాయడమేనా?

2011-06-09T06:52:00.001+05:30

‘కర్ణుడి చావుకు కారణాలు ఎన్నో’ అన్నట్టు బాలికలు ఏ దశాబ్దానికి ఆ దశాబ్దం తగ్గుతూ వస్తున్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల్లో మగ పిల్లల వృద్ధి రేటు 2.42% తగ్గగా, అమ్మాయిల వృద్ధి రేటు 3.80% తగ్గింది. ఇదెంతో ఆందోళన కల్గించే అంశం. గత జనాభా లెక్కలతో పోలిస్తే ఈసారి అమ్మాయిల సంఖ్య తక్కువగా నమోదైన రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు పెరిగాయి. దేశంలో ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు కేవలం 914 బాలికలు ఉన్నారు. బాలికల లోటు కొట్టొచ్చినట్టు కన్పిస్తోంది. తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం, సమాజం, వైద్యులు, ప్రభుత్వం, మనమందరం విఫలమయ్యాయి. బాలికలను, స్ర్తిలను భూమి మీద బతకనీయకుండా చేస్తున్నాం. రాబోయే పరిణామాలను ఆలోచించకుండా, రకరకాలుగా వారిని అంతమొందిస్తున్నాం. కేవలం మగ పిల్లలే దేశోద్ధారకులు, వంశోద్ధారకులు అనుకుంటూ తీవ్రమైన సామాజిక, సాంఘిక అసమతుల్యాన్ని సృష్టిస్తున్నాం. మానవత్వాన్ని మంట గలుపుతున్నాం. మతం, పితృకర్మలు, ఆచార వ్యవహారాలు, సంప్రదాయాల పేరుతో ‘పున్నామ నరకం నుంచి రక్షించేవాడు పుత్రుడే’ అని మనల్ని మనం మభ్యపెట్టుకుంటున్నాం. తీవ్ర పరిణామాలు తలెత్తేందుకు కారణభూతులమవుతున్నాం. ఇక పైనా దీర్ఘ నిద్ర నుంచి మేల్కోకపోతే తీవ్ర ప్రమాదం పొంచి ఉంది.
నిరక్షరాస్యత, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన రాష్ట్రాల్లో అమ్మాయిల నిష్పత్తి మిగతా ప్రాంతాల కంటే మెరుగ్గా ఉండటం ఆలోచించాల్సిన విషయం. వెనుకబాటుతనం, నిరక్షరాస్యత, పేదరికం, అల్పాదాయ వర్గాలు ఇవేవీ అమ్మాయిలు అంతరించడానికి కారణం కాదు. ఆర్థికంగా ఎదిగిన, ఉన్నత వర్గాలు, ఉన్నత విద్య, అక్షరాస్యత, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో ఉండటం ఆడ పిల్లలు అంతరించడానికి దోహదం చేస్తున్నాయంటే ఆశ్చర్యం కలుగక మానదు.
ముఖ్యంగా కుటుంబంలో, సమాజంలో వేళ్లూనుకున్న ఆలోచనా ధోరణులు, వివక్ష, పితృస్వామ్య భావజాలం అసలైన దోషులు. వీటిని మన దృక్పథంలో, వైఖరుల్లో మార్పు ద్వారా మాత్రమే పరిస్థతిని మార్చుకోవడానికి వీలుంటుంది.
సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ, మతపరమైన విశ్వాసాలు, అవగాహన లేకపోవడం, నిర్లక్ష్యం, చులకన భావం, ఆర్థికంగా పెనుభారం అని భావించడం, కట్న కానుకలు ఇచ్చి పెళ్లి చేయడం, చదువుకి ఖర్చు చేయాల్సి రావడం వంటి కారణాలతో అమ్మాయిల్ని పుట్టకుండా చేస్తున్నారు. గర్భవిచ్ఛిత్తి, భ్రూణ హత్యలు, ఆడ శిశువుల మరణాలు, ముఖ్యంగా 0-6 సంవత్సరాలలోపు వయస్సు పిల్లల్లో అధిక శాతం అమ్మాయిలే చనిపోతున్నారు. అందుకు కారణాలు పౌష్టికాహార లోపం, సరైన ఆలనా పాలనా లేకపోవడం, తల్లి పాలు ఇవ్వకపోవడం, పట్టక పోవడం, సరైన సమయంలో వైద్యం అందించడంలో నిర్లక్ష్యం, హత్య చేయడం.
పరిష్కారాలు
వ్యక్తిగత స్థాయిలో మనం మహిళలూ మానవులే అని గుర్తెరిగి ప్రవర్తించడం, స్ర్తి పురుషుల్లో శారీరకంగా తేడాలు ఉంటాయి కానీ, భావోద్వేగాలు అందరికీ సమానమని గుర్తించడం, పౌష్టికాహారం, విద్య, ఆరోగ్యం, వైద్యం, ఆర్థిక అంశాల్లో, ఉద్యోగ, ఉపాధి కల్పనల్లో అమ్మాయిల్ని తక్కువ చేయకుండా, సమాన అవకాశాలు కల్పించడం, బాలికలను చిన్నచూపు చూడకపోవడం, ప్రేమను పంచడం, చిన్నతనంలోనే అబ్బాయిలు, అమ్మాయిలు అనే వివక్ష చూపకుండా, అన్నింట్లో ఇద్దరూ సమానమే అనే దృక్పథం. అమ్మాయిలు అబ్బాయిలతో తెలివితేటల్లో సమానమని గుర్తించడం, మహిళల్ని గౌరవిస్తే మనల్ని మనం గౌరవించుకోవడమే అనేది అలవర్చుకోవడం, బాలికలకు అవకాశాలు కల్పించేందుకు నడుం బిగించడం, ఆచార వ్యవహారాలు, సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు, కట్టుబాట్లు, విలువలు అన్నీ మనం ఏర్పరచుకున్నవే. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా అమ్మాయిలకు అన్ని రంగాల్లో అవకాశాలు కల్పించడం మన బాధ్యతగా గుర్తించడం. మహిళలకు ఆత్మగౌరవం ఉంటుందని గ్రహించడం, మహిళలను కించపరచకుండా ఉండడం, హింసలేని సమాజానికై కృషి చేయడం మన బాధ్యత.
సమాజ స్థాయిలో రావాల్సిన మార్పులు, సమాజంలో బాల బాలికలు, స్ర్తి పురుషులు సమానమని గుర్తించడం, మహిళా హక్కులు మానవ హక్కులుగా గుర్తించడం, స్ర్తిల పట్ల, పురుషుల పట్ల వివక్ష ప్రదర్శించకపోవడం, స్ర్తిల సమస్యలను గుర్తించి వాటిని పరిష్కరించడం, నిర్ణయాధికారంలో స్ర్తిలకు, పురుషులతో సమానంగా అవకాశాలు ఇవ్వడం. సామాజిక కట్టుబాట్లలో వివక్ష చూపకుండా ఉండడం. ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం. స్ర్తి పురుషులకు వివాహ ప్రాముఖ్యాన్ని తెలియజేయడం.
స్వల్పకాలిక లక్ష్యాలు
బాలికల విద్యకై ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవడం, ఆర్థిక సహాయం అందించడం. వైద్య ఆరోగ్య సిబ్బందికి అవగాహన కల్పించడం. చట్టాలను చిత్తశుద్ధితో అమలు చేయడం. బాలికలు కడుపులోనే రాలిపోకుండా చర్యలు చేపట్టడం. జెండర్ అంశాల పట్ల పాఠశాలల్లో శిక్షణ చేపట్టడం. కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులను గురించి వివరించడం.
దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు, కార్యాచరణ ప్రణాళిక
ఆస్తి హక్కు, పౌష్టికాహారం అందేలా చర్యలు. ఆరోగ్యం, విద్య, ప్రేమ, ఆదరణ, భావజాలం, ఆలోచనా ధోరణిలో, దృక్పథాలలో మార్పు దిశగా చర్యలు, వివాహం, కట్నం వంటి అంశాలు, జెండర్ బడ్జెట్‌ల తయారీ, స్ర్తి పురుష సమానత్వం, అసమానతల తొలగింపునకై చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలను చేరుకోవచ్చు. విధాన నిర్ణయాల్లో మార్పులు తేవడం, మహిళలు చేసే పనికి ఆర్థిక విలువ కట్టడం ఎంతో అవసరం. జెండర్ అంశాన్ని పాఠ్య ప్రణాళికలో భాగం చేయడం. బాలికలు జీవించే కాలాన్ని పెంపొందించడం. కుటుంబంలో మహిళల్ని విద్యావంతుల్ని చేయడం.
బాలికల కంటే బాలురకే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న విషయం కఠోర వాస్తవం. మూడు, నాలుగు కాన్పులకు మించితే భ్రూణ హత్యే జనాభా నియంత్రణకు ప్రత్యామ్నాయంగా మారింది. కుటుంబ నియంత్రణ అంటే భ్రూణ హత్యలకు పర్యాయ పదం అయింది. మహిళలు చేపట్టే పనుల్లో మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. విద్యావకాశాలు, పెరిగిన వివాహ వయస్సు, వివాహ ఖర్చులు ఎక్కువై తల్లిదండ్రులు బాలికలను కని, పెంచడం భారమవుతోంది. అభివృద్ధి లక్ష్యాలు కేవలం కాగితాలకే పరిమితమవుతున్నాయి. గత జనాభా లెక్కల్లో ప్రతి వెయ్యి బాలురకు బాలికలు కేవలం 927 మాత్రమే ఉన్నారు. కానీ అతి తక్కువగా బాలికల నిష్పత్తి 2011 జనాభా లెక్కల్లో నమోదయ్యింది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే మనం ఎప్పటికి అభివృద్ధి లక్ష్యాలను సాధిస్తాం? ఈసారి ఊడలమర్రిలా ఎక్కువ రాష్ట్రాలకు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు పాకింది. ఎందువలన? మన పాలకుల్లో, అధికారుల్లో చిత్తశుద్ధి లేకనా? అమ్మాయిలు మనుషులే కాదు, వారికి జీవించే హక్కు, పుట్టే హక్కు లేదని నరనరాన జీర్ణించుకున్న పితృస్వామ్య భావజాలంతో నిండిన ఉత్తరాది రాష్ట్రాల వైఖరా? ఆర్థికంగా ఎదిగేకొద్దీ మహిళలు, బాలికల పట్ల వివక్ష పెరుగుతోందా? అభివృద్ధి అనే మాటకు ఏ నిర్వచనాన్ని ఇస్తున్నాం? మన ఆలోచనా ధోరణుల్లోని డొల్లతనానికి, మనం కుటుంబ స్థాయి నుంచి చూపించే వివక్షకు పరాకాష్టగా ఢిల్లీ, హర్యానా, పంజాబ్, జమ్మూ కాశ్మీర్, ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, హిమాచల్‌ప్రదేశ్‌లతోపాటు పశ్చిమాన గుజరాత్, మహారాష్టల్రకు కూడా ఈ జాఢ్యం పాకింది. సామాజికంగా, ఆర్థికంగా, విద్య, ఆరోగ్యం, పర్యావరణం, పేదరికం, అధికారం, నిర్ణయాధికారం, కుటుంబం, జనాభాలలో స్ర్తి, పురుషుల మధ్య ఎలాంటి సంబంధాలు ఉన్నాయి? ఎలాంటి తారతమ్యాలు ఉన్నాయి? కుటుంబంలో, సమాజంలో స్ర్తి పురుషుల పట్ల ఉన్న వాస్తవ స్థితిగతులు అర్థం చేసుకుని, మహిళలపై హింసను కూకటి వేళ్లతో పెకలించి వేసేందుకు, సమాన అవకాశాలు కల్పించి, సమానత్వం సాధించే దిశగా చర్యలు తీసుకునేందుకు, ‘బీజింగ్ ప్రకటనను’ అమలుపరిచేందుకు ఐక్యరాజ్యసమితిలోని 192 సభ్యదేశాలు సహస్రాబ్ది లక్ష్యాల్లో మహిళలతో ముడిపడిన లక్ష్యాలకు ఆమోద ముద్ర వేశాయి.

బాలికలపై వివక్షకు పరాకాష్ఠ

2011-06-09T06:46:00.001+05:30

-అరుణ కాట్రగడ్డ, May 17th, 2011

‘స్ర్తిలను దేవతల్లా పూజించే’ మన దేశంలో స్ర్తిల పట్ల సమాజానికి ఉన్న వాస్తవ దృక్పథాన్ని 2011 జనాభా లెక్కలు మరోమారు నిగ్గుతేల్చి మన తిరోగమనాన్ని కళ్లకు కట్టాయి. ఏ సమాజం అయినా, దేశమైనా అభివృద్ధి చెందిందనడానికి ఒక సూచి స్ర్తి, పురుష నిష్పత్తి. దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చాక బాలుర కంటే బాలికల నిష్పత్తి ఇంత కనిష్ఠంగా ఉండడం ఎంతో ఆందోళన చెందాల్సిన మార్పు! స్ర్తిల పట్ల మనం ఎంత వివక్ష చూపుతున్నామో కుండబద్దలు కొట్టాయి! అమ్మాయిల సంఖ్య అబ్బాయిల సంఖ్య కంటె తగ్గిపోతోంది. ఈ విషయాన్ని 2011 జనాభా లెక్కలలు అధికారికంగా తేల్చాయి. ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు కేవలం 914 మంది బాలికలు ఉన్నారు. వెయ్యికి 86 మంది బాలికలు తక్కువయ్యారు. అంటే 8% అమ్మాయిలు భూమి మీద నుంచి అదృశ్యమయ్యారు. ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకు 940 మంది స్ర్తిలు ఉన్నారు. 2001 జనాభా లెక్కలలో ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకి, మహిళలు 933 మాత్రమే! ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఆర్థికవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత అమర్త్యసేన్ గత జనాభా లెక్కలను (2001) చూసి ఇలా అన్నారు. ‘ప్రపంచంలో 100 మిలియన్ మహిళలు అదృశ్యమయ్యారు. అందులో 22 మిలియన్ భారతీయ మహిళలు’. 2011 జనాభా లెక్కల్లో స్ర్తిలు 30.7 మిలియన్ (బాలికలు, స్ర్తిలు) అదృశ్యమయ్యారు. వీరంతా భూమి మీద పుట్టలేదు. పుట్టినా, బాలారిష్టాలు దాటుకుని పెరిగే అవకాశాలు లేవు. మన సమాజం పురుష పక్షపాతి! స్ర్తిలు, బాలికల పట్ల చూపే వివక్షకు పరాకాష్ఠంగా జనాభా లెక్కలు నిలుస్తాయి. కుటుంబంలో, సమాజంలో మహిళలకు ఇచ్చే ప్రాధాన్యానికి, స్థానానికి, గౌరవానికి మనకు ఈ సూచియే దిక్సూచి.

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మన దేశ జనాభా 121,01,93,422. ఇందులో పురుషులు 62,37,24,248 కాగా, మహిళలు 58,64,69,174 మాత్రమే. ఇందులో వ్యత్యాసం 3,72,55,074 మహిళలు. అంటే వీరంతా ఏరీ? సర్వసాధారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకు వెయ్యికి పైన (1005-1030) మహిళలు ఉంటారు. పశ్చిమ దేశాలలో పురుషుల కంటే స్ర్తిల నిష్పత్తి అధికంగా ఉంటుంది. 1000కి 1005 పైన ఉన్నారు. ఇది స్ర్తి, పురుషుల మధ్య ఉండే సాధారణమైన నిష్పత్తి కంటే స్ర్తిల నిష్పత్తి అధికంగా ఉంటుంది.
1911 జనాభా లెక్కలతో పోలిస్తే, 70 సంవత్సరాలలో జనాభాలో స్ర్తి, పురుషుల నిష్పత్తిలో ఎన్నో మార్పులు, స్ర్తిలు, పురుషుల నిష్పత్తి క్రమంగా గణనీయంగా తగ్గుతూ వస్తోంది. బాలబాలికల నిష్పత్తిలో ఈ తేడా ఇంకా విస్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అవిద్య, పేదరికం వల్ల అమ్మాయిలను గర్భంలోనే హత్య చేస్తున్నట్టు భావించాం. ప్రసూతి వైద్య సేవలు, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల అమ్మాయిల సంఖ్య తగ్గుతోందనుకున్నాం. కానీ, ఇవే అమ్మాయిలను చంపుకోడానికి ప్రేరేపించడం లేదు. అమ్మాయిలు తగ్గిపోవడానికి గల కారణాలను లోతుగా, మూలాలను పరిశీలిస్తే రకరకాల కారణాలు. ఆర్థికంగా మెరుగైన స్థితిలోని కుటుంబాల్లో, ప్రదేశాల్లో అమ్మాయిల నిష్పత్తి గణనీయంగా పడిపోతోంది. కేరళ (అధిక అక్షరాస్యత కల్గిన రాష్ట్రం) ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురకు 959 మంది బాలికలు మాత్రమే ఉండడం గమనార్హం. కానీ, 2001 లెక్కల్లో అమ్మాయిలు 960 మంది నమోదయ్యారు.
జనాభా నియంత్రణ అంటే
బాలికల నియంత్రణా?
జనాభా నియంత్రణకు ఒకరు లేక ఇద్దరు అన్న ప్రచారం కూడా ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాల్లో, కుటుంబాల్లో అమ్మాయి, అబ్బాయిల పట్ల వివక్ష చూపేలా కారణభూతమయ్యింది. ‘ఒక్కరు లేక ఇద్దరు పిల్లలు చాలు’ అనే జనాభా నియంత్రణ నినాదాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని తల్లిదండ్రులు అబ్బాయిల పట్ల మొగ్గు చూపుతున్నారనేది జగమెరిగిన సత్యం. గర్భస్థ పిండం అమ్మాయని నిర్ధారణ అయితే గర్భవిచ్ఛిత్తికి, భ్రూణ హత్యలకు కారణమవుతున్నారనేది ఆలోచించాల్సిన అంశం. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉపయోగించుకుని గర్భస్థ పిండం ఆరోగ్య పరిశీలనకు, పిండ అభివృద్ధి ఎలా జరుగుతుందో తెలుసుకుంటూ, పిండంలోని లోపాలు సవరించడానికి ఉద్దేశించిన స్కానింగ్ ద్వారానే తల్లిదండ్రులు, స్వార్థపరులైన కొందరు వైద్యులు, సిబ్బంది కూడా గర్భంలో ఉంది అమ్మాయేనని పరీక్షల ద్వారా తెలుస్తూనే, గర్భస్థ పిండాన్ని నిర్దాక్షిణ్యంగా కాలరాస్తున్నారు.
మన రాష్ట్రం
మన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పరిస్థితి మన దేశ పరిస్థితి కంటే మెరుగ్గా ఉంది. రాష్ట్ర బాలబాలికల నిష్పత్తి చూస్తే ప్రతి వెయ్యి మంది బాలురుకి కేవలం 943 మంది బాలికలు ఉన్నారు. హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్ జిల్లాలలో స్ర్తి, పురుష నిష్పత్తిలో చోటు మరింతగా ఉంది. మన రాజధాని నగరం హైదరాబాద్‌లో అతి తక్కువగా బాలికల నిష్పత్తి ఉండటం సిగ్గు పడాల్సిన విషయం. తర్వాతి స్థానాలు వరుసగా రంగారెడ్డి-955, మహబూబ్‌నగర్-975 ఆక్రమిస్తాయి. పురుషుల నిష్పత్తి కంటే స్ర్తిలు మెరుగ్గా ఉన్న ప్రాంతాలు నిజామాబాద్-1038, విజయనగరం-1016, శ్రీకాకుళం-1014.
కారణాలు
అసంతృప్తి ..
పెరిగిన ఖర్చులు, ఆర్థిక అవసరాలు, స్ర్తిల పనికి సరైన వేతనం లేకపోవడం, స్ర్తిలు, ఇంట, బయట చేసే పనులను ఆర్థిక పరంగా చూపకపోవడం, స్ర్తిలు ఉద్యోగం చేసి సంపాదించినా దాన్ని ప్రాథమిక ఆర్థిక వనరుగా గుర్తించకపోవడం, సరైన విద్యావకాశాలు లేకపోవడం, ఆలస్యంగా వివాహం కావడం, పనిలో సహాయం లేకపోవడం, లైంగిక భద్రత లేకపోవడం, హింస పెచ్చరిల్లడం వంటివి నేడు మహిళల్లో తీవ్ర అసంతృప్తికి కారణమవుతున్నాయి.
స్ర్తిల నిష్పత్తి ప్రతి వెయ్యి మంది పురుషులకు గల స్ర్తిల నిష్పత్తి 1901-2011 వరకు
సం. స్ర్తిల నిష్పత్తి
1901 972
1911 964
1921 955
1931 950
1941 945
1951 946
1961 941
1971 930
1981 934
1991 929
2001 933
2011 940
కింది పట్టికను చూస్తే బాలికల సంఖ్య క్రమంగా 1961 సం. తర్వాత నుండి క్రమంగా తగ్గుతూ వస్తున్నట్టు
తేలుతుంది.
సం. స్ర్తిలు బాలికలు
1961 941 976
1971 930 964
1981 934 962
1991 929 945
2001 933 927
2011 940 914

అన్నా ఒక్కడు చాలు

2011-04-17T09:36:00.000+05:30

భారతదేశం చుట్టూ మూడువైపులా నీరు.
భారతదేశంలో నలుమూలలా అవినీతి. సిగ్గు, బిడియం, జనం భయం వదిలేసిన రాజకీయ
రాకాసులు, రెండు చేతులా సంపాదించి, తరతరాలకు తరగని సంపద కూడబెట్టడమే లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తుండడం, మన బతుకులు మనవి..అంతకన్నా ఏం చేయగలం అని సామాన్య జనం నిర్లిప్తతతో, నిరాసక్తంగా బతికేస్తుంటే, వారి జడత్వం వదిలేలా..నిద్రావస్థ పారిపోయేలా ఉద్యమ ఢంకా మోగించినవాడు ఒకే ఒక్కడు. గాభారతదేశం చుట్టూ మూడువైపులా నీరు.
భారతదేశంలో నలుమూలలా అవినీతి. సిగ్గు, బిడియం, జనం భయం వదిలేసిన రాజకీయ
రాకాసులు, రెండు చేతులా సంపాదించి, తరతరాలకు తరగని సంపద కూడబెట్టడమే లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తుండడం, మన బతుకులు మనవి..అంతకన్నా ఏం చేయగలం అని సామాన్య జనం నిర్లిప్తతతో, నిరాసక్తంగా బతికేస్తుంటే, వారి జడత్వం వదిలేలా..నిద్రావస్థ పారిపోయేలా ఉద్యమ ఢంకా మోగించినవాడు ఒకే ఒక్కడు. గాంధేయ సిద్ధాంతాలకు కాలం చెల్లిపోలేదని, ఎపుడో అపుడు ఎవరో ఒకరు అడుగు ముందుకేస్తే, జనం తప్పక కదుల్తారనే నమ్మకం
పునాదిగా, నిరశన అస్త్రంతో రాజకీయ అవినీతి రక్కసిని అంతం చేయాలని కంకణం కట్టుకున్నవాడు. కేవలం కొన్ని రోజుల్లో దేశ వ్యాప్తంగా జనంలో కదలిక తెచ్చినవాడు, రాజకీయ పార్టీల్లో కల్లోలం కలిగించినవాడు..ప్రపంచవ్యాప్తంగా మీడియా దృష్టిని, జనం ఆసక్తిని తన వైపు
మళ్లించుకుని, తన లక్ష్యసాధన దిశగా సాగిపోతున్నవాడు..
అతడు..ఆ ఉద్యమ స్ఫూర్తి..జనచైతన్య దీప్తి..అతడు అన్నా హజారే.
అసమాన్యుడిగా మారిన సామాన్యుడు. మిలటరీ ట్రక్కులు నడిపినవాడు
ఇప్పుడు జనాన్ని లక్ష్యం దిశగా నడపాలని ప్రయత్నిస్తున్నాడు.ంధేయ సిద్ధాంతాలకు కాలం చెల్లిపోలేదని, ఎపుడో అపుడు ఎవరో ఒకరు అడుగు ముందుకేస్తే, జనం తప్పక కదుల్తారనే నమ్మకం పునాదిగా, నిరశన అస్త్రంతో రాజకీయ అవినీతి రక్కసిని అంతం చేయాలని కంకణం కట్టుకున్నవాడు. కేవలం కొన్ని రోజుల్లో దేశ వ్యాప్తంగా జనంలో కదలిక తెచ్చినవాడు, రాజకీయ పార్టీల్లో కల్లోలం కలిగించినవాడు..ప్రపంచవ్యాప్తంగా మీడియా దృష్టిని, జనం ఆసక్తిని తన వైపు
మళ్లించుకుని, తన లక్ష్యసాధన దిశగా సాగిపోతున్నవాడు..
అతడు..ఆ ఉద్యమ స్ఫూర్తి..జనచైతన్య దీప్తి..అతడు అన్నా హజారే.
అసమాన్యుడిగా మారిన సామాన్యుడు. మిలటరీ ట్రక్కులు నడిపినవాడు
ఇప్పుడు జనాన్ని లక్ష్యం దిశగా నడపాలని ప్రయత్నిస్తున్నాడు.
అవినీతికి వ్యతిరేకంగా అన్నాహజారే చేపట్టిన దీక్ష ఇంటర్నెట్లో దావానలంలా వ్యాపిస్తోంది. గూగుల్ ఇండియా పేజీలో జనం తెలుసుకోవాలనుకుంటున్న విషయాల్లో మొట్టమొదటి స్థానం ఆయనే ఆక్రమించేశారు. సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్ ‘ఫేస్ బుక్’లో ఒక్క రోజులోనే 70వేల మంది ఆయనకు అభిమానులైపోయారు. ఈ 72 ఏళ్ల గాంధేయవాది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ట్విట్టర్‌లో అత్యంత ప్రముఖ వ్యక్తి అయిపోయారు. ఆయన వయస్సులో నాలుగవ వంతు కూడా లేని నవ యువకులు ఇపుడు ఆయన పేరునే స్మరిస్తున్నారు. అవినీతికి వ్యతిరేకంగా ప్రారంభించిన ‘ఇండియా ఎగైనెస్ట్ కరప్షన్’ వెబ్ పేజీలో ఇప్పటికే 5,70,000 మంది మద్దతుదారులుగా చేరారు. సామాజికాంశాలతో కూడిన ‘ఆవాజ్’ వెబ్‌సైట్ ఏప్రిల్ ఏడవ తేదీన ప్రధాని మన్మోహన్‌సింగ్‌ను ఉద్దేశిస్తూ ‘‘అన్నా హజారేతో మేమున్నాం. జన లోక్‌పాల్ బిల్లుపై తక్షణమే స్పందించండి. అవినీతిని ఎదుర్కొనేందుకు సమర్థవంతమైన చర్యలను చేపట్టండి. మన దేశంలో అవినీతి లేని రాజకీయాలతో కూడిన ఒక కొత్త యుగాన్ని మేము కోరుకొంటున్నాం’’ అంటూ ఉంచిన పిటీషన్‌లో కేవలం ఒక్క రోజులో మూడు లక్షల మంది నెటిజన్లు సంతకాలు చేశారు. ఈ సంఖ్య క్షణక్షణానికీ పెరుగుతోంది. వివిధ రంగాలలోని ప్రఖ్యాత వ్యక్తులు అన్నాహజారే మొదలుపెట్టిన అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమానికి తమ మద్దతును ప్రకటిస్తున్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి మద్దతుగా ఆరు కోట్ల ఎస్‌ఎంఎస్‌లు అందాయంటే, ప్రజల స్పందనను మనం అర్థం చేసుకోవచ్చు.
‘‘మహాత్మాగాంధీ నేతృత్వంలోని స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో పాల్గొనలేకపోయామని మీరు బాధపడుతున్నారా? అయితే, ఇపుడు మీకో అవకాశం లభిస్తోంది. అన్నా హజారే ఉద్యమంలో భాగం పంచుకోండి. ఒకే తేడా ఏమిటంటే, ఆనాడు గాంధీ బ్రిటీష్‌వారికి వ్యతిరేకంగా పోరాడితే, నేడు అన్నా అవినీతి వ్యవస్థను పోషిస్తున్న భారతీయులతోనే పోరాడుతున్నాడు’’ అంటూ యువతరాన్ని ఆహ్వానిస్తూ ఇ-మెయిల్స్ ఇంటర్నెట్లో సంచారం చేస్తున్నాయి.
4 ఏప్రిల్ 2011వ తేదీన అన్నా హజారే జన లోక్‌పాల్ బిల్లుకోసం నిరాహార దీక్ష చేపడుతున్నట్లు ప్రకటించగానే సంచలనం మొదలైంది. అయిదవ తేదీన జంతర్ మంతర్ వద్ద ఆయన నిరాహారదీక్షను ప్రారంభించారు. అదేరోజు ముంబాయిలో ఆరువేల మంది ఆయనకు మద్దతుగా నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. ఇక దేశవ్యాప్తంగా పలు నగరాలు, పట్టణాలలో నిరాహారదీక్షలు, ధర్నాలు, ర్యాలీలతో అవినీతి భూతాన్ని తరిమికొడదామంటూ ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వస్తున్నారు.
అవినీతి ప్రక్షాళనకు జన సునామీ తోడుగా అహింసాయుతంగా నిరాహార దీక్షను చేపట్టిన ‘అన్నా హజారే’ ఇంతకీ కోరుతున్నదేమిటి? గత నలభై మూడు సంవత్సరాలుగా కాగితాల దొంతర్ల మధ్య నలిగిపోతోన్న ఒకానొక బిల్లును ముందుకు తీసుకుపోవటం ద్వారా అవినీతిని మట్టుబెట్టే ఒక శక్తివంతమైన స్వతంత్ర సంస్థ ఏర్పాటు కావాలనుకొంటున్నారు ఆయన. మంత్రులు, బ్యూరోక్రాట్లతో సహా ఏ ‘ప్రముఖుడూ’ దీని దృష్టినుంచి తప్పించుకోలేని రీతిలో అవినీతి ప్రక్షాళన జరగాలంటున్నారాయన. 1968లో మొట్టమొదటిసారిగా లోక్‌పాల్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టినా, రాజకీయ నాయకుల కారణంగా అది ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు సాగలేదు. ఆ తర్వాత ఎనిమిదిసార్లు పార్లమెంటులో ఈ బిల్లును ప్రవేశపెట్టటం జరిగింది. ఈ బిల్లులోని అంశాలు ఎంతో బలహీనంగా ఉన్నప్పటికీ ముందుకు వెళ్లలేకపోవటానికి ఉన్న ఒకే ఒక కారణం- ‘ఇది రాజకీయ నాయకుల అవినీతి’కి సంబంధించినదై ఉండటం!
ఇపుడు ప్రభుత్వం ‘ఎవరిపై చర్య తీసుకోవాలో’ రాజకీయ నాయకులే నిర్ణయించే లోక్‌పాల్ బిల్లును ముందుకు తెస్తోంది. దీని స్థానంలో జన లోక్‌పాల్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టాలని హజారే పట్టుబడుతున్నారు.
జన లోక్‌పాల్ బిల్లులో ఏముంది?
ప్రభుత్వం రూపొందించిన ముసాయిదా లోక్‌పాల్ బిల్లు 2010 లోపభూయిష్టంగా ఉందంటూ, దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా జన లోక్‌పాల్ బిల్లును పౌర సమాజం రూపొందించింది. దీనికి ప్రజల మద్దతు కూడా లభించింది. ఇండియా ఎగైనెస్ట్ కరప్షన్ సంస్థ నిర్వాహకులతోపాటు శాంతిభూషణ్, జస్టిస్ సంతోశ్ హెగ్డే, అడ్వకేట్ ప్రశాంత్ భూషణ్, మాజీ ఎన్నికల కమిషనర్ జె.ఎం.లింగ్డో వంటి ప్రముఖులు పలు సామాజిక సంస్థల నిర్వాహకులతో సంప్రదింపులు జరిపి జన లోక్‌పాల్ బిల్లును రూపొందించారు. జన లోక్‌పాల్ బిల్లుద్వారా లోక్‌పాల్ అనే స్వతంత్ర సంస్థ ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం అవుతుంది. రాష్టస్థ్రాయిలో లోకాయుక్త ఏర్పాటవుతుంది. ప్రభుత్వ అనుమతితో సంబంధం లేకుండా రాజకీయ నాయకులు, ప్రభుత్వ అధికారులను లోక్‌పాల్ విచారించి, శిక్షించగలుగుతుంది. సుప్రీంకోర్టు, ఎన్నికల కమిషన్‌ల తరహాలో లోక్‌పాల్ ప్రభుత్వాలతో సంబంధం లేకుండా స్వతంత్ర సంస్థగా పనిచేస్తుంది. కనుక అవినీతిపరులపై దాఖలైన కేసులు సంవత్సరాల తరబడి నడుస్తూ ఉండవు. విచారణ, పరిశోధన- అన్నీ సంవత్సరం లోపే పూర్తికావాలి. అవినీతికి పాల్పడిన రాజకీయ నాయకుడు, అధికారి లేదా జడ్జి- ఎవరైనా సరే రెండు సంవత్సరాల లోపే జైలుకు వెళ్లాలి.
అవినీతికి పాల్పడిన వ్యక్తి వలన ప్రభుత్వానికి వాటిల్లిన నష్టాన్ని ఆ వ్యక్తినుంచి రాబడుతుంది లోక్‌పాల్. దీనివలన సామాన్యుడికి ఏం ప్రయోజనం? నిర్ణీత సమయంలో పౌరుల పనిని ప్రభుత్వ కార్యాలయాలలో చేయకపోతే, అందుకు కారణమైన అధికారులకు లోక్‌పాల్ జరిమానా విధిస్తుంది. ఇది బాధిత పౌరుడికి నష్టపరిహారంగా అందుతుంది. అంటే మీకు రేషన్‌కార్డు సకాలంలో ఇవ్వకపోయినా, మీ పాస్‌పోర్టు నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో అందకపోయినా, మీ కేసును పోలీసులు సకాలంలో రిజిస్టర్ చేయకపోయినా, మీరు లోక్‌పాల్‌కు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. ఈ పని నెలరోజుల వ్యవధిలో జరిగేలా లోక్‌పాల్ చూస్తుంది. నాణ్యత లేని రహదారులను వేస్తున్నా, రేషన్ సరిగా ఇవ్వకపోయినా, ప్రభుత్వ నిధులు పక్కదారి పడుతున్నా, పంచాయతీ నిధులను స్థానిక నేతలు మింగేస్తున్నా- ఇలా మీ చుట్టుపక్కల జరిగే అవినీతి గురించి లోక్‌పాల్‌కి నివేదించవచ్చు. లోక్‌పాల్ తన ఇనె్వస్టిగేషన్లను సంవత్సరం లోపే పూర్తిచేసి, రెండు సంవత్సరాల లోపు అవినీతిపరులకు శిక్ష పడేలా చేస్తుంది.
కానీ ఇది ఎలా సాధ్యమవుతుంది? ఇపుడున్న వ్యవస్థలు చేయలేనిది, లోక్‌పాల్ ఎలా చేస్తుంది? ప్రభుత్వం అవినీతిపరులను లోక్‌పాల్ సభ్యులుగా నియమిస్తే ఏమవుతుంది? లోక్‌పాల్‌లోని అధికారే అవినీతికి పాల్పడితే?- ఇలా సామాన్యుడి మనస్సులో ఊగిసలాడే ప్రశ్నలకూ జన లోక్‌పాల్‌లో జవాబులున్నాయి. సభ్యుల ఎంపికలో పూర్తి పారదర్శక, సహభాగ ప్రక్రియ ద్వారా న్యాయమూర్తులు, పౌరులే పాల్గొంటారు. దీనిలో రాజకీయ నాయకులకు స్థానం ఉండదు. లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తల పనితీరు పారదర్శకంగా ఉంటుంది. ఏ అధికారి అయినా అవినీతికి పాల్పడినట్లు ఆరోపణలు వస్తే, రెండు నెలల లోపే విచారణ పూర్తిచేసి అధికారిని తొలగిస్తారు.
ఇపుడు అవినీతిపై చర్యతీసుకొనే లక్ష్యంతో ఏర్పాటయిన సంస్థలు ఏమవుతాయి? సెంట్రల్ విజిలెన్స్ కమిషన్, సిబిఐలోని అవినీతి వ్యతిరేక విభాగం లోక్‌పాల్‌లో విలీనమవుతాయి. ఏ మంత్రిని అయినా, ఏ న్యాయమూర్తిని అయినా, ఏ అధికారిని అయినా విచారించే స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి, సంపూర్ణ అధికారం, యంత్రాంగం లోక్‌పాల్‌కు ఉంటుంది. అవినీతికి వ్యతిరేకంగా ప్రశ్నించే వ్యక్తులు ఇకపై బలిపశువులుగా మారకుండా వారికి లోక్‌పాల్ రక్షణ కల్పిస్తుంది.
యుపిఎ లోక్‌పాల్ బిల్లు
యుపిఎ ప్రవేశపెట్టాలనుకొంటున్న లోక్‌పాల్ బిల్లు కేవలం కంటి తుడుపు చర్య మాత్రమే అని సామాజిక కార్యకర్తలు ఆరోపిస్తున్నారు. వాళ్లు ప్రధానంగా చెపుతున్న కొన్ని అంశాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి. యుపిఎ లోక్‌పాల్ బిల్లు ప్రకారం లోక్‌పాల్ స్వయంగా కేసును చేపట్టటం గానీ, ప్రజలనుంచి నేరుగా ఫిర్యాదులను స్వీకరించటం గానీ చేయలేదు. సాధారణ ప్రజలు అవినీతి గురించి లోక్‌సభ స్పీకరుకు గానీ, రాజ్యసభ అధ్యక్షుడికి గానీ ఫిర్యాదుచేయాలి. లోక్‌సభ స్పీకర్ లేదా రాజ్యసభ అధ్యక్షుడు ఆ ఫిర్యాదును లోక్‌పాల్‌కు పంపితే (!), అపుడు లోక్‌పాల్ విచారణ ప్రారంభిస్తుంది. అంటే అధికార పార్టీ చేతుల్లో లోక్‌పాల్ ఒక ఆయుధం అవుతుందే తప్ప అవినీతిని మట్టుబెట్టేందుకు మాత్రం ఎందుకూ పనికిరాకుండా పోతుంది. స్పీకర్ ఎలాగూ అధికార పక్షానికే చెందిన వ్యక్తి అవుతారు కనుక ప్రతిపక్ష రాజకీయ నాయకులపై వచ్చే అవినీతి ఆరోపణలకే ప్రాధాన్యత లభిస్తుంది.
లోక్‌పాల్ కేవలం ఒక సలహా సంఘంగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది. ఏ కేసునైనా విచారించిన తర్వాత, తన నివేదికను సంబంధిత సమర్థ్ధాకారికి లోక్‌పాల్ పంపుతుంది. ఆ నివేదికపై చర్యతీసుకోవాలా వద్దా అనేది ఆ సమర్థ్ధాకారే నిర్ణయించాలి. కాబినెట్ మినిస్టర్‌లకు సంబంధించి కాంపిటెంట్ అథారిటీ ప్రధానమంత్రి అవుతారు. ప్రధానమంత్రి, పార్లమెంటు సభ్యుల విషయంలో లోక్‌సభ లేదా రాజ్యసభ కాంపిటెంట్ అథారిటీ అవుతారు. సంకీర్ణాల యుగంలో పలు రాజకీయ పక్షాల కూటములు ప్రభుత్వాలను ఏర్పరుస్తున్న సందర్భాల్లో ప్రధాని తన క్యాబినెట్ మినిస్టర్లకు వ్యతిరేకంగా లోక్‌పాల్ నివేదిక ఇచ్చినా, చర్యతీసుకోవటం సాధ్యమవుతుందా?
లోక్‌పాల్‌కు పోలీసు అధికారాలు లేవు. కనుక లోక్‌పాల్ ఎఫ్‌ఐఆర్‌ను నమోదు చేయలేదు. కనుక లోక్‌పాల్ చేపట్టే విచారణ కేవలం ప్రాథమిక విచారణగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది. ఒకవేళ లోక్‌పాల్ నివేదికను ఆమోదించినా, కోర్టులో ఎవరు ఛార్జిషీటు దాఖలుచేయాలి? ప్రాసిక్యూషన్ లాయర్‌ను ఎవరు నియమిస్తారు? బిల్లు వచ్చిన తర్వాత సిబిఐ వంటి సంస్థల పాత్ర ఏ విధంగా ఉంటుంది? ఒకే కేసును సిబిఐ, లోక్‌పాల్ వేర్వేరుగా విచారిస్తాయా? ఇటువంటి విషయాలు బిల్లులో లేవని సామాజిక కార్యకర్తలు అంటున్నారు.
యుపిఎ లోక్‌పాల్ బిల్లులో మరో తమాషా అంశం ఉంది. నిరాధారమైన కేసులను ఎవరైనా దాఖలుచేస్తే వారికి తీవ్రమైన శిక్షలు ఉంటాయి. ఎవరైనా చేసిన ఫిర్యాదు తప్పుడుదనీ, నిరాధారమైనదనీ తేలితే ఫిర్యాదీకి శిక్ష విధించవచ్చు. కానీ ఫిర్యాదు వాస్తవమని తేలితే, అవినీతికి పాల్పడిన వారిని జైలుకు పంపే అధికారం మాత్రం లోక్‌పాల్‌కు ఉండదు! అంటే ఇది ఎవరికి కొమ్ముకాస్తున్నట్లు?
ఇక న్యాయపరిధి విషయంలోను అంతే గందరగోళం ఉంది. లోక్‌పాల్ జ్యురిస్‌డిక్షన్ క్రిందికి పార్లమెంటు సభ్యులు, మంత్రులు, ప్రధాని వస్తారు. అధికారులు దీని పరిధిలోకి రారు. అయితే ఇక్కడ గమనించవలసిన విషయం ఏమిటంటే, రాజకీయ నాయకులు, అధికారులు వేర్వేరుగాకన్నా కలిసి అవినీతికి పాల్పడటం సాధారణంగా జరుగుతుంది. కనుక ఇటువంటి సందర్భాల్లో రాజకీయ నాయకులను లోక్‌పాల్ విచారిస్తే, అధికారులను సివిసి విచారిస్తుంది. అంటే ఒకే కేసును రెండు వేర్వేరు సంస్థలు విచారిస్తాయన్నమాట. ఇవి రెండూ ఒకే నిర్ణయానికి వచ్చే సందర్భాలు ఎన్ని ఉంటాయో ఊహించుకోవచ్చు. ఈ విధంగా లోక్‌పాల్ వెనుక ఇంత విషయం వుంది.
తొలి అడుగు
సొంత ఇంటిని ముందు చక్కదిద్దుకోమంటారు. అన్నా చేసిందీ అదే. ముందు తన ఊరినే మార్చారు. ఆ తర్వాత రాష్ట్రానికి విస్తరించారు. ఇపుడు నేరుగా దేశానే్న మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. 1963లో ఆర్మీలో సైనికుడిగా చేరిన హజారే 15 సంవత్సరాలపాటు దేశానికి సేవలను అందించారు. సిక్కిం, భూటాన్, జమ్మూకాశ్మీర్, అస్సాం, మిజోరాం, లడక్ వంటి ప్రాంతాల్లో పనిచేశారు. ఆ తర్వాత పదవీ విరమణ చేసి గ్రామానికి తిరిగి వచ్చారు.
అన్నా హజారే ఊరు రాలెగావ్ సిద్ధి అనే చిన్న ఊరు.
మహారాష్టల్రోని అహ్మద్‌నగర్ జిల్లా పర్నార్ తాలూకాలో 982 హెక్టార్ల వైశాల్యంలో ఉన్న ఒక చిన్న గ్రామం రెలెగావ్ సిద్ధి. ఏ వనరులూ అందుబాటులో లేక అనావృష్టితో కొట్టుమిట్టాడే గ్రామాల్లో ఇదీ ఒకటి. ఊళ్లో భూమి ఎత్తుపల్లాలతో నిండి వుండి, వ్యవసాయ యోగ్యం కాకుండా ఉండేది.
1975లో అన్నా హజారే ఆ గ్రామంలో తన కార్యక్రమాలకు శ్రీకారం చుట్టకముందు, అన్ని రకాల సామాజిక సమస్యలతో, నైతిక విలువలు కుప్పకూలిపోయి గ్రామం అపఖ్యాతికి మారుపేరుగా ఉండేది. ఇక ఆర్థిక పరిస్థితులూ అంతంత మాత్రమే. వెంటాడే దారిద్య్రం, అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన ప్రజాసమూహం- ఇదీ స్థూలంగా గ్రామ ముఖ చిత్రం. వ్యవసాయానికి ప్రధాన అడ్డంకి నీటి కొరత. నీటి మట్టం 20 మీటర్ల లోతులో ఉండి, వేసవి వచ్చిందంటే నీటి వనరులన్నీ ఎండిపోయేవి. తాగునీటికోసం కూడా పక్క గ్రామం మీదే ఆధారపడవలసి వచ్చేదంటే, పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఎక్కువ వాలు ప్రాంతం కావటం, పచ్చని మొక్క అన్నదే లేకపోవటంవల్ల పైన ఉండే మృత్తికలన్నీ వాన నీటితోపాటు కొట్టుకుపోయి నిస్సారమైన నేలలు మిగిలాయి.
అంతంత మాత్రంగా ఉన్న ఆర్థిక పరిస్థితులను తట్టుకునేందుకు పేద రైతులు, వ్యవసాయ కూలీల ముందున్న మార్గాలు రెండే! చిన్నాచితకా పనులను వెతుక్కొనేందుకు సమీప నగరాలైన పూనే, ముంబాయిలకు వలస పోవటం వాటిలో మొదటిది. ఇక రెండవది రోజూ కనీసం 22 కిలోమీటర్ల దూరంపాటు నడిచి పోయి ప్రభుత్వం వారి ఉపాధి హామీ పథకాలకు సంబంధించిన కార్యక్రమాల్లో కూలి పనిచేయటం. డబ్బు అందనపుడు షావుకార్లనుంచి అప్పులు తెచ్చుకొని రోజు గడపటం జరిగేది. తీసుకున్న అప్పును తిరిగి చెల్లించలేక మళ్లీ అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోవటం, లేదా కట్టు బానిసలుగా మారిపోవటం సర్వసాధారణంగా జరిగేది. ఎదుగూ బొదుగూ లేని జీవితంతో విసిగిపోయిన ఓ గ్రామస్థుడు పక్క గ్రామానికి పోయి, ఆ ప్రాంతంలో విస్తారంగా పెరిగే షిండి గడ్డితో కాపు సారాను తయారుచేయటం ప్రారంభించాడు. అతడి విజయం మరి కొందరిని ఆకర్షించి 1975నాటికి దాదాపు 40 సారాబట్టీలు ఆ ప్రాంతంలో పనిచేయటం ప్రారంభించాయి. చివరికి పాఠశాల విద్యార్థులు కూడా తాగుడుకు అలవాటయ్యారు. తాగుడు వ్యసనంతో అవాంఛనీయ, అసాంఘిక కార్యక్రమాలుజోరు అందుకొన్నాయి. పోలీసు నేరాల చిట్టాలో గ్రామానికి ప్రముఖ స్థానం లభించింది. దారిద్య్రం, నిరుద్యోగం, తాగుడు వ్యసనం, అప్పులు, ఒకరిపై ఒకరి అనుమానం, ధనబలం- కండబలం సహాయంతో నడిచే అక్రమ కార్యక్రమాలు- ఇవన్నీ కలిసి గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థను చిన్నాభిన్నం చేసేశాయి. సామాజిక జీవనమే దిగజారిపోయింది. పిల్లల్లో అత్యధికులు విద్యకు దూరమయ్యారు. బడి మానేసే పిల్లల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూ ఉండేది. నిత్యం తాగుబోతులు తిరుగాడే వీధుల్లోకి ఆడపిల్లలు అడుగుపెట్టటమే గగనమైపోయింది. గ్రామంలో ఘర్షణలు, ఉద్రిక్తతలు, నేరాలు సాధారణమైపోయాయి. కులం, రాజకీయాలు, ఆర్థికపరమైన హోదాల మధ్య గ్రామం ముక్కలుముక్కలై పోయింది. దొంగతనాలు, అరెస్టులు; దళితులు, మహిళలపై అత్యాచారాలు ఎక్కువయ్యాయి. రోజూ తాగి వచ్చే మగవాళ్ల కారణంగా ఆడవాళ్లు గృహహింసకు గురయ్యేవాళ్లు. అవమానాల పాలయ్యేవాళ్లు. తరతరాలుగా నిర్మించుకుంటూ వచ్చిన నాగరిక సమాజపు విలువలన్నీ గాలికి కొట్టుకుపోయాయి.
గాంధీ మార్గం
1972 నాటి కరవుతో గ్రామం మరింత దుర్భర పరిస్థితుల్లో చిక్కుకుంది. అటువంటి పరిస్థితుల్లో కిసన్ బాబూరావు అన్నా హజారే గ్రామంలోకి అడుగుపెట్టారు. గ్రామస్థుల, ముఖ్యంగా పేద రైతు కుటుంబాల స్ర్తిలు, పిల్లల దయనీయ స్థితి ఆయనను కలవరపరిచింది. తొలుత అన్నా హజారే గ్రామ పరిస్థితులు దిగజారటానికి గల కారణాలను నిశితంగా విశే్లషించారు. మతం, మతంతో అంతర్లీనంగా ముడిపడి ఉండే నైతికతలను ఆధారంగా చేసుకుని, ప్రజాభాగస్వామ్యంకోసం సంత్ యాదవ బాబా ఆలయాన్ని పునర్ నిర్మాంచాలని ఆయన భావించారు. కాని ఆయన ఎక్కువమందిని ప్రభావితం చేయలేకపోయారు. జనం ఎవరి స్వంత వ్యాపారాల్లోవాళ్లు మునిగిపోయి ఉన్నారే తప్ప ఆశించిన ఫలితం చేకూరలేదు.
తన ఆలోచనలను ఆచరణలో పెట్టేందుకు అన్నా హజారే మహాత్మాగాంధీ మార్గానే్న ఎన్నుకున్నారు. చెప్పటంకన్నా చేసి చూపటమే మేలని ఆయన భావించారు. తొలుత ఎవరూ పట్టించుకోకపోయినా కాలక్రమేణా మార్పు కనిపించటం ప్రారంభమైంది. ముందుగా తరుణ్ మండల్ పేరిట ఆయన యువకులను సంఘటితం చేశారు. సమాజంలోని అన్ని వర్గాల యువకులు దానిలో ఉండేలా చూశారు. తరుణ్ మండల్ ఆధ్వర్యంలో స్వచ్ఛంద శ్రమతో ఆలయ నిర్మాణం పూర్తయింది. సంత్ యాదవ్ బాబా ఆలయం కులమతాలకు అతీతంగా అందరూ సమావేశం అయ్యేందుకు ఒక మంచి వేదికగా మారింది. సాయంత్రంవేళల్లో జనం ఆలయం దగ్గర కూర్చుని గ్రామ వ్యవహారాల గురించి మాట్లాడుకోవటం మొదలుపెట్టారు. దాంతో నలుగురు కలవటం, మంచీచెడ్డా మాట్లాడుకోవటం, సహకరించుకోవటం ప్రారంభమయ్యాయి. స్వామి వివేకానంద, మహాత్మాగాంధీ, వినోబాభావే వంటి గొప్ప వ్యక్తుల ప్రవచనాల గురించి అన్నా ఆలయం దగ్గర చేరిన వారికి చెప్పేవారు. ఉదయానే్న ఆలయంలో జరిగే భజనలు, ప్రార్థనలు మైకుల ద్వారా గ్రామ ప్రజలకు చేరేవి. ఇలా మెల్లగా ప్రజలలో కొంత మార్పును ఆయన తీసుకురాగలిగారు. వివిధ వర్గాల, కులాల ప్రజల మధ్య అప్పటివరకు ఉన్న వ్యత్యాసాలు తొలగిపోనారంభించాయి. మానసికంగా, నైతికంగా అందరం ఒకే స్థాయిలో ఉన్నామనే భావన వారిలో కలిగింది. అప్పటివరకు అంటరాని వారుగా కొనసాగిన దళితులకు ఆలయ ప్రవేశం లభించింది. వారు కూడా మిగిలిన వారితో సమానంగా తమ ఆలోచనలను పంచుకోవటం ప్రారంభించారు.
ఆలయ నిర్మాణానికి అవసరమైన డబ్బును మొట్టమొదటగా అన్నా హజారేనే సమకూర్చారు. ఆయన తన దగ్గర ఉన్న కొద్ది మొత్తంతో భవన నిర్మాణ సామగ్రిని కొనుగోలుచేసి, ఆ తర్వాత మిగిలిన వారిని అడిగారు. కుటుంబంతో ఉన్న బంధాలన్నీ తెంచుకొని, బ్రహ్మచారిగా ఆలయంలోనే ఆయన నివసించటం మొదలుపెట్టారు. కూతవేటు దూరంలో ఉన్న తల్లిదండ్రుల ఇంటికి ఆయన 17 సంవత్సరాల్లో ఒక్కసారి కూడా వెళ్లకపోవటం ఆయన పట్టుదలకు నిదర్శనం. గ్రామ ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తం వ్యవసాయంపై ఆధారపడి ఉంది. కాని నీటి పారుదల వ్యవస్థ లేకపోవటంతో గ్రామాభివృద్ధి కుంటుపడింది. కనుక నీటి సమస్యను ప్రధానమైనదిగా గుర్తించి, దానిని పరిష్కరించాలని గ్రామస్థులంతా సమావేశంలో నిర్ణయించారు.
చెట్ల పెంపకం, బావుల పూడిక తీయటం వంటి సహజ వనరుల యాజమాన్య నిర్వహణలో శ్రమదానం ఒక ముఖ్యాంశం అయింది. దీనివల్ల వ్యయం తగ్గటమేకాక ప్రజల్లో చేస్తున్న పని తమకోసమే, ఆ పని తమదే అనే భావం ఏర్పడింది. సామాజిక వనరులనుంచి లభించిన వాటిలో నాలుగవ వంతును గ్రామ నిధిగా ఏర్పాటుచేసి, ఇతర కమ్యూనిటీ ప్రాజెక్టులకోసం వినియోగించారు. అణగారిన వర్గాల అభివృద్ధి పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ధ తీసుకున్నారు. వనరుల లేమితో పేదరికంలో మగ్గుతున్న రైతుల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచటంలో ఇది దోహదపడింది. హరిజనుల పొలాలను సాగుచేయటంలో ఉన్నత వర్గాల రైతులు సహాయం అందించటం, పనులు లేని కాలంలో తక్కువ ధరలో అందుబాటులో ఉండేలా ధాన్యపు బ్యాంకులను ఏర్పాటుచేయటం, కమ్యూనిటీ సహాయంతో హరిజనులకోసం పక్కా ఇళ్లను నిర్మించటం వంటి కార్యక్రమాలు అమలుచేశారు. ఏదైనా సామాజిక సమస్యను రూపుమాపాలని గ్రామంలో నిర్ణయం తీసుకోవటం జరిగితే, దాని అమలు విషయంలో తీవ్రమైన క్రమశిక్షణను పాటించేవారు. మత్తు పానీయాలకు దూరంగా ఉండాలని నిర్ణయం తీసుకున్న తర్వాత, ఎవరైనా తాగి కనిపిస్తే, ఆ వ్యక్తిని ఆలయంలో స్థంభానికి కట్టేసి, అన్నా హజారేకి చెందిన మిలిటరీ బెల్టుతో కొట్టేవారు. ఇది గ్రామస్థులంతా కలిసి తీసుకున్న నిర్ణయం కనుక దీనిని ఎవరూ వ్యతిరేకించేవారు కాదు. కట్నం, దుబారా వ్యయం విషయంలోను ఇదే తరహా క్రమశిక్షణను పాటించేవారు.
గ్రామంలో ప్రారంభించే ఏ పథకానికి సంబంధించిన నిర్ణయాలనైనా గ్రామ సమావేశంలోనే తీసుకునేవారు. దీంతో ప్రజల అవసరాలు, ఆశలు ఈ నిర్ణయాల్లో ప్రతిబింబించేవి. మైక్రో వాటర్‌షెడ్ పథకంలో భాగంగా డ్రైనేజీ వ్యవస్థ, ట్రెంచ్‌లు, చెక్‌డ్యామ్‌లు, డ్రైనేజి ప్లగ్‌లు, పెర్కులేషన్ ట్యాంకుల నిర్మాణంతో నేలకు జారిన ప్రతి వాన చినుకునూ పట్టి వుంచే ప్రయత్నం చేశారు. ఈ ప్రయత్నాల ఫలితంగా గతంలో 20 మీటర్ల లోతున ఉన్న నీటి మట్టం సంవత్సరం పొడవునా ఇపుడు 6.5 మీటర్లలో ఉంటోంది. వీటితోపాటు మొక్కలు- గడ్డి పెంపకం, స్థానిక వాతావరణానికి అనువైన వ్యవసాయ విధానాలను అవలంబించటం మొదలుపెట్టారు. పంటలకు అవసరమైన నీటిపారుదలను క్రమబద్ధం చేసుకున్నారు. నేలలో తేమ శాతం ఆధారంగా, ప్రజల అవసరాల ఆధారంగా వేయవలసిన పంటలను నిర్ణయించారు. ఏ పంటకు ఎంత నీరు అవసరమో నిర్ణయించటంతోపాటు నీటి పంపిణీని పర్యవేక్షించారు. మానవ, జంతు వ్యర్థాలు, పంటలనుంచి వచ్చే వ్యర్థాలతో రైతులు సేంద్రియ ఎరువులను తయారీ చేయనారంభించారు. వీటితోపాటు కనీస అవసరాలను తీర్చటంకోసం సోలార్ వీధి దీపాలు, కమ్యూనిటీ లెట్రిన్లు, బయోగ్యాస్ ప్లాంట్లు ఏర్పాటుచేశారు. ఒక పాఠశాలను ఏర్పాటుచేసుకున్నారు.
గ్రామస్థుల్లో అత్యధికులు రైతులు. బ్యాంకు రుణాలతో వ్యక్తిగతంగా వ్యవసాయ బావులను నిర్మించుకోవటం వారికి తలకుమించిన భారం అవుతుంది. ఈ సమస్యను అధిగమించేందుకు రైతులు అందరూ కలిసి సహకార వ్యవస్థను రూపొందించుకున్నారు. ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కలిసి ఒక బావిని ఏర్పాటుచేసుకుని, కలిసి నీటిని పంచుకునేవారు. ఆ బావినుంచి నీటిని వాడుకున్న భూమి వైశాల్యంకు అనుగుణంగా బ్యాంకు రుణాన్ని తీర్చటంలో బాధ్యత వహించేవారు. ఈ విధానంవల్ల అతి పేద రైతు పొలానికి కూడా నీరు అందుబాటులోకి వచ్చింది. నీటి దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు, వినియోగంలో క్రమపద్ధతిని పాటించేందుకు వీలుగా వాటర్ రేషన్ కార్డులను తయారుచేసుకున్నారు. వీటి ప్రకారం రైతులు తమకు కేటాయించిన మొత్తంలోనే నీటిని వాడుకోవాలి. అందరి రైతులకు మొదటి వాయిదా నీరు అందిన తర్వాతే ఏ రైతుకయినా రెండవ వాయిదా నీరు అందుతుంది.
అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమంలోకి...
ఊరు బాగుపడింది. ఊళ్లో మనుషులు మారారు. అయితే మారవలసింది ఎంతో ఉందని అర్థం అయింది. ఎనభయ్యవ దశకంలో విద్యుత్తు పరిస్థితి క్లిష్టంగా మారింది. బావుల్లో నీరు ఉన్నా ఓల్టేజీ సమస్యవలన, ఆ నీరు బయటికి రావటంలేదు. మోటార్లు కాలిపోతున్నాయి. పంటలూ ఎండిపోతున్నాయి. ప్రభుత్వం పట్టించుకోవటం లేదంటూ అన్నా హజారే 1989 నవంబర్‌లో నిరాహార దీక్షను చేపట్టారు. ఎనిమిది రోజుల దీక్ష తర్వాత ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణించటంతో అహ్మద్‌నగర్ ఆసుపత్రిలో చేర్చారు. అయినా పరిస్థితిలో ఏ మార్పులేకపోవటంతో మూడు తాలూకాల రైతులు ఆందోళనకు దిగారు. ఫలితంగా జరిగిన పోలీసు కాల్పుల్లో నలుగురు రైతులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ తర్వాత ఆయన దీక్షను విరమించారు. ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం ‘ఆదర్శ గ్రామ యోజన’ పేరిట ప్రతి తాలూకాలో రాలేగావ్ సిద్ధి వంటి ఆదర్శ గ్రామాలను అభివృద్ధిచేయాలని తలపెట్టింది. అన్నా హజారేకి ఆ బాధ్యతలను అప్పగించింది. దాంతో ఆయన మహారాష్టల్రోని 300 గ్రామాలను సందర్శించి, పథకాన్ని అమలుచేయటం మొదలుపెట్టారు. ఈ ప్రక్రియలో ఆయనకు అర్థం అయినదేమంటే- ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో ఊడలువేసుకొని ఉన్న అవినీతి వలన అభివృద్ధి కుంటుపడుతున్నదని. దాంతో ఆయన అవినీతిపై దృష్టిని సారించారు. తమ ఆదాయానికి మించిన ఆస్తులను కలిగివున్నారంటూ ఇద్దరు మంత్రులపై ప్రభుత్వానికి ఫిర్యాదుచేశారు. ప్రభుత్వ ఉదాసీన వైఖరిని నిరసిస్తూ పది రోజులపాటు నిరాహార దీక్ష చేశారు. దాంతో వారిని పదవుల నుంచి తప్పించి, విచారణ కమిషన్‌ను నియమించవలసి వచ్చింది. ఆ కమిషన్ ఇద్దరు మంత్రులనూ తప్పుపట్టినా, ప్రభుత్వం నియమించిన మరో కమిషన్ వీరి అపరాధమేమీ లేదని నివేదికలో పేర్కొంది. 1999లో సాంఘిక సంక్షేమశాఖ మంత్రిపై అన్నా హజారే అవినీతి ఆరోపణలు చేశారు. స్థానిక దినపత్రికలో అన్నా ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూ ఆధారంగా ఆ మంత్రి అన్నాపై కేసు దాఖలు చేశారు. దాంతో అన్నా హజారే జైలుపాలు కావలసి వచ్చింది. ఆ తర్వాత 2003లో మరో నలుగురు మంత్రుల అవినీతిని ఎండగడుతూ అన్నా హజారే తొమ్మిది రోజులపాటు నిరాహారదీక్ష చేశారు.
మొత్తం వ్యవస్థలోనే ఒక మార్పును తీసుకురావాలని, అధికార వికేంద్రీకరణ జరిగితే తప్ప వ్యవస్థలో మార్పు రాదు అని అన్నా హజారే భావించారు. వ్యవస్థలో మార్పురావాలంటే సమాచారం అందరికీ అందుబాటులో ఉండాలని ఆయన భావించారు. సమాచార హక్కు చట్టంకోసం వౌనవ్రతం పాటించారు. ఇపుడు అవినీతి వ్యతిరేక ఉద్యమంతో పెద్ద సంచలనానికే తెర తీశారు. సమష్టి సంక్షేమం దిశలో ప్రజల్ని నడిపించేందుకు, వారికి స్ఫూర్తినిచ్చేందుకు, వారి భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు చిత్తశుద్ధి, నిజాయితీ కలిగిన నాయకులు అవసరం. స్వచ్ఛంద కార్యక్రమాల నాయకత్వానికి చదువు, చదువుతో వచ్చే డిగ్రీలు అవసరం లేదు.. నాయకత్వానికి కావలసింది సమసమాజ దృక్పథం, అత్యున్నత నిస్వార్థపరత్వం, ముందుచూపు, మానవతా విలువలు. వీటితో ప్రజల నమ్మకాన్ని గెలుచుకోగలం. అలాగే ప్రజల నైతిక, సామాజిక బాధ్యతలను గుర్తుచేసేందుకు, సమాజ హితంకోసం సమష్టిగా కృషిచేసేలా వారిని ముందుకు నడిపించేందుకు నైతిక ప్రక్షాళన ఎంతో అవసరం అని అన్నా హజారే నిరూపించారు.
*
=====
జాతి యావత్తూ అన్నా వెంటే!
ప్రఖ్యాత సామాజిక కార్యకర్త అన్నా హజారేకు తోడుగా మరెందరో ప్రముఖులు జన లోక్‌పాల్‌కు మద్దతు పలుకుతున్నారు. గాంధేయవాది, జంతువుల హక్కుల కార్యకర్త నరేశ్ కడ్యాన్; మెగసెసె అవార్డు గ్రహీత అరవింద్ కెజ్రివాల్; మాజీ ఐపిఎస్ అధికారి, మెగసెసె అవార్డు గ్రహీత కిరణ్‌బేడీ; సామాజిక కార్యకర్త స్వామి అగ్నివేశ్‌లే కాక ఆధ్యాత్మిక రంగంలో పేరుగాంచిన వ్యక్తులు సైతం ఈ ఉద్యమానికి మద్దతు పలుకుతున్నారు. ఆధ్యాత్మిక యోగి, ఈషా ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుడు సద్గురు జగ్గి వాసుదేవ్; ది ఆర్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ఉద్యమ సారధి శ్రీశ్రీ రవిశంకర్; ప్రముఖ యోగాగురు స్వామి రామ్‌దేవ్ వంటివారు ఇందులో ఉన్నారు. భారత పారిశ్రామికవర్గం అన్నా హజారేకు మద్దతు ప్రకటించింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పలు స్వచ్ఛంద సంస్థలు అన్నా హజారే నేతృత్వంలో కొనసాగుతున్న అవినీతి వ్యతిరేక పోరాటానికి తోడుగా నిలుస్తున్నాయి.
క్రికెట్ టీమ్‌కన్నా అన్నా హజారేకు ఎక్కువ మద్దతివ్వాలి!
- అమీర్‌ఖాన్
ప్రపంచ కప్‌కోసం క్రికెట్ టీమ్‌కు యావత్ భారతదేశం ఇచ్చిన మద్దతు కంటే ఎక్కువ మద్దతును అవినీతి ప్రక్షాళనకు నడుం బిగించిన అన్నా హజారేకు ఇవ్వవలసిన అవసరం ఉందని ప్రముఖ సినీ నటుడు అమీర్‌ఖాన్ అన్నారు. సివిల్ సొసైటీ రూపొందించిన జన లోక్‌పాల్ బిల్లు ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో ప్రభావాన్ని చూపుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఏప్రిల్ ఆరవ తేదీన అమీర్ వ్రాసిన లేఖలో భారతీయ యువతకు స్ఫూర్తిప్రదాత అన్నా హజారే అంటూ కొనియాడారు. ‘‘దేశంలోని అవినీతివలన బాధ పడుతున్న దాని గురించి ఆలోచిస్తున్న కోట్లాది భారత పౌరుల్లో నేను కూడా ఒకడిని. గత కొన్ని నెలల కాలంలో వెలుగులోకి వచ్చిన నిజాలు దిగ్భ్రాంతికి గురిచేశాయి. వాస్తవానికి గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా మన సమాజాన్ని ఈ అనారోగ్యం పట్టిపీడిస్తోంది. దీనిని సరిదిద్దే చర్యలు తీసుకోవాలని భావించేవారిలో నేనూ ఉన్నాను. అన్నా హజారే వెనుక నెమ్మది నెమ్మదిగా దేశం మొత్తం నడుస్తుంది. అవినీతికి వ్యతిరేకంగా పోరాడుతున్న ఈ 72 సంవత్సరాల పెద్ద మనిషికి నేనూ మద్దతు పలుకుతున్నాను.’’ అంటూ అమీర్ ప్రధానికి వ్రాసిన లేఖలో పేర్కొన్నారు.
అలాగే అనుపమ్‌ఖేర్, కరీనాకపూర్, దియామిర్జా, జుహీ చావ్లా, పురబ్ కొహ్లి, ప్రియాంకా చోప్రా వంటి సినీ ప్రముఖులు కూడా అన్నా హజారేకు మద్దతుగా ప్రజల్లోకి వచ్చారు. మరెందరో ప్రముఖులు తమ ట్విట్టర్, ఫేస్‌బుక్ పేజీలలో అన్నా పోరాటాన్ని గురించి వ్రాస్తూ, తమ అభిమానులనూ ఈ ఉద్యమంలోకి ఆహ్వానిస్తున్నారు.
This article is published as a cover story in Today's Andhra Bhoomi Sunday Magazine. The article is penned by Gali Udaya Kumar.

గాలి ఉదయకుమార్

http://www.andhrabhoomi.net/aadivavram-andhrabhoomi/cover-story-120

April 17th, 2011

ఇదే కథ ఇంకా ఎన్నాళ్లు?

2011-03-08T00:30:00.002+05:30

మహిళా దినోత్సవ ప్రత్యేకం, March 7th, 2011

పిల్లలకి మనం చిన్నప్పటి నుంచి ఇవి అమ్మాయిల పనులు, ఇవి అబ్బాయిల పనులు అని కట్టడి చేసి పెంచుతాం. ఇలాగే చెయ్యాలి అంటూ నూరిపోస్తాం. పిల్లల పెంపకంలో ఎంతో వ్యత్యాసం చూపిస్తాం. వివక్షని పెంచి పోషిస్తాం మనకు తెలిసో, తెలియకో! చదువుకున్నవారు, ఉద్యోగం చేస్తున్న, లోకజ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా

ఇంతే! స్ర్తి, పురుషులు అన్న తారతమ్యం లేకుండా! మనం ఎప్పుడూ ఎవర్నీ మనుషులుగా చూడం. ఆడ, మగగానే చూస్తాం. అలాగే, మనం ఎలా పెరిగామో అలానే పెంచుతాం.

ఇక అమ్మాయి పుట్టిన రోజుకి సాధారణంగా బార్బీ బొమ్మలని, లక్కపిడతలు బహుమతిగా ఇస్తాం. అబ్బాయిలకయితే క్రికెట్ కిట్, బ్యాట్, బొమ్మ తుపాకులు, మొదలయిన ఆట వస్తువులు ఇచ్చేస్తాం అలవోకగా. అప్పటి నుంచే వివక్ష. అమ్మాయిలు సున్నితంగా ఉండాలి. అబ్బాయిలకు సున్నితం అక్కరలేదు అని నిర్ణయించేస్తాం.
కౌమారదశ దాటుతూ, యవ్వనంలోకి అడుగిడే అమ్మాయిల్ని కట్టుబొట్టు ఇలా ఉండాలని కట్టడి చేయడం మొదలు పెడతాం. అబ్బాయిలు ఎలా ఉన్నా ఫర్వాలేదు అని భావిస్తాం. వారికి అసలు చెప్పవలసిన అవసరం లేదని నిశ్చయించేస్తాం మనం. అబ్బాయి కుతూహలంతో ఇంట్లో అమ్మకి చిన్నచిన్న పనులు అందుకుంటే, ఇక మాటాల తూటాలే. ‘‘ఏంట్రా అమ్మాయిల్లాగా వంటింట్లో చేరి ఆడంగి పనులు’’ ఇలాంటి భాషతో వారిలో ఉన్న ఆసక్తిని చిదిమేస్తాం. వంటిల్లు మహిళలకే పరిమితం అనే అపోహను కలిగిస్తాం. వంటిల్లు ‘వనితల రాజ్యం’ అని నిర్ణయానికి వచ్చేలా చేస్తాం.
మహిళలపై వివక్ష
అసలు మనం ఒక విషయాన్ని మర్చిపోయాం. అది అమ్మాయైనా, అబ్బాయైనా మనుషులే అనేది! ఈ ప్రాథమిక విషయాన్ని ఎంతో నిబ్బరంగా వదిలేస్తాం. పట్టించుకోం. అమ్మాయిలు, అబ్బాయిలు శారీరకంగా వేరు. మానసికంగా ఒకటే. వారిలో భావోద్వేగాలు, ఆలోచనలు, సృజనాత్మకత, రాగద్వేషాలు ఒకేలా ఉంటాయి. అలాంటప్పుడు ఎందుకు ఈ వివక్ష? అమ్మాయిలపట్ల తీవ్రమైన వివక్ష కొనసాగుతోందని పలురకాల అంతర్జాతీయ, జాతీయ సర్వేలు తేటతెల్లం చేస్తున్నాయి. తల్లిదండ్రులకు, స్వార్థపరులైన కొందరు వైద్యులు, సిబ్బంది తోడై గర్భంలో ఉంది అమ్మాయని పరీక్షల్లో తెలుస్తూనే, గర్భస్థ పిండాన్ని నిర్దాక్షి ణ్యంగా కాలరాస్తున్నారు. దీన్ని అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం ‘అపీ కనె్సప్షన్ అండ్ ప్రీనాటల్ డయాగ్నోస్టిక్ టెక్నిక్స్ యాక్ట్ 1994’ని రూపొందించి, 2003 సంవత్సరంలో చట్టానికి సవరణలు చేసింది. ఈ చట్టం ద్వారా, భ్రూణహత్యలను ప్రోత్సహిస్తున్న, పాల్పడుతున్న వైద్యులపై చర్యలు తీసుకునేందుకు అవకాశం ఉంది. అయినప్పటికీ ఈ చట్టం అమలులో ఎంతో నిర్లక్ష్యం. నగరాలు, పట్టణాల్లో అమ్మాయిలు, అబ్బాయిల నిష్పత్తిలో వ్యత్యాసం భారీగా ఉంది. మన దేశంలో 1911 జనాభా లెక్కలతో పోలిస్తే 70 సంవత్సరాలలో స్ర్తి, పురుషుల నిష్పత్తిలో ఎన్నో మార్పులు! స్ర్తిలు, పురుషుల నిష్పత్తి క్రమంగా, గణనీయంగా తగ్గుతూ వస్తోంది. బాలబాలికల నిష్పత్తిలో ఈ తేడా ఇంకా విస్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అమ్మాయిల సంఖ్య అబ్బాయిల సంఖ్యకంటే తగ్గిపోతోంది. ఈ విషయాన్ని 1991 జనాభా లెక్కలు తేల్చాయి. వీటిని 2001 జనాభా లెక్కలు ధృవీకరించాయి. 1991 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ప్రతి వెయ్యి మంది అబ్బాయిలకు 945 మంది అమ్మాయిలు ఉన్నారు. 2001 జనాభా లెక్కల్లో ప్రతి వెయ్యి మంది అబ్బాయిలకు 927-800 మధ్య అమ్మాయిలు ఉండటం గమనార్హం. ఇప్పటికే సమాజంలో ఎంతో అశాంతి, అసమానతలు. ఇక ఈ పరిస్థితి ఇలానే కొనసాగితే ఇక అమ్మాయిలకి ఈ భూమిమీద నూకలు చెల్లినట్టే. అంతరించిపోయిన జాతిలో ‘స్ర్తి’లను కూడా చేర్చాల్సి ఉంటుంది.
మరోపక్క మన దేశంలో లైంగిక హింస పెరుగుతోంది. ఇక నమోదు కాని కేసులు ఎన్నో! మనదేశంలో హింస పలు రూపాల్లో ఉంది. లైంగిక హింస, శారీరక వేధింపులు, యాసిడ్ దాడులు, హత్యలు, బాల్య వివాహాలు, భ్రూణహత్యలు జరుగుతున్నాయి. స్ర్తిలపై హింస గర్భంలో, శిశువుగా, బాల్యంలో, యవ్వనంలో, వార్థక్యంలో ఇలా వివిధ దశల్లో ఉంది.
స్ర్తిలు, పురుషులు సమాజంలో పోషిస్తున్న పాత్రనే ‘జెండర్’ అంటాం. జెండర్ అంటే సమాజంలో స్ర్తిలు, పురుషులకున్న అవకాశాలు. జెండర్ అనేది సంస్కృతి, కట్టుబాట్లు, ఆచార వ్యవహారాలు, మతం, ప్రాంతం, కులం, సమాజం, జాతీయత, తెగలు వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. సమాజంలో ఈ అంశాలు స్ర్తి, పురుషులు పోషించే పాత్రని, వారి అభిప్రాయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. జెండర్ వివక్ష వీటి ఆధారంగానే పురుడు పోసుకుంది. స్వావలంబన, లైంగికత, గర్భం దాల్చడం, గర్భవిచ్ఛేదం, పౌష్ఠికాహారం, హెచ్.ఐ.వి. - ఎయిడ్స్, గర్భంలోనే ఆడపిల్లను చిదిమేయడం, యుద్ధాలలో, అంతర్గత సాయుధ పోరాటాలు ఇలా పలు అంశాలలో ఈ వివక్ష ఎంతో కొట్టొచ్చినట్టు కనబడుతుంది.
పురుషులు సామాజిక కట్టుబాట్లని తెచ్చుకుని, సమాజంలో మార్పు కోసం, ఆధునిక భావాలకు రూపుపోస్తే వారిని ఆదర్శమూర్తులుగా కీర్తిస్తాం. అదే పనిని మహిళలు చేస్తే వారిని బరితెగించిన వారిగా, వెకిలిగా చూస్తాం. ఎంత ద్వంద్వ ప్రమాణాలు! అమ్మాయిలు చదువుకుని, అవకాశాలు అందిపుచ్చుకుని, ఈ పోటీ ప్రపంచంలో తట్టుకుని నిలబడి, ఉద్యోగంలో చేరితే అక్కడ కూడా అనూహ్యంగా వివక్షకు గురికావాల్సి వస్తోంది. సమాజంలో ముఖ్యంగా మహిళలకు నేటికి కూడా విద్య, ఉద్యోగం, ఉపాధి, ఆర్థిక స్వాతంత్య్రం వంటి అంశాలలో సమాన అవకాశాలు లేవు. పరిస్థితులలో మార్పు వస్తున్నా అది ఆశించిన మేర లేదు. స్ర్తిలు పురుషులతో సమానంగా అవకాశాలు అందిపుచ్చుకుంటూ, పలు రంగాలో ముందుకు దూసుకుపోతున్నారు. అయినప్పటికీ కొన్ని రంగాలలో మనం స్ర్తిలను ఊహించలేం.
ముఖ్యంగా కార్పొరేట్ సంస్థల ముఖ్య అధికారులుగా, బోర్డు సభ్యులుగా, డైరెక్టర్‌లుగా, నిర్ణయాధికారం తీసుకునే కీలక పదవుల్లో మహిళలు అతి తక్కువ మంది ఉన్నారు. పురుషాధిక్య రంగాలలోకి ఇప్పుడిప్పుడే మహిళలు కూడా ప్రవేశిస్తున్నారు. కానీ, వారికి కీలక నిర్ణయాధికారాలు కల్గిన, అధికార దర్పం ప్రదర్శించే ఉన్నత పదవులు దక్కనీయడం లేదు. కొన్ని సంస్థలు ‘గ్లాస్ సీలింగ్’ విధించాయి. ఈ ‘స్థాయి’ వరకే మహిళలు ఆ సంస్థలో ఉన్నత స్థానాలకి వెళ్తారు అనే నిర్ణయం కార్పొరేట్ విధానంలోనే ఉంటుంది. మహిళలకు, పురుషులతో సమానంగా అవకాశాలు లేవు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న 500 అతిపెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థల్లో కేవలం 13 మంది స్ర్తిలు మాత్రమే ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారి పదవిలో ఉన్నారు.
రాజ్యాధికారం
ప్రపంచంలో దేశాధ్యక్షులుగా ఎన్నికయిన వారిలో మహిళలు కేవలం 7గురు మాత్రమే! ప్రజలెన్నుకున్న ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహిస్తున్న 192 దేశాల ప్రధానుల్లో మహిళలు కేవలం 11 మంది మాత్రమే! స్థానిక సంస్థల్లో మహిళా రిజర్వేషన్లు 73వ రాజ్యాంగ సవరణ, 74వ రాజ్యాంగ సవరణతో కల్పించారు. ప్రస్తుతం మన దేశంలో 37% మహిళా ప్రజా ప్రతినిధులు (వార్డు సభ్యులుగా, కౌన్సిలర్లుగా, కార్పొరేటర్‌లుగా, మేయర్‌లుగా) ఉన్నారు. అయినప్పటికీ వీరిలో అత్యధిక శాతం స్ర్తిలు తమ ఇంటిలోని పురుష సభ్యుల ద్వారా (తండ్రి, భర్త, తమ్ముడు, అన్నయ్య లేదా ఇతర కుటుంబ సభ్యులు) స్థానిక సంస్థల కార్యక్రమాలలో భాగం తీసుకుంటున్నారు. ప్రపంచదేశాలన్నీ, మన దేశం తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని హర్షిస్తున్నప్పటికీ, రిజర్వేషన్‌లు కల్పించిన లక్ష్యం ఇంకా నెరవేరలేదు. ఇంకా సాధించాల్సింది ఎంతో ఉంది. మహిళా సభ్యులు, మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు స్థానిక సంస్థల దృష్టికి తెచ్చి, పరిష్కారానికి కృషి చేస్తున్నా, అది నామమాత్రమే! నిర్ణయాధికారంలో, ప్రణాళికల రూపకల్పనలో మహిళలకు ప్రాధాన్యం లేదు. మహిళల అసలైన అవసరాలు నెరవేర్చేలా ప్రణాళికలు, బడ్జెట్‌లను రూపొందించడంలో స్థానిక సంస్థలు విఫలమవుతున్నాయి. కారణం మహిళలకు సముచిత నిర్ణయాధికారం లేకపోవడమే! అందరూ ఇందిరా గాంధీ, సోనియా గాంధీ, ప్రతిభాదేవి సింగ్ పాటిల్, మీరాకుమార్, సుష్మస్వరాజ్, బృందా కారత్ కావాలని కోరుకున్నా ఎంతో శ్రమించాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం స్థానిక సంస్థలకు ఎన్నికవుతున్న మహిళలు ఆ స్థాయికి చేరుకోవాలంటే మరికొంత కాలం వేచి చూడాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఆ స్థాయికి చేరడానికి ముఖ్యంగా కుటుంబ నేపథ్యం, రాజకీయ వారసత్వం లేదా ఉన్నత చదువులు పలుకుబడి ఎంతో ఊతమిస్తాయి.
స్ర్తి, పురుషుల మధ్య సామాజికంగా, ఆర్థికంగా విద్య, ఆరోగ్యం, పర్యావరణం, పేదరికం, అధికారం, నిర్ణయాధికారం వంటి విషయాల్లో సమాన అవకాశాలు కల్పించేలా; మహిళలపై హింసను కూకటి వేళ్లతో పెకలించివేసి సమానత్వం సాధించే దిశగా ఐక్యరాజ్య సమితిలోని 192 సభ్య దేశాలు ‘సహస్రాబ్ది అభివృద్ధి లక్ష్యాల’కు ఆమోదముద్ర వేశాయి. ‘మహిళల సాధికారం, జెండర్ సమానత్వం’, ‘తల్లుల ఆరోగ్యం’ వంటివి మహిళలకు సంబంధించిన లక్ష్యాలలో ప్రధానమైనవి. మహిళలపై కొనసాగుతున్న వివక్షలో మార్పు రాకపోతే సహస్రాబ్ది లక్ష్యాలను చేరుకోవటం సాధ్యంకాదు. స్ర్తి, పురుషులు అనే భేదాలు లేకుండా కుటుంబంలో, సమాజంలో నిర్ణయాధికారం తీసుకోవడంలో, విద్యా, ఉద్యోగం, ఉపాధిలో సమాన అవకాశాలు, సమాన హక్కులు కల్పించాలి. అప్పుడే అభివృద్ధి నిరంతరం కొనసాగుతుంది. ఆ దిశాగా అందరం కృషి చేయాలి.
Published in Andhra Bhoomi on March 8, 2011.

http://www.andhrabhoomi.net/priyadarshini/ede-katha-inka-ennallu-182

- కాట్రగడ్డ అరుణ aruna@vikasdhatri.org

శతాభ్ది వేడుకలు

2011-03-08T00:24:00.002+05:30

ఏటా జరుపుకునే మహిళా దినోత్సవమే అయినా, ఈ యేటికి ఓ ప్రత్యేకత ఉంది. అదే, అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం మొదలై ఇప్పటికి వంద సంవత్సరాలు కావటం! మహిళలు ఆర్థికంగా, రాజకీయంగా, సామాజికంగా సాధించిన ప్రగతికి వేడుకగా, భవిష్యత్తులో చేపట్టే కార్యక్రమాలను నిర్ణయించుకోవడానికి వేదికగా మహిళా దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటాం. అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని 1911లో తొలిసారి జరుపుకున్నాం. 2011 సంవత్సరంలో శతాబ్ది ఉత్సవాలను చేసుకుంటున్నాం. ఈ వందేళ్ల ఉత్సవాల క్రమాన్ని, చారిత్రక నేపథ్యాన్ని ఒకసారి అవలోకిద్దాం.
1908: పందొమ్మిదో శతాబ్దం ప్రారంభం నుంచి మహిళలు తమ హక్కుల కోసం, పనికి తగ్గ వేతనం కోసం పోరాడుతూనే ఉన్నారు. తక్కువ పని వేళలు, మెరుగైన జీతభత్యాలు, ఓటు హక్కు కోసం 1500 మంది మహిళలు న్యూయార్క్ నగరంలో కదం తొక్కారు.
1909: సోషలిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ అమెరికా ఇచ్చిన ప్రకటనకు అనుగుణంగా, అమెరికా దేశమంతటా మొట్టమొదటిసారిగా జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని 28 ఫిబ్రవరి జరుపుకున్నారు. 1913 సంవత్సరం వరకు, ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో ఆఖరి ఆదివారాన్ని, జాతీయ మహిళా దినోత్సవంగా జరుపుకున్నారు.
1910: కోపెన్‌హెగెన్‌లో అంతర్జాతీయ మహిళా ఉద్యోగుల రెండవ సదస్సు జరిగింది. జర్మనీ దేశానికి చెందిన ‘సోషల్ డెమొక్రటిక్ పార్టీ’ మహిళా విభాగం నాయకురాలు క్లారా జెట్కిన్ పాల్గొంది. ఆమే ‘అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం’ ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకోవాలనే ఆలోచనను సభ ముందుంచింది. ఆ ప్రతిపాదన ఏకగ్రీవంగా ఆమోదం పొందింది.
1911: కోపెన్ హెగెన్ సదస్సులో తీసుకున్న నిర్ణయాల ఫలితంగా తొలిసారి ఆస్ట్రియా, డెన్మార్క్, జర్మనీ, స్విట్జర్లాండ్ దేశాలలో 19 మార్చిన అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. ఆ ఉత్సవాల్లో పది లక్షలకు మించి స్ర్తి, పురుషులు హాజరయ్యారు. 1911 సంవత్సరం మహిళలకు రొట్టె-గులాబీలు అనే ప్రచారం కూడా జరిగింది.
1913-1914: రష్యా దేశ మహిళలు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో శాంతి కోసం ప్రచారం నిర్వహించారు. యుద్ధానికి వ్యతిరేకంగా 1914 సంవత్సరంలో యూరప్ దేశాలలో ర్యాలీలు నిర్వహించారు. నిరసన ప్రచారం నిర్వహించారు. అందుకు మిగతా మహిళలు తమ సంఘీభావం తెలిపారు.
1917: యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన 20 లక్షల రష్యా సైనికుల మృతికి నివాళిగా ‘రొట్టె-శాంతి’ నినాదాలతో రష్యా మహిళలు సమ్మె చేశారు. మహిళలకు తాత్కాలిక ప్రభుత్వం ఓటు హక్కు కల్పించింది. జులియన్ కేలెండర్ రష్యాలో వాడుకలో ఉంది. 23 ఫిబ్రవరి రష్యా మహిళలు చేసిన సమ్మె తేదీ మిగతా చోట్ల అమలులో ఉన్న జార్జియన్ కేలెండర్ ప్రకారం 8 మార్చి వస్తుంది.
1918-1999: సామ్యవాద ఉద్యమంలో జనించిన అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం విశ్వవ్యాప్తమయింది. చాలా సంవత్సరాలపాటు ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవాలను పురస్కరించుకుని ఎన్నో సదస్సులు నిర్వహించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి 1975 సంవత్సరాన్ని ‘అంతర్జాతీయ మహిళ’ సంవత్సరంగా ప్రకటించింది.
2011: అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ శతాబ్ది ఉత్సవాలను 8 మార్చిన జరుపుకుంటున్నాం ప్రపంచవ్యాప్తంగా! పలు రకాల కార్యక్రమాలు నిర్వహించుకొంటున్నాం. మీరుండే కాలనీ స్థాయి నుంచి, అంతర్జాతీయ స్థాయి వరకు ఎనె్నన్నో మహిళా కార్యక్రమాలు. మీరు భాగస్వాములు కావాలనుకుంటున్నారా? రండి చేరండి, మీ అభిప్రాయాలు www.internationalwomensday.com లో పంచుకోండి. మీరు ర్యాలీలు, సమావేశాలు, ప్రదర్శనలు నిర్వహించినట్టయితే వాటి ఫొటోలను అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవ వెబ్‌సైట్‌కు పంపవచ్చు. మీరు బ్లాగులు, సోషల్ నెట్‌వర్క్ ద్వారా మీ అభిప్రాయాలను పంచుకోవచ్చు.

అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ఆంధ్ర భూమి పత్రికకు రాసిన ఆర్టికల్ ఇది. ప్రచురితం మార్చ్ 8, 2011
http://www.andhrabhoomi.net/priyadarshini/satabdi-uthavalu-183

------------------- ధీరజ్ పేరుతో ప్రచురితం------

నెటిజన్ల ‘ఈ’పోరు

2011-02-28T02:30:00.002+05:30

ఆధునిక సమాచార సాంకేతిక విప్లవం... వేలి కొసల చివరనే విశ్వవిజ్ఞానం... ఇది ఈ శతాబ్దంలో మానవుడు సాధించిన మహోన్నత విజయం. క్షణాల్లో ప్రపంచపు నలుమూలలకూ సమాచార బదిలీ.. ఇంటర్నెట్, ఇ-మెయిల్, ఎలక్ట్రానిక్ గ్రూపులు, వ్యక్తిగత బ్లాగులు, వెబ్‌సైట్‌లు, సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్‌లు... సమాచారాన్ని పంచుకొనేందుకు ఎన్నో అద్భుత మార్గాలు. ప్రజలకు మరింత చేరువైన వినోదం, విజ్ఞానం. ఇది ఇక్కడితో ఆగిపోలేదు. సమాచార విప్లవాన్ని తోడుగా చేసుకొని సమాజంలోని అవినీతి, అక్రమాలు, సామాజిక దురాచారాలపై యుద్ధభేరిని ప్రకటించారు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఎన్నో దేశాల పౌరులు. తాడిత, పీడిత జనం జీవితాల్లో వెలుగులు నింపేందుకు, ఒక మార్పును తెచ్చేందుకు పోరాడుతున్నారు.

ఒక సమస్య గురించి ప్రజాభిప్రాయాన్ని కూడగట్టుకోవాలంటే గతంలో ఎన్నో అడ్డంకులు ఉండేవి. ఆయా సమస్యల గురించి పనిచేస్తున్న నిపుణులు, బాధితులు, సంబంధిత అధికార వర్గాలకు ముందుగా సమాచారాన్ని తపాలా ద్వారా పంపాలి. వారినుంచి వచ్చిన ప్రతిస్పందనలను ఒకచోట చేర్చి, విశే్లషించి మళ్లీ అధికారులకు, రాజకీయ నాయకులకు, మంత్రులకు అందజేయాలి. ఎంతో సమయమూ, ఖర్చుతో కూడుకున్న పని ఇది. ఈ ప్రక్రియలన్నిటిలో ‘సమాచార వ్యాప్తి’ కీలకమైన సమస్యగా ఉండేది. ఇపుడు ఇది సమస్యేకాదు. ఇంటర్నెట్‌లో సమాచారాన్ని ఉంచి ఒక చిన్న పిలుపు ఇస్తే చాలు. ప్రపంచం నలుమూలలనుంచి ఏకధాటిగా నిరంతర ప్రవాహంగా వచ్చి పడుతున్నాయి ప్రతిస్పందనలు. ఎనె్నన్నో ఆలోచనలు, భావనలు, సమస్య మూలాలపై విశే్లషణలు, చర్చలు. మనం ఒంటరిగా లేం- మనకు ఆసరాగా ప్రపంచమే ఉందనే ఒక భరోసా లభిస్తోంది. నాలుగు గోడల మధ్యన ఒంటరిగా కూర్చొని ప్రపంచాన్ని మార్చగలమనే విశ్వాసాన్ని మనలో కలిగిస్తోంది ఈ సమాచార విప్లవం.
ఎంపీ ఖర్చు ఎంత?
ఒక అయిదు సంవత్సరాలు మనకు సేవచేసేందుకు అంటూ పార్లమెంటుకో, అసెంబ్లీకో ఎన్నికయ్యే ప్రజాప్రతినిధులపై మనం పెడుతున్న ఖర్చు ఎంత? ఒక్కొక్కరికి జీత భత్యాల నిమిత్తం ఎంత అందుతోంది? స్థానిక ప్రాంతాల అభివృద్ధి పేరిట వారికి ఇస్తున్న నిధులను వారెలా ఖర్చుపెడుతున్నారు- ఎవరికోసం ఖర్చు పెడుతున్నారు? ఎన్నికలలో ఒక్కసారి గెలిచినా ఆ నాయకుడు, ఆ కారణంగా తన జీవిత కాలంలో ‘అధికారికంగా’ ఎంత మొత్తంలో ప్రజా ధనాన్ని స్వంతం చేసుకొంటాడు? వీటి గురించి సామాన్యుడు ఆలోచించటం, ఆరాతీయటం సాధారణంగా జరగదు.
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌కు చెందిన ‘మై సొసైటీ’ అనే సంస్థ 2009లో ఓటర్లను ప్రభావితం చేసేందుకు ఒక ప్రచార కార్యక్రమాన్ని చేపట్టింది. ప్రజా నిధుల వినియోగంలో పారదర్శకతను పాటించవలసిందిగా కోరుతూ పార్లమెంటు సభ్యులకు ఇ-మెయిల్స్ పంపవలసిందిగా యుకె ఓటర్లను కోరింది ఈ సంస్థ. తమ వెబ్‌సైట్‌ను సందర్శించే పాఠకులకు వేలాది అలర్ట్‌లను ఈ సంస్థ పంపేది. ఆ అలర్ట్‌లో సంస్థ వెబ్‌సైట్‌కు లింక్ ఉంటుంది. ఆ లింక్ ద్వారా వెబ్‌సైట్‌ని సందర్శించి, తమ ప్రాంత పార్లమెంటు సభ్యుడు ఎవరు? వాళ్ల ఇ-మెయిల్ ఏమిటి? వంటి వివరాలను పాఠకులు తెలుసుకోవటంతోపాటు, ప్రజానిధుల వినియోగంలో పారదర్శకతను పాటించవలసిందిగా కోరుతూ లేఖ ఎలా వ్రాయాలో కూడా తెలుసుకొనే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ వెబ్‌సైట్ నుంచే నేరుగా తమ ఎంపీకి వాళ్లు లేఖను వ్రాయవచ్చు. ఎంపీకి మెయిల్ పంపిన పాఠకులు ఈ లక్ష్యంతో ఏర్పాటుచేసిన ఫేస్‌బుక్ గ్రూపులో సభ్యులు అవుతారు. దాంతో వారి ఫేస్‌బుక్ ప్రొఫైల్ ద్వారా, వారి మిత్రులకూ ఈ సమాచారం అందుతుంది. సమాచార స్వేచ్ఛ ఎంతగానో ఉన్నప్పటికీ, అప్పట్లో ప్రభుత్వం ఎంపీల ఖర్చుల క్లెయిమ్‌లను వెల్లడించేది కాదు. ఈ పరిస్థితిలో మార్పును తెచ్చేందుకు ‘మై సొసైటీ’ చేపట్టిన ప్రచార కార్యక్రమం ద్వారా దాదాపు 95 శాతం మంది పార్లమెంటు సభ్యులకు వారి ఓటర్లనుంచి వేలాది సంఖ్యలో మెయిల్స్ వెళ్లాయి. ఫలితంగా ఎంపీల ఖర్చుల వివరాలను బహిరంగం చేసేందుకు యుకె ప్రభుత్వం అంగీకరించింది.
ఈ ప్రచార కార్యక్రమం కోసం ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్‌తో తయారైన కాంటెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్‌ను సంస్థ ఉపయోగించుకొంది. ఈ ప్రచార కార్యక్రమం గురించి మీడియాలో వార్తలు వెలువడిన నెలలో ఈ వెబ్‌సైట్‌ను అయిదు లక్షల మంది పాఠకులు సందర్శించారు. ప్రస్తుతం రెండున్నర లక్షల మంది పాఠకులు ప్రతినెలా సంస్థ వెబ్‌సైట్‌ను సందర్శించటం జరుగుతోంది. ఈ ఒక్క ప్రచార కార్యక్రమంకోసం సంస్థ ఖర్చుపెట్టిన మొత్తం కేవలం 1700 యుఎస్ డాలర్లు మాత్రమే!
పోలీసు లంచావతారం!
మీ మొబైల్‌లో కెమేరా సదుపాయం ఉందా? ఇంటర్నెట్ మీకు అందుబాటులో ఉందా? మరింకేం మీదగ్గర ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధం ఉన్నట్లే. అదెలా అంటారా? ఈ క్రింది కథనం చదవండి మరి.
ట్రాఫిక్ పోలీసులు మోటారు వాహనదారులనుంచి ‘లంచం’తీసుకోవటం కేవలం మన రాష్ట్రానికో, దేశానికో పరిమితం అనుకోకూడదు. ఇది ఎన్నో దేశాల్లో ఉన్నదే. ఇందుకు మొరాకో కూడా అతీతం కాదు. పోలీసు అధికారులు లంచాలతో వేధించటం చూసిన ఒకరు ఈ పరిస్థితిలో మార్పు తీసుకురావాలనుకొన్నారు. మోటారిస్టుల నుంచి పోలీసు అధికారులు లంచాలు తీసుకొంటున్న దృశ్యాలను ఆయన వీడియో తీశారు. రిఫ్ పర్వత ప్రాంతాల సమీపంలో ఉన్న టర్గూయిస్ట్ గ్రామ శివార్లలో ప్రతిరోజూ పోలీసులు నిలిచివుండి మోటారిస్ట్‌లనుంచి లంచాలు తీసుకొనే దృశ్యాలను చిత్రీకరించారు. అలా తీసిన మొదటి వీడియోను ‘యూ ట్యూబ్’లో 8 జూలై 2007వ తేదీన ఉంచాడు. అలా జూలై, ఆగస్ట్ నెలల మధ్యకాలంలో నాలుగు వీడియోలను వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచారు. అతి తక్కువ కాలంలోనే వేలాది మంది ఈ వీడియోలను వీక్షించారు. గ్రామ శివార్లలో వాహనదారులను ఆపి ఇద్దరు పోలీసులు చేతులు చాపటం, డబ్బు తీసుకోవటం ఈ వీడియోల్లో స్పష్టంగా కనిపించింది. వీడియోలో మరే ఇతర కామెంటరీ లేదు. ‘ఈ లంచాలు తీవ్రవాదాన్నీ, డ్రగ్ డీలర్లనూ ప్రోత్సహిస్తాయనే’ సందేశం తెరపై ఫ్లాష్ అవుతుంది. మొరాకోలో పోలీసుల లంచాలతో విసిగిపోయిన ప్రజలమధ్య ఆసక్తికరమైన చర్చకు ఈ వీడియోలు కారణమయ్యాయి. ఈ మొత్తం శ్రమ వృధాగా పోలేదు. ప్రభుత్వం ఈ అధికారుల మీద చర్యలు తీసుకోవటంతోపాటు, భవిష్యత్తులో ఇటువంటి సంఘటనలు పునరావృతం కాకుండా చూసేందుకు వీడియో కెమెరాలతో పోలీసుల చర్యలను పర్యవేక్షించటం మొదలుపెట్టింది. సివిల్ డ్రస్‌లలో ప్రత్యేకంగా పోలీసులను వీడియో స్నిపర్ టీమ్‌ల పేరిట నియమించి, ఇదే తరహాలో పోలీసుల లంచగొండితనాన్ని చిత్రీకరించటం మొదలుపెట్టింది ప్రభుత్వం. లంచాలను తీసుకొంటున్న తొమ్మిది మంది పోలీసు అధికారులను అదుపులోకి తీసుకోవటంతోపాటు మరికొందరిని బదిలీ చేసింది.
వీడియోలను తీసి ఇంటర్నెట్‌లో పెట్టిన ఆ వ్యక్తి మీడియాకు ఎన్నో ఇంటర్వ్యూలను ఇచ్చినప్పటికీ, తాను మాత్రం తన పేరును వెల్లడిచేయకుండా ‘టర్గూయిస్ట్ స్నిపర్’ పేరిట అజ్ఞాతంగానే ఉండిపోయి ఆధునిక ‘రాబిన్‌హుడ్’గా నిలిచిపోయాడు. యూట్యూబ్ గణాంకాల ప్రకారం అతి తక్కువకాలంలోనే నాలుగు లక్షల మంది ఈ వీడియోలను వీక్షించటం జరిగింది. అది ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంది. ఈ వీడియోలు ఇచ్చిన స్ఫూర్తితో యువతరంకూడా తమ కెమేరాలకు పనిపెట్టారు. సిటిజన్ జర్నలిస్ట్‌లుగా మారిపోయారు. హషిష్ స్మగ్లర్‌నుంచి పోలీసు అధికారి ఒకరు లంచం తీసుకొనే దృశ్యాలతో కూడిన వీడియోను మరొక మొరాకో పౌరుడు యూట్యూబ్‌లో ఉంచారు. మొరాకోలోని బీచ్‌లో వ్యాపారం చేసుకొనే వ్యక్తిని పోలీసులు కొడుతున్న దృశ్యాన్ని ఇంటర్నెట్‌కు ఎక్కించాడు మరొక యువకుడు.
‘‘రోడ్ల పక్కన రోజంతా నిలబడి, చిల్లరకోసం కక్కుర్తిపడే చిన్నస్థాయి ఉద్యోగులనే మనం ఈ వీడియోల్లో చూస్తున్నాం. దేశాన్ని కొల్లగొడుతున్న పెద్ద దొంగలను ఈ వీడియోల్లో పెట్టాలి’’ అంటూ ఒకరు యూ ట్యూబ్‌లో కామెంట్ చేయటం నేటి పరిస్థితులకు అద్దం పడుతోంది.
భూమి హక్కులకోసం...
మన దేశంలో సిటిజన్ జర్నలిస్ట్‌లను తయారుచేసేందుకు పాటుపడుతున్న సంస్థలలో వీడియో వాలంటీర్స్ ఒకటి. ఈ సంస్థ సహాయంతో భూమి హక్కులపై గుజరాత్‌కు చెందిన గ్రామస్థులు స్వయంగా ఒక వీడియో తీశారు. ఈ వీడియోని చుట్టుపక్కల ఉన్న 25గ్రామాలలో ప్రదర్శించారు. దీంతో భూమిని సముచితంగా పంపిణీ చేయాలంటూ 700 మంది ప్రజలు ర్యాలీగా వెళ్లి, స్థానిక ప్రభుత్వాలకు లిఖిత పూర్వకంగా ఫిర్యాదులను చేశారు. ఇందుకోసం వారు ఉపయోగించింది డిజిటల్ వీడియో కెమెరా. వీడియోలను ప్రదర్శించేందుకు వీసీడీలు, ప్రొజెక్టర్లు మాత్రమే.
కాషాయ విప్లవం
బర్మాలో మిలటరీ సెన్సార్‌షిప్‌కు వ్యతిరేకంగా బ్లాగర్లు ఉద్యమించారు. మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనను ఇంటర్నెట్ సాయంతో ప్రపంచానికి వెల్లడించారు. ఇంధనం సబ్సిడీలను అర్థాంతరంగా తొలగించినప్పుడు చెలరేగిన ప్రజానిరసనను, నిరసన ఫలితంగా ప్రజలపై పెరిగిన మిలటరీ హింసకు సంబంధించిన ఫొటోలను డిజిటల్ కెమెరాలు, మొబైల్ కెమేరాలను ఉపయోగించి తీశారు. కాషాయం దుస్తుల్లోఉన్న బౌద్ధ సన్యాసులు నిరసన వ్యక్తంచేస్తూ రోడ్లపైకి వచ్చిన దృశ్యాల ఫొటోలు, వీడియోలను బ్లాగుల సహాయంతో ఆన్‌లైన్‌లో పెట్టారు. దీంతో బర్మాలో ఏం జరుగుతోందో ప్రపంచానికి వెల్లడయింది. ఈ మొత్తం ప్రచార కార్యక్రమంలో కార్యకర్తలు ఉపయోగించింది బ్లాగులు, డిజిటల్ కెమెరాలు, మొబైల్ ఫోన్‌లు మాత్రమే! అయితే ఇక్కడ బ్లాగర్లు కొంత రిస్క్‌ను కూడా తీసుకొన్నారనే చెప్పవచ్చు. ఫొటోలను, వీడియోలను అప్‌లోడ్ చేసిన కంప్యూటర్‌ల ఐపి అడ్రస్‌లు, ఇ-మెయిల్ అకౌంట్లు, సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్‌లలో ఉన్న వారి మిత్రుల జాబితాలను ఎవరైనా తెలుసుకోవటం సులభమే. అలాగే మొబైల్ ఫోన్‌ల నుంచి ఫొటోలను వెబ్‌సైట్‌లకు పంపటమూ జరిగింది. ఈ ఫోన్‌ల సిమ్‌కార్డులు, ఆ సిమ్‌కార్డులను ఎవరు కొనుగోలు చేశారనే దాని ఆధారంగా వారి ఐడెంటినీ ప్రభుత్వం తెలుసుకోవచ్చు. బ్లాగర్లకు సాంకేతికంగా ఈ విషయాలు తెలిసినా కూడా నిర్భయంగా ముందుకువచ్చి సెన్సార్‌షిప్‌ను వ్యతిరేకించారు. వాస్తవాలను వెల్లడించారు.
చెప్పిందొకటి, చేసిందొకటి!
వేశ్యా వృత్తిలో ఉన్న వారిని పట్టుకొని, వారికి పునరావాసం కల్పించటం, గౌరవప్రదమైన వృత్తిలో నిలదొక్కుకొనేలా చేసేందుకు ప్రభుత్వం కొన్ని సంక్షేమ పథకాలను అమలుచేయటం మనకు తెలిసిన విషయమే. కానీ వాస్తవంగా ఈ పథకాల అమలు ఏవిధంగా జరుగుతోంది? సెక్స్‌వర్కర్‌లకు సంబంధించిన ఆసియా పసిఫిక్ నెట్‌వర్క్ సభ్యులు డిజిటల్ వీడియో సాయంతో ఈ వృత్తిలోని మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న అవమానాలను, అమానవీయ సంఘటనలను వెలుగులోకి తీసుకువచ్చారు. కాంబోడియాలో సెక్స్ వర్కర్లను తీసుకువెళ్లి పునరావాస కేంద్రాల్లో ఉంచారు. వారికి ఒకేషనల్ కోర్సులకు సంబంధించిన వృత్తి విద్యా నైపుణ్యాలను అక్కడ నేర్పుతున్నారని స్థానిక మీడియా వార్తాకథనాలను ప్రచురించింది. రాజకీయ నాయకులూ పదే పదే అదే చెప్పారు. అక్కడి పరిస్థితులను పరిశీలించిన ఉమెన్స్ నెట్‌వర్క్ ఫర్ యూనిటీ అనే సంస్థ సభ్యులకు మాత్రం వాస్తవమేమిటో అర్ధమైంది. ఆ పునరావాస కేంద్రాలలో మహిళలపై లైంగిక దోపిడీ కొనసాగుతూనే ఉంది. కేంద్రాల నిర్వహణతో సంబంధంఉన్న వ్యక్తులనుంచి వత్తిళ్లు, బెదిరింపులు పెరిగాయి. మామూలుగా ఒప్పుకోకపోతే బలాత్కారాలూ జరుగుతున్నాయి. కాదన్నవారికి ఆహారమూ, నీళ్లూ, ఔషధాలు ఇవ్వకుండా వేధిస్తున్నారు. పునరావాస కేంద్రాల్లోఉన్న కొందరు మహిళలు బహిరంగంగా ఈ వాస్తవాలను వెల్లడించేందుకు అంగీకరించటంతో, నెట్‌వర్క్ సభ్యులు వారిని డిజిటల్ కెమేరాలను ఉపయోగించి ఇంటర్వ్యూ చేశారు. ఈ వీడియోలను యూ ట్యూబ్, బ్లిప్ టీవీలలో ఉంచారు. స్థానిక మానవ హక్కుల సంఘాలు పునరావాస కేంద్రాలలో జరిగిన హక్కుల ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన సాక్ష్యాలను బహిర్గతం చేసేందుకు ముందుకు వచ్చాయి. సామాజిక కార్యకర్తలు ఈ వీడియోలను 500 మంది సెక్స్ వర్కర్లకు ప్రదర్శించి చూపారు. ఫలితంగా ఒక పునరావాస కేంద్రాన్ని మూసివేశారు. ఈ వీడియోని 2008లో అంతర్జాతీయ ఎయిడ్స్ సదస్సులో బహుళజాతి సంస్థల ప్రతినిధులకోసం ప్రదర్శించటం జరిగింది.
డిజిటల్ కథలు
మన దేశంలో పట్టణాల వీధుల్లో మహిళలపై జరుగుతున్న వేధింపులను వెల్లడిస్తూ ఈ విషయంలో ప్రజాభిప్రాయాన్ని కూడగట్టేందుకు బ్లాంక్‌నాయిస్ సంస్థ ఒక బ్లాగును ప్రారంభించింది. ఎలా వేధిస్తున్నారు? ఎక్కడ వేధిస్తున్నారు? వంటి వివరాలను మహిళలు ఫొటోగ్రాఫ్‌లతో సహా పంపుతూ, తమ అనుభవాలను ఈ బ్లాగులో పెట్టవచ్చు. ఇక కొన్ని దేశాలలో బాల సైనికుల వ్యథను వీడియోగా తీసింది అజెడికా. దీని ఆధారంగా అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం బాలలను నియమించిన మిలటరీ అధికారులను ప్రశ్నించింది. ఇవన్నీ కూడా కేవలం వీడియో కెమెరా, వీడియో ఎడిటింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్, ఇంటర్నెట్‌ను ఉపయోగిస్తూ సాధించిన విజయాలే.
మేం మహిళలం
సంయుక్త రాష్ట్రాలలో నివసిస్తున్న అరీజ్‌ఖాన్ సౌదీ అరేబియాకు చెందిన ఆర్టిస్ట్, గ్రాఫిక్ డిజైనర్. సౌదీ అరేబియాలో మహిళలు వాహనాలను నడపకూడదంటూ ఉన్న చట్టాలపై చర్చను మొదలుపెట్టేందుకు ‘మేం మహిళలం’ పేరిట ఒక ప్రచార కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించారు. ‘నడపాలా, వద్దా?’అనే ప్రశ్నకు జవాబును పేర్కొంటూ మహిళలు స్టిక్కర్‌ను రూపొందించి, నేరుగా ఆ ఫొటోలను ‘్ఫ్లకర్ ఫొటో గ్రూపు’లలో, ఫేస్‌బుక్ పేజ్‌లో పోస్ట్‌చేయవచ్చు. తమ ఐడెంటిటీని వెల్లడి చేయకూడదని భావించేవారు స్టిక్కర్ ఫొటోను ఇ-మెయిల్ ద్వారా పంపితే, దానిని వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచుతారు. ఈ స్టిక్కర్‌లను ఎవరైనా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు. స్టిక్కర్లద్వారా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవటంతోపాటు ‘మహిళలు డ్రైవింగ్ చేయరాదు’అనే కామెంట్లు కూడా ఈ వెబ్‌సైట్‌లలో ఎక్కువగానే ఉన్నాయి. 2009లో ప్రాజెక్ట్ మొదలుపెట్టిన మొదటి మూడునెలల కాలంలో రెండువేల మంది ఫేస్‌బుక్ పేజీలో తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తంచేశారు. ఈ ప్రాజెక్టు కారణంగా సౌదీ అరేబియా, సంయుక్త రాష్ట్రాలలోని మీడియాకూడా మహిళలు వాహనాలను నడపటంపై ఉన్నఆంక్షల గురించి ప్రత్యేక కథనాలను ప్రచురించింది. సమాజంలోని స్థితిగతులను చూసి ఊరుకోకుండా, కనీసం ఒక చర్చను మొదలుపెట్టటం తనకు ఆనందం కలిగించిందని అంటారు అరీజ్. తన వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలతో సంబంధం లేకుండా, కమ్యూనిటీయే ఒక సమస్యకు పరిష్కారాన్ని అనే్వషించే ప్రక్రియ ఇది అనేది అరీజ్ అభిప్రాయం.
పర్యావరణ పరిరక్షణకోసం...
ఉత్తర అమెరికాలో గ్రీన్‌పీస్ సంస్థ పర్యావరణ పరిరక్షణ లక్ష్యంగా కింబర్లీ క్లార్క్ ఉత్పత్తుల్లో తాజా కలప గుజ్జును ఉపయోగించరాదంటూ ‘క్లీర్‌కట్’ ప్రచార కార్యక్రమాన్ని ఇంటర్నెట్ మాధ్యమంలో చేపట్టింది. క్లీర్‌కట్ వెబ్‌సైట్‌ను సందర్శించే పాఠకుల కాంటాక్ట్ సమాచారాన్ని ‘సివి సిఆర్‌ఎం’ద్వారా సేకరించి, వారికి ఇమెయిల్ అలర్ట్‌లను పంపటం మొదలుపెట్టింది. ఈ అలర్ట్‌లలో ఉండే లింక్‌లను క్లిక్ చేయటం ద్వారా పాఠకులు కింబర్లీ క్లార్క్ వాటాదారులకు తమ అభ్యంతరాలను వ్యక్తంచేస్తూ ఇ-మెయిల్స్ పంపవచ్చు. తమ పట్టణాల్లో ఇ-మెయిల్ లిస్ట్‌లను, ఇ-గ్రూపులను మొదలుపెట్టి ప్రచారాన్ని స్వయంగా చేపట్టవచ్చు. ఇందుకు అవసరమైన క్లీర్‌కట్ యాక్షన్ ప్యాక్, టూల్ బుక్, పోస్టర్లు, మీడియా రిలీజుల వంటి వాటిని వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంచింది గ్రీన్‌పీస్ సంస్థ. దీనివలన 30వేల మంది ప్రజలు ఈ ప్రచార కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. తమ ఉత్పత్తుల్లో కలప వినియోగానికి సంబంధించిన ప్రమాణాలను ప్రవేశపెట్టేందుకు కింబర్లీక్లార్క్ అంగీకరించటంతో అయిదు సంవత్సరాలపాటు నడిపిన ఈ ప్రచార కార్యక్రమానికి ఆగస్టు 2009లో తెరపడింది.
ప్రచార కార్యక్రమానికి సంబంధించిన వెబ్‌సైట్ రూపకల్పనకు ద్రుపాల్‌ను, కాంటాక్ట్‌ల నిర్వహణకు సివి సిఆర్‌ఎంను ఉపయోగించినప్పటికీ, ఆ తర్వాత సోషల్ నెట్‌వర్కింగ్ సైట్‌లయిన ఫేస్‌బుక్, మైస్పేస్, ట్విటర్, యూ ట్యూట్ వంటి వాటిని కూడా సంస్థ ఉపయోగించింది.
నిధుల వ్యయం ప్రజల ముందుకు...
స్లొవేకియా ప్రభుత్వ వ్యయాలకు సంబంధించిన ఇన్‌వాయిస్‌లు, ఇతర డాక్యుమెంట్లను ‘సమాచార స్వేచ్ఛ’ ఆధారంగా ఫెయిర్ ప్లే అలియెన్స్ సంస్థ సేకరిస్తోంది. ఇలా సేకరించిన సమాచారాన్ని తమ వెబ్‌సైట్ డాటాబేస్‌లో చేర్చుతోంది. ఈ సమాచారాన్ని ప్రజలు ఎవరైనా ఉపయోగించుకోవచ్చు. యూరోపియన్ యూనియన్ నిధుల దుర్వినియోగం జరిగిందంటూ పలు ఆరోపణలు వెల్లువెత్తటంతో ఫెయిర్‌ప్లే ఈ కార్యక్రమాన్ని మొదలుపెట్టింది. ప్రభుత్వంలో ఉన్నతస్థానంలో ఉన్న వారితో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నవారి కంపెనీలకే భారీ కాంట్రాక్టులన్నీ దక్కాయని మీడియాలో వార్తలు వెలువడ్డాయి. దాంతో సమాచార స్వేచ్ఛను ఆధారంగాచేసుకొని ఈ కాంట్రాక్టులు ఏయే కంపెనీలకు దక్కాయి? నిధుల వ్యయానికి సంబంధించిన ఇన్‌వాయిస్‌లు, ఇతర అకౌంట్ల సమాచారాన్ని సంస్థ ప్రశ్నించి తీసుకొంటోంది. ఈ సమాచారాన్ని స్కాన్‌చేసిన డాక్యుమెంట్లతో సహా వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంచుతోంది. జర్నలిస్టులు, విద్యావేత్తలతో సహా ఆసక్తి ఉన్న పౌరులు సైతం వెబ్‌సైట్‌లో సమాచారం ఆధారంగా విశే్లషణలు చేసి, ప్రత్యేకంగా వార్తాకథనాలు వ్రాయటం మొదలుపెట్టారు. వీటితో కొత్తగా ఆన్‌లైన్‌లో రీడర్స్ ఫోరంలు కూడా ఏర్పాటయ్యాయి. దీంతో చర్చలు, వాదోపవాదాలు ఊపందుకున్నాయి. ఫలితంగా ప్రజా ధనవ్యయంపై పారదర్శకత పెరిగింది. పరిశోధనా పెరిగింది. ఫలితంగా నిర్మాణశాఖకు చెందిన మంత్రి రాజీనామా కూడా చేయవలసి వచ్చింది. ప్రస్తుతం యూరోపియన్ పార్లమెంట్ సభ్యుల ఆస్థుల వివరాలను కూడా తమ వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచే ప్రయత్నంలో సంస్థ ఉంది. పలు విద్యాసంస్థలకు చెందిన విద్యార్థులు ఇపుడు డాటాబేస్‌ను నవీకరించటానికి తమ సమయాన్ని కేటాయించటంతోపాటు అవసరమైన సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రోగ్రామ్‌లను కూడా అభివృద్ధిచేయటంలో సహకరిస్తున్నారు.
ఒక గొంతు మూగపోతే...
20 జూన్ 2009. ఇరాన్‌లో ఎన్నికల తర్వాత ఆందోళనలు జరుగుతున్నాయి. ఆందోళనకారులపై జరిపిన కాల్పుల్లో ‘నెడా అఘా సొల్తాన్’ చనిపోయింది. అక్కడే ఉన్న అజ్ఞాత వ్యక్తి ఈ సంఘటనను వీడియో తీసి రెండు చిన్న క్లిప్పింగ్‌లుగా ఇంటర్నెట్‌లో పెట్టాడు. నెడా నోరు, ముక్కు నుంచి రక్తం ధారగా బయటకు కారటం, కళ్లు తెరుచుకొని ఆమె అలాచూస్తూ ఉండటం- ఆ పదహారు, నలభై సెకన్ల వీడియోలలో దర్శనమిచ్చాయి. ఆందోళనకారుల మద్దతుదారులకు ఈ వీడియో క్లిప్పింగ్‌లు ఇ-మెయిల్‌లో అందాయి. ఫేస్‌బుక్‌లో సైతం క్లిప్పింగ్‌లు చోటుచేసుకొన్నాయి. సెన్సార్‌షిప్ అడ్డంకులను అధిగమించేందుకు ఇ-మెయిల్‌ను ఎక్కువగా వాడటం కూడా జరిగింది. యూ ట్యూబ్‌లో పెట్టిన కొద్ది గంటలలోనే ఈ వీడియో సిఎన్‌ఎన్‌లోనూ వచ్చింది. వీడియో షేరింగ్ వెబ్‌సైట్‌లలో ఈ వీడియోలను జనం తిరిగి అప్‌లోడ్ చేయటమూ జరిగింది. ఫిలాసఫీ విద్యార్థిని అయిన 16 ఏళ్ల ఆ యువతి నిస్సహాయంగా రోడ్డుపై మొహం నిండా రక్త్ధారలతో ప్రాణాన్ని విడవటాన్ని చూసిన జనం కంప్యూటర్ తెరలముందు కన్నీళ్లు పెట్టుకొన్నారు. పౌరులే పాత్రికేయులుగా తమ మొబైల్ ఫోన్లు కెమేరాలను ఉపయోగించటానికి ఈ సంఘటన స్ఫూర్తిని కూడా ఇచ్చింది. కన్ను మూసిన కొన్ని గంటల లోపే ఆమె ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న కంప్యూటర్ తెరలపై కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించింది. హాశ్‌టాగ్ నెడాతో ట్విట్టర్‌లో ఆమె మరణంపై ప్రజల అభిప్రాయాలు వేలాదిగా వచ్చి పడ్డాయి. ప్రపంచం నలుమూలలనుంచి నిరసనలు వ్యక్తమయ్యాయి. స్పానిష్ భాషలో ఒక వ్యక్తి ‘‘నెడా, నీ మరణం వృధాకాలేదు’’ అంటూ ట్విట్టర్‌లో సందేశం పంపాడు.
‘నెడా’అంటే పర్షియన్ భాషలో ‘స్వరం’లేదా ‘పిలుపు’అని అర్థం. ఇపుడు నెడాను ‘వాయిస్ ఆఫ్ ఇరాన్’గా జనం పిలుస్తున్నారు. ‘వియ్ ఆర్ ఆల్ నెడా’ పేరిట ఒక వెబ్‌సైట్‌కూడా ప్రారంభమైంది. ‘‘మేము వాళ్లపై రాళ్లు రువ్వలేదు. స్వేచ్ఛ కావాలన్నాం. వాళ్లు మమ్మల్ని కాల్చారు’’అనే శీర్షిక క్రింద రక్తపు చారలతో ఉన్న నెడా ముఖ చిత్రాన్ని హోమ్ పేజీలో ఉంచారు. దాని క్రింద 13వేలకు పైగా పాఠకులు తమ స్పందనలను వ్యక్తంచేయటం ఆ వీడియోలు తీసిన అజ్ఞాత వ్యక్తి సాధించిన విజయమే!
ఇంకా ఎన్నో...
ఇవి కేవలం కొన్ని ఉదాహరణలు మాత్రమే. ఇంటర్నెట్ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని తోడుగా చేసుకొని ప్రజాఉద్యమాలను నిర్మిస్తున్న సామాజిక కార్యకర్తలు నానాటికీ పెరుగుతున్నారు. ఎస్‌ఎంఎస్, ఎంఎంఎస్, ట్వీట్‌ల ఆధారంగా సమాచారాన్ని క్షణాల్లో అందించేందుకు, ప్రజలను సమీకరించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ పాలనలో పారదర్శకత పెంచే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఈ ప్రయత్నాలలో మనమూ భాగమవుదాం. *
=====
ప్రపంచం మారుతోంది- మనమూ మారదాం
డిజిటల్ టెక్నాలజీ సాయంతో సామాజిక ఉద్యమాల నిర్మాణం అంశంపై కన్స్యూమర్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ ప్రత్యేక శిక్షణా కార్యక్రమాలను చేపడుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్టల్రలో కళాశాల విద్యార్థులు, స్వచ్ఛంద సేవాసంస్థలు, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు, మహిళా మండళ్లు, యువజన సంఘాల నిర్వాహకులకోసం మల్టీమీడియా ప్రజంటేషన్లు, ఇంటరాక్టివ్ గేమ్‌లు, గ్రూపులలో చర్చలతో కూడిన వర్క్‌షాప్‌లను కన్స్యూమర్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ ఏర్పాటుచేస్తోంది. ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని వినియోగిస్తూ సమాజంలో ఒక మార్పుకోసం ప్రయత్నంచేస్తున్న వ్యక్తులు, సంస్థల గాథలతో ‘టాక్టికల్ టెక్నాలజీ కలెక్టివ్’ సంస్థ రూపొందించిన వీడియోని ప్రదర్శించి, ఆయా అంశాల ఆధారంగా చర్చా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించటం ఈ వర్క్‌షాప్‌లలో ఒక భాగం. ‘ఫ్రీ అండ్ ఓపెన్ సోర్స్ సాఫ్ట్‌వేర్’ అంశంపై ఇంజనీరింగ్ విద్యార్థులకు, స్వచ్ఛంద సేవాసంస్థలకు అవగాహనా కార్యక్రమాలను నిర్వహించటంతోపాటు ఉచితంగా వారికి సాఫ్ట్‌వేర్‌ను కూడా అందించింది.
ఆన్‌లైన్‌లో వినియోగదారుల ఫిర్యాదులు
వినియోగదారులలో అవగాహన పెంచేందుకు కమ్యూనికేషన్ మెటీరియల్ అభివృద్ధి, శిక్షణా కార్యక్రమాల నిర్వహణ, ఆన్‌లైన్ యాక్టివిజం వంటి అంశాలలో కృషిచేస్తున్న కన్స్యూమర్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ వినియోగదారుల ఫిర్యాదులను ఇంటర్నెట్ మాధ్యమంలో స్వీకరిస్తోంది. గత ఆరు సంవత్సరాల క్రితమే ఆన్‌లైన్ వెబ్ పాఠం ద్వారా వినియోగదారుల ఫిర్యాదులను స్వీకరించే వ్యవస్థలను సిఇఎస్ శ్రీకారం చుట్టింది. దీనికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలకోసం క్రింది వెబ్‌సైట్‌ను సందర్శించవచ్చు.
http://consumer.vikasadhatri.org
===============
పింక్ చడ్డీ ఉద్యమం
2009 సంవత్సరం ఫిబ్రవరిలో కర్నాటక రాష్ట్రంలోని మంగుళూరులో పబ్‌లకు వచ్చిన యువతులపై శ్రీరామ్ సేన కార్యకర్తలమంటూ కొందరు దాడి చేశారు. భారతీయ సంస్కృతిని యువతులు నాశనం చేస్తున్నారంటూ తాముచేసిన పని సరైనదేనని వాళ్లు గర్వంగా చెప్పుకొన్నారు. ఈ సంఘటన అప్పట్లో వార్త్ఛానళ్లకు మంచి పనే పెట్టింది. అది జరిగిన కొన్ని రోజులకే కర్నాటకలో వాలంటైన్స్‌డే రోజున యువతీ యువకులు జంటగా కనిపిస్తే ఊరుకొనేది లేదనీ, వాళ్లకు తక్షణమే వివాహం జరిపిస్తామనీ ప్రకటనలు వెలువడ్డాయి. ఈ ప్రకటనలను నిరసిస్తూ నిషా సుసాన్ అనే ఒక జర్నలిస్ట్ ఆధ్వర్యంలో ‘పింక్ ఛడ్డీ’ ఉద్యమం ఊపిరి పోసుకొంది. భారతీయ సంస్కృతి పేరుతో జరిగే దాడులను, హింసను ఆపాలని కోరుతూ గులాబీ రంగు ప్యాంటీలను శ్రీరామ్ సేన కార్యాలయానికి పంపి, నిరసన తెలియజేయాలంటూ ఫేస్‌బుక్, బ్లాగుల ద్వారా ప్రచార కార్యక్రమం మొదలైంది. ఒక్కరోజులో 500 మంది సభ్యులుగా చేరారు. వారం తర్వాత 30వేల మంది అయ్యారు. భారతదేశపు ప్రఖ్యాత బ్రాండ్ అయిన ‘అమూల్’ గులాబీ ఛడ్డీతో బిల్ బోర్డును పెట్టింది. గులాబీ రంగులో దుస్తుల మీద కవితలు వెలువడ్డాయి. మొత్తంమీద రెండువేలకు పైగా ప్యాంటీలను సభ్యులు పంపారని సుసాన్ తన వ్యాసంలో పేర్కొంది.

================
ఈజిఫ్ట్‌లో పోలీసు హింస
పౌరులను ఏదో ఒక రూపంలో వేధిస్తూ మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు పోలీసులు పాల్పడుతున్న సంఘటనలను వెల్లడించేందుకు ఒక మహిళా జర్నలిస్ట్ ముందుకు వచ్చింది. జర్నలిస్ట్ నోహా అటెఫ్ మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనకు సంబంధించిన ఫొటోలు, వీడియోలను ఉంచుతూ టార్చర్ ఇన్ ఈజిప్ట్ పేరిట ఒక వెబ్‌సైట్‌ను ప్రారంభించింది. పాఠకులు కూడా ఈ వెబ్‌సైట్‌కు ఇటువంటి సంఘటనలకు సంబంధించిన ఫొటోలను, వీడియోలను పంపవచ్చు. ఈ సైట్ ఎంత ప్రఖ్యాతిగాంచిందంటే కొందరు పోలీసులు కూడా వీడియోలను తీసి పంపటం మొదలుపెట్టారు. చట్టవ్యతిరేకంగా జైళ్లలో మగ్గుతున్న ఖైదీలు, లంచగొండులయిన పోలీసులు, పోలీసు హింసకు బలవుతున్న అమాయక ప్రజానీకానికి సంబంధించిన వార్తా చిత్రకథనాలకు నోహా ప్రాముఖ్యతను ఇచ్చేది. ఈమె కథనాలకు స్థానిక మీడియాకూడా స్పందించటంతో 14 సంవత్సరాలుగా జైలులో మగ్గుతున్న ఓ అమాయకుడు విడుదలయ్యాడు.

This article is published as a cover story on 27 February, 2011 in Sunday Magazine of Andhra Bhoomi (Deccan Chronicle Group).The article discusses about online activism along with successful case studies all over the world. If we have information, turn it into action and bring transformation in the world.

Written by
గాలి ఉదయ్‌కుమార్
(courtesy to Tactical Technology Collective)

http://www.andhrabhoomi.net/aadivavram-andhrabhoomi/cover-story-493

Points to debate...

2011-02-24T14:07:00.003+05:30

WE conditioned our minds! WE don't have the courage to accept the facts, figures and realities. Politicians are happy with the current condition within the state. THEY are enjoying with the lives of people. They are not g...oing to die, only students and emotionally dependent people are dying in any area. WE are not realizing the fact and working like Elephants (If we tie the legs of Elephant for days together at one place, it will remain in the same place after consistently trying to move from that place. Once we free the tie, it remains where it is without trying to move. The mind of Elephant is conditioned so that it is not able to think)!
What about Negotiations? Are we negotiating or pressuring? without using the constitutional platforms. We don't want to debate the issue at Parliament/Assembly. So far succeeded in building the momentum with people.... It is over now, we are noticed, then what? Why do we try to obstruct the public life? For example, In my lane, municipal waste is piled up since two days with Sahaya Niraakarana movement in Telengana. Is not it going to affect the health of people ( health of Telangana people too effect) then who will protest for the cause? It is terrible, politicians are playing with the lives of people. Innocent people are being affected.

I have no regrets with the bandh. My point is why are the leaders making people to live in a miserable condition. You and I know the facts and figures since we work in Development sector. I have travelled in all parts of the state. There is... no difference in the situation, un-employment, backwardness and issues of people (infrastructure, water and sanitation etc) How many leaders are visited all the three parts of the state without bias? Once Krishna Report has come, why are you not accepting the report and once again destructing the entire process of negotiations. ABSOLUTELY irresponsible behaviour of Political parties and the government's inability to take decision. Why not utilizing the time given in the Parliament. Zero hour is meant for debate the issues of public urgency. Why T'leaders are failing? They are deliberately doing it. Once you have Zero hour, you are not addressing the session by keeping yourself at distance. Absolutely a failure of state and parties and its leaders.

I prefer each district or if possible each village as a government (This is what 73 amendment act says). Decentralized Governance? Are the politicians are listening? Will they ready to accept it. IF they decentralize governance, people at g...rassroots get an opportunity to change the village/mandal/dist/state. Do you have guts to transfer power, funds and responsibilities to the respective local self governance institutions? IF we do, I assure you all, each village will be a sustainably developed villages and voices of people heard at Gramsabha and respective platforms of people.

Actual gaa Desam Map maripoyindi 1947 lone.Andariki telusu. Appudu, Pakistan and India. Ituvallu atu, atu vallu itu anni vadulu koni.,.. Aabhoomi to aa manushulato bandhalu, anubandhavu penchekuni, oke saariga vaatini tenchukuni... kannitito vadalaleka vadilina drusyalu ela untaai? Ippatiki aa gunde gaayalu venuvu loni gaaluga kanipistunnayi.....

Absolutely not, if people are aware of all this, people will get empowerment and question politicians. People won't depend on others why they are able to take decisions. ONLY thing, politicians are not willing to transfer funds, power and duties to respective Panchayats.
Not only land lords, people who are powerful (money, caste, social status, power) always decide for others,. These are all play very important, significant role in decision making process. In the process voices of weak, women and Dalit gets affected. No one is listening to the voices of these sections. There is no inclusive and sustainable growth. Absolutely we can do many things, provided, if people are coming forward. I am ready to support with my experience.

Do you ever heard about Gramsabha in your village? or ward sabha or area sabha in your urban area. If you are enrolled as a voter where you live and have crossed 18 years of age is eligible to participate in the Gram sabha or ward/area sabha in urban areas.

All the above text is my answers to my friends on FB. Nice discussion.

Sentiments only matter?

2011-02-24T12:08:00.000+05:30

It is not changing about maps alone. It is all about sentiments of all parts of the state, bondage, bonding, emotional attachment with that place etc. If NDA, Congress and alliances of other political parties will agree to change, are they ready to change the borders of 24 more states without any delay? If it is only sentiment, why think about one year old, ten year old or centuries old. There won't be any time-limit for sentiment and emotion. Sentiment is a sentiment. Why should government has given the space for turmoil to built up in both the areas in Andhra Pradesh? Whatever may be the reason, why are they delaying the process in taking the decision, to form any state or to seperate/bifurcate a state? How come politicians take decisions based only on emotions and sentiments. What about the rationale? Facts and Figures? If decentralized development and aspirations of people addressed at first place, then this kind of situation would not happened in the state and country. Peoples demands are something and the supply of Central Government or respective state is something else. There is a mismatch between these two, let us accept it. Why not politicians campaigning on Decentralized development, People participation in Gramsabha, Social Audits, Utilization Certificates etc and above all Micro-Planning? My experience in Rural and Urban Governance made me to realize and learn how in-different the leaders in dealing and addressing the issues of people and inclusive governance and development. Unless until people don't voice strong and act collectively about the common issues of the village, municipality or area, respective leaders of the area or officials of the concerned departments won't respond. I appreciate, all the political parties involved in T'movement, should and must have motivated people towards change, Micro-Planning , people participation in governance, the issue might have not raised and all the issues of people solved without unrest in Telengana region and whole state. Why should students die? or sacrifice their lives? Why not politicians sacrificed their lives in any region? It is all politics and playing with the sentiments of people. Why not state focusing on providing the livelihoods within rural areas? There is no database of artisans, black smith, gold smith etc and skilled person in different fields. If we have this list, then we can train people in their respective areas. Create platforms to showcase their products.

Create a better world....

2011-02-24T10:02:00.001+05:30

No Politician gives assurance to people. They simply make us fools. How do we expect that they would solve our issues and create a world to live in peace (when they don't have a clarity on an issue). We are common humanbeings. It is our responsibility to live in Harmony and peace. So far, all the political parties played with the lives of people in the name of sentiments, self respect, self rule and backwardness. IS NDA going to assure all the states who fight for statehood? Sentiment is a sentiment whether it a day old or centuries old. Playing with emotions of people. Common people from all walks of life are suffering. How many of our leaders visited all parts of the state or at least with in their (elected) constituency? Do they know the real issues of people? Did they ever tried to listen to the voices of people? Are they going to respect the people participation in decision making process of governance? Will Gramsabha (73 Amendment Act) resolutions are adopted in the Gram Panchayats. IF all happens, why people protest for seperate state? Politicians always bother about their power and not the aspirations of people. How do we expect Congress will solve the issue. If you go by the track record of Congress, they are specialists in dragging the issue for years/decades. Unless until we don't change our mindsets, we don't see any change. You may bring your black money back, the issues of people remain as same. Until unless, we don't have leaders, who are working towards a positive change at grassroots level, we don't see any change. If we forget to provide the basic needs, forget to address the issues and voices of people, ignore inclusive and true participation of citizen in the process of governance, we don't create any change in the lives of people irrespective of which region, state or country we live in. We all must bring the change together to live in a peaceful and harmonious world. I am positive enough to see the change, the experience taught me so. If people are equipped with information and zeal to bring the change by their action, then wonders happened. This is my social development experience. I am the eye witness of the change and also part of that change when working in Watershed projects, urban governance projects (on basic needs, water sanitation and exclusive waste management programmes) we only have to provide the relevant information to people and motivate them to be part of the change. Then everything is transformed into a better world to live.

Beware of Anti-Ragging Act

2011-02-22T18:08:00.000+05:30

Dear Students,
Don't try to rag your fellow students . These days ragging is one of the social evil and taking away the lives of many innocent students. Emotionally disturbed students are committing suicides and ending their precious lives. Spread the evils of ragging among your friends. Be the champions of ragging by forming and promoting Anti-Ragging clubs and groups. Wish you all the best.

www.aicte-india.org

నల్ల డబ్బు విశ్వరూపం

2011-02-13T11:25:00.003+05:30

తాడి తన్నేవాడు ఒకడుంటే వాని తలదన్నేవాడు ఇంకొకడు అన్న చందంగా మన దేశంలో ఒకదాన్ని మించిన అవినీతి మరోటి జరిగింది. జరుగుతూనే ఉంది. కోట్లాది రూపాయల ప్రభుత్వ, ప్రజాధనాన్ని గద్దల్లా తన్నుకుపోతున్నారు అవినీతిపరులు. మనం తెలిసి కూడా తెలియనితనంతో ప్రశ్నించకుండా అవినీతిలో భాగమవుతున్నాం. అవినీతి, కుంభకోణాలు 80వ దశకంలో వందల కోట్లలోపే వుంటే, తర్వాత తర్వాత వేలకోట్లకు చేరింది. ప్రస్తుతం లక్షల కోట్లకు పెరిగింది. ఒకరిని మించి ఒకరు అవినీతిలో మైలురాళ్ళను, రికార్డులను అవలీలగా అధిగమిస్తున్నారు. అవినీతికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేస్తున్న అంతర్జాతీయ సంస్థ ట్రాన్స్‌పరెన్సీ ఇంటర్నేషనల్‌ (టిఐ) విడుదల చేసిన అవినీతి సూచిలో మనం పై మెట్టులోనే ఉన్నాం. 180 దేశాలు పాల్గొన్న ఆ సర్వేలో మనకు 3.4 (10 మార్కుల స్కేల్‌పై దీన్ని కొలుస్తారు) మార్కులు వచ్చాయి. మనకు స్కేల్‌పై మార్కులు ఎంత తక్కువైతే మనం అవినీతికి అంత దగ్గరలో ఉన్నట్టు లెక్క. మనది అవినీతిలో 85 దేశంగా నిలిచింది. మన ప్రభుత్వం ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు, ఆర్థిక సహకారం అభివృద్ధి సంస్థ (ఒఇసిడి)ల ఆసియా పసిఫిక్‌ అవినీతి నిరోధక ప్రణాళికలో 2001 నవంబర్‌ నుంచి భాగస్తులయ్యాం. ఐక్యరాజ్య సమితి అవినీతి వ్యతిరేక ఒప్పందంలో భాగస్వాములుగా సంతకం చేశాం. కానీ, ఇంతవరకు ఆ దిశగా, అవినీతి వ్యతిరేక కార్యక్రమాలు చేపట్టాలేదు! ఇంకా ఈ ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడమూ లేదు! ఐక్యరాజ్య సమితికి సంబంధించిన బహుళ జాతీయ సంఘటిత నేరాల నిరోధక ఒప్పందంపై మనం డిసెంబర్‌ 2002లో సంతకం చేశాం. కానీ ఈ ఒప్పందం కూడా అమలుకు నోచుకోలేదు.
'ఇందుగలడందు లేడని సందేహము వలదు ఎందెందు వెదికినా అందందే కలడు' అన్న చందంగా మన దేశంలో నల్లధనం లేని చోటు లేదు. మన దేశంలోనే కాక సరిహద్దులు దాటి అడ్డుకట్ట లేకుండా యధేచ్ఛగా విస్తరించి తన పాపపు ఊడల సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరిస్తూ పోతోంది. నల్లధనానికి 'మూలాలు 'ఏమిటో పట్టుకోవాలని సుప్రీం కోర్టు దిశానిర్దేశం చేసేలా, చివాట్లు వేసేలా పరిస్థితి దాపురించింది. పన్నుఎగవేతదారుల సొమ్ము మన దేశ సరిహద్దులు దాటి బయటికి వెళ్లినట్లుగా మాత్రమే చూడవద్దని, ఆ వెళ్లిన సొమ్ము తిరిగి ఎక్కడకు చేరుతుందో కూడా పసిగట్టే బాధ్యత కేంద్రానిదే అంది సుప్రీం కోర్టు. ఆయుధాల విక్రయం, స్మగ్లింగ్‌, మాదక ద్రవ్యాల రవాణా వంటి అసాంఘిక, సామాజిక రుగ్మతలు నల్ల ధనానికి మూలాలుగా ఉన్నాయేమో తెలుసుకోవాలని హెచ్చరించింది. ఇది కేవలం పన్ను ఎగవేతకు మాత్రమే సంబంధించినది కాదనీ, ఎంతో తీవ్రమైన అంశమని కేంద్రానికి స్పష్టం చేసింది.
భారత దేశం పేద ప్రజలున్న సంపన్న దేశం అనే నానుడి మరో మారు ఋజువయ్యింది. వివిధ రూపాలలో విదేశాలకు తరలివెళ్లిన మన దేశ సంపద అక్కడి బ్యాంకుల రహస్య ఖాతాలలో భద్రంగా, ఏ ఏటికాయేడు నిల్వలు పేర్చుకుంటూ పాపంలా పెరిగిపోతోంది. 22 లక్షల కోట్ల పై చిలుకు ధనం స్విస్‌ ఖాతాలలో మూలుగుతుందని ఓ అంచనా.
సుప్రీంకోర్టులో నల్లధనంపై ప్రభుత్వ వైఖరి తెల్పాలంటూ వేసిన ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దేశం నలుమూలలనుండి వెల్లువెత్తుతున్న ప్రజాగ్రహానికి అద్దం పట్టింది. ఆందోళనలకు, పత్రిపక్షాల దాడికి తోడు పుండు మీద కారంలా 'వికీలీక్స్‌' భారతీయుల స్విస్‌ బ్యాంక్‌ ఖాతాదారుల వివరాలు తమ వద్ద ఉన్నాయని, అతి త్వరలో పేర్లు వెల్లడిస్తామని ప్రకటించింది. ఈ ఒత్తిడికి తలొగ్గిన భారత ప్రభుత్వం ప్రభుత్వ వైఖరిని స్పష్టం చేయడానికి 25 జనవరిన మీడియా సమావేశం నిర్వహించి, ఐదంచెల వ్యూహం ప్రకటించింది. విదేశాల్లో ఉన్న నల్లధనం ఎంతో అంచనా వేసేందుకు ఓ బహువిధ కమిటీని ఏర్పాటు చేస్తున్నట్టు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ఆ ఐదంచలు:
1. నల్లధన వ్యతిరేక అంతర్జాతీయ ఉద్యమంలో భాగస్వామ్యం వహించడం
2. అందుకు అవసరమైన చట్టం తీసుకు రావడం
3. అక్రమ నిధులపై దృష్టిసారించే వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయడం
4. ప్రస్తుతం అమలవుతున్న వ్యవస్థలను మరింత అభివృద్ధి చేయడం
5. సమర్థ చర్యలు తీసుకొనేలా సిబ్బంది నైపుణ్యాన్నిపెంచడం
బ్లాక్‌ మనీ అంటే ఏమిటి?
భారీ ఎత్తున పేరుకుపోయే నల్ల డబ్బు ఆర్థిక వ్యవస్థలను నిర్వీర్యం చేస్తుంది. ఇది సాధారణంగా అక్రమంగా సంపాదించిన డబ్బు. అవినీతితో ముడిపడిన డబ్బు. పన్నుల లెక్కలకు చేరని డబ్బు. కనుక దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జి.డి.పి)లో దీని ప్రస్తావన ఉండదు. అంటే అసలు పద్దుల పుస్తకాలలో కాక 'నంబర్‌ టూ' అకౌంట్‌ పుస్తకాలలో మాత్రమే దీని వివరాలు ఉంటాయి. ఈ నల్ల డబ్బు చుట్టూ అవినీతి, నేరపూరిత నీడలే కమ్ముకొని ఉంటాయి. అనుత్పాదక కార్యక్రమాల ద్వారా ఒనగూరే లాభార్జనతో వచ్చే నల్ల ధనం దేశంలో గుట్టలు పడటమే కాక దేశ సరిహద్దులు దాటి విశ్వవ్యాప్తమవుతోంది. మన దేశ జాతీయాదాయంలో 45 శాతం ప్రతి సంవత్సరం నల్ల ధనంగా మారిపోతోందని ఒక అంచనా. కరప్షన్‌ పర్సెప్షన్‌ ఇండెక్స్‌ను ప్రచురించే ట్రాన్స్‌పరెన్సీ ఇంటర్నెషనల్‌ నివేదికల ప్రకారం మన దేశంలో ప్రతి సంవత్సరం 21 వేల కోట్ల రూపాయలు లంచం రూపంలో చేతులు మారుతోంది. చట్ట వ్యతిరేకమైన, అనైతికమైన ఈ కార్యక్రమాల వల్ల బదిలీ అవుతున్న డబ్బు చివరకు విదేశీ బ్యాంకులకు చేరుతోంది. మిగిలిన దేశాలన్నిటి కన్నా కూడా భారతీయులు ఈ బ్యాంకులలో దాచిన మొత్తం అధికమని వినవస్తోంది. వాషింగ్టన్‌ లోని గ్లోబల్‌ ఫైనాన్షియల్‌ ఇంటిగ్రిటీ అధ్యయనాల ప్రకారం 2002 - 06 ల మధ్య కాలంలో సంవత్సరానికి 27 బిలియన్‌ డాలర్ల నల్ల ధనం భారత దేశం నుంచి బయటకు పోయింది.
గ్లోబల్‌ ఫైనాన్షియల్‌ ఇంటిగ్రిటీ ఇటీవలే విడుదల చేసి అక్రమ నిధుల ప్రవాహం అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు 2000-2009 అనే నివేదికలో 2000-2009 మధ్యకాలంలో భారత్‌ నుంచి బయటకు తరలిపోయిన మొత్తం సొమ్ము దగ్గరదగ్గరగా 104 బిలియన్‌ డాలర్లుగా ప్రకటించింది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఇలా తరలిపోయిన సొమ్ము 15వ అతి పెద్ద మొత్తంగా ప్రకటించింది. ''భారత్‌లో అక్రమ నిధుల ప్రవాహ వాహకాలు గతిశీలత-1948-2008'' అనే మరో నివేదిక ప్రకారం మనం దాదాపు 462 బిలియన్‌ డాలర్లను 1948- 2008 మధ్యకాలంలో నష్టపోయాం.
అత్యంత సంపన్నులైన సినీ హీరోలు, హీరోయిన్లు, క్రికెటర్లు, వ్యాపారవేత్తలు, ప్రభుత్వాధికారులు, రాజకీయ నాయకుల వంటి వారు ఈ అవినీతి వ్యవస్థలో భాగస్వాములుగా ఉండటం ఒక విపరీత పరిణామం. మన దేశంలోని ప్రముఖుల 'స్విస్‌ బ్యాంక్‌' ఖాతాల చిట్టా తమ వద్ద ఉన్నట్టు 'వికీలీక్స్‌' ప్రకటించి మరో మారు దేశంలో నల్లధనంపై తీవ్రస్థాయిలో చర్చ జరిగేలా చేసింది. గుమ్మడి కాయల దొంగ ఎవరంటే భుజాలు తడుముకున్న చందంగా తయారయ్యింది ఆ ప్రముఖుల పరిస్థితి! ఈ 'ప్రముఖుల్లో' రాజకీయ నాయకులు, పాలకులు, పారిశ్రామికవేత్తలు, సినీతారలు, అధికారులు ఉన్నట్టు వికీలీక్స్‌ వ్యవస్థాపకుడు అసాంజె ప్రకటించారు. మరోమారు అవినీతి, నల్లధనానికి వ్యతిరేకంగా పలు సంస్థలు, వ్యక్తులు పలు రకాల కార్యక్రమాల ద్వారా తమ అసహనాన్ని ప్రకటించేలా చేసింది. వ్యవస్థను ప్రశ్నించే స్థాయికి ఈ నిరసన చేరుకుంది.
'వికీలీక్స్‌'
మన దేశంలో ఇటీవల 'వికీలీక్స్‌' సృష్టించిన పెను సంచనలం అంతా ఇంతా కాదు. అసలు వికీలీక్స్‌ అంటేనే సంచలనాలకు మారుపేరు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీలీక్స్‌ ఇటీవలి కాలంలో తెరతీసిన సంచలనాల పరంపర ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది.
అసలు 'వికీలీక్స్‌' అంటే ఏంటి? లాభాపేక్షలేని మీడియా సంస్థ. దీనిని జులియన్‌ అసాంజె స్థాపించాడు. ప్రజలకు ఏ దాపరికంలేని పాలన అందించడం, పారదర్శకత పెంపొందించడం ఆయా ప్రభుత్వాల బాధ్యత అని సంస్థ ప్రగాఢంగా నమ్ముతుంది. దాని కోసం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా స్వచ్ఛంద సేవకులు, వికీలీక్స్‌ అంటే అభిమానం ఉన్నవారు, జర్నలిస్టులు, ప్రజలు అందించే సమాచారం ఆధారంగా ఒరిజినల్‌ డాక్యుమెంట్స్‌ని తన వెబ్‌సైట్‌లో ఉంచుతుంది. ఏ సమాచారం అంటే దాన్ని అందిన తడవుగా పెట్టేయదు. ఆ వచ్చిన, అందిన సమాచారాన్ని పున:సమీక్షించుకుని, బేరీజు వేసి, నకిలీది కాదు, మోసపూరితం కాదు అని నిర్ధారించుకుని దాన్ని మాత్రమే వెబ్‌సైట్‌లో పెడుతుంది. 2007లో సంస్థ ప్రారంభమయ్యింది. మూడు సంవత్సరాల్లోనే ప్రపంచవ్యాప్తంగా వికీలీక్స్‌ ఎంతో ప్రాచుర్యాన్ని పొందింది. 'సార్వజనీన మానవ హక్కుల ప్రకటన', ప్రజలకు మేలైన పాలన, పారదర్శకత, నిర్ణయాత్మక, స్వేచ్ఛాపూరిత జర్నలిజం అందించడమే ధ్వేయంగా వికీలీక్స్‌ పనిచేస్తుంది.
వికీలీక్స్‌ ప్రారంభమైన మూడు సంవత్సరాల్లో ఎన్నోఎన్నెన్నో సంచలనాలు. గుండెలు ద్రవించే నిజాలు, గగుర్పొడిచే వాస్తవాలను, మానవ హక్కులను కాలరాస్తున్న తీరును సమాజానికి ఆధారాలతో సహా నిరూపించింది. ఇరాక్‌ యుద్ధంలో అమెరికా కొన్ని వేల మంది పౌరులను హింసించి పొట్టనపెట్టుకుందనే కఠోరవాస్తవాన్ని వికీలీక్స్‌ వెల్లడించింది. అమెరికా ప్రభుత్వం వివిధ దేశాల దౌత్యవేత్తలు, దేశాధినేతలు, ప్రభుత్వాధినేతలతో నడిపిన సంభాషణలను, ప్రభుత్వానికి, దౌత్య విభాగానికి ఇతర దేశాలపై జరిపిన చర్చలను, సంభాషణలను, సమాచారాన్ని సేకరించి వికీలీక్స్‌ 'అమెరికా కేబుల్‌'గా ప్రచురించింది.
అనతికాలంలోనే నాణ్యమైన, ఆధారపడదగ్గ, నమ్మదగిన సమాచారాన్నివికీలీక్స్‌ చేరవేస్తుందనే నమ్మకాన్ని సొంతం చేసుకుంది. ప్రారంభమయిన కొద్ది నెలల్లోనే ప్రజల ఆదరాభిమానాలు సంపాదించడానికి తీవ్రమైన కృషి చేసింది వికీలీక్స్‌. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధనాత్మక జర్నలిజంలో ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు దక్కించుకుంది. ప్రభుత్వాలు దాస్తూ వస్తున్న సమాచారాన్ని, నిజాల్ని ప్రజలకు చేరవేస్తూ ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభిమానులను, పాఠకులను పెంచుకున్న వికీలీక్స్‌కి అన్ని వైపుల నుంచి లెక్కలేనన్ని బెదిరింపులు ఎదురయ్యాయి . తిమ్మినిబమ్మి చేస్తున్న ప్రభుత్వాలకు, అధికారులకు, కార్పొరేటు సంస్థలకు వికీలీక్స్‌ పక్కలో బల్లెంలా తయారయ్యింది. అమెరికాతో సహా పలు దేశాలకు అసాంజె కంటగింపుగా తయారయ్యాడు. ఎలా అయినా అసాంజెని కట్టడిచేసి, తమ నీతిమాలిన చర్యలను, అవినీతిని కప్పిపుచ్చుకోవాలని తలపోశాయి. అమెరికా తమ దేశం నుంచి వికీలీక్స్‌ని బహిష్కరించింది. అంతే కాకుండా అసాంజెపై కూడా పలు కేసులు నమోదు చేసింది.
'వికీలీక్స్‌' 2008 లో ఇకనామిస్ట్‌ ఇండెక్స్‌ ఆన్‌ సెన్సార్‌షిప్‌ ప్రీడమ్‌ ఆఫ్‌ ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ అవార్డును, 2009 లో ఆమ్నెస్టీ ఇంటర్‌నేషనల్‌ హ్యూమన్‌ రైట్స్‌ రిపోర్టింగ్‌ అవార్డు (న్యూ మీడియా) గెలుచుకుంది. ఇప్పటివరకు యుద్ధం, హత్యలు, వేధింపులు, నిర్భంధించడం; ప్రభుత్వం, వాణిజ్యం, కార్పొరేట్‌ పారదర్శకత; భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ, స్వచ్ఛమైన సమాచార పత్రికల అణచివేత; దౌత్య, నిఘా, (కౌంటర్‌) ఇంటలిజెన్స్‌ ; జీవావరణం, వాతావరణం, ప్రకృతి, శాస్త్ర విజ్ఞానం, సెన్సార్‌షిప్‌ టెక్నాలజీ, ఇంటర్‌నెట్‌ ఫిల్టరింగ్‌ ; మతపరమైన సంస్థలు, శాఖలు; వేధింపు, హింస, ఉల్లంఘన వంటి పలు అంశాలపై విస్తృతంగా కథనాలు, ఒరిజినల్‌ డాక్యుమెంట్‌లను ప్రచురించింది.
వికీలీక్స్‌కు చెందిన అసాంజె తన వద్ద 2000 మంది స్విస్‌ బ్యాంక్‌ ఖాతాదారుల చిట్టా తన వద్ద వుందని, త్వరలోనే దాన్ని ప్రజల ముందు ఉంచుతామని వెల్లడించాడు. దీంతో అవినీతితో గడించిన నల్లధనం ఎలా కాపాడుకోవాలా? తమ పేర్లు బయట పడితే ఎలా అనుకుంటూ తమ హృదయ స్పందనల వేగానికి తత్తరపాటుతో ఉన్నారు ఆ బ్యాంకు ఖాతాదారులు. ఆ చిట్టాలో నా పేరు ఉందా? అంటూ ఒకటే హైరానా. ఎలాగైనా ఆ మాయదారి 'నల్ల'సొమ్ముని కాపాడుకోవాలని ఎన్ని ప్రయత్నాలు? ప్రజలకు తెలియకుండా ఎన్నో దశాబ్దాలుగా భద్రంగా దాచిపెట్టిన సమాచారం ఎప్పటికీ అందకుండా చెయ్యాలనే తలపులే!
కానీ ఎప్పటి మాదిరిగానే అవినీతి పరుల పాలిట శాపంలా అసాంజె నిలిచాడు. 'జూలియస్‌ బేర్‌' అనే స్విస్‌ బ్యాంక్‌ మాజీ ఉద్యోగి రుడాల్ఫ్‌ ఎల్మార్‌ ఖాతాదారుల చిట్టాను అసాంజె చేతికిచ్చాడు. 20 సంవత్సరాలు జూలియస్‌ బేర్‌ బ్యాంక్‌లో పని చేసిన అనుభవం రుడాల్ఫ్‌ ఎల్మార్‌ది! ఈ సిడిలో భారత్‌, అమెరికాతో సహ పలు దేశాల పన్ను ఎగవేత దారుల పట్టిక ఉందని సమాచారం. యుట్యూబ్‌ లో ఉంచిన సమాచారం ఆధారంగా ముఖ్యంగా 'అన్నపూర్ణ' అనే పేరుతో మూడు సంస్థలు ఉన్నట్టు, ఆ మూడింటి ఖాతాను ఒకరే (ఫిష్‌ ఆసెట్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌) పర్యవేక్షిస్తున్నట్టు సిడి ఆధారంగా హెడ్‌లైన్స్‌ టుడే బయట పెట్టింది. అన్నపూర్ణ పేరుతోనే మూడు అకౌంట్లు వుండడం విశేషం. ఇవి :
అన్నపూర్ఱ కన్వర్టబుల్‌ లిమిటెడ్‌- అకౌంట్‌ నెంబర్‌-420331- రూపాయలు 259 కోట్లు
అన్నపూర్ణ లివరేజ్‌ లిమిటెడ్‌- అకౌంట్‌ నెంబర్‌- 427039- రూపాయలు 84 కోట్లు
అన్నపూర్ణ కన్వర్టబుల్‌ యుఎస్‌డి- అకౌంట్‌ నెంబర్‌- 431916- రూపాయలు 45 కోట్లు
వికీలీక్స్‌ ఈ ఖాతాదారుల వివరాలు పరిశీలించి వాటిని ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచుతామని ప్రకటించింది. దాంతోపాటు ప్రఖ్యాత న్యాయవాది రామ్‌జెఠ్మలానీ సుప్రీంకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేశారు. ఈ అవినీతిలో భాగస్వాములెవరో తేలాలని, దాచిన డబ్బు స్వదేశానికి తేవాలని ఆ వ్యాజ్యంలో కోరారు. దానికి సుప్రీంకోర్టు స్పందిస్తూ ప్రజలకు వివరాలు తెలపాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉందని స్పష్టం చేసింది. జెఠ్మలానీ హెడ్‌లైన్స్‌ టుడేతో మాట్లాడుతూ 'రాహూల్‌, సోనియా, మన్మోహన్‌సింగ్‌, చిదంబరం లేనట్టయితేనే దర్యాప్తు చక్కగా సాగుతుందని, ఈ నలుగురు పరిశోధనకు అవరోధమన్నారు. పరిశోధన సంస్థలకు దర్యాప్తులో ప్రభుత్వం పూర్తి అధికారాలు కట్టబెట్టి, సహకరించాల్సింది పోయి, వారికి అడ్డు తగులుతున్నారని ఆరోపించారు. మనకు స్వతంత్య్ర దర్యాప్తు సంస్థలు అవసరమ'న్నారు.
ప్రతిపక్షాలైన భారతీయ జనతా పార్టీ (భాజపా), సిపిఐ, సిపిఐఎంలు కూడా కలిసికట్టుగా అవినీతికి వ్యతిరేకంగా ఉద్యమించాయి. గడిచిన వర్షాకాల పార్లమెంట్‌ సమావేశాల్లో ప్రభుత్వం 2 జి స్పెక్ట్రమ్‌ కుంభకోణంపై జాయింట్‌ పార్లమెంటరీ పార్టీ కమిటీ (జెపిసి) వెయ్యాలని బిజెపి పట్టుపట్టింది. ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాలు మొండి పట్టుదలకుపోయి, ఒక్కరోజు కూడా ప్రజా సమస్యలపై చర్చించకుండానే సభలు వాయిదా అయ్యేలా చేశాయి. ఏ చర్చలు లేకుండానే ఆ సమావేశాలు ముగిశాయి. కోట్ల రూపాయల ప్రజాధనం వృధా అయ్యింది. భారత పార్లమెంట్‌ చరిత్రలో ఇదో అధ్యాయంగా మిగిలిపోయింది. కానీ ప్రజల్లోకి అవినీతి భాగోతాలను తీసుకెళ్ళడంలో సఫలీకృతమైంది ప్రతిపక్షం. సచ్ఛిలురైతే, అవినీతి తప్పిదాలు జరగకపోతే జాయింట్‌ పార్లమెంటరీ పార్టీ కమిటీ (జెపిసి) వెయ్యడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎందుకు సందేహిస్తోంది? ఎందుకు వెనకడుగు వేస్తోంది? జవాబు చెప్పాల్సింది కేంద్రమే!
నాణేనికి మరో కోణంలా బిజెపి చిత్తశుద్ధిని శంకించకుండా ఉండాలంటే కర్నాటకలో జరుగుతున్న అవినీతిని ఎండగడుతున్న ప్రతిపక్షాల డిమాండ్‌లను ఒప్పుకోవాలి. బిజెపి అందుకు ఎందుకు సిద్ధంగా లేదు? గాలి సోదరుల గనుల అక్రమాలు, కర్నాటక ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టాలని చూడ్డం, తదనంతరం జరిగిన హైడ్రామాను ప్రజలు మర్చిపోలేదు! యడ్యూరప్ప తన అధికారదర్పంతో అవినీతికి అండగా ఉండి, తన కుటుంబ సభ్యులకు లబ్ధి చేకూర్చుతున్నారంటూ కర్నాటకలో ప్రతిపక్షం దుమ్మెతిపోస్తోంది. దొందూదొందే చందంగా తయారయ్యింది పరిస్థితి. అవినీతిలో అన్ని పార్టీలదీ ఒకటే దారి ఏ అరకొరో తప్పించి! ఆ లావాదేవీల్లో ఎక్కువ తక్కువలు ఉండవచ్చు. హర్షించదగ్గ పరిణామం ఏంటంటే బిజెపి తన
అధికారంలో ఉన్న పార్టీలు ప్రజాధనం స్వాహాచేయడం ఆనవాయితీగా మారింది. వారికి వంతపాడుతూ వ్యవస్థలోపాలను అలుసుగా తీసుకుంటున్న అధికారులు తాము ప్రజా సేవకులమనే ఇంగిత జ్ఞానాన్నిసైతం లెక్కచేయడం లేదు. పాలకుల్లో చిత్తశుద్ధి, ప్రజలకు జవాబుదారీ వహించడం చేతకానంత వరకు సమాజంలో అవినీతి, నల్లధనం చీడపురుగుల్లా వ్యవస్థపైనే విజృంభించి, మన ప్రజాస్వామ్యాన్ని, దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని, సౌభాతృత్వాన్నే ప్రశ్నించే స్థాయికి ఎదుగుతాయి. కార్పొరేట్‌ సంస్థలు తమ పనులు చక్కపెట్టుకోవడానికి లంచాలను ఎరగా వేయడం సామాన్యమయ్యింది. పాలకులు కూడా లంచాలకు కక్కుర్తిపడి, ప్రజలకు నాణ్యమైన సేవలను, వస్తువులను అందనీయడం లేదు. పరస్పరం అవినీతి, అక్రమాలకు పాల్పడుతూ కోట్లాది రూపాయల ప్రజాధనాన్ని, నిధులను దారిమళ్లిస్తున్నారు. ఏ కార్పొరేట్‌ సంస్థల నిధులైనా దారి మళ్లింపుకు గురయ్యాయంటే సంబంధిత శాఖల, రాజకీయ నాయకుల, పాలకుల అండదండలు లేనిదే సాధ్యం కాదు. పైస్థాయిల్లోనే పెద్ద ఎత్తున క్రయవిక్రయాలు జరిగి, ఆపై ఎంతో పకడ్భందీగా మూడోకంటికి తెలీకుండా సంస్థల్లో పెట్టిన పెట్టుబడులను గోల్‌మాల్‌ చేయడం ఎంతో తేలికయిపోయింది.
సామాన్యులకు అసలు నిజాలు తెలిసే అవకాశమే లేదు. అసలు జరిగింది సదరు వ్యక్తుల మధ్యనే గోప్యంగా పాతుకుపోయి ఉంటుంది.
అసలు అవినీతితో సంపాదించి, లెక్కలు చూపకుండా ఉన్న డబ్బుకి పన్ను ఎలా కడతారు? వారిని పన్ను ఎగవేత దారులుగానే ప్రకటించి, వారి నల్లధన మూలాలను ప్రశ్నించకుండా ఉపేక్షించడం ఎంత వరకు సబబు? తీవ్రమైన అవినీతికి పాల్పడుతున్న వారిని కఠినమైన శిక్షలు వేయాలి. వారి యావదాస్థిని జాతీకి అంకితం చెయ్యాలి. అసలు కేంద్రం తన వద్ద పన్ను ఎగవేతదారుల సమాచారం ఉన్నా ఎందుకు ఇంతకాలం ఊరుకొంది?
అధికారం చేపట్టే పార్టీలు మారినా, అవినీతి సంప్రదాయాలు మచ్చుకైనా మారలేదు. పరస్పరం పార్టీలు దూషించుకున్నా అది పైపైకే! చిత్తశుద్ధి ఎంత మాత్రం ఉండదు. సదరు వ్యక్తులు, సంస్థలపై ఆరోపణలు చేస్తూ కూడా అధికశాతం ఎవరూ ఎప్పుడూ ఏవిధమైన సమాచారాన్ని ప్రజల ముందుకు తేరు. ఎందుకంటే ఆ అవినీతిలో వీరు కూడా భాగస్వాములు కాబట్టి! రాజకీయ పార్టీలు పరస్పరం దూషించుకుంటూనే, ప్రజల ముందుకు అసలు సిసలు, నిఖార్సయిన నిజాలను బయట పెట్టవు. అలా చేస్తే అధికారం కోల్పోతారు కదా! మనం మాత్రం చోద్యం చూస్తూనే ఉంటాం. ప్రజలకు వాస్తవాలను మభ్యపెట్టి చూపుతోంది.
గత పార్లమెంట్‌ ఎన్నికల్లో ముఖ్యంగా బిజెపి, కాంగ్రెస్‌లు రెండూ అవినీతి, నల్లధనంపైనే ఓట్లకోసం ప్రజల వద్దకు వెళ్ళాయి. ఎన్నికల్లో గెలిస్తే నెలరోజుల్లోనే స్విస్‌ ఖాతాలను వెనక్కు రప్పిస్తామంటూ కాంగ్రెస్‌ వాగ్ధానం చేసింది. బిజెపి స్విస్‌ ఖాతాలను వెనక్కు రప్పించి లక్షల కోట్ల నల్లధనాన్ని ప్రజాభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు చేపడతామని ప్రకటించింది. కానీ ప్రజలు సరైన రీతిలో స్పందించలేదు. కాంగ్రెస్‌ మళ్ళీ తన యుపిఎ భాగస్వామ్య పార్టీలతో కలిసి అధికారం చేజిక్కించుకుంది.
ప్రజలు అవినీతి, లంచగొండితనం, నల్లధనాలను తీవ్రమైన సామాజిక సమస్యలుగా భావించలేదా? పార్టీల పట్ల నమ్మకం లేదా? ఎవరు అధికారం చేపట్టినా ఒరగబెట్టేది శూన్యం అని తీర్మానించుకున్నారా? వ్యవస్థపట్ల, పాలకుల పట్ల నమ్మకం సన్నగిల్లిందా?
అసలు పౌరులుగా మన బాధ్యతలు గుర్తించామా? గ్రామస్థాయినుంచే వేళ్ళూనుకుంటున్న అవినీతి చీడను అంతమొందించడంలేదు. పంచాయితీలు, మండల పరిషత్‌లు, జిల్లా పరిపరిషత్‌లు, మున్సిపాలిటీలు, కార్పోరేషన్‌లు ఎక్కడ పట్టినా అవినీతే! కమీషన్‌లే! ప్రజలు పాలనలో భాగస్వాములు కావడం లేదు. రాజ్యాంగ కల్పించిన వేదికలైన గ్రామసభలు, వార్డు సభలు, ఏరియా సభలలో తమ గళాన్ని వినిపించడం లేదు. అవినీతిని ప్రశ్నించడం లేదు. యుటిలైజేషన్‌ సర్టిఫికెట్‌లను గ్రామసభ జరపకుండానే ఇచ్చేస్తున్న వైనాలు కోకొల్లలు. సూక్ష్మస్థాయిలో మన కళ్లేదుటే జరుగుతున్న అవినీతిని ప్రశ్నించనపుడు అది కాల సర్పమై ఒక్కొక్కరిని కబళించి వేస్తుంది. మొత్తం సమాజం సర్వనాశనమైపోతుంది. వ్యవస్థలో ఓ వ్యక్తినో లేక కొందరు వ్యక్తులనో బలిపశువులను చేయడం కాదు. ఆ వ్యవస్థకు, అత్యున్నతస్థాయిలో పాలిస్తున్న వ్యక్తులు, అధికారులు, ఇతర సిబ్బంది భాగస్వాములే! ప్రభుత్వంలో పెద్దస్థాయిలో అవినీతి రాజ్యమేలుతోందంటే ఆ పాపం ప్రభుత్వ పాలకులది. సమష్టి బాధ్యత వహించే మంత్రి మండలిది!
నల్లధనం పేరుకుపోవడానికి ముఖ్య కారణం అవినీతి. అవినీతితో సంపాదించిన ధనం అడ్డదారుల్లో, లేదా రహదారుల్లోనే దర్జాగా తిరిగి మన దేశంలోకి ప్రవేశిస్తూ వ్యవస్థకే సవాలు విసురుతోంది.
అధికారులకు, రాజకీయ నాయకులకు మధ్య బలమైన ఆర్థిక సంబంధాలు, లావాదేవీలు ఉండడం
అవినీతిపాలైన ప్రభుత్వాలను, సొమ్ముతో కొన్న కార్పోరేట్‌ సంస్థలు ప్రభుత్వ విధాన నిర్ణాయాలను శాసించే స్థితిలో ఉండడం, అవినీతి, ఆశ్రిత పక్షపాతం, దూరదృష్టి, కఠిన చట్టాలు, శిక్షలు లేకపోవడం, అలసత్వం, జవాబుదారితనం, పారదర్శకత లోపించడం, పౌరులుగా మన బాధ్యతను విస్మరించడం. ప్రభుత్వం అవినీతి నిరోధక శాఖ, విజిలెన్స్‌, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ డైరెక్టరేట్‌ ల దర్యాప్తుల్లో జోక్యం చేసుకుంటూ, కేసుల పురోగతిని సక్రమంగా సాగనీయడం లేదనే అభియోగం ఉంది. అవినీతి, నిధుల మళ్ళింపు వంటి తీవ్రమైన అభియోగాలను ఎదుర్కొంటున్నవారికి కొమ్ముకాస్తు, ఆ అధికారులపై దర్యాప్తుకు ససేమిరా అంటోంది.
పార్టీలు ఏవైనా అవినీతి వూబిలో కూరుకుపోయిన పాలకులు తమని తాము కాపాడుకుంటూ, అవినీతిపరులను కాపాడే ఉత్సాహంలో ప్రజలకు జవాబుదారులమనే సూక్ష్మాన్ని విస్మరిస్తూ సాగిస్తున్న పాలనను, బూటకాన్ని ప్రజలు, ముఖ్యంగా యువత చాలా చక్కగా గ్రహించారు. అవినీతి, లంచగొండితనం, నల్లధనంపై పాలకులను నిలేస్తున్నారు. లోక్‌పాల్‌ బిల్లు ప్రవేశపెట్టాలనే వారి సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతోంది. ప్రత్యమ్నాయ మీడియా అయిన ఇంటర్‌నెట్‌లో ఆన్‌లైన్‌ యాక్టివిజమ్‌, సిటిజన్‌ జర్నలిస్ట్‌లు కూడా పెరిగి జర్నలిజానికి కొత్త భాష్యాన్ని చెప్తున్నారు. ఆన్‌లైన్‌ ద్వారానే పలు సామాజిక అంశాలపై ప్రజలకు వికీలీక్స్‌, ఫేస్‌బుక్‌, ఆర్కుట్‌ వంటి సామాజిక నెట్‌వర్క్‌ సైట్‌లు, బ్గాగ్‌లు, గ్రూప్‌లు ద్వారా ప్రజలకు అనునిత్యం చేరుతూ, వారిలో సామాజిక చేతన తెస్తూ, బాధ్యతలను గుర్తు చేసేలా, వాస్తవాలను చేరవేస్తున్నాయి. పరస్పరం ప్రజలు సమాచార మార్పిడి చేసుకుంటూ, కలిసికట్టుగా ఏకైక లక్ష్యంతో అవినీతికి వ్యతిరేకంగా గళం వినిపిస్తూ, దేశ వ్యాప్తంగా శాంతియుత ర్యాలీలు, మార్చ్‌ఫాస్ట్‌లు, అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నారు. మనమూ వారితో చేతులు కలపాల్సిన తరుణం ఇది. సామాన్యుడు సైతం ప్రశ్నించటం మొదలు పెడితేనే మార్పు సాధ్యమవుతుందనేది వాస్తవం.

ఆన్‌లైన్‌ యాక్టివిజమ్‌
మీకు సామాజిక అంశాలంటే ఆసక్తి ఉందా? ఎంతో చెయ్యాలనుకుంటూ చెయ్యలేక పోతున్నానే అనే చింత ఉందా? అవినీతిని సమూలంగా పెకలించేసి, నవసమాజ నిర్మాణంలో భాగం కావాలనుకుంటున్నారా? భవిష్యతరాలకు ఆరోగ్యవంతమైన, స్వచ్ఛమైన సమాజాన్ని అందివ్వాలన్న మీ సంకల్పానికి ఆలంబనలుగా పలురకాల సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి. మీ ప్రాంతంలోనే మీరు ప్రజలలో చైతన్యం తీసుకురావాలనుకుంటున్నారా? మీ ఇంటి నుంచే ఆన్‌లైన్‌ ద్వారా కార్యక్రమాల్లో పాలుపంచుకోవాలనుకుంటున్నారా?

అయితే వాటిలో కొన్ని మీ కోసమే....

షేమ్‌ ఇండియన్‌ పొలిటీషియన్‌ మూవ్‌మెంట్‌---------
దీనిలో సభ్యులు 2675. సభ్యులుగా అన్ని రంగాల వ్యక్తులు, ప్రముఖులు ఉన్నారు. ఇక్కడ ప్రజల్ని చైతన్యవంతుల్ని చేయడం, మన రాజకీయవ్యవస్థపైన, అవినీతి, లంచగొండితనంపైన చర్చలు, పరస్పరం డాక్యుమెంట్‌లను పంచుకోవడం, అవినీతికి వ్యతిరేకంగా సమావేశాలు, ర్యాలీలు నిర్వహించడం ప్రధానంగా చేపడతారు. భారతదేశం నలుమూలల నుండి విదేశాలలోని భారతీయులు దీనిలో సభ్యులుగా ఉన్నారు. మీరు సభ్యులుగా చేరాలనుకుంటున్నారా? మీకు ఫేస్‌బుక్‌ (సోషల్‌నెట్‌వర్కింగ్‌ సైట్‌లో సభ్యతం ఉంటే చాలు. మీరు కూడా దీనిలో ఉచితంగా సభ్యులు కావచ్చు. సమాజానికి మీకు తోచినంత ఉడుత సాయాన్ని చేయాలంటే, మార్పును తీసుకురావాలంటే Cleanindian@groups.facebook.com లో చేరండి.

http://www.indiaagainstcorruption.org/
మాటలు కాకుండా చేతలు ద్వారా మీరు మార్పు తేవాలనుకుంటే ఇండియా అగైనెస్ట్‌ కరప్షన్‌ సంస్థలో సభ్యులుగా చేరిపోవడమే! దీనిలో దేశం నలుమూలల నుంచి ఎంతో మంది ప్రముఖులు దీనిలో సభ్యులయ్యారు. మీరు కూడా సభ్యులుకండి మీకు ఈ అంశంపైన ఆసక్తి ఉందంటే! మరి మీలాంటి మరేందరో వ్యక్తుల్ని, సమాజం పట్ల నిబద్ధత కల్గిన వారిని కలసి మీ ఆలోచనలు పంచుకోండి ఇక ఆలస్యం ఎందుకు?

http://www.corruptionmonitor.com/
ఈ సైట్‌లో ప్రపంచంలోని పలు దేశాల ప్రజలు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఇక్కడ కూడా సభ్యతం ఉచితం. ఇక్కడ మీరు, మీకు తటస్థపడిన అవినీతి అంశాలను గురించి నివేదించవచ్చు, చర్చించవచ్చు లేదా ఫిర్యాదు చెయ్యవచ్చు. పలు అవినీతి సంఘటనలు తెలుసుకోవచ్చు. ఫిర్యాదులను చదవవచ్చు. అత్యంత అవినీతి పరులను మీరు సూచిస్తూ, ఓటు వేయవచ్చు. అలానే సచ్ఛీలురు గురించి సూచిస్తూ, ఓటు వెయ్యవచ్చు. అవినీతిలో ఏయే దేశాలు ముందున్నాయో, మీ దృష్టిలో మీ దేశం అవినీతిలో ఏ స్థానంలో ఉందో తెలుసుకోవాలంటే ఇక్కడ చేరండి.
ఈ వెబ్‌పైట్‌ ప్రకారం మన దేశం అవినీతిలో 91 స్థానంలో ఉంది. చూడండి ఎంత మోతాదులో అవినీతి రాజ్యమేలుతోందో!

నల్ల ధనపు మూలాలు
2 జి స్ప్రెక్ట్రమ్‌ కుంభకోణం-యుపిఎ భాగస్వామ్య పక్షమైన డిఎంకె పార్టీ సభ్యుడయిన అప్పటి సమాచార శాఖా మంత్రి రాజా తీవ్రమైన అవినీతి ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నాడు. ఈయన హయాంలో 2జి స్పెక్ట్రమ్‌ ఒప్పందాలపై న్యాయ, ఆర్థిక శాఖల అభ్యంతరాలను పెడచెవిన పెట్టి లక్షకోట్లకు పైగా ప్రజా ధనాన్ని నష్టపరిచారని కంట్రోలర్‌ అండ్‌ ఆడిటర్‌ జనరల్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా అభియోగించింది. ఈ అంశంపై సుబ్రమణియస్వామి సుప్రీంకోర్టులో ప్రజావాజ్యం దాఖలు చేశారు. దీనిపై సిబిఐ విచారణ జరుగుతోంది. ప్రతిపక్షాల ఒత్తిడికి తలొగ్గి ప్రభుత్వం రాజాను పదవి నుంచి తొలగించింది. కేంద్రం ప్రతిపక్షాల డిమాండ్‌ అయిన జెపిసికి తలొగ్గక, సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి శివరాజ్‌ పాటిల్‌ తో ఏకసభ్య కమిటీ వేసింది. ఆయన నివేదిక ఆధారంగా సిబిఐ ఎ రాజాను, అతని సోదరున్ని, టెలికాం శాఖలోని కీలక అధికారులను అరెస్టు చేసింది.
కామన్‌వెల్త్‌ క్రీడలు- కామన్‌వెల్త్‌ క్రీడల క్రీడా గ్రామంలో, స్టేడియాలను తీర్చిదిద్దటంలో లొసుగులున్నాయని, భారీ ఎత్తున నిధులు దుర్వినియోగం చేసి, నాసిరకం సౌకర్యాలను కల్పించారని, ప్రపంచదేశాల ముందు భారతదేశ పరువును మంటగలిపారని భారత మీడియా కోడై కూసింది. వేలకోట్ల రూపాయలు దారిమళ్లించినట్టు సురేష్‌ కల్మాడి ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు.
గనుల కుంభకోణాలు- జార్ఖండ్‌ మాజీ ముఖ్యమంత్రి మధుకోడా తన అధికార దుర్వినియోగంతో 4 వేల కోట్ల పైచిలుకు రూపాలయలను గోల్‌మాల్‌లో భాగస్వామి అని అభియోగాలు ఎదుర్కొంటూన్నాడు. ప్రస్తుతం ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్‌ డైరెక్టరేట్‌ జైలుశిక్ష అనుభవిస్తున్నాడు. గనుల యజమానులకు మేలుచేసి, విలువైన ప్రజా ధనం దారిమళ్లించినట్టు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు.
ఆంధ్ర, కర్నాటక రాష్ట్రాలలో ఇప్పటికీ ఓబులాపురం గనుల వివాదం ఇంకా సంచనాలను సృష్టిస్తూనే ఉంది.
ఆదర్శ్‌ హౌసింగ్‌ సొసైటీ కుంభకోణం- సైనికులకు కేటాయించిన గృహాల్ని సాక్షాత్తు అప్పటి మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి చవాన్‌ అధికార దుర్వినియోగంతో తన బంధువులకు కేటాయించినట్టు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్నారు. ప్రతిపక్షాల ఒత్తిడికి కాంగ్రెస్‌ పార్టీ చవాన్‌ని పదవి నుంచి తప్పించింది.
ఐపిఎల్‌- లలిత్‌ మోడీ ఐపిఎల్‌ వేలం కేటాయింపుల్లో అవినీతికి పాల్పడి కోట్ల రూపాయలను దండుకున్నట్టు ఆరోపణలు.
సత్యం- సత్యం రామలింగరాజు 7000 కోట్ల విలువైన ప్రజాసొమ్మును తన అధికారంతో దుర్వినియోగం చేసినందుకు ప్రస్తుతం జైలులో శిక్ష అనుభవిస్తున్నారు. నిధుల దుర్వినియోగం అభియోగాలపై సెబీ, సిబిసిఐడి, ఇడిలు పలుకేసులు నమోదు చేశాయి.
తెల్గీ- స్టాంపుల కుంభకోణం, వేల కోట్ల విలువైన నకిలీ స్టాంపులు సృష్టించి, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను అతలాకుతలం చేశాడు.
బోఫోర్స్‌- రాజీవ్‌గాంధీ ప్రభుత్వ హయంలో బోఫోర్స్‌ యుద్ధ ట్యాంకుల ఒప్పందంలో దాదాపు 60 కోట్లు చేతులు మారిందని అభియోగం. సాక్షాత్తు రాజీవ్‌గాంధీకి కూడా భాగముందని ప్రతిపక్షాలు పెద్ద ఎత్తున ఆందోళనలు చేశాయి. కత్రొచి ద్వారా ఈ అవినీతి డబ్బు చేతులు మారి స్విస్‌ బ్యాంక్‌ ఖాతాల్లోకి చేరిందనేది ప్రధాన అభియోగం. ఇప్పటి వరకు ఈ కేసులో అతీగతి లేదు.
ఎమ్మార్‌ ప్రోపర్టీస్‌, రహేజా వంటివి ఎన్నో ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.
ఇది భస్మాసుర హస్తం!
పాలనా వ్యవస్థలు చూసీచూడనట్లు వ్యవహరిస్తే అవినీతి మహమ్మారి ఎదిగి తన భస్మాసుర హస్తాన్ని ఆ వ్యవస్థపైనే పెడుతుందనేందుకు ఒక ఉదాహరణ ఇటీవల మహారాష్ట్రలో చోటుచేసుకొన్న సంఘటన. చమురు స్మగ్లింగ్‌, కల్తీలపై ప్రశ్నించిన అదనపు కలెక్టర్‌ యశ్వంత్‌ సొనావణే పట్టపగలే సజీవ దహనమై పోయారు. కిరోసిన్‌, పెట్రోల్‌ కల్తీలకు పాల్పడుతున్న మాఫియా అతి కిరాతకంగా ఆయనను సజీవంగా కాల్చి చంపింది. చమురును కల్తీ చేస్తున్నారనే ఆరోపణలపై డిప్యూటీ కలెక్టర్‌ ఆధ్వర్యంలో రెవెన్యూ అధికారులు ఆ ప్రాంతాల్లో అంతకు ముందు రోజు దాడులు చేశారు. సంఘటన జరిగిన రోజు మన్మాడ్‌ సమీపంలోని పనేవాడి పట్టణానికి వెళుతూ దారిలో ఒక ధాబా వద్ద చమురు ట్యాంకర్‌ నుంచి ఇంధనాన్ని సేకరిస్తున్న వ్యక్తిని యశ్వంత్‌ ప్రశ్నించటంతో పాటు దర్యాప్తుకు ఆదేశించారు. ఈ సంఘటనను ఆయన తన మొబైల్‌లో చిత్రీకరించారు. దాంతో స్మగ్లింగ్‌ మాఫియా ఆయనను కొట్టి, కిరోసిన్‌ పోసి నిప్పంటించింది. దీంతో మేలుకొన్న మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఒకే ఒక్క రోజులో 200 చోట్ల మెరుపు దాడులు నిర్వహించి కిరోసిన్‌, పెట్రోలు మాఫియాపై యుద్ధం ప్రకటించింది. ఈ దాడుల్లో కల్తీలకు పాల్పడుతున్న 180 మందిని అరెస్ట్‌ చేయటం కూడా జరిగింది. అయితే ఈ దాడులు కేవలం మహారాష్ట్రలో మాత్రమే జరగటం గమనార్హం. దేశవ్యాప్తంగా కల్తీ జరుగుతున్నట్లు ఆరోపణలు వినవస్తున్నా ప్రజా పంపిణీకి సంబంధించిన అధికార గణం మిగిలిన రాష్ట్రాలలో ఇంకా నిద్రిస్తూనే ఉంది.
వ్యక్తిగతంగా ఒకరిద్దరు కల్తీలకు పాల్పడుతున్నప్పుడే అరికట్టకపోతే, అది ఒక వ్యవస్థీకృత మాఫియాగా వికృత రూపాన్ని సంతరించుకొంటుంది. ఆపై దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి కోట్ల రూపాయల అక్రమ వ్యాపారానికి తెర తీసి ఎంతకైనా తెగిస్తుందనే దానికి ఈ సంఘటన ఒక చిన్న ఉదాహరణ మాత్రమే! ఇటువంటి పరిస్థితులు పునరావృతం కాకముందే మిగిలిన రాష్ట్రాలు కూడా మేలుకోవాలి.

-------కాట్రగడ్డ అరుణ

This article is published in Andhrabhoomi 13 February 2011. Please find the link to read the article in Andhrabhoomi.
http://www.andhrabhoomi.net/aadivavram-andhrabhoomi/cover-story-061

Domestic Violence Against women

2011-02-09T19:17:00.005+05:30

Dear Friends/Readers,
Please find Act on Domestic Violence Against Women in PDF format.
http://wcd.nic.in/domesticviolenceact05.pdf
Let us create a equitable society to live in peace and harmony.

A video competition for young by OECD

2011-01-27T13:53:00.002+05:30

Dear friends,
If you are, or your friends, family members or neighbours (aged between 18 and 25 and like making short videos) are interested in making short films, this is the right opportunity for them to participate in the competition. Please spread the message.
As part of Organization for Economic Cooperation and Development's (OECD) 50th Anniversary celebrations, a video competition for young people has been launched.
If you are, or you know someone, aged between 18 and 25 and like making short videos, tell us what you think “Progress is”.
Three lucky winners will be selected and invited to Paris in May, all-expenses-paid, for a special screening of the videos at the OECD Forum.
Videos should be …

No longer than three minutes

Made in English or French (OECD’s two official languages)

Submitted by midnight (Paris, France time) on 1 March 2011

Interested? Find out more at www.oecd.org/videocontest or watch the promotional video;

ఈ సుఖం ఎంత కష్టం ఎంత కష్టం!

2011-01-25T13:12:00.000+05:30

ఒక ఇంట్లోనే నాలుగు మొబైల్ ఫోన్‌లు!ఒక్కో ఫోన్‌లో డబుల్ సిమ్‌లు.ఒక ఇంట్లోనే రెండు టెలివిజన్ సెట్లు.ఒక ఇంట్లోనే డెస్క్ టాప్ కంప్యూటర్, లాప్‌టాప్‌లు. వాటికి రెండు మూడు ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్లు.రోడ్లు పట్టనంతగా పెరిగిపోతున్న వాహనాలు.ఐపాడ్‌లు, ఐఫోన్‌లు, ఎంపీ4 ప్లేయర్లూ, కెమేరాలు, వాషింగ్ మెషీన్లు, గీజర్లు- ఇళ్ల నిండా అత్యాధునిక పరికరాలు. ఒక్కో వస్తువు వందల రకాల బ్రాండ్ పేర్లతో దొరుకుతోంది. లక్షలాది వస్తువులు కోట్లాది బ్రాండ్‌లు. రోజురోజుకూ మార్కెట్లను ముంచెత్తుతున్న వందలాది కొత్త వస్తువులు. మన దేశంలో పెరిగిపోతోన్న వినిమయత్వానికి ఇవి నిదర్శనాలు...ఆ కాలంలో ఏదైనా వస్తువుని కొంటే, అది పని చేయలేనిక మహాప్రభో అంటూ పదహారుసార్లు మూలనపడే వరకు వాడుతూనే ఉండేవాళ్లు. అది డబ్బులేనితనం కాదు. ఖర్చుపెట్టే డబ్బుకు తగిన విలువను రాబట్టాలనే ప్రయత్నం. పొదుపరితనం. కాని వస్తువుని దాని జీవితకాలంపాటు ఉపయోగించటమన్నది అతి పురాతనమైన అనాగరిక విషయమై పోయింది. వాడి పారేసే సంస్కృతి (యూజ్ అండ్ త్రో) మంచిదికాదని గోల పెడుతుండగానే, వాడుతూనే పారేసే సంస్కృతి ఊడలు వేసుకొంటోంది. వస్తువినిమయ వ్యామోహం వెర్రితలలేస్తోంది.చేతిలో సెల్‌ఫోన్ చెవి పక్కన జోరీగ లాగ రొద పెడుతుండగానే, మరొక కొత్త మొబైల్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ కోసం యువత పరుగుపెడుతోంది. మరేదో కొత్త ఫీచర్ వచ్చేసింది... పాతది అవతల పారేయటమే ఇక చేయదగిన పని. క్షణక్షణాలకీ మారిపోయే ఫ్యాషన్ ప్రపంచంలో దుస్తులనూ పూర్తికాలంపాటు ఎవరూ వాడటం లేదు. వెలిసిపోనవసరం లేదు. చిరుగు పడనవసరం లేదు. పొట్టిది కానవసరం లేదు. ప్రతి ఇంట్లోనూ రెండుమూడు ఉతుకులకే మూలనపడుతున్న దుస్తుల సంఖ్య పెరిగిపోతోంది. ఎంతవేగంగా వస్తువులను మార్చివేస్తే అంత గొప్ప. ఎన్ని ఎక్కువ వస్తువులను వాడితే అంత గొప్ప. ఎంత ఖరీదయినవి వాడుతున్నామనే దానినిబట్టి మనకు గౌరవం. ఎన్ని వస్తువులను ఎంత వేగంగా చెత్తగా అవతల పారేస్తున్నామనే దానినిబట్టి మనకు మర్యాద... విలువలు మారిపోతున్నాయి. వస్తువినిమయ వ్యామోహ సంస్కృతి ప్రబలుతోంది.మార్కెట్‌ను వెల్లువలా ముంచెత్తుతున్న వస్తువులను స్వంతం చేసుకొనేందుకు చేతిలో డబ్బే ఉండనవసరం లేదు. క్రెడిట్ కార్డులు, వ్యక్తిగత రుణాలు, ‘ఇప్పుడే స్వంతం చేసుకో- తర్వాత చెల్లించు’ వంటి పథకాలు వినియోగదారుల్ని ఆశపెడుతూనే ఉన్నాయి. కొనుగోలు శక్తితో సంబంధం లేకుండానే అపరిమితంగా వస్తువులను ఇంటికి తెచ్చేలా చేస్తున్నాయి. మార్కెట్ శక్తులు వినిమయ సంస్కృతిని పెంచి పోషిస్తున్నాయి.ఈ సుఖం ఎంత కష్టం?మనిషికి అణుమాత్రం శారీరక శ్రమ లేకుండా ఎంత పనినయినా చిటికెలో చేసే ఉపకరణాలు. ఎంతో సుఖం. మరెంతో హాయి ఇస్తాయనే ఒక నమ్మకం. అయితే ఈ సుఖం ఎంత కష్టం? ఈ హాయినిచ్చే వస్తువుని స్వంతం చేసుకొనేందుకు జీవితంలో ఎంత కష్టపడాలి? పదివేల రూపాయలను సంపాదించే ఉద్యోగి ఒక ఫ్రిజ్ కొనాలనుకొందాం. నెలనెలా వేయి రూపాయలను పొదుపుచేయాలి. లేదూ ముందే వస్తువును తెచ్చి పెట్టుకొని ఆపై ఒక సంవత్సరంపాటు వాయిదాలను కట్టుకొంటూ పోవాలి. అలా అది ఒక సంవత్సరపు కష్టం. ఈ కష్టానికి తగిన విలువను ఫ్రిజ్ ద్వారా అతడు తిరిగి పొందగలుగుతాడా? అందరిలానే తానూ కొనగలిగాననే ఒక తృప్తిని మాత్రమే మిగుల్చుకొంటాడా?చిన్నపాటి దూరాలకు సైతం వాహనాలను ఉపయోగించటం అలవాటుగా మారింది. నడక అవసరం తప్పిపోయింది. ఇడ్లీ పిండి, గారెల పిండి రుబ్బాలంటే రుబ్బురోలు అవసరం లేదు. మిక్సీలు, గ్రైండర్లు వచ్చేశాయి. శరీరం ఏమాత్రం అలసిపోదు. బట్టలు ఉతికేందుకు నీళ్లు తోడక్కరలేదు. వళ్లు హూనమయ్యేలా బండకేసి బాదనవసరం లేదు. వాషింగ్ మెషిన్‌లో వేస్తే చాలు. కేవలం స్విచ్ వేస్తే చాలు. అన్ని పనులూ వాటంతట అవే అయిపోతాయి. ఈ వస్తువులతో సుఖమూ, ఆనందమూ స్వంతం అవుతుందనే ఒక నమ్మకం.కానీ జరుగుతోందేమిటి? శారీరక శ్రమ తగ్గి మధుమేహం, గుండె జబ్బుల వంటి వ్యాధులు క్యాన్సర్‌లా పెరిగిపోతున్నాయి. ఊబకాయం సమస్య కూడా మన దేశంలో పెరుగుతోంది. తినకూడనివే ఎక్కువగా తినటం, తగిన వ్యాయామం లేకపోవటం- ఈ రెండూ కలిసి ఊబకాయం పెరుగుతోంది. ఆకలితో అలమటిస్తున్న వారి సంఖ్యకు సరిసమానంగా ఊబకాయస్తుల సంఖ్య కూడా పోటీపడుతోంది. అభివృద్ధిచెందిన దేశాలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంపన్న వర్గాలకు చెందినవారే ఎక్కువగా ఊబకాయం బారిన పడుతున్నారు. ఏ ఆహారం తీసుకోవాలో ఎంపిక చేసుకొనే అవకాశం వ్యక్తిగతంగా ప్రతి ఒక్కరికీ ఉన్నప్పటికీ, ఆ ఎంపికలను ఆహార పరిశ్రమ ప్రకటనల ద్వారా ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంది. రోడ్డు సదుపాయం లేని మారుమూల గ్రామాల్లో సైతం ఉప్పు, పంచదార, కొవ్వు పదార్థాలతో కూడిన జంక్‌ఫుడ్ లేదా ఫాస్ట్ఫుడ్ చవుకగా దొరకటం, మారే జీవనశైలి- కారణాలేమైతేనేం అనారోగ్యాన్నీ మనం కొనేయగలుగుతున్నాం. ఇది వినిమయత్వపు మరోపార్శ్వం.
కొబ్బరి బోండాం- కూల్‌డ్రింకులు
మన కొనుగోలు విధానాల్లో వచ్చిన మార్పును అర్థంచేసుకొనేందుకు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలను అర్థంచేసుకోవలసిన అవసరం ఏమీ లేదు. చిన్న చిన్న విషయాలు చాలు.మీరు కూల్‌డ్రింక్ తాగి ఎన్ని రోజులైంది? కొబ్బరి బోండాం తాగి ఎన్ని నెలలైంది? ఏ అనారోగ్యమో చేస్తే తప్ప తాగకూడని వస్తువుగా కొబ్బరి బోండాం ఎందుకు మిగిలిపోయింది?ఏ పోషక విలువలూ లేని కూల్‌డ్రింకులు ఎందుకు ఎక్కువగా వాడేస్తున్నాం. అంతో ఇంతో మంచిచేసే కొబ్బరి బోండాలకు ఎందుకు దూరవౌతున్నాం?కొబ్బరి బోండాన్ని వేరే దూరప్రాంతాల నుంచి రవాణా చేసుకోనవసరం లేదు. మన చుట్టుపక్కలే పండుతుంది. కొబ్బరి బోండాన్ని ఉత్పత్తి చేయటంలో ఏ విధమైన కాలుష్యాలు వెలువడవు. కొబ్బరి తోటలను పెంచటం వలన చుట్టుపక్కల వారికి ఇబ్బందులూ కలగవు. ఒక కొబ్బరి బోండాన్ని కొనటంవలన బడుగు రైతులకు కాస్తంత మేలు జరుగుతుంది. తాగితే శరీరానికి అంతో ఇంతో మేలే జరుగుతుంది.కొబ్బరి బోండామూ కూల్‌డ్రింక్‌లకు కొనే సమయంలో మన ప్రవర్తన ఎలా ఉంటుందో ఒక్కసారి గమనించండి. తయారుచేయటానికి పైసలు మాత్రమే ఖర్చయే కూల్‌డ్రింక్‌ను కొనే సమయంలో ‘అంతెందుకు? తగ్గించి ఇవ్వండి’ అని ఏనాడూ బేరం చేయం. సినిమా హాళ్లు, బస్‌స్టాండ్‌ల వంటి చోట్ల అదనంగా మరో రెండుమూడు రూపాయలు తీసుకున్నా కిక్కురుమనం. ఇదే కొబ్బరి బోండాం విషయంలో మాత్రం ‘అంతెందుకు, అయిదు రూపాయలకే ఇస్తే ఇవ్వు లేదంటే లేదు’ అని ఖరాఖండిగా బేరంచేసి భయపెట్టి మరీ కొనే ప్రయత్నం చేస్తాం.కూల్‌డ్రింక్‌లు బాట్లాంగ్ ప్లాంట్‌లను పెట్టిన ప్రాంతాల్లో దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఒకే ప్రాంతంనుంచి లక్షలాది లీటర్ల నీటిని ప్రతిరోజూ భూమినుంచి తోడేయటంవలన చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో నీటిమట్టం నానాటికీ పడిపోతోంది. వ్యాపారమే లక్ష్యంగా ఏర్పాటయిన ప్లాంట్లు నీటికోసం ఎన్ని లక్షలనైనా ఖర్చుపెట్టి ఎంత లోతుకయినా బోర్లు తవ్వుకొంటూ పోగలవు. వాటికది ఒక సమస్య కానే కాదు. కానీ ఈ ప్లాంట్ల చుట్టుపక్కల ఉన్న రైతులు, గ్రామస్థులు మంచినీరు అందక సతమతమవుతారు. నీరు అత్యంత ఖరీదయిన అంశంగా మారుతుంది. ఇటువంటి సమస్యలతో దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన ఆందోళనలు చెలరేగటం కూడా మనం చూశాం. అనాలోచితంగా మనం తాగి పడేసే ఒక చిన్న బాటిల్ కొన్ని జీవితాలను అతలాకుతలం చేసేయగలదనేది నిజం. కనుకే వస్తు జీవిత చక్రపు విశే్లషణను దృష్టిలో పెట్టుకోవలసిన అవసరం మనముందు ఉంది.జీవిత చక్రపు విశే్లషణ
ఒక వస్తువు తయారీకి ఏ పదార్థాలను ముడి సరుకుగా వాడుతున్నారు? తయారీలో పాటిస్తున్న విధానాలేమిటి? ఆ వస్తువు మనవద్దకు ఎంత దూరంనుంచి వస్తోంది? వస్తువును వాడేటపుడు అవసరమయ్యే వనరులు ఏమిటి? వాడిన తర్వాత వస్తువును పారేస్తే, అది పర్యావరణంమీద ఎటువంటి ప్రభావం చూపుతుంది? వస్తువు జీవిత చక్రంలోని పలు అంశాల గురించి మనం ఆలోచించాలి.ఇందుకు ఉదాహరణలుగా ఎన్నింటినో చెప్పవచ్చు. మన సంస్కృతీ సాంప్రదాయాల్లో వాడి పారేసే వస్తువినిమయ విధానాలకు ప్రాధాన్యత చాలా తక్కువ. చుట్టుపక్కల ప్రతృతిలో సహజంగా దొరికే వాటితోనే అవసరాలను తీర్చుకోవటం ఆనాటి అలవాటు. తలంటు పోసుకోవాలంటే కుంకుళ్లు, షీకాకాయ; స్నానం చేయాలంటే పప్పు ధాన్యాలతో చేసిన సున్నిపిండి, ఇల్లు శుభ్రం చేయాలంటే ఇంట్లోనే పెరిగిన కొబ్బరిచెట్టు ఈనెలతో చేసిన చీపుర్లు, దంతాలు శుభ్రం చేయాలంటే వేప పుల్ల, పంట పొలాలకు ఎరువుకావాలంటే పశువుల వ్యర్థాలు- ఇలా వేటినీ కొనుగోలు చేయనవసరం లేదు. ఎక్కడినుంచో తెచ్చుకోనవసరం లేదు. మన ఇంట్లోనే, మన చుట్టుపక్కలే సహజంగా దొరికే వాటితోనే అవసరాలు తీరిపోయేవి. వాడిన తర్వాత వాటిని ఎక్కడ పారేయాలనే సమస్య కూడా ఉండేదికాదు. అవి సహజంగానే మట్టిలో కలిసిపోయి ఏ ఇబ్బందీ కలిగించేవి కాదు. ఇపుడు వాడే టూత్‌పేస్టులు, సబ్బులు, షాంపూలు, డిటర్జెంట్‌ల వాడకంతో ఎన్నో సమస్యలు ముడిపడి ఉంటున్నాయి. వీటి ఉత్పత్తికి పెద్దపెద్ద ఫ్యాక్టరీలు - వాటినుంచి వచ్చే కాలుష్యాలు; తయారయిన వాటిని ఊరూరూ చేర్చేందుకు రవాణా వాహనాలు, వాటినుంచి వచ్చే కాలుష్యాలు, ఆ వాహనాలు వాడే ఇంధనాలు- తిరిగి పర్యావరణంపై దుప్ప్రభావం; మనం వాటిని వాడుతున్నప్పుడు కలిగే సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, వాడిన తర్వాత రసాయనాలు నీళ్లతోకలిసి నీళ్లు కలుషితమవుతున్నాయి. ఎరువులు, క్రిమిసంహారిణులూ ఆహార ధాన్యాలతో చేరి మన శరీరంలో భాగమవుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో మార్పురావాలంటే, తిరిగి మనం మన పాత పద్ధతుల గురించి ఆలోచించాలి. ప్రకృతిని జయించటం గురించికాక ప్రకృతితో కలిసి జీవించే విధానాల గురించి ఆలోచించాలి. ఆచరణలో వాటిని పాటించాలి.బాటిల్డ్ వాటర్
ప్రయాణంలో మరచెంబులో నీళ్లు పట్టుకుపోవటం మన సంస్కృతిలో ఒక భాగంగా ఉండేది. రైతులు పొలాలకు నీళ్లతో నింపిన తాబేటి కాయలను తీసుకుపోయేవారు. ఆరోజులు ఇక రావు. ఇపుడంతా బాటిల్డ్ వాటరే. లీటరు పాలు 26రూపాయలకు దొరికే దేశంలో నీళ్లను 13, 14 రూపాయలకు కొంటున్నారు. నీళ్ల బాటిళ్లను ఇంత ఖరీదుపెట్టి కొనటానికి కారణం ఏమిటి? నేరుగా దొరికే నీటి నాణ్యతమీద నమ్మకం లేకపోవటమా? ఆరోగ్యం గురించిన శ్రద్ధ ఎక్కువ కావటమా? లేని అవసరాన్ని సృష్టించగలగటం మార్కెట్ మాయాజాలంలో ముఖ్యమైన అంశం. లీటర్ల లెక్కన సీసాల్లో కోట్లాది లీటర్ల నీళ్లను కొనుగోలు చేయటం జరుగుతుందని ఒకనాడు మనమెవరమూ
ఊహించలేదు. అటువంటిది ఇపుడు తిరుగులేని వాస్తవమై కూర్చుంది. కొందరికే పరిమితమైన ‘విలాసం’ అందరి అవసరంగా మారింది. 2004నాటికి ‘బాటిల్డ్ వాటర్’ వినియోగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 154 బిలియన్ లీటర్లకు చేరింది. అంతకు అయిదు సంవత్సరాలకు ముందు ఇది 98 బిలియన్ లీటర్లు ఉండేది. సురక్షితమైన కుళాయి నీరు లభిస్తున్న ప్రాంతాల్లోకూడా ‘బాటిల్డ్ వాటర్’ వినియోగం పెరగటం ఆశ్చర్యకరం.బాటిళ్లలో అమ్మే నీటిని సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఎక్కువగా వినియోగిస్తున్నారు. 2004లో అమెరికన్లు 26 బిలియన్ లీటర్ల నీటిని కొనుగోలు చేశారు. ఇక ఆ తర్వాత స్థానంలో 18 బిలియన్ల లీటర్లతో మెక్సికో ఉంది. చైనా, బ్రెజిల్‌లలో 12 బిలియన్ల లీటర్లను విక్రయిస్తున్నారు. 10 బిలియన్ల లీటర్ల వినియోగంతో అయిదు, ఆరు స్థానాల్లో ఇటలీ, జర్మనీ ఉన్నాయి. మామూలు నీటికంటే 10000 రెట్లు ఎక్కువ ధరతో బాటిళ్లలో నీటిని కొంటున్నాం. కొన్ని దేశాల్లో లీటరు బాటిల్ నీటిని 2.5 డాలర్లకు విక్రయిస్తున్నారు. అంటే, పెట్రోలు కంటే ఎక్కువ ధరకు!బాటిళ్లలో అమ్ముతున్న నీరు మామూలు కుళాయి నీటికంటే సురక్షితం కాదని పారిశ్రామిక దేశాల్లో చేపట్టిన అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి. నీళ్ల బాటిళ్లకోసం సాధారణంగా పాలిఇథిలేన్ టెరెప్థలేట్ (పెట్)ను వాడుతున్నారు. అమెరికన్ల డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా నీళ్లసీసాలను ఉత్పత్తిచేసి పంపిణీ చేసేందుకు సంవత్సరానికి 1.5 మిలియన్ల బ్యారెళ్ల ఆయిల్ అవసరం అవుతుంది. ఇది లక్ష యుఎస్ కార్లకు సంవత్సరానికి సరిపడా ఇంధనం అవుతుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం 2.7 మిలియన్ల టన్నుల ప్లాస్టిక్‌ను నీళ్లసీసాల తయారీకి వాడుతున్నారు.జనాభా పెరుగుదలా? లేక వనరుల అసమ పంపకమా?ప్రపంచంలోని ప్రతి సమస్యకూ మూలాలు జనాభా పెరుగుదలతో ముడిపడి ఉన్నాయని మనమంతా నమ్ముతున్నాం. కాని జనాభా పెరుగుదల మాత్రమే సమస్యకాదనే వాదం కూడా ఇటీవల బలంగా వినవస్తోంది.గ్లోబల్ ఫుట్‌ప్రింట్ నెట్‌వర్క్ లెక్కల ప్రకారం ఒక్కొక్క ప్రపంచ పౌరుడి అవసరాలను తీర్చేందుకు సగటున 2.2 హెక్టార్ల భూమి అవసరం. దీని ప్రకారం జనాభా ఎక్కువ ఉన్న దేశాలదే తప్పంతా అవుతుందనుకొంటే పొరపాటే. వినియోగం విషయంలో దేశాలమధ్య ఎంతో వ్యత్యాసం ఉంది. ఉత్తర అమెరికాలో పౌరుడికి సగటున 9.4 హెక్టార్లు అవసరమైతే, యూరప్‌లో సగటున 4.8 హెక్టార్లు అవసరం అవుతోంది. అదే ఆఫ్రికాలో 1.1 హెక్టార్లు, భారతదేశంలో కేవలం 0.8 హెక్టార్లు మాత్రమే అవసరం అవుతోంది. అంటే, మొత్తం జనాభాలో ఇరవై శాతం ఉన్న సంపన్న దేశాల ప్రజలు మొత్తం వనరుల్లో ఎనభై శాతాన్ని ఉపయోగించుకొంటుంటే, మిగిలిన ఎనభై శాతం అభివృద్ధిచెందుతున్న దేశాల ప్రజలు ఇరవై శాతం వనరులను ఉపయోగించుకొంటున్నారనేది ఒక అంచనా. ఈ పోలిక దేశాలకేకాక, ఒకే దేశంలోని సంపన్నులు, పేదలకు కూడా వర్తిసుంది. సహజ వనరులపై వత్తిడి పెరగటానికి కారణం జనాభా పెరుగుదలా లేక వనరుల అసమ పంపకమూ, వినియోగమూనా అనేది మనం ఆలోచించవలసిన విషయం. మొత్తం ప్రజానీకంలోకెల్లా అత్యంత ధనికులయిన ఈ 20శాతం మంది మొత్తం మాంసం, చేపలలో 45 శాతాన్ని వినియోగిస్తున్నారు. ఆదాయం స్కేలు చివరి అంచున ఉన్న 20 శాతం మంది కేవలం 5శాతం భాగాన్ని మాత్రమే తింటున్నారు. మిగిలిన 60శాతం మంది 50 శాతాన్ని వినియోగిస్తున్నారు. శక్తి వినియోగంలో ధనికుల వాటా 58 శాతం కాగా అతి పేదవారి వాటా 4 శాతం మాత్రమే ఉంటోంది. ధనికులు కలిగి ఉన్న టెలిఫోన్ లైన్‌ల శాతం 74కాగా పేదల వాటా 1.5 శాతం ధనికులు ప్రపంచ వాహనాలలో 87 శాతానికి స్వంతదారులుగా ఉన్నారు. వాహనాలను కలిగి ఉన్న పేదల సంఖ్య కేవలం 1 శాతం. ప్రపంచం మొత్తంమీద ఉత్పత్తి అవుతున్న కాగితంలో ధనికులు 84 శాతాన్ని వాడుతుండగా పేదలు కేవలం 1.1 శాతం కాగితాన్ని మాత్రమే వాడుతున్నారు.ప్రపంచంలోని అత్యంత సంపన్నులైన 225 మంది వ్యక్తుల సంపద ప్రపంచ జనాభాలో తక్కువ ఆదాయం ఉన్న మొత్తం 47 శాతం మంది. అంటే, 250కోట్ల మంది వార్షిక ఆదాయంకంటే ఎక్కువ. ప్రపంచంలోని రెండు బిలియన్ల జనానికి ఇంకా ఎక్కువ కావాలి... కేవలం బతికేందుకు...! కేవలం బతికేందుకు... ప్రాణాన్ని నిలుపుకొనేందుకు.
2000-2002 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నవారి సంఖ్య 852 మిలియన్లు. దీనిలో 815 మిలియన్లు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ఉంటే పారిశ్రామిక దేశాల్లో 9 మిలియన్లు ఉన్నారు. ఇక మిగిలిన 28 మిలియన్ల మంది మార్పుచెందుతున్న (ట్రాన్సిషన్) దేశాలలో ఉన్నారు.వనరుల అసమ పంపకం విషయం ఇలా ఉంటే, మొత్తంమీద చూసినపుడు గత 50 సంవత్సరాల కాలంలో తీవ్రంగా పెరిగిన వస్తువినిమయం పర్యావరణంపై అత్యంత తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలను చూపుతోంది.
* * *ప్రపంచ ప్రజలంతా అమెరికన్లలానే వనరులను వాడితే మరో 4 భూగ్రహాలు కూడా సరిపోవు.
* * *పరిశ్రమలు, వాహనాలు, వ్యవసాయం, గృహ వినియోగం- రంగం ఏదయినా, వాటి పెరుగుదల ప్రజల వ్యక్తిగత వినియోగ విధానాలతో ముడిపడి ఉంటుంది. వీటిలో అభివృద్ధికి సరిసమానంగానే వెలువడే కాలుష్యాలు కూడా ఉంటాయి. శిలాజ ఇంధనాలువలన కార్బన్ డై ఆక్సయిడ్ వాతావరణంలోకి విడుదలకావటం గత 40 సంవత్సరాల్లో రెట్టింపు అయింది. ఈ కాలుష్యంలో ముఖ్య భాగం అభివృద్ధిచెందిన దేశాలదే. ప్రపంచంలో అత్యధికంగా శక్తిని వినియోగించుకొనే అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలనుంచి మొత్తం కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌లో 22.5 శాతం వస్తోంది. ఇది ఇండియా, చైనా వంటి దేశాలతో సహా 78 పేద దేశాలు విడుదలచేసే కార్బన్ డై ఆక్సయిడ్‌కు సమానం.తింటానికి దొరకదు కొందరికి- తిన్నది అరగదు మరికొందరికి!!ప్రపంచంలో 800 మిలియన్ల జనం పోషకాహార లోపంతో బాధపడుతున్నారు. వాళ్లకు కడుపునిండా అన్నమే దొరకటం లేదు. పెరుగుతున్న ప్రపంచ జనాభా అవసరాలకు తగినంత ఈ భూమి పండించలేకపోతోందని ఎక్కువమంది అంటున్నారు.సంపన్న సమాజాలలో ఆహారాన్ని అనవసరంగా పారేయటం మామూలుగా జరిగిపోతుంది. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో 30నుంచి 40 శాతం ఆహారం చెత్తకుప్పలకు చేరుతుంది. పండిన ఆహారంలో 40 శాతం 50 శాతాన్ని అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో తినకుండానే పారేస్తున్నారు. ఇది కేవలం వాళ్లు తమ డబ్బును వృధాచేసుకోవటమే అయితే, దానిని కేవలం ఒక వ్యక్తిగత విషయంగా తీసెయవచ్చు. కానీ దీని పరిణామాలు పర్యావరణం మీద ఉంటున్నాయి.పర్యావరణం మీద ప్రభావాలు
- ఆహార ధాన్యాలను పండించేందుకు ఎరువులు, క్రిమి సంహారకాల వంటి రసాయనాలను ఉపయోగించటం.
- పండిన పంటను రవాణాచేసేందుకు ఇంధనం వాడటం.
- వృధాగా పారేసిన ఆహారం కుళ్లి, దానినుంచి వాతావరణం మార్పులకు కారణంగా నిలిచే మిథేన్ వంటి గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు ఎక్కువ మొత్తాల్లో విడుదల కావటం. ఆహార వ్యర్థాలను తగ్గించి, పేదరికాన్ని తగ్గించటం సాధ్యమేనా? సాధ్యమే. కానీ ఇది వ్యక్తిగతంగా మనం మారటం ద్వారానే సాధ్యం.ఫాక్టర్ 4 ..... ఫాక్టర్ 10ఇపుడు మనం బతుకుతున్నదానికి రెండు రెట్లు ఎక్కువ సుఖంగా బ్రతకగలగాలి. కానీ ఇపుడు వాడుతున్న వనరులలో సగంకంటే తక్కువ వనరులను మాత్రమే వాడాలి. 2050నాటికి పారిశ్రామిక దేశాలలో వనరులు ఉత్పాదకతను పది రెట్లకు పెంచేందుకు కృషిచేయాలి. ప్రతి ఒక్కరికీ వనరులు సమంగా అందుబాటులో ఉండాలంటే, ఉత్పత్తి వినియోగ విధానాలు సమర్థవంతమైనవి కావాలి.పరిష్కార మార్గాలేమిటి?
- కొనే ముందు ఆలోచిద్దాం. కొత్త వస్తువు ఇంటికి వచ్చిందంటే అందరికీ ఆనందమే. కొత్త కార్లు, కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువులు, నోరూరించే రుచికరమైన ఆహార పదార్థాలు- ఈ జాబితాకు అంతం ఏముంది? ఇది నాణేనికి ఒకవైపు మాత్రమే. రెండోవైపు పూర్తిగా విషాదమే నిండి ఉంది. ప్రాణాంతక కలుషిత వాయువులు, విషపూరిత వ్యర్థాల కుప్పలు, రసాయనాలతో నిండిన భూగర్భ జలాలు- ఇవన్నీ కూడా అనాలోచితంగా మనం ఉపయోగించే అనేకానేక వస్తువులవలన కలిగే అనర్థాలే. కనుక కొనే వస్తువుల గురించి, వాడే వస్తువుల గురించి ఒక్క క్షణం ఆలోచిద్దాం.
- తగ్గించి వాడదాం, తిరిగి వాడదాం, పనికిరాని పాత వాటితో కొత్త వస్తువులు చేద్దాం. అవసరం లేని వస్తువులను కొనటం మానేద్దాం. పాత వస్తువులను తిరిగి వాడదాం. ఇంట్లో ఉపయోగంలేకుండా పడివున్న వస్తువులతో కొత్త వస్తువులను తయారుచేద్దాం లేదా అలా చేసేవారికి ఇద్దాం. మనకు అవసరం లేని వస్తువులను ఇతరులకు ఉచితంగా ఇచ్చేద్దాం. షాపింగ్ చేసే ముందు ఏయే వస్తువులు అవసరమో, జాబితా తయారుచేసుకొని దానికే పరిమితం అవుదాం.
- ఆకర్షణీయమైన ప్రకటనల వెనుక దాగిన నిజాలేమిటో విశే్లషించుదాం.
- పనిచేసే కార్యాలయానికి దగ్గరలో నివాసం ఉందాం. ప్రయాణ దూరాలను తగ్గిద్దాం.
- స్థానికంగా పండిన వాటినే తిందాం. నిల్వ ఉంచిన జంక్ ఫుడ్‌కు దూరంగా ఉందాం.ప్రజల ఆలోచనల్లో మార్పు తీసుకురావటం ద్వారా దీర్ఘకాలంలో ఒక మంచి మార్పు సాధ్యమనే నమ్మకంతో కొన్ని సంస్థలు చిన్నపాటి చర్యలకు శ్రీకారం చుట్టాయి. పర్యావరణంపై దుష్ప్రభావం చూపే కొన్ని రకాల వస్తువులను పూర్తిగా బహిష్కరించటం, వాటిలో ఒకటి ఒక వారంపాటు కొనుగోళ్లకు దూరంగా ఉండటం (నో షాపింగ్ వీక్) వంటి వాటి ద్వారా అవసరాలేవో, విలాసాలేవో గుర్తించే ప్రయత్నం చేయటం జరుగుతోంది.‘సే నో టు టెలివిజన్’వంటివి కూడా వస్తు వినిమయ వ్యామోసాన్ని దూరంచేసే ప్రయత్నాలుగానే భావించవచ్చు. ఒక రోజుపాటు అసలు టెలివిజన్‌ను ఆన్ చేయకుండా కూర్చోండి. ఇంట్లో వాళ్లతో పిచ్చాపాటీ మాట్లాడండి. పక్క ఇంటి వారితో మాట్లాడండి. ఇంటికి వచ్చే కూరగాయలు, పాల వాళ్లతో మాట్లాడండి. ఎంత సమయం మిగిలిపోతుందో గమనించండి.ఒక రెండు తరాలముందు మీ తాతయ్యలు, అమ్మమ్మలు ఏ విధంగా జీవించారో అదే విధంగా కనీసం ఒక రెండురోజులపాటు గడిపేందుకు ప్రయత్నం చేయండి.ఒకరోజు పూర్తిగా విద్యుత్తును ఉపయోగించకండి. నీళ్లు మోటార్ నుంచి కాక పంపునుంచో, బావినుంచో తోడి తెచ్చుకొనే ప్రయత్నం చేయండి. ఇంట్లో లైట్లు, ఫ్యాన్లు, ఫ్రిజ్‌లు, ఐరన్ బాక్స్‌లు వాడకండి. కంప్యూటర్‌ను ఆన్ చేయకండి. సెల్ ఫోన్‌ను దూరంగా ఉంచండి. కార్డు ముక్క తీసుకొని మీ బంధువులకో, స్నేహితులకో ఉత్తరం వ్రాసి పోస్ట్ చేయండి.మన వినియోగం ఇలానే కొనసాగితే, రేపు ఏదో ఒకనాడు వనరులన్నీ కనుమరుగు కాక తప్పదు. అప్పుడూ ఎలా జీవించాలనే దానికి ఇది ఒక దారి చూపుతుంది.ఇక చివరిగా మనం అందరం చేయవలసింది- ఉన్న వాటితో సంతృప్తి చెందటం! పొగ గొట్టాల ఫ్యాక్టరీలలో తయారయ్యే వస్తువుల పట్ల వ్యామోహాన్ని తగ్గించుకొందాం. మనం ఉత్పత్తి చేయలేని, మన స్వంతం చేసుకోలేని గాలీ, నీరూ, పిట్టలూ, చెట్ల పట్ల ప్రేమను పెంచుకొందాం. అవే మన ఉనికికీ, ఆనందానికీ ఆధారం. వాటిని కాపాడుకొందాం.ప్రాధాన్యతలు మారాలి...!మన ప్రాధాన్యతలు ఎలా ఉన్నాయి? వ్యక్తులు కానీ, దేశం కానీ ఎందుకోసం ఎంత మొత్తాన్ని ఖర్చుచేస్తున్నదనే దానినిబట్టి, దీర్ఘకాలంలో సాధ్యమయ్యే అభివృద్ధిని అంచనావేయవచ్చు.మనం తాగే కూల్ డ్రింక్‌లు, తినే ఐస్‌క్రీమ్‌లు, తాగే వాటర్ బాటిళ్లూ, వాడే కాస్మోటిక్‌లు- ఇలా వ్యక్తిగత జీవితంలో మనం ఉపయోగించే చిన్న చిన్న వస్తువులు, వాటిమీద ఖర్చుచేసే చిన్న మొత్తాలను పొదుపుచేయగలిగితే మనం ప్రపంచానే్న మార్చివేయవచ్చు. ఉదాహరణకు సహస్రాబ్ధి అభివృద్ధి లక్ష్యాలనే తీసుకొందాం. వీటి సాధనకు ఎంతో పెద్ద మొత్తంలో నిధులు కావాలి. అన్ని నిధులను మనం సమీకరించటం సాధ్యమేనా? అని ముందుగా అనిపిస్తుంది. కానీ మన ప్రాధాన్యతలు, ముఖ్యంగా మన దృక్పథం మారితే అన్నీ సాధ్యమే! వస్తువినిమయ సంస్కృతిని దూరం చేసుకోగలిగితే, ఏ సమస్యలూ లేని ఒక నవ సమాజం మన ముందు సాక్షాత్కరిస్తుంది.
Cover Story written by Gali Udaya Kumar (Andhra Bhoomi, 23 Jan 2011 Issue).

Sanitation Matters!

2010-12-25T22:03:00.000+05:30

Open defecation is an issue in Metros. Don't get surprised. Many metro are facing this issue. Local governments are not providing the basic amenities to urban poor. More over, there is no sanitation and maintenance/cleanliness at public toilets at Informal settlements/slums. 2.6 billion (worldwide) have no means to proper sanitation. Nearly out of 2.6 billion people living without proper sanitation, 1.5 billion people – live in China and India without improved sanitation. Poor access to water and sanitation in slums poses great inconveniences and health risk for whole communities, but often with the greatest burden on women and girls. According to UNHABITAT.

Garter Snake

2010-12-25T14:55:00.001+05:30

Sudeepthi Manukonda is a student of XII standard at Rishi Valley School and she is very much interested in Environmental Issues. As part of her Project work in Summer vacation, she did a project report on Garter Snake. She is interested in promoting biodiversity and conservation of reptiles. I wish Sudeepthi all the best. Read her project work- Case study.

.......................................................................

Why and how I chose this topic?

When I was checking my mails, I got a forwarded mail from my friend requesting to stop buying leather bags as many hundreds of snakes are being hunted to make this leather. After I finished reading the mail, the first question that came to my mind was, if this continues to happen will snakes disappear after some time? Then I started browsing the internet to check whether they are really endangered or not? I found out that many snake species are endangered in various parts of the world I always thought that there are many snakes in the world and no one would bother to check their existence. But after checking on the net, I also came to know that many organizations are fighting to recreate their habitat and for their existence.

I study in a school called Rishi Valley School, which is almost like a forest and infact a bird sanctuary. We even spotted a flying snake in our campus. I saw many snakes in the campus but never bothered to look at them carefully. On the net, many snakes are described as beautiful, attractive while I always associated them with a disgusting appearance.

Whenever we see a snake in our locality, we tend to kill it as it might cause any harm to anyone. But the snakes have no where to go as their habitat is being destroyed due to urbanization and over-spreading developmental projects.

I thought that this is a very interesting topic to share with anyone and thus I am doing my case study on one of the endangered snake species. There are many endangered snake species-King Cobra, San Francisco Garter Snake, Dnmeril’s Boa, Eastern Indigo snake (are most endangered snake species).

I am going to give a brief description about its characteristics, habitat, and diet and then discuss the reasons why it is being endangered.

San Francisco Garter Snake

Physical features, Habitat, Diet and Characteristics:

San Francisco Garter Snake is a slender multi-coloured colubrid snake. It has a bright orange head with eyes that are relatively large compared to other Garter Snakes. It has dazzling black and red stripes running all over the body and the pale stripes and the belly are given a touch of delicate turquoise, thus it has a blue-green belly. Its length ranges from 1.5 to 3 feet. Contrary to its name the snake does not occur in San Francisco but only in San Mateo County on the San Francisco Bay. It primarily feeds on frogs, therefore it sticks close to water, and much of its remaining habitat is in small reedy marsh-edges and ponds. It prefers wet and marshy areas and is elusive to see or capture. During late summer, when ponds dry up, the snake reaches uplands and spends the winter in small mammal burrows.

The snake feeds on a variety of animals including frogs, salamanders, small mammals, tadpoles, fish, toads, leeches and birds and eggs. This snake primarily feeds on Red-legged frog-Rana Aurora (scientific name), which is also endangered due to habitat destruction. This is a unique situation where one endangered species is feeding on another endangered species. Another interesting fact is that this snake can also eat California Newts-Taricha Torosa, which is considered to be toxic to most other snakes of North America due to the poison present on their skins.

San Francisco Garter Snake is the subspecies of common Garter snake- Thomnophis Sirtaus, found across the US and the Southern Canada. One of the rarest snakes in the world is the race of common Garter Snake. San Francisco Garter Snake is said to be the most beautiful snake of California and one of the rarest. This snake enters water immediately when felt targeted. They are described as extremely shy and difficult to locate due to camouflage. It will vigorously defend itself when it is captured and usually will secrete a foul smell from its anal glands and also empties its bowels on its captor. It also has toxins in their saliva which can be deadly to their prey and their bites can produce an unpleasant reaction in humans but they are not considered dangerous to humans. The snake is primarily active during the day. The mate in autumn or spring and the female bears 12-24 live young in July or August.

Why IS IT BEING ENDANGERED???

The San Francisco Garter Snake has been officially designated as ‘endangered’ since 1967 and was also on the first Federal Endangered list. The numbers were reduced to a mere handful from the places where it was once commonly found. Recent population estimation says that the number of snakes left is approximately 1500. There are only 1000-2000 sub-species left. The reasons are mostly urbanization, draining and pollution of wet lands and ultimately because of the illegal collectors are attracted to this beauty.

Let us look at each reason more deeply:

Housing developments

Urbanization, making way for human dwellings or industries is eroding the habitat of snakes all over the world.

“Much of the detrimental habitat manipulation is the result of the increasing human population and its clearing; whether for housing, industry, mineral exploration or agriculture, takes a heavy toll”. – Robert H.Mount, Biologist (1975).

Snakes that depend on wetlands, streams or unique coastal habitats, once lose their habitat, they are on the edge of being endangered as it is very difficult to build unique similar conditions.

San Francisco Garter Snake stays close to water and marshy areas and thus has almost lost its habitat forever due to agricultural fields and housing developments.

Agriculture and Grazing:

Agriculture and livestock grazing have also taken a heavy toll. Around the world, large tracts of land has been cleared, burned, plowed, and mowed, leaving many snakes with radically altered habitats. In many countries, fires are set to promote growth of grazing vegetation for vast herds of domestic animals. The fires have either killed snakes outright or left them without adequate prey or vegetation cover. Through sometimes snake species can adapt to such altered habitats, rarely are they able to thrive there”.

South -Western United States converted their grass lands habitat to agricultural use. One of the main reasons as San Francisco Garter Snake lives in grasslands which have been converted into agricultural patches destroying their habitat.

Unmanaged Forestry:

Forest destruction, whether to promote agriculture or for logging, can cause a number of problems for snakes. Forest destruction results in the long-term problem of what is called “the fragmentation of remaining population size and the resulting potential loss of genetic diversity” according to herpetologist Kenneth Dodd.

Unmanaged forestry results in loss of trees by logging, and for various illegal purposes. Loss of tree cover, the snakes can be easily spotted and thus are vulnerable to predation by other animals or capture by humans. And many snakes depend on trees for protection from the scorching heat of the sun.

San Francisco Garter Snake’s main characteristic is its stripes across its body and these stripes also help in camouflage. Now with tree cover, this snake is easily spotted and thus easily hunted. Unmanaged forestry also indicates the lack in implementing conservation measures.

Exotic Species threaten Snakes:

Besides loss of habitat, exotic species, introduced in the habitats, can threaten the snakes.

The San Francisco Garter Snake’s situation is worsened by the introduction of fire ants from South America into California. Fire ants do not attack adult snakes directly but they wait until the eggs hatch and enter the shell and eat the young snake.

Conclusion:

When ever we think of endangered species or protecting species, we think of lions, crocodiles but not snakes. Snakes are also very important and thus are to be saved. They play a critical role in our environment mainly because of their role in the food chain. Without snakes the food chain is incomplete as snakes are food for other predators and they are predators themselves.

San Francisco Garter Snake is being endangered in many ways. This snake is a popular pet in Europe, where it is possible that there are more of these snakes in Europe than there are in the wild in California.

As we are the ones who are responsible for the destruction of their habitat due to human developments, introduction of pesticides, exotic species and agricultural developments it is also our responsibility to protect these snakes.

Loss of one of these beautiful species is a very sad indication of our irresponsibility..

-Sudeepthi Manukonda

Let us all be Responsible Citizen

2010-12-22T16:16:00.001+05:30

How many of us franchised our vote (educated and well settled) ? Who are electing these leaders? Did we ever participated in our Gram Sabha (village level) or Ward Sabha (Municipalities/Corporations) Our constitution has provided the space to participate in the decision making process in the system to bring change. Really how many of us are aware of this people's forum (where above 18 years age youth enrolled themselves in the village -Gramsabha or in urban area -Ward sabha?

Gramsabha and ward Sabha are two forum's of people (73 Amendment act-rural and 74 amendment Act- Urban) where all the people living in that place and enrolled as voter must participate in decision making? To identify the needs, issues, prep...are micro-plans to bring the change. The elected panchayat/municipality/corporation must put forth all its budgets, plans and finances in the sabha and take the approval of the majority of the people after considering the priorities. IF Panchayat/municiapity/corporation want to introduce new taxes, hike in current taxes must take permission or approval of people. But nowhere are we involved.

My 10+ years work in urban governance and rural governance programmes are an eye opener. Above all, people are not at all aware of Gramsabha (real sense) if they only for the name sake, all the registers of the minutes of wardsabha/gramsabha sent to people and they sign. Or otherwise, people come and sign one after the other in the gram panchayat office. There is no real participation in the process of decision making. :) But, I am confident that all of us bring that change and we all will see the change in our life time.

We all have love and respect for the country. Only thing is the "Leadership" is lacking. We don't want to participate in any form of governance may be not aware of it. The mainstream media never focus about Gramsabha, Wardsabha, and Participatory planning etc. In fact this is the 'Year of Gramsabha'. Government of India is spending lots of money to create awareness about the same. But, no mainstream media especially Channels covered about this. They want funds to air this? I don't understand from where they get funds and time to show all the stuff which is sensational and no use to people. :(

They are working for poor since they voted into power to fulfill the needs of their daily meal of the poor. Which politician is making long term plans? Only working on welfare programmes and there is no vision. Not addressing the root causes of the problems/issues face by the poor. Poor are becoming poorer since politicians are making them to bother only the day's wage/meal. Poor are not aware of their schemes and programmes, if they are aware, the supposed schemes and programmes are not reaching them. It is a well known fact.

Huge gap between supply and demand. People aspirations, needs and issues are not addressed one side the other side, politicians and officials are trying to fill the gap by providing and facilitating the needs what they perceive to people.

You feel Proud

2010-12-20T17:34:00.001+05:30

Corruption is the big issue. But, don't worry only about it. As citizen of this country, we must all participate in the process of governance. It is our responsibility to make privileged/marginalized sections to understand about the schemes and programmes meant for them. Since they are not educated and marginalized they are unable to voice. Once we make them understand about the schemes and programmes, they definitely pressure the elected representatives and the systems. They know solutions. This is my personal experience. You just try to identify the poor within your area and inform them about the schemes meant for them, they will do wonders. Just they need hand holding. Inform they under that scheme who are eligible and how to get that etc, they need your support (show them and accompany them the departments) them, then you will see the difference. You feel proud of yourself. :) .

We will Bring the Change

2010-12-20T17:27:00.001+05:30

If we, as citizens of this country would like to bring the change, let us bring it positively. Urbanization is one of the core issues of today's India. 27.8 % of people are living in urban areas in India, if this continues by 2021- 41% people in urban areas (as per planning commission documents). Then imagine what our life could be in urban area. No safe drinking water (scarcity of water), sanitation and issues of waste mgmt, traffic and pollution, informal settlements etc will go up if the same kind of attitude continues towards our rural development.

We should have documents and database of the city, village or a town. IF we want to do something, we should visit that place and let us identify the issues of people. Let us not visit any place with preconceived notions. We have to initiate formal or informal meeting with the identified community of the village/town/corporation. Collect the demographic data and the needs/issue of people with their participation. If we have baseline data then only we can show the change we brought in the area.

We definitely get the baseline data/primary data from the government. Let us initiate the dialogue with the identified informal settlement to find solutions to real problems (which people perceived) and let them prioritize their issues. WE... will facilitate multi-stakeholder dialogues (bring in all the stakeholders including government officials to that common platform) and people find the solutions. It will be a challenging and exciting work. You will enjoy. One way you are hand-holding the community, the other side building capacity and self confidence of the community. :) More over, most of us are into ICTs/IT, we can build the database (digitalize the data) and link into micro-planning and releasing finances through that local self governance institute. What you all say?