Mga Balak ni Nhejzheen

2025-02-08T22:06:00.000-08:00

Following is the English translation of what I shared with you here.

This is Nhejzheen. There’s something important I need to share with you. It’s a very private matter. I’ve been wanting to do this for days. I’ve thought it over. I finally reached an irreversible finality. I made this decision myself. If you’re mad at somebody for revealing the truth, direct your anger at me and no one else. I’m doing this because I truly and deeply love myself, and also, I genuinely love all of you from the bottom of my heart. One should never tolerate bad behavior, I’m telling you. Here’s the thing. I hated my grandfather Paulo Padilla Fernandez for sexually assaulting and impregnating my Auntie Evangeline, his own daughter. I don’t even know what has happened to her or where she is right now. Yes, it’s both an embarrassment and a great scandal for the Fernandez family. No one ever talks about it. No one brings it up. It’s been buried. No one did anything. Even my father didn’t do anything for his own sister which upset me greatly and made me so very disappointed with him. It probably explains why he died with so much suffering. He was living a toxic life mentally, emotionally, spiritually and physically. His life was a living hell. He had leukemia, circulatory issues, inflamed glands, emphysema, asthma, high and low blood pressures – all sorts of things. Today is the day. This generational curse will end today. I don’t want any of you, your children and children of your children to experience what I have experienced. Yes, I had forgiven that little boy who molested me, but I could not forget what he did to me. It’s still in me. It affected me emotionally and mentally. And there may be some of us who have experienced the same thing but kept them to themselves to avoid family chaos. It is my hope that my paternal great grandmother, Auntie Evangeline and I are the only individuals who have been sexually assaulted in the Fernandez side of my family. I just hope so. I also pray that there are none in my Mejos side of the family. Thankfully, I have never heard anything. Any of you, just don’t let me know about any sexual assaults because they will be known. I'm telling you!

My Auntie Evangeline was raped by my grandfather, and I was molested by a family friend’s son. I was about his age. It was forgivable for me because of his young age. He was about 7 or 8 years old and was unaware of his actions. But the fact that I was molested affected me very deeply. I’m telling you… I like to think, though I’m not God or The Universe, that my grandfather continues to suffer in hell if hell truly exists, which I doubt. If any of you who is mad at me for this, damn you! No, let me change that. Fuck you! Unfriend me! Forget that you have me as your friend or relative. I don’t want to see you here either. I cried and cried when I learned about this whole thing, and I carried it with me to this day. I hope this memory will finally leave me as time passes. These sexual assaults are occurring because we continue to keep them secret. We don’t report them to police authorities.

I’m one of the few who knew about what happened between my grandfather and my Auntie Evangeline. I was told not to tell anyone. I have been troubled to this day thinking about it. I have wept so many times. I felt bad for my Auntie Evangeline and her mentally retarded son – Popoy who passed away about 10 years ago. Popoy was my uncle and my first cousin at the same time. It is my great hope that my Auntie Evangeline has found peace within herself. She and her son have suffered grievously. My Auntie could have had a brighter future if this crime didn’t happen to her. She’s a smart person and a beautiful soul. I have this hate within me, towards my grandfather, that I cannot shake off. Thankfully, he’s dead. He should have been dead early on from the moment he was born. I think the reason I’m so greatly affected because of my past history, and I was probably consummated at the time this scandal occurred. My father may have been troubled by it immensely. He never mentioned anything about it to anyone including his wife, my mother. His guilt may have caused his resentment and affected his genetic makeup. And then there I was! I was born tainted with my grandfather and Auntie Evangeline’s ugly past. This recollection started just recently. I tried to understand why I’m so greatly affected by what happened. I cannot seem to get rid of it mentally and emotionally. It’s been bugging me these past few days – just recently. My grandfather was an alcoholic piece of shit. He was part Spanish. I believe his mother’s mother was raped by a Spaniard during Spanish colonization. He was almost always drunk every time he assaulted my Auntie Evangeline. Pardon me of some of the language I use here. I cannot help myself. I am so very mad and so emotional right now while writing this. It is your right to know about this whole thing and what truly happened. I hope through this revelation I will stop or prevent more of these sexual assaults that seem to continue to occur. Do not ignore if you suspect something. Take action! As the saying goes, “Don’t let these bastards get away with murder.” Otherwise, they will continue to harm anyone in their secret paths.

Like what I’ve mentioned before, I am not here to be liked or admired. I am here to change the way we think and alter the way our lives are going towards a better and brighter future. Whether you like me or hate me, I do not care. Oh yeah, I don’t give a shit what you think of me. I want to help heal ourselves to change the world, our world, your world and my world. I want you, me, all of us to have fulfilling lives. I am sure there are many of us who are damaged, broken or whatever you call it, not just from sexual abuse but also other forms of abuse. It’s not too late to be completely freed from the shackles of the past. Yes, I have tasted great freedom until this whole thing came knocking at my door. Holy shit! I thought I was completely done healing from everything. I just have to get this out of myself. Let this be for cessation and prevention. I somehow forgot about my grandfather’s misdeed that has been haunting me for so long. I now say I have finally forgiven him. Inner healing is my goal. To achieve emotional fulfillment in life, I have to break the cycle of nightmares so that they don’t get passed on from generation to generation. The byproduct of our upbringing, past hurts, past traumas, generational curses, et cetera — I want them to cease to exist. Once we have forgiven those people who have wronged us, great abundance will be achieved. I want to be completely healed. That is my ultimate goal. I hope you’ll find yours.

I am a principled woman. I am the type of person who never sides with people who are proven at fault even if they are my own relatives. I also believe that if you have committed a crime, you should suffer the consequences. Committed a crime? Confess, surrender and you should be in jail. What’s the swearing? I rarely swear, but I only do it here. I do it to put emphasis on expressing my true emotions. You don’t like it? Leave!

May all of you find love, light and great success!

FYI: I don’t do vodoo stuff. That is only done by people who are not brave enough to face reality. Even witchcraft and all that shit, I don’t do that. This is how far it goes. I just want to get this off my chest and out of my system for good. Please refrain from sending messages to me regarding this. To be clear, do not send me texts to my Messenger about this topic just to confront me. Never! You don’t like me now, and the more you won’t like me later.

Here’s my childhood sexual molestation story: Mga Balak ni Nhejzheen: Pagpanglugos nga Ako’ng Nahiaguman sa Bata Pa / My Childhood Sexual Abuse Experience (English Translation Below)

Pagpanglugos nga Ako’ng Nahiaguman sa Bata Pa / My Childhood Sexual Abuse Experience (English Translation Below)

2024-10-09T22:37:00.000-07:00

Tinapigan ko kini nga sekreto sa kinabuhe. Pinaagi niini unta ma-salbar ko ang pipila. Hinaut nga dili pa ulahi kini’ng ako’ng gihimo karon sa pagsugpo sa dili maihap nga pagpanglugos/pahimulos nga panghitabo. Ang sekswal nga pang-abuso kay nanaghan kung subayon lang ang panaghap niadto. Kini nga krimen kay nanagkaylap ilabina sa karon nga panahon. Basi sa nahitabo kanako, anaa’y naanda’ng pagtuo diin sayran na sa wala’y pagduhaduha kung kinsa man ang tinubdan nga saypan. Kini naka-direkta kung dili sa lalake o sa ako-a. Ato ra ni’ng balikan ug hisgutan. Oo, ani-a ako sa inyo’ng panan-aw nga hilabihan ka malipayon, kontento ug napalibutan sa unsa man ako’ng gusto. Anaa kini katinuoran. Oo, nagpuyo ako sulod sa pinangandoy nga kinabuhe. Apan niini’ng kinailadman anaa’y nagtukub ug naghatag ug kadaot sa ako’ng salabutan. Dili lang panghunahuna ang apektado, kung dili sa ako po’ng pagka ako. Nagtuo man ako napapas na kini nga alaot sa kaniadto. Sa ako’ng nahiaguman, ako na’ng naduslak-bitas-ug-kunis-kunis ang unlan sa tinagidyot. Panas na ang nahitabo. Napasaylo ko na ang nanglugos. Apan bag-ohay lang, kini’y balik-nahigmata. Siguro katuyoan ko nga hisgutan kini nga butang kabahin sa ako’ng naagian sa gamay pa. Mahimo’ng instrumento ako sa pipila, ug pagka-laglag ako sa uban diin ila’ng mahiaguman. Diay, kung mao!

Siguro mobati kamo’g kalooy kanako. Palihug ayaw! Wala ako nagkinahanglan sa inyoha’ng kalooy. Malipayon kung asa man ako nahimutang karon sa tinuod lang. Siguro anaa’y rason ngano nga nagpakita ug nanumbalik ang naagian. Pinili siguro ako sa kalibutan nga mao’y mobutyag tungod kay usa ako sa pipila nga anaa’y igo’ng katakos sa kaisog nga mopaambit sa katinuoran ug usab mohatag sa kinabuhe’ng makahuloganon. Pinaagi kanako, ako nga matabangan ang uban ug mapanalipdan sa posible’ng pagpanglugos nga nagpaabot sa unahan. Siguro kini’ng ako’ng gipaambit makapahikurat sa ako’ng mga higala, kaparentehan ug kaila. Ayaw’g kabalaka kanako. Dugay ko na kini’ng gipangandoy nga mabutyag sa kadaghanan. Karon kay mao ang adlaw. Pinaagi niini nga katinuoran, mahatagan ako sa higayon diin hingpit nga maulian ang ako’ng lawasnon, kalag ug espiritu sa pagka-ayo, ug makalingkawas sa ginapos nga talikala (kadena) sa kaniadto. Mahimo’ng bug’os na pod ako tungod niini nga sinugo, tumong ug tawag sa kinabuhe. Hinaut nga ang kalibutan motabang sa mga nalugmok sa kasakit ug mahigmata – ug mopaambit sa katinuoran aron ang uban magiyahan ug mapanalipdan. Ug unta motug’an ug mokumpisal kadto’ng namiktima sa ila’ng nabuhat ug moatobang sa hustisya, ug sa nahitabo maka-amgo kini sila.

Mao kini ako’ng kaagi. Gi-molestiya ako sa bata pa. Pero dili ako makahatag sa insakto kung pila ako’ng pangidaron, siguro 7 katuig o ubos niana nga panuigon – diin tuyo ko’ng mahikalimot. Hangtud karon, wala pa gihapon nako mahinumdoman kung unsa’y ako’ng pangidaron sa panahon nga kadto nahitabo. Anaa ako adto sa balay sa ako’ng kadula. Dili ko na hisgutan kung kinsa ako’ng kuyog o kauban. Dili ako gusto nga ipang-himaraot o basolon sa nahitabo kung kinsa kadto. Nahitabo na kung unsa ma’y nahitabo. Panghitabo lamang kini nga wala damha taliwala kanako ug sa mapahimuslano’ng bata. Kini nga bata'ng lalake nga ako’ng kadula kay higala sa pamilya nga ka-edad ko ra pod. Anaa siya’y mga igsoon nga bata’ng lalake ug usa ka babae. Dili ako tigpangutikuti sa kinabuhe sa uban kon dili ako ra. Mao’ng wala ko nahisayran kung pila gayud ka miyembro sa ila’ng pamilya. Pero kini nga insidente nahitabo sa ila’ng pamilya’ng katulganan. Sama sa kadaghanan sa mga bata, nagdula ra gud kami. Hilabihan namo ka-lingaw. Apan nipaingon kini sa wala’y nada. Sa kalit lang, gi-lukong ug gikuptan ako niya sa iyaha’ng makusgano’ng kamot samtang giabibahan ug gidasig kini siya nga mopahimulos kanako sa wala’y kalutsan nga pamaagi. Napalibutan ako, ug anaa siya ibabaw kanako. Gibati ko nga susama sa usa ka gamay’ng ilaga nga dili makaiyagak bisan sa pinaka digyot nga siyaok. Gibati ko ang kapildihan. Gipaningkamutan ko nga makig-tigi sa pagpakgang. Bisan sa ako’ng pagka-inosente, ako’ng nabatian nga salawayon ang gihimo niya kanako nga wala’y pag-amgo niini sa sangputanan. Ako’ng pagka-inosente! Tungod kaniya giwad-an ako sa ako’ng kinabuhe. Gipaningkamutan ko nga mahikalimot sa nahitabo. Gikalibgan ko. Gi-baba ko kini hangtud sa nag-high school ako. Anaa siya’y pagpangahas nga niduol kanako – ug nihisgot nga nagkubit sa mapasigarbuhon ug mapalabilabihon – diin nangutana pa siya kabahin sa nahitabo taliwala namo’ng duha sa bata pa. Gitubag ko siya diin mura’g nakakita ako’g multo. Gibati ko ang panagbulag sa ako’ng lawas ug kalag. Na-kompirma ang ako’ng panaghap nga siya gayud diay kadto ang naghimo. Nipahiyom ako ug nagpaka-aron-ingnon. Ako siya’ng gipangutana, “Ngano diay? Unsa diay nahitabo sa bata pa ‘ta?” Ako siya’ng gihatagan sa tan-aw nga ingna-pa-ko-ug-unsa. Nipahiyom siya kanako ug wala na nisumpay bisan usa man lang ka pulong. Nilingiw siya ug nibiya human pipila ka minuto. Namatikdan siguro niya nga anaa’y nagpaluyo kanako nga wala niya damha. Nakita niya ang ako’ng pagka-demonyo nga mas kusgan pa nga nagbarog atobangan niya. Gipaningkamutan ko nga mo-atras. Nabati ‘ko sa kinailadman ang yawan’on – ang tinuod nga pagka-demonyo. Nahinumdoman ko alas sayis na kadto sa kagabhion. Dagha’y mga tawo nga nagpalibot. Naka-totok ako’ng panan-aw kaniya nga wala’y pagpamilok samtang nagkamulo’g tuyok ako’ng otok sa makusganon ug mapuntingon. Tuyo ko siya’ng pasakitan sa dinautan. Wala ko nahisayri kung unsa’y sangputanan kung siya ug ako ra ang anaa adto’ng panahona. Nabati ko ang adrenalin niulbo nga nagkatay gikan sa pinakailadman. Wala ko hibaw-i ang gigikanan diin nagsumikad ang pag-umido nga dili masabot. Wala’y lain kon dili siya ra ang ako’ng tinguha ato’ng gabhiona. Mapasalamaton ‘ko nga wala’y dauta’ng nahitabo. Sa pagkutlo sa hataas nga sugilanon, ako na siya’ng napasaylo, ug ako na po’ng napasaylo ako sa wala’y igong katakos nga mapanalipdan kini'ng kaugalingon.

Wala na ko’y gikahadlokan sa bisan-kinsa. Gusto ko nga hisgutan kinsa siya ug laglagon pabalit-ad. Wala ako’y paki. Apan nahitabo man kini sa bata pa ‘mi. Wala siya’y pagka-sayod sa iyaha’ng gibuhat niadto. Dugang pa niana, unsa man po’y kaayuhan nga madalit niini kanako? Inosente siya susama kanako. Biktima siya sa kaubanho’ng pagtukmod. Kung ako adunay basulon, kini ang iyaha’ng kina-magulanga’ng igsoon. Bisan pa niana, wala ako’y kasayuran sa pangidaron sa managsuon. Pero sayod ‘ko nga mas dako pa sila kaniya, siguro 8 paingon 11 anyos. Mga batan-on pa! Bisan pa, dili pa igo ang pangidaron diin nahisayran kung unsa ang sakto o sayop. Ang mga ginikanan tingali niya mao'y mabasol? Kinsa ba’y nasayod! Iyaha’ng mga ginikanan kay anaa’y mga anak nga dili kontrolado, wala’y disiplina. Ang ako’ng mga ginikanan tingali pod ang mabasol? Na-tudloan unta ako kabahin sa pang-depensa’ng pang-kaugalingon. Gitun-an unta ako nila sa pag-siyagit ug kinakusgan kung mahitabo man ang sa ingon. Nahimo unta nga ila ako’ng nasultihan sa pagpadayag nga wala’y tago kung anaa man ugaling tawo nagpasipala kanako aron dili kini buhaton pa ug usab ug sa uban. Ang namiktima kanako posible’ng nakalapas sa uban o nanglugos na pod tungod sa ako’ng ka-wala’y aksyon. Niana, dili nako mapasaylo ako’ng kaugalingon. Mao kana ang ako’ng gikahadlokan. Hinaut nga dili pa ulahi ang tanan. Ginatudloan unta ako sa ako’ng ginikanan nga wala’y laing makahikap sa ako’ng pribado’ng parte kon dili ako lang. Siyagit kung mahitabo. Mao’ng hatagi’g dako’ng pagtagad ang mga anak! Susiha kung kinsa'y kauban ug asa namaingon. Bisan imo’ng kaugalingo’ng pamilya o parente makahimo pa gani sa pagpanghilabot o pagpasipala sa ilang kaugalingo’ng kadugo. Pasalamat ang namiktima nako ug iyaha’ng mga igsoon nga nahitabo kini sa panahon sa kaniadto, ug lumulupyo ra sa ato’ng nasud. Kung anaa pa lang sila sa US o uba’ng mauswago’ng nasud, prisohan sila tanggong para sa pagtul-id nga aksyon diin naka-depende sa kadak’on sa krimen nga ila’ng nahimo. Maayo gani kay nahitabo kini sa bata pa ‘ko. Kung insakto pa lang siya sa pangidaron, diin hibaw’an kung unsa’y insakto o dili, dili ako mohunong sa usa o sa lai’ng pamaagi, buhaton ko ang tanan hangtud nga makab’ot ko ang gipangandoy ko’ng hustisya. Oo, bata pa ‘ko sa diha’ng nahitabo kini. Pero hilabihan kini naka-apekto sa ako’ng mentalidad ug emosyonal nga bahin. Karon ang pangutana kinsa ang tinuod nga mabasol? Ang tubag kay ma-determinar lang kini sa usa ka eksperto sa pang-balaod nga nagkupot sa kinaiyahan sa mga menor de edad. Kana kung nausab na ang ato’ng balaodnon sa Pilipinas. Nanghinaut ko nga miuswag na ang ato’ng sistema sa hudisyal. Karon nga nahibal-an ug nabasa na nimo kini nga sinulat, buhata ang angay buhaton kung ikaw o bisan-kinsa nga biktima sa sekswal nga krimen o pang-abuso. Kung adunay nahitabo kanimo, imo’ng anak, paryente, higala o usa ka tawo nga imo’ng kaila, ang imo’ng pagka-wala’y aksyon mahimo’ng hinungdanan sa kayugot ug pagka-masalaypon sa nahabilin nimo’ng kinabuhe. Ipahibalo kini. Ang kaamguhan mao ang yawe. Kung anaa’y kaila ka nga nabiktima o nang-biktima sa uban, palihug pahibalo-a ang mga awtoridad sa dali nga panahon bisan kung sila mga sakop sa imo mismo’ng pamilya, suod nga parente ba o higala. Dili mo gusto nga magpadayon kini’ng sekswal nga krimen, diin anaa na po’y posible'ng lain nga mapasipad-an. Importante kaayo nga tudloan nimo imo’ng bata’ng anak kung kinsa ra ang makahikap sa ila’ng pribado’ng parte, ug hatagan sa kahibalo sa pang-depensa sa kaugalingon inkaso’g gikinahanglan. Hinaot nakasabot ka sa tanan nako’ng gisulat nganhi ug napa-abot nako ang ako’ng gusto’ng gipa-abot kanimo. Sa mga nabiktima, ipabati ang inyoha’ng lanog nga tingog. Ang kamatuoran kay mao’y magpahigawas kanimo.

Sa kanunay magminaayo kita sa bisan kinsa bisan pa man kinsa ug unsa sila tungod kay wala ‘ta masayod sa ila’ng gisagubang sa kinabuhe. Anaa po’y kadto’ng nagbaton ug porta o nagsul-ob sa nawong sa pagka-malipayon apan sa kinailadman naghagawhaw ang kamingaw ug inhustisya. Palihug ayaw kalimti, dili lang mga babae ang biktima, anaa po’y mga lalake nga nahiagum sa sekswal nga pag-molestiya. Ang mga tig-molestiya kay tinuod nga mga yawa. Sila ang tigtukob sa inyo’ng mga lawas ug kalag. Ang mga yawa kay tinuod nga mga tawo ug dili hinimohimo. Mahimo sila’ng higala, parente o ka-pamilya. Mga ginikanan, himo-a ang pagka-mabinantayon!

Bisan pa man tuod sa nahitabo, malipayon ug mapasalamaton gihapon ako sa nindot nako nga kinabuhi nga ako'ng nabatonan. Apan alang kanako, kini nga misyon nagmalampuson!

Puwede ipaambit sa uban kung gusto mo. Pinaagi niana tingali makatabang 'ta sa nanginahanglan.

=================================

My Childhood Sexual Abuse Experience

I’ve kept this as my life’s hidden secret. With this I may save a few. I hope I’m not too late to prevent a myriad of unwanted sexual occurrences. Sexual abuse is more common than previously thought. Sexual crimes are becoming prevalent especially in today’s society. There’s a preconceived notion that when my sexual abuse took place, it’s unquestionably that it was someone’s fault. It’s typically directed towards either the boy or me. But we’ll get back to that later on. Here I am, appearing to be very happy, fully content and surrounded with everything I ever wanted in life. There’s truth to that. Yes, I’m livin’ the dream! There’s no question about it. But, there’s one thing deep inside that is eating me, literally, and ruining my psyche. It does not only affect me mentally, but my whole being. I thought that unfortunate incident was a thing of the past. I had stabbed, ripped and obliterated a pillow to bits because of it. That unfortunate event has been gone for years and the assailant was forgiven many years passed. But recently the past got reawakened. I guess I’m destined to talk about what happened in my early life. I may be an instrument to some, but detriment to others. So be it!

You might feel sorry for me. Please do not. I do not need your pity. I am truly very happy where I’m at. There might be a reason why that whole incident reappeared. The universe may have chosen me to talk about this matter because I’m one of the few who’s brave enough to share life’s truth and provide life’s meaning. Through me, I will be able to help others and may prevent more sexual abuse from happening. This might come as a shock to many people I know. Don’t worry about me. I’ve been wanting to share this my whole life. Today is the day. With this truth, it will allow my body, spirit and soul to fully heal and be freed from the shackles of the past completely. I will be whole again because of this mission and true calling. May the universe help the broken ones be awakened and share their truths so others will be guided. And, may those who have hurt someone confess their crimes and face judgment and learn from it.

Here is my story. When I was young, I was sexually molested. But I can’t tell you exactly how old I was, maybe 7 or younger – which I’ve been trying to forget. To this day, I still don’t know how old I really was when it occurred. I was in somebody’s house for a playdate. I won’t mention where or who I was with. I don’t want anyone to get harmed or blamed for what happened. What happened, happened. It was merely circumstantial between me and this boy. This boy I was playing with was a family friend. He was about my age. He had male siblings and a sister. I don’t keep track of anyone’s life but my own. So, I’m not really certain of their members of the family. But this incident occurred in their family’s bedroom. Like most kids, we were just playing. We were having so much fun. But then things went south. All of a sudden, I was pinned down by him with his strong hands while his brothers cheered and encouraged him to assault me in the most helpless way. I was surrounded, and he was on top of me. I felt like I was a little mouse that could not squeak even just a little. I felt defeated. I was nearly overcome by fear. I tried to fight back. As innocent as I was, I felt there was something wrong with what he was doing. He had fulfilled what he was trying to accomplish without realizing what he did. My innocence! Because of him my life was taken away from me. I tried to forget what happened. I was baffled. But I carried it until I was in high school. He had the audacity to come and speak to me with a hint of extreme pride or maybe arrogance, and then asked me about what happened between us back when we were little. I replied as if I’ve seen a ghost. I felt like my body dissociated. My speculation was confirmed that it was truly him who did it. I smiled at him and pretended. I asked him, “Why? What happened back then?” I had that please-elaborate look. He smiled back and did not utter a word, not a single word. He looked away and walked away after a few minutes. He could probably sense something was coming. He must have seen something in me that he didn’t expect. He was seeing a real devil much stronger than him standing right in front of him. I tried to back away. I felt this demon deep within me – a true demon. I remember it was about 6 o’ clock in the evening. There were people around. I had my eyes fixated on him without blinking while my brain was processing so rapidly and intently. I wanted to hurt him so bad. I don’t know what could have happened if it was just me and him. I had this adrenalin rush that radiated from my inner being. It was an unidentified source intrinsically building up which I could not explain. He was my target – my only main focus that evening. Thankfully, nothing bad happened. To make a long story short, he has been forgiven, and I also have forgiven myself for not being strong enough to fight back.

I am no longer afraid of anyone. I would love to mention his name here and destroy him inside out. I couldn’t care less. But this happened when we were children. He didn’t know what he was doing back then. Furthermore, what benefit would it provide me? He was as innocent as I was. He was a victim of social pressure. If I have to blame someone it would be his oldest brother. Even then, I had no idea how old his siblings were. But I know they were bigger than him, maybe 8 to 11 years old. Juveniles! Yeah… Still, they’re not old enough to know what’s right or wrong. Parents maybe to blame? Who knows! His parents had children who were out of control, undisciplined. My parents maybe to blame? My parents could have educated me regarding self-defense. They could have taught me to scream very loudly when something like that happens. They could have told me to tell them openly when being hurt by someone so that whoever did it will never do it again or to anyone. The assailant may have violated others because of my inaction. With that I cannot forgive myself. That’s what I’ve been afraid of. I hope it’s not too late. My parents could have taught me no one could touch my private parts but me. That’s why pay attention to your children! Even your own family or relatives are capable of harming their own bloodline. Luckily the assailant and his siblings were residents in the Philippines. If they were in the US, they will be detained for corrective action depending on the magnitude of the crime they have committed. Good thing it happened back when I was little. If he was old enough and knew right from wrong, I will not stop one way or another and by hook or by crook I will do everything until I find justice. Yes, I was still a youngster when it happened but the effect that I have mentally and emotionally are enormous. Now the question is who is truly to blame? The answer is this can only be determined by an expert in the laws governing the behavior of the juveniles. That is if our Philippine law has changed. I hope our judicial system has improved. Now that you are aware and have read this posting, do something if you or anyone has been a victim of sexual crime or abuse. If something happened to you, your children, close relatives or someone you know, your inaction can be cause for resentment and guilt for the rest of your life. Let it be known. Awareness is the key. If you know someone who had been victimized or victimized others, please let the authorities know ASAP even if they are your family members or close relatives. You don’t want this sexual crime to continue and have others be violated. Very importantly, teach your children about who can touch their private parts and give them good education regarding self-defense. I hope you understood everything I have written. To those who have been victimized, let your voices be heard. The truth shall set you free.

Always be kind to everyone regardless of who and what they are because you don’t know what they are dealing with in life. There are also those who may put on a façade of happiness but deep inside dwells loneliness and injustice. Please let’s not forget, these victims are not just girls, there are boys too who are sexually molested. Molesters are the real devils. They will devour your bodies and souls. Devils are humans not a made up one. They can be a friend, relative or family member. Parents be very vigilant!

Despite what happened, I’m so happy and grateful for the beautiful life I have. But as for me, mission accomplished! You can share this with others if you want. We might be able to help someone.

Agni sa Kinailadman

2024-10-09T22:05:00.000-07:00

Hisgot, Pahimangno ug Pasumbingay: Mga Bulawano'ng Pulong

2014-02-16T10:18:00.001-08:00

Tuploka kini aron tin-aw, ug imo gayud nga mabasa.

Ang imo'ng ugma puhon kay wala nagabasi sa imo'ng kahimtang karon; anaa ra kana kanimo kung gi-unsa nimo pag-ugmad ang kagahapon. ~ Nhejzheen

Paningkamutan ta'ng pagahimoon ang dili batasan ang pag-binotbot, pamataka ug pagkatag sa wala'y nada nga pinodyot; hibaw-i baya nga anaa'y mga bata nga sa kanato kanunay nagsunod sa mga tunob. ~ Nhejzheen

Ayaw pag-depende sa unsa ma'y hunahuna sa lai'ng tawo; ang isilsil mao kung unsa'y resonable ug maayo. ~ Nhejzheen

Hibaw-i usa ang matuod, una kita magtamudmod. ~ Nhejzheen

I live like I know no one, but I love like no one else. ~ Nhejzheen

Hisgot:

~Like I said, kuwarta ra'y nagpaluyo. Daghan na kaayo'y false prophets karon, tungod kay easy money gud. Pareha ra gud sa uba'ng mga politiko, binotbotan lang ka, milyonaryo sila! Short and simple. End of story.

~Dili na kaayo hanas mag-Binisaya ang uba'ng Bisaya. Maayo na kaayo sila mag-Ininsik; magkapandol na ko'g sabot sa ilaha'ng gipangyawit.

~Kung ako'y agalon nga nanginahanglan ug trabahante o suloguon, ang pili-on ko gayud ang utokan, kugihan, matinud-anon ug anaa'y lig-on nga baruganan. Ang hitsura kay mao'y kinatapusan sa ako'ng listahan.

Pahimangno:

Did-i ang pagpalit sa mga produkto hinimo gikan sa China, tungod kay wala'y nada ug peligroso pa. Likaye, ilabi na ang nagkalain-lai'ng matang sa pagkaon, dulaan sa bata, stuffed animals, electronic products ug daghan pa. Hibaw-an na, worldwide, ang pagka-mahiligon nila sa pag-gamit ug toxic materials ngadto sa ilaha'ng mga produkto--tungod kay lagi barato. Kadaghanan, mao pod sa ilaha'ng mga laborers o workers, hilabihan ang wala'y nadang pag-dala, ug gina-maltrato. Likaye gayud ninyo ang Made in China!

Kalayo sa Pamolitika sa Pilipinas

2013-05-24T07:00:00.000-07:00

Dilaab sa Yawa'ng Amahan sa Nagduka'ng Lungsoranon
Ginama: Enero 28, 2013

Bangon!
Pamolitika sa Pilipinas kay pastilan~
Dagha'ng baga'g nawong!
Ingon kini'g urom nga wala'y hunong!
"Maayo pa'g maglana ug putot!"
sugyot sa hinigugma ko'ng buktot.
Hulat 'sa... taym pa... taym 'sa…
gusto 'ko mo-saludo, una—
ipahiluna ko kini'ng tuo'ng tudlo
(dili ko igsapayan sa wala ba o tuo);
tuplok-dala-kiyo ubos niini'ng mata;
maniid ko una anaa ba'y makadipara;
kahigon ko'ng makapuling nga mani-obra,
kay unya'g sa dili madugay ako mabuta.
Ipadangat ko ang matam-is nga pikat,
kuyog ang nagpangokoy nako'ng siplat;
ipahiyom ko kini'ng mahait nga simag;
susihon ko ang nagpangamay nga kidhat
—pamupho sa bulsa sa purol o sayal nga buslot
—naghulat andam sa nagkatol nila'ng kamot.
Puwera lang sa maayo nga nihit na kaayo.
"Caramba!" kadumdom 'ko ni papa.
Matud pa niya...
una: "Ampingi ang putli nimo'ng kalag
bisan pa'g mag-aginod sa kalisod;
bobo-an man ug asido imo'ng utok,
did-i ang pagbuling sa imo'ng dungog."
ikaduha: "Dili gayud magpakaaron-ingnon,
kay sa kaulahi-an... ikaw unya mapagtong."
ikatulo: "Dili mogasto kung wala'y ikabuga,
baba mao'y unaha dili ang hitsura;
pagpang-waldas nga dili imo,
makulban ka unya ug kaldero."
—mao kana'y badlis nga gisubay niya.
Kay kung buhi pa...
ipadagan ko siya'ng amahan sa lungsod
tungod kay siya niini'ng mga mata
—ang tinuod nga maalagaro'ng makagagahum,
—ang niludhan, tinud-anay nga sulugoon,
—ang haligi sa panimalay,
—ang atop nga mopandong,
—ang higala sa hilak ug katawa,
—ang sumbanan sa kaayo,
—ang sumpay sa kalipay,
—ug ang hari sa kalig-on ug kalinaw.
Sulod sa iya'ng hari-ano'ng pahiluna,
moduko ka sa kalmado'ng pagdumala;
mo-igking ka sa mahilumo'ng pangasaba;
makapanaad ka kaniya nga dili na mo-usab.
Kana kung hingpit nga nagmasayponon ka,
moluhod, mohangad ka nga magdupa.
Saksi ug suweto ang amo'ng altar niana,
ug ang dungaw sa candilabra sa tunga-tunga.
Naghipos kadto ug mga pagmando—
kamanduan nga nag-iwag sa dalan padayo'ng nagsugo.
Usa siya ka maalamon nga puti'ng karnero
—si Papa, mao, mao kadto siya.

Gidumdom ko pa...
"Han-ay ang plastada kung maayo'ng pag-alima;
pagpangga nga matarong mao'y mohulma sa kaugmaon."
Hamugaway unta ang lungsod karon.
Di' sama ni'ng panahona sapi na'y Makagagahum.
Kung magwali na gani ang limbongan,
unya modunol na gani siya sa bino ug pan,
moluhod ug mangalawat insigida ang amaw;
bahala'g matulilik sa kaulaw,
hala sa gihapon pabaga sa nawong!
—bisan tanlag nagmadili-on.
(Maayo ba gayud ipagpakog sa mga kwanggol!)
Tan-awa ang lungsod karon,
daw barong nga bulingon—
gi-utaw,

gipahumotan la'g perfume—
diay bulingiton, mansahon, busloton, ug sarang ka-baho!
Hala pabongga!
Buraska!
Gasto'g dagko ilabi na sa Pista!
Mga pasundayag nga makapaunlod,
galastuhon sa wala'y nada dugang pod.
Sa ako'ng pamati kini'ng tanan pagpanghambog.
O ba kaha kini pamarayeg lang,
pagtabon—
agi'g bugti sa hiwi ug wala'y nada nga pangagamhanan.
Pagdumala nga wala'y paghunahuna gani sa kalsada,
suba, tubig, kahoy, hangin, bukid... sa tawo pa ba kaha?
Hinuon, bulahan kung ikaw pasahero,
libre plete, pagkaon, lakwatsa, bakasyon…

sa Yawa nga pagmaneho.
Pangsunogon pa gani abot sa lungsod,
ilabi na bililho'ng adlaw na ang isaulog.
Ang mga lumulupyo intawon... hala biba!
luyo sa mga pabuto naagipo ang kuwarta
—diin ngadto unta kadto paingon kanila.
Maayo lang kung anaa pa'y poste nga nagsiga.
Gamita na lang imo'ng mata nga naglurat, 'do!
ug tiyan nga naghaw-ang sa kalisod, 'day!
Dagha'ng nasapi-an sa politika,
gipangawkaw dili lang kuwarta.
Anaa'y usa nga ako'ng suod nga higala,
mokaratil gayud aron na pod makalingkod,
aron sa paglingkod ototan lang ka niya.
Sunog! Sunog! Sunog.................................…!
Bisan halata gayud, mga tawo pasagad lang pod.
Maayo pa ang iro kay mohambat, mopaak g'yud.
Ulan! Ulan! Ulan...........................……………..!
Hala dawata ang itunol! Bukha ang kamot! Bukha!
Panilngon ra 'na kung ang Yawa na pod hawod.
Lantawa ang palibot, tilawi ug simhota!
Diin asa kaha nipaingon ang kuwarta?
Dili ka ba makapangutana?
Tubig pod nga ilimnonon hasta'ng hugawa,
nagsagol ang hugaw sa tawo ug uban pa.

Wa' na gani tubod, ug banga namalhan na;

tubig nga galamiton kay hasta'ng nihita.
Gamay'ng problema dili gani magahinan,
unsa pa kaha kung sewage system na'y hisgutan.
Mga bantay sa kalinaw ug katarong daw~
mao pa gani mag-una!
Mga sulugoon sa lungsod pod nagpauraray lang,
late pa gani, mag-texting, Facebooking, uban sexting pa g'yud.
Birada! Crispy pata!
Nilihukan nila hasta'ng hinaya.
Wala hunahunaa kita ang nagsuweldo ba.
Hala tabi, tabi g'yud! mga atimanonon nagtapun-og.
Kargado la'g "unya na", si nanay intawon balik-balik pa,
pangilkilan pa g'yud aron pag-process kuno dali ra.
Dili pa kana mao,
daghan pa'y anomaliya.
Kung unsa'y punoan lagi—mao po'y bunga!
Diyos mi yo purísimo! Ali-luy-a!
Mga utokan ug hanas nga nag-apply—dili kasulod,
kay lagi dili parente ug dili suod.
Palakasay system bisan pa'g bugok!
—nagpanggimok sa mga suok sa nagtinga nato'ng nasud.
Unya, dugang pa ang dagat nagkamang ang kadaot,
bukid gi/na-boak nagapadayon ang pagka-parot,
hangin nagdala'g sakit sa tibook palibot,
tubig sa bukid naghulat, nagpondo aron mobulhot.
Kanta 'ko ha?
"Killing me softly with this song..."
Anaa pa'y kalsada lubak-lubak,
nagpangliki pa gani sa mga tindak ug hilak.
Pagbakya na lang, 'day! 'do!
madakin-as unya ka sa batoon asa ka padulong.
Pagbantay! sa ngadto mopaingon unya ka,
motugpa sa labing halawom nga libaong ba,
libaong nga may lungon nga nag-ong-ong ka.
Sagdi lang, mahibal-an ko ra ang tinuod;
human sa termino mao'y ako'ng gipaabot.
Dinha ko na makita ang kay-ag sa katag,
tagingting sa limbonganon nga pagka-baklag.

Platinum

2013-04-29T06:30:00.001-07:00

Platinum
April 23, 2013

:114425:

Nakita ko ikaw nganha
Ingon sa wala gayu'y paglubad
Ang kasilaw mo nagkinlaw
Nagdani kini ug pagtan-aw
Sayon mo ra ako'ng kawhaton
Sa tago ko lang isugilon

Platinum. O! Platinum
Dili mahimo'ng lantawon ka
Lisod ang madani sa imoha
Kaibog, isbog!
Malanay unya ka

Ngano'ng lamaton mo man?
--Nga anaa ma'y daghan
Ngano'ng ako man?
--Nga anaa ma'y uban
Platinum?

Dili ko mahimo'ng dawaton ka
Itanyag mo ba nga mapanag-iya?
Isaad mo, saari 'ko
Ug kung gani kup'ti ki'ng tudlo ko
Igo na kana nga mabati mo

Dili sayon, sa imo'ng gahum
Sila mangandoy, sila maghandum
Dinha ka ra, dinhe ra 'ko
Maangkon mo ra ang adlaw...
Platinum

Pilipinas Ko'ng Hinigugma

2013-04-29T06:30:00.000-07:00

Ang Yuta Ko'ng Gipoy'an
April 25, 2013

Sa imoha'ng katahum (sa Marcos era)
Niyuko ako kanimo nga nagdupa,
Ingon ug andam motagbo sa "Karon"
--Kabaghuan para sa kaugmaran!--
Balik-lantaw sa kaniadto nga panahon.
Mabulokon gayud kadto nga pangandoy
--Puno sa mga damgo ug paglaum,
Diay ang dangatan lisod hibaw-an;
Sayop ako ug wala ako magdahum
--Mga baba dagha'ng nagnganga
--Mga mata dagha'ng nangabuta
--Mga dunggan wala na'y madunggan
--Mga hulagway nila ₱iso nakamarka;
Anaa'y uban kinabuhe ang hinagiban,
Ug ang pipila nakigbisog sa kamatuoran
--Nanagbuy-od sila, wala na'y ginhawa.

Wala ko na nahisab'ti ang dagan,
Nagbansiwag na ang mga kadalanan,
Gilaktan sa mga kuno politiko
--Mga kiriwan, kubian, kawatan,
Tikasan ug lampingasan sila
--Sa baba ra taman ang plataporma.
Nasayod ug saksi ang kadaghanan,
Bisan sa pagsukwahe: ginapasagdan.
Nawad-an na ug pagsalig sa pulong
Ang mga makugihon, maalamon...
Nanaglangyaw na ang mga hanas,
Nangapanas na'ng susama nga hiyas,
Nitalaw na ang mga talahuron,
Ninghawod na ang mga badlongon.
Wala ko na mahisayri asa paingon...
Kini'ng tanan, dili ba kaha urom?

Sa mga kasikas nga nagpamalikas
--Nga nagsugnod sa kadaot ug kaalaot,
Nagpadayon pa gihapon, wala'y hunong
--Nagmando ug "Pagbantay!" honghong.
Masakpan lagi kuno: "lusot man gihapon".
Anaa'y mga nagpaniid nga nagtakuban,
Daw maglalaban, kasagaran: sungayan.
Nagkumbayot na: mga anaa'y baruganan.
Ulan-ulan ang nagtukmod sa pag-aginod
Sa nagkaunlod mo'ng nagtinga nga nasud.
Dili ra! Librohan kung ako nga batbaton.
O! Pilipinas~ kung mahimo ba lang...
Dili pa ulahi, ako'ng Yuta'ng Natawhan.
Pilipinas, pakigbisog! Pakigbatok!
Pagmata! Bangon! Bangon! Barog!
Iwara ang dili ikatumpag nga bandera.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Lamat sa Lang'og nga Buswak sa Gugma'ng Tikasan

2013-03-13T06:30:00.000-07:00

Photograph by W.E. (my husband)

Lamat sa Lang'og nga Buswak sa Gugma'ng Tikasan

March 4, 2013

Niabot ikaw aron mobiya;

Buot mo’ng su’ng-on kini’ng galamhan;

Kuyogan ako’ng mag-inusa-ra;

Magpanuktok ka sulod ni’ng dughan

--Daw panaad nga dili talikdan;

Sapnayon paingon ngadto’s langit;

Pandungan sarang kapanganuran;

Dad’on sa himaya sa kangitngit;

Dayon ako! -- ako nga gidalit

Gayu’ng pagbati nga wala’y sukod:

Malawom, makusog ug mainit

--Daw managtaghoy ngadto sa hangtud

--Diay sa lamat mo mabilanggo

Ang kini’ng kalag ko nga nagbakho.

------------------

"Lamat sa Lang'og nga Buswak sa Gugma'ng Tikasan" is a sonnet written in Spenserian form.

Haram

2013-03-12T06:30:00.000-07:00

Garay Nhejzheenian #2

Pagbati’ng Dili ug Ginadili

March 5, 2013

Magsalimuang ang espiritu;

Maturiring ang kalibog--tungod

Di’ na masayod ‘sa’y matuod--kay

Pinitik magpasulabi: ug ang

Uban lim’tan, lim’dan kinsa, kung gug-

Ma’y maghawod--‘san pa’g mahidagma

Sa kahait sa kapait, tagam

Di’ modulot, andam maninguha

Sang aso nga makumkom: daw tanan

Sa Ngalan--ibayaw, simbahon g’yud.

tungodkayanggugmagamhanang’yud

Copyright © 2013 by Nhejzheen

----------------
I did it! Pagkamalisod gayud! Sa tinuod lang, nikabat ug pipila ka mga adlaw ayha nahulma, ug namugna kini nga balak.

Sigun na sa ako'ng gipatin-aw sa miagi: dili na kinahanglan nga ang laray o panagsumpay sa matag katapusa'ng silaba mahisab'tan, o maghulagway sa unsa man. Apan kung gusto mo'ng hagiton ang imo'ng katakus... hatagi sa pagtugot ang pagdili sa pagdumili.

Kinsa'ng Kamot

2013-03-02T06:30:00.000-08:00

Garay Nhejzheenian #1

Kinsa'ng Kamot
February 22, 2013

Kinsa’ng kamot kamot ko’ng nakuyog,
Kinuptan pagkup'tanay'ng matam-is,
Unsa kadto, asa ug kanus-a,
Naglangkob gihapon sa gihapon,
Mga kagahapon nga daw puno
Sa katam-is, kapait, kaaslum,
Kansang ngabil ngabil ko’ng nahalok
Nga matud pa, "Kini, panghangtud g'yud!"
Apan tataw kaayo ang kadan-ag
Sa panagway'ng bakak sa pamakak--
Mao nga niini'ng kasingkasing
Nikisaw ang hilum nga kasakit.

yogisaponnolumlokg'yudagkaksingkit

Poet's remarks:

Ako'ng tawagon kini nga ginamaan: "Garay Nhejzheenian". Ang katukuran sa hiini nga balak kay susama sa gitawag: blank verse, nga anaa'y pulo ka mga silaba (litok) matag linya. Sa blank verse nga matang sa pamalak kay wala'y limita kung unsa ka taason ang balak, apan kasagaran naglangkob kini siya'g labi'ng diyutay mga pulo'g lima ka wala nagkapareha nga tunada nga mga linya; ug nagbaton kini ug pulo ka mga silaba matag laray--gamit ang iambic pentameter nga ritmo.

Ang Garay Nhejzheenian kay usa ka katukuran sa balak nga anaa'y pulo ka mga silaba matag linya. Ang katapusa'ng silaba sa kada linya kay managlahi sa uban. Ug ang kinaubosan sa garay sa mao nga balak kay nahimutang ang usa ka laray panagsumpay sa tana'ng kinatapusa'ng silaba sa matag linya--daw og lahi man ug salikwaot. Ako'ng nakita nga usa kini ka pamaagi nga makapaikag ug makapa-interesa gayud, sa pagkatinuod. Kini nga laray kay dili na kinahanglan ang paghulagway o pagpasabot sa bisan unsa man. Gihimo lang kini nako nga lakang sa pag-garay sa pagtuo'ng dugang kini nga panakot sa ako'ng ginama. Paningkamotan nako, sunod puhon, ang pagkab'ot sa paghan-ay nga mahisab'tan ang mao'ng laray sa nahisgot nga panagtapo sa mga pangkatapusa'ng silaba. Tingali kana posible; malisod, apan ako'ng sulayan. Mamahimo'ng usa kini ka dako'ng hagit alang kanako.

------------------

I will call this particular format "Garay Nhejzheenian". This format is similar to blank verse poetry; every line has 10 syllables. Blank verse has no stipulation as to how long, and usually has at least 50 unrhymed lines with 10 syllables each--using iambic pentameter rhythm. To put intrigue into my composition, I made sure that each of the last syllables do not repeat, and placed all the last syllables together at the very end of the poem. I find that to be very interesting and intriguing indeed. I will make sure next time that all these ending syllables will be something that is more comprehensible. Perhaps that's possible. I will try. It will be a very tough challenge for me.

Garay Nhejzheenian format is a 10 line poem with 10 syllables on each line using iambic pentameter. The last syllable of each line is different from all the others. And at the very bottom of the poem is a one-liner consisting of a string of all ending syllables -- weird as that may seem. It doesn't need to portray or mean anything.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Panaway

2013-03-01T06:30:00.000-08:00

Panaway'ng Matinabangon vs. Panaway'ng Mangil-ad

January 28, 2013

Let some criticism sink in and let some other criticism roll off.

Ang panuki (panaway sa tag-tuki) o batikos kay anaa ra kanato kung unsa kini ka mahinungdanon, nga kung sa uban pa, kini usa ka masay'ponon. Apan, sayop sila! Kung buot hunahunaon, usa kini ka butang nga naghalad ug pagtabang--nga angay nato'ng tagdon, hangpon, dawaton, pamati-on ug hinuktokan; samok, makapatandog ug garbo, makapatuybo ug buhok o sakit man, apan angay kini nga hataga’g bili, pasidunggan, pasalamatan--ug dili yam-iran (ug labing ngil-ad sa tanan, ing'nan dayon, "Suya ka lang!").

Pinaagi sa panuki, nga matang sa pagtabang, kay ato’ng mapanaminan kung asa kita nagkulang tungod kay mao kini ang kinabuhe sa kamatuoran. Sa panuki kay nagtimbaya ug hingpit nga kausaban. Wala'y kapasikaran ang ato'ng pagka-anaa ug pagpuyo niini’ng kalibutana kung dili kita andam nga motul-id sa nasuhi nato’ng gilak’tan. Ayaw hikalim'ti nga ang tawo dili perpekto: masay'ponon, may apan, dili putli, dili hingpit ug salawayon nga matang nga pagkatawo. Si kinsa ba kanato nga dili mahinaway o wala'y mahinaway? Managsama ra kita'ng tanan--dili perpekto.

Ang panuki kay mao ang ligid-tabang ngadto sa kalampusan. Pagkugi, pagpasensya, pagpailob, pagtul-id ug paglahutay lamang ang gikinahanglan taliwala sa kapakyasan ug kasay'panan. Ayaw pagka-deskorahe ug pag-wala sa paglaum. Padayon Pilipino! bisan pa'g sa pulong dabudabuhan kita pag-ayo. Kung kinaugalingon (personalan) na gani ang ipunting nga pandaot (sama sa: bati ka'g nawong, lisngag ka'g ilong, paghikog nalang! mamatay unta ka, ug uban pa), lahi na kana nga butang, mangil-ad--ug dili kana angay tumpangan. Apan kung tan-awon ‘ta sa lamdag nga bahin: anaa'y tawo nga mangil-ad apan anaa man po'y matinabangon. Pasagdahi na lamang ang mga samukan (masuyaon ug hinawayon sa pang-kinaugalingon). Balanseha na lang, igsoon! Laay baya pod kung kahapsay ra ug wala’y drama ang ato'ng atobangon; lingaw man pod kung anaa'y mga tigpamahit. Sagdi lang, sa ilaha'ng pahit sila ra man po'y mapaakan ug matanggong sa kangitngit. Sa tin-aw ug lakbit nga pagka-estorya: Ang dagan sa mangil-ad nga taras molahutay apan mahitumpawak sa pagbati'ng pagka-wala'y kalipay.

Ang tira sa panuki kay mao ang bida, tirador, sa ato'ng pagpaningkamot nga mapaanindot ang dagan sa kinabuhe ug mapalambo ang ato'ng pagkataw'hanon--sa gama--sa lihok--sa kinatibo'k-a'ng kaugalingon. Walay kabalhinan ug kabaghuan kung pagdayeg lamang ang ato'ng hagkan. Busa, makusganon ako nga moingon: Kini mao ang tin'aw nga pagpatin'aw sa matin'aw nga tan-aw sa panaway sa tagtuki: Isalikway ang sayop nga pagsabot sa pulong "panaway" kung kagustohan mo'ng maumol ang pagka-banga ngadto sa pagka-maayo ug ang pagka-wala'y ayo ngadto sa pagka-malampuson.

Emotional Ride

2013-02-28T06:30:00.000-08:00

Emotional Ride
January of 2013

When I was on my way to East Orient...

It was a cold heart-pumping Monday afternoon:
the tree stood proudly,
leaves dark green,
some yellow-- and blown!
--dancing in the chill breeze of winter.
The air fresh yet moldy-smelling
loomed with the thought of Spring.
When suddenly...
the cold winds changed.
What a creepy freak!
I'm wondering what he's thinking.
I'm right here behind him
with my windshield wipers
switching in the rain.
Those two red lights and
another light on the top
underneath it says,
"Come be my hand
and I will take you to the sea of fire."
What fire?!
I was focused on him
--in his mirror.
He waved his black-covered hand.
He stared right at me.
The earth moved,
my hands shook,
sweating,
neck stiff like a board,
but to my surprise...
the door slammed!
He turned out to be my... what?!
What a lovely day!
Oh... yes! Yes, it was.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Basurera'ng Timawa

2013-02-27T06:30:00.000-08:00

Photograph by W.E. (my husband)

Basurera'ng Timawa

February 21, 2013

Taw'ga 'ko basurera'ng timawa,
Tig-pudyot sa imo'ng sinalibay;
Ikasakit ko'ng basura unya
Ako sa lingi mo nga pagsaway;
Gihimaraot 'ko'g niyam-iran
Sa kadaghanan ug kinabuhe;
Nahisama sa tawo daw sad'an,
Hin'kawan's kalooy patay/buhi.
Bisan man sa mga pagtamay nga
Lapos sa ako'ng dunggan, dughan ko,
Tandog ki'ng garbo, nahigmata nga
--Wala'y pagmahay ang nagsapupo.
Nag-kagid-lay man ug dili humot,
Sa katilingban di' ako sagbot.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

"Basurera'ng Timawa" is in English sonnet format or a sonnet written in Shakespearean form.

Hangyo sa Babaye’ng Mubo’g Lupad

2013-02-20T06:30:00.000-08:00

Photograph by W.E. (my husband)

Hangyo sa Babaye’ng Mubo’g Lupad
Feb 17, 2013

Abi mo kay ingon ani ako,

Ingon sa palad nga sinalikway;

Sa imo’ng tan-aw gitulisok mo,

Giwad-an mo ako ug kalipay.

Ug kung dili pa lang ako kabus,

Putli unta kini: ang kalag ko;

Kung wala pa lang ako gipugos,

Dili ko ibaligya’ng dungog ko.

Kinsa ka man nga mao’y mohukom?

Hiilhan mo ba’ng kaugalingon?

Mahikurat ‘nya ka sa kahilum,

Dagway mo nagpakaaron-ingnon.

Tindogi ako’ng gitindogan 'nya,

Tan-awon unsa’y sangputanan 'ta.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

"Hangyo sa Babaye'ng Mubo'g Lupad" - is in English sonnet format or a sonnet written in Shakespearean form.

Other terms for “babaye’ng mubo’g lupad” (prostitute): boring, borikat, puta, ug babaye sa puti’ng tabil.

Ang Balak sa Magbabalak

2013-02-13T06:00:00.001-08:00

Ang Balak sa Magbabalak

Jan. 28, 2013

Ang pag-gama ug balak dili usa ka yano lang.

Ang han-ay naglaray ug linugdang sa naagia'ng:

Matag garay niini kinuptan ug inampingan,

Matag panulbok nagtuldok mga kasinatian.

Dinhe mo mabati ang pagbati'ng lisod hisab'tan,

Dinhe mo mahikap ang hilam nga lisod buhian,

Dinhe mo matilawan unsa ang kahibulongan,

Dinhe mo makit-an daw mahikaplagan ang tanan.

Lakang, tuyok sa dagan o aginod sa orasan--

Hulagway sa luha, katawa, kagot o hupaw man,

Nigamot, niturok: ug nagbunga sa panumdoman;

Nigamot, nihoot sa kasingkasing sa tinubdan.

Sugilanon nagpukaw sa mga nahikatulog,

Sugilanon nagtulisok ug mga paghinuklog,

Sugilanon nga tawhanon ngano'ng may kamatayon,
Sugilanon nagpamatuod kita masay'ponon.

Dinhe mo mahimbisan kiskisan ang hingtungdan,

Dinhe, di' mahikalim'tan nga ikaw tawo ra man;

Managlahi'ng asoy'g tulumanon sa kinabuhe,

Managlahi'ng laraw ug nagkadaiya'ng pagbati.

Mga kaagi'ng buot buy'an sa kinailadman,

Mga pinitik buot mabutyag sa kadaghanan,

Basin diay motaroy pana sa pagkamatarong,

Basin diay makahatag pagtulon-an, dugang po'ng...

Basin diay mogitik hagikhik sa magul-anon,

Basin diay makapahimatngon sa lungsoranon.

Bisan unsa'y rason daro gayud sa kaugmaran,

Bisan pa'g lit-agan, lanitan, tinguha, totokan.

Batikos nagbalikos hapyod nga dili mosimang,

Batikos sa panghinaot gama nga gayud lamang.

Pasumbingay aron matugkad mo'ng kamatuoran,

Pasumbingay 'ron mabati tay-og's kinauyokan.

Tunok ni Rosas

2013-01-30T17:00:00.000-08:00

Tunok ni Rosas
January 29, 2013

Bukhara kini'ng piyoos
nga natun-ogan
nga gihilantan
nga gi-uhaw
sa imo'ng ngalan.

Dad-a kanang baso nga puno sa kalayo.
Lantawa ang pangadye sa mga tabugok.
Naglingo-lingo ang mga tabasak.
Pangayo ug relo, adto-i ang luyo--
nga nag-umido remedyo sa
alboroto sa imo'ng lolo Dominggo.
Hangyo-a ang pari nga nagmata.
Singhagi siya!
Namati ba? Biya-e, pasagdi ang amaw
nga kulisaw nga nagtuyhad sa ilalom sa sako,
tinan-ugan sa bakolo.

Nagbakho ang rosas...
Natunok sa tunok...
Gitunok sa tunok...
Wala siya'y tunok...
Nagtungok lang siya.

Lapida sa Tig-suyop ug Tig-hithit

2013-01-25T12:19:00.001-08:00

Lapida sa Tig-yupyop ug Tig-hithit

January 24, 2013

Ani-a na si Bong nga nagbuy-od.

"Agoy!" tinga n'ya's tumang kalisod.

Ginhawa kansang baga pinugos,

Nagbuga kadto’g krus nga pag-antus.

Langhap sa kaha nga dinosena;

Kulihad, bagtok, dalag nga plema.

Sugod pa n'ya sa edad nga walo,

Una'ng pabulhot sa sigarilyo.

Alangan, hain s’ya mopahulay?

“Sa kaha pod!” tubag sa nag-lamay.

Ani-a na si Bong, wa na’y kusog.

Mura siya’g trapo nga nag-umog.

Wa man unta kini siya’y tango;

Nawong n'ya daw ungo nga maligno:

Nagpangluspad iya’ng mga wa-it;

Nap’yahok, nagsiga'ng mata, hait!

Mura siya'g tukog, daw tipal-o;

Ang edad niya kawhaa’g tulo.

Karon unsa'y gahulat kaniya?

Libo-a’ng ulod nga wala’y mata!

Ani-a na si Bong, wa na’y suyop.

Usa ra ka stick kuno i-huyop

Bahala’g sigarilyo motuok

Basta kahapsay gayud mohan-ok.

Lami kuno ang manigarilyo

Bisan ilong mura na’g trambotso.

“Traynta na kuno, ako,” nisantop,

Mao lang gihapon suyop-tayhop.

Unsa'y gidangat, ug apektado?

Baga niya nga nag-aso-aso.

Ani-a na si Bong, wa na’y hithit.

Sa druga siya gisangpit, nihirit;

Wa’y nidulot kaniya nga tambag

Bisan pa sa kalisod, nidasmag.

Dagway nga kaminghoy ay! nagloyloy;

Yupyop-pabulhot bisan pa’g pusoy.

Bata pa kadto apan kunot na,

Ug suwang pod niya niyakmo na.

“Tabangi ko?” uwahi’ng pamaghot.

Mao! kung wati na’y nagpaabot.

nevaeH Heaven

2013-01-20T14:46:00.000-08:00

nevaeH Heaven
19forgotten

O Romeo~

hinigugma ko
langit ko
kalibutan ko
kalipay ko

kung nasayran mo lang
kung nabutyag ko lang
kung nahonghong ko lang
kung nakuptan mo lang

kining kamot ko
kining dughan ko
kining palad ko
kining lawas ko

nag-pangaliya
nag-Santa Maria
nag-Santo Niño

nag-HesuKristo

sa imong panit
sa gipangandoy
sa kalipay
sa ako'ng kasingkasing

nga unta mohikap
mahikap ki'ng dughan
hikap sa kapalaran
diin hikap gidid-an

ngadto
paingon
diretso
sa

naghigwa-os nga hypothalamus
kini naghangus
para ikaw ma-gakus
bugkos niini'ng ako'ng panguros.

O lisod iginhiwa
kung tanlag ang nag-gwardya.
Antuson ko na lamang
--unta mo nahisabtan.
Sa imo'ng mga mata
wala 'ko gayud na-ila
kung kinsa ka...
sa imo'ng mga ngabil
wala 'ko nahagki
kung asa ka...
apan nabati ko kato'ng
imo'ng walang kamot
nga nagpahulay sa ako'ng paa,
saghid dap-ig gamay
ubos sa ako'ng hita.

O Romeo!
Dad-a nalang kining lawas
--apan ibilin kini'ng kalag.
Pusta ug igaid sa baroto,
lawig ngadto sa dunggoanan sa mga patay.
Bugtong paagi lamang kini
nga mahilayo
ako kanimo
sa hangtud
nga pagpahulay.
Dad-a. Palihug lang.

Requiescat an pace

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Hilo

2013-01-19T14:21:00.000-08:00

Photo by Ethan E. (my son)

Hilo
Jan. 12, 2013

Hala, ikaw diay na?! Ija ra!
Ngano nga ani-a naman pod ka?
Nanimaho'ng init sa adlaw, 'kaw;
Kangil-ad mo labing nagpanglisngaw.
Dugay man gud ka's bungtod umahan.
Nagbugwal ka's bagtokong daruhan?
Diin asa man nimo gitugsaw?
Lawgaw kanang imo nga panghupaw.
Didto na pod kang dulce Maria?

Unsa ba?! Nagbansiwag na sad ka!
Unsa naman pod imo'ng gibitbit?
Mao na sad kalipay nga pait?
Pahuwas o botelya's kalooy?
Kay kung mao naman pod 'na...
Hala, ikaligo nalang! Puslan man!
Aron kasingkasing mo malumsan.
Hay... mag-unsa naman lamang kaha?
Kung kinabuhe mo nagtangag wa,
Kalig-on sa kahuyang... dugang pa!
Lungon ra'y modayong kanimo sa
Kahangturan.

Lagi, imo'ng dughan!
Nga'ong balikan na pod ang hinungdan?
Ipalabay nalang ang nanglabay;
Forgive and forget kay kini budlay.
Ilubong na lang, pangita'g lain!
Kay sa ako'ng kabahin, mahalin
Pa oy! Hamis pa man imo'ng tapay.
Daghan pa nimo nga mosambilay.
Mokabyon g'yud kung bulsa mo bos-uk.
Di' magpuyo nga susama'g ok-ok.
Mga bukton mo dagko kaayo.
Gamita! para g'yud mapuslan mo.

Dia na pod imo'ng mga anak!
Patya nalang! Nagkundinar-hilak
Sa imoha'ng kalag. Nagpalit-ag
Man gud ka sa imoha'ng kasilag.
Unsa man bi, padayon, Kokoy ko?
Dia ko'y pistola'ng di' mobuto.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Poet's remarks:
"Ija ra" is the same as - "iyaha ra"! Though most people say - 'ja ra! "Ija ra" is a Boholano slang. It's a phrase that expresses disgust and/or disapproval. It's like saying: Ew! or I don't want to be in your shoes! or You're disgusting!

I used to hear this phrase when I was little. I have not heard it for years and believe it has disappeared from Visayan. Hopefully, using this phrase in my work will bring it back to life. I know "ija ra" is not a nice thing to say but I rather miss it. I might hear this phrase again from somebody. We'll see!

Tinaguan sa Kaban ni Nhejzheen: nevaeH Heaven (Sugilanon sa Gugma)

2013-01-15T12:39:00.001-08:00

nevaeH 19forgotten

Pasiuna: Anaa ako'y ipaambit nga sugilanon, sugilanon kini kanako sa dalaga ug batan-on pa. Tinuod kini nga kaagi. Maingon ta’g ako'ng “Handumanan sa Usa ka Awit”. Kini nga pagbati nga nahisulat nganhi kay nagabasi, nga para kanako, medyo tukma sa tinuoray nga panghitabo, apan kinuhaan ug dinungagan aron mamahimo kini'ng mabulokon nga sugilanon.

Pasidaan: Kini nga sinulat naglangkob ug mga pulong pang-dagko -- sama sa pulong gikan sa tawo nga anaa'y halapad ug mahait nga salabutan.

Batasan na ra ba gayud kanato'ng mga Pilipino nga kung maminyo na, isnaban o did-an na dayon ang panaghigala sa kanhi'ng hinigugma. Pasensya na kay lahi ra ba 'ko, higala kay higala g'yud, bisan pa'g uyab nako kanhi. Ang nangagi, nangagi na… TULDOK. Minyo na man pod. Apan sa ngalan sa panaghigala, managkaila pa gihapon -- mouyon man o dili. Gukdon nako. Ug kabad na lang!

Palihug lang, sa mga nakaila sa kung si kinsa man ang ako’ng gihisgutan nganhi, respeto ngadto kaniya ug sa iyaha’ng pamilya mao’y ako’ng gipangayo, ug gihangyo. Kung unsa ma’y pagsaway, pagpangdaot, pagpanglibak… dinhe kanako ipunting. Tungod kay nasayod na ako nga ang estorya kay usahay dili lang kulangan, dungagan pa. Wala ako'y problema sa ako'ng suod nga mga kabanay o higala, ang mga mahilabtanon lang. Wala ako nanagang, nagpasidaan lang.

Sa pagkakaron, si Romeo kay usa ka responsable ug buotan nga pagka-bana ug amahan sa iyaha’ng mga anak. Mao pod ang iyaha’ng kapikas: buotan, responsable, masinabtunon ug makapaagni, dili lang sa hitsura, sa batasan pod, usab. Anaa ako'y dako'ng respeto sa duha kanila. (Salamat sa friendship to my two beautiful friends.)

Pagtulon-an: Basaha ug kamo na’y bahala nga mo-hukom, mga tig-sunod.

* Nagpitik pa gihapon tungod kay anaa gihapo’y paghigugma—apan, pagbati kini taliwala sa amo’ng panaghigala, wala’y sobra, wala’y kulang.

Romeo: Mr. Talented

Nyla: Ako

This was posted on my blog on Jan. 2013. Here is the original posting:

Kini nga sugilanon kay nagabasi sa tinuod nga panghitabo'ng tinuod nga dili gayud. Tigmo-tigmo agokoy sa suba 'ta mag-asoy. Itago ko lang ang mga ngalan sa hingtungdan agi'g respeto sa ila'ng nahi-aguma'ng maingon ta'g kapait ug kapakyasan. Dandansoy... Tawgon ko ang lalaki: Romeo, ug nganlan ko ang babaye: Nyla. Si Romeo kay pulo'g walo ang pangidaron. Usa siya ka maabtiko'ng batan-o'ng lalaki nga anaa po'y ikapanghambog nga talento, ug nagbugkos pod ug maayo'ng kalidad: matinahuron, marespituhon; maayo modula sa basketbol; hitsuraan, may barog, ug inilog. Ang iyaha'ng hulagway kay medyo kamay-ong sa usa ka inila'ng aktor sa pelikula. Dili ko lang nganlan kay lisod na. Dagha'ng mga babaye ang nakagusto kaniya tungod lagi kay hanas ug patsada mosayaw, ug ang pinaka kay usa pod siya ka miyembro sa banda--usa ka gitarista. Tataw kaayo ang iyaha'ng pagka-mabihagon ug gukdonon. Babayero daw panaghisgot sa mga kababayen-an, uban. Si Nyla usab kay nag-edad ug pulo'g walo. Usa siya ka dalaga nga mapahiyumon, simple lang, dili hinumbalay, mahigalaon, matinahuron,ug matuohon sa Dako'ng Makagagahum. Dugay ra niya'ng gusto nga mamahimo'ng trato ni Romeo--nga iyaha'ng ka-eskuwela sa elementarya. Ug sugod pa sa sekondarya ang mao'ng pangandoy nga iyaha nga mahimamat, ma-ila, ug maangkon gayud ang dughano'ng panaghi-usa. Hagbay pa! Matawag ta'g una'ng pinitik nga pagbati ngadto kang Romeo ang nagputos sa kasingkasing ni Nyla. Siya mao ra mismo ang tawo nga matud pa ni Nyla ang makahatag ug dako'ng kahulogan sa iyaha'ng kinabuhe.

Sa panagtapok, nga gipahigayon tuig sa 1990, kay bibo kaayo ang nahitabo: anaa'y mga panagbahakhak nga mga panagkumustahay; nagparada ang mga pagkaon; ug anaa po'y dula, sayaw ug nagkalain-lain nga programa, dinuyogan sa mabuluko'ng presensya sa mga nanagtambong. Sa kamulo'ng panagtabi ni Bella ug ni Nyla uban sa mga dugay-dugay na'ng wala hikit'ing mga ka-eskuwela sa elementarya, nilabay si Romeo kauban ni Alfred nga managhigala kaayo. Naagni ang panan-aw ni Nyla ngadto kang Romeo sa iyaha'ng pagka-ambungan nga wala'y sama. Nanguhit si Nyla kang Bella, "Bella, kinsa man 'to? Dinhe 'to siya nag-eskuwela sa elementarya?" pangutana ni Nyla ngadto kang Bella. Nitubag si Bella ug nagpanglingi, "Asa gud ato? Katong naka-blue? Oy! si Romeo man 'to. Mura'g seksyon 2 man siguro siya kato'ng sa Grade 6 pa 'ta, kang Ginang Tansya. Nakalimot ka? Silingan baya 'mi ana. Ooooy~ naibog siya." Nitubag ug kalit si Nyla, "Dili oy! Nangutana lang 'ko kay wala man gud 'ko kadumdom ana niya."Hangtud nahuman na lang ang panagtapok, wala'y lai'ng gihunahuna si Nyla kon dili si Romeo. Nangutana siya sa detalye mahitungod ni Romeo ug sa kadugayan ni-admitar sa iyaha'ng dako'ng pagka-gusto. Sugod ato, nahimo'ng sumsoman si Romeo sa panag-estorya matag kita ni Bella ug ni Nyla.

Nisamot ang hilabihan nga pagbati ni Nyla diha'ng nanglantaw sila sa dula'ng basketbol, nga gipahigayon sa lungsod, kuyog sa iyaha'ng suod nga higala nga si Dana, nga suod pod nga ig-agaw ni Romeo. Sa kahimoot, nadunggan ni Nyla ang manghud ni Romeo nga si Cayla nga nakig-hinabi ni Dana nga nagkanayon, "Ay! kuyog diay 'mo ni Nyla, crush ni Manoy. "Nipahiyom si Nyla ngadto ka'ng Cayla. Wala siya nagdahom nga anaa diay igsoon si Romeo nga ika-duha'ng manghud nga babaye, guwapa. Sa hilum, dako kaayo'ng kalipay ang gibati ni Nyla sa nahibalo-an apan pasumangil kini'ng wala nakadungog sa nadunggan. Nagpanikadsikad ang kasingkasing ni Nyla sama sa tawo'ng nakadaug sa Jai Alai. Hasta niya'ng lipaya: ug didto nahimugso ang tinud-anay nga tuburan sa kalipay.

Mga pipila ka bulan ang nilabay, ug usa ka gabii niana: si Nyla ug ang iyaha'ng ig-agaw'ng lalake nga nag-ngala'g Renan ug higala'ng babaye nga si Dana, nanagkuyog aron sa pagtan-aw'g dula'ng basketbol. Matinguhaon kaayo si Nyla nga makakita sa hinungdan nga usa si Romeo sa mga mandulaay. Malanog kaayo ang palakpak-singgit sa mga dumuduong. Human sa dula ni Romeo kay nagpahuway kini siya ug nakita niya si Nyla, Renan ug Dana. Samtang si Nyla ug Dana nibiya kadyot sa plaza, niduol siya ka'y Renan ug nangutana, "Bai, kumusta? Kuyog diay 'mo nila'ng Nyla ug Dana? Nanglantaw mo'g basketbol? Ig-unsa diay 'mo ni Nyla, bai?" Nitubag si Renan nga wala'y katingala sa pagtuo'ng nakisayod o nangumusta lang: "Ok, ra bai. Ig-agaw 'mi ni Nyla, bai. Oo, kuyog 'mi kay gusto man sila makig-tan-aw'g basketbol." "A... mao ba? Ig-agaw baya pod 'mi ni Dana. Sige, bai!" tubag ni Romeo sa dinalidali ug palakaway pabalik sa dulaanan samtang iyaha'ng mga ka-dula ug ka-barkada naghulat.

Kada patigayo'ng class reunion sa paninugdan, anaa gayud ang presensya ni Nyla -- sa pagdahom nga motunga ang lalaki nga mao'y una'ng nakapapitik sa iyaha'ng tinubdan ug kinailawman. Si Romeo pod usab; managpareha ang ilaha'ng pagbati mahitungod sa tinu-ig nga panagtapok. Wala'y higayon nga dili sila motambong. Bisan sa mga patigayo'ng kalingawan sa lungsod, anaa gayud ang ilaha'ng presensya sa pagtuo'ng motunga ang matag-usa kanila. Halos usa si Romeo sa mga tumatampo sa programa matag kalihukan sa lungsod. Inila kaayo siya sa nagkalain-lai'ng dapit sa iyaha'ng pagka-maayo'ng mosayaw. Ug anaa'y dagha'ng lain pa - nga mao'y nakapadani ug nakapatapot ni Nyla ngadto kaniya.

Usa ka adlaw niana, samtang nagbaktas si Nyla paingon sa balay ni Bella, kalit kini'ng suod nga higala nitunga sa iyaha'ng kiliran. "Nyla! Nyla! Gusto ka mo-apil sa ipahigayon nga sangka sa sayaw karo'ng umaabot nga kapistahan sa ato'ng lungsod? Ang ato'ng Purok kay nagkinahanglan ug walo ka manayaway. Apil ba!" kombinse sa iyaha'ng higala ug silingan nga si Bella. Si Bella mao ang usa sa iyaha'ng sinaligan kung maghisgot na gani ug sekreto ug kabahin sa ilaha'ng mga naib'gan. "Mao ba?" tubag dayon ni Nyla. "Hoy! Kabalo ka mo-apil baya si Romeo, mo-apil pod 'ko. Ikaw? Apil ba! Sige na! Sige na!" Sa wala'y pagduhaduha, nitubag dayon si Nyla, "Sige, apil ko."

Adlaw'ng Sabado. Masadyaon kaayo ang mga panag-estorya ug panagkuyog sa grupo'ng mananayaw. Sa diha'ng nanagtapok na sila sa gipahigayo'ng una'ng praktis, anaa'y mga panag-ulaway ang nabati. Apan pahipi sa kaulaw ni Nyla kay pagkamadasigon ug pagkamalipayon kay lagi masidlakon ang pagka-anaa ug panagway ni Romeo; ug anaa po'y buswak nga mga pagbati'ng dili masabot matag-usa kanila. Gilaw-gilaw sa mga mata ang motagbo matag siplat ni Nyla ngadto ka'ng Romeo ug ni Romeo ngadto kang Nyla.

Human sa praktis, niduol si Bella ngadto kang Nyla. "Nyla, kato'ng bayhana o... lingi-a ba. Lingi-a! Mirabel iya nga ngalan. Kabalo ka, kana si Mirabel kay uyab baya daw 'na ni Romeo. Mao na'y ako'ng bag-o'ng nahiringan. Kiat ra ba kaayo nga bayi. Ga-estambay ra 'na siya karon ilaha'ng Nang Sita kay wala ma'y eskuwela. Ingon pod si Nene nako, naibog ra daw na siya ni Romeo. Ambot asa'y tinuod, " hisgot ni Bella ngadto kang Nyla. Nahugno ang pagbati ni Nyla, apan sa iyaha'ng hunahuna, uyab ra bitaw sila. Padayon gihapon ang pagbati ni Nyla nga pagka---malaumon bisan pa man sa nahibalo-an,

Sa wala pa ang sangka sa sayaw, managkitaay ug managkuyogay si Nyla uban sa iyaha'ng mga higala, ipon usab si Romeo ug ang iyaha'ng mga ka-barkada. Padayon ang ilaha'ng panagkitaay. Sadya kaayo ang ilaha'ng panagkuyog.

Birig sa mga totok, pahiyom, katawa ang nidat-ol sa mga pipila ka tuig taliwala ni Nyla ug Romeo.

"'Day Nyla! anaa ka'y bisita, 'day!" matud pa sa silingan nga si Nang Beni. Nigawas si Nyla ug nalipay kaayo kini. "Renan, nakalaag man lagi?!" Nagkatawa ang ig-agaw ug niingon, "Na, wa'y lingaw mao'ng nilaag ang bata." Nasayod na si Nyla, ngano. "Nakabalo na 'ko ngano'ng nilaag ka. Moanhi-ay ra ba si Dana karo'ng taud-taud, magsapon g'yud 'mo." "Mao ba? Nyla, nakabalo ba si Dana nga nakagusto 'ko niya? Imoha ba siya'ng giingnan? Ayaw ingna ha--ako ra." "Wala nako ingna oy! Kurog baya 'ko nimo," pasabot ni Nyla. "Sige ka, nangutana ra ba 'to iyaha'ng ig-agaw nga si Romeo kung ig-agaw ba daw 'ta." "Romeo? Romeo nga kinsa?" sukit-sukit ni Nyla. "Romeo, ambot unsa'y apelyido ana niya. Ig-agaw man daw sila ni Dana." "Unsa?! Diha ka? Oh my! Tinuod ka?" hiko-hiko ni Nyla nga pangutana. "Lagi, niduol man 'to siya'g kalit sa ako-a. Nag-estorya ra gud 'mi ug kadyot. Ngano'ng interesado man ka?" Dako kaayo'ng ngislit ni Nyla, ug durong pangatawa sa duha.

Usa ka adlaw niana, tuig sa 1997, nahitabo ra g'yud ang gipangandoy ni Nyla. Sa mga pag-antos dala pangabubho nga iyaha'ng gibaba, natagamtam ra g'yud niya ang pagbati'ng Langitnon nga wala'y sukod ug susama. Mura'g gibayaw siya sa kalangitan matag pamisita sa iyaha'ng hinigugma bisan pa man sa mga pagsunlog sa iya'ng duha ka igsoo'ng lalaki, ug sa iyaha'ng pagka-inosente sa kinabuhe'ng gugmaan. Kada pamisita ni Romeo kay wala'y hanaw si Nyla kung unsa'y dapat hisgutan, unsa'y itubag, unsa'y himoon, magpalayo o magpaduol ug uban pa'ng mga kalihokan nga makapalibog ug makapa-boang isip manag-uyab kay bagho-ay pa lagi.

Nagtungha si Nyla sa usa ka unibersidad sa kurso'ng pinili sa iyaha'ng pagka-wala'y kasiguro-an sa kolihiyo. Matawag nga para kaniya usa lamang ka introduksyon sa kat'loa'ng ang-ang sa kinabuhe ang mao nga kurso. Nagtungha siya "kuno" sa usa sa pinakamaayo'ng unibersidad. Nahimutang kini'ng tulunghaan sa halayo'ng dapit, mga pipila ka kilometro ang gilayoon. Matag Biyernes mouli gayud si Nyla sa pagdahum nga iyaha'ng makita ug masud-ong ang hinigugma nga si Romeo. Ang ilaha'ng panagkita ug panagkuyog kay kinuptan ang pagbati tungod kay konserbatiba lagi si Nyla, bisan kuhit, magmadili-on. Ang iyaha'ng gihunahuna mao ang reputasyon nga dili kini mabulingan isip Katoliko.

Sa laktud nga pagka-estorya, human sa pipila ka mga bulan ang nilabay... ang ila'ng panag-uyab ni Romeo kay nahimo'ng lama na lamang sa kagahapon. Mao kini ang nahitabo:

Samtang naglingkod si Romeo sa lingkuranan sa plaza, nag-atobang ni Nyla nga nagyaka sa bermuda, nangutana siya, "Ngano diay? Gusto man daw ka makig-estorya nako, Ny. Importante ‘na? Makulbaan man pod 'ta." Kalmado'ng nitubag si Nyla sa wala'y pagduhaduha, "Romeo, tapuson na lang nato ang ato'ng relasyon. Mao lang man gihapo'ng estoryaha."

Nakurat si Romeo sa gibungat ni Nyla. "Unsa?! Unsa'y mao lang gihapon?" nagtotok ni Nyla inubanan sa dako'ng kabalaka. Nanghupaw si Nyla nga nagdala’g kaminghoy. "Basta! Dili na 'ko gusto nga mopadayon niini'ng ato'ng relasyon. Daghan ko'g nadunggan mahitungod nimo. Nabungog na'ko sa ako'ng mga nahisayran." Nag-selos ra diay si Nyla apan wala siya nahisab'ti ni Romeo. "Unsa'y imo'ng nahibalo-an? Ikaw gud motuo man ka nila," matud pa ni Romeo nga nag-maskara ug kahiubos.

Nahimo ni Nyla ang pagsulay sa pakigbulag sa hunahuna nga masuta niya kung tinud-anay ba gayud ang pagbati ni Romeo ngadto kaniya agi'g sukod sa pinitik--tungod sa mga sugilon nga anaa daw'y lai'ng uyab si Romeo. Sa wala damha, ang pagsulay nga gihimo ni Nyla kay nahimo'ng bikil ug bugto sa ilaha'ng relasyon.

Nihinay-hinay ug biya si Nyla ug niingon, "Romeo, dili na 'ko magdugay kay anaa pa ako'y hikayon. Nanghinaut lang 'ko nga magkita ra 'ta sa kagahapon." "Wo! Grabe g'yud diay 'na. Kinsa man 'nang gatabi nimo?" Mugtok ug hugno kaayo ang panagway ni Romeo nga ni-atobang kang Nyla ug niingon, "Ikaw gud, Ny... Ginoo ra'y mag-igo." Nagkinuptanay sila'g kadyot sa tan-aw nga wala'y pulong nga nabungat matag-usa sa wala pa sila nibiya ug nagbulag sa ilaha'ng gibarugan.

Subo'ng tan-awon ang duha nga nagbaktas pahilayo sa matag-usa kanila, pabalik sa ilaha'ng matag pinoy-anan. Ang ila'ng mga bukton kay nanaghoyhoy nga naghulagway sa tawo'ng pusoy, pusoy pa sa tana'ng pusoy.

Naghubog si Romeo sa nahitabo, samtang si Nyla usab kay wala nahimutang sa mao'ng panagbulag. Naglibog siya ug nagbasol sa iyaha'ng gihimo. Gipangutana niya ang iyaha'ng kaugalingon kung insakto ba ang iyaha'ng gihimo atobangan sa espeho. Niana'ng gabhi-ona, gaulbo-ulbo ang dughan ni Nyla ug ga-tubod ang iyaha'ng mga luha nga wala'y pag-undang, ug nabuntagan na lang--wala gayud siya nahimutang. Nasakitan kaayo siya sa nahitabo apan matud pa niya, "Kung nahigugma man si Romeo kanako, dili unta 'ko niya buhi-an. Iyaha unta ko'ng gisunod ba lang. Ug mas nindot pa niana, giga-id ba lang unta sa unsa man, wala man." Sa tantong balik-balik ug lantaw sa litrato, naka-aghat siya'g gama'g balak agi'g pahuwas sa hoot niya'ng dughan. Ang balak nag-ulohan: nevaeH.

nevaeH

19forgotten

O Romeo~

hinigugma ko

langit ko

kalibutan ko

kalipay ko

kung nasayran mo lang

kung nabutyag ko lang

kung nahonghong ko lang

kung nakuptan mo lang

kining kamot ko

kining dughan ko

kining palad ko

kining lawas ko

nag-pangaliya

nag-Santa Maria

nag-Santo Niño

nag-HesuKristo

sa imo'ng panit

sa gipangandoy

sa kalipay

sa ako'ng kasingkasing

nga unta mohikap

mahikap ki'ng dughan

hikap sa kapalaran

diin hikap gidid-an

ngadto

paingon

diretso

naghigwa-os nga hypothalamus

kini naghangus

para ikaw ma-gakus

bugkos niini'ng ako'ng panguros.

O lisod iginhiwa

kung tanlag ang nag-gwardya;

antuson ko na lamang

--unta mo nahisabtan.

Sa imo'ng mga mata

wala 'ko gayud na-ila

kung kinsa ka...

sa imo'ng mga ngabil

wala 'ko nahagki

kung asa ka...

Apan, nabati ko kato'ng

imo'ng walang kamot

nga nagpahulay sa ako'ng paa,

saghid, dap-ig gamay,

ubos sa ako'ng hita.

O Romeo!

Dad-a na lang kini'ng lawas

--apan ibilin kini'ng kalag;

pusta ug igaid sa baroto,

lawig ngadto sa dunggoanan sa mga patay.

Bugtong paagi lamang kini

nga mahilayo

ako kanimo

sa hangtud

nga pagpahulay.

Dad-a. Palihug lang.

Requiescat an pace

Ang panagbulag nila ni Romeo, nga para ka Nyla, kay minilyones na nga mga tuig ang nilabay, apan lab-as pa gipahon ang mga panghitabo nga nagapabilin sa iyaha’ng panumdoman. Gilingaw ni Nyla ang kaugalingon sa pag-biyahe ngadto sa nagka-diin-dii'ng mga lugar sa kaparentehan aron makalimtan lang ang nabu-ak niya nga kalipay.

Duha na ka bulan ang nilabay, nahimamat ni Nyla si Antonio nga usa ka inhinyero'ng Tagalog nga empleyado sa usa ka ahensiya sa Manila. Gipaila-ila si Antonio ngadto kaniya sa suod pod nga higala nga si Amanda. Na-destino si Antonio sa lungsod sa kontrata nga pag-pintura sa mga bag-o'ng natukod nga mga balay-trabahoan sa nahitabo'ng pagpadako sa usa ka planta. Sa wala nagdugay, nagka-uyab si Nyla ug si Antonio sa panghina-ot nga mahikalimtan si Romeo. Sa mga pahiyom ni Nyla atobangan ni Antonio, si Romeo pa gihapon ang nag-ong-ong sa iyaha'ng panumdoman.

Sa diha'ng unom ka bulan na ang nilabay, human sa panagbulag, nahibalo-an na lang ni Nyla nga anaa na'y lai’ng hinigugma si Romeo. Nahimamat kini'ng iyaha'ng pangasaw-onon human sa ilaha'ng kalit nga panagbulagay. Subo kaayo ang gibati ni Nyla sa nahibaloan. Iyaha'ng gibasol pag-ayo ang iyaha'ng kaugalingon sa nahitabo. Nibiya na lang si Antonio nga wala'y nahimo. Bisan karon, kung motukar na gani ang "Dying Inside To Hold You" by Timmy Thomas, mahinumdoman dayon ni Nyla si Romeo, kay mao man kini ang kanta nga balik-balik nga gitukar sa ilaha'ng ulahi'ng gipahigayon nga class reunion sa Costa Bravasima (aladto-anan sa mga turista); kini ang gigamit nga musika sa tampong sayaw ni Romeo ug sa iyaha'ng ka-grupo ngadto sa gipasi-ugda'ng kasaulogan alang sa kapistahan sa lungsod; ug mao pod kini ang melodiya nga sa hangtud karon nagtugtog ug nagduyan sa *nagpitik pa gihapo'ng kasingkasing ni Nyla.

Pahimangno: Para kanako, kung insakto na'g pamoot, wala'y problema ang halok ug gakos. Apan, hibaw-i baya nga asa gayud magsugod... Likaye sa hingpit ang pagtugyan sa bandera sa pagka-putli, kay kasagaran sa mga kauyaban, ang gipaabot lang kay ang trophy sa pagka-lalaki o pagka-babaye. Paningkamoti nga dili ikaw mahitabo'ng usa ka biniyaan, ug labaw sa tanan, mamahimo'ng angkan o lalaki nga nilit-agan. Lisod na kaayo ang kinabuhe karon. Hunahunaa gayud kung unsa'y sangputanan sa imo'ng pagabuhaton sa matag karon ug unya.

~~~

Sa tinuod lang, ayha ra nako natagamtaman ang "Langitno'ng Himaya" human sa adlaw sa ako'ng kaminyoon (kasal). Naabot ako sa US ato'ng bulan sa Agosto, petsa 19, ug nakasal sa Septembre 2, 1999. Pangkaugalingo'ng pagpugong ug pandisiplina'ng pangkaugalingon - mao kana'y mga hiyas nga ako'ng dako'ng ikapasigarbo. Ang wala'y sama nga respeto sa ako'ng mahigugmao'ng kapikas kay dako pod ug ikatabang. Bisan tuod laagan ako sa pagkabatan-on pa, apan pinili ko ang ako'ng mga higala, ug ginalantaw ko pod kanunay ang ako'ng ugma. Hinuon, dili baya pod tanan ang sangputanan wala'y nada. Anaa'y pipila nga nag-una-una pero mga responsable man; uban kay nakahuman sa tulunghaan ug nagsaad nga anaa gayu'y kasiguro-an, apan kadaghanan ug kasagaran sa mga nagbansiwag... kay wala'y nada ang resulta. Gikinahanglan nga responsable kita sa matag-lakang nga ato'ng pagahimoon. Kay kung dili, kita ra pod ang mahitumpawak sa kalisdanan ug kaalaot. Humana gayud ang pag-tungha aron makab-ot ang kalampusan. Paningkamoti nga anaa kita'y ikapakita isip balos sa tabang nga ato'ng nadawat gikan sa mga nagsuporta: dili kuwarta, kon dili, ang pagbaton ug trophy sa kalampusan--nga mao ang propesyon. Hunahunaa gayud ang hingpit nga paningkamot sa ato'ng ginikanan ug kaigsoonan. Dili lalim!

Sa mga puya pa sa pangutok: Tuo nako. Kung kinsa man kana'ng nilalang nga inyoha'ng nahigugmaan karon, anaa'y dako'ng purohan nga dili pa kana mao. Basin magbasol na unya 'mo sa kaulahi-an... sigurado-a gayud!

Think for a moment to avoid a lifetime of regret. A few moments of pleasure are nothing compared to unending pain for you and others.

Alagad

2013-01-07T23:50:00.000-08:00

Alagad

January 5, 2013

O ulipon sa panglingla,

sa wali sa sapi ikaw mosimba;

ihiklad kay imoha’ng ibuklad

ang pag-alagad nga
wa'y nada.

Katilingban sa kahilum,

amang gani bisan pa’g bukbokon;

unsa pa kaha'g saksi lang

sa hiwi mo'ng pangagamhanan kini
motaho o mopasaka?

Lungsoranong Pilipinhon,

sa totok sa lihok-krimen kini mobuy-od;

suknaon kay moyambi ang ngabil, ug dila

motiglum sa pamolitikanhon mo'ng
dunot.

O alagad sa panglingla,

sa supot sa pangorakot ikaw manupot;

maabot ra ang takna nga ang mga gutlo

mopisat kanimo nga sa kanamo
ali-luy-a!

Oo, dia ako, maghulat kanimo.

Hala lubaa! kay kini'ng ako'ng tingog

sa kanimo mosonata. Prisoha! kay sayawan ‘ta ka

niini'ng mahait ko’ng nasudno'ng
gugma.

Balik-Lantaw Nato'ng Duha, Ninyo'ng Duha

2013-01-01T22:14:00.005-08:00

Balik-Lantaw Nato'ng Duha, Ninyo'ng Duha
Dec. 26, 2012

Para kang Pael
Tinuod ngalan: Raphael Sabellano

Pagka-wala ko ba damha sa mga tuig nga naagi-an 'ta--
sa mga adlaw dihang atbang sa balay mopatong ka
sa liog's "Rotary Club" daw sunoy nga gaputak-putak
(uban sa imong higala) diay lahi diay kadtong imoha;
gatan-awon 'ta ka, kuyog mo'ng Ondoy nga kabalo na ka.

Pagka-wala ko ba damha sa mga tuig nga naagi-an 'ta--
sa mga kahapunon dihang atbang sa balay managhulat
kamo sa hanggat niining hiniktan, Andat, Opyang, ug uban
sa pakigdula'g layat, lupad ug dagan-dagan sa kadalanan;
gatan-awon 'ta ka, kuyog mo'ng Ondoy nga kabalo na ka.

Pagka-wala ko ba damha sa mga tuig nga naagi-an 'ta--
sa mga kagabhi-on dihang atbang sa balay kamo gatugdon
sulod sa kural, atobangan sa baybay ug dip-ig sa karsada,
managkup'tanay ato'ng mga mata nga wala nimo hibal-a;
gatan-awon 'ta ka, kuyog mo'ng Ondoy nga kabalo na ka.

Pagka-wala ko ba damha sa mga tuig nga naagi-an 'ta--
sa mga kagahapon dihang atbang sa balay nahimugso
ang hamubo'ng sugilanon sa kinabuhe nga nagbaton ug
tubang katam-is nga para kanako pipila lang ka mga gutlo;
gatan-awon 'ta ka, kuyog mo'ng Ondoy nga kabalo na ka.

Pagka-wala ko ba damha sa mga tuig nga naagi-an 'ta--
sa mga panagtabi nato karong duha nga wala ko damha!
Hastang si-awa! Nagtuo 'ko man nga ako ra. Ikaw diay
kadtong nanagana kay siguro hadlok ka, ilabina ni papa.
Gipamati 'ta ka, wala'y Ondoy; baktinan na diay 'mong duha.

Copyright © 2013 by Nhejzheen

Rotary Club - a Rotary emblem road sign

Kahibulongang Halawod sa Lapyahan

2012-12-20T00:00:00.000-08:00

Kahibulonga'ng Halawod sa Lapyahan

December 17, 2012

O Daniel, Daniel ko'ng hinigugma~

Sud-onga, sud-onga gayud kini'ng ako'ng

lapyahan;

Subay-subaya ang kapunaw-punawan,

Subli-subli-a pagsusi lagpas sa higante'ng

sakayan.

Kalim'ti, lim'ti ang ka-itum sa panganod;

Totoki, totok gayud sa mga mahidlawo'ng

balod;

Iduko, iduko ang malawomo'ng kahisubo;

Panginhas! panginhas sa matam-iso'ng

halawod.

Matag gutlo nagbaba kini: kini ug sugilanon.

Hapyora, hapyora sa imo'ng mga puti'ng

pilok.

Wa ba kay nabati'ng kabug-at? Wa ba?

Wa ba kay namatikdan bisan d'yutay ra,

wa ba?

Lantawa, lantaw sa kalay'on sa halawod.

Ingon ana ka-halawom, lawom! ingon ana

gayud.

Piyong ug kadyot. Piyong, my love~

Mata! mata! mahulog unya imo'ng mga

mata!

Pakighigala, higala-a ang imo'ng mga ngabil;

Gaksa, gaksa'g ayo sa gugma imo'ng mga

tudlo.

Tungod kay... tungod kay niini'ng taknaa,

Duyanon mo, duyanon mo ang nahikatulog nga

kasingkasing;
Duyogan mo, duyogan mo ang nagpangadye nga

Pagbati, pagbati nga karon, ugma, ug hangtud sa
langit.

12-21-2012: Adlaw sa Hudyaka

2012-12-16T11:40:00.003-08:00

12-21-2012 sa Mayan Calendar: Katapusan sa Kalibutan

December 12, 2012

Basi sa Mayan calendar,

sa Disyembre kawhaa'g usa,

tuig sa kawhaan ug pulo'g duha,

adlaw'ng Biyernes:

ang kamot ug tudlo sa orasan,

daw mo-ungot ug moyugyog sa kalibutan;

mogun-ob sa matag-usa;

magkaguliyang!

mawatas-watas - tawo, hayop, bukid - tanan!

wala'y mahibilin--

diyosnon man,

wala'y tinuho-an,

wala'y dinapigan,

o sulogu-on man ni Satanas--

wala’y pili,

ang tibook lumulupyo--

managhilak sa kalisang;

manago sa kahadlok;

managduyog sa pag-ampo (sama sa manaygunay)

sa tingog sa kahitas-an nga hilabihan kalanog ug

sa tay-og nga hilabihan kakusog;

managan!

manggawas!

mananap nga sukad wala pa hikit-i;

motuybo, molampurnas ug

magpangka tubig ug yuta;

dili tsunami,

dili linog,

dili bagyo,

dili turnado,

dili boto sa bolkano,

kon di’ gubat sa tanang katalagman!

bisan pa'g tuk'han

ang taknaan,

matag segundo…

wala na gayud kita'y mahimo

kung maabot ang takna

sa panahon sa hudyaka.

- kini bunga lamang sa ako'ng pagkamabalaknon :)

Ang Binisaya'ng Pinulongan

2012-12-16T11:40:00.002-08:00

Ang Binisaya'ng Pinulongan

Dec. 11, 2012

  Ang Binisaya'ng pinulongan daw lama na lamang's gigikanan

-- dili na lantawon; dili na duawon; ug dili na handumon.

Hulaton ba nato’ng magkahanap ang pag-aginod nga paglambo?

O ayha na ba kung panas na! nga kita’ng mamumulong hidlawon?

Sa ani nga pinulongan, wa'y ako'ng malantaw nga kauswagan.

Hikalimti ang kabalhinan kay dinhe niini nga lingguwahe...

Mura ug wala na gayu'y paglaum nga sa kanato mangabli--

Wa'y pagtudlo; bungat nagkabaklag; nihit pa ka'yo ang basahon…

Bisan magtutudlo sa tulunghaan English mao'y rosaryohan.

Kasagara'ng mga sapi-an, hasta ultimo, bakya ang mag-Binisaya kuno.

Gagmay pa'ng mga bata, una nga ipatulon InEnglish mao!

America-nose nga sinultihan ampay sa mini'ng lungsoranon.

Pulong kinaraan nanagkamang sa mga lub'nganan sa lumad;

Sila ra ang nahisayod ug sila ra usab ang makatugkad.

Tingog ug panaghonghong sa katigulangan daw sama sa kalag;

Ang makabati sa sinati mao ang mo-utingkay'g mokaplag.

Mga politiko lagi sa Binisaya ma'yo mokumbati;

Ang makadungog mamangha sa pulong nga gibungat, makabugha.

Maayo unta politiko na lang magtutudlo sa Cebuano.

Kay kung pagdumala sa lungsod ang hisgutan, daghan wa'y hinungdan!

Ang kabatan-onan pod... texting, Facebook, ug Pacquiao, suweto kaayo.

Anaa po'y uban na-boang sa internet, video games ug bisyo.

Apan kung anaa'y mobatbat na gani ug balak/Binisaya,

Kataw-an ba lang, binoangan pa gani, 'sahay pa… ikulihad!

Naunsa man 'tawon? Kinsa man unta ang mosangyaw ug mogiya?

Hain na ba ang pagsunod-lakang sa ato'ng bililho'ng kultura?

Unsa kaha'y ato'ng kaugmaon ug tingusbawan nga simbahon?

‘Padayon ba nato’ng itipig sinilhigan sa salog, ilalum?

Mausab ra'ng dagan kung kini ato nga pagahisgutan. Usbon!

Kung magbaton lang gayud ug paghigugma sa ato'ng pinulongan,

Siguro mabanhaw'ng naanda'ng talagsao'ng hiyas, di' ra, kon di' --

kaayuhan, kalambo-an, ug kahiusa sa kinatibok-an.

basahon – materials ranging from books to internet writings

Cebuano – the language of Visayas and most parts of Mindanao

Binisaya – is the same as Cebuano, but some would argue that

Binisaya is a Cebuano or Visayan dialect spoken only throughout most

of Mindanao. However, there’s much similarity.

Alternative names for Cebuano: Sebuano, Visayan, Bisayan, Sugbuanon, Sugbuhanon, Binisaya - www.bansa.org