BOZGUN ODASI

Bozgun Odası

2011-12-31T22:00:00.003+02:00

Her zaman savunduğum hiçbirşeyin gerçekten göründüğü gibi olmadığıdır. Adapte edilmiş doğruların ne çok yanlış barındırdığını, kabul görmüş güzelliklerin biçim verilmiş çirkinlikler yığını olduğunu, aynının ne kadar uzak; ötekinin ne kadar yakın olduğunu sarsılarak öğreniyor insan. Tabii ki bunu otuzyedi yıldır yaşayarak, yirmi yıldır Bozgun Odasında biriktirerek ve beş duyu organını beş algı aracıyla besleyerek öğreniyor. Farkındalık bıçak sırtında yürümeye benziyor bir süre sonra; benliğini doyurmaya çalıştıkça açlığının ne kadar derin oluğunu görüyor ve bir süre sonra çoğula önemli gelen herşeyin ne denli önemsiz olduğunu anlıyorsun. Bilincin verdiği bir acı ortaya çıkıyor. Ne için yaşıyoruz ? Doğasında şiddet, nefret , kötülük varsa insanın, barışı, sevgiyi ve iyiliği nasıl sürdürebilir ? İnsan ne ile yaşar ? Tüm bu sorulara farklı zamanlarda farklı mekanlarda farklı cevaplar arıyorsun. İnsanlık sorununun tam ortasında model olarak kendini görüyorsun. Sırf, yıllar evvel birinden, kendini tanımadan kimseyi tanıyamazsın diye birşey duymuş ve buna inanmış olduğun için.

Bu yüzden ben artık dışarı çıkıyorum. Biraz temiz havaya, tazelenmeye ihtiyacım var. İçine düştüğüm –belkide kendimi bıraktığım demeliyim – “Üretim” fikrine dek geçirdiğim bu süreç kendi içimde bir başka yaratı sürecinin hazırlık bölümüydü. Artık okuyan gözün kelimesi, izleyen yüzün nesnesi olacağım. Eşyalarımı topladım. Hazinemin bir kısmını daha büyük bir mekana geçinceye dek kutulara istifledim. Kendime yeni bir masa aldım; yeni kalemler, yeni defterler... Yapmak istediklerim için uzun yıllardır darmadağınık olan fikirleri bir araya topladım, bir isim verdim, bir logo tasarladım, bir manifesto hazırladım; kurallar koydum. Vadelere bölünmüş planlar ile nerede olduğumu başa, nereye varacağımı sona yazdım. Bugüne dek ortada duranı kenara, kenarda duranı tam ortaya aldım. Böylece ikiye bölünmüşlüğüm somut bir anlam kazandı.

Sürdürülebilir yaşam – katlanılabilir hayat döngüsü gereği...

Herşeyin bir sonu olduğu gibi...

Bozgun Odasını kapatıyorum...

Bilerek ve isteyerek...

Nulla dies sine linea

2011-12-30T22:00:00.011+02:00

Birşeyler yazmadan geçen gün gün değildir.

Emile Zola'nın mottosu.

Hep Hiç...

2011-12-29T22:00:00.003+02:00

Hepsi bir arada olmuyor dostum. Hem efendi hem serseri, hem gidip-gelen, hem gel-gitli, hem küçük hem büyük olmuyor. Düştün mü artık canın acımıyor. Daha yüksekten atlayacak kadar da kenara yaklaşılmıyor. Olduğum yerden olduğum gibi bakıp duruyorum. Aynı yere bakmaktan yavaş yavaş görmemeye başladım çünkü her şeyin yerini ezbere biliyorum artık.

Görmeye de ihtiyaç olmuyor zaten; bakmayı unuttuktan sonra.

Bu yüzden ya hep, ya hiç diye birşey yok artık...

Hep hiçin, hiçde hepin bir parçası ...

Köpek dişimi kırdım sonunda...

Görsel : Marc Chagall, David Bergelson and Dvorye Chorol - Shtrom, no. 4

Suna Abla Üzerine...

2011-12-28T22:00:00.000+02:00

Ara sıra -her mevsimde en az bir kere- güneş batmadan, deniz durulmadan , kediler aç karınlarını doyurmadan Kandilli’ye sığınsam. Binalar arasından sanki hiç deniz yokmuş gibi, sanki hiç karşıma çıkmayacakmış gibi, sanki çok uzak bir semtin yabancısı gibi; iskeleyi görmeden, köşeyi dönmeden, su birikintilerinde kirlenmeden yürüsem. Boş yolların kenarında bana yürü diyecek yeşil adamı beklesem. Yürü dese. Karşıya geçsem. Parke taşları özenle sökülmüş sokaktan aşağı yirmidört adım atarak varsam. İskelede yine vapur olmasa. Umursamasam. Kapıyı açıp içeri girsem.

Sıcak yüzüme vursa; oturacak boş masadan önce gözlerim onu arasa. Bulsa. Rahatlasa. Dalgaya yakın, rüzgara uzak bir yere otursam gönül rahatlığıyla. "Hoşgeldin" dese o aynı adını bilmediğim bıyıklı adam, ters tabağımı çevirse, "Nasılsın?" dese utansam adını hatırlamadığım için; gülümsesem "Sen?" desem "Çok şükür... ne yapalım?" dese "Sana bırakıyorum" desem... "O zaman çinekop yaptırıyorum" dese. Kayıtsız, şartsız kabul etsem... "Ne içeriz ?" dese; "Sende olmayandan..." desem; gülümsese... Yüzümü dönsem denize birkaç dakika...

Faketmeden masama otursa; sesini duyup başımı çevirinceye; karşımda onu otururken görünceye kadar doyurmasa denize bakmak beni... “Çok kapandın odana...” dese “Kaç zamandır yoksun.” “Haklısın Suna Abla. Kayboldum...” desem, Burnunun ucundaki gözlüğünü çıkartıp boynundan aşağı sarkıtsa. “Yapma çocuğum.” Dese.

“Bugün sana yazılmamış bir şarkıyı sana söylemeye geldim. Sana yazılmamış ama ben hep seni düşünürüm dinlerken... Bugün yine yepyeni birşey öğrenemedim ne yazık ki; bütün günlerim birbirine eş ve güneşsiz geçiyor üstelik. Bu yüzden sana geldim Suna Abla. Merhaba demek istedim.” Desem. “Biliyorum bana yazılmamış ama hep bana söylenen bu şarkıyı.” Dese ve devam etse “Yapma çocuğum; herşeyi öğrenemezsin. Daha fazlası için biraz yer açmak, belki uzaklaşmak, belki ardında kapılar kapatmak gerekir. Yüzünü denize dönüp, kalbini ferah tutacaksın. Su akacak yolunu bulacak. Ama önce karnını doyuracaksın; içkini yudumlayacaksın. Zamanı biraz ağırdan alacaksın. Geç kalıyorum değil; elbet varırım yola çıktıktan sonra diyeceksin. İki ayağını bir pabuca sokmadan bir bardak kahvede içip buradan çıkıp gideceksin. Bırak geç kalasın. Herşey olur. Yeter ki sen erteleme...” dese.

Teşekkür etsem Suna Abla'ya. "Peki bugün yepyeni ne öğreneceğim senden?" diye sorsam.

"Kandilli'de tek kandil bulamazsın" dese afiyet dileyip kalkıp gitse...

Herşeyi anlardım.

Herşeyi çözerdim..

Herşeyi görürdüm...

Karın Deştiren Karl Üzerine...

2011-12-27T22:30:00.002+02:00

Kocaman bir alet çantam var; içinde yapıştırıcı, çivi, bant, kerpeten, keski, ampul, rondela, pim, mezura, testere, zamk, fırça, don lastiği, musluk başı, tel, anahtar seti, zımpara kağıdı ve yüzlerce anlamsız ıvır zıvır var ama bir tane çekiç yok. Orak var; çekiç yok.

“Aslı, çekici gördüm mü? Bulamıyorum.” diyerek cevabını bildiğim bir soru soruyorum. “Bu orağı kim koydu ortaya? Apartman dairesinde orakla ne yapılır?” bunun da cevabını biliyorum ve zaten Aslımın mutfaktan bana yetişmeye çalışan sesini duyamıyorum; Çünkü daha yakından, odamdan bir başka ses “Ben” diyor “Ben, koydum”

Alet çantamı ortada ve dağınık bırakıp usulca kilerin kapısını kapatıyorum. Derin bir nefes çekiyor; gözlerimi kapatıyor; iki adım atarak odamın kapısında beliriyorum. Gözlerimi açıyorum. Sesin sahibini; orta kitaplığın üçüncü rafından ayaklarını sarkıtmış otururken buluyorum.

“Hoşgeldin Karl.” diyorum. “Hoş bulduk”.

“Nasılsın?”

“Standart... Sen?”

“Fena... kesici aletleri artık ortada bulundurmuyoruz... Haberin olsun. Artık çocukluyuz.”

“Dikkate alırım...Değişmişsin, kilo mu aldın biraz?”

“Hayır almadım. Son görüşmemizden bu yana aynı kilodayım. Sende aynısın...”

“Sağol ama istesem de değişemiyorum.”

“Bu aralar çok popülersin. Son bir senedir, Amerika’lı gençler alanları, meydanları işgal edip ne kadar haklı olduğunu; yaşanan tüm çöküşü yıllar evvel gördüğünü; sistemini, savlarını, sözlerini, manifestonu kendilerine marş edindiler. Kapitalizmin anavatanında geç bir şöhret yakaladın; Amerika’yı da keşfettin. Bu ne acayip ironi...çizgi romanlarını iğrenerek takip ediyorum. Ucuzlatıyorlar seni...Hazmedemiyorum...”

“Hıh” diye gülümsüyor. ”Biliyorsun ki hareketi başlangıcından itibaren çelişki ile bağlantılı olarak açıklamıştım. “

“Yani hep haklıydın. ve bunların olacağını biliyordun.”

“Bir anlamda... Ama ben buraya kabul görmüş felsefemi seninle tartışmaya gelmedim... Bir süredir seni izliyorum.... Bir çok şeyi, özellikle hayallerini unutarak yaşayabiliyor olmanı hayretle karşılıyorum.”

“Unutarak yaşamak en önemli ve güzel özelliğimiz değil mi? El Turco böyle birşey işte, biliyorsun. Biz hep unuturuz.”

“Doğru ama kendini bu odanın içine sokup; anahtarını yutup; üstüne de su içip; ardından karalar bağlayarak ardından nereye koyduğunu unutarak "Şu anahtarı bir bulsam; özgürlüğüme kavuşsam" diye kendini hırpalaman bir paradoks yaratmıyor mu?.”

"Ne yapacağım peki ? “

“Karnını deşip o anahtarı çıkaracaksın”

“Ama bunu yaparken kan kaybından ölebilirim”

“Yaşamak için bu riski almak gerekiyor. En kötü ihtimal yaşama bağlılığına kendini kurban etmiş olursun.”

“Orağı onun için mi koydun ortalığa”

“Hayır, çekiçle her ne iş yapacaksan yardımcı olsun diye.”

“Her şeyin altında bir mana arama diyorsun”

"Zincirlerinden başka kaybedecek birşeyin yok diyorum”.

“Sağol Karl”

“Daha sık oku beni.”

“Hep okuyorum.”

Anormal olabilmek üzerine...

2011-12-26T22:22:00.000+02:00

Çözülmüş bir paradoksun peşinde koşuyorum. “Yorgunluk” artık dilime dolanmış bir alışkanlık sadece. Sözüm, hareket imkansızdır...

Odamdayım. Son günlerde orada burada kafası dumanlı bir biçimde dururken, düşünür gibi görünüp boşlukta yüzerken, çalışır gibi gözüküp masada süzülürken, anlar gibi bakıp içimden küfrederken; Nejat girdi odama, yıllar yıllar evvel, Hayal Kahvesinde, bir bar taburesinde, rahat rahat, püfür püfür sigara içerken görüverdim kendimi. İki püskül saçı ve hep yaşlı suratıyla “Yaşlanmışsın moruk” dedi. “Bilmek değil senden duymak canımı sıkıyor” diyemedim. Bu saldırıya karşılık “Biliyor musun? Bugüne kadar söylediğin en güzel şarkı, sana ait olmayan bir şarkıydı.” dedim. Küstahça güldüm. Eskiden olsa üstüne bir sigara yakardım ama artık içmiyorum lanet olsun ki... “S..tir.” dedi çatallı sesiyle. “Bedenin değişse de kafan değişmemiş” dedi. Bak bu doğruydu işte, gerçi ilk söylediği de doğruydu ama bunu duymak canımı sıkmıyordu.

Biraz sessizlik içine gömüldük. Nedense konuşma ihtiyacı duyan ilk ben oldum. Neden hep ben oluyorum?

“Nolcak benim bu halim Neco?” dedim. “Normal” dedi. “Nesi normal? Ortadan ikiye ayrıldım görmüyor musun? Bir yarım kalk gidelim diyor, öbür yarım kır kıçını otur diyor. Hırpalanmış bir halde uyuyor, uyanıyor, işe gidiyor, çalışıyorum. Hırpalanmış bir şekilde yazıyor, okuyor, dinliyor ve izliyorum. Bir türlü dolmuyor bu içimdeki boşluk; şuraya baksana raflardan taşan, dolaplara sığmayan tüm bu kitaplar, şarkılar, filmler, yazılar, resimler, notlar, otlar, boklar hepsi ama hepsi dipsiz bir çukura atılıyor; çukurun dibinde salyalı ağzı, keskin dişleri ile bir ben; aç bir köpek... doymuyorum. Bunun nesi normal?”

“Valla gayet normal?” diyor umarsar... Iraksak bir küfür çıkmıyor ağzımdan, keşke çıksa; çıkmıyor. Çünkü biliyorum haklı... Herşey gayet normal...

“Ya o köpek için boşluğa bir ip atmalı ya da kuyunun ağzını büyük bir taşla tıkamalısın. Bu ikisinden birini yapacak olman senin için anormal bir hareket olur ki. Acı veren normalliğine tek çözüm bu anormal davranışın olacaktır.” dedi. Neco yine bilmediğim birşey söylemedi. “Git artık dedim. İşim var, gidip büyük ve sağlam kutular bulmam lazım.“

Görsel - Louise Bourgeois - Plate 8 from He Disappeared Into Complete Silence

Kayısı Kent A4 Üzerine....

2011-12-13T22:55:00.000+02:00

Dilek Winchester tarafından gönderilen bir elektronik posta sayesinde tüm gece boyunca harika insanların yaratıcı çalışmalarına tanıklık ettim.

Altını çizerek not ediyorum kara kaplı defterime Kayısı Kent A4'ü.

Bu çalışmanın içeriği hakkında bilgi sahibi olup on iki sayıdır emek harcayan diğer tüm sanatçıların eserlerini inceledikten sonra elde ettiğim sonucun nedenimle ilgisi kalmadığını görüyorum. Kayısı Kent A4 fikri ve arkasında açılan kapılar bende düzensizlik yarattı. Ve bu en sevdiğim iç huzursuzluk. Şimdi sıra Karaköy'de, Mecidiyeköy'de seyyar fotokopiciler peşine düşmeye geldi.

http://kayisikenta4.blogspot.com/

Son kez ve İlk Kez ...

2011-12-05T00:41:00.000+02:00

Cumartesi günü, Istanbul'daki tüm kara taşıtlarının aynı anda yollara döküldüğü ve hepsinin aynı anda bir kıtadan bir başka kıtaya geçtiği saatlerde, kızımla birlikte, azimle tamamlanan bir yolculuk sonucu Emirgan'a vardık. Ve her Emirgan'a varıldığında yaptığımız gibi denizden derin bir nefes çekip, güzel bir yemek yedik ve bahçesinde "kocaman demirden bir at olan" köşke gittik...

Arka arkaya Auster okuduğum dönemde bir roman kahramanı olarak tanıdığım güzel ve sıradışı bir kadının, gerçekten varolduğunu öğrenmiş, şaşırmış ve bunun edebiyatın büyülü gücü -yoksa mucizesi mi demeliyim ? - olduğunu düşünmüştüm. Önceleri Maria - yani Sophie Calle- benim için betimleme ile vücut bulmuş, kelimelerle yaratılmış, inşa edilmiş, ete, kemiğe bürünmüş bir insanken; artık hiç kurulmamış cümlelerin, hiç yapılmamış tasvirlerin, hep gizemli kalan yanı; farklı duran, farklı bakan ve yüzlerce metne esin kaynağı olan gerçekliği ile yaşamımın kayda değer ironisi olarak not aldığım bir sanatçının "Son kez, ilk kez" isimli sergisini gezdim kızımla.

Sophie Calle'ın çalışması üç bölümden oluşuyordu.

"Son İmge", görme kaybıyla doğan veya sonradan kaybetmiş 13 kişinin hatırladıkları son görüntü üzerineydi. Her bir kişi için iki fotoğraf ve bir metin hazırlanmıştı. Önce birer portreleri ve hemen altında hatırladıkalrı o son görüntü kaleme alınmıştı. Ve Sophie Calle anlatılan o son karenin fotoğrafı ile çalışmayı bütünlüyor; izleyenin "görmek" ve " görmemek" üzerine sarsıcı bir biçimde düşünmesini istiyordu.

İkinci bölümün adı "Denizi görmek" idi. Bu kez İstanbul’da yaşayan ancak denizi hiç görmemiş insanların denizle ilk kez karşılaşmaları Caroline Champetier'in çektiği on video ile kayda alınmıştı.

"Göremeyenin gördükleri" ile "Görenin görmedikleri" üzerine çok çarpıcı ve çok anlamlı bir çalışma olmuştu. Yutkundum. Son bölüme girmeden hemen önce büyük camın önüne çekilen kalın perde aralanmış ve o aralığın önüne bir sandalye çekilmişti. Ağaçların ardından deniz görünüyor; Calle benim için "her zaman gördüğün o denize; otur bir de bu sandalyeden bak" diyordu. Bak ve gör ve biriktir. Ama ben o sandalyeye Defnemi oturtum hem ona hem denize baktım....

Son bölümde iki cümle vardı.

"Gördüğüm en güzel şey denizdir, öyle uzaklara uzanır ki görmez olursunuz...” ve “1986’da doğuştan kör insanlar tanıdım. Güzelliğe dair imgelerinin ne olduğunu sordum onlara. İlk yanıt veren, bana denizi anlatan adamdı...”

Hemen altında "Deniz Fotoğrafı"...

Bu Cumartesi şanına yakışır şekilde geçti...

Kıtadan kıtaya geçişlerimiz tüketse de sabrımızı; bu güzel şehrin şanslı sakinleriyiz...

Bir süre....

2011-11-05T01:11:00.000+02:00

Bir süre sakin, düz, açıklamasız, başka kitapları karıştırmak zorunda bırakmayacak, üzmeyecek, yormayacak, sarsmayacak, kaygısız, belki metinsiz, hatta anlatımsız, dingin, basit, kısa soluklu birşeyler okumalıyım...

.............

.........

İmkansız olduğunun farkındayım...

Ben ümitsiz bir vakayım...

......

Zeno bile bilincini benim kadar kaybetmedi...

Gelecekçilik Üzerine....

2011-11-05T00:52:00.000+02:00

" Biz, şiirlerimizde tehlike tutkusunu, enerji ve ataklık alışkanlığını dile getirmek istiyoruz. Korkusuzluk, gözüpeklik, başkaldırı, şiirimizin başlıca öğeleri olacaktır. Edebiyat şimdiye dek dalgın hareketsizliği, kendinden geçişi ve uykuyu övdü. Biz saldırgan dinamizmi, hummalı uykusuzluğu, koşuyu, ölüm perendesini, şamarı ve yumruğu yücelteceğiz.

Dünyanın görkemi yeni bir güzellikle zenginleşti: hızın güzelliği. Ateş soluyan yılanlara benzer borularla donatılmış bir yarış otomobili, kükreyen bir yarış otomobili, Samothrake Nike'si heykelinden daha güzeldir.

Savaştan başka şeyde güzellik yoktur. Saldırgan nitelikte olmayan hiçbir eser başeser olamaz. Biz, dünyanın tek sağlığı olan savaşı, militarizmi, yurtseverliği, uğrunda ölünen güzel ülküleri ve kadının aşağılanmasını yüceltiyoruz.

Biz müzeleri, kitaplıkları, her türlü akademiyi yıkmak istiyoruz.

Biz, çalışmanın, zevkin ya da ayaklanmanın harekete geçirdiği büyük toplulukların şiirini söyleyeceğiz; modern kentlerdeki devrimleri yaşayan çok renkli ve çok sesli yığınları söyleyeceğiz; şiddetli elektriğin ayışığı altında yangın gibi parlayan şantiyelerin ve tersanelerin titreyen gece çoşkusunu; dev koşucular gibi bir yandan bir yana nehirleri aşan, güneşte bıçak gibi parıldayan köprüleri; ufukları koklayan serüvenci gemileri; üzengisi borulardan yapılmış kocaman çelik atlar gibi, raylar üstünde eşelenen geniş göğüsli lokomotifleri; pervanesi rüzgarda bir bayrak gibi çırpınan uçakların akıp giden uçuşlarını söyleyeceğiz.

Bu kırıp geçiren, bu yıkıcı şiddetteki bildirgemizi İtalya'dan bütün dünyaya ilan ediyoruz ve "Gelecekçilik"i kuruyoruz; çünkü ülkemizi profesörlerin, arkeologların, çenesi düşük edebiyatçıların ve antikacıların kangreninden kurtarmak istiyoruz."

F.T. Marinetti - Gelecekçilik Bildirgesi (1909)

"Söz dizimine, noktalamaya, sıfata, zarfa hayır !

Fiil mastar halinde kullanılacaktır; çünkü yalnız mastar halindeki fiil, hayatın sürekliliğini duyurabilir.

Sıfat kalkacaktır; çünkü bu yolla çıplak kalan isim, asıl rengini koruyabilecektir.

Zarf kalkacaktır; çünkü zarf cümleye, tedirgin edici bir ton birliği verir.

Hep çift isim kullanılacaktır; yani isim, arada herhangi bir bağlaç olmaksızın, kendine benzeyen bir başka isim tarafından izlenecektir."

F.T: Marinetti - Gelecekçiliğin Teknik Bildirgesi (1909)

Simgecilik Üzerine...

2011-11-05T00:30:00.000+02:00

"Sadece düşte değil, uykudan önceki hafif sayıklama, coşkunluk anında, gözlerim hala açıkken bir müzik sesi duyar duymaz, renkler, sesler, kokular arasında bir benzeşim buluyorum. bana öyle geliyor ki bütün bu şeyler ışınlar tarafından oluşturuldu. Hepsi aynı eşsizlik, aynı bezeşim içinde olsa gerek... Kırmızı, esmer tasalarımın kişiliğim üzerinde büyüleyici bir etkisi var... Beni derin bir düş dünyasına sürüklüyor bu. İşte o zaman obuanın derin ve boğuk sesini duyuyormuş gibi oluyorum."
Baudelaire 1846'da Salons'larında, Hoffmann 'ın Kreisleziana'sı üzerine simgecilik tanımı yapıyor...

Gerçekçilik Üzerine...

2011-11-05T00:16:00.000+02:00

"Yazar geveze bir kuş değildir hanımefendi... Eğer yaşıyorsam, düşünüyorsam, karşı koyuyor, acı çekiyorsam bunların hepsi yazdıklarım içerisinde yansıları olan şeylerdir. Ben size hayatı doğru yani bir sanatçı olarak tanımlayacağım ve o zaman görmediğiniz şeylere tanık olacaksınız. Hayatın normalden ayrıldığını, çelişmelere düştüğünü bizzat göreceksiniz."

İnsana karşı sonsuz bir acıma, onu ezen, tüketen koşullara da yergiyle yaklaşan Anton Çehov'un "Eleştirel Gerçeklik" üzerine bir konuşmasından....

Klasisizm Üzerine...

2011-11-05T00:07:00.000+02:00

"Bir yapıt, hoş bir şeyle ve insanların genel beğenisine uygun bir tatla dolu değilse, az sayıda bilen kişice beğenilse de boşunadır, hiç bir zaman iyi bir yapıt sayılmayacaktır; sonunda ise bilen kişilerin kendileri, onu beğenmekle yanıldıklarını açıklamak zorunda kalacaklardır. Bu hoş şey, bu tat nedir diye bana sorulursa yanıtım şudur ki, bu anlatılmaktan çok duyulan, ne olduğunu bilmediğim bir şeydir."

Klasik Sanat Tanımı / Boileau / 1701 - Toplu eserler Önsöz'ünden

Herbie Hancock'u kızıma anlatırken....

2011-10-22T14:30:00.000+03:00

Kuzey yarımküreye hazan ayları vardığında ve okunacak sayfalar, yazılacak notlar, kurcalanacak makaleler, sert kalın kapaklı kitaplar masa kenarında yığıldığında ve gün vakti gök bulutlandığında ve bunlar için elde avuçta zaman olmadığında kısacası her sebebin sonucunda müziğe sığınıyorum yüksek sesle.

Defnem “Baba bu caz mı?” diye soruyor. Öyle güzel soruyor; tarifleyemiyorum. “Caz” diyorum. “Ne anlatıyor?” diye soruyor yine aynı güzellikte. Aniden atılıp onu kucağıma alıyor ve dans etmeye başlıyorum. Gülüyor döndükçe; döndükçe doyamıyorum kahkahalarını izlemeye. Yığılıyoruz koltuğa... Nefes nefese.

“Kantalup Adası diye bir yer varmış uzak denizlerde. Bu adada mis kokulu, baldan tatlı kantaluplar yetişirmiş. Bir babayla kızı her sabah daha güneş doğmadan küçük teknelerine atlayıp denize açılır o adaya giderlermiş. Mis kokulu kantaluplara bakar, onları sever, olgunlarını toplayıp tekneye koyar; eve dönüp bir kısmını yer, bir kısmını pazarda satarlarmış...”

“Kantalup nedir baba?”

“Kavun”

“Neden kavun demiyorlar peki?”

“Bilmiyorlarmış adını da ondan. Adada ilk gördüklerinde küçük kız sormuş baba bu nedir diye? Babası da bilmiyorum demiş. Almışlar ellerine orasını çevirmişler, burasını evirmişler, altına bakmışlar, üstüne vurmuşlar, koklamış bir şeye benzetemeyince içini kesip açmışlar ve mis kokulu, baldan tatlı bir meyve olduğunu görmüşler. Adı olmayan bir meyve... Küçük kız, "Baba bunun adı Kantalup olsun mu? demiş. Babası da "Olsun, bakalım..." demiş.... Zaten bütün güzel ve tatlı şeylerin adını küçük kızlar koymuştur bilmiyor musun?”

“Öyle mi? “

“Öyle tabi. Mesela çileğin adı nerden geliyor sanıyorsun?... Çilek kız, kendi adını vermiş en sevdiği meyveye...”

“Yaaa !!!”

“Tabi yaa. Devam edelim mi?"

“Edelim”

“Sonra babayla kızı kantalupları tekneye doldurup eve götürmüş anneyle beraber oturup afiyetle yemişler. Anne de çok sevmiş. Ama kilo yapar diye baba ile kızı kadar çok yememiş. Siz yiyin benim yürüyüş yapmam lazım demiş.”

"Sonra ?"

"Sonra şarkı bitmiş..."

Acı Üzerine...

2011-10-19T23:07:00.000+03:00

Ne çok şey yazabilirim bu acının üzerine. Ne çok ağıtlar yakabilirim. Yürek artık atmaz, vicdan kanamaz olur önümde. Taş olurum... O kadar çok akıyor ki kan; bu sağırlık, unutkanlık ve yaşananların akıl almazlığı, artık içinde seyirci kalmanın kabul edilebilir olduğu bir alışkanlığa dönüştü. Otuz yıl... Otuz yıldır dinmeyen bir acı, bitmeyen uzlaşı çağrıları... Herkes herkesi sukunete, silahları bırakmaya davet ediyor; herkes herkesin acısını paylaşıyor; başsağlığı diliyor. Tüm iyi niyetli ortak söylemler sadece "ölüm" varken yapılıyor. Ama bu topraklarda otuz yılda iyilik adına, insanlık adına, refah adına, kardeşlik adına, barış adına hiç ama hiç birşey yapılmıyor. Kimi Ankara’da seyirci, kimi İmralı’da, kimi iktidarda, kimi dağda. Bu işi çözsün diye seçtiklerimiz aciziyetliklerini matem havası ile gizlemeye çalışıyor. İktidarı ve muhalefeti ile, çalışan katibi ve çaycısı ile, kağıdı, kalemi, mürekkebi ile boşaltsınlar o meclisi artık... Millet adına...

Mitoloji - Tanrıların Öyküsü Üzerine...

2011-10-14T20:00:00.000+03:00

Tanrıların en yaklışıklısıdır Apollon. Babası Zeus gibi de çapkın bir tanrıdır. Birçok ölümlü ve ölümsüzle gönül macerası olmuştur Apollon'un. Onun Daphne adındaki peri kızıyla öyküsü ilginçtir. Thessalia'daki Peneus ırmağının kızıymış Daphne. Babası ondan torunlar istedikçe, o da yalvarmış babasına; "Zeus baba nasıl ki Artemis'e sonsuz bakirelik bağışladıysa, sende benden bu lütfu esirgeme babacığım" diyerek. Ondan sonra da ibadete verirmiş kendisini. Ama kızın güzelliği çatışıyormuş dileğiyle. Apollon bir görüşte vurulmuş nitekim kızın yıldızlar gibi parlayan ışıl ışıl gözlerine.

Ama Daphne farkedince Apollon'un arzulu bakışlarını kaçıp gitmek istemiş oradan bir soluktan daha hafif biçimde. Apollon "Dur , kaçma lütfen güzel peri" demiş. "Aşkım beni düşürdü senin ardına. Koşma da düşüp berelenmesin nazik bedenin, senin acına dayanamam sonra..."

Daphne koşmaktan yorgun düşmek üzereyken yalvarmış babası ırmak tanrı Peneu'a:

"Eğer sen tanrıysan ve de tanrısal gücün varsa gel benim yardımıma babacığım! Değiştir benim biçimimi bana acı veren güzelliğimi benden alarak benden!"

Daha böyle demesiyle bir uyşukluk kaplamaya başlamış kol ve bacaklarını. Yumuşacık göğsü ince bir kabukla örtülmüş, uzun saçları yapraklarla kaplanmış, kolları dallar gibi uzamış, bacakları kök salmış toğrağın içinde. Yüzü görünmez olmuş bu dal ve yaprak yığınları arasında. Ama güzelliğinin parıltısı hiç kaybolmamış.

Apollon böyle de sevmiş güzel peri kızını. Dallarını oksamış, yapraklarını tutmuş parmakları arasında incitmekten korkar gibi. "Taç gibi taşıyacağım seni başımda, Lirimi sen süsleyeceksin, ok kılıfımı yine sen. Zafer kazanmışların sen olacaksın tacı. Nasıl ki genç kızlık saçlarına makas zarar vermemişse, yemyeşil yapraklarını da zalim kış dökemeyecektir yere. Her mevsimde güzelliğinin süsü olacaktır yaprakların. Senin adın "Defne" dir bundan böyle."

Gargantua Üzerine...

2011-10-14T08:00:00.002+03:00

Fransa'nın çağdaş düşünürlerinden en büyüğü Jean Paul Sarte sanatları kullandıkları araçlarla nitelemeye girişirken söz sanatları ile plastik sanatlar araasında bir ayırma yapar: Resim, heykel gibi sanatlar, yapıtlarını ham gereçlerle meydana getirirler, boya taş yada alçı gibi gereçlerin kendi kendilerine bir sanat varlıkalrı yoktur, ressam resmini yaparken tıpkı doğa gibi hiçten yaratır yoktan var eder, yazın için öyle değildir, düz yazı olsun, şiir olsun yazın yapıtı dilin canlı araçlarını kendine göre bir bileşimleortaya çıkarır, var olanı kullanarak varlığın bir kuruluşu, bir birleşimi ile yeni ya da özgün birşey meydana getirirler. Söz sanatçılarının işi dizmekte, çağrışımları belli bir düzene göre kullanmaktadır. Yaratma çok daha güç ve dolaylıdır bu sanatlarda. Yaratıcı doğaya benzemez bu işte,düşünürü andırır daha çok. Bu kurala uymayan tek bir söz sanatçısı varsa, o da Rabelais'tir.

Retorik Üzerine...

2011-10-13T12:00:00.018+03:00

No #1
Retorik, belli bir durumda, elde var olan inandırma yollarını kullanma yetisi olarak tanımlanabilir. Bu, başka herhangi bir sanatın işlevi değildir. Bunun dışında her sanat kendi konusuna değin öğretim yada inandırmada bulunabilir. Bu bağlamda üç tür retorik vardır. Politik, Adli ve Törensel Gösteri Söylevi.

No #2
Bir insanın bir şeyi yapma gücü ve arzusuvar idiyse, onu yapmıştır; çünkü herkes yapmak istediği şeyi yapabilecek fırsatı bulduğunda onu gerçekten yapar, hiçbir şey onu durduramaz.

No #3
Bazı şeylere sanatla ulaşmamız gerekir,
Diğerleri yazgı ya da şansla elde edilir.

No #4
Hiçbir şeye imkansız deme,
Ne de yemin et olmayacak diye...

Aristoteles Üzerine...

2011-10-13T08:00:00.003+03:00

Aristoteles'in bakışına göre, dört değişim türü vardır: Bir şey cevher bağlamında, nitelik bağlamında, nicelik bağlamında ve yer bağlamında değişebilir. Cevher temelindeki değişim, var olma ve yok olma, üretilme ve yitmedir; böyle bir değişim, bir insan doğduğında ve öldüğünde; bir heykel yapıldığından ve kırıldığında gerçekleşir. Nitelik bağlamında değişim, seçenekli değişimdir: Güneş ışığında yeşillenen, karanlıkta solgunlaşan bir bitki, seçenekli olarak değişmektedir; ısıya maruz kaldığında yumuşayan, soğukta sertleşen bir mum, seçenekli olarak değişmektedir. Nicelik bağlamında değişim, büyüme ve azalmadır ve doğal nesnelerin, işe büyümeyle başlayıp azalmayla son bulmaları tipiktir. Son olarak yer bağlamında değişim, harekettir.

Dört cepheden değişiyorum...

İlahi Komedya - Cennet Üzerine...

2011-10-12T23:50:00.001+03:00

Dante, şeytanların kol gezdiği, ruhların ateşler içinde kıvrandığı bir Cehennem'in karşıtı olarak tasarlanan, sessiz meleklerle, dingin ruhlarla dolu bir Cennet yerine, sürekli devinimin, büyük bir hızın, insan gözünün algılamakta zorlandığı bir ışığın egemen olduğu bir Cennet öngörür. Cennet on bölümden oluşur. Göğün ilk katında Ay vardır. İkinci katta Merkür, üçüncü katta Venüs, dördüncüde Güneş, beşinci kat Mars'a, altıncı ise Jüpiter'e aittir. Sekizinci katta dönmeyen yıldızlar, dokuzunca katta İlk Devindirici vardır. Arı ışıktan oluşan, maddeden arınmış onuncu kat ise, kutlu ruhlarla Tanrı'nın katıdır. Dante bu katı " Evrenin tümünü saran, ötesinde hiçbirşeyin bulunmadığı en yüce yapı" olarak tanımlar. Bu katın merkezindeki "öncesiz sonrasız güçlü ışık" ise Tanrı'dır.

Kelimeler herşeyi resmeder...

İlahi Komedya - Araf Üzerine...

2011-10-12T20:00:00.001+03:00

Dante Araf'ı, güney yarı kürede, denizlerin insan ayağı basmamış kesimindeki bir adada yükselen bir dağ olarak tasarlar. Araf dağını, tanrı'ya başkaldıran Lucifer'in dünyaya düşerek Cehennem çukurunu açtığında savrulan topraklar oluşturmuştur. Araf yedi kattan oluşur. Yedinci katın üstünde, dağın tepesinde "Yeryüzü Cenneti" bulunur. Buradaki kutsal orman, Cehennem'in başlangıcındaki "Karanlık ormanın" karşıtıdır. Adem ile Havva'nın, yasak meyveyi yemeden önce yaşadıkları yeryüzü cenneti, Araf dağını tırmanarak günahlarından arınan ruhu simgeler. Vergilius ile birlikte Araf'a tırmanan Dante, Yeryüzü Cennetinde yıllardır görmemiş olduğu Beatrice ile karşılaşınca, Vergilius birden yok olur...

İlahi Komedya - Cehennem Üzerine....

2011-10-12T12:00:00.003+03:00

"Karanlık bir ormanda" yolunu şaşıran Dante, 7 Nisan Perşembeyi 8 Nisan Cumaya bağlayan gece Vergilius'la karşılaşır. Vergilius, kötülüklerden arınmak için Dante'yi öteki dünyanın üç bölümünü gezmeye davet eder. İlk ziyaret Cehennemedir. Cehennem dibine doğru inildikçe daralan bir çukurdur. Bu çukur döne döne inilen iç içe dokuz kattan oluşur. Her bir katta ayrı bir günah işlemiş olanlar cezalandırılır. Aşağıya inildikçe ağırlaşan ceza, işlenen günahların ağırlığı ile orantılıdır. Cezayı veren Tanrı değildir. İnsanlar Araf'a, Cennet' e gitmek için bir şans olarak ellerinde tuttukları yaşamlarını yaptıkları yanlış seçimler nedeniyle günahlar ile tıka basa doldurmuştur. Cehennemin girişinde ne iyilik ne de kötülük yapmadan yaşamış olanların ruhları vardır. Sınır olan Akheron akarsuyu ardından daireler başlar. İlk dairede Hristiyanlıktan önce yaşayan dürüstler vardır.İkinci dairede şehvet düşkünleri, üçüncüde oburlar; dördüncü dairede cimriler, savurganlar, beşinci dairede öfkeliler cezalandırılır. Altıda itibaren ağır günahlar başlar. Sapkınlar ilk sıradadır, yedinci daire başkalarına, kendilerine ve Tanrı'ya saldırıda bulunanların;sekizinci daire, din sömürücüleri, rüşvetçiler, hırsızlar, ikiyüzlüler, bölücüler için ayrılmıştır. Dokuzuncu daire ise akrabalarına, vatanlarına, konuklarına, kendilerine iyilik yapanlara ihanet edenler için ayrılmıştır. Dante kendi cehennemini böyle kaleme almıştır.

İlyada Üzerine...

2011-10-12T08:00:00.004+03:00

Akhilleus'un Agamemnon'la kavga edip de savaştan çekilmesi ve bu yüzden Zeus'un buyruğu üzerine talihin Troya'lılara gülmesi sonra Akha'ların yardımına koşan Patroklos'un öldürülmesi ile Akhilleus'un tekrar savaşa karışması ve Hektor'u öldürmesi... Yirmidört bölüm, onaltıbinden fazla dizede anlatılan olayın birkaç satırlık özeti. Oysa bu birkaç satır binlerce cümleyi, binlerce cümle, asırlardır anlatılagelen destanları taşıyor sırtında. Bense binlerce yıllık birikimi önüme almış okuyabiliyorum kahve içerken. Ürkütücü bir birikim var yanıbaşımda...

Eksen Kayması

2011-10-11T22:14:00.000+03:00

Ne yaptığımı bilmez bir halde gidip geliyor olsam da günlerdir - hatta aylardır- ; ne yapmak istemediğimi gayet iyi biliyorum. Bunlar değil yazmak istediğim; bunlar değil kaydetmek istediğim. Sıfır çizgisi çekiyor; kayan eksenimi düzeltiyorum.

Eve Dönüş...

2011-09-11T23:42:00.001+03:00

Bugün trenden Bostancı'da indim; yürümeye başladım ve son bir haftadır bu şehirden uzak olmak üzerine düşündüm biraz... Çoğu der ki bu şehir yaşanacak yer değil; kimi der ki bu şehir insanı erken öldürür. Yaşamayın o zaman bu kentte; ölmeyin erken yaşta derim... Gidin her nerede mutlu olacaksanız. Bırakın bu şehri bağımlılarına; bir haftadan fazla uzak kalamayanlara. Uzun tren yolculuklarından sonra bir an evvel evime gideyim diye düşünmeyenler var mesela. İşten çıktıktan sonra bacaklarını uzatıp televizyon izlemek istemeyenler var. Bostancı'dan Erenköy'e yürümeyi; yolda bir fincan kahve içmeyi; bir kitabevine girip kendini kaybetmeyi sevenler var mesela....

Eve dönmek güzeldir herkes için. Mutlaka... Ama bu şehre dönmek başka güzel...

Yarın işe gidecek olmak önemsiz bir ayrıntı olduğu için üzerinde durmuyorum çünkü Eylül ayı itibariyle bu kentin baş döndürücü temposuna teslim olmaya hazırız Aslım'la -ve hatta Defnem'le- Şiir ve tiyatro festivali, film ekimi, Babylon, Nardis, Nublu, Alt nokta geceleri başlıyor. En önemlisi Bienal başlıyor. Bugün yol boyunca tüm etkinlik haberlerini okurken ve notlarımı alırken bir çocuk gibi heyecanlandığımı saklamayacağım. Neye nasıl yetişeceğimi bilemiyorum. Ancak görünen o ki yine biriktirmek, görmek, anlamak, bakmak, tatmak ve varolmak için binlerce seçenek sunuyor Istanbul'um.

Bu yüzden hayatımın prangalı "8-18" paydasından aynı cümle ile kurtuluyorum.

"Çık Dışarı !!!"