สี่ล้อเมืองแป้ (แพร่)

Sticker กลุ่มรูปแบบใหม่สำหรับสมาชิกเก่าและใหม่ (ไฉไลกว่าเดิม)

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Fri, 01 Nov 2013 05:15:00 +0000

Sticker กลุ่มรูปแบบใหม่สำหรับสมาชิก (ไฉไลกว่าเดิม)

ตัวอย่างสติ๊กเกอร์


สติ๊กเกอร์ตามหมายเลขสมาชิกกลุ่มของเรา

ตัวอย่างของจริงจากสมาชิก @เสริมศักดิ์ ศรีจันทร์ทับ

การขอรับสติ๊กเกอร์กลุ่ม

สำหรับสมาชิกเก่าและสมาชิกใหม่ สามารถติดต่อรับสติ๊กเกอร์กลุ่มได้ที่ร้าน OK STICKER หรือ @Haneeba Ok-Sticker มีค่าใช้จ่ายเข้ากองกลางเพื่อสมทบทุนเพื่อไปบริจาคสิ่งของให้กับเด็กๆ ในโอกาศต่างๆ ราคา 140 บาท/1 หมายเลขสมาชิก
สำหรับสมาชิกใหม่ จะต้องสมัครสมาชิกกลุ่มก่อนถึงจะสามารถนำสติ๊กเกอร์กลุ่มไปติดรถได้ อ่านรายละเอียดได้ ที่นี่ และจะต้องปฏิบัติตามกฏของกลุ่ม อ่านรายละเอียดได้ ที่นี่

สถานที่ขอรับสติ๊กเกอร์

ร้าน OK STICKER หรือ @Haneeba Ok-Sticker

กำหนดกิจกรรมการมอบอุปกรณ์กีฬา วันอาทิตย์ที่ 10 พ.ย. 2556 ณ โรงเรียนบ้านห้วยไร่ อ.เด่นชัย จ.แพร่

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Fri, 01 Nov 2013 04:58:00 +0000

กำหนดการมอบอุปกรณ์กีฬาและ Meeting วันอาทิตย์ที่ 10 พ.ย. 2556

เวลา 15.30 น. เจอกันที่ร้านโอเค
เวลา 16.00 น. เดินทางใช้เวลาเดิทาง 30 นาที. (บ้านห้วยไร่ ระยะทาง 30 ก.ม.)
สำหรับ Meeting สถานที่ระเบียงบึง เวลาหลังจากมอบของเสร็จกิจกรรมแล้ว

สถานที่
โรงเรียนบ้านห้วยไร่ หมู่ที่ 2 บ้านห้วยไร่ ตำบลห้วยไร่ อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ 54000
เว็ปไซค์ : http://www.thaischool.in.th/54102492/
แผนที่

บทสรุปกบฏเงี้ยวเมืองแพร่ : กบฏชาวนาหาญสู้ทหารหลวง

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Mon, 14 Oct 2013 13:47:00 +0000

กบฏเงี้ยว ที่แบ่งกำลังไปทางตะวันตกเพื่อยกไปตีนครลำปาง เข้าล้อมตีเมืองในวันที่ 4 สิงหาคม โดยที่ขุนนางข้าราชการที่เป็นคนภาคกลางต่างพาครอบครัวอพยพออกจากตัวเมืองไป หมดสิ้น เพราะทราบดีว่าพวกกบฏเงี้ยวต้องการจะสังหารข้าราชการจากส่วนกลางเท่านั้น ปรากฏว่าฝ่ายกบฏต้องประสบกับการรุกรบที่มีการตระเตรียมไว้อย่างพร้อมสรรพ ประกอบกับมีทหารหลวงและทหารท้องถิ่นที่ติดอาวุธสมัยใหม่และผ่านการฝึกมาเป็น อย่างดี จึงเป็นฝ่ายมีเปรียบกองกำลังฝ่ายกบฏทุกด้าน ผลก็คือ กบฏเงี้ยวไม่สามารถตีหักเข้าเมืองนครลำปางได้ กองกำลังแตกพ่ายหนีกระจัดกระจายกันไป ที่สำคัญ ตัวผู้นำคือ พะกาหม่อง เสียชีวิตจากกระสุนปืนระหว่างการต่อสู้

นอกจากนั้นในการสู้รบที่สมรภูมินครลำปางนั้น นายร้อยเอก เอช.มาร์ค เยนเซ่น ชาวเดนมาร์ค ครูฝึกตำรวจในเมืองแพร่ ทราบข่าวการก่อกบฏเงี้ยว จึงนำนายตำรวจยศร้อยโทและพลตำรวจอีก 54 นายเดินทางจากเชียงใหม่ไปถึงลำปาง นายร้อยเอกเยนเซ่นเข้าอาสาบัญชาการรบ สังหารพวกเงี้ยวล้มตายเป็นจำนวนมาก

สำหรับวีรกรรมของนายร้อยเอก เยนเซ่น นั้น พระ บาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งพระทัยที่จะพระราชทานยศนายพันตรี และเครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฏไทย ชั้นที่ 3 และเงินรางวัลอีกจำนวน 1 หมื่นบาท แต่เป็นที่น่าเสียใจเมื่อนายร้อยเอกเยนเซ่นถูกพวกกบฏเงี้ยวลอบสังหารเสีย ชีวิตที่เมืองพะเยาไปเสียก่อน แต่อย่างไรก็ตาม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ก็พระราชทานเบี้ยหวัดเป็นรางวัลความดีความชอบครั้งนี้ แก่มารดาของนายร้อยเอกเยนเซ่น ซึ่งอยู่ที่ประเทศเดนมาร์ค ปีละ 3,000 บาท ตลอดชีวิต

ส่วนกองกำลังกบฏเงี้ยวส่วนที่ยกไปทางใต้ที่นำโดยสะลาโปไชยนั้น ในระยะแรกสามารถสกัดทัพเมืองพิชัย จากอุตรดิตถ์ไว้ได้ชั่วคราว แต่ก็ไม่สามารถต้านทานทัพเมืองสวรรคโลกและสุโขทัยที่ยกมาหนุนช่วยได้ จึงถอยกลับไปตั้งหลักที่เมืองแพร่ตั้งแต่วันที่ 11 สิงหาคม แต่ในที่สุดก็หนีกระจัดกระจายไป เพราะต่อสู้ไม่ไหว อีก 3 วันถัดมาคือในวันที่ 14 สิงหาคม พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (โพ เนติโพธิ์) ข้าหลวงฯ เมืองพิชัย นำกองกำลังตำรวจภูธรและทหารจำนวนหนึ่งบุกเข้าเมืองแพร่ได้สำเร็จ

วันที่ 20 สิงหาคม พลโท เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) นำทัพหลวงถึงเมืองแพร่ หลังจากเหตุการณ์สงบลง จึงเริ่มการสอบสวนความผิดผู้ เกี่ยวข้องในการลุกขึ้นสู้ก่อกบฏทันที

ขั้นแรก ได้สั่งจับชาวเมืองแพร่ ราษฎรบ้านร่องกาด คือ หนานวงค์ ที่หวังเงินรางวัลนำจับพระยาไชยบูรณ์มาประหารชีวิตเป็นเยี่ยงอย่างก่อน
ขั้นที่สอง สั่งให้จับตัว พญายอด ผู้นำจับหลวงวิมลมาประหารชีวิตอีกคนหนึ่ง

จากนั้นเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีได้สอบสวนพยานหลายคน โดยยึดถือตามแนวนโยบายที่กรมหลวงดำรงราชานุภาพทรงวางไว้ คือ ไม่ให้ตั้งข้อสงสัย หรือกล่าวหาเจ้าเมืองแพร่และเจ้านายบุตรหลานล่วงหน้าแต่เมื่อสอบสวนพยานไปหลายปาก ก็พบหลักฐานต่างๆ ผูกมัดเจ้าเมืองแพร่และเจ้านายบุตรหลานบางคน โดยเฉพาะ เจ้าราชบุตร เจ้าไชยสงคราม อย่างแน่นหนาว่ามีส่วนรู้เห็นเป็นใจกับกบฎครั้งนี้ ดังคำให้การของพระยาเขื่อนขัณฑ์ อดีตนายแคว้น (กำนัน) เมืองสอง เป็นคนที่เจ้าเมืองแพร่ไว้วางใจ ได้กล่าวให้การไว้ตอนหนึ่งว่า

"เจ้า แพร่พูดว่า เมืองแพร่ต่อไปจะเป็นของไทยนานเท่าใด จะต้องเป็นเมืองของเงี้ยว เจ้าแพร่จะคิดให้พะกาหม่อง สะลาโปไชย ซึ่งเป็นหัวหน้าเงี้ยวบ่อแก้วเข้ามาตีปล้นเมืองแพร่ พวกเงี้ยวจะจับคนไทยฆ่าเสียให้หมด แต่พะกาหม่องและสะลาโปไชยจะยกเข้าตีเมืองแพร่เมื่อใดยังไม่มีกำหนด ถ้าจะให้พะกาหม่องและสะลาโปไชยยกเข้าตีเมืองแพร่วันใด จะได้มีหนังสือไปนัดพะกาหม่องและสะลาโปไชยทราบ เจ้าแพร่ได้สั่งข้าพเจ้าว่า เมื่อออกนอกราชการแล้ว อย่ามาเที่ยวเกะกะ วุ่นวายทำราชการกับไทย เมื่อเงี้ยวมันเข้าตีบางทีจะถูกปืนตายเสียเปล่า ผู้ที่ร่วมคิดให้เงี้ยวเข้าปล้นเมืองแพร่คราวนี้ เจ้าหลวงบอกข้าพเจ้าว่า พระยาราชบุตร พระไชยสงคราม เป็นผู้ร่วมคิดด้วย"

นอกจากนั้น ก่อนที่พวกโจรเงี้ยวเข้าปล้นเมืองแพร่ก็ได้ส่งข่าวมาบอกเจ้าเมืองแพร่ไว้แล้ว ดังคำให้การของหลวงจิตรจำนงค์ เจ้าของสัมปทานป่าไม้มีความว่า

"พระ ไชยสงครามไปที่บ้านข้าพเจ้าว่า วันที่ 24 กรกฎาคม เวลากลางคืนประมาณ 3 ทุ่มเศษ พวกเงี้ยวมีหนังสือมาบอกเจ้าแพร่ว่าถ้าในกลางคืนนี้ไม่ทัน ก็จะยกเข้าปล้นเวลาเช้ามืด"

เจ้าเมืองแพร่รู้เหตุการณ์ล่วงหน้าจึงได้ป้องกันภัยแก่ญาติและคนสนิท ดังนายส่างกราบ ผู้ดูแลคุ้มหลวงได้ให้การไว้ตอนหนึ่งว่า

"ครั้น ข้าพเจ้าเข้านอนเฝ้าคุ้มหลวงได้ 6 คืน เจ้าหลวงก็บอกข้าพเจ้าว่า พวกเงี้ยวจะพากันเข้ามาปล้นเมืองแพร่วันพรุ่งนี้รู้หรือเปล่า ข้าพเจ้าก็บอกว่าไม่รู้ เจ้าหลวงจึงบอกข้าพเจ้าไปเอาปืน 12 นัดที่บ้านพระไชยสงครามมาป้องกันตัวไว้ 1 กระบอก"

และในวันที่ 24 กรกฎาคม เจ้าเมืองแพร่ก็ได้เรียกตัว เจ้าพลอยแก้ว หลานสาวซึ่งไปคลุกคลีอยู่ในจวนข้าหลวงกับคุณหญิงเยื้อน ภริยาของพระยาไชยบูรณ์ให้กลับคุ้มด่วน เพราะเกรงอันตรายจากพวกเงี้ยวจะเกิดแก่เจ้าพลอยแก้ว นอกจากนั้น เมื่อกองโจรเงี้ยวบุกโจมตีและเข้ายึดเมืองแพร่ได้สำเร็จ เจ้าเมืองแพร่ได้แสดงตัวเป็นผู้สนับสนุนโจรเงี้ยวอย่างเด่นชัด โดยเกณฑ์ข้าวสารชาวบ้านหลังคาละ 2 ทะนาน อาวุธปืน กระสุนดินดำ เงิน และกองกำลัง จำนวน 50 คน ส่งไปช่วยพะกาหม่องต่อสู้กับฝ่ายรัฐบาล

จากหลักฐานต่างๆ ที่กล่าวมาทำให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีเข้าใจว่า เจ้าเมืองแพร่ เจ้าราชบุตร เจ้าไชยสงคราม มีส่วนสนับสนุนให้กองโจรเงี้ยวก่อการกบฏขึ้นอย่างแน่นอน และเชื่อว่าต้องมีการตระเตรียมการล่วงหน้ามาช้านานพอสมควร ทว่าก่อน ที่เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีจะได้ชำระความผิดผู้ใด เจ้าราชวงษ์และภริยาก็ตกใจกลัวความผิดดื่มยาพิษฆ่าตัวตายเสียก่อน เพราะได้ข่าวลือว่ารัฐบาลจะประหารชีวิตผู้เกี่ยวข้องกับกบฏเงี้ยวทุกคน

เมื่อเกิดอัตวินิบาตกรรมขึ้นเช่นนี้ เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีเกรงว่าจะเป็นการสร้างความ เข้าใจผิดกันว่ารัฐบาลสมบูรณาญาสิทธิราชย์กระทำการรุนแรงต่อเจ้านายเมือง แพร่ อีกทั้งการจะสืบหาพยานต่อไปอีกหลักฐานก็จะยิ่งผูกมัดเจ้าเมืองแพร่และเจ้า นายบุตรหลานที่เกี่ยวข้องยิ่งขึ้น จนในที่สุดจะต้องถูกตัดสินประหารชีวิตในข้อหากบฏอย่างแน่นอน ย่อมจะเป็นการกระทบกระเทือนใจเจ้านายฝ่ายเมืองเหนือทุกเมือง เพราะต่างเกี่ยวพันฉันญาติผู้สืบสายราชวงศ์เจ้าเจ็ดตนด้วยกัน ทั้งยังสร้างความสะเทือนใจแก่ราษฎรในลานนาไทยทั้งหมดด้วย

ดังนั้นเจ้า พระยาสุรศักศ์มนตรี จึงดำเนินการตามนโยบายจากส่วนกลาง โดยผ่อนปรนต่อเจ้านายเมืองแพร่ ขณะเดียวกันก็พยายามไม่ให้เจ้านายเมืองแพร่เกิดความตระหนกจนหนีเข้าพึ่ง อิทธิพลรัฐบาลอาณานิคมอังกฤษในดินแดนฝั่งตะวันตกของสยาม กระทั่งอาจจะลุกลามกลายเป็นปัญหาหรือข้ออ้างในการเคลื่อนไหวทางทหารเช่นที่ เกิดกับดินแดนฝั่งตะวันออกของสยามกับเจ้าอาณานิคมฝรั่งเศสมาก่อนหน้านั้นจน เกิดกรณีเสียดินแดนแล้วหลายครั้งหลายครา.

พิมพ์ครั้งแรก โลกวันนี้ ฉบับวันสุข 5-11 มกราคม 2556
คอลัมน์ พายเรือในอ่าง ผู้เขียน อริน
สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537

ตำนานเมืองแพร่

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Mon, 14 Oct 2013 13:38:00 +0000

ตำนานเมืองแพร่(โกศัยนคร)

เมืองแพร่เป็นเมืองโบราณสร้างมาช้านานแล้วตั้งแต่อดีตกาล แต่ยังไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างขึ้นในสมัยใดและใครเป็นผู้สร้าง เมืองแพร่เป็นเมืองที่ไม่มีประวัติของตนเองหรือจารึกไว้ในที่ใดๆโดยเฉพาะ นอกจากปรากฏในตำนานพงศาวดาร และจารึกของเมืองอื่นๆ บ้างเพียงเล็กน้อย เช่น หลักฐานจากตำนานเมืองเหนือ พงศาวดารโยนก และศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงเมืองแพร่น่าจะสร้างยุคเดียวกันกับกรุงสุโขทัย เชียงใหม่ ลำพูน พะเยา น่าน ซึ่งบ้านเมืองของเมืองแพร่ ในยุคนั้นคงไม่กว้างขวางและมีผู้คนมากมายเหมือนปัจจุบัน เมืองแพร่มีชื่อเรียกกันหลายอย่าง ตำนานเมืองเหนือเรียกว่า "พลนคร" หรือ "เมืองพล"

ในสมัยขอมเรืองอำนาจ ราว พ.ศ. 1470 - 1540 นั้น พระนางจามเทวีได้แผ่อำนาจเข้าครอบครองดินแดนในเขตลานนา และได้เปลี่ยนชื่อเมืองในเขตลานนาเป็นภาษาเขมร เช่น ลำพูนเป็น หริภุญไชย น่านเป็นนันทบุรี เมืองแพร่เป็นโกศัยนคร หรือนครโกศัย ชื่อที่ปรากฏในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง เรียกว่า "เมืองพล" และได้กลายเสียงตามหลักภาษาศาสตร์เป็น "แพร่" ชาวเมืองนิยมออกเสียงว่า "แป้"

เมืองแพร่สมัยก่อนกรุงสุโขทัย พ.ศ. 1654-พ.ศ. 1773

พงศาวดารโยนก กล่าวถึงเมืองแพร่ว่า "จุลศักราช 461 (พ.ศ. 1654) ขุนจอมธรรมผู้ครองเมืองพะเยา เมื่อครองเมืองพะเยาได้ 3 ปี ก็เกิดโอรสองค์หนึ่ง ขนานนามว่า เจื๋อง ต่อมาได้เป็น ขุนเจื๋อง" พอขุนเจื๋องอายุได้ 16 ปี ไปคล้องช้าง ณ เมืองน่าน พระยาน่านตนชื่อว่า "พละเทวะ" ยกราชธิดาผู้ชื่อว่า นางจันทร์เทวีให้เป็นภรรยาขุนเจื๋อง

เมืองแพร่เป็นเมืองที่สร้างขึ้นแล้วในระหว่างจุลศักราช 421 - 461 (พ.ศ. 1614 - 1654) แต่คงเป็นเมืองขนาดเล็กและจะต้องเล็กกว่าเมืองพะเยาด้วย ในระหว่าง พ.ศ. 1655 - พ.ศ. 1773 เมือง แพร่อยู่ในอำนาจการปกครองของขอมเพราะในระยะเวลาดังกล่าว ขอมเรืองอำนาจอยู่ในอาณาจักรลานนาไทย มีข้อน่าสังเกตว่าในระยะที่ขอมเรืองอำนาจได้เปลี่ยนชื่อเมืองแพร่เป็นโกศัย นคร (โกศัยหมายถึงผ้าแพรเนื้อดี) แต่ไม่มีเหตุการณ์สำคัญอะไรปรากฏให้เห็น

เมืองแพร่สมัยกรุงสุโขทัย (พ.ศ. 1773 - พ.ศ. 1922) พ.ศ. 1773

เมื่อขอมเสื่อมอำนาจลง พ่อขุนบางกลางท่าวและขุนผาเมืองได้รวมเข้าด้วยกัน ยกเข้าตีกรุงสุโขทัย ซึ่งตอนนั้นเป็นเมืองหน้าด่านของขอมพ่อขุนบางกลางท่าวประกาศตนเป็นอิสระ ยกเมืองสุโขทัยเป็นราชธานีของเมืองไทย หัวเมืองต่างๆ ในเขตลานนา ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย ลำพูน พะเยา ลำปาง แพร่ น่าน จึงต่างเป็นอิสระไม่ยอมขึ้นแก่ใคร และได้ขยายอาณาเขตออกไปอย่างกว้างขวาง พ.ศ. 1922 แผ่นดินสมัยพระเจ้าไสยลือไท สมเด็จพระบรมราชาธิราช (พะงั่ว) กษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยาได้ยกทัพขึ้นมาตีกรุงสุโขทัยและได้ชัยชนะ กรุงสุโขทัยจึงตกอยู่ใต้อำนาจของกรุงศรีอยุธยา เมืองแพร่จึงตั้งตนเป็นอิสระอีกครั้งหนึ่ง

พงศาวดารเมืองน่าน

กล่าวถึงเมืองแพร่ว่า จุลศักราช 652 พ.ศ. 1954 สมัยเจ้าศรีจันต๊ะครองเมืองน่านได้ 1 ปี ก็มีพระยาแพร่สองคนพี่น้อง คนพี่ชื่อพระยาเถร คนน้องชื่อพระยาอุ่นเมือง ยกกองทัพไปตีเมืองน่าน จับตัวเจ้าศรีจันต๊ะฆ่าเสียแล้วพระยาเถรก็ขึ้นครองเมืองน่านแทน ฝ่ายอนุชาของเจ้าศรีจันต๊ะ ชื่อเจ้าหุง หนีไปพึ่งพระยาชะเลียงที่เมืองชะเลียง (ซึ่งขณะนั้นเมืองชะเลียงขึ้นต่อพระเจ้าไสยฤาไท แห่งกรุงสุโขทัย) พระยาเถร ครองเมืองน่านได้ 6 เดือนกับ 9 วัน ก็ล้มป่วยเป็นไข้โลหิตออกจากรูขุมขนถึงแก่กรรม พระยาอุ่นเมืองผู้น้องจึงครองเมืองน่านแทน พระยาอุ่นเมือง ครองเมืองน่านได้เพียง 1 ปี เจ้าหุงอนุชาของเจ้าศรีจันต๊ะก็คุมพลชาว ชะเลียงยกมารบพุ่งชิงเอาเมืองคืน เจ้าหุงจับตัวพระยาอุ่นเมืองได้นำไปถวายพระยาใต้และถูกกักตัวไว้ที่เมืองชะ เลียงเป็นเวลาถึง 10 ปี และถึงแก่กรรมที่นั่นด้วย

ในสมัยพระเจ้าติโลกราช พ.ศ. 1986 กษัตริย์ เมืองเชียงใหม่ยก กองทัพไปตีเมืองน่านและได้ชัยชนะ พญาอินต๊ะแก่น เจ้าเมืองน่านหนีไปเมืองชะเลียง ขณะที่พระองค์กำลังตีเมืองน่านอยู่นั้น ได้แต่งกองทัพให้พระมหาเทวีผู้มารดายกไปตีเมืองแพร่ พระมหาเทวียกกองทัพไปถึงเมืองแพร่ก็ให้ทหารล้อมไว้ ฝ่ายท้าวแม่คุณ เจ้าเมืองแพร่ เห็นกำลังทหารของกองทัพเชียงใหม่เข้มแข็งกว่าจึงออกไปอ่อนน้อมต่อพระมหาเทวี และพระมหาเทวีก็ให้ท้าวแม่คุณครองเมืองแพร่ดังเดิม

พงศาวดารโยนก

กล่าวถึงความตอนนี้และแตกต่างไปจากตำนานเมืองเหนือว่า พ.ศ. 1986 พระ เจ้าติโลกราชแห่งนครเชียงใหม่ได้ทรงทราบว่าเจ้าเมืองน่านได้กระทำเหตุหลอก ลวงพระองค์ ดังนั้นก็ทรงพระพิโรธ จึงเสด็จยกทัพหลวงไปตีเมืองน่าน กองทัพยกออกจากเมืองเชียงใหม่ในวันขึ้น 13 ค่ำ เดือนยี่ ปีกุน เบญจศก แล้วแบ่งกองทัพให้พระมหาเทวี ผู้เป็นชนนียกไปตีเมืองแพร่อีกทัพหนึ่ง กองทัพพระมหาเทวียกมาถึงเมืองแพร่ ก็แต่งทหารเข้าล้อมเมืองแพร่ไว้ มีหนังสือแจ้งเข้าไปให้เจ้าเมืองแพร่ออกมาถวายบังคม ฝ่ายท้าวแม่คุณ ผู้ครองเมืองแพร่ก็แต่งพลรักษาเมืองมั่นไว้ไม่ออกไปถวายบังคม และไม่ออกต่อรบกองทัพเชียงใหม่จะหักเอาเมืองแพร่ก็มิได้ นายทัพนายกองทั้งหลายจึงคิดทำปืนปู่เจ้ายิงเข้าไปในเมืองแพร่ นัดแรกกระสุนต้องต้นตาลใหญ่ในเมืองแพร่หักเพียงคอ นัดที่สองถูกกลางต้นตาลหักโค่นลง ท้าวแม่คุณเห็นดังนั้นก็ตกใจกลัว จึงออกไปถวายบังคมต่อพระมหาเทวี พระมหาเทวีจึงให้ท้าวแม่คุณครองเมืองแพร่ดังเก่า แล้วเลิกทัพกลับเชียงใหม่

เมืองแพร่สมัยกรุงศรีอยุธยา (พ.ศ. 2003)

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ยกทัพหลวงจากกรุงศรีอยุธยาขึ้นมาตีเมืองแพร่ทางเขาพึง หมื่นด้งนคร รักษาเมืองเชียงใหม่แทนพระเจ้าติโลกราช ซึ่งเสด็จไปตีเมืองพง ยกกองทัพไปตั้งรับไว้ พอพระเจ้าติโลกราชทรงทราบข่าว จึงเสด็จยกทัพหลวงลงไปช่วยหมื่นด้งนคร สมเด็จ พระเจ้าบรมไตรโลกนาถ จึงล่าถอยทัพกลับกรุงศรีอยุธยา

แผ่นดินสมัยพระเมืองแก้วครองเมืองเชียงใหม่

ท้าวเมืองคำข่าย นำบริวารเป็นข้า พระเมืองแก้วจึงให้ไปกินเมืองแพร่ พ.ศ. 2051 แม่ ทัพกรุงใต้ (กรุงศรีอยุธยา) ชื่อพระยากลาโหมยกเอา รี้พลมารบเมืองแพร่ หมื่นจิตรเจ้าเมืองน่านยกทัพมาช่วยต่อสู้ด้วยจนได้ชัยชนะ พ.ศ. 2053 แม่ ทัพกรุงใต้ชื่อ ขราโหม (เพี้ยนมาจากคำว่า "กลาโหม") ยกทัพมารบเมืองแพร่อีก หมื่นคำคาย เจ้าเมืองละกอน (ลำปาง) ยกทัพไปช่วยเมืองแพร่ รบกันจนทัพเมืองใต้แตกพ่ายหนีกลับไป ในปีเดียวกัน คือ พ.ศ. 2053 พระเมืองแก้วให้เจ้าเมืองแพร่สร้อยไปกินเมืองน่าน แทนท้าวเมืองคำข่าย (หมื่นสามล้าน) ครั้น พ.ศ. 2059 พระ เมืองแก้วให้เจ้าเมืองแพร่คำยอดฟ้าไปครองเมืองน่าน และทรงย้ายเจ้าเมืองน่านไปครองเมืองพะเยา พระยาแพร่ยอดคำฟ้าครองเมืองน่าน ต่อมายกทัพไปรบศึกที่เชียงใหม่ป่วยเป็นฝีเนื้อร้ายจนถึงแก่กรรม

พ.ศ. 2066

ขณะที่พม่าเข้าครอบครองลานนาไทย เจ้าอุ่นเฮือนผู้ครองเมืองน่านได้รบกับพม่า สู้พม่า ไม่ได้หนีไปพึ่งเมืองชะเลียง พอถึง พ.ศ. 2067 เจ้าอุ่นเฮือนก็คุมพวกเข้าหักเอาเมืองน่าน ไล่ข้าศึกหนีจากเมืองน่านไปอยู่เมืองแพร่ พ.ศ. 2088 เมือง เชียงใหม่เกิดจลาจล ทางกรุงศรีอยุธยาแผ่นดินสมเด็จพระไชยราชาได้ยกกองทัพขึ้นมาตีเมืองเชียงใหม่ พระนางจิระประภา ราชธิดาเจ้าเมืองเชียงใหม่ได้นำเอาเครื่องราชบรรณาการไปถวาย พระไชยราชาจึงยกกองทัพกลับ เมืองแพร่จึงตกอยู่ใต้อำนาจของกรุงศรีอยุธยาไปด้วยพ.ศ. 2093 พระยา แพร่ เป็นที่พระยาสามล้านเชียงใหม่ได้ร่วมกันคบคิดจะเป็นใหญ่ในนครพิงค์กับ พระยาล้านช้าง พระยาหัวเวียงล้านช้างรวบรวมไพร่พลยกกำลังเข้าไปถึงนครพิงค์จักกระทำร้ายแก่ เมือง ครั้นกระทำมิได้ก็ออกหนีไป ฝ่ายเจ้าขุนทั้งหลายในนครพิงค์ต่างก็แต่งทหารออกรบ พระยาสามล้าน (พระยาแพร่) และพวกก็แตกพ่ายหนีไปเมืองแพร่

พ.ศ. 2101

พระเจ้าบุเรงนองกษัตริย์พม่ายกกองทัพมาตีเมืองเชียงใหม่ ทหารเมืองเชียงใหม่มีน้อยกว่าพม่า อีกทั้งกองทัพพระเจ้าบุเรงนองเข้มแข็งชาญศึกสงครามกว่าพม่าจึงได้ชัยชนะ เชียงใหม่ตกเป็นประเทศราชของพม่า เมืองแพร่จึงตกอยู่ใต้อำนาจของพม่าด้วย พม่าปกครองประเทศราชในอาณาจักรลานนาไทย อันได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง ลำพูน พะเยา แพร่ น่าน ด้วยการให้ขุนนางของพม่าพร้อมด้วยทหารจำนวนหนึ่งอยู่เป็นข้าหลวงอยู่กำกับ เมือง พ.ศ. 2111 อาณาจักรลานนาไทยถูกพม่าเกณฑ์ให้ยกกองทัพไปช่วยรบกรุงศรีอยุธยา เมืองแพร่ก็ยกกองทัพร่วมไปกับพม่าครั้งนี้ด้วย และในที่สุด พ.ศ. 2112 กรุงศรีอยุธยาก็แตก ตกเป็นเมืองขึ้นของพม่า อาณาจักรลานนาไทยจึงตกอยู่ใต้อำนาจของพม่าดังเดิม

พ.ศ. 2163

แผ่นดินสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม กรุงศรีอยุธยามีกองทัพไม่ค่อยเข้มแข็งเกรียงไกร อาณาจักรลานนาจึงตั้งตนเป็นอิสระไม่ขึ้นต่อกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2177 พระเจ้าสุทโธธรรมราชา กษัตริย์พม่าได้ยกกองทัพมาตี เมืองเชียงใหม่และจับกุมเอาตัว พระเจ้าเชียงใหม่ไปคุมขังไว้ที่เมืองหงสาวดี เมื่อ จัดการปกครองในเมืองเชียงใหม่เรียบร้อยแล้ว พระเจ้าสุทโธธรรมราชายกทัพไปปราบเมืองต่างๆ ในเขตลานนาไทยยึดเมืองทุกเมืองไว้ในอำนาจ เมืองแพร่จึงตกอยู่ในอำนาจของพม่าอีกครั้ง

พ.ศ. 2205

แผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราชโปรดให้ยกกองทัพขึ้นไปตีเมืองเชียงใหม่ พระองค์ทรงเป็นจอมทัพตีหัวเมืองรายทางตั้งแต่ลำปาง แพร่ ลำพูน จนถึงเมืองเชียงใหม่ โปรดให้เจ้าพระยาโกษาเหล็กถมดินทำเป็นเชิงเทินตั้งปืนใหญ่ ยิงกราดเข้าไปในเมืองเชียงใหม่ เชียงใหม่ก็แตก ฝ่ายกองทัพพม่ายกมาแต่เมืองอังวะเพื่อช่วยเหลือเมืองเชียงใหม่ (เพราะ พม่าปกครองเมืองเชียงใหม่) ก็ถูกทัพไทยซุ่มโจมตีกระหนาบแตกพ่ายยับเยินไป ดังนั้น อาณาจักรลานนาจึงตกอยู่ใต้อำนาจของกรุงศรีอยุธยา

มีข้อน่าสังเกตว่า ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเมืองแพร่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ขณะใดที่กองทัพเมืองเชียงใหม่เข้มแข็ง เมืองแพร่ก็จะขึ้นอยู่กับเชียงใหม่ หากขณะใดที่ กองทัพกรุงศรีอยุธยาเข้มแข็ง เมืองแพร่ก็จะขึ้นอยู่กับกรุงศรีอยุธยา ระยะเวลาใดที่ทั้งสองฝ่ายอ่อนแอหรือเกิดจลาจล เมืองแพร่ก็จะตั้งตนเป็นอิสระทันที พ.ศ. 2283 พระ เจ้าอังวะ กษัตริย์พม่าให้โปทัพพะการมังดีเป็นแม่ทัพยกกำลังหนึ่งหมื่นคนมาตีเมืองเทิน เมืองแพร่ เมืองน่าน กวาดต้อนผู้คนในเมืองดังกล่าวไปไว้ที่เมืองเชียงแสน ในปี

พ.ศ. 2284

พระยา แพร่พร้อมกับเจ้าเมืองฝ่ายเหนือ มีพระยายองเป็นต้น ต่างรวบรวมไพร่พล ยกเข้ารบพุ่งฆ่าฟันพม่าที่ปกครองเมืองเชียงแสน พม่าทราบข่าวจึงส่งกองทัพใหญ่ลงมาช่วย พระนครลำปางจึงกวาดต้อนผู้คนของตนไปไว้ที่เมืองเทิง ส่วนพระยายองและพระยาแพร่ ได้นำผู้คนของตนไปไว้ที่เมืองภูคา (อำเภอปัว จ.น่าน) แต่ก็ถูกพม่าตามตีแตกพ่ายจนต้องหนีเข้าไปในเมืองน่าน

พ.ศ. 2285

เจ้าเมืองแพร่ และเจ้าเมืองน่านพร้อมด้วยเจ้าเมืองฝ่ายลานนา มีพระยายองเป็นหัวหน้า ต่างรวมกำลังไพร่พลยกไปรบพม่าที่ปกครองเมืองเชียงแสนแล้วตั้งตนเป็นอิสระนคร อีกครั้งหนึ่ง พ.ศ. 2302 เจ้าชายแก้ว โอรสพระยาสุละวะฤาไชยสงคราม (ทิพช้าง) เจ้าเมืองละกอน (ลำปาง) พาครอบครัวญาติพี่น้องและบริวารหนีท้าวลิ้นก่านไปซ่องสุมผู้คนอยู่เมืองแพร่ แล้วยกกองทัพไปรบกับท้าวลิ้นก่านที่เมืองลำปางแต่สู้ไม่ได้จึงหนีไปพึ่งพม่า พ.ศ. 2304 กองทัพพม่ายกมาตีเมืองเชียงใหม่ ครั้นแล้วก็ยกกองทัพเข้าตีเมืองลำปาง (เจ้า ชายแก้วซึ่งหนีไปพีงพม่าเมื่อคราวก่อนร่วมมากับกองทัพพม่าด้วย) พม่ายึดเมืองลำปางได้ เจ้าชายแก้วจึงจับท้าวลิ้นก่านประหารชีวิตเสีย กองทัพพม่ายกมายึดครองเมืองแพร่ เมืองน่าน และลานนาไทยเกือบทั้งหมด ครั้นปีต่อมาพม่าจำต้องยกกองทัพกลับเพราะเกิดจลาจลในเมืองอังวะ พ.ศ. 2310 พวก ชาวลานนาไทย ถูกพม่าข่มเหงรังแกเบียดเบียน บ่อยครั้งจึงคิดจะกอบกู้อิสรภาพ พระเจ้ามังระกษัตริย์พม่าทราบข่าวได้นำกองทัพใหญ่ลงมาปราบ อาณาจักรลานนาไว้ได้ทั้งหมด หลังจากปราบปรามหัวเมืองฝ่ายเหนือแล้ว พระเจ้ามังระก็กรีฑาทัพเข้าตีกรุงศรีอยุธยา และในที่สุดกรุงศรีอยุธยาก็เสียอิสรภาพแก่พม่า เมืองแพร่จึงตกอยู่ใต้อำนาจของพม่าอีกครั้งหนึ่ง

จนถึง พ.ศ. 2312

เมืองแพร่สมัยกรุงธนบุรี พ.ศ. 2312 พงศาวดาร กรุงธนบุรี ฉบับหอสมุดแห่งชาติกล่าวว่า หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตกเพียงปีเดียว สมเด็จพระเจ้าตากสินก็ได้รวบรวมกำลังไพร่พล ต่อสู้กับพม่าที่ค่ายโพธิ์สามต้น กรุงศรีอยุธยา พิษณุโลก พิชัย สวรรคโลกจนข้าศึกแตกพ่ายหนีไป พ.ศ. 2313 สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงเห็นว่าอาณาจักรลานนายังมีพม่ายึดครองอยู่มาก จึงโปรดให้ยกกองทัพขึ้นไปตีพม่าที่ครองเมืองเชียงใหม่ ขณะ เดินทางเรือมาถึงเมืองพิชัยก็มีเจ้ามังชัย ผู้ปกครองเมืองแพร่พาขุนนางกรมการเมือง และไพร่พลเข้าเฝ้าถวายบังคมขอเป็นเมืองในขอบขัณฑสีมา สมเด็จพระเจ้าตากสินจึงโปรดแต่งตั้งให้เป็น "พระยาศรีสุริยวงศ์" แล้วให้เข้าร่วมขบวนทัพ ยกทัพไปตีเมืองเชียงใหม่

พระยาแพร่ ผู้ชื่อว่า มังไชย พม่าจับตัวไปครั้งทัพอะแซหวุ่นกี้มา ตีเมืองพิษณุโลกมากับกองทัพครั้งนี้ด้วย พระยาแพร่ มีจิตคิดสวามิภักดิ์ในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกรุงเทพฯ จึงคิดอ่านชักชวนพระยายองยกกองทัพไปตีเมืองเชียงแสน เจ้าเมืองเชียงแสนสู้ไม่ได้จึงหนีไปหาพระยาเชียงราย พระยาแพร่ และพระยายอง ก็ยกทัพติดตามไปที่เชียงราย พระยาเชียงรายเห็นว่า พระยาแพร่และพระยายองเป็นชนชาติเชื้อลาวด้วยกัน จึงจับตัวเจ้าเมืองเชียงแสน ชื่ออาปรกามณี เป็นชาวพม่าส่งให้พระยาแพร่และพระยายอง

พ.ศ. 2314

เมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรียกทัพไปตีเชียงใหม่, มัง ไชยะ เจ้าเมืองแพร่มาสวามิภักดิ์จึงโปรดตั้งให้เป็นพระยาศรีสุริยวงศ์ แล้วเกณฑ์ไปตีเมืองเชียงใหม่ด้วย เจ้าพระยาจักรี และเจ้าพระยาสุรสีห์ได้แต่งกองทัพหลวง 300 คน ให้มาตรวจราชการทางเมืองแพร่ เมืองน่าน ตลอดไปจนถึงเมืองนครลำปาง กองข้าหลวงดังกล่าวได้ทำโจรกรรมแย่งชิงทรัพย์สินของราษฎร ฉุดคร่าบุตรภรรยาของ ชาวบ้านไปทำอนาจารต่างๆ ราษฎรได้นำความเข้าร้องทุกข์ต่อพระยากาวิละ เจ้าเมืองนครลำปาง พระยากาวิละขัดใจก็ยกพวกไพร่พลออกไปขับไล่ฆ่าฟันข้าหลวงที่อยู่บ้านวังเกิง ล้มตายไปเป็นจำนวนมาก สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรงทราบข่าวจึงให้มีตราหาตัวพระยากาวิละลงไป กรุงเทพฯ แต่พระยากาวิละก็ขัดตราเสียหาไปไม่ พระยากาวิละคิดจะทำความชอบ แก้โทษที่ทำผิดจึงยกกองทัพไปตีเมืองลอ เมืองเทิง กวาดต้อนผู้คนไปเป็นเชลยจำนวนมากแล้ว จึงลงไปเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ณ กรุงธนบุรี แต่พระยากาวิละยังถูกลงโทษอีกนั่นเองคือทรงให้เฆี่ยน 100 ที แล้วให้จำคุกไว้

พระยากาวิละได้ร้องขออาสาไปตีเมืองเชียงแสน แก้โทษ สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีทรง พระกรุณาโปรดพระราชทานให้ถอดออกจากคุกและให้ไปทำราชการตามเดิม พระยากาวิละไปถึงเมืองป่าช้าง จึงแต่งให้พระยาอุปราชคุมพลร้อยเศษไปเกลี้ยกล่อม นาขวา เมืองเชียงแสน เพราะเวลานั้นกองทัพพม่าเลิกไปหมดแล้ว ให้นาขวารักษาเมืองไว้พร้อมด้วยทหารพม่าจำนวนหนึ่ง นาขวาปลงใจด้วยกับพระยาอุปราช พระยากาวิละจึงได้ตัวพระยาแพร่ พระยาเถินคืนจากพม่า พ.ศ. 2323 เดือน 6 ขึ้น 6 ค่ำ พงศาวดารเมืองน่านฉบับหอสมุดแห่งชาติกล่าวว่า พญาจ่าบ้าน พญาละกอน พญาแพร่ และชาวเมืองหลวงพระบางได้ร่วมกันคบคิดยกทัพไปพร้อมกัน เพื่อไปตีเมืองเชียงแสน และในที่สุดก็ตีเมืองเชียงแสนได้

พ.ศ. 2325

สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ได้รับความร่วมมือร่วมใจจากบุคคลสำคัญของอาณาจักรลานนาไทย เช่น พระยา จ่าบ้าน เจ้ากาวิละทำการขับไล่ฆ่าฟันพม่า ที่ยึดครองเมืองเชียงใหม่จนพวกพม่าแตกพ่ายหนีไป หลังจากนั้นได้เข้าตีหัวเมืองอื่นๆ เช่น ลำปาง ลำพูน เชียงราย แพร่ น่าน ขับไล่พม่าไปจนหมดสิ้น เมืองแพร่และเมืองอื่นๆ ดังกล่าวจึงอยู่ใต้อำนาจของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีอีกครั้งหนึ่ง

เมืองแพร่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

จนพ.ศ.2328 กษัตริย์ พม่าแต่งให้กาละมังดีเป็นแม่ทัพมีกำลังหมื่นหนึ่ง ยกมาตีอาณาจักรลานนา แวะถึงเมืองเชียงแสน เข้ายึดเมืองเชียงแสนได้ แล้วยกทัพเข้าตีเมืองเทิง ฝ่ายเมืองเชียงใหม่และละกอนลำปาง ต่าง พร้อมใจกันรวบรวมไพร่พลต่อสู้กับพม่าและ ป้องกันเมืองเอาไว้ได้ ฝ่ายพญาแพร่ พญาน่าน เห็นว่ากองทัพพม่าใหญ่หลวงนักเกรงจะสู้ไม่ได้ จึงบ่สู้บ่รบ ยอมอ่อนน้อมเป็นข้าของพม่าแต่โดยดี แม่ทัพพม่าคือ กาละมังดี จึงให้พญาแพร่ พญาน่าน ยกกองทัพไปแวดล้อมเมืองละกอนไว้ เมื่อพม่าไม่สามารถตีเอาเมืองใดได้ จึงล่าถอยทัพกลับไป

พ.ศ. 2329

พญาแพร่พร้อมกับเจ้าเมืองฝ่ายเหนือ คิดกอบกู้เอกราชคืนจากพม่า จึงยกทัพไปตีเมืองเชียงแสน มวยหวาน ซึ่งปกครองเมืองเชียงแสนหนีพ่ายไปเชียงราย พญาเชียงรายจับตัวได้ส่งไปยังเมืองละกอนลำปาง พญาละกอนส่งตัวมวยหวานไปยังกรุงเทพฯ ฝ่ายพญาละกอน เมื่อส่งมวยหวานไปกรุงเทพฯ แล้ว ก็ยกกองทัพไปเมืองเชียงแสนจับตัว พญาแพร่ใส่คาจองจำส่งตัวลงกรุงเทพฯ

พ.ศ. 2328

พม่าส่งกองทัพมาตีหัวเมืองอาณาจักรลานนา แต่เวลานั้นทางเมืองเชียงใหม่ยังร้างอยู่ไม่มีใครปกครอง จึงเลยลงไปตีเมืองลำปาง เจ้าเมืองลำปางคือพระยา กาวิละได้ต่อสู้ต้านทานทัพพม่า สามารถรักษาเมืองไว้ได้ พม่าจึงแต่งกองทัพให้ล้อมเมืองไว้ก่อน พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงทราบข่าวศึก จึงโปรดให้กรมหลวงเจษฎายกกองทัพขึ้นมาช่วย

ฝ่ายพระยากาวิละ รู้ว่ากองทัพในกรุงขึ้นมาช่วยก็มีกำลังห้าวหาญยกกองทัพตีฝ่าวงล้อมของพม่า ออกจากเมือง ได้สู้รบกันตั้งแต่เช้าจนเที่ยง กองทัพพม่าจึงแตกพ่ายไป เมื่อกองทัพพม่าถูกไล่ออกจากอาณาจักรลานนาแล้ว พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ได้โปรดพระราชทานบำเหน็จให้แก่เจ้านายฝ่ายเหนือโดยให้พระยากาวิละเจ้าเมือง ลำปางขึ้นไปครองเมืองเชียงใหม่ ส่วนพระยามังชัย เจ้าเมืองแพร่ พระองค์ทรงเห็นว่าถ้าจะให้ไปครองเมืองแพร่ก็ยังไม่ไว้วางพระราชหฤทัย เพราะพระยามังชัยเคยอยู่กับพม่ามานาน จึงโปรดให้ไปช่วยราชการอยู่ที่เมืองลำปางก่อน

พ.ศ. 2331

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯ ทรงโปรดให้ เจ้าเมืองฝ่ายเหนือยกกองทัพไปตีเมืองเชียงตุง พระยามังชัย เจ้าเมืองแพร่ ซึ่งขณะนั้นอยู่ที่เมืองลำปางได้ร่วมไปกับกองทัพด้วย พระยามังชัยได้แสดงความห้าวหาญชาญศึกอาสาเป็นนายกองหน้าเข้าตีเมืองเชียงตุง และสามารถตีเมืองเชียงตุงจนได้ชัยชนะ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกฯ ทรงเห็นความดีและความสามารถจึงโปรดให้กลับไปครองเมืองแพร่ดังเดิม หลังจากรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชแล้ว ประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเมืองแพร่ไม่มีกล่าวถึงจนกระทั่งรัชกาลพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมืองแพร่สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนกลาง

พ.ศ. 2434

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเปลี่ยนระบอบการปกครองประเทศ เป็นแบบมณฑลเทศาภิบาล มีข้าหลวงเทศาภิบาลสำเร็จราชการมณฑลลดอำนาจเจ้าผู้ครองเมืองให้น้อยลงกว่า เดิม เมืองแพร่ พระองค์ได้โปรดเกล้าฯ ให้พระยาไชยบูรณ์ (ทองอยู่ สุวรรณบาตร) ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งปลัดมณฑลพิษณุโลก มาเป็นข้าหลวงกำกับการปกครองเมืองแพร่เป็นคนแรกในปี พ.ศ. 2540 หนังสือการปฏิรูปการปกครองมณฑลพายัพ พ.ศ. 2436 - พ.ศ. 2476 กล่าวถึงตอนนี้ว่า เมืองแพร่จัดการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลหลังจากพระยาทรงสุรเดช ได้ไปตรวจ ราชการในเมืองแพร่เมื่อ พ.ศ. 2437

เมื่อพระยาทรงสุรเดชไปถึงเมืองแพร่ "พระยาพิริยวิไชย" เจ้าเมืองแพร่ได้ให้การต้อนรับพระยาทรงสุรเดชเป็นอย่างดี พร้อมกับแสดงความจำนงให้พระยาทรงสุรเดชทราบว่าต้องการให้จัด ราชการ 6 ตำแหน่ง ขึ้นในเมืองแพร่ให้เหมือนกับแบบแผนราชการเมืองเชียงใหม่ เหตุที่พระพิริยวิไชยเสนอเช่นนั้นก็ประสงค์จะขอพระราชทานเลื่อนยศขึ้นเป็น "เจ้า" พระยาทรงสุรเดชเห็นว่างานราชการทั้งหมดของเมืองแพร่ตกอยู่ในอำนาจของพระยา พิริยวิไชยทั้งสิ้น เพื่อให้การปกครองของเมืองแพร่เรียบร้อย จึงให้ทำการทดลองจัดราชการ 6 ตำแหน่งขึ้นในเมืองแพร่ พระยาทรงสุรเดชได้มอบหมายให้ นายราชาภักดิ์ ข้าหลวงเมืองแพร่ ทำหน้าที่เป็น ที่ปรึกษาของพระยาพิริยวิไชย จัดการราชการงานในเมืองแพร่ร่วมกัน

พ.ศ. 2445

เกิดกบฏเงี้ยวเมืองแพร่ ในขณะที่พระยาไชยบูรณ์เป็นข้าหลวงกำกับการปกครองเมืองแพร่อยู่นั้น ปรากฏว่ามีพวกเงี้ยวหรือไทยใหญ่ ได้คบคิดกันก่อการจลาจลขึ้นในเมืองแพร่ พวกไทยใหญ่นำโดย พะกาหม่องและสะลาโปไชย หัวหน้าพวกโจรเงี้ยวนำกองโจรประมาณ 40 - 50 คน บุกเข้าเมืองแพร่ทางด้านประตูชัย จู่โจมสถานีตำรวจเป็นจุดแรก ขณะนั้นสถานีตำรวจเมืองแพร่มีประมาณ 12 คน จึงไม่สามารถต้านทานได้ กองโจรเงี้ยวเข้ายึดอาวุธตำรวจแล้วพากันเข้าโจมตีที่ทำการไปรษณีย์โทรเลข โจรเงี้ยวได้ตัดสายโทรเลขและทำลายอุปกรณ์สื่อสารต่างๆ เพื่อตัดปัญหาการสื่อสาร แล้วก็มุ่งหน้าสู่บ้านพักข้าหลวงประจำเมืองแพร่ แต่ก่อนที่กองโจรเงี้ยวจะไปถึงบ้านพักข้าหลวงนั้น พระยาไชยบูรณ์ (ทองอยู่ สุวรรณบาตร) ได้พา ครอบครัวพร้อมด้วยคุณหญิงเยื้อน ภริยาหลบหนีออกจากบ้านพักไปก่อนแล้ว พวกโจรเงี้ยวไปถึงบ้านพักไม่พบพระยาไชยบูรณ์จึงบุกเข้าปล้นทรัพย์สินภายใน บ้านพักข้าหลวง และสังหารคนใช้ที่หลงเหลืออยู่จนหมดสิ้น จากนั้นจึงยกกำลังเข้ายึดที่ทำการเค้าสนามหลวง ทำลายคลังหลวงและกวาดเงินสดไปทั้งหมด 46,910 บาท 37 อัฐ หลังจากนั้นพวกโจรเงี้ยวก็มุ่งตรงไปยังเรือนจำเพื่อปล่อยนักโทษให้เป็นอิสระ พร้อมกับ แจกจ่ายอาวุธให้แก่นักโทษเหล่านั้น ทำให้พวกกองโจรเงี้ยว ได้กำลังสนับสนุนเพิ่มขึ้นอีกจนภายหลังมีกำลังถึง300คน

ในระหว่างที่กองโจรเงี้ยวเข้าโจมตีสถานที่ราชการต่างๆ อยู่นั้น ราษฎรเมืองแพร่ตื่นตกใจกันมาก บางส่วนได้อพยพหลบออกไปอยู่นอกเมืองทันที กองโจรเงี้ยวจึงประกาศให้ราษฎรอยู่ในความสงบ เพราะพวกตนจะไม่ทำร้ายชาวเมืองจะฆ่าเฉพาะคนไทยภาคกลางที่มาปกครองเมืองแพร่ เท่านั้น ราษฎรจึงค่อยคลายความตกใจลง และบางส่วนได้เข้าร่วมกับพวกกองโจรเงี้ยวก็มี ทำให้กองโจรเงี้ยวทำงานคล่องตัวและมีกำลังเข้มแข็งขึ้น ขณะเดียวกันพระยาไชยบูรณ์ซึ่งพาภริยา คือ คุณหญิงเยื้อนหลบหนีออกจากบ้านพักตรงไปยังคุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่ หวังขอพึ่งกำลังเจ้าเมืองแพร่หรือเจ้าหลวงเมืองแพร่ คือ พระยาพิริยวิไชย เมื่อไปถึงคุ้มเจ้าหลวง แต่เจ้าหลวงเมืองแพร่ไม่ไม่มีอาวุธ พระยาไชยบูรณ์ตัดสินใจพาภริยาและหญิงรับใช้หนีออกจากเมืองแพร่ ไปทางบ้านมหาโพธิ์เพื่อหวังไปขอกำลังจากเมืองอื่นมาปราบ ส่วนเจ้าเมืองแพร่นั้นหาได้หลบหนีไปตามคำอ้างไม่ ยังคงอยู่ในคุ้มตามเดิม

เมื่อกองโจรเงี้ยวสามารถยึดเมืองแพร่ได้แล้ว พะกาหม่องและสะลาโปไชยก็ไปที่คุ้มเจ้าหลวง เพื่อเชิญให้เจ้าเมืองแพร่ปกครองบ้านเมืองตามเดิม ก่อนจะปกครองเมือง พะกาหม่องได้ให้เจ้าเมืองแพร่ และเจ้านายบุตรหลานทำพิธีถือ น้ำสาบานก่อน โดยมีพระยาพิริยวิไชยเป็นประธานร่วมด้วยเจ้าราชบุตร เจ้าไชยสงครามและเจ้านายบุตรหลานอื่นๆ รวม 9 คน ในพิธีนี้มีการตกลงร่วมกันว่าจะร่วมกันต่อต้านกองทัพของรัฐบาล โดยพวกกองโจรเงี้ยวเป็นกองหน้าออกสู้รบเอง ส่วนเจ้าเมืองและคนอื่นๆ เป็นกองหลังคอยส่งอาหารและอาวุธตลอดทั้งกำลังคน พวก กองโจรเงี้ยวเริ่มลงมือตามล่าฆ่าข้าราชการไทยและคนไทย ภาคกลางทุกคน ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือสตรีที่หลบหนีไปโดยประกาศให้รางวัลนำจับ เฉพาะค่าหัวพระยาไชยบูรณ์และพระเสนามาตย์ยกบัตรเมืองแพร่ คนละ 5 ชั่ง หรือ 400 บาท นอกนั้นลดหลั่นลงตามลำดับความสำคัญแต่อย่างต่ำจะได้ค่าหัวคนละ40บาท

พระยาไชยบูรณ์ซึ่งอดอาหารมาเป็นเวลา 3 วัน กับ 2 คืน โดยหลบซ่อนอยู่บนต้นข่อยกลางทุ่งนาใกล้ๆ กับหมู่บ้านร่องกาด ได้ออกจากที่ซ่อนเพื่อขออาหารจากชาวบ้านร่องกาด ราษฎรคนหนึ่งในบ้านร่องกาดชื่อหนานวงศ์ จึงนำความไปแจ้งต่อพะกาหม่องเพื่อจะเอาเงินรางวัล พะกาหม่องนำกำลังไปล้อมจับพระยาไชยบูรณ์ทันที เมื่อจับตัวได้ก็ควบคุมตัวกลับเข้าเมืองแพร่ และได้บังคับขู่เข็ญพระยาไชยบูรณ์ตลอดทาง พระยาไชยบูรณ์จึงท้าทายให้พวกโจรเงี้ยวฆ่าตนเสียดีกว่า ดังนั้นพอมาถึงทางระหว่างร่องกวางเคา (ปัจจุบันเรียกว่าร่องคาว)โจรเงี้ยวคนหนึ่งชื่อจองเซินจึงคิดฆ่าพระยาไชย บูรณ์ทันที

นอกจากพระยาไชยบูรณ์แล้ว พวกโจรเงี้ยวยังได้จับข้าราชการไทยอีกหลายคนฆ่า ที่สำคัญได้แก่ พระเสนามาตย์ ยกกระบัตรศาล หลวงวิมล ข้าหลวงผู้ช่วย ขุนพิพิธ ข้าหลวงคลัง นายเฟื่อง ผู้พิพากษา นายแม้น อัยการ นายอำเภอ ปลัดอำเภอ และสมุห์บัญชีอำเภอต่างๆ อีกเป็นจำนวนมาก นับเป็นการเข่นฆ่าข้าราชการไทยครั้งยิ่งใหญ่จริงๆ ในภาคเหนือ

ทางรัฐบาลไทยได้ส่งกองทัพจากเมืองใกล้เคียง เช่น พิชัย สวรรคโลก สุโขทัย ตาก น่าน และเชียงใหม่ เข้ามาปราบปรามพวกกองโจรเงี้ยวอย่างรีบด่วน โดยกำหนดให้ทุกเมืองระดมกำลังเข้าปราบปราม พวกกองโจรเงี้ยวในเมืองแพร่พร้อมกันทุกด้าน และยังได้มอบหมายให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) นำกองทัพหลวงขึ้นมาปราบปรามพร้อมทั้งให้ดำเนินการสอบสวนสาเหตุการปล้นครั้ง นี้ด้วยและให้ถือว่าเป็น "กบฏ" ด้วย ดังนั้นจึงเรียกว่า กบฏเงี้ยวเมืองแพร่ ส่วนพวกกองโจรเงี้ยวเมื่อสามารถก่อการกบฏได้สำเร็จก็ไม่ได้ตระเตรียมกำลัง ป้องกันแต่อย่างใด

จนกระทั่งเมื่อทราบข่าวว่ากองทัพรัฐบาลจะมาปราบปรามจึงได้แบ่งกำลังออกเป็น 2 กอง กองหนึ่งนำโดยสะลาโปไชย ยกกำลังไปทางด้านใต้เพื่อขัดตาทัพ รัฐบาลที่ส่งมา อีกกองหนึ่งนำโดยพะกาหม่อง ยกกำลังไปทางด้านตะวันตกเพื่อโจมตีนครลำปางหวังยึดเมืองเป็นฐานกำลังอีกแห่ง หนึ่ง การโจมตีนครลำปางนั้น พวกกองโจรเงี้ยวต้องประสบกับความผิดหวัง เพราะนครลำปางรู้เหตุการณ์และเตรียมกำลังไว้ต่อสู้อย่างรวดเร็ว เมื่อพวกเงี้ยวไปถึงนครลำปางในวันที่ 3 สิงหาคม จึงถูกฝายนครลำปางตีโต้กลับทำให้ กองโจรเงี้ยวแตกพ่ายหนีกระจัดกระจายไป ตัวผู้นำคือ พะกาหม่องต้องสูญเสียชีวิตเพราะถูกยิงในระหว่างการต่อสู้ ส่วนพวกกองโจรเงี้ยวที่นำโดยสะลาโปไชยนั้น ในระยะแรกสามารถสกัดทัพเมืองพิชัยไว้ได้ชั่วคราว แต่ก็ไม่สามารถต้านทานทัพเมืองสวรรคโลกและสุโขทัยได้ จึงถอยกลับไปตั้งหลักที่เมืองแพร่

ในที่สุดพวกโจรเงี้ยวก็หนีกระจัดกระจายไป เพราะต่อสู้ไม่ไหว พระยาศรีสุริยราชวรานุวัตร (โพ เนติโพธิ์) ผู้ว่าราชการเมืองพิชัย จึงนำกองกำลังตำรวจภูธรและทหารจำนวนหนึ่งบุกเข้าเมืองแพร่ได้สำเร็จ

เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) นำทัพหลวงถึงเมืองแพร่ หลังจากเหตุการณ์สงบลงหลายวันแล้ว เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีจึงทำการสอบสวนความผิดผู้ เกี่ยวข้องทันที ขั้นแรก ได้สั่งจับชาวเมืองแพร่ ราษฎรบ้านร่องกาด คือ หนานวงค์ ที่หวังเงินรางวัลนำจับพระยาไชยบูรณ์มาประหารชีวิตเป็นเยี่ยงอย่างก่อน ขั้นที่สอง สั่งให้จับตัว พญายอด ผู้นำจับหลวงวิมลมาประหารชีวิตอีกคนหนึ่ง จากนั้นเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีได้สอบสวนพยานหลายคน โดยยึดถือตามแนวนโยบายที่กรมหลวงดำรงราชานุภาพทรงกำชับไว้ คือ ไม่ให้ตั้งข้อสงสัย หรือกล่าวหาเจ้าเมืองแพร่และเจ้านายบุตรหลานล่วงหน้า เมื่อสอบสวนพยานเสร็จไปหลายคน ก็พบหลักฐานต่างๆ ผูกมัดเจ้าเมืองแพร่และ เจ้านายบุตรหลานบางคน เช่น เจ้าราชบุตร เจ้าไชยสงคราม อย่างแน่นหนาว่ามีส่วนรู้เห็นเป็นใจกับกบฎครั้งนี้ ทำให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีเข้าใจว่า เจ้าเมืองแพร่ เจ้าราชบุตร เจ้าไชยสงคราม มีส่วนสนับสนุนให้กองโจรเงี้ยวก่อ การกบฏขึ้นอย่างแน่นอน และเชื่อว่าต้องมีการตระเตรียมการล่วงหน้ามาช้านานพอสมควร

ก่อนที่เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีจะได้ชำระความผิดผู้ใด เจ้าราชวงษ์และภริยาก็ตกใจกลัวความผิดดื่มยาพิษฆ่าตัวตายเสียก่อน เพราะได้ข่าวลือว่ารัฐบาลจะประหารชีวิตผู้เกี่ยวข้องกับกบฏเงี้ยวทุกคน เมื่อเกิดอัตวินิบาตกรรมขึ้นเช่นนี้ เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีเกรงว่าจะเป็นการสร้างความ เข้าใจผิดกันว่ารัฐบาลกระทำการรุนแรงต่อเจ้านายเมืองแพร่ ครั้นจะสืบหาพยานต่อไปอีกหลักฐานก็จะผูกมัดเจ้าเมืองแพร่ และเจ้านายบุตรหลานที่เกี่ยวข้องยิ่งขึ้น จนในที่สุดจะต้องถูกตัดสินประหารชีวิตในข้อหากบฏ โดยเจ้าพระยาสุรศักศ์มนตรี จึงพยายามคิดหาวิธีที่ละมุนละม่อมตามนโยบายรัฐบาล ซึ่งต้องการใช้วิธีผ่อนปรนต่อเจ้านายเมืองแพร่ ขณะเดียวกันก็พยายามไม่ให้เจ้านายเมืองแพร่ตื่นตกใจ หนีเข้าพึ่งอิทธิพลอังกฤษ อันอาจจะก่อให้เกิดปัญหาระหว่างประเทศได้ ในที่สุด เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีก็ใช้วิธีปล่อยข่าวว่าจะมีการจับกุมตัวเจ้าเมือง แพร่และ เจ้าราชบุตร ข่าวลือนี้ได้ผล เพราะตอนดึกคืนนั้น เจ้าเมืองแพร่พร้อมด้วยคนสนิทอีกสองคน ก็หลบหนีออกจากเมืองแพร่ทันที

การหลบหนีของเจ้าเมืองแพร่ในคืนนั้นได้รับการสนับสนุนจากเจ้าพระยาสุรศักดิ์ มนตรี โดยมีคำสั่งลับมิให้กองทหารที่ตั้งสกัดอยู่รอบเมืองแพร่ขัดขวาง ทำให้การหลบหนีของ เจ้าเมืองแพร่เป็นไปอย่างสะดวกจนถึงหลวงพระบางอย่างปลอดภัย เมื่อเจ้าเมืองแพร่หนีไปได้ 15 วัน ถือว่าเป็นการละทิ้งหน้าที่ราชการ จึงเป็นโอกาสให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีสามารถออกคำสั่งถอดเจ้าพิริยเทพวงศ์ ออกจากตำแหน่งเจ้าเมืองแพร่ทันที พร้อมกับสั่งอายัดทรัพย์เพื่อชดใช้หนี้หลวงที่เจ้าเมืองแพร่ค้างกระทรวงพระ คลังมหาสมบัติสำหรับคดีความผิดฐานร่วมก่อการกบฏก็เป็นอันต้องระงับโดยปริยาย ไม่มีการรื้อฟื้นขึ้นอีก เจ้าพิริยเทพวงศ์ เจ้าเมืองแพร่คนสุดท้ายได้ใช้ชีวิตในบั้นปลายที่เมืองหลวงพระบางจนถึงแก่ พิราลัย สำหรับเจ้าราชบุตร ผู้เป็นบุตรเขยเจ้าเมืองแพร่นั้น มีพยานหลักฐานและพฤติการณ์บ่งชัดว่าได้รู้เห็นเป็นใจกับพวกเงี้ยว เพราะโดยหน้าที่ เจ้าราชบุตรเป็นร้อยตำรวจเอกจะต้องนำกำลังออกต่อสู้ต้านทานพวกโจรเงี้ยว แต่ปรากฏว่าเจ้าราชบุตรไม่ได้ทำหน้าที่อันควรกระทำ กลับไปทำสิ่งตรงกันข้ามคือ เป็นผู้เกณฑ์กำลังออกไปสนับสนุนพวกโจรเงี้ยว ทั้งยังส่งกระสุนดินดำพร้อมเสบียงอาหารให้พวกเงี้ยว พฤติการณ์ดังกล่าวเป็นความผิดขั้นรุนแรงมีโทษถึงประหารชีวิต แต่เนื่องจากรัฐบาลมีนโยบายหลีกเลี่ยงการประหารชีวิต เพราะไม่ประสงค์จะให้กระทบกระเทือนใจเจ้านายเมืองเหนือ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เจ้าราชบุตรเป็นบุตรชายของเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าเมืองน่าน หากกระทำตามกฎเกณฑ์ก็จะกระทบกระเทือนใจเจ้าเมืองน่าน ดังนั้น เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีจึงสั่งให้ร้อยตำรวจเอกเจ้าราชบุตร นำกองกำลังตามขึ้นไปตีพวกโจรเงี้ยวที่แตกไปอยู่ตำบลสะเอียบ อันเป็นวิธีสร้างความดีลบล้างความผิด ซึ่งร้อยตำรวจเอกเจ้าราชบุตร ก็สามารถกระทำงานที่มอบหมายสำเร็จคือตีพวกกองโจรเงี้ยวจนแตกพ่ายไป ได้ริบทรัพย์จับเชลยกลับมาเป็นจำนวนมาก

ในปีต่อมา พ.ศ. 2446
เจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช เจ้าเมืองน่าน ได้ขอย้ายเจ้าราชบุตรไปรับราชการที่เมืองน่าน และขอรับพระราชทานสัญญาบัตรเป็นเจ้าราชดนัย อันเป็นตำแหน่งใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ทรงเห็นชอบด้วย เมื่อพิจารณา สาเหตุกบฏเงี้ยวเมืองแพร่อาจแบ่งได้เป็น2ประการคือ

ประการแรก เกี่ยวกับสถานการณ์ทางการเมืองภายในเมืองแพร่นับตั้งแต่ช่วงจัดการ ปกครองแบบเทศาภิบาล ซึ่งเป็นตอนที่รัฐบาลยุบเลิกฐานะเมืองประเทศราช และรวมอำนาจเข้าสู่ ส่วนกลาง ดังจะเห็นได้ว่าฐานะทางการเมืองนั้น เจ้าเมืองมีแต่เกียรติยศ ไม่มีอำนาจอย่างแท้จริง เพราะอำนาจสิทธิขาดตกเป็นของข้าหลวง ซึ่งเป็นข้าราชการที่ส่งมาจากส่วนกลาง ในทางด้านเศรษฐกิจก็ถูกตัดทอนผลประโยชน์ลงสร้างความไม่พอใจแก่เจ้าเมือง และ เจ้านายบุตรหลานทั้งหลายในแต่ละเมือง จึงปรากฏปฏิกิริยาออกมาในลักษณะต่างๆ กัน เช่นที่เชียงใหม่เจ้านายบุตรหลานไม่พอใจเรื่องลดผลประโยชน์เป็นอันมาก เมืองแพร่ตกอยู่ในสภาพลำบาก เนื่องจากในช่วงที่พระยาศรีสหเทพ (เส็ง วิรยศิริ) ปฏิรูปการปกครอง พ.ศ. 2442 ได้จัดการอย่าง รุนแรงและบีบบังคับยิ่งกว่าเมืองอื่นๆ โดยไม่คำนึงถึงว่าเมืองแพร่เพิ่งจะจัดการปกครองเป็นครั้งแรก พ.ศ. 2437 ใน ครั้งนั้น ด้านการคลังพระยาทรงสุรเดชยังผ่อนปรน ไม่ได้แบ่งเงินผลประโยชน์ของ เจ้าเมืองออกจากเงินแผ่นดิน ดังนั้น เจ้าพิริยเทพวงศ์จึงเก็บรักษาเงินปนกันหมด และนำเงินหลวงมาจ่ายในกิจการป่าไม้ของตนก่อน โดยเข้าใจว่าเป็นเงินของตน เมื่อพระยาศรีสหเทพตรวจสอบการเงินก็พบว่าเงินหลวงขาดไป จึงสั่งกักขังเจ้าเมืองแพร่ไว้จนกว่าจะหาเงินมาชดใช้ให้ครบภายใน 24 ชั่วโมง เจ้านายบุตรหลานต้องหาเงินมาชดใช้จนครบ เจ้าเมืองแพร่จึงได้รับการปล่อยตัว นับเป็นการกระทำที่บีบคั้นจิตใจและไม่ให้เกียรติกัน นอกจากนั้นยังกำหนดอัตราการใช้จ่ายเงินของเจ้าเมืองแพร่ไม่ให้จ่ายฟุ่มเฟือย เพราะฐานะทางเศรษฐกิจตกต่ำ จนกระทั่งกำหนดให้ใช้เงินเพียงเดือนละ 2,000.- บาทและจะต้องขอยืมจากท้องพระคลังก่อน
ประการที่สอง เนื่องจากเงี้ยวชาวเมืองและราษฎรพื้นเมืองให้การสนับสนุนกองโจรเงี้ยว การโจมตีเมืองแพร่ มิใช่มีแต่บรรดาเจ้านายเมืองแพร่เท่านั้นที่สนับสนุนพวกโจรเงี้ยว ชาวเมืองก็จับอาวุธขึ้นช่วยพวกกองโจรเงี้ยวด้วย ทั้งนี้ มีสาเหตุสืบเนื่องมาจากชาวเงี้ยวซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อยจาก รัฐฉานเข้ามาอาศัยกระจัดกระจายอยู่ทั่วไปในมณฑลพายัพเป็นเวลานานแล้ว พวกเงี้ยวส่วนใหญ่มักเป็นผู้ทำมาหากินตามปกติและปะปนอยู่กับชาวบ้านเมือง แพร่ ทำให้มีความสนิทสนมกันเป็นอันดี เมื่อเกิดความทุกข์ยากลำบากใจจึงร่วมมือสนับสนุนทันที

การจัดรูปการปกครองเมืองแพร่ตามระบอบมณฑลเทศาภิบาลของเมืองแพร่ ปี พ.ศ. 2458 ทาง ราชการได้ประกาศให้รวมหัวเมืองฝ่ายเหนือขึ้นเป็นมณฑล โดยจัดให้เมืองแพร่ เมืองน่าน เมืองลำปาง รวมเป็นมณฑลเรียกว่ามณฑลมหาราษฎร์และให้ตั้งที่ว่าการมณฑลขึ้นที่จังหวัด ลำปาง ผู้สำเร็จราชการมณฑล 3 ท่าน คือ - มหาเสวกตรี พระยาเพชรรัตนราชสงคราม (เลลื่อง ภูมิรัตน) - จางวางตรี พระยาไกรเพชรรัตนสงคราม (ชม โชติกะพุกกะณะ) - มหาเสวกโท พระยาเดชานุชิต (หนา บุนนาคค) ปี พ.ศ. 2469 ทางราชการได้สั่งให้รวมมณฑลมหาราษฎร์กับมณฑลพายัพดังเดิม มีที่ว่าการมณฑลตั้งอยู่ที่เมืองเชียงใหม่ ปี พ.ศ. 2476 ทาง ราชการยกเลิกการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาล ประกาศใช้ พระราชบัญญัติจัดระเบียบบริหารราชการแผ่นดินใหม่ โดยแบ่งเป็นภาคๆ เมืองแพร่จัดอยู่ในภาคที่ 5 ที่ทำการภาคตั้งอยู่ที่จังหวัดลำปาง ขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย ต่อมาปี พ.ศ. 2500 ทางราชการได้ประกาศยกเลิกการปกครองแบบภาค ให้ทุกจังหวัดขึ้นตรงรัฐบาลกลางที่กรุงเทพมหานคร

ที่มา : ประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาคฯ

ตำนานเมืองแพร่แห่ระเบิด (จริงหรือตลก!!)

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Mon, 14 Oct 2013 03:40:00 +0000

คนแพร่มักถูกทักทายเชิงล้อเลียนอยู่เสมอว่า เมืองแพร่แห่ระเบิด จึงมีผู้ศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่ามีความเป็นมาอย่างไร หมายความว่าอย่างใด โดยศึกษาอ้างอิงกับเรื่องราวสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ จากคุณสุรินทร์ โสภารัตนานันท์ อดีตเสรีไทย รวมทั้งผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้อีกหลายคน ได้แก่

พระสมุห์สากล อติพัทโธ เจ้าอาวาสวัดแม่ลานเหนือ ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง จังหวัดแพร่
นายสม ไชยแก้ว บ้านเลขที่ ๖๙ หมู่ที่ ๙ ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง
นายสมาน หมื่นขัน บ้านเลขที่ ๙๒/๖ หมู่ที่ ๔ แม่ลานพัฒนา ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง จังหวัดแพร่

ได้ความว่า นายหลง มโนมูล ซึ่งเป็นคนงานรถไฟสถานีแก่งหลวง ได้ไปพบซากระเบิด ที่ทิ้งมาจากเครื่องบินของฝ่ายสัมพันธมิตรซึ่งนำระเบิดมาทิ้งเพื่อทำลายสะพานรถไฟข้ามห้วยแม่ต้า เพื่อสกัดการเดินทางของทหารญี่ปุ่น เมื่อคราวสงครามโลกครั้งที่ ๒ (ประมาณปี พ.ศ. ๒๔๘๕ – ๒๔๘๘) จึงได้มาบอกนายสมาน หมื่นขัน ทราบ นายสมานฯ จึงไปดูและขอความช่วยเหลือจากคนงานรถไฟ ที่สถานีรถไฟแก่งหลวงที่อยู่ใกล้เคียง ได้แก่ นายชุ่ม ขันแก้ว นายชัยวัฒน์ พึ่งพอง นายพินิจ สุทธิสุข นายย้าย ปัญญาทอง ให้มาช่วยกันขุด และทำการถอดชนวนแล้วใช้เลื่อยตัดเหล็กตัดส่วนหางของลูกระเบิดควักเอาดินระเบิดที่บรรจุอยู่ภายในออก และช่วยกันหามขึ้นล้อ(เกวียน) นำไปพักไว้ที่บ้านแม่ลู่ตำบลบ้านปิน ต่อมานายหลงฯ ได้ไปลากต่อมาจากบ้านแม่ลู่โดยล้อ (เกวียน) ชาวบ้านทราบข่าว จึงแตกตื่นพากันออกมาดูทั้งหมู่บ้าน เดินตามกันเป็นขบวนยาว ติดตามมาตลอดทางจนถึงวัดแม่ลานเหนือ ตำบลห้วยอ้อ ชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียงรอบ ๆ วัด พอทราบข่าวก็ออกมาต้อนรับพร้อมวงฆ้อง - กลองยาว ขบวนที่แห่กันมาจึงเคลื่อนขบวนเข้าวัดทำพิธีถวายให้เป็นสมบัติของวัด เพื่อใช้เป็นระฆังของวัดจนถึงปัจจุบันนี้ ระเบิดลูกที่ ๒ นำไปถวายที่วัดศรีดอนคำ ตำบลห้วยอ้อ ส่วนลูกระเบิดลูกที่ ๓ นายบุญมา อินปันดีใช้ช้างลากขึ้นมาจากห้วยแม่ต้า แล้วนำมาบรรทุกล้อ (เกวียน) ลากไปถวายที่วัดนาตุ้ม ตำบลบ่อเหล็กลอง ซึ่งเป็นบ้านเดิมของนางจันทร์ ผู้เป็นภรรยา

ปัจจุบันลูกระเบิดที่ ๑ เก็บไว้ที่วัดแม่ลานเหนือ ตำบลห้วยอ้อ ลูกที่ ๒ เก็บไว้ที่วัดศรีดอนคำ ตำบลห้วยอ้อ ลูกที่ ๓ เก็บไว้ที่วัดนาตุ้ม ตำบลบ่อเหล็กลอง จังหวัดแพร่

เมืองแพร่แห่ระเบิด จริงหรือตลก

“เมืองแพร่แห่ระเบิด” เหตุเกิดขึ้นจริงหรืออิงตลก คำล้อเลียน “เมืองแป้แห่ระเบิด” หรือ “เมืองแพร่แห่ระเบิด” เป็นสำนวนที่คนจังหวัดแพร่เมื่อออกไปพบปะกับผู้คนต่างจังหวัดมักได้รับการทักทายเมื่อพบหน้าด้วยสำนวนนี้ รวมไปจนถึงในวงเหล้าที่มีเพื่อนฝูงมาจากต่างจังหวัดกันก็นิยมยกขึ้นมาแซวกันสนุกปาก อย่างน้อยช่วงพ.ศ.๒๕๐๐ ก็พบว่าได้เกิดคำล้อเลียนนี้ขึ้นแล้ว โดยเฉพาะคนจังหวัดที่อยู่ใกล้เคียงกับจังหวัดแพร่ เช่น จังหวัดน่านก็นิยมล้อเลียนในช่วงนี้ คนเมืองแพร่ที่ถูกทักทายด้วยสำนวนนี้ บางคนก็รู้สึกงง บางคนก็รู้สึกเฉยๆ บางคนก็รู้สึกตลกขบขัน บางคนก็รู้สึกอาย หรือบางคนก็รู้สึกโกรธ แล้วแต่บุคคลและสถานการณ์ ส่วนที่รุนแรงก็คือเคยมีการนำเอาสำนวนนี้ไปกล่าวกระทบกระทั่งกันในที่ประชุมผู้บริหารระดับประเทศในวันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๕ และเกิดกรณีพิพาทออกสื่อดังไปทั่วประเทศอยู่หลายวัน ซึ่งก็ยังไม่มีใครอธิบายได้ชัดเจนว่าสำนวนนี้จริงๆ แล้วจากไหน จนกระทั่งช่วงพ.ศ.๒๕๕๓ จึงเกิดการค้นคว้าที่มาทำการอธิบายใหม่เพื่อตอบโจทย์และตอบโต้กับคำล้อเลียนนี้ว่า “ระเบิดที่แห่มีจริง ไม่ได้แห่เพราะการไม่รู้จักระเบิดจนแตกตายไปครึ่งเมือง แต่ระเบิดที่กล่าวถึงคือระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ (พ.ศ.๒๔๘๔ – ๒๔๘๘) นำแห่ไปถวายวัดเพื่อทำระฆังที่อำเภอลอง จังหวัดแพร่” และกลายเป็นคำอธิบายกระแสหลักที่คนทั้งประเทศรับรู้ เพราะมีการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ผลิตซ้ำอยู่อย่างสม่ำเสมอทั้งทางโทรทัศน์ นิตยสาร วารสาร หนังสือพิมพ์ เอกสาร แผ่นพับ เว็บไซต์ต่างๆ ตลอดจนถึงการเดินทางมาเที่ยวชมในสถานที่จริง แต่ในมุมมองของ adminรถซิ่งเมืองแพร่ กลับไม่เห็นด้วยกับคำอธิบายนี้ เพราะอะไร แล้วคำล้อเลียนนี้มาจากไหน เป็นเรื่องที่เกิดจากการแห่ระเบิดไปทำระฆังจริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงคำล้อเลียนเพื่ออิงความตลกขบขัน ท่านผู้อ่านลองพิจารณาไปทีละประเด็นได้ตามที่ adminรถซิ่งเมืองแพร่ นำมาเสนอในบทความฉบับนี้ ประเด็นพิจารณาเรื่องเมืองแพร่แห่ระเบิดเหตุเกิดจริงหรืออิงตลก

ประเด็นแรก

ระฆังทำจากระเบิดทั้ง ๓ ลูกที่อยู่ในเมืองลอง(อำเภอลอง) คือ วัดแม่ลานเหนือ(ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง) วัดพระธาตุศรีดอนคำ(ตำบลห้วยอ้อ อำเภอลอง) และวัดนาตุ้ม(ตำบลบ่อเหล็กลอง(ช่วงนั้นอยู่รวมกับตำบลหัวทุ่ง) อำเภอลอง) ไม่ได้นำใส่ล้อเกวียนไปถวายวัดทั้ง ๓ แห่งพร้อมกันแต่ต่างคนต่างนำไปถวาย และคนถวายก็เป็นต่างเจ้าศรัทธากัน คือ ลูกระเบิดที่นำไปถวายถวายวัดแม่ลานเหนือ โดยพ่อหลง มะโนมูล วันที่ ๑๓ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๑๖ ลูกที่ ๒ ถวายวัดพระธาตุศรีดอนคำ(วัดห้วยอ้อ) ถวายโดยพ่อมา แม่ซอน สุภาแก้ว เพื่ออุทิศกุศลให้กับพ่อชุม สุภาแก้ว และลูกที่ ๓ ถวายวัดนาตุ้ม ถวายโดยพ่อบุญมา แม่จันทร์ อินปันดี วันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๑๖ โดยเฉพาะระเบิดลูกที่ ๓ ของวัดนาตุ้ม ซึ่งเป็นลูกที่นำขึ้นมายากที่สุดเพราะฝังอยู่ลึกลงไปในหลุมดินทรายต้องใช้ช้างของปางไม้ที่อยู่ข้างเคียงของพ่อบุญมา อินปันดี โดยมีสิบตรีศรีมูล มารยาทประเสริฐ บ้านนาตุ้ม ที่เป็นเครือญาติกับพ่อบุญมา แม่จันทร์ และช่วยทำงานในปางไม้แม่ต้า เป็นคนขี่ช้างลากลูกระเบิดลูกนี้ขึ้นมาจากหลุมทราย หลังจากใช้ช้างชักลากขึ้นมาจากใต้ดินก็ไม่ได้นำไปถวายวัดทำระฆังในทันทีแต่อย่างใด ยังนำไปตัดส่วนก้นลูกระเบิดแล้วนำไปฝังดินไว้แทนโอ่งน้ำที่เชิง(ตีน)บันไดที่พักในปางไม้ เพื่อใส่น้ำไว้ล้างเท้าใช้ชำระสิ่งต่างๆ ก่อนขึ้นบันไดที่พัก(พ่ออินทร์ คำวงค์ บ้านนาตุ้ม ญาติของพ่อบุญมา แม่จันทร์ ก็เคยตักน้ำใส่ในโอ่งลูกระเบิด) ภายหลังจึงนำมาถวายวัดนาตุ้มทำเป็นระฆังในวันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๑๖ ระยะเวลาห่างจากพ่อหลง มะโนมูลนำไปถวายที่วัดแม่ลานเหนือแล้วร่วม ๒ เดือน ไม่ได้แห่เป็นขบวนยาวติดต่อกันทั้ง ๓ ลูกไปถวายแต่ละวัดแต่อย่างใด ส่วนการนำมาถวายก็บรรทุกไปถวายวัดนาตุ้มเป็นธรรมดา และจุดประสงค์การถวายก็เหมือนกับการถวายระฆังให้กับวัดทั่วไป เพื่อให้ได้อานิสงส์บุญกุศลและอุทิศให้กับญาติพี่น้องที่ล่วงลับไป เพียงแต่พิเศษที่ตัววัตถุที่มีการปรับเอาลูกระเบิดที่มีอยู่ไปถวายวัดแทนการซื้อระฆังจากท้องตลาดไปถวายเท่านั้น และระเบิดนำไปถวายวัดทำระฆังไม่ได้มีเพียง ๓ ลูก ยังมีอีกลูกอยู่ที่วัดพระธาตุไฮสร้อย(ตำบลปากกาง อำเภอลอง) เป็นลูกระเบิดที่ตัดเหลือครึ่งลูก ถวายโดยนางลำจวน โมกข์งาม เมื่อพ.ศ.๒๕๒๐

ประเด็นที่ ๒

การแห่ระเบิดที่กล่าวอ้างกับคำล้อเลียนเกิดขึ้นคนละช่วงเวลา ข้อมูลว่าแห่ระเบิดไปถวายวัดในอำเภอลองทั้ง ๓ ลูกเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อปลายปีพ.ศ.๒๕๑๖ และถวายวัดพระธาตุไฮสร้อยพ.ศ.๒๕๒๐ ส่วนคำล้อเลียนนี้เกิดขึ้นอย่างช้ามาตั้งแต่ช่วงพ.ศ.๒๕๐๐ แล้ว ระยะเวลาที่มีคำล้อเลียนเกิดขึ้นก่อนเหตุการณ์แห่ระเบิดตามที่กล่าวอ้างห่างกันอย่างน้อยร่วม ๒๐ ปี

ประเด็นที่ ๓

ความสำนึกเกี่ยวกับ “เมือง” ในล้านนา(ภาคเหนือ)เพื่อบ่งบอกว่าตนเองเป็นคนเมืองไหนหรือมาจากเมืองไหนยังมีสูงอยู่ในช่วงนั้น และยังเรียกติดปากมาจนถึงปัจจุบันว่าเป็น “คนเมืองแพร่” “คนเมืองลอง” “คนเมืองสอง” “คนเมืองสะเอียบ” หรือ “คนเมืองต้า” แม้ว่าหน่วยแบบราชการมหาดไทยที่จัดแบ่งขึ้นใหม่เป็นจังหวัด อำเภอ และตำบลจะใช้มาตั้งแต่พ.ศ.๒๔๔๒ แล้วก็ตาม ประกอบกับในอดีตเมืองลองเคยขึ้นอยู่กับเมืองลำปางและจังหวัดลำปางมาหลายร้อยปี จนกระทั่งวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๗๔ จึงได้โอนย้ายมาขึ้นกับจังหวัดแพร่ การรับรู้และสำนึกของผู้คนในช่วงนั้นจึงผูกพันกับเมืองลำปางและจังหวัดลำปางค่อนข้างสูง ดังนั้นถ้าระเบิดที่เมืองลองเป็นต้นกำเนิดของคำล้อเลียนการแห่ระเบิด น่าจะล้อเลียนว่า “เมืองลองแห่ระเบิด” มากกว่ามาตั้งแต่พ.ศ.๒๕๑๖ แล้ว โดยที่ไม่จำเป็นต้องมาลากความเพิ่มในพ.ศ.๒๕๕๕ ว่า “เมืองแพร่แห่ระเบิด เหตุเกิดที่เมืองลอง”

ประเด็นที่ ๔

ระฆังทำมาจากลูกระเบิดก็ไม่ได้มีเพียงในอำเภอลอง จังหวัดแพร่ แต่ในจังหวัดลำปางก็มีหลายวัด เช่น วัดพระแก้วดอนเต้า ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง หรือวัดสบจาง ตำบลนาสัก อำเภอแม่เมาะ(อดีตคือเมืองเมาะ) จังหวัดลำปาง ระฆังทำจากลูกระเบิดทั้ง ๒ วัดนี้มีขนาดใหญ่ใกล้เคียงกับระเบิดทั้ง ๓ ลูกที่อำเภอลอง จังหวัดแพร่ หรือวัดศรีเตี้ย ตำบลศรีเตี้ย อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน ก็มีลูกระเบิดทำระฆังเพียงแต่มีขนาดไม่ใหญ่มาก เหตุที่พบลูกระเบิดปรากฏอยู่ทั่วไปเนื่องจากอดีตสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ ในเขตภาคเหนือมีการทิ้งระเบิดตามเส้นทางรถไฟตั้งแต่จังหวัดแพร่ไปจนถึงจังหวัดเชียงใหม่ จึงปรากฏมีการนำซากลูกระเบิดที่เกิดขัดข้องไม่ระเบิดไปทำระฆัง โดยเฉพาะในเขตอำเภอลอง(อดีตอยู่จังหวัดลำปาง) อำเภอแม่เมาะ และอำเภอเมือง จังหวัดลำปางที่มีพื้นที่ติดต่อกันตามเส้นทางรถไฟ ดังนั้นการนำลูกระเบิดไปทำระฆังจึงไม่ได้มีเฉพาะในอำเภอลอง และไม่ใช่เรื่องแปลกเพราะปรากฏมีอยู่ทั่วไป หากคำล้อเลียนนี้เกิดขึ้นจากการแห่ระฆังระเบิดไปถวายวัดจริงจึงไม่มีความจำเป็นต้องมาจำเพาะเจาะจงว่า “เมืองแพร่แห่ระเบิด” เพราะที่ไหนก็มีดังกล่าวมาแล้ว และทำไมไม่เกิดสำนวนล้อเลียนว่า “เมืองลำปางแห่ระเบิด” “เมืองเมาะแห่ระเบิด” หรือ “เมืองลำพูนแห่ระเบิด”

ประเด็นที่ ๕

เป็นคำล้อเลียนที่เกิดจากบุคคลภายนอกเมืองแพร่หรือคนต่างจังหวัด แต่แปลกว่าทำไมคนภายนอกที่เป็นต้นกำเนิดคำล้อเลียนถึงไม่ทราบมาก่อนเลยว่า ต้นตอแหล่งกำเนิดของคำล้อเลียนนี้อยู่ที่อำเภอลอง ทั้งๆ ที่เป็นคนกล่าวคำล้อเลียนเอง แม้กระทั่งคนอำเภอลองหรือคนในหมู่บ้านที่มีระฆังลูกระเบิดเอง ก็ไม่เคยมีเรื่องเล่าแนวนี้มาก่อน เพิ่งมีเรื่องเล่าว่าเป็นต้นกำเนิดเมืองแพร่แห่ระเบิดเกิดขึ้นเมื่อประมาณพ.ศ.๒๕๕๓ มานี้เอง

ประเด็นสุดท้าย

คำล้อเลียนที่เกิดขึ้นไม่มีแม้แต่สำนวนเดียวที่กล่าวถึงเมื่อแห่ระเบิดแล้วไม่แตกหรือไม่ระเบิด เพราะจุดสำคัญของคำล้อเลียนเพื่อให้ตลกขบขันอยู่ตรงนี้คือ “แห่ไปแล้วเกิดระเบิดแตกตายกันไปครึ่งเมืองหรือทั้งเมือง” หรือ “ระเบิดแตกแล้วเจ้านายตายหมดเลยไม่เหลือ ณ แพร่” เมื่อเป็นอย่างนี้แล้วจะเหลือซากลูกระเบิดมาทำระฆังได้อย่างไร และถ้าหากแห่นำไปถวายวัดธรรมดาไม่เกิดการระเบิดแต่ประการใดเหมือนคำอธิบายใหม่ที่เกิดขึ้น คนจังหวัดอื่นๆ คงไม่เสียเวลาที่จะหยิบยกขึ้นมาล้อเลียนให้เสียอารมณ์ขัน ยิ่งนำแห่ไปถวายวัดเพื่อทำระฆังยิ่งเป็นบุญกุศล คนคงไม่พากันนำมาล้อเล่นเป็นเรื่องตลกขบขันให้เป็นบาปติดปากติดตัว

ตัวอย่างเรื่องเล่าเกี่ยวกับเมืองแพร่แห่ระเบิดสำนวนต่างๆ
ต่อไป adminรถซิ่งเมืองแพร ขอยกตัวอย่างคำล้อเลียนเกี่ยวกับเมืองแพร่แห่ระเบิดสำนวนเก่าๆ ก่อนจะมีการอธิบายขึ้นใหม่ในพ.ศ.๒๕๕๓ ซึ่งมีหลายสำนวนตามรูปแบบของเรื่องเล่าตลกขบขันหรือ “เจี้ยก้อม” ยกตัวอย่างเช่น “มีลูกระเบิดตกมาจากฟ้า ชาวแพร่คิดว่าเป็นระเบิดจากเทวดา นำไปแห่จนระเบิดตายทั้งเมือง เลยกลายเป็นที่มาของเมืองแพร่แห่ระเบิด”

“มีระเบิดตกลงมาจากฟ้า ชาวเมืองแพร่นึกว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์นำเอาไปเป็นหินสีมา(ลูกนิมิต)ฝังรอบอุโบสถ ระหว่างที่แห่ระเบิดไปนั้นลูกระเบิดได้แตกขึ้น ชาวเมืองแพร่ตายหมดทั้งเมือง”

“มีชาวบ้านเมืองแพร่เข้าป่าไปหาหน่อไม้ไปเจอลูกไข่เหล็กเกิดแตกตื่น จึงนำลูกไข่เหล็กไปแห่รอบบ้านบอกเป็นไข่เทวดาเพราะไม่มีใครเคยเห็นมาก่อน ปรากฏว่าระเบิดแตกตายไปครึ่งเมือง”

“มีเครื่องบินขนระเบิดแล้วหลุดลงมากลางทุ่งนาเมืองแพร่ แต่ไม่ระเบิด ชาวบ้านไปพบไม่รู้จักระเบิดนึกว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์ตกจากฟ้า เลยแห่เป็นขบวนแห่ไปแห่มาเกิดแรงสะเทือนระเบิดแตกเลยตายกันจำนวนมาก”

“มีระเบิดตกลงมาจากท้องฟ้า ชาวบ้านนึกว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์มาจากสวรรค์ก็เลยเอามาแห่ แล้วระเบิดตายทั้งหมู่บ้าน ตายทั้งบ้านทั้งเมือง รวมทั้งเจ้าเมืองด้วย ก็เลยไม่มีนามสกุล ณ แพร่” หรือบางสำนวนก็ขยายเรื่องเล่าไปถึงเมืองน่านอีกด้วยว่า “สมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ ญี่ปุ่นได้ทิ้งระเบิด ลูกระเบิดตกลงมาเมืองแพร่ มีคนนำขึ้นถวายเจ้าเมือง ก็ไม่มีใครรู้ว่าเป็นอะไร นึกว่าเป็นของที่เทวดาฟากฟ้าประทานให้ เจ้าเมืองจึงสั่งให้ลูกหลาน ณ แพร่ มาร่วมกันแห่ทั่วบ้านทั่วเมืองเพื่อรับขวัญทำพิธี และเจ้าเมืองแพร่ไปชวนเจ้าเมืองน่านและลูกหลานมาแห่ด้วย ปรากฏว่าแห่ท่ามกลางอากาศร้อนจึงทำให้ระเบิดทำงานขึ้นมาแตกระเบิด ทำให้ไม่มีตระกูล ณ แพร่ และ ณ น่าน” ขณะที่ชาวเมืองแพร่หลายๆ คนก็พยายามอธิบายถึงที่มาของคำล้อเลียนนี้ไปตามแต่จะคาดเดาได้ เช่น บ้างบอกว่าไม่ใช่แห่ระเบิดแต่เป็นบอกไฟ(บั้งไฟ)ของเมืองแพร่ดังมากเวลาจุดเสียงดังไปจนถึงเมือง(จังหวัด)ข้างๆ เมืองแพร่ บ้างบอกว่าไม่ใช่ระเบิดแต่เป็นสะโป้กแตก บ้างก็บอกว่ามาจากการแห่ขบวนไปทำบุญที่วัดสนุกสนานจน “ระเบิดเถิดเทิง” และบ้างก็บอกว่าเพราะว่าคนแพร่มีนิสัยพูดจาโผงผาง พูดเร็ว เสียงดังไปไกลอยู่ไหนก็ได้ยินเหมือนเสียงระเบิด เป็นต้น จนบางกลุ่มบางคนก็เกิดการสร้างภาพลักษณ์ใหม่ขึ้นมาตอบโต้หรือประชดประชันคำล้อเลียน เช่น แต่งสำนวน “เมืองแพร่แห่ระเบิด แต่เป็นแหล่งกำเนิดคนหน้าตาดี” หรือนักศึกษาจังหวัดแพร่ที่ไปเรียนมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ก็มักถูกเพื่อนๆ ล้อเลียนด้วยสำนวนนี้ จึงมีการใช้คำล้อเลียนนี้เป็น “บูมแป้” หรือบูมของนักศึกษาจังหวัดแพร่ว่า “วี๊ด บู้ม วี๊ด บูม P P P H R R R R เอ E แป้ แห่ระเบิด บูม” ส่วนเสื้อจังหวัดของกลุ่มนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่จากจังหวัดแพร่ก็เป็นรูประเบิดติดข้างหลังเสื้อ เป็นต้น

ระฆังทำจากลูกระเบิด ของวัดพระธาตุไฮสร้อย อำเภอลอง

ทว่าคำล้อเลียนกับคนเมืองแพร่ไม่ได้มีเพียง “เมืองแพร่แห่ระเบิด” ยังมีอีกหลายประโยค เพียงแต่ประโยคนี้ได้รับความนิยมมากที่สุด เพราะสร้างความตลกขบขันได้ดีกว่าประโยคอื่นๆ เช่น “คนเมืองแพร่เอ้อะ(เรอ)นึกว่าเขาวางยา” “คนเมืองแพร่ไม่เคยเข้าโรงหนังโดนเก้าอี้หนีบก้น” “คนเมืองแพร่หนาไอ่” “คนเมืองแพร่นับมะพร้าวห้าวแข่งกับคนเชียงใหม่” “แป้(แพร่)แต่เสื้อตัวแต๊(ตัวจริง)อยู่ฟะเยา(พะเยา)” “คนเมืองแพร่เดินผ่านต้นไม้สัก ต้นไม้สักเหี่ยว” หรือ “คนเมืองแพร่เดินผ่านต้นไม้ ต้นไม้สั่น” เป็นต้น แล้วก็มีเรื่องเล่าสั้นๆ (ถ้าเล่ายาวจะไม่ตลก)ประกอบ เช่น “คนเมืองแพร่ไม่เคยเข้าโรงหนัง เมื่อไปเที่ยวเชียงใหม่จึงเข้าไปโรงหนัง ก่อนเข้าโรงหนังได้ซื้อโค้กแต่ก็ไม่เคยกินน้ำโค้กมาก่อน เมื่อดื่มน้ำโค้กดูหนังไปสักพักเรอออกมาก็เดือดร้อนหาว่ามีคนวางยา ช่วงที่ลุกขึ้นเคารพเพลง(บางที่เล่าว่าดูหนังจบ)ก็ลุกขึ้นเก้าอี้พับได้ดีดก้น ก็พูดด้วยความไม่พอใจขู่ออกไปเพื่อแสดงเป็นเมืองคนดุว่า “คนแป้หนาไอ่” เพราะไม่เคยนั่งเก้าอี้พับได้นึกว่ามีคนแกล้ง” “คนเมืองแพร่เวลาเดินผ่านต้นสักถึงกับสั่นเพราะว่ากลัวโดนคนเมืองแพร่ตัดเพราะเมืองแพร่ตัดไม้เยอะ” (บางที่เล่าว่าพอคนแพร่เดินผ่านต้นไม้เหี่ยวเพราะกลัวคนเมืองแพร่)

สะพานข้ามน้ำแม่ต้า บ้านแม่หลู้ ตำบลบ้านปิน อำเภอลอง ถูกระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ (ที่มา : หอจดหมายเหตุแห่งชาติ)

คำล้อเลียนของเมือง(จังหวัด, อำเภอ)อื่นๆ ในล้านนา(ภาคเหนือ) จากที่กล่าวมาแล้วข้างต้นผู้อ่านอาจสงสัยว่าทำไมคนจังหวัดหรืออำเภออื่นๆ ถึงใจร้ายล้อเลียนแต่เมืองแพร่(จังหวัดแพร่) แต่ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเลยคนจังหวัดแพร่ก็ล้อเลียนจังหวัดอื่นๆ ด้วยเช่นกัน กล่าวก็คือต่างคนก็ต่าง “เพี๊ยก”(ล้อเลียน, แซว) กันถือเป็นเรื่องปกติธรรมดา จึงได้ยกสำนวนคำล้อเลียนของเมืองอื่นๆ มาพอเป็นตัวอย่าง ทั้งสำนวนโบราณและเกิดขึ้นมาไม่นาน ทั้งสำนวนสั้นๆ และแต่งเป็นสำนวนยาวคล้องจองที่เรียกว่า “ค่าว” เช่น “คนเชียงใหม่บอกสามล้อเลี้ยวโค้งด้วยคำพูดช้าจนเลยโค้งถึงจบประโยค” “ลำพูนบาง ลำปางหนา” “เมืองเชียงใหม่กิ๋นขี้ไก่ต๋างฮ้า เมืองลำปางกิ๋นขี้ม้าต๋างเหมี้ยง”(คนเชียงใหม่กินขี้ไก่แทนปลาร้า คนลำปางกินขี้ม้าแทนเมี่ยง) “เมืองเชียงรายกิ๋นขี้ควายต๋างฮ้า เมืองลำปางกิ๋นขี้ม้าต๋างเหมี้ยง”(คนเชียงรายกินขี้ควายแทนปลาร้า) “เมืองเชียงใหม่เอาขี้ไก่แป๋งฮ้า”(คนเชียงใหม่เอาขี้ไก่ทำปลาร้า) “เมืองน่านข้าวหลามแจ้ง” “เมืองเชียงรายห้องแถวไหล” “เมืองงาวถ่อแป(แพ)บก” “เมืองงาวแทงดังม้า” “เมืองเถินเอาอี่อึ่งแป๋งฮ้า” “เมืองพะเยาแป๋งปลาส้มงูไซ” “เมืองพะเยาดาวลอย ขี่หมูน้อยข้ามกว้าน” “ชาวเมืองพะเยาหัน(เห็น)สบู่นึกว่าขนมโก๋” “เมืองพะเยาฮ้อง(เรียก)ซาลาเปาว่าหน่วยอุ่น” “เมืองน่านส้มเน่า สาวบ่งาม ข้าวหลามแจ้ง แกงหมาลำ ยำส้าดึก ตึกแถวไหล รถไฟบ่ได้หัน ปัจจุบันต้องการเซเว่น” “เมืองน่านส้มเน่า สาวบ่งาม ข้าวหลามแจ้ง แกงหมา ส้าดึก ตึกแถวไหล รถไฟบ่เข้า หมู่เฮาต้องการเสาออเร้นจ์” “ขี้โม้หละปูน มาลูนเจียงใหม่ ใจใหญ่ลำปาง คนขี้คร้านพะเยา คนขี้เหล้าเมืองแป้ คนบ่แน่เจียงฮาย คนบ่กลัวต๋ายเมืองน่าน หำยานแม่ฮ่องสอน” “เปิ้นว่าเจียงใหม่ กิ๋นขี้ไก่ต๋างฮ้า เมืองแป้นั้นนา แห่ระเบิดกั๋น เจียงฮายปี้ไท้ ซ้ำได้ไปหัน รถไฟลำปาง ใหญ่ยาวบ่หน้อย ว่าเป๋นห้องแถว ไหลไปเหียจ้อย ย้อนบ่ได้กอย ถี่แต๊” หรือคำเล่าค่าวของชาวเมืองสะเอียบ(ตำบลสะเอียบ อำเภอสอง)ที่จดจำสืบทอดกันมาว่า “เมืองงาวแทงดังม้า บ่ทับใส่กื๋อ ม้าขบมือ ดูดีบ่เข้า ขี่แพบก ตกดอยม่อนจิ้ง ตายสี่ห้าหกคน เมืองงาวแป๋งล้อ ต๋ายห้าร้อยป๋าย เมื่อเจ๊าก่อนงาย ต๋ายร้อยซาวห้า” “เมืองงาวขดไม้เป็นวงล้อ(เกวียน)ไม้ดีดตาย ๑๒๕ คน” แล้วก็เกิดมีเรื่องเล่าสั้นๆ (เจี้ยก้อม) เล่าประกอบสำนวนล้อเลียนที่เกิดขึ้น ยกตัวอย่างเช่น “ถ่อแพบก” มีเรื่องเล่าประกอบว่า “ชาวเมืองงาวเห็นชาวเมืองน่านแกงบอนไม่รู้จัก ชาวเมืองน่านหลอกว่าเป็นขี้ควายชาวงาวก็เชื่อ แล้วชาวเมืองน่านมีหม้อแกงทำจากดินเผา ชาวงาวจะเอาไปแกงที่บ้านก็กลัวหม้อแตก ชาวเมืองน่านจึงหลอกแนะนำว่าให้ทุบหม้อแล้วเอาชัน(ขี้ขะย้า)เชื่อมต่อรอยรั่วเวลาจะแกง พอชาวงาวนำหม้อแกงตั้งไฟชันละลายหม้อแกงแตกหมดชาวเมืองงาวโกรธจะยกทัพไปรบเมืองน่าน พอไปถึงเจอชาวน่านแห่เรือและแข่งเรือเลยลืมเรื่องที่จะยกทัพไปโจมตี อยากแข่งเรือบ้างแต่ไม่มีแม่น้ำใหญ่ ก็เลยพากันมาแห่แพบนบกที่ดอยหลู้(จนเกิดความเชื่อว่าห้ามพูดเรื่องนี้เมื่อเดินทางผ่านที่นี่จะผิดป่าเกิดอาเพศ)ที่เมืองงาว ให้คนง่าว(โง่)ถือเชือกแล้วให้คนฉลาดขี่แพบก พอถึงเวลาตัดเชือกแพไหลลงดอย คนขี่แพหัวแตกปากแตก คนง่าวที่ตัดเชือกก็น้อยใจว่าเขาสนุกขี่แพไปเคี้ยวหมากไปปากแดงไป ที่จริงคือปากแตกเลือดกลบปาก คนฉลาดในเมืองงาวเลยตายหมดเหลือแต่คนง่าว เลยเรียกเมืองนี้ว่าเมืองง่าวหรือเมืองงาว” หรือบางสำนวนก็เล่าว่า “ไอ่ง่าวกับไอ้เอ๋อ สองคนขึ้นไปบนดอยหลู้ เมืองงาว ล่องแพบนบกลงดอยต้นไม้หลู้(เอียง)หมด แล้วแพบกแตกลูกอัณฑะของไอ่ง่าวไปชนใส่ต้นไม้ตายคาที่ ส่วนไอ่เอ๋อเห็นอ้ายง่าวล่องแพบกไปชนต้นไม้ก็หัวเราะจนงับปากไม่ได้กรามค้างเลยตายที่บนดอย” ส่วนสำนวน “เมืองน่านข้าวหลามแจ้ง” ก็เล่าว่า “ชาวเมืองน่านอยู่ห่างไกลไม่มีหลอดไฟใช้ ไม่รู้จักหลอดไฟ พอได้ออกไปเห็นจังหวัดอื่นก็เรียกว่าข้าวหลามแจ้ง(สว่าง) คือ เคยเห็นแต่ข้าวหลามที่บ้านเหมือนกับหลอดไฟ จึงเรียกว่าข้าวหลามแจ้ง(ข้าวหลามมีแสงสว่าง)” หรือ “เมืองเชียงรายห้องแถวไหล” ก็เล่าตลกขบขันว่า “เมืองเชียงรายไม่เคยเห็นไม่มีรถไฟผ่าน เลยไม่รู้จักรถไฟ พอได้ไปเห็นที่เชียงใหม่(บางสำนวนก็ว่าลำปาง)ก็เลยว่า “ห้องแถวไหล””

ระฆังทำจากลูกระเบิดของวัดนาตุ้ม

จากตัวอย่างข้างต้นสังเกตว่า มีคำล้อเลียนเพื่อความสนุกสนานหรือตลกขบขันกันอยู่ทุกเมือง หรือทุกจังหวัดเมื่อพบปะทักทายกัน โดยเฉพาะผู้ที่คุ้นเคยกันและมั่นใจแล้วว่าผู้ถูกทักทายจะไม่โกรธ อีกอย่างหนึ่งก็เหมือนกับเป็นบันไดก้าวแรกของการทักทายกัน โดยเปิดเรื่องตลกขบขันเพื่อเชื่อมสัมพันธไมตรีต่อกัน คนในอดีตจึงไม่ได้ถือเป็นเรื่องน่าอับอายแต่อย่างใด ยกเว้นใช้ผิดกาละและเทศะเท่านั้น แม้ปัจจุบันก็ยังมีการแซวกันอยู่เสมอเมื่อพบปะกัน เมื่ออยู่ในวงเหล้า หรือเมื่อเพื่อนๆ พี่ๆ น้องๆ ต่างจังหวัดต่างอำเภอที่สนิทกันมาเจอกันด้วยสำนวนเหล่านี้ เพื่อ “เพี๊ยก”(ล้อ, แซว)ว่าบ้านไหนของใคร “เอิ๊บ” ก็คือล้าหลังด้อยพัฒนานั่นเอง แล้วก็จะหัวเราะกันสนุกสนาน แล้วก็ผ่านไปทั้งหมดของเรื่องเมืองแพร่แห่ระเบิดกับระฆังลูกระเบิดที่เมืองลอง adminรถซิ่งเมืองแพ ไม่ได้ปฏิเสธการมีอยู่จริงของ “ระฆังที่ทำมาจากลูกระเบิดสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ ในเมืองลอง” ไม่ได้ปฏิเสธการมีอยู่จริงของ “คำล้อเลียนเมืองแพร่แห่ระเบิด” แต่ปฏิเสธการมีอยู่จริงของ “เมืองแพร่แห่ระเบิดเหตุเกิดที่เมืองลอง” หรือ “เมืองแพร่แห่ระเบิดเกิดจากการแห่ระฆังที่ทำจากลูกระเบิดไปถวายวัด” เพราะคำล้อเลียนเหล่านี้ไม่ได้หมายมั่นว่าต้องมีอยู่จริง เป็นเพียงเรื่องเล่าสั้นๆ หรือ “เจี้ยก้อม” เอาไว้พูดคุยกันสนุกสนานเท่านั้นเอง เป็นสำนวนที่เกิดขึ้นเพื่อล้อเลียนความ “ด้อยพัฒนา” จนไม่รู้จักสิ่งใหม่ๆ อันทันสมัยตามแบบโลกทุนนิยมที่ถาถมเข้ามา และมีคำล้อเลียนในลักษณะนี้มีเหมือนกันทุกๆ จังหวัดในภาคเหนือดังยกตัวอย่างมาแล้วข้างต้น อีกประการหนึ่งจากคำล้อเลียนเหล่านี้ ก็สามารถสะท้อนให้เห็นถึงการกระจายการพัฒนาความทันสมัยแบบใหม่ที่ไม่เท่าเทียมกัน โดยเฉพาะหลังประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติมาตั้งแต่พ.ศ.๒๕๐๔ รวมถึงสะท้อนภาพของการต้องพยายามปรับตัวของคน “โลกเก่า” ในยุคจารีตที่พึ่งพาตนเองสูง มาเข้าสู่ “โลกใหม่” ในยุคทุนนิยมบริโภคนิยมที่พึ่งพาตลาดสูง ซึ่งกำลังเป็นกระแสไหลบ่าเข้ามาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องอยู่ทุกขณะ มาจนถึงยุคท้องถิ่นไทยจะไปอาเซียนในปัจจุบันนี้อีกด้วย

วัดแม่ลานเหนือ

วัดพระธาตุศรีดอนคำ

ดังนั้นแม้ว่าระเบิดที่ถวายวัดทำระฆังทั้ง ๓ ลูกของเมืองลอง คือ วัดพระธาตุศรีดอนคำ วัดแม่ลานเหนือ และวัดนาตุ้ม (และอีก ๑ ลูกที่วัดพระธาตุไฮสร้อย) จะไม่ใช่ที่มาของคำกล่าวล้อเลียน “เมืองแพร่แห่ระเบิด” แต่คุณค่าก็ไม่ได้ลดน้อยลงไปเลย ตรงกันข้ามกลับเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญในสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ แสดงถึงภูมิปัญญาอันชาญฉลาดของคนรุ่นก่อน และแสดงถึงความเชื่อศรัทธาในพระพุทธศาสนา ที่สามารถนำมาใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้กับเยาวชนภายในท้องถิ่น ตลอดจนถึงผู้สนใจที่จะมาศึกษาเที่ยวชมได้ แต่ที่สำคัญขึ้นอยู่กับว่า “เรา” จะศึกษาและทำความเข้าใจกับมรดกชิ้นนี้ได้ลึกซึ้งและดีแค่ไหน ก่อนที่จะทำการเผยแพร่เรื่องราวออกสู่สาธารณชนในสังคมวงกว้าง ตั้งแต่ระดับ “ท้องถิ่น(ภาคเหนือ)” “ประเทศไทย” และ “อาเซียน” ต่อไป

ขอเชิญร่วมกิจกรรมท้าลมหนาว ณ ขุนสถาน จ.น่าน (14 ธันวาคม 2556)

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Tue, 01 Oct 2013 15:21:00 +0000

ขอเชิญชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่ และผู้ที่สนใจร่วมกิจกรรมท้าลมหนาว ณ ขุนสถาน จ.น่าน (14 ธันวาคม 2556) สมารถสมัครร่วมทริปได้ที่ด้านล่างของประกาศนี้โดยกรุณาอ่านคำแนะนำให้เข้าใจก่อนทำการสมัครสมาชิกอย่างเป็นระบบ

รายละเอียด

อุทยานแห่งชาติขุนสถาน เป็นพื้นที่ที่ได้สำรวจจากป่าสงวนแห่งชาติป่าฝั่งขวาแม่น้ำน่านตอนใต้ ในท้องที่ อำเภอนาน้อย และอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน พื้นที่ 285,826 ไร่ ส่วนใหญ่ปกคลุมด้วยป่าไม้ชนิดต่างๆ คือ ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าสนเขา ป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง สัตว์ที่พบเห็นได้แก่สัตว์จำพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ครึ่งบก ครึ่งน้ำ นก ปลา แมลงชนิดต่างๆ

ความเป็นมา

ในปี พ.ศ. 2541 ศูนย์อุทยานแห่งชาติ จังหวัดน่าน ได้มีหนังสือที่ กษ 0712.ศอช.จ.น่าน/1 ลงวันที่ 7 เมษายน 2541 ถึงส่วนอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ในขณะนั้น ว่าบริเวณพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าห้วยแม่ขะนิง ป่าน้ำสาและป่าสาครฝั่งซ้าย และป่าฝั่งขวาแม่น้ำน่านตอนใต้ ในท้องที่อำเภอเวียงสา อำเภอนาน้อย และอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรป่าไม้ ทรัพยากรสัตว์ป่า มีลักษณะโดดเด่นอัศจรรย์ และมีศักยภาพเพียงพอที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวและนันทนาการสำหรับประชาชน มีพื้นที่ประมาณ 300,000-400,000 ไร่เศษ เหมาะสมและสมควรจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ ดังนั้นจึงเห็นควรให้กรมป่าไม้ พิจารณาจัดส่งเจ้าหน้าที่ออกมาสำรวจ ประกาศจัดตั้ง และควบคุมพื้นที่ดังกล่าว เพื่อประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติต่อไป

แผนที่

รายละเอียดกิจกรรม (คร่าวๆ)

เราอาจจะนำเสื้อกันหนาว เสื้อผ้าที่ไม่ใช้แล้ว ผ้าห่ม อุปกรณ์การเรียน อาหารแห้ง ขึ้นไปบริจาคหลังจากลงจากดอยแล้วในวันอาทิตย์ ที่หมู่บ้านชาวเขาบนดอย โดยจะประสานงานกับเจ้าหน้าที่ของอุทธยานและของบสนับสนุนจากโตโยต้าแพร่ในการจัดซื้อผ้าห่มและอาหารแห้ง

วันเวลาท้าลมหนาว วันเสาร์ที่ 14 ธันวาคม 2556 นอน 1 คืน ลงวันอาทิตย์ที่ 15 ธันวามคม 2556
จองบ้านพักได้ 1 หลัง (นอนได้ 5-6 คน) เต้นนอน 4 คนอีก 4 หลัง มีที่นอนหมอนผ้าห่มให้
นำอาหารและอุปกรณ์การกินขึ้นไปกินกันเอง มีเตา ที่ปิ้ง บริการ (ถ่านควรนำไปเอง)
เครื่องดื่มและของมึนเมาสามารถเอาไปกินได้แต่ต้องไม่ประเจิดประเจ้อ (ไม่ควรกินเบียร์ควรเป็นสุราแทน)
ค่าใช้จ่ายทั้งหมดหารด้วยจำนวนคนที่ไปทั้งหมด
อาการหนาวมากควรเตรียมเสื้อกันหนาวและผ้าห่มไปเพิ่มเติม
ค่าใช้จ่ายทั้งหมดจะแจ้งให้ทราบทีหลัง
สำหรับสมาชิกคลับรถซิ่งเมืองแพร่ก็ควรหาเวลาและเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการเดินทางทริปในครั้งนี้ ถ้าเป็นไปได้อยากให้สมาชิกไปครบทุกคน

สำหรับผู้ที่สนใจสามารถลงชื่อสมัครได้ที่ phraecarclub@gmail.com และเมื่อ admin ได้รับเอกสารยืนยันแล้วจะแจ้งให้ทราบทางอีเมลล์เป็นอันเสร็จขั้นตอนการสมัครไปทริปท้าลมหนาวประจำปี 2556

(เก็บตก) กิจกรรมแข่งบอลกระชับมิตรของคลับรถซิ่งเมืองแพร่ (29 ตุลาคม 2556)

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Mon, 30 Sep 2013 19:01:00 +0000

เก็บตกภาพบรรยาการการแข่งบอลหลังจากกิจกรรมทำบุญเลี้ยงอาหารกลางวันเด็กนักเรียนโรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่ (ณ สนามหญ้าเทียม จ.แพร่)

ภาพ 29 สิงหาคม 2013 รวมสมาชิก (ครั้งที่ 1)

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Sun, 29 Sep 2013 18:23:00 +0000

รวม VDO Meeting ชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่ ครั้งที่ 1

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Sun, 29 Sep 2013 17:57:00 +0000

วิดีโอที่ 1 : DK ตัวแทนเมืองแพร่รถซิ่งกล่าวเปิดงานและแจ้งจุดประสงค์ของการจัดทริปในครั้งนี้

วีดีโอที่ 2 : (ข้าวทุกจาน อาหารทุกอย่าง และคำขอบคุณ) จากเด็กๆ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่

วีดีโอที่ 3 : (ข้าวทุกจาน อาหารทุกอย่าง และคำขอบคุณ) จากเด็กๆ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่ (เต็ม)

วีดีโอที่ 4 : คำขอบคุณจากท่าน ผอ.โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่

สรุปรายนามชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่ กับทริปครั้งที่1/2556 (29/09/2556)

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Sun, 29 Sep 2013 17:44:00 +0000

หลักฐานการลงชื่อ

คณะแม่บ้านก็ไปกันหลายคนแต่เราก็อิ่มบุญกันทุกคนนะจ๊ะ ^___^

รูปถ่ายคณะแม่บ้านชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่

ลูกเด็กเล็กแดง ภรรยา แม่บ้านแม่เฮือน มากันเต็มไปหมด ใครเป็นใครก็ดูกันเอาเอง

Meeting ชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่ ครั้งที่ 1 (อย่างเป็นทางการ) 29 สิงหาคม 2013 รวมสมาชิก

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Sun, 29 Sep 2013 16:02:00 +0000

เก็บตกภาพบรรยากาศกิจกรรม Meeting ชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่ ครั้งที่ 1 (ร้าน Cocktail Street Bar)

ทริปทำบุญเลี้ยงอาหารกลางวันเด็กและบริจาคอุปกรณ์การศึกษา ของคลับรถซิ่งเมืองแพร่ ครั้งที่1/2556 (29/09/2556) ณ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่

noreply@blogger.com (สี่ล้อ เมืองแป้) — Sun, 29 Sep 2013 16:01:00 +0000

ภาพบรรยากาศและชาวคลับรถซิ่งเมืองแพร่

เก็บตกก่อนกลับ (รถติดหล่ม (หลุมขี้โคลน) ในสนาม)

รถชาวคลับรถซิ่งจำนวน 3 คันผู้โชคดีดังต่อไปนี้ .....เพื่อน้องๆ แล้วขี้โคลนไม่ใช่อุปสรรค์ ทำอะไรพวกพี่ๆไม่ได้หรอก !!!!!

คันที่ 1

คันที่ 2 (เจ็บหนักหน่อย ..จมไปครึ่งล้อ)

คันที่ 3

เก็บตกบรรยากาศ "สติ๊กเกอร์ไม่สำคัญ แต่มิตรภาพและความพูกพันธ์" สำคัญกว่า !!! Meeting ครั้งที่ 3 ณ ร้าน Route Beat

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Sat, 28 Sep 2013 19:46:00 +0000

7 กันยายน 2556 ณ ร้าน Route Beat

รายนามผู้บริจาคสิ่งของร่วมกิจกรรมเลี้ยงอาหารเด็ก ณ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่ (อาทิตย์ 29 กันยายน 2556)

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Sat, 28 Sep 2013 17:32:00 +0000

รายนามผู้บริจาคสิ่งของร่วมกิจกรรมเลี้ยงอาหารเด็ก ณ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่ (อาทิตย์ 29 กันยายน 2556) และจะมาอัพเดทที่หลังนะจ๊ะ

คุณ @Nakada Dakung

คุณ @NannyNam Inthong @Yui ZeZa Noitep @Bank Bbk และ @Kitpuwadon Thipprom

คุณ @สุนทร สุขเทวี

คุณ @โรงเรียนพณิชยการลานนา และเทคโนโลยีแพร่

คุณ @I'amp AloHa และ @I'bird SoCar

29 กันยายน ร่วมกิจกรรมเลี้ยงอาหารเด็ก ณ โรงเรียนบ้านปากพวก อ.เด่นชัย จ.แพร่

noreply@blogger.com (VertHistory Thai) — Sat, 28 Sep 2013 17:11:00 +0000

เชิญร่วมกิจกรรมเลี้ยงอาหารเด็ก ณ โรงเรียนชุมชนบ้านปากพวก บ้านปากพวก ตำบลชุมชนบ้านปากพวก อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ 54110 เบอร์โทรศัพท์ 054613615

กำหนดการเดินทาง

เวลา 08.00 น. เริ่มรวมตัวกันที่ลานจอดรถมาร์คโฟร์ พลาซ่า บริเวณคาแคร์ล้างรถ
เวลา 08.30 น. เช็คของ เช็คความพร้อม อีกรอบ
เวลา 09.00 น. ล้อหมุน เดินทางไปโรงเรียน หัวขบวนนำโดย พี่ตึ๋ง หรือ DK
เวลา 10.00 น. ถึงที่หมาย (เวลาอาจไม่แน่นอน)
เวลา 10.00 น. เริ่มกิจกรรมต่างๆ ร่วมรับประทานอาหารกับน้องๆ

การสำรวจเส้นทาง โดย @Nakada Dakung

กำหนดการด้านกิจกรรม (หลังจากนี้เสร๊จกิจกรรม ขอประชุมกันอีกที)

เวลา 15.00 น. รวมตัวเตะบอลกันที่สนามหญ้าเทียม (เวลาขอไม่เกิน 16.00 น.)

แผนที่

โรงเรียนบ้านปากพวก ตั้งอยู่ที่ ตำบลเด่นชัย อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่

อยู่ห่างจากกรุงเทพประมาณ 524 กม.ใช้เวลาเดินทางจากกรุงเทพประมาณ 6 ชั่วโมง 28 นาที
อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 25.7 กม.ใช้เวลาเดินทางตัวจังหวัดประมาณ 30 นาที
อยู่ห่างจากตัวอำเภอประมาณ 0.9 กม.ใช้เวลาเดินทางตัวอำเภอประมาณ 3 นาที