ΠΡΟΒΑ

Τα μυστικά των αθηναϊκών πολεμικών πλοίων κατά την αρχαιότητα .

2025-06-12T11:59:00.000+03:00

Οι τριήρεις και η ψυχολογική στρατηγική πίσω από τα ονόματα

Μία πρόσφατη μελέτη, ανέλυσε τα ονόματα από 279 τριήρεις, τα οποία καταγράφονται σε επιγραφές του 4ου αιώνα π.Χ. Από την μελέτη προκύπτει πως, οι αρχαίοι Αθηναίοι, διάλεγαν προσεκτικά τα ονόματα των πολεμικών τους πλοίων, ώστε να ενισχύεται το ηθικό των πληρωμάτων και η αποτελεσματικότητά του στην μάχη.

Οι τριήρεις, ήταν γρήγορα, ευέλικτα και φονικά πολεμικά πλοία που κινούνταν με 170 κωπηλάτες, εξοπλισμένα με χάλκινα έμβολα ικανά να βυθίσουν τα εχθρικά πλοία.Το αρχαίο πολεμικό πλοίο με τρεις σειρές κωπηλατών, το οποίο ήταν πλήρως επανδρωμένο, μπορούσε να πλεύσει σε πρωτοφανή, για τα δεδομένα της εποχής, ταχύτητα.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ

Ο ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΣ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΪΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ

ΑρχαιογνώμωνΙουνίου 06, 2015

Ο κύριος πολεμικός ναύσταθμος της αρχαίας Αθήνας στον Πειραιά δεν ήταν μικρή υπόθεση. Οι εγκαταστάσεις με τις κιονοστοι…

Οι τριήρεις και το αποτύπωμα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας

Οι τριήρεις, κατά τον “Χρυσούν Αιώνα του Περικλή”, αποτελούσαν τον ναυτικό στόλο των Αθηνών και εκτός από προηγμένα πολεμικά πλοία, ήταν η απόδειξη αιώνων ναυτικής τεχνολογικής εξέλιξης. Επιβίωσαν ακόμη και χωρίς τις δημοκρατικές διαδικασίες που εξασφάλιζαν την ετήσια χρηματοδότησή από τους πλούσιους Αθηναίους.
Στο πλήρωμά τους υπήρχαν άνθρωποι όλων των κοινωνικών στρωμάτων – από ξυλοκόπους, μέχρι ναυπηγούς και πολεμιστές. Η Αθηναϊκή τριήρης, ήταν το δημιούργημα μιας προοδευτικής κοινωνίας, ενός καλά οργανωμένου πολιτικού συστήματος, των οικονομικών και υλικοτεχνικών συνεισφορών ενός σημαντικού τμήματος του πληθυσμού, σύμφωνα με τους μελετητές.
Η αρχαία Αθήνα, εδραίωσε την κυριαρχία της στο Αιγαίο με τον κραταιό της στόχο.

ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΣ

Σαμποτάζ στο λιμάνι...! 387 π.Χ.

ΑρχαιογνώμωνΙουνίου 14, 2015

Γράφει ο Δημήτρης Κρασονικολάκης.
Η ιστορία έχει καταγράψει στις σελίδες της αμέτρητες τολμηρές πράξεις αιφνιδιασμού και…

Η ήττα στην μάχη, μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε καταστροφή της πόλης. Κάθε λεπτομέρεια είχε σημασία. Όπως και το όνομα του πλοίου.

Μιμνῆ κατωμόναχε μηκέτι γράφηις

ὄφιν τριήρευς ἐν πολυζύγωι τοίχωι

ἀπ᾽ἐμβόλου φεύγοντα προς κυβερνήτην

αὕτη γάρ ἐστι συμφορή τε καὶ κληδών,

νικύρτα καὶ σάβαυνι, τῶι κυβερνήτηι,

ἤν αὐτὸν ὄφις τὠντικνήμιον δάκηι.

Οι Αθηναίοι διδάσκονταν την αξία της ανεξάρτητης σκέψης , ώστε να διαμορφώνουν την ταυτότητα και να καλλιεργούν τη δύναμή τους, εξηγεί η μελέτη.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ

Το λιμάνι με τις εκατό τριήρεις ...

ΑρχαιογνώμωνΙουνίου 07, 2023

Το λιμάνι με τις εκατό τριήρεις που παραμένει ίδιο από την αρχαιότητα. Ποια ήταν η “ανθισμένη πόλη” που έγινε διάσημη γ…

Πώς ονόμαζαν τα πλοία τους κατά την αρχαιότητα οι Αθηναίοι;

Η μελέτη, με επικεφαλής τον Γεώργιο Απέητο, ο οποίος ως υποψήφιος διδάκτορας (DPhil) στην Κλασική Ενάλια Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, κατέληξε στο συμπέρασμα πως, τα ονόματα δεν αποφασίζονταν τυχαία, αλλά κατατάσσονταν σε τέσσερις κατηγορίες, οι οποίες παραπέμπουν σε αξίες, μύθους, και άλλα αξιοθαύμαστα ιδανικά της Αθηναϊκής κοινωνίας της εποχής.

Το «μέτρο» της τριήρους

Το «μέτρο» της τριήρους, δηλαδή ο αριθμός στη βάση του οποίου διαμορφώνονταν οι σχέσεις μήκους - πλάτους - ύψους και βυθίσματος του σκάφους, υπολογίστηκε σύμφωνα με τα στοιχεία των αρχαίων πηγών ως τον επτά.

Μήκος (Μ) = 112 πόδια.
Πλάτος (Π) = 16 πόδια.
Ύψος (Υ) = 7 πόδια.
Βύθισμα (Β) = 1 πόδι.
Άρα: Π/Μ = 1/7, Υ/Π = 3/7, Β/Υ = 1/7

Ο αριθμός όμως αυτός (7) υποδηλώνει το όριο της σχέσης μήκους και πλάτους οιουδήποτε πλεύσιμου πράγματος στη βάση των Νόμων της Φυσικής και συνακόλουθα των κανόνων της ναυπηγικής· δηλαδή το μήκος οιουδήποτε πλεύσιμου σκάφους δεν μπορεί να υπερβαίνει το 7/πλάσιο του πλάτους του. Επομένως ο «μίτος» του Αμεινοκλή σχετίζεται με τον αριθμό 7, πού υποδηλώνει το ελάχιστο όριο για την ευστάθεια του σκάφους, εις τρόπο ώστε να «κερδηθεί» το μέγιστο στην ταχύτητα και την ευκαμψία του (βασικοί σκοποί της κατασκευής).

Θεϊκή προστασία στη θάλασσα

Το 24% των ονομάτων ήταν από θεούς και ήρωες. Ονόματα όπως Αθηνά, Άρτεμις, Αχιλλέας, συνέδεαν το πλοίο με τη θεϊκή προστασία ή το μυθολογικό θάρρος.
Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι, δεν εμφανίζεται ποτέ το όνομα του Ποσειδώνα σε πλοίο, ενδεχομένως επειδή ήταν αυταπόδεικτο πως είναι ο προστάτης όλων των πλοίων.

Το συγκεκριμένο ομοίωμα αποτελεί αντίγραφο της ανακατασκευασμένης τριήρους με το όνομα «Ολυμπιάς» από το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό σε σχέδια των Βρετανών Κόουτς και Μόρισον.

Πρόκειται για πολεμικό κωπήλατο πλοίο με τρεις σειρές κουπιών σε κάθε πλευρά. Αποτέλεσε το αριστούργημα της αρχαιοελληνικής ναυπηγικής τέχνης και το ένδοξο όπλο των Περσικών πολέμων. Πρόκειται για επαναστατική εξέλιξη της διήρους (πιθανότατα από τον Κορίνθιο ναυπηγό Αμεινοκλή) με την προσθήκη μιας επιπλέον σειράς κωπηλατών στον κενό χώρο δίπλα στην κουπαστή σε ψηλότερο επίπεδο από τους άλλους κωπηλάτες. Για την εξασφάλιση της απαιτούμενης ροπής επινοήθηκε ο ευφυής εξωλέμβιος τράπηκας. Οι τρεις σειρές κωπηλατών εξασφάλιζαν στο σκάφος τριπλάσια κινητήρια ισχύ από την πεντηκόντορο χωρίς ουσιαστική αύξηση του μήκους του. Αυτό ήταν ένα σημαντικό πλεονέκτημα στις καταδιώξεις και τους εμβολισμούς των αντιπάλων. Η πλοήγηση επιτυγχανόταν με τα δύο μεγάλα κουπιά της πρύμνης. Επικουρικά διέθετε ένα μεγάλο τετράγωνο ιστίο στο μέσον της και ένα μικρότερο στην πρύμνη της με πλήθος τροχαλιών για τον ευχερή χειρισμό τους. Το πλήρωμά της συνήθως αποτελούνταν από 170 κωπηλάτες, 10 ναύτες, 14 (έως 80 σε ειδικές περιπτώσεις) οπλίτες, 5 αξιωματούχους και τον κυβερνήτη. Το μήκος της έφθανε τα 40 μέτρα, το πλάτος της τα 5,20 μέτρα και το βύθισμά της τα 1,10 μέτρα. Η ταχύτητά της έφθανε τα 12 ναυτικά μίλια ανά ώρα. Συνήθως έφερε πλήρες κατάστρωμα κυρίως για την προστασία των κωπηλατών αλλά και την ευχερή μεταφορά των οπλιτών.

ΠΟΛΕΜΙΚΑ

Τριήρεις Ελλήνων

ΑρχαιογνώμωνΙανουαρίου 28, 2016

Η Τριήρη ήταν ταχύτατο αρχαίο κωπήλατο πολεμικό πλοίο, του οποίου ο τύπος εξελίχθηκε στον αρχαίο ελλαδικό χώρο

Ιδανικά της Αθηναϊκής Δημοκρατίας

Το 19% αναφερόταν σε αφηρημένα χαρίσματα που παραπέμπουν σε ιδανικά της Αθηναϊκής πολιτείας, όπως Δημοκρατία, Ελευθερία, ή Δικαιοσύνη. Το όνομα “Δημοκρατία”, ήταν το πιο συνηθισμένο, καθώς είχε δοθεί σε 14 πλοία μέσα σε μια χρονική περίοδο που ξεπερνούσε τα 50 χρόνια.
Ακόμη ένα 12% των ονομάτων, πυροδοτούσε συνειρμούς του φωτός και της δύναμης, όπως Αυγή, Αστραπή, Νίκη, παραπέμποντας στη δύναμη και την επιτυχία.
Το “Νίκη”, ήταν επίσης πολύ δημοφιλές όνομα, με δύο πλοία να έχουν ονομαστεί έτσι, την ίδια χρονική περίοδο.Το υπόλοιπο 4% των τριήρεων έφεραν ονομασίες από ζώα, όπως, Λιονταρίνα ή Ερπετό, συμβολίζοντας τη σφοδρότητα και την πονηράδα.

Η σύγχρονη τριήρης "Ολυμπιάς", ελλιμενισμένη. Πηγή: George E. Koronaios

Στρατηγική ψυχολογικού πολέμου

Γιατί όμως να επιλέγουμε εκατοντάδες διαφορετικά ονόματα; Η έρευνα, υποδηλώνει πως, πρόκειται για στρατιωτική τακτική. Οι ναυτικοί, μακριά από τις εστίες τους, καλούνταν να πολεμήσουν σε μοιραίες μάχες – έπρεπε να αισθάνονται ότι είναι κομμάτι ενός υψηλότερου σκοπού. Το όνομα του πλοίου, τους έδινε το αίσθημα της ταυτότητας και τους ενέπνεε περηφάνεια.
Σύγχρονες μελέτες, έχουν αποδείξει πως, όταν στις ομάδες αναπτύσσεται μια ισχυρή αίσθηση ταυτότητας, αυτές καταφέρνουν ν’ αντέξουν την πίεση της μάχης. Για τον λόγο αυτό στην πλώρη της τριήρους ζωγράφιζαν μάτια και γενικά στοιχεία διακόσμησης ώστε τα πλοία να παίρνουν ζωή.
Αυτόν τον σκοπό εξυπηρετούσε και η ονομασία των πλοίων, καθώς έτσι μετατρέπονταν σε σύμβολα προστασίας.

Η σημασία του ονόματος: πολύ περισσότερα από φόρος τιμής

Αν ένα πλοίο κέρδιζε σε μάχες, το όνομά του θα κληρονομούνταν από νεότερα πλοία, προκειμένου να διατηρείται υψηλό το ηθικό των ναυτών. Το πλήρωμα σε κάθε πλοίο άλλαζε κάθε χρόνο, μαζί με τον τριήραρχο – ένα αξίωμα που αναλάμβαναν εύποροι πολίτες ως υποχρέωσή τους προς την πόλη της Αθήνας.

Το έθιμο επιβιώνει μέχρι σήμερα

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η θέση κάθε ναύτη υπό την προστατευτική σκέπη του συμβολισμού του ονόματος του πλοίου, σφυρηλατούσε ακλόνητο και συνεκτικό ομαδικό πνεύμα, μέσα από τους κοινούς αγώνες – δηλαδή, ήταν ένας τρόπος δημιουργίας άρρηκτων δεσμών, πολύ πιο αποτελεσματικός από τη φυσιολογική εξοικείωση μεταξύ των μελών του πληρώματος.

Η ονομασία των πολεμικών πλοίων ήταν ένα έθιμο που παρατηρείται τόσο πριν, όσο και μετά την κλασσική περίοδο της Αθήνας – συνεχίζεται μέχρι σήμερα, καταλήγουν οι ειδικοί. Ονομάζουμε τα πλοία μας προς τιμήν των ηρώων του παρελθόντος, όπως έκαναν οι Αθηναίοι, για να τιμήσουν τον Αχιλλέα και του Αίαντα; Η απόδοση τιμητικών ονομάτων σε πολεμικά πλοία, εξακολουθεί να είναι μέχρι σήμερα, ο τρόπος της ένωσης της ομάδας προς έναν κοινό σκοπό.

Τα ονόματα από 279 τριήρεις, τα οποία καταγράφονται σε επιγραφές του 4ου αιώνα π.Χ. Από την μελέτη προκύπτει πως, οι αρχαίοι Αθηναίοι, διάλεγαν προσεκτικά τα ονόματα των πολεμικών τους πλοίων, ώστε να ενισχύεται το ηθικό των πληρωμάτων και η αποτελεσματικότητά του στην μάχη ,η οποία δημοσιεύτηκε στο Journal of Maritime Archaeology.

Ονόματα Αθηναικών τριήρεων

Ἁρπαλείοις, Ἀχιλλεία, Αἰαντεία, Ἀφροδισία, Ἀρτεμισία , Ἀρεία, Δία, Ἡφαιστία, Φοίβη, Ὀλυμπιὰς, Ἀμφιτρίτη, Ἀλκμήνη, Δανάη, Ἄγλαυρος, Γαλάτεια, Εὐλιμένη, Θέτις, Νηρηΐς, Ψαμάθη, Ὠρειθύα, Ἀσκληπιὰς,Ἰασώ, Ἠπιόνη,Πανακεία,Ὑγίεια, Φαεθούση, Φωσφόρος, Δικαιοσύνη Ἐλευθερία, Εὔκλεια, Εὔνοια, Εὐνομία, Εὐτυχία, Εὐφροσύνη , Ὀμόνοια ,Φιλοτιμία ,Φυλλίς, Ταχεία, Νεωτάτη, Αἰθιοπίδα, Αἰθιοπίδα, Ἱππαγωγός, Ἱππηγός, Ἱππία, Λεύκη, Κωμῳδία, Τραγωδία , Μουσική, Ἱππάρχη ,Ἱπποδρομία, Ἀνθιππασία, Παιδοθήρα, Θήρα, Πανθήρα, Ναύκρατιςς, Σουνιά, Ἔννα, Ἐλευσίς, Ἀριστονίκη, Ἀξιονίκη, Ἀγαθονίκη, Κλεονίκη, Νικαρίστη, Πασινίκη, Πολεμονίκη,Πολυνίκη,Στρατονίκη,Φερενίκη Φιλονίκη, Νικησώ, Λόγχη, Αἰχμὴ, Σφενδόνη , Σάλπιγξ, Ἀπόβασις, Πανοπλία, Σόβη, Ἀκροτέρα, Ἡγεμόνη, Παράταξις, Σύνταξις, Στρατηγίς .

ΤΟ ΠΛΗΡΩΜΑ
Η τυπική οργανική σύνθεση του πληρώματος στα πλοία της αρχαίας Ελλάδος αποτελείτο από τον κυβερνήτη, τον πρωρέα (δηλαδή τον υποπλοίαρχο), τους ναύτες και τους κωπηλάτες. Πολλές φορές εν πλω επέβαιναν οι πλοιοκτήτες ή οι ναυλωτές. Στα πολεμικά σκάφη υπήρχαν επίσης και αξιωματικοί, υπαξιωματικοί, καθώς και μάχιμα πληρώματα, ενώ σε μεταγενέστερα χρόνια, σε σκάφη αναψυχής, υπηρετούσαν κι έτερα πληρώματα όπως μάγειροι, θαλαμηπόλοι, αλιείς, δύτες κ.λπ.
Το πλήρωμα της τριήρους αποτελείτο από 200 άτομα ήτοι τους ερέτες, το πλήρωμα καταστρώματος και την στρατιωτική δύναμη που επέβαινε σε αυτήν.
Το κυρίως πλήρωμα καθώς και την κινητήρια δύναμή της τριήρους αποτελούσαν οι 170 κωπηλάτες της (από κάθε πλευρά: 27 θαλαμίτες, 27 ζυγίτες και 31 θρανίτες).
Οι κωπηλάτες, αλλιώς ονομάζονταν κι ερέτες από το ρήμα ερέσσω =κωπηλατώ (εξ ου και ειρεσία = κωπηλασία), ήταν ελεύθεροι πολίτες οι οποίοι με άριστο συντονισμό κατάφερναν να κάνουν απίθανους ελιγμούς.
Διαιρούντο σε τρείς κατηγορίες, ανάλογα με τις θέσεις στις οποίες κάθονταν. Οι ερέτες στο κατώτατο διάζωμα ονομάζονταν θαλαμίτες (εκ του θάλαμος) και ήταν 27 από κάθε πλευρά. Χειρίζονταν τις θαλάμιες κώπες οι οποίες απείχαν 40 εκατοστά πάνω από την ίσαλο γραμμή . Στο μέσο διάζωμα, στα «ζυγά» του σκάφους, ονομάζονταν ζυγίτες και ήταν επίσης 27. Χειρίζονταν τις ζύγιες κώπες οι οποίες ήταν υψηλότερα από την επιφάνεια της θαλάσσης (1 μέτρο πάνω από την ίσαλο γραμμή). Τέλος, οι θρανίτες (εκ του θράνος/θρανίο) που ήταν 31, χειρίζονταν τις θρανίτιδες κώπες οι οποίες απείχαν 1,60 μ. από την ίσαλο γραμμή.

Τα πιο μακριά και βαριά κουπιά ήταν προς το κέντρο του πλοίου (4.65μ) σε αντίθεση με εκείνα που βρίσκονταν στην πλώρη και στην πρύμνη (4.41 μ.) .
Η διάταξη των κουπιών σε σχέση με τα σέλματα των κωπηλατών, ήταν κλιμακωτή τόσο κατά το μήκος των πλευρών όσο και κατά το πλάτος.

Επικεφαλής ήταν ο τριήραρχος, ο οποίος είχε το γενικό πρόσταγμα και κάλυπτε τα έξοδα της συντηρήσεως του πλοίου. Ακολουθούσε ο κυβερνήτης ο οποίος ασκούσε καθήκοντα συγχρόνου πλοιάρχου, δηλαδή ήταν υπεύθυνος για την καλή διοίκηση του πλοίου και την ασφάλεια αυτού, του φορτίου, των επιβαινόντων, καθώς και για την τήρηση της τάξεως. Είχε ιδιαίτερη μόρφωση και γνώσεις ώστε να κυβερνά αυτοπροσώπως το σκάφος. Ο πρωρεύς, ή πρωράτης, ήταν αξιωματικός της πλώρης, όπως ο σύγχρονος υποπλοίαρχος. Ήταν επίσης ο άμεσος συνεργάτης του πλοιάρχου για κάθε τι που αφορούσε το πλοίο, τους επιβαίνοντες και το φορτίο.
Ο κελευστής ήταν ο προγυμναστής των πληρωμάτων και ο υπεύθυνος για την πειθαρχία τους. Έδιδε τον ρυθμό της ειρεσίας, της κωπηλασίας, συνήθως τραγουδιστά, ενώ υπήρχε και ο τριηραύλης, ο οποίος συνόδευε τον κελευστή με τον αυλό του. Σε περιόδους ειρήνης τα τραγούδια των ερετών ήταν πολύ μελωδικά με αποτέλεσμα ένα κωπήλατο σκάφος να δημιουργεί κατά το πέρασμά του ευχάριστα συναισθήματα σε όσους τα άκουγαν. Αντίθετα σε περιπτώσεις ναυμαχίας, όπου ο θόρυβος από τις κραυγές και τα χτυπήματα δεν επέτρεπε στους κελευστές να ακούγονται, οι εντολές, πολλές φορές, δίδονταν με στριγκλιές ή κραυγές .
Ο πεντηκόνταρχος ήταν επικεφαλής των πληρωμάτων την εποχή της πεντηκοντόρου. Αργότερα ανέλαβε καθήκοντα ταμία.
Ο τοίχαρχος (τοίχος + άρχω) ήταν ο αξιωματικός ο οποίος ήταν επίσης υπεύθυνος για την ειρεσία. Συγκεκριμένα επόπτευε τους άνδρες μιας συγκεκριμένης τοιχαρχίας, αριστερής ή της δεξιάς.( Τοίχο ή σελίδα καλούσαν την πλευρά του σκάφους (αριστερή ή δεξιά).}
Οι επιβάτες στην αρχαιότητα ήσαν τοξότες, οπλίτες, πελταστές, ακοντιστές και γενικά όσοι δεν ασκούσαν υπηρεσία κωπηλάτου ή ναύτου.
«ο μη κωπηλάτης αλλά πλέων μαχητής».
Οι τοξότες αποτελούσαν την σωματοφυλακή του τριηράρχου και του κυβερνήτου κατά την διάρκεια της ναυμαχίας.
Οι ναύτες ήταν επιφορτισμένοι με τις εργασίες συντηρήσεως και καθαρισμού σκάφους, με τον χειρισμό των ιστίων ενώ βοηθούσαν σε πολλές υπηρεσίες και πολλές φορές έκαναν χρήση όπλων. Οι ναύτες επίσης γνώριζαν και την τέχνη του πλεξίματος των σχοινιών. Ναύτες ή ναυτιλλόμενους ή και ναυτίλους αποκαλούσαν πολλές φορές με μια γενική έννοια όλους τους ναυτικούς συμπεριλαμβανομένων και των κωπηλατών.
Δούλοι δεν ναυτολογούνταν υπό κανονικές συνθήκες. Σε περιόδους εκστρατειών ή αναγκών, προκειμένου να καλύψουν τον απαιτούμενο αριθμό των πληρωμάτων, ο δούλος τύγχανε ιδίας αντιμετωπίσεως με το υπόλοιπο πλήρωμα (εκπαιδευόταν κι έπαιρνε κανονικό μισθό ).

ΤΕΛΟΣ

Πηγές:

https://www.enikos.gr/φ
https://www.arch.ox.ac.uk/
http://www.ekivolos.gr/
Οι μεγαλοφυείς (όσο και απλές) προδιαγραφές της Τριήρους-Στάθη Νελλόπουλου
http://perialos.blogspot.gr/2012/09/blog-post_27.html
1st International Symposium oh Ship Constrauction in Antiquity 1985
ΦΩΤ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΑΡΧΕΙΟ ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ

μπανερ

2025-06-07T13:25:00.002+03:00

Αλλάζει όψη η Αρχαία Κόρινθος - Πώς θα διαμορφωθεί ο αρχαιολογικός χώρος

2022-12-20T13:55:00.001+02:00

Το σχέδιο του Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού για την αποκατάσταση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της Αρχαίας Κορίνθου.

Την ολιστική και ενιαία ανάδειξη και διαχείριση της Αρχαίας Κορίνθου δρομολογεί το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, με στόχο την ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου, τη βελτίωση της επισκεψιμότητάς του, αλλά και τη λειτουργική σύνδεση του με το τουριστικό προϊόν της περιοχής και την τοπική οικονομία.Το επικαιροποιημένο στρατηγικό σχέδιο για την αποκατάσταση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος, του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο και στον οικισμό της Αρχαίας Κορίνθου, παρουσιάστηκε σε ευρεία σύσκεψη υπό την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, με τη συμμετοχή της Διευθύντριας της Αμερικανής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αθηνών (ASCS) Δρ Bonna Wescoat, του Διοικητικού Διευθυντή της ASCS Παντελή Πάνου και του Δημάρχου Κορινθίων Βασίλη Νανόπουλου.

Όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη: «Η προστασία και η ολιστική ανάδειξη της Αρχαίας Κορίνθου, σημαντικής πόλης και κρίσιμου εμπορικού κόμβου του αρχαίου κόσμου, μέσα από την σύγχρονη, συνεκτική θεώρηση των μνημείων, σε σύνδεση με το παρελθόν και το παρόν της πόλης, βρίσκεται στο επίκεντρο του στρατηγικού σχεδίου διαχείρισης που έχουν εκπονήσει το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, η οποία δραστηριοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο από τον 19ο αιώνα.

Στόχος μας είναι μέσα από την ιεράρχηση των μνημειακών συνόλων, την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, τη σύνδεση των διάσπαρτων μνημείων και τη βελτίωση της προσβασιμότητάς τους, να ενισχυθεί η επισκεψιμότητα στον πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου, να δημιουργηθούν νέοι πόλοι πολιτιστικού ενδιαφέροντας εντός αυτού, συμβάλλοντας συνολικά στην αναβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη, αλλά και της σύνδεσης του αρχαιολογικού χώρου με την τοπική κοινωνία και οικονομία.

Με την τοπική Έφορο, τον Δήμαρχο και τη Διεύθυνση της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, καθορίσαμε τα επόμενα βήματα, τα χρονοδιαγράμματα των ενεργειών μας, ώστε στις αρχές Φεβρουαρίου 2023, το masterplan μαζί με τις μελέτες για το πωλητήριο του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) και το Αγωνοθετείο της Νότιας Στοάς, να εισαχθούν στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, για την κατά νόμο, γνωμοδότηση. Αξιοποιώντας τη διαχρονικά εξαιρετική συνεργασία του ΥΠΠΟΑ με την Αμερικανική Σχολή, αλλά και με τον Δήμο Κορινθίων, δημιουργούμε το πλαίσιο αρχών και δράσεων για την Αρχαία Κόρινθο στη βάση μιας βιώσιμης αναπτυξιακής προσέγγισης της πολιτιστικής της παρακαταθήκης».

Στρατηγικό Σχέδιο Διαχείρισης Αρχαίας Κορίνθου

Βασικοί άξονες του Διαχειριστικού Σχεδίου είναι η σύνδεση των διάσπαρτων μνημείων με στόχο την ανάδειξη της ταυτότητας και της πολιτισμικής συνέχειας του τόπου, η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων μέσω της διασφάλισης της προσβασιμότητας, η οργάνωση αναγκαίων χώρων στάθμευσης, ο επανακαθορισμός των εισόδων του πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου και η αναδιοργάνωση του δημόσιου χώρου στο κέντρο του οικισμού. Ανάμεσα στις προτάσεις παρέμβασης είναι η ενοποίηση του αρχαιολογικού χώρου του Ωδείου και του Θεάτρου με κατάργηση της ενδιάμεσης οδού, η απελευθέρωση του σημερινού χώρου στάθμευσης και η διαμόρφωση, στο λόφο Ξενία, υπαίθριου χώρου συνάθροισης κοινού, η δημιουργία «Βόρειου Αρχαιολογικού Πάρκου» με το Ασκληπιείο, το Γυμνάσιο και την Αυλή της Λέρνας και σύνδεση με τα Λουτρά Αφροδίτης και του χαμάμ του Κιαμήλ Μπέη. Προτείνονται μέτρα λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης της πλατείας και των οδών σε επαφή με τον αρχαιολογικό χώρο.

Οι προτεινόμενες πορείες εντός του αρχαιολογικού χώρου, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κορινθίας και την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, έχουν ως στόχο την ανάδειξη των μνημείων και των συνόλων και μέσω του φωτισμού, αλλά και τη βελτίωση της επισκεψιμότητας. Προτείνεται η ανάπλαση της εξόδου από την οδό Λεχαίου με ανάδειξη της μνημειακής της διάστασης, η δημιουργία αναβατορίου για πρόσβαση ΑμεΑ και η δημιουργία στάσης και πλατώματος σύνδεσης με την είσοδο στο Παλιό Μουσείο.

Κτηριακό συγκρότημα Παλαιού Μουσείου

Το κτηριακό συγκρότημα του Παλαιού Μουσείου, το οποίο λειτουργεί ως αποθηκευτικός χώρος της ASCS, προβλέπεται να αποκατασταθεί –η μελέτη έχει δρομολογηθεί από το ΥΠΠΟΑ για τις αρχές του 2023- και να μετατραπεί σε προσωρινό εκθεσιακό χώρο για τις εκατοντάδες ρωμαϊκές τοιχογραφίες, που έχουν βρεθεί στις ανασκαφές. Το κτήριο του συγκροτήματος που περιγράφεται ως «Επιγραφικόν» προβλέπεται να αποκατασταθεί και να διαμορφωθεί σε πωλητήριο και αναψυκτήριο του ΟΔΑΠ.

Νότια Στοά

Για τη Νότια Στοά, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Αγοράς, είναι σε εξέλιξη αρχιτεκτονική μελέτη για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του οικοδομικού συγκροτήματος, που θα επιτρέψει τη διαχείριση του μνημείου ως συνόλου και σε εναρμόνιση με τις προτάσεις διαχείρισης του κεντρικού αρχαιολογικού χώρου. Στο Αγωνοθετείο, ένα από τα δωμάτια της Νότιας, προβλέπεται η κατασκευή στεγάστρου για την προστασία του ψηφιδωτού του και την πρόσβαση σε αυτό. Η μελέτη, που έχει εκπονηθεί από την ΑΣΚΣ, αναμένεται να υποβληθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Λόφος Ξενία

Ενας νέος εκθεσιακός-μουσειακός χώρος για να στεγάσει τις εκατοντάδες ρωμαϊκές τοιχογραφίες, πιθανότατα θα δημιουργηθεί στο Λόφο, σύμφωνα με την εξαγγελία της Υπουργού Πολιτισμού τον Απρίλιο του 2021, κατά την επίσκεψή της στις αρχαιολογικές αποθήκες της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Κόρινθο.

Σήμερα, στις σύγχρονες αρχαιολογικές αποθήκες της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Κόρινθο, συντελείται το ιδιαίτερα απαιτητικό έργο της αποκατάστασης των ρωμαϊκών τοιχογραφιών, οι οποίες εντοπίστηκαν στις ανασκαφές που άρχισε το 1982 ο ιστορικός διευθυντής των ανασκαφών της Κορίνθου Δρ Charles Williams, στην ανατολική περιοχή του θεάτρου της Αρχαίας Κορίνθου. Οι ανασκαφές, που διήρκεσαν μέχρι το 2011, παρήγαγαν, μεταξύ άλλων ευρημάτων, περίπου 120.000 θραύσματα τοιχογραφιών προερχόμενα από διάφορα κτήρια της ρωμαϊκής περιόδου.

Η συγκεκριμένη χωροθέτηση του εκθεσιακού χώρου στον Λόφο κρίνεται ως η πλέον κατάλληλη, καθώς βρίσκεται σε άμεση σύνδεση με τον πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου, εντάσσεται στο δίκτυο περιπατητικών διαδρομών και έχει κομβική θέση για τη δημιουργία χώρων αναψυχής και πολιτισμού. Ομάδα εργασίας έχει αναλάβει, μέχρι τέλος Ιανουαρίου, να καταθέσει την τελική πρόταση προκειμένου να εισαχθεί προς συζήτηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, μαζί με το συνολικό διαχειριστικό σχέδιο.

Η Διευθύντρια της Αμερικανής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αθηνών Bonna Wescoat, ανέπτυξε στη συζήτηση το όραμα της Σχολής για την Αρχαία Κόρινθο στη βάση των αρχών του στρατηγικού σχεδίου, για τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού χώρου πρότυπου βιώσιμης ανάπτυξης, με επίκεντρο την τέχνη. Μετά τη σύσκεψη ο Γενικός Διευθυντής της Σχολής Παντελής Πάνος, δήλωσε: «Η συνεργασία μας ήταν πάρα πολύ σημαντική για τον συντονισμό των ενεργειών μας, γιατί ο αρχαιολογικός χώρος χρήζει μιας ουσιαστικής βελτίωσης. Συζητήσαμε το masterplan, που αφορά στην ανάδειξη και περαιτέρω βελτίωση της εμπειρίας του επισκέπτη, στον αρχαιολογικό χώρο της Κορίνθου, αλλά και την κατασκευή ενός νέου Μουσείου που θα στεγάσει τις τοιχογραφίες που συντηρούνται αυτή τη στιγμή στη νέα αποθήκη που κατασκευάστηκε από την Αμερικανική Σχολή».

Ο Δήμαρχος Κορινθίων Βασίλης Νανόπουλος, δήλωσε: «Στη συνάντηση με την Υπουργό κ. Μενδώνη, την τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων και την Αμερικανική Σχολή, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε διεξοδικά το στρατηγικό σχέδιο για την ανάπτυξη και την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων στην Αρχαία Κόρινθο. Δρομολογήθηκαν τα επόμενα βήματα, με σφιχτό χρονοδιάγραμμα, για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τις μελέτες σε επίπεδο αρμοδιότητας. Ο Δήμος έχει αναλάβει τη διαδικασία παραχώρησης χώρου, προκειμένου να μπορέσουν να υλοποιηθούν αυτά τα οποία προβλέπονται στο ενιαίο σχέδιο επί του οποίου έχουν συμφωνήσει το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και η Αμερικανική Σχολή»

Στη σύσκεψη συμμετείχαν επίσης, ο ΓΓ Πολιτισμού Γιώργος Διδασκάλου, ο Γενικός Διευθυντής της Αμερικανής Σχολής Κλασικών Σπουδών Αθηνών Παντελής Πάνος, η Πρόεδρος του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων Νικολέττα Βαλάκου, και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟΑ, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Έλενα Κουντούρη, ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων Θέμης Βλαχούλης, ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων Κωνσταντίνος Φρισήρας, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κορίνθου Παναγιώτα Κασίμη.

Τύμβος Καστά: Η κεφαλή της Σφίγγας από την είσοδο του Τάφου

2020-12-15T11:12:00.002+02:00

Τύμβος Καστά: Η κεφαλή της Σφίγγας από την είσοδο του Τάφου για πρώτη φορά μπροστά στο κοινό!

Είχα ακούσει ότι είναι υπέροχη και ότι ο γλύπτης θα ήταν από τους καλύτερους της εποχής του. Είχα ακούσει και ότι διατηρεί ίχνη από τα χρώματα της, όπως το κόκκινο στα μαλλιά. Αυτό που δεν περίμενα, όταν με λαχτάρα πήγαινα προς το σημείο που την εκθέτουν για πρώτη φορά στο μουσείο της Αμφίπολης, είναι το πόσο μεγάλη είναι! Πραγματικά έμεινα άφωνος!

Αλλά και το πόσο εμβληματική, από τα πιο όμορφα γλυπτά που έχω δει. Ίσως έπρεπε να σταθώ δίπλα της να δείτε την διαφορά, αλλά ήθελα αυτή η φωτό να της ανήκει.

Ναυάγιο Αντικυθήρων: Ξεκόλλησαν οι έρευνες - Εντυπωσιακές φωτογραφίες από τα ευρήματα

2020-06-27T14:28:00.002+03:00

Άνδρες της Ομάδας Ειδικών Καταδύσεων της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών του Λιμενικού Σώματος επιχειρούν σε βάθος μεγαλύτερο των 50μ με συσκευές κατάδυσης μικτών αερίων νέας τεχνολογίας.

Ναυάγιο Αντικυθήρων: Ξεκόλλησαν οι έρευνες - Εντυπωσιακές φωτογραφίες από τα ευρήματα

Δείτε τι ανέσυραν οι επιστήμονες - Ξεκινάει άμεσα η προετοιμασία για το νέο πενταετές πρόγραμμα, από τον Μάιο του 2020 - Η έρευνα υποστηρίχθηκε από το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη με τη συνδρομή του πλοίου «Typhoοn»

Εντυπωσιακές φωτογραφίες από την αρχαιολογική έρευνα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων που ενεργοποιήθηκε εκ νέου τον Οκτώβριο του 2019 έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Πολιτισμού.

Βρήκαν οστά και περίφημους αμφορείς

Η επιχείρηση στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία, παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες και τον περιορισμένο χρόνο διάρκειας του σωστικού χαρακτήρα της έρευνας. Η έρευνα υποστηρίχθηκε από το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη με τη συνδρομή του πλοίου «Typhoοn», το οποίο παραχωρήθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου Λασκαρίδη για το διάστημα των ερευνών επί του πεδίου.

Αρχικά έγινε εντοπισμός εκ νέου του χώρου του ναυαγίου και νέα οριοθέτηση μετά από την τελευταία έρευνα του Σεπτεμβρίου 2017. Ανελκύστηκαν πέντε σάκοι με άμμο, που είχαν αφεθεί στον βυθό από την προηγούμενη ανασκαφική περίοδο, τα προϊόντα των οποίων κοσκινίστηκαν με μεγάλη προσοχή από εξειδικευμένη συντηρήτρια της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και παρουσία δύο αρχαιολόγων. Κατά τη διαδικασία του διαχωρισμού συλλέχθηκαν οστά, τα οποία πρέπει να αναλυθούν, πυρήνες κατά πάσα πιθανότητα ελιάς, χάλκινα καρφιά από το πλοίο καθώς και ένας μπρούτζινος δακτύλιος άγνωστης προς το παρόν χρήσης.

~~full-width~~

Οι Ιεροί Πόλεμοι των Δελφών

2020-06-27T14:25:00.003+03:00

Με τον όρο Ιεροί Πόλεμοι στην αρχαία ελληνική ιστορία έχουν μείνει γνωστές τέσσερις διακριτές συγκρούσεις που έλαβαν χώρα μεταξύ του 6ου και του 4ου αιώνα προ Χριστού και αφορούσαν τον έλεγχο του Μαντείου των Δελφών και της γύρω περιοχής. Οι συγκρούσεις αυτές παρουσιάζουν έναν χαρακτήρα διττό.

Από τη μία πλευρά αναμφίβολα υφίσταται ο θρησκευτικός χαρακτήρας, μιας και οι συγκρούσεις γινόταν επ'ονόματι του θεού Απόλλωνος και παράλληλα η ηττημένη πλευρά καλούταν να πληρώσει το αντίτιμο της ασέβειας στον θεό.

Από την άλλη όμως είναι κάθε φορά ξεκάθαρα και τα πολιτικά κίνητρα που σε κάθε σύγκρουση ωθούσαν τις εκάστοτε παρατάξεις στις ενέργειές τους, τη στιγμή μάλιστα που διαρκώς εξελισσόταν ένας ιδιότυπος αγώνας για το ποια παράταξη θα απολάμβανε τον έλεγχο πάνω στην Δελφική Αμφικτιονία και το κύρος που αυτός προσέφερε.

~~left-sidebar~~

Τα Μυστικά Όπλα των Ελλήνων

2020-06-27T14:23:00.002+03:00

Οι ξένοι μισθοφόροι στον στρατό της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά τον 11 ο αιώνα

2020-06-27T14:11:00.002+03:00

Οι μισθοφόροι των Βυζαντινών προέρχονταν κυριολεκτικά από όλα σχεδόν τα έθνη του τότε γνωστού κόσμου.

Αρχικός τίτλος :Το μωσαϊκό εθνών του βυζαντινού στρατού

Ιωάννης Παγουλάτος: Νομικός, Δημοσιογράφος

Από τον 11ο αιώνα και μετά, οι ένοπλες δυνάμεις του Βυζαντίου εισήλθαν σε μια περίοδο μετάλλαξης. Οι αυτοκράτορες άρχισαν να φροντίζουν περισσότερο τα λεγόμενα «Τάγματα», δηλαδή τις επίλεκτες επαγγελματικές μονάδες, και παραμέλησαν εντελώς τους τοπικούς «Θεματικούς Στρατούς», που αποτελούνταν από τους κατοίκους της κάθε περιοχής.

►ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ :Στην Αν. Ευρώπη, το Βυζάντιο γνώρισε μεγάλη ακμή υπό τον Αυτοκράτορα Βασίλειο Α' (κυβ. 867-886) και τους διαδόχους του, Λέοντα ΣΤ' (κυβ. 886-912) και Κωνσταντίνο Ζ' (κυβ. 913-959), μέλη της Μακεδονικής Δυναστείας. Το εμπόριο αναπτύχθηκε κι οι ηγεμόνες αυτοί φρόντισαν να ασκείται ομοιόμορφη διοίκηση σε όλες τις επαρχίες. Ο βυζαντινός στρατός αναδιοργανώθηκε, κάτι που επέτρεψε στους Αυτοκράτορες Ιωάννη Α' Τσιμισκή (κυβ. 969-976) και Βασίλειο Β' (κυβ. 976-1025) να επεκτείνουν τα εδάφη του κράτους προς όλες τις κατευθύνσεις. Η αυτοκρατορική αυλή έγινε το επίκεντρο αναβίωσης των κλασσικών σπουδών, που είναι σήμερα γνωστή με τον όρο Μακεδονική Αναγέννηση. Συγγραφείς όπως ο Ιωάννης Γεωμέτρης (ακμ. αρχές 10ου αι.) συνέθεσαν νέους ύμνους, ποιήματα κι άλλα έργα. Η αποστολή ιεραποστόλων, τόσον από την Ανατολή όσο κι από τη Δύση, συμβάλλανε στον εκχριστιανισμό των Μοραβών, των Βουλγάρων, των Βοημών, των Πολωνών, των Μαγυάρων και των σλαβικής καταγωγής Ρως του Κιέβου. Αυτοί οι προσηλυτισμοί συμβάλλανε στην ίδρυση πολιτικών κρατών στα εδάφη των λαών αυτών: τη Μοραβία, τη Βουλγαρία, τη Βοημία, τη Πολωνία, την Ουγγαρία και το Κράτος των Ρως του Κιέβου. Η Βουλγαρία, που δημιουργήθηκε περίπου το 680, εκτεινόταν στην ακμή της από τη Βουδαπέστη μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα κι από τον ποταμό Δνείπερο στη σύγχρονη Ουκρανία μέχρι την Αδριατική Θάλασσα. Το 1018 οι τελευταίοι Βούλγαροι ευγενείς είχανε δηλώσει υποταγή στη Β. Αυτοκρατορία.◄

Τεχνάσματα και στρατηγήματα: Η Βυζαντινή Τέχνη του Πολέμου

2020-06-27T14:09:00.002+03:00

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος*

Εισαγωγή στη Βυζαντινή στρατηγική: Η αλεπού και το λιοντάρι

«Οι αρχές της στρατηγικής αποτελούν, στον μεν πόλεμο προγυμνάσματα για τη νίκη, στον δε καιρό της ειρήνης μαθήματα για την εξάσκηση της διάνοιας.»

(Πολύαινος)

«Η τέχνη του πολέμου είναι ζωτικής σημασίας για το κράτος. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου, ο δρόμος είτε για την ασφάλεια είτε για την καταστροφή. Συνεπώς είναι ένα θέμα μελέτης το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να παραμεληθεί.»

(Σουν Τζου)

Η Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατέχει ένα ρεκόρ από τα πιο αξιοζήλευτα: βρίσκεται μέσα στις πλέον μακρόβιες δυνάμεις της ιστορίας. Ανάλογα από το που θα ορίσουμε την αρχή της Βυζαντινής ιστορίας, ουσιαστικά της μεταβάσεως από την αρχαία, “καθαυτό ρωμαϊκή” εποχή στον ελληνοχριστιανικό “Μεσαίωνα”, η αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως κράτησε πάνω από 1000-1100 έτη. Ένας ωκεανός χρόνου χωρίζει τις κοσμοϊστορικές στιγμές της οικοδομήσεως της Νέας Ρώμης από τον Μέγα Κωνσταντίνο ή της αναγορεύσεως του χριστιανισμού ως επισήμου θρησκείας από το Θεοδόσιο, με την εσχάτη Άλωση από τους Οθωμανούς.

Πολλοί παράγοντες συνέβαλαν σε αυτήν την εκπληκτική μακροβιότητα-και μάλιστα σε πείσμα παθογενειών όπως οι συχνές εναλλαγές δυναστειών, οι εμφύλιοι πόλεμοι και το ευάλωτο της γεωγραφίας. Η άψογη τοποθεσία και οχύρωσης της Κωνσταντινουπόλεως απέτρεψε πολλές φορές τον χαμό της αυτοκρατορίας σε κρίσιμες στιγμές. Η ρωμαϊκή διοικητική κληρονομιά παρείχε ένα εξεζητημένο νομικό σύστημα, οργανωμένη γραφειοκρατία και ένα πανίσχυρο νόμισμα. Η ευρύτατη επέκταση της ελληνικής γλώσσης και της ορθοδόξου πίστεως υπήρξαν σημαντικοί παράγοντες εσωτερικής συνοχής και εξωτερικής ακτινοβολίας.

Ο Ηράκλειος και η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από Αβάρους, Πέρσες, Σλάβους.

2020-06-27T14:07:00.002+03:00

Η οικογένεια- Ηράκλειος και η οικογένειά του 615- 629 .Σκίτσο από κείμενο του 7ου αιώνα

Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος – Άβαροι: ένας επικίνδυνος εχθρός του Βυζαντίου – Η συμμαχία τους με Σλάβους και Πέρσες – Η εκστρατεία του Ηράκλειου εναντίον των Περσών – Η πολιορκία της Πόλης – Ο σημαντικός ρόλος του μάγιστρου Βώνου στην απόκρουση των επιθέσεων – Το τέλος του αβαρικού κινδύνου – Ο Ακάθιστος Ύμνος

Για την εισβολή των βαρβάρων στην Ευρώπη, εδώ τώρα αναφερόμαστε για τους Αβάρους, μια ισχυρή τουρκική ή ουϊγουρική φυλή που έφτασε στην Ευρώπη γύρω στο 560 μ.Χ. Σύντομα δημιούργησαν μία αυτοκρατορία συμμαχώντας με άλλους λαούς (Σλάβους του Δούναβη,Γεπίδες και Βούλγαρους).

Ο Ηράκλειος (610-641)

Το 610 σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για τη Βυζαντινή αυτοκρατορία ανέβηκε στο θρόνο ο Ηράκλειος, ο οποίος ενίσχυσε αποφασιστικά τον προοδευτικό εξελληνισμό του ύστερου ρωμαϊκού κράτους.

Ο Ηράκλειος γεννήθηκε γύρω στο 575 άγνωστο πού. Όταν ανέβηκε στον θρόνο της αυτοκρατορίας ήταν περίπου 35 ετών. Ευθυτενής και ιδιαίτερα ρωμαλέος, μετρίου αναστήματος, με αθλητική κορμοστασιά, ξανθά μαλλιά και γένια και γαλανά μάτια.

Η δράση του πριν την άνοδό του στον θρόνο του Βυζαντίου είναι τελείως άγνωστη. Φαίνεται ότι είχε αξιόλογη μόρφωση και του άρεσε ιδιαίτερα η μελέτη της αστρολογίας και των απόκρυφων επιστημών. Συνδέθηκε νωρίς με τον περίφημο Στέφανο από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου τον οποίο διόρισε ‘’Μέγαν’’ και ‘’οικουμενικόν διδάσκαλον’’ στο Πανδιδακτήριο της Κωνσταντινούπολης.

Σαν χαρακτήρας ήταν άστατος. Από μια φάση έντονης νευρικότητας περνούσε πολύ γρήγορα σε κατάσταση έντονου ενθουσιασμού. Ιδιαίτερα παράξενο ήταν το γεγονός ότι ο Ηράκλειος φοβόταν το νερό. Πολεμούσε πάντα στην πρώτη γραμμή της μάχης παραδειγματίζοντας τους άνδρες του και έδειξε αρκετές φορές δείγματα ιδιαίτερης στρατιωτικής ευφυΐας.

Ο Μέγας Αλέξανδρος γίνεται κυρίαρχος της Ασίας στη Μάχη των Γαυγαμήλων, 331 π.Χ.

2020-06-27T14:06:00.002+03:00

«Αισχρόν είναι κλέψαι την νίκην»- Μέγας Αλέξανδρος, όταν του προτάθηκε νυκτερινή επίθεση το βράδυ πριν τη μάχη

Η μάχη στα Γαυγάμηλα

Η έννοια της «αποφασιστικής μάχης» αποτελεί βασικό πυλώνα του δυτικού τρόπου πολέμου: Η επιδίωξη για μία αναμέτρηση από την οποία θα αναδειχθεί μόνο ένας και αδιαμφισβήτητος νικητής,κρίνοντας – πολύ συχνά- την έκβαση του πολέμου και φέρνοντας το τέλος του, ήταν βασικός προσανατολισμός αμέτρητων στρατιωτικών διοικητών από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τη στιγμή που κατά κανόνα ήταν αυτό το οποίο απέφευγαν οι επικεφαλής κατώτερων, σε μάχη εκ παρατάξεως, στρατευμάτων, ώστε να αποφύγουν την ολοκληρωτική καταστροφή.

Στην παγκόσμια ιστορία δεν είναι λίγες οι αποφασιστικές αυτές μάχες οι οποίες έκριναν πολέμους, οδηγώντας τη μία πλευρά σε θρίαμβο και την άλλη στην καταστροφή. Ωστόσο, ελάχιστες είναι αυτές που παρουσιάζουν τα χαρακτηριστικά της μάχης που αποτέλεσε το αποκορύφωμα της εκστρατείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία, καθιστώντας τον νεαρό Μακεδόνα βασιλιά κύριο της άλλοτε πανίσχυρης Περσικής Αυτοκρατορίας και εδραιώνοντας την παρουσία του Ελληνισμού στην Ανατολή για αιώνες: Της μάχης των Γαυγαμήλων (γνωστή και ως μάχη στα Άρβηλα).

Ο Αλέξανδρος στην Ασία

Βρισκόμαστε στο 331 π.Χ. Τρία χρόνια μετά το πέρασμα του Αλέξανδρου στη Μικρά Ασία, ο νεαρός βασιλιάς - και ηγεμόνας όλων των Ελλήνων, «πλην Λακεδαιμονίων», έχοντας διαδεχθεί τον πατέρα του και αρχιτέκτονα της εκστρατείας, Φίλιππο τον Β'- έχει ήδη συντρίψει τον περσικό στρατό σε δύο μεγάλες μάχες, στον Γρανικό και στην Ισσό.

Η δεύτερη ήττα ήταν ιδιαίτερα οδυνηρή για τους Πέρσες, καθώς επικεφαλής του στρατεύματος ήταν ο ίδιος ο βασιλιάς, Δαρείος Γ' ο Κοδομανός, που κατάφερε να ξεφύγει κυριολεκτικά παρά τρίχα από τον Αλέξανδρο. Ο Μακεδόνας βασιλιάς έχει απελευθερώσει όλες τις ελληνικές πόλεις των παραλίων της Μικράς Ασίας και την ενδοχώρα, κυριαρχήσει στο Αιγαίο, κατακτήσει Λίβανο, Συρία, Παλαιστίνη και Αίγυπτο, αλώσει θεωρούμενες απόρθητες πόλεις όπως η Τύρος και η Γάζα - αποκτώντας τον πλήρη έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου- και ετοιμάζεται να γίνει άρχοντας της Ασίας, όπως υπαγόρευε η προφητεία του Γόρδιου Δεσμού. Έχοντας μόλις καταστείλει μια εξέγερση στη Σαμάρεια και ιδρύσει μια σειρά ελληνικών πόλεων- μεταξύ των οποίων η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, το φως της οποίας θα έλαμπε ανά τους αιώνες, φτάνοντας μέχρι τη σημερινή εποχή- ετοιμάζεται για την τελική αναμέτρηση με τον αντίπαλό του για την κυριαρχία στην Ασία.

Ο Δαρείος μπορεί να είχε χάσει ένα τεράστιο μέρος του βασιλείου του από τον ασταμάτητο αντίπαλό του, ωστόσο η Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών ήταν ένα πανίσχυρο, αχανές κράτος αιώνων, και ο «Μεγάλος Βασιλιάς» πλέον αγωνιζόταν για την επιβίωσή του. Ως εκ τούτου, είχε ετοιμαστεί εξαντλητικά για τη μάχη στην οποία ευελπιστούσε να πάρει τη μεγάλη «ρεβάνς» από τον νεαρό βασιλιά, που, επικεφαλής των ενωμένων ελληνικών δυνάμεων, είχε αναδειχθεί στη μεγαλύτερη απειλή που είχε αντιμετωπίσει ποτέ η αυτοκρατορία.

Αυτή τη φορά, ο Δαρείος γνωρίζει πολύ καλά πως δεν έχει περιθώριο να ηττηθεί, και για αυτό έχει συγκεντρώσει το μεγαλύτερο στράτευμα που μπορούσε να παρατάξει, με πολεμιστές από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας του, και έχει επιλέξει προσεκτικά το πεδίο της μάχης, στα Γαυγάμηλα (στο σημερινό Ιράκ, κοντά στη Μοσούλη- στα εδάφη που αποτελούσαν την παραδοσιακή «καρδιά» της αυτοκρατορίας, πλησίον του Τίγρη και του Ευφράτη), έτσι ώστε να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τα πλεονεκτήματά του, στερώντας το ελληνικό στράτευμα από τα δικά του.

Η πορεία προς τα Γαυγάμηλα

Τέσσερις ημέρες μετά τη διάβαση του Τίγρη, οι ανιχνευτές του Αλέξανδρου εντόπισαν περσικό ιππικό, με τον Μακεδόνα βασιλιά να δίνει εντολή για παράταξη μάχης. Νεότερες πληροφορίες ανέφεραν ότι επρόκειτο για μια δύναμη μόλις 1.000 ιππέων, οπότε παίρνοντας τη δική του, βασιλική ίλη του επίλεκτου ιππικού των εταίρων και ελαφρά οπλισμένους Παίονες ιππείς, κινήθηκε εναντίον τους. Οι Πέρσες ιππείς τράπηκαν σε φυγή, ωστόσο ο Αλέξανδρος κατάφερε να πιάσει μερικούς αιχμαλώτους, από τους οποίους έλαβε πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την ισχύ και τις κινήσεις του στρατεύματος του Δαρείου.

[Το όνομα πρέπει να είναι πράγματι Βούμωδος, ή Βούμηδος, ή Βούμαδος.'Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, ο Δαρείος βρισκόταν στρατοπεδευμένος με το σύνολο των στρατευμάτων του στην πεδιάδα των Γαυγαμήλων, κοντά στον ποταμό Βούμωδο (ή Βούμηλο), παραπόταμο του ποταμού Λύκου, και σε απόσταση 600 σταδίων δυτικά από τα Άρβηλα.[Μεταξύ 116 έως 94 χιλιόμετρα δλδ] 'Το μήκος του σταδίου διέφερε στις αρχαίες πόλεις και εξαρτιόταν από το μήκος του ποδός. Έτσι το αττικό στάδιο είχε μήκος 184,98 μέτρα, το ολυμπιακό 192,27 μέτρα, το οδοιπορικό 157,50 μέτρα.]...Με σημερινά τοπογραφικά και με δορυφόρου μέτρηση η Μοσούλη απέχει από τα Άρβηλα περιπου 90 χιλιόμετρα }

Ο Πέρσης βασιλιάς, όπως έμαθε ο Αλέξανδρος, είχε στρατοπεδεύσει στην πεδιάδα των Γαυγαμήλων, κοντά στον ποταμό Βούμηλο, στα δυτικά των Αρβήλων. Όπως προαναφέρθηκε, ο Δαρείος αυτή τη φορά είχε προετοιμαστεί όσο καλύτερα μπορούσε: Το έδαφος της πεδιάδας είχε ισοπεδωθεί και αποψιλωθεί, έτσι ώστε να είναι κατάλληλο για τη χρήση του πολυάριθμου περσικού ιππικού και των δρεπανηφόρων αρμάτων.

Ο Αλέξανδρος, έχοντας αυτές τις πληροφορίες απέχοντας 12 χιλιόμετρα από τα Γαυγάμηλα, αποφάσισε να σταματήσει την προέλαση για να ξεκουράσει τον στρατό του, στήνοντας στρατόπεδο και παίρνοντας όλα τα μέτρα ασφαλείας, με τάφρους και οχυρωματικά έργα. Αφού έμεινε εκεί μεταξύ για τέσσερις ημέρες (ή για δύο, σύμφωνα με κάποιες πηγές) άφησε στο στρατόπεδο τους αμάχους, τους αιχμαλώτους και τα σκευοφόρα και προχώρησε τη νύχτα, επιδιώκοντας να προσεγγίσει τον περσικό στρατό με νυχτερινή πορεία και να επιδιώξει μάχη την αυγή. Σε εκείνη τη φάση, τα δύο στρατόπεδα απείχαν, όπως προαναφέρθηκε, 11 με 12 χιλιόμετρα, αλλά χωρίζονταν από λοφοσειρά, οπότε δεν υπήρχε οπτική επαφή.

Φτάνοντας αργά τη νύχτα/ νωρίς τα ξημερώματα στις κορυφές των λόφων, το ελληνικό στράτευμα αντίκρισε το περσικό στρατόπεδο, με τον στρατό του Δαρείου να είναι έτοιμος για μάχη: Ο Πέρσης βασιλιάς είχε πληροφορηθεί την προσέγγιση του Αλέξανδρου, και είχε παρατάξει τις δυνάμεις του. Ο Μακεδόνας βασιλιάς συγκάλεσε άμεσα πολεμικό συμβούλιο, με τους περισσότερους ανώτατους αξιωματικούς του να εισηγούνται άμεση επίθεση, ή νυκτερινή έφοδο μια προσέγγιση που σε γενικές γραμμές έδειχνε να προτιμά και ο Αλέξανδρος- ωστόσο, αυτή τη φορά είχε διαφορετική άποψη, ακολουθώντας τη συμβουλή του Παρμενίωνα, ο οποίος ζήτησε προσεκτική αναγνώριση του πεδίου της μάχης και των δυνάμεων του εχθρού. Οπότε, το ελληνικό στράτευμα παρέμεινε σε παράταξη μάχης, και την αναγνώριση πραγματοποίησε ο ίδιος ο Αλέξανδρος, με το ιππικό των εταίρων και ελαφρύ πεζικό.

Επιστρέφοντας στις ελληνικές θέσεις, και έχοντας αποκτήσει μια αρκετά καλή εικόνα της δύναμης του εχθρού, κάλεσε ξανά πολεμικό συμβούλιο, στο οποίο ανακοίνωσε την απόφασή του να γίνει η μάχη με το φως της ημέρας. Αξίζει να σημειωθεί, πως, μετά από αυτό, ο κανονικά προσεκτικός Παρμενίων «υπέκυψε» και αυτός, και πρότεινε, μαζί με άλλους αξιωματικούς, νυκτερινή επίθεση- ανησυχώντας για το μεγάλο μέγεθος του εχθρικού στρατεύματος, όπως γινόταν πλήρως αντιληπτό από την εικόνα του περσικού στρατοπέδου.

Αλέξανδρος κατά Δαρείου στη μάχη της Ισσού ;...Σύγχρονη απόδοση από ψηφιδωτό αντίγραφο ρωμαϊκής εποχής από έργο που φιλοτέχνησε ο Φιλόξενος ὁ Ἐρετριεύς . Στο ψηφιδωτό της Πομπηίας απεικονίζεται η μάχη μεταξύ Μ. Αλεξάνδρου και Δαρείου Γ΄ στην Ισσό ή στα Γαυγάμηλα;

Ο Αλέξανδρος αγρυπνούσε ο ίδιος, κάνοντας θυσίες εν όψει της μάχης με τον μάντη Αρίστανδρο. Η απάντησή του ήταν χαρακτηριστική για τον νεαρό Μακεδόνα βασιλιά, που είπε στους αξιωματικούς του ότι δεν ήταν σωστό να «κλέψει» τη νίκη με αυτόν τον τρόπο: «Ου κλέπτω την νίκην», κατά τον Πλούταρχο, «Αισχρόν είναι κλέψαι την νίκην», κατά τον Αρριανό.
Βεβαίως, πέρα από την προσωπική φιλοδοξία του, ο Αλέξανδρος φαίνεται πως λάμβανε υπόψιν και άλλους παράγοντες.

Ένας ήταν ο «πολιτικός»: Ο Δαρείος έπρεπε να ηττηθεί κατά κράτος και εμφανώς, χωρίς καμία αμφιβολία ή αμφισβήτηση, προκειμένου να φανεί ποιος ήταν ο κυρίαρχος της Ασίας.
Ο δεύτερος ήταν εμφανώς τακτικός: Μια νυχτερινή επιχείρηση αποτελεί παράτολμο και πολύπλοκο εγχείρημα, ειδικά όταν εμπλέκονται μεγάλοι όγκοι στρατευμάτων. Επίσης, προϋποθέτει καλή γνώση του πεδίου, κάτι που δεν ίσχυε για την ελληνική πλευρά.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του Αλέξανδρου να δοθεί η μάχη με το φως της ημέρας είχε και ένα άλλο όφελος: Οι Πέρσες, φοβούμενοι νυκτερινή επίθεση, παρέμειναν άγρυπνοι όλη τη νύχτα, με αποτέλεσμα να είναι κουρασμένοι την ημέρα, τη στιγμή που οι στρατιώτες του στρατοπέδου του Αλέξανδρου μπόρεσαν να κοιμηθούν και να ξεκουραστούν, επωφελούμενοι του γεγονότος ότι οι θέσεις τους, ψηλά στους λόφους, είχαν φυσική άμυνα λόγω μορφολογίας. Μάλιστα, ο ίδιος ο Αλέξανδρος, σύμφωνα με κάποιες αρχαίες πηγές, κοιμήθηκε μέχρι αργά το πρωί της μάχης, και οι αξιωματικοί του δυσκολεύτηκαν να τον ξυπνήσουν.
Ξημέρωνε η ημέρα που θα έκρινε το μέλλον μιας αυτοκρατορίας: Σύμφωνα με εκτιμήσεις ιστορικών, ήταν 1η Οκτωβρίου 331 π.Χ.

Τα αντίπαλα στρατεύματα και η παράταξή τους

Όπως προαναφέρθηκε επανειλημμένα, ο Δαρείος είχε προετοιμαστεί εκτενώς. Οι αναφορές περί της αριθμητικής ισχύος του στρατεύματός του ποικίλλουν, και κάποιες εξ αυτών είναι εμφανέστατα υπερβολικές: Κατά τον Αρριανό, το περσικό στράτευμα απαρτιζόταν από 40.000 ιππείς και 1.000.000 πεζούς (!). Κατά τον Διόδωρο, επρόκειτο για 200.000 ιππείς και 800.000 πεζούς, κατά τον Πλούταρχο συνολικά 1.000.000, κατά τον Ιουστίνο 500.000 και κατά τον Κούρτιο 45.0000 ιππείς και 200.000 πεζοί. Ο Αρριανός, ο Διόδωρος και ο Κούρτιος αναφέρουν και τα 200 δρεπανηφόρα άρματα, ενώ μόνο ο πρώτος και 15 πολεμικούς ελέφαντες.

Η περσική παράταξη είναι γνωστή με λεπτομέρειες, καθώς, κατά τον Αριστόβουλο, βρέθηκαν γραπτές διαταγές.
Όπως αναφέρει ο Αρριανός...

Από τα αριστερά προς το κέντρο είχαν παραταχθεί Βάκτριοι, Δάες και Αραχωτοί ιππείς, και στη συνέχεια Πέρσες ιππείς, ανάμεικτοι με πεζούς, Σούσιοι και Καδούσιοι ιππείς.
Από τα δεξιά προς το κέντρο βρίσκονταν ιππείς από την Κοίλη Συρία και τη Μεσοποταμία, Μήδοι, Παρθυαίοι και Σάκες, Τόπειροι, Υρκανοί και Σακεσίνες- σε όλες τις περιπτώσεις ιππικό.
Στο κέντρο, όπου βρισκόταν ο Δαρείος, βρίσκονταν οι «συγγενείς του βασιλιά», δηλαδή το περσικό ιππικό της φρουράς του, Ινδοί ιππείς και Ανάσπαστοι Κάρες, Μάρδοι τοξότες και Έλληνες μισθοφόροι οπλίτες σε δύο τμήματα, αριστερά και δεξιά από τον Δαρείο.
Πίσω από αυτή την κύρια παράταξη βρίσκονταν σε βάθος παραταγμένοι Ούξιοι, Βαβυλώνιοι και Σιττακηνοί- στο μεγαλύτερο μέρος τους πεζοί.
Μπροστά από την κύρια παράταξη βρίσκονταν στο αριστερό κέρας Σκύθες ιππείς, 1.000 Βακτριανοί ιππείς και 100 δρεπανηφόρα άρματα, στο δεξιό κέρας Αρμένιοι και Καππαδόκες ιππείς και 50 δρεπανηφόρα άρματα, στο κέντρο 15 ελέφαντες και τα άλλα 50 δρεπανηφόρα άρματα.

Αρχηγός της αριστερής πτέρυγας ήταν ο σατράπης της Βακτριανής, Βήσσος, της δεξιάς ο σατράπης της Συρίας, Μαζαίος, και του κέντρου ο ίδιος ο Δαρείος.

Ακόμα και θεωρώντας ότι στην πραγματικότητα οι αριθμοί ήταν αισθητά μικρότεροι από αυτούς που αναφέρονται, βάσει συγχρόνων εκτιμήσεων (υπολογίζονται κάπου ανάμεσα σε 100.000-250.000 άνδρες) σε κάθε περίπτωση επρόκειτο προφανώς για μια πολύ μεγάλη στρατιά, την οποία μάλιστα ο Δαρείος είχε επιδιώξει, στο σημείο του δυνατού, να εξοπλίσει σε πιο μακεδονικά πρότυπα, με μακρύτερα δόρατα και ξίφη στο ιππικό.

►Όσον αφορά στο ελληνικό στράτευμα, σύμφωνα με τον Αρριανό, η δύναμή του ανερχόταν σε 7.000 ιππείς και 40.000 πεζούς. Ωστόσο, αν και υστερούσε σημαντικά αριθμητικά σε σχέση με τον αντίπαλο, η ποιοτική υπεροχή ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη, λόγω της εμπειρίας, της οργάνωσης και σίγουρα της διοίκησης, καθώς επικεφαλής του ήταν ο Αλέξανδρος και οι ικανότατοι Μακεδόνες στρατηγοί.◄

Από τα δεξιά προς τα αριστερά, σύμφωνα με τον Αρριανό και τον Διόδωρο, βρίσκονταν η βασιλική ίλη των εταίρων- το πλέον επίλεκτο βαρύ ιππικό του Αλέξανδρου- και στη συνέχεια οι υπόλοιπες ίλες ιππικού.
Μετά τους εταίρους βρισκόταν το άγημα και οι άλλοι υπασπιστές (πεζικό), και στη συνέχεια οι τάξεις της μακεδονικής φάλαγγας.
Στο δεξιό βρίσκονταν επίσης Αγριάνες (σκληροτράχηλο ελαφρύ πεζικό), Μακεδόνες τοξότες, πελταστές κ.α.
Από εκεί και πέρα άρχιζε το αριστερό κέρας, με πεζικό, συμμάχους ιππείς από Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλούς, Θράκες και άλλους συμμάχους ιππείς.
Πίσω βρίσκονταν άλλα τμήματα, κυρίως πεζών από τη Συμμαχία της Κορίνθου και μισθοφόροι, με σκοπό την αποτροπή προσπάθειας κύκλωσης.
Μπροστά από την κύρια παράταξη βρίσκονταν τμήματα ελαφρού πεζικού (πελταστές, Αγριάνες, τοξότες κ.α), επιφορτισμένοι με την αντιμετώπιση των δρεπανηφόρων αρμάτων.
Ως φρουρά των σκευοφόρων ορίστηκαν οι Θράκες πεζοί.

Την ηγεσία του δεξιού κέρατος στο σύνολό του είχε ο Αλέξανδρος και του αριστερού ο Παρμενίων.

Στόχος του Αλέξανδρου, κλασικά, ήταν η ηγεσία του εχθρού- ο ίδιος ο Δαρείος. Ο Μακεδόνας βασιλιάς ήξερε πως αν ο Δαρείος σκοτωνόταν ή τρεπόταν σε φυγή, η περσική παράταξη θα κατέρρεε. Εναλλακτικά, τα πράγματα θα ήταν δύσκολα για το ελληνικό στράτευμα, λόγω της μεγάλης αριθμητικής υπεροχής των Περσών- ειδικά από τη στιγμή που ο εχθρός ήταν ισχυρός σε όλο του το μέτωπο.

Αναμέτρηση στα Γαυγάμηλα: Η μάχη αρχίζει

Αργά το πρωί της 1ης Οκτωβριου 331 π.Χ, ο Αλέξανδρος εμφανιζόταν εξαιρετικά αισιόδοξος για τη νίκη, όπως αναφέρουν ο Διόδωρος και ο Πλούταρχος. Με τους στρατούς να απέχουν 4-5 χιλιόμετρα, ο Αλέξανδρος έκανε την πρώτη κίνηση, κινούμενος «λοξήν ποιούμενος την τάξιν» προς τον εχθρό, με το ιππικό των εταίρων να προπορεύεται στο άκρο δεξιό και τα άλλα τμήματα να ακολουθούν, με το σύνολο της παράταξης να ακολουθεί /ανταποκρίνεται στην κίνηση του Μακεδόνα βασιλιά.
Όταν πλησίασε στις περσικές θέσεις, τη δεξιά του πτέρυγα κινήθηκε ακόμα περισσότερο προς τα δεξιά, επιδιώκοντας να προσπεράσει την αντίστοιχη αριστερή πτέρυγα των Περσών. Οι Βάκτριοι και Σκύθες ιππείς του Δαρείου τον ακολούθησαν, με αποτέλεσμα να αρχίσει να «ανοίγει» η περσική παράταξη, καθώς η αριστερή πτέρυγα των Περσών ακολουθούσε την δεξιά του Αλέξανδρου.

Σε εκείνο το σημείο, ο Δαρείος αντιλήφθηκε πως η ελληνική παράταξη απομακρυνόταν από τη ζώνη που είχε καθαριστεί για την επέλαση των δρεπανηφόρων αρμάτων, στο κέντρο, κάτι που σήμαινε ότι, εάν αυτή δεν γινόταν σύντομα, τα άρματα δεν θα μπορούσαν να ολοκληρώσουν την αποστολή τους.
Οπότε, επιδιώκοντας να σταματήσει την κίνηση του Αλέξανδρου προς τα δεξιά, έδωσε εντολή στην αριστερή του πτέρυγα να ανακόψει την πλευρική κίνηση του Μακεδόνα βασιλιά, κάτι το οποίο εκτελέστηκε: Η δύναμη του Βήσσου κινήθηκε κατά του δεξιού κέρατος.

Όταν ο Αλέξανδρος είδε την κίνηση, επιτέθηκε κατά της περσικής δύναμης, τρέποντας προσωρινά τους Σκύθες και Βακτρίους σε φυγή- μέχρι που ανασυντάχθηκαν, ενισχυόμενοι από άλλους Βακτρίους.
Η σύγκρουση ξεκίνησε ξανά, με τις δυνάμεις του Αλέξανδρου να αντιμετωπίζουν το βαρύ εχθρικό ιππικό και να υφίστανται απώλειες, ωστόσο στο τέλος κατάφεραν να διασπάσουν τους περσικούς σχηματισμούς.

Το «στοίχημα» του Δαρείου στο κέντρο

Όσο γίνονταν αυτά στα δεξιά της παράταξης, στο κέντρο ο Δαρείος επέλεξε να εξαπολύσει τα δρεπανηφόρα άρματα, στα οποία υπολόγιζε πολύ – ωστόσο απέτυχαν παταγωδώς στην αποστολή τους εναντίον του πίσω σημείου του δεξιού ελληνικού κέρατος, καθώς το ελαφρύ πεζικό (τοξότες και ακοντιστές) που βρισκόταν μπροστά από την κύρια παράταξη απλά άνοιγε τις γραμμές του και «έβρεχε» βλήματα πάνω τους, σκοτώνοντας τους αναβάτες, και σε κάποιες περιπτώσεις αποκτώντας τον έλεγχο των αρμάτων, σύμφωνα με τον Αρριανό. Παράλληλα, το πεζικό έκανε επίτηδες πολύ θόρυβο, τρομάζοντας τα άλογα και κάνοντας τους αναβάτες των αρμάτων να χάσουν τον έλεγχό τους. Σημειώνεται πως κάποιοι άλλοι ιστορικοί παρουσιάζουν πιο δύσκολη την κατάσταση για τους Μακεδόνες, αλλά όπως και να έχει, η κύρια επίθεση των αρμάτων δεν προκάλεσε ιδιαίτερα προβλήματα στο συγκεκριμένο σημείο της παράταξης.

The charge of the Persian scythed chariots at the battle of Gaugamela by Andre Castaigne (1898-1899)

Βλέποντας την αποτυχημένη επίθεση των αρμάτων και την συνεχιζόμενη κίνηση του Αλέξανδρου (ο οποίος είχε διασπάσει τους σκυθικούς και βακτριανούς σχηματισμούς) προς τα δεξιά- που απειλούσε με υπερφαλάγγιση την περσική παράταξη- ο Δαρείος έστειλε και άλλο ιππικό εναντίον του Μακεδόνα βασιλιά, αυτή τη φορά από το κέντρο, δημιουργώντας ένα μεγάλο κενό στην παράταξή του. Ήταν αυτό ακριβώς που ο Αλέξανδρος είχε επιδιώξει.

Η έφοδος που γκρέμισε μια αυτοκρατορία

Ο Μακεδόνας βασιλιάς γνώριζε πολύ καλά πως, με κάποιον τρόπο, έπρεπε να «ανοίξει» το κέντρο, όπου βρισκόταν ο Δαρείος, σε επίθεσή του- αλλά για να γίνει αυτό, έπρεπε να απομακρυνθούν οι δυνάμεις που τον κάλυπταν. Και για να το πετύχει αυτό, έπρεπε να κάνει τον εχθρό να ανοιχτεί μόνος του, κινούμενος προς τα δεξιά και παρασύροντάς τον. Μόλις είδε ότι οι Πέρσες «τσίμπησαν το δόλωμα», σταμάτησε την κίνηση προς τα δεξιά, κάνοντας απότομη στροφή προς τα αριστερά και κατευθυνόμενος «καρφί» προς το κέντρο, ακολουθούμενος από τις υπόλοιπες μονάδες της δεξιάς πλευράς, ενώ η περσική δύναμη που είχε σταλεί να τον αναχαιτίσει συνέχιζε, εν μέσω της αντάρας και της σκόνης της μάχης, να κινείται προς άλλη κατεύθυνση, για να εμπλακεί με έναν αντίπαλο που πλέον...πήγαινε αλλού.

Ο Αλέξανδρος, χρησιμοποιώντας ως αιχμή του δόρατός του το βαρύ ιππικό των εταίρων, που είχε κρατήσει για αυτήν ακριβώς την κίνηση, εφόρμησε εναντίον του σημείου όπου βρισκόταν ο Δαρείος στο κέντρο, με την υποστήριξη των τοξοτών και ακοντιστών που ακολουθούσαν το ιππικό, και ακολουθούσε το βαρύτερο πεζικό (υπασπιστές και σαρισσοφόροι).Το αποτέλεσμα ήταν να επιτύχει τοπική υπεροχή, η οποία και θα έκρινε τη μάχη. Παράλληλα, εναντίον του «παραπλανημένου» περσικού ιππικού (που είχε αρχίσει να αντιλαμβάνεται τι είχε συμβεί) έστελνε τον ικανότατο αξιωματικό Αρέτη με το υπόλοιπο ιππικό της πλαγιοφυλακής, ο οποίος και- ενώ ο Αλέξανδρος χτυπούσε το κέντρο- ενεπλάκη με την αριστερή πτέρυγα των Περσών, κρατώντας την «μαγκωμένη» και αφήνοντας τον Μακεδόνα βασιλιά να κάνει αυτό που ήξερε καλύτερα από όλους: Να δώσει το αποφασιστικό χτύπημα στο κατάλληλο σημείο, την κατάλληλη στιγμή.

Στο κέντρο της περσικής παράταξης, όπου βρισκόταν ο Δαρείος, η επίθεση του μακεδονικού ιππικού και της φάλαγγας ήταν σαρωτική. Ο Δαρείος, ερχόμενος ξαφνικά αντιμέτωπος με τον Μακεδόνα βασιλιά, επικεφαλής υπέρτερης δύναμης (για τον οποίο νόμιζε ότι βρισκόταν μακριά), τράπηκε σε φυγή, όπως στην Ισσό.
Όσο το περσικό κέντρο, βλέποντας τη φυγή του βασιλιά, «έσπαγε» και υποχωρούσε άτακτα, αυτοί που κάλυψαν τον Δαρείο ήταν οι Έλληνες μισθοφόροι των Περσών. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί πως, για να είμαστε δίκαιοι απέναντι στον Δαρείο, αυτή είναι η εκδοχή που παρουσιάζει ο (ιδιαίτερα θετικός απέναντι στον Αλέξανδρο) Αρριανός.

Ο Διόδωρος αφηγείται ότι, όταν έγινε η επίθεση του Αλέξανδρου, ο Δαρείος έμεινε να πολεμήσει, μαχόμενος από το άρμα του, και οι δύο βασιλιάδες βρέθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο. Σε εκείνο το σημείο (λέει ο Διόδωρος) ο Αλέξανδρος πέταξε το δόρυ του προς τον Δαρείο, αλλά αντί για αυτόν πέτυχε τον ηνίοχό του, που έπεσε από το άρμα.

Όταν η φρουρά του Δαρείου το είδε αυτό, νόμισε πως ο βασιλιάς είχε σκοτωθεί, και τράπηκε σε φυγή- οπότε ο Πέρσης βασιλιάς «καταπλαγείς προς φυγήν ώρμησεν», μη έχοντας άλλη επιλογή. Σε κάθε περίπτωση, ο Δαρείος εγκατέλειπε το πεδίο της μάχης, και ο στρατός του τον ακολουθούσε, με τον πανικό, όπως συνέβαινε σε αυτές τις περιπτώσεις στις αρχαίες μάχες, να εξαπλώνεται στο κέντρο και το αριστερό κέρας της περσικής παράταξης (που αντιμετώπιζε τον τρομερό Αρέτη), καθώς ο ένας σχηματισμός έβλεπε τον άλλον να «σπάει».

Πίεση στα αριστερά

Ωστόσο, όσο ο Αλέξανδρος διέλυε το περσικό κέντρο, προκαλώντας την κατάρρευση της αριστερής περσικής πτέρυγας, στο αριστερό κέρας της ελληνικής παράταξης, τα πράγματα ήταν δύσκολα, υπό την πίεση του Μαζαίου. Κατά την έναρξη της μάχης, ακολουθώντας την κίνηση του Αλέξανδρου, ο Παρμενίων βρέθηκε τόσο απέναντι στο περσικό δεξί, υπό τον Μαζαίο, όσο και στο δεξιό τμήμα του περσικού κέντρου, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει με υπερφαλάγγιση/ κύκλωση από υπέρτερες αριθμητικά δυνάμεις. Πολύ γρήγορα – ενώ ο Αλέξανδρος στη δεξιά πλευρά της ελληνικής παράταξης εμπλεκόταν με το περσικό αριστερό- ο Μαζαίος (περσικό δεξί) εφορμούσε κατά του Παρμενίωνα (ελληνική αριστερή πτέρυγα). Ο σατράπης της Συρίας, εν αντιθέσει με τους άλλους Πέρσες διοικητές και τον βασιλιά του, ήταν ικανός στρατιώτης, και χρησιμοποίησε σωστά τα δρεπανηφόρα άρματα που είχε, τα οποία εφόρμησαν μαζί με το ιππικό- ώστε και η αντιμετώπισή τους δεν ήταν τόσο αποτελεσματική όσο στην άλλη πλευρά του μετώπου.

Με τα τμήματα του Παρμενίωνα να δέχονται ισχυρή πίεση και να υφίστανται απώλειες, o Μαζαίος πήγε παραπέρα: Με μια δύναμη 3.000 επίλεκτων παρέκαμψε εντελώς το ελληνικό αριστερό κέρας και κατευθύνθηκε προς τα μετόπισθεν- προς το ελληνικό στρατόπεδο, με σκοπό να απελευθερώσει αιχμαλώτους, μεταξύ των οποίων βρισκόταν και η οικογένεια του Δαρείου. Ο Παρμενίων ζήτησε από τον Αλέξανδρο βοήθεια σε εκείνη τη φάση, αλλά ο βασιλιάς εκείνη τη στιγμή ετοιμαζόταν για την κρίσιμη επίθεση, οπότε απάντησε πως δεν μπορούσε να στείλει κάτι- άλλωστε, όπως είπε, αν χανόταν η μάχη, δεν θα χρειάζονταν τα εφόδια, ενώ αν κερδιζόταν, θα είχαν και των αντιπάλων. Οι ιππείς του Μαζαίου έφτασαν στο ελληνικό στρατόπεδο και άρχισαν τις λεηλασίες, βρίσκοντας μάλιστα και τη μάνα του Δαρείου, Σισύγαμβι- η οποία όμως αρνήθηκε να τους ακολουθήσει. Όπως γράφει ο Διόδωρος, αφ'ενός δεν πίστευε το παράδοξο της τύχης, αφ'ετέρου δεν ήθελε να φανεί αχάριστη απέναντι στον Αλέξανδρο, που την είχε μεταχειριστεί με τιμές.

Όσο γίνονταν αυτά, τα τμήματα του Παρμενίωνα βρίσκονταν σε δύσκολη θέση, με τους Θεσσαλούς ιππείς να διακρίνονται στη μάχη, προσπαθώντας με πολλές θυσίες να αντιμετωπίσουν το πολυάριθμο περσικό ιππικό.
Τα πράγματα δυσκόλεψαν πολύ όταν ο Αλέξανδρος εφόρμησε κατά του κέντρου, καθώς προέκυψε ένα κενό στην παράταξη, στο οποίο έσπευσαν Πέρσες και Ινδοί ιππείς, που χτύπησαν τα σκευοφόρα, προσπερνώντας τη δεύτερη φάλαγγα.
Για την αντιμετώπιση της δύναμης αυτής έσπευσαν τμήματα της δεύτερης μακεδονικής γραμμής, ενώ παράλληλα προσπαθούσαν να βοηθήσουν τον Παρμενίωνα.
Στο μεταξύ όμως, ο Παρμενίων πιεζόταν όλο και περισσότερο από τις δυνάμεις του Μαζαίου (που δεν είχαν αντιληφθεί τη φυγή του Δαρείου), και ξαναζήτησε βοήθεια από τον Αλέξανδρο, ο οποίος και άφησε την καταδίωξη του Δαρείου και έσπευσε με το ιππικό του να σώσει το αριστερό κέρας.

Κατευθυνόμενος προς τα εκεί, συγκρούστηκε με ιππείς (Ινδούς και Πέρσες) που υποχωρούσαν από την επιδρομή στα σκευοφόρα, σε μια σκληρή ιππομαχία, με σοβαρές απώλειες για τους Μακεδόνες, οι οποίοι ωστόσο έτρεψαν σε φυγή τον εχθρό. Ο Αλέξανδρος δεν καταδίωξε, αλλά συνέχισε προς τον Παρμενίωνα, ο οποίος είχε αρχίσει να «γυρίζει» την κατάσταση, καθώς στα περσικά τμήματα του Μαζαίου είχε αρχίσει να γίνεται γνωστή η φυγή του Δαρείου.

Το θεσσαλικό ιππικό αντεπιτέθηκε επιτυχώς, ενώ η άφιξη του βασιλιά έκρινε την εξέλιξη, καθώς ο Μαζαίος κατάλαβε ότι η μάχη ήταν «τελειωμένη υπόθεση», ειδικά από τη στιγμή που οι Μακεδόνες αποκτούσαν υπεροχή, απειλώντας τον με κύκλωση. Ο Μαζαίος υποχώρησε και ο Αλέξανδρος άρχισε την καταδίωξη του Δαρείου, με τον Παρμενίωνα να καταλαμβάνει το περσικό στρατόπεδο.

Η μάχη είχε τελειώσει. Και μαζί της, η περσική αυτοκρατορία. Οι απώλειες των Περσών ήταν τεράστιες: Ο Αρριανός κάνει λόγο για 300.000 νεκρούς και πολύ περισσότερους αιχμαλώτους, ο Διόδωρος μιλά για 90.000 νεκρούς και ο Κούρτιος για 40.000, ενώ στον πάπυρο 1798 της Οξυρύγχου αναφέρονται 53.000.
Όσον αφορά στις απώλειες του στρατού του Αλέξανδρου, κατά τον Αρριανό ήταν 100 νεκροί, κατά τον Διόδωρο 500, κατά τον Κούρτιο 300, ενώ κατά τον πάπυρο της Οξυρύγχου ανέρχονταν σε 1.000 πεζούς και 200 ιππείς. Ωστόσο, πολλοί ήταν οι τραυματίες, ενώ, σύμφωνα με τον Αρριανό, πάνω από 1.000 άλογα πέθαναν από τα τραύματα και την ταλαιπωρία κατά την ξέφρενη καταδίωξη του Δαρείου.

Βασιλιάς της Ασίας

Μετά τη μάχη, ο Αλέξανδρος έθαψε τους νεκρούς του, έκανε θυσίες, έδωσε δώρα στους φίλους του και ανακηρύχθηκε βασιλιάς της Ασίας και διάδοχος των Αχαιμενιδών. Ήλπιζε να συλλάβει τον Δαρείο στα Άρβηλα, 120 χλμ δυτικά του πεδίου της μάχης, αλλά ο Πέρσης βασιλιάς είχε εξαφανιστεί- θα τον έβρισκε πολύ αργότερα νεκρό, σκοτωμένο από τον Βήσσο, ο οποίος επεδίωκε έτσι να γίνει κυρίαρχος όσων απέμεναν από την άλλοτε πανίσχυρη Περσική Αυτοκρατορία. Παρόλα αυτά, στα Άρβηλα βρήκε τον θησαυρό (3.000 τάλαντα) και τα υπάρχοντα του Δαρείου (το άρμα, την ασπίδα και τα τόξα του, καθώς και άλλες αποσκευές).

Ο Αλέξανδρος βρίσκει νεκρό τον Δαρείο.

Η τελική μάχη είχε δοθεί και κερδηθεί. Ο Αλέξανδρος δεν θα έδινε ξανά άλλη μεγάλη μάχη εκ παρατάξεως για τα άλλα πέντε χρόνια, ασχολούμενος με ορεινές πολεμικές επιχειρήσεις και καταστολές εξεγέρσεων και στρεφόμενος προς τις μεγαλύτερες πόλεις της άλλοτε κραταιάς αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών, τα Σούσα, την Περσέπολη και τη Βαβυλώνα.
Η Περσική Αυτοκρατορία είχε πρακτικά λάβει τέλος, αλλά θα χρειάζονταν ακόμα κάποια χρόνια για την εδραίωση της εξουσίας του σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της. Και μετά, σειρά θα είχε η Ινδία.

Κώστας Μαυραγάνης

Βιβλιογραφία

-Ιστορία του Ελληνικού Έθνους: Τόμος Δ', Μέγας Αλέξανδρος- Ελληνιστικοί Χρόνοι- Εκδοτική Αθηνών Α.Ε., Εταιρία Ιστορικών Εκδόσεων

-Αρχαία Πολεμική Ιστορία- Μέγας Αλέξανδρος, Η κατάκτηση της περσικής αυτοκρατορίας- John Warry, Osprey Publishing- Σελένα Εκδοτική Α.Ε.

-Έκθεσις της Πολεμικής Ιστορίας των Ελλήνων- Έκδοσις Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων

-Το Μακεδονικό Κράτος: Γένεση, Θεσμοί και Ιστορία- N.G.L Hammond, Εκδόσεις Παπαζήση

ΦΩΤ: ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ

Οι μακεδονικές φάλαγγες στις όχθες του Δούναβη: Ο αγώνας για τον θρόνο και η εκστρατεία του Αλεξάνδρου στα Βαλκάνια

2020-06-27T14:04:00.003+03:00

Αλέξανδροι στην ιστορία υπήρξαν πολλοί, αλλά «Ο Αλέξανδρος» ήταν μόνο ένας, και ήταν αυτός ο οποίος απέκτησε το προσωνύμιο «Μέγας». Ο νεαρός Μακεδόνας βασιλιάς, εκπαιδευμένος στην τέχνη του πολέμου από ένα από τα πιο κοφτερά πολιτικά και στρατιωτικά μυαλά της αρχαίας Ελλάδας, τον Φίλιππο τον Β', και μαθητής του Αριστοτέλη, έπρεπε πρώτα να επιβιώσει και να επικρατήσει σε ένα ανελέητο «παιχνίδι του στέμματος» πριν αρχίσει την εκστρατεία που έφερε τον Ελληνισμό στα πέρατα του κόσμου.

Ο Αλέξανδρος ανέδειξε την οικουμενικού χαρακτήρα φύση του Ελληνικού πολιτισμού, φέρνοντάς τον στο ζενίθ του: Ποτέ ξανά ο Ελληνισμός δεν έφτασε τόσο ψηλά όσο κατά την Ελληνιστική Περίοδο, η οποία μπορεί να ακολουθήθηκε από τη ρωμαϊκή κατάκτηση, αλλά τα επιτεύγματα και η λάμψη της συνέχισαν να υπάρχουν και να επηρεάζουν την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού για αιώνες μετά.
Την ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου την γνωρίζουν σε γενικές γραμμές όλοι, ωστόσο κατά κανόνα η έμφαση δίνεται στην περίοδο της εκστρατείας στην Περσία – και αυτό σημαίνει πως υπάρχουν πτυχές της δράσης του Έλληνα στρατηλάτη οι οποίες είναι μάλλον άγνωστες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκστρατεία του στα Βαλκάνια, αμέσως μετά την άνοδό του στον θρόνο της Μακεδονίας.

Βεράτι: Το Βυζάντιο συντρίβει τους υπερφίαλους Γάλλος… Στρατηγός στο κλουβί.

2020-06-27T14:03:00.002+03:00

Το Βεράτι της σημερινής Αλβανίας ανήκε για αιώνες στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ερευνητές το ταυτίζουν με την αρχαία ελληνική Αντιπάτρεια, ενώ οι Βυζαντινοί ονόμαζαν την πόλη Πουλχεριούπολις και αργότερα Βελεγράδα (λευκή πόλη).

Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγος μετά τη νίκη στην Πελαγονία (1259) και της ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης (1261) βρέθηκε αντιμέτωπος με τους Γάλλους του βασιλείου των Ανδεγαυών στην Σικελία. Ο Κάρολος ντ’ Ανζού διεκδικούσε τις χαμένες λατινικές κτήσεις στην Ελλάδα εμφανιζόμενος ως διεκδικητής του θρόνου της Λατινικής Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης.

Έλληνες Πεζοναύτες κατά την αρχαιότητα

2020-06-27T14:00:00.003+03:00

Αγγείο ψυκτήρας με παραστάσεις πολεμιστών Ελληνικό Αποδίδεται στον αγγειογράφο - 520-510 π.Χ. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, Νέα Υόρκη

Το ελληνικό ναυτικό λειτούργησε σαν τον αρχαίο ελληνικό στρατό. Υπήρχαν πολλές ομοιότητες μεταξύ τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι η νοοτροπία των Ελλήνων ρέει φυσικά μεταξύ των δύο μορφών μάχης. Η επιτυχία των Ελλήνων στην ξηρά μεταφράστηκε εύκολα στη θάλασσα. Οι ελληνικές ναυτικές ενέργειες γίνονταν πάντα κοντά στη γη, ώστε να μπορούν εύκολα να επιστρέψουν στη γη για φαγητό και να κοιμηθούν, και επιτρέποντας στα ελληνικά πλοία να κολλήσουν στα στενά νερά για να ελιχθούν τον αντίπαλο στόλο. [Casson 1991, σελ. 95] Δεν ήταν ασυνήθιστο για τα πλοία στην παραλία και για αποβίβαση για μια μάχη στην ξηρά.

Αναπτύσσοντας νέες τεχνικές για την επαναστατική τριήρη και παραμένοντας πιστοί στις χερσαίες ρίζες τους, οι Έλληνες σύντομα έγιναν μια δύναμη που πρέπει να υπολογίζεται πολύ στη θάλασσα κατά τον 5ο αιώνα. Ήταν επίσης ένας από τους μεγαλύτερους στρατούς / ναυτικές δυνάμεις στην αρχαιότητα.

Κρασί και αμπέλια στο βασίλειο της Πύλου και το ανάκτορο του Νέστορος

2020-06-27T13:22:00.003+03:00

Στη λεκάνη του Αιγαίου το αμπέλι είναι αυτοφυές. Η εποχή της εξημέρωσης του είδους δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί, γιατί με βάση τα τυπικά δείγματα που μπορούμε να έχουμε από τη Βοτανική, δεν γίνεται να ξεχωρίσουμε τις άγριες από τις ήμερες ποικιλίες του. Η Ελληνική λέξη «οίνος» και ο μυκηναϊκός τύπος της Fοίνος [wo-no] που ανήκουν σε ομάδα λέξεων της ίδιας σημασίας, που τις βρίσκουμε σ’ έναν πλατύ κύκλο γλωσσών της Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής. Και η λέξη «άμπελος», που δεν μαρτυρείται άμεσα μυκηναϊκός τύπος της, εκτός από κάποιο κύριο όνομα που είναι παράγωγο της [a-pe-ri-ta-wo : ΑμπελιτάFων] (ΣΣ -άρα προέρχεται από το «άμπελος» ) και το επίθετο [wi-no-qo-so : FοίνοικFς = Οίνοψ] . Το κρασί παριστάνεται μ’ ένα ιδεόγραμμα, που νομίζει κανείς ότι μοιάζει σαν αμπέλι με απλωμένους κλώνους πάνω σε ξύλινη κληματαριά.

Το ιδεόγραμμα του οίνου

Υπάρχει άλλη λέξη στα μυκηναϊκά για το αμπέλι [we-je-we: νιήFes, όνομ. Ενικού *υιεύς] που δεν θα την είχαν αντιληφθεί οι επιστήμονες, αν δεν υπήρχε η μνεία της σε ένα αρχαίο λεξικό [του Ησυχίου (Δ’ αιών μ. Χ.), όπου σημειώνεται το εξής λήμμα: «υιήν την άμπελον» -ονομ. *υιής, αντίστοιχος αρκαδικός ή κυπριακός τύπος του *υιεύς].

Σε πινακίδα της Κνωσού (Gv 863) αναφέρονται αμπέλια [wo-je-we], 420 ρίζες και συκιές 104, και σε κάποια φθαρμένη πινακίδα της Πύλου (Er 880) αναφέρονται 1100 τουλάχιστον αμπέλια [we-je-(we)] και πάλιν μετά από αυτά συκιές.

ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΜΠΕΛΟΥ

2020-06-27T13:19:00.003+03:00

Η άγρια άμπελος συναντάται σε όλη την παράλια ζώνη της Μεσογείου, με εξαίρεση τις παρυφές της Σαχάρας, ενώ το εξημερωμένο φυτό της αμπέλου ανάγεται χρονικά στα όψιμα νεολιθικά χρόνια. Και τα δύο αυτά είδη χρησιμοποιούνταν στην παραγωγή οίνου, μέχρις ότου η καλλιεργημένη μορφή αμπέλου επικράτησε πλήρως.

Η αρχή της καλλιέργειας της αμπέλου μπορεί να αναζητηθεί σε μία περιοχή γύρω από την Κασπία Θάλασσα ή τη Μεσοποταμία, απ’ όπου προέρχονται και τα πρώτα σχετικά ευρήματα. Για την Ελλάδα πιθανές είσοδοι είναι η Θράκη ή η ΒΔ Μικρά Ασία, απ’ όπου σύμφωνα με το μύθο ο Οδυσσέας παρέλαβε τον οίνο που έδωσε στον Πολύφημο.

Πιθανό είναι επίσης όμως κάθε μία από τις περιοχές όπου συναντώνται ίχνη αμπελοκαλλιέργειας να ανέπτυξε ανεξάρτητα την καλλιέργεια αυτή, καθώς η άγρια άμπελος συναντάται εκεί ακόμη και σήμερα.

Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν φέρει στο φως σπόρους καλλιεργημένων σταφυλιών στην Αίγυπτο και την Κεντρική Ασία από το 4000 π.Χ. Στον ελλαδικό χώρο έχουν επίσης έρθει στο φως κατάλοιπα του καρπού της αμπέλου σε θέσεις όπως ο Καστανάς, το Σέσκλο, ο Αχίλλειος Θεσσαλίας, τα Θαρρούνια Ευβοίας και το Φράγχθι της Πελοποννήσου.

Η Φιλοσοφία άρχισε από τους Έλληνες… 48.863 χρόνια προ του Μ. Αλεξάνδρου

2020-06-27T13:17:00.003+03:00

Ο Έλληνας ιστορικός Διογένης Λαέρτιος (από την αρχαία ελληνική πόλη Λαέρτη της Κιλικίας ή της Καρίας ..) αναφέρει ότι λένε ........... Η Φιλοσοφία άρχισε από τους Έλληνες… 48.863 χρόνια προ του Μ. Αλεξάνδρου – δηλ. περίπου 51.100 χρόνια πριν από σήμερα!

Το γεγονός το ΕΠΑΛΗΘΕΥΕΙ με τον αριθμό εκλείψεων Ήλιου και Σελήνης κατά τρόπον αναμφισβήτητο....

Το όνομα Διογένης Λαέρτιος με το οποίο είναι σήμερα γνωστός ο συγγραφέας του έργου "Βίοι φιλοσόφων " απαντά πολύ σπάνια στα αρχαία έργα. Και τότε ακόμη εμφανίζεται με διάφορες μορφές : αποκαλείται Λαέρτιος Διογένης στα χειρόγραφα του έργου του, από τον Σώπατρο ( Έκλογαί διάφοροι, παρά Φωτίω Βι6λ. 161) και στη Σούδα [s.v. (υπό το λήμμα ) τετραλογία] . Το Διογένης Λαέρτιος εμφανίζεται μόνο στον Στέφανο Βυζάντιο (s.v. Δρυΐδαί) και σε λήμμα της Παλατινής Ανθολογίας (vii . 95) .

Ο πρώτος τεχνητός λιμένας της Προϊστορικής Ευρώπης

2020-06-27T13:15:00.003+03:00

Κατά τη διάρκεια των ερευνών του PRAP (Pylos Regional Archaeological Project), ορισμένες από τις έρευνες των φυσικών επιστημόνων εξελίχθηκαν σε μια αναζήτηση στοιχείων που θύμιζε αστυνομικό μυθιστόρημα. Όλα άρχισαν με μια παλαιότερη μελέτη, σχετικά με την εξέλιξη του φυσικού τοπίου της δυτικής Μεσσηνίας.

Έμπεραρντ Τσάνγκερ *

Είκοσι περίπου χρόνια πριν, οι συνάδελφοί μας John Kraft του πανεπιστημίου του Delaware, George Rapp και Stanley Aschenbrenner του Πανεπιστημίου της Minnesota, συνειδητοποίησαν ότι η κοίτη του ποταμού Σέλα, που περνά δίπλα από τη δυτική πλευρά του ανακτόρου (στον άνω Εγκλιανό), είχε εκτραπεί με ανθρώπινη παρέμβαση.
Αιώνες πριν, το ποτάμι χυνόταν στον Κόλπο του Ναβαρίνου, ύστερα όμως εγκατέλειψε την παλαιά του κοίτη και σήμερα στρέφεται δεξιά, προς Δυσμάς, παρακάμπτει την πεδιάδα που πλημμύριζε και εκβάλλει στο Ιόνιο Πέλαγος.

Ο Kraft και οι συνεργάτες του υπέθεσαν ότι αυτή η εκτροπή έγινε τεχνητά, για να προστατευθεί η εύφορη κοιλάδα στη βόρεια άκρη της λιμνοθάλασσας της Γιάλοβας- Οσμάναγα από τις ετήσιες πλημμύρες του ποταμού. Υπέθεσαν, επίσης, ότι η πιθανότερη περίοδος για μια τέτοια ανθρώπινη παρέμβαση στο υδρολογικό περιβάλλον, είναι η Ύστερη Εποχή του Χαλκού, γιατί από τη μυκηναϊκή περίοδο μας είναι γνωστά αρκετά ανάλογα έργα. Ανάμεσά τους, μια παρόμοια εκτροπή ποταμού στην Τίρυνθα λειτουργεί μέχρι σήμερα, πάνω από 3.000 χρόνια μετά την κατασκευή της

Περί νεκροφάνειας του Μ. Αλεξάνδρου

2020-06-27T13:14:00.001+03:00

Θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μικρογραφία από την Ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τον Ψευδο-Καλλισθένη, ελληνικό χειρόγραφο, 14ος αιώνας.

Από τι πέθανε τελικά ο Μέγας Αλέξανδρος;

Πριν από μερικούς μήνες μια νέα επιστημονική θεωρία έκανε την εμφάνιση της σχετικά με τον Μέγα Αλέξανδρο. Η θεωρία προέρχεται από ειδικούς του πανεπιστημίου του Otago της Νέας Ζηλανδίας και ισχυρίζεται ότι βρήκε τα πραγματικά αίτια του θανάτου του και το λόγο για τον οποίο το σώμα του του δεν είχε σημάδια αποσύνθεσης για έξι ολόκληρες ημέρες.

Στην επιστημονική θεώρηση το Ancient History Bulletin, αναφέρεται ότι ο θάνατος του να είναι η πιο διάσημη περίπτωση νεκροφάνειας ή λανθασμένης διάγνωσης θανάτου που έχει καταγραφεί στην ιστορία.

Σύμφωνα με την υπεύθυνη της μελέτης δόκτορα Katherine Hall ο Μέγας Αλέξανδρος ανέπτυξε μία προοδευτική συμμετρική και αύξουσα παράλυση κατά τη διάρκεια της ασθενείας του και παρ’ όλο που ήταν πολύ άρρωστος, παρέμεινε πνευματικά διαυγής μέχρι και ακριβώς πριν πεθάνει, χωρίς όμως να μπορεί να περπατήσει ούτε να μιλήσει.

Επιστρέφει ένα τεκμήριο της Ιστορίας μας…

2020-06-27T13:12:00.001+03:00

Τεράστια είναι η δικονομική και ουσιαστική σημασία της απόφασης του Εφετείου των ΗΠΑ, που εκδόθηκε μόλις χθες, 9 Ιουνίου 2020, σύμφωνα με την οποία, όχι μόνο η Ελλάδα αλλά για κάθε Χώρα που διεκδικεί τα μνημεία της, τα οποία έχουν κλαπεί και διατίθενται προς πώληση, οι διαφορές σχετικά με τα μνημεία που τίθενται σε δημοπρασία από τους -δεσπόζοντες στο χώρο- Αμερικανικούς Οίκους ή διεκδικούνται από Μουσεία δεν θα εκδικάζονται από τα Δικαστήρια του τόπου της δημοπρασίας ή της έδρας του Οίκου/Μουσείου αλλά θα εφαρμόζονται ανάλογα οι σχετικές νομοθετικές διατάξεις, οι οποίες, στην περίπτωση της Ελλάδας, ορίζουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία των Ελληνικών Δικαστηρίων.

Με την χθεσινή απόφαση του Εφετείου ανετράπη η πρώτη απόφαση δικαστηρίου των ΗΠΑ και απορρίφθηκε η αγωγή του οίκου δημοπρασιών Sotheby΄s, εναντίον του ελληνικού κράτους.

Να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά στα δικαστικά χρονικά ανάλογων υποθέσεων που ένας οίκος δημοπρασιών στράφηκε κατά Κράτους!

ΣΕΛΕΥΚΕΙΑ - ΖΕΥΓΜΑ: Μία ελληνική πόλη κάτω από τα νερά του Ευφράτη

2020-06-27T13:09:00.003+03:00

Η Ζεύγμα ήταν αρχαία ελληνική πόλη της λεγομένης «ελληνιστικής» εποχής στη σημερινή νότιο ανατολική M Ασία. Το 80% του αρχαιολογικού της χώρου βρίσκεται από το 2000 βυθισμένο στην τεχνητή λίμνη που σχηματίστηκε από ένα υδροηλεκτρικό φράγμα . Η περιοχή στα αρχαία χρόνια ήταν τμήμα της Άνω Συρίας, ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.

Η αρχαία πόλη Ζεύγμα βρισκόταν στη νοτιοανατολική Μ.Ασία, 180 χιλιόμετρα ανατολικά των Αδάνων. Η περιοχή ανήκε στο βασίλειο των Σελευκιδών και για ένα διάστημα στο βασίλειο της Κομμαγηνής.

Η πόλη ιδρύθηκε γύρω στο 300 π.Χ. από Έλληνες και αργότερα έγινε το αρχηγείο της Ρωμαϊκής Λεγεώνας.Κατόπιν αποτέλεσε τμήμα της «Βυζαντινής» Αυτοκρατορίας .Μέχρι και το Μεσαίωνα η Ζεύγμα ήταν εύπορη και πολλοί αρχαιολόγοι τη συνέκριναν με την Πομπηία.

Στην ακμή της έφτανε τους 25.000 έως 80.000 κατοίκους. Η στρατηγική της θέση πλάϊ στον Ευφράτη ήταν η κύρια πηγή ανάπτυξής της.

Σέλυκος Α΄ Νικάτωρ.-
Αρχ. μουσείο Νάπολης

Ιδρυτής της υπήρξε ο Σέλευκος Α΄ ο Νικάτορας., ένας από τους διαδόχους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Το όνομα της το οφείλει στη γέφυρα που έγινε στη πόλη με λέμβους ενωμένες,και ένωνε τον ποταμό Ευφράτη με την απέναντι όχθη ώσπου ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Τραϊανός έκτισε νέα πέτρινη γέφυρα ,διότι είχε πλέον τα χρήματα να το κάνει αλλά και να δείξει τον πλούτο της Ρώμης ,για να μπορέσει να επιβληθεί στον ελληνικό κύρια πληθυσμό .ωε ξένος εν σχέσει με τους Σελευκίδες .
Η πόλη είχε δύο τμήματα-συνοικίες, στην ουσία ξεχωριστές πόλεις, τη Σελεύκεια στην μία όχθη του Ευφράτη και την Απάμεια στη άλλη.

Εδώ παντρεύτηκε ο Σελευκίδης Έλλην Αντίοχος Γ' ο Μέγας, ενώ η Ζεύγμα χρησιμοποιήθηκε σαν πέρασμα για τον στρατό των Σελευκιδών στις εκστρατείες τους στη Παρθία και στη Βακτριανή για να αποκαταστήσουν την τάξη .
Επίσης, τον 1ο αιώνα π.Χ. ο βασιλιάς της Αρμενίας Τιγράνης συνέλαβε φυλάκισε και σκότωσε στη ακρόπολη που βρισκόταν στη Σελεύκεια την Κλεοπάτρα Σελήνη.
Ο Σέλευκος Α’ ο Νικάτορας (περίπου 358/354-281 π.Χ.). Ήταν ο ιδρυτής του βασιλείου και της δυναστείας των Σελευκιδών. Βασίλεψε την περίοδο 312-281 π.Χ. Καταγόταν από την Ορεστίδα και ήταν γιος του Αντίοχου, στρατηγού του Φιλίππου Β’. Διακρίθηκε κατά την εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου στην Ασία ως αρχηγός του σώματος των υπασπιστών.

Μετά το θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου και του στρατηγού Περδίκκα έγινε σατράπης της Βαβυλωνίας (321 π.Χ.), αλλά το 318 π.Χ. αναγκάστηκε να καταφύγει στην Αλεξάνδρεια, κοντά στον Πτολεμαίο της Αιγύπτου, λόγω της εχθρότητας του βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονου.
Το 312 π.Χ., μετά τη νίκη του Πτολεμαίου Α’ στη Γάζα κατά του γιου του Αντίγονου, Δημήτριου του Πολιορκητή, ο Σέλευκος ξαναγύρισε στη Βαβυλώνα, την οποία κυρίεψε εύκολα με μικρή στρατιωτική δύναμη και έθεσε έτσι τα θεμέλια του κράτους του.

Ο Βουκεφάλας σε νόμισμα του Σέλευκου Α’ Νικάτορα

Η δύναμή του μεγάλωσε γρήγορα με την κατάκτηση της Μηδίας και της Σουσιανής και το 305 π.Χ. αναγορεύτηκε βασιλιάς. Το 301 π.Χ., μαζί με το βασιλιά της Θράκης Λυσίμαχο, νίκησε στην Ιψό τον Αντίγονο και πήρε ως μερίδιο τη Συρία, ενώ αργότερα κυρίεψε τη Φρυγία, την Κιλικία και όλες σχεδόν τις περιοχές ως τον ποταμό Ινδό.
Παρά την αρχική συμμαχία του με το Δημήτριο τον Πολιορκητή, βασιλιά της Μακεδονίας, εναντίον του Πτολεμαίου, ο οποίος είχε αμφισβητήσει τις κτήσεις του στη νότια Συρία, ο Σέλευκος δεν άργησε να έρθει σε σύγκρουση μαζί του και το 286 π.Χ. τον αιχμαλώτισε στην Κιλικία. Το 282 π.Χ. κήρυξε τον πόλεμο εναντίον του Λυσίμαχου, τον οποίο συνέτριψε στο Κύρου ή Κούρου Πεδίο (πεδιάδα της Λυδίας που τη διασχίζει ο ποταμός Φρύγιος).

Ο Λυσίμαχος σκοτώθηκε και ο Σέλευκος, αφού κυρίεψε ολόκληρη τη δυτική Μ. Ασία και τα κοντινά νησιά εκτός από τη Σάμο, ανακηρύχτηκε από το στρατό βασιλιάς της Μακεδονίας. Τον επόμενο χρόνο (281 π.Χ.) αφήνοντας διάδοχο το γιο του Αντίοχο κατευθύνθηκε προς τη Μακεδονία, αλλά δολοφονήθηκε κοντά στη Λυσιμάχεια από το γιο του Πτολεμαίου Α’, Πτολεμαίο Κεραυνό, ο οποίος ανακηρύχτηκε τότε βασιλιάς της Μακεδονίας και της Θράκης.

ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΑΡΕΩΣ- Το κύριο σύμβολο της πολεμικής δυνάμεως του Άρεως ήταν στην αρχή στους Έλληνες το ξίφος, όπως και παρά στους Σκύθες, βραδύτερον δε το δόρυ (ἐγχέσπαλος, δοριμήστωρ). Το δόρυ κατά τις αρχαιότατες παραδόσεις είναι το και το σύμβολο της εκδικήσεως, την οποίαν ζητεί ο φονευθείς, και της δικαιοσύνης ήτις με αυτό τιμωρεί τον ανθρωποκτόνο. Τό δόρι είναι όχι μόνον το υπό του Άρεως προτιμώμενοι όπλο, με το όποιον μάχεται και το όποιον παρίσταται φέρων εις τα αρχαιότερα μνημεία τέχνης αλλά και το σύμβολο με το όποιον εκδηλώνει την κυριαρχία του επί τίνος τόπου εμπηγνύων αυτό εις το έδαφος, όπως στον Άρειο Πάγο. Σύμβολα του Άρεως ήσαν και οι προμνημονευθέντες πυρσοί, τους οποίους έφεραν οι πυρφόροι εις τις στρατιές των Σπαρτιατών. Άγαλμα του θεού Άρη από την πόλη του Ζεύγματος Ο χαρακτήρας του στον Όμηρο και στους άλλους ποιητές; δεν έχει το πολυσύνθετο άλλων τινών μεγάλων θεοτήτων, όπως του Απόλλωνος και του Διόνυσου. Οι περί αυτού παραδόσεις περιορίζονται σε τινας μόνον μύθους συντόμους. Κατά την κοινή παράδοση ήτο υιός του Διός και της Ήρας, γεννήθηκε δηλ. στις ουράνιες εκτάσεις εκ μητρός, της οποίας η φιλόνεικη ψυχική διάθεση είναι αλληγορία των ατμοσφαιρικών ταραχών. Σπανιώτατα λέγεται υιός της Ενυούς, ήτις συνηθέστερα λέγεται θυγάτηρ αυτού, ή τροφός και σύντροφος. Είναι κυρίως ο πολεμικός θεός και το όνομα του λαμβάνεται ως συνώνυμο της λέξεως πόλεμος. Έχει τον οπλισμό και το ύφος των ηρώων της εποποιίας και μάχεται ως αυτοί, αλλά με μιαν βιαιότητα, ήτις είναι ιδικόν του μόνον χαρακτηριστικό. Είναι οπλισμένος με χαλκά όπλα (χάλκεος) και έχει την κεφαλήν κεκαλυμμένη με κράνος ακτινοβολούν (χρυσεοπήληξ, χοριθάϊξ, χορυθαίολος). Βαδίζει πάλλοντας το δόρυ (ἐγχέσπαλος, ρινοτόρος), ενώ κυματίζει εις τους ώμους η κόμη του, και κρατών χάλκινη εις το αριστερό βραχίονα ασπίδα (ταλαύρινος). Συνήθως μάχεται πεζός θραύων με την ορμή του τα άρματα και ανατρέπων τα τείχη (βρισάάρματος, τειχεσιπλήτης). Ενίοτε όμως ανέρχεται και εις άρμα συρόμενο υπό δύο (του Δείμου και του Φόβου), ή τεσσάρων μεγαλοπρεπών Χαιτών (τέκνων του Βορέως και της Ερινύος), τους οποίους διαφήμισε η εποποιία (Κόϊντος ο Σμυρναίος καλεί αυτούς Φόβον, Αἴθωνα, Φλόγιον και Κόναβον). Ο Άρης, κατά τους ποιητές, είναι πελώριος το σώμα (όταν έπεσε τρωθείς από τον λίθου τον όποιον έριξε κατ’ αυτού η Αθηνά, κάλυψε επτά πλέθρα γης), ισχυρός (ὄβριμος,. κορτερκαρτερόχειρ) και ορμητικός (θοῦρος θοός, ὀξύς). Εις την μάχη ορμά ως μαινόμενος με οφθαλμούς τρομακτικούς «Γοργοῦς ὄμματ’ ἔχων» (Ιλ. Θ. 349). Κραυγάζει δυνατά (βριήπυος), όσον εννέα ή δέκα χιλιάδες άνθρωποι συμπλεκόμενοι σε πόλεμο. Στη μανία του είναι ακόρεστος εις το αίμα και την σφαγή (μιαιοφόνος, βροτολοιγός, ἆτος πολέμοιο). Αδιαφορεί για το δίκαιο και δεν αναγνωρίζει ουδένα νόμο «οὔ τινα οἶδε θέμιστα» (Ιλ. Ε. 761). Κατά τον Τρωικό πόλεμο βοηθάει τους Τρώες, αν και είχε υποσχεθεί εις την Ήραν και την Αθηνά ότι θα βοηθήσει τους Αχαιούς»· δια τούτο υβρίζεται από την Αθηνά ως αλλοπρόσαλλος. Η πολεμική μανία του καθιστά αυτόν μισητό και εις τον Δία ακόμη «αἴχθιστός δέ μοί ἐσσι θεῶν οἵ Ὄλυμπον ἔχουσιν· - αἰεί γάρ τοι ἔρις τε φίλη, πόλεμοί τε μάχαιτεε» (Ιλ.Ε.890).

Ο Σέλευκος ήταν ικανότατος ηγεμόνας. Εκτός από τα στρατιωτικά είχε και σπάνια διοικητικά προσόντα και κατόρθωσε να διατηρήσει τη συνοχή του απέραντου κράτους του, το οποίο αποτελούσε μωσαϊκό διάφορων λαών και πολιτισμών. Για το σκοπό αυτό αποίκισε πολλές περιοχές, κυρίως της Συρίας, με Έλληνες, οι οποίοι ίδρυσαν σημαντικές πόλεις.

Ελληνικό άγαλμα από τη πόλη Ζεύγμα ,πιθανά η θεά Δήμητρα .

Ο ίδιος ο Σέλευκος ίδρυσε εννιά τουλάχιστον πόλεις, στις οποίες έδωσε το όνομά του (Σελεύκεια). Η διοικητική οργάνωση του κράτους του έγινε με βάση το αποκεντρωτικό σύστημα των Αχαιμενιδών και σε πολλές περιοχές τοποθετήθηκαν ντόπιοι σατράπες.
Τέλος, ο Σέλευκος κατέβαλε κάθε προσπάθεια για τη δημιουργία ισχυρού στρατού, που έγινε ο προασπιστής του βασιλείου του. -Κείμενο του Άγγελου Σακκέτου,

Τον 1ο π.Χ. αιώνα η Ζεύγμα έγινε τμήμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Την ίδια εποχή οι Πάρθοι κατέλαβαν την Απάμεια και χώρισαν τη Ζεύγμα κάνοντας τον Ευφράτη σύνορο.

Ανατολικά από την περιοχή του Ζεύγματος στη Θάψακο υπήρχε η γέφυρα που είχε χρησιμοποιήσει ο Μέγας Αλέξανδρος για να περάσει τον Ευφράτη το 331 π.Χ. Αργότερα η γέφυρα αντικαταστάθηκε με πέτρινη επί αυτοκράτορα Τραϊανού. Σύμφωνα με τον Παυσανία ο Διόνυσος για να ζεύξει τον ποταμό στην περιοχή χρησιμοποίησε σχοινί από βλαστούς αμπέλου και κισσού.(Φωτ και λεζάντα ο αθεόφοβος blog-)

Η πόλη γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη, ενώ έγινε και έδρα της IV Σκυθικής λεγεώνας (Legio IV Skcythica) το 66 μ.Χ. επί Νέρωνος που παρέμεινε εκεί μέχρι το 252 μ.Χ.,ή το 300 μ.Χ. όταν ο ρωμαϊκός στρατός ηττήθηκε από τον Σαπώρ Α΄ στη Βαρβαλλισό.

Νόμισμα σε Κέρμα που εκδίδεται από τον Φίλιππο τον άραβα για τη σύζυγό του Otacilia Severa. Στην πίσω όψη, ένας Αιγόκερως, σε σχέση με την IIII Σκυθική Λεγεώνα , κάτω από ένα τετράστυλο πιθανά ναό του Διός. Είναι κοπής από την πόλη Ζεύγμα, στην ρωμαϊκή πλέον Συρία,όπου δείχνει ένα στρατόπεδο των λεγεωνάριων .

Η πόλη Ζεύγμα πέρασε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και διατηρήθηκε έως το 637 μ.Χ. όταν καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε από τους Άραβες, οπότε η πόλη σταδιακά εγκαταλείφθηκε.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΗ

Ζεύγμα ( ελληνικά:. [ σύζευξη, ένωμα, Γέφυρα Πόλη ] ήταν κατά την αρχαιότητα μία ελληνική στη δυτική όχθη του Ευφράτη και με την ονομασία Απάμεια. Από την άλλη πλευρά ήταν Σελεύκεια - Σελεύκεια επί του Ευφράτη

Η θέση της πόλεως από ψηλά όπως υπάρχει σήμερα

Μία αναπαράσταση της πόλεως στις αρχές τις κτίσεως της

Στην δορυφορική εικόνα βλέπουμε το Θέατρον της πόλεως και θέσεις που αναδύονται από το ανάγλυφο του εδάφους

Από το υψηλότερο σημείο της πόλεως ατενίζοντας τον Ευφράτη και την απέναντι όχθη όπου ευρίσκετο η Σελεύκεια παρά΄τον Ευφράτη

ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ

Οι πρώτες ανασκαφικές έρευνες στη αρχαία πόλη Ζεύγμα πραγματοποιήθηκαν από τον Τόμας Έντουαρντ Λόρενς το 1917 και συνεχίστηκαν το 1970 από τον Τζον Βάγκνερ. Από το 1990 οι έρευνες συνεχίστηκαν με εντατικούς ρυθμούς λόγω της ανόδου του νερού. Αγνοώντας την ιστορική και αρχαιολογική σημασία, αλλά και τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να αξιοποιήσει την πόλη, η τουρκική κυβέρνηση αποφάσισε να κατασκευάσει σε εκείνο το σημείο φράγμα για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, εξαφανίζοντας από προσώπου γης αυτό το μοναδικό μνημείο.

Μέρος της πόλεως Ζεύγμα πριν πλημμυρίσει από τον Ευφράτη

Το πρώτο μέρος του «εγκλήματος» διαπράχθηκε τον Ιούνιο του 2000, όταν οι τουρκικές αρχές έπνιξαν περίπου τη μισή περιοχή κάτω από τα νερά. Η στρόφιγγα του Μπιρετσίκ, ενός από τα 22 φράγματα που σκοπεύει να κατασκευάσει η Τουρκία για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, άνοιξε απειλητικά, αφήνοντας το νερό να καλύψει σιγά σιγά την πόλη και δεκάδες άλλα χωριά που κατοικούνταν ακόμα.
Δέκα ώρες αργότερα, η Ζεύγμα είχε εξαφανιστεί πλήρως κάτω από το νερό.Τον ίδιο χρόνο κιόλας διενεργήθηκαν σωστικές ανασκαφές.

Το όριο της καταβύθισης

Αριστερά η βύθιση έχει αρχίσει ...

Ο ΠΟΛΙΤΣΙΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ΔΕΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥΣ (ΜΟΓΓΟΛΙΚΗ ΦΥΛΗ) .ΜΟΝΟ ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΒΓΑΖΟΥΝ ΧΡΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΨΗΦΙΔΩΤΩΝ

Στο βάθος το φράγμα που όταν έκλεισε πλημμύρισε την πόλη -Κατά τη διάρκεια της Ελληνιστικής περιόδου, ο στρατηγός Σέλευκος Α! ο Νικάτωρ (358 π.Χ. ή 353 π.Χ. – 281 π.Χ.), ένας από τους διαδόχους του Αλέξανδρου του Μέγα και ιδρυτής της δυναστείας των Σελευκιδών, ίδρυσε την πόλη Σελεύκεια στις όχθες του Εφράτη ποταμού. Σήμερα, το 80% του αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται βυθισμένο, στη τεχνητή λίμνη που σχηματίστηκε από φράγμα

Με επικεφαλής τον Robert Early του Oxford Archaeological Unit (OAU) Ιταλοί επιστήμονες ειδικευμένοι στα ψηφιδωτά σε συνεργασία με ομάδα Γάλλων επιστημόνων ξεκίνησαν τη διάσωση των πολυτιμότερων έργων τέχνης. Έτσι, κατόρθωσαν να σώσουν κάποια σημαντικά ψηφιδωτά, που σήμερα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αντιόχειας του Ταύρου (Γκαζίαντεπ).

Μάχη με το χρόνο έδωσαν οι αρχαιολόγοι που βρέθηκαν στη Ζεύγμα, προσπαθώντας να σώσουν όσες περισσότερες αρχαιότητες μπορούσαν, πριν αυτές κατακλυστούν για πάντα από τα νερά του φράγματος .

ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΥΦΡΑΤΟΥ

ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΤΟΥ ΣΤΕΓΑΣΤΡΟΥ

Αδιαφορώντας πλήρως για τις εκκλήσεις των αρχαιολόγων απ’ όλο τον κόσμο και πριν προλάβουν οι επιστήμονες να ολοκληρώσουν τη διάσωση των ανεκτίμητων θησαυρών της πόλης, η τουρκική κυβέρνηση έθεσε σε λειτουργία το φράγμα, καταδικάζοντας ένα μοναδικό αρχαιολογικό μνημείο στη λήθη. «Λυπούμαστε, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα ανακοίνωσε προκλητικά το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού», όταν πια είχε αρχίσει η διαδικασία βύθισης στη Ζεύγμα, ανέφερε σε δημοσίευμά της η ιταλική εφημερίδα La Reppublica. Οι αρχαιολόγοι, που επί μήνες προσπαθούσαν να μεταφέρουν τα ευρήματα σε ασφαλές σημείο , κάνουν λόγο για σκάνδαλο και τεράστια πολιτιστική καταστροφή.

ΤΟ ΕΝΑΠΟΜΕΊΝΑΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΕΝΤΟΣ ΣΤΕΓΑΣΤΡΟΥ

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην έκκληση για βοήθεια των Τούρκων επιστημόνων, οι οποίοι μέσα σε πολύ μικρό διάστημα έπρεπε να επέμβουν και να σώσουν τις αρχαιότητες, ανταποκρίθηκαν ομάδες ερευνητών από την Ιταλία, την Γερμανία, την Βρετανία και την Γαλλία. Στην ανασκαφή συνέδραμε οικονομικά και η εταιρεία Hewlett - Packard, η οποία προσέφερε το ποσό των πέντε εκατομμυρίων δολαρίων.

Στην πόλη Ζεύγμα, πριν κατακλυστεί από τα νερά του Ευφράτη, ανασκάφτηκε όσο τμήμα της πόλης ήταν δυνατόν και στις ανασκαφές - εξπρές έχουν βρεθεί θέσεις της νεολιθικής εποχής.

ΜΕΤΑΦΕΡΜΕΝΑ ΜΕΡΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 2012 ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΤΟΥ ΤΑΥΡΟΥ (Γκαζιαντέπ.)

Ουσιαστικά αυτά αποτελούν μέρος μίας οικίας της πόλεως .Μπορούμε να σκεφτούμε τι κρύβει ολόκληρη η πόλη που έχει ανασκαφεί ελάχιστα.

Δρώμενο στο μουσείο με γυναικείες μορφές με ενδυμασία της περιόδου εκείνης.. μόδας μέσα στο μουσείο, το πιο αλλόκοτο πράγμα για αυτή τη συνοριακή μεγαλούπολη επειδή οι σχεδιαστές εμπνεύστηκαν «από τους αρχαίους θησαυρούς της Τουρκίας»!!!... Πάντως τα μοντέλα ,τα ενδύματα εννοούμε, έκαναν θραύση. Όχι στον τοπικό πληθυσμό, αλλά στο μη φονταμενταλιστικό τμήμα της υψηλής τουρκικής κοινωνίας

Το 64 π.Χ., οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Σελεύκεια, τότε μετονομάσθηκε η πόλη σε Ζεύγμα, που σημαίνει γέφυρα ή διέλευση στα Ελληνικά. Κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορικής περιόδου το Ζεύγμα έγινε η μεγαλύτερη και πιο σημαντική -οικονομικά και στρατηγικά- ανατολική πόλη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.Σήμερα όσα ευρήματα διέσωσαν οι αρχαιολόγοι, κοσμούν το μεγαλύτερο μουσείο μωσαϊκών στον κόσμο, το «Zevgma Mosaic Museum», στην πόλη Αντιόχεια του Ταύρου (Γκαζιαντέπ.)

Για να καταλάβουμε τον πλούτο της πόλεως αυτό είναι ένα ένα αποχωρητήριο... Με ψηφιδωτό δάπεδον

Ο χώρος που ήταν το ψηφιδωτό με τα φρέσκο στους τοίχους που απεικονίζουν την Πηνελόπη και την Δηιδάμεια (κόρη του Λυκομήδη που την άφησε έγκυο ο Αχιλλέας). Το άγαλμα είναι της Αφροδίτης.

Αναπαραστάσεις με Ομηρικούς ήρωες και πρωταγωνιστές σε τοιχογραφίες μιας αίθουσας όπως μεταφέρθηκε στο μουσείο της Αντιόχειας του Ταύρου

Τα ψηφιδωτά στο Ζεύγμα: H τέχνη της εικόνας στην Ελληνιστική και αργότερα στην Ρωμαϊκή εποχή

Ο Αχιλλεύς στην αυλή του Λυκομίδους

Η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως πολλά ψηφιδωτά με θέματα από την ελληνική μυθολογία, όπως Ωκεανός και Τήθυς, Δαίδαλος και Ίκαρος, ο Αχιλλέας στην αυλή του βασιλιά Λυκομήδη και ο Διόνυσος με την Αριάδνη. Επιπλέον βρέθηκαν τοιχογραφίες, νομίσματα, κεραμικές σφραγίδες αγάλματα και εκατοντάδες άλλα ευρήματα.

Ανάμεσα στα σημαντικά ανήκουν και 3.750 αργυρά νομίσματα, που βρέθηκαν σε δωμάτιο βίλας της ρωμαϊκής περιόδου . Στα νομίσματα, αποκαλύφθηκαν πορτρέτα 12 διαφορετικών Ρωμαίων αυτοκρατόρων καθώς και δύο προσωπογραφίες μίας αυτοκράτειρας.

Μπρούτζινο άγαλμα του θεού Άρη από το Ζεύγμα

Μεταξύ των πορτρέτων βρίσκονται και οι απεικονίσεις του Ρωμαίου αυτοκράτορα Φιλίππου του Άραβα, της συζύγου του Οτακιλίας Σεβήρας και του γιου του Φιλίππου Β΄. Τα περισσότερα από τα ευρήματα μεταφέρθηκαν στο Αρχαιολογικού Μουσείο της πόλης Αντιόχεια του Ταύρου (Γκαζίαντεπ)Κρίμα που η Ζεύγμα δεν υπάρχει πια. Ποιος ξέρει πόσα αριστουργήματα βρίσκονται πλέον στον βυθό τoυ Ευφράτη.

Στα εκθέματα περιλαμβάνονται αριστουργήματα σε ψηφιδωτά και τοιχογραφίες, με θέματα αναπαραστάσεις από τα Ομηρικά έπη και σκηνές της Ελληνικής μυθολογίας, όπως ο γάμος Διονύσου και Αριάδνης, η αρπαγή της Ευρώπης, οι Μούσες, η γέννηση της Αφροδίτης, η ιστορία της Αντιόπης και του Σάτυρου, η νύμφη Γαλάτεια, οι Ωκεανός και Τήθυς, οι Παρσιφάη, Δαίδαλος και Ίκαρος, ο Αχιλλέας στην αυλή του βασιλιά Λυκομήδη.

Η αρπαγή της Ευρώπης

Η Πασιφάη ,ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος

Έρως και Ψυχή. Η μορφή στο κάτω μέρος είναι μια εξαιρετική απεικόνιση του Αχελώου

Περιλαμβάνονται επίσης θέματα με εικόνες από τη φύση, αλλά και περίτεχνα γεωμετρικά μοτίβα. Επιπλέον βρέθηκαν νομίσματα με πορτρέτα 12 διαφορετικών Ρωμαίων αυτοκρατόρων, κεραμικές σφραγίδες από τη λειτουργία διοδίων, αγάλματα, προσωπογραφίες και εκατοντάδες άλλα ευρήματα.

Ο θεός Διόνυσος σε ένα εκπληκτικό γεωμετρικό πλαίσιο ελληνικής καλλιτεχνικής ιδιοφυΐας

Από τα πλέον σημαντικά θεωρείται το ψηφιδωτό του Διονύσου, που ήρθε στο φως το 1992. Ένα θαυμάσιο ψηφιδωτό από έπαυλη της ρωμαϊκής περιόδου (τέλος του 2ου αιώνα μ.Χ.), με διαστάσεις 3,25 x 1,45 μέτρα, το οποίο αναπαριστά την γιορτή των γάμων του Διονύσου και της Αριάδνης. Από την έπαυλη ανακτήθηκαν συνολικά 1.000 τ.μ. τοιχογραφιών και ψηφιδωτών μωσαϊκών.

Ποσειδώνας Ωκεανός και Τήθυς

ΖΩΣΙΜΟΣ Ο ΣΑΜΟΣΑΤΕΥΣ ΕΠΟΙΕΙ

Παρακάτω θα δούμε την «Γέννηση της Αφροδίτης»και άλλο ένα έργο .Εδώ Η γέννηση της θεάς η οποία έρχεται μέσα σε μια τεράστια αχιβάδα. Την οδηγούν δύο ιχθυοκένταυροι: ο Αφρός και ο Βυθός. Το κεφάλι της θεάς έχει αφαιρεθεί από αρχαιοκάπηλους, που όλη νύχτα δούλευαν στο Ζεύγμα, ενώ ταυτόχρονα τα αρχαιολογικά συνεργεία δούλευαν όλη μέρα για να σώσουν ό,τι παραπάνω μπορούσαν πριν λειτουργήσει το φράγμα. Πάντως εδώ διασώθηκε και η επιγραφή με το όνομα και την καταγωγή του ψηφοθέτη του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη που αναφέρει... «Ζώσιμος Σαμοσατεύς εποίει». Από τα παρευφράτεια Σαμόσατα την πατρίδα του Λουκιανού, αυτού του λαμπρού σαρκαστή και ρήτορα που χειρίστηκε την ελληνική γλώσσα με βαθιά γνώση κι έγραψε κείμενα αξεπέραστα. Τα Σαμόσατα ήταν η πρωτεύουσα του Βασιλείου της Κομμαγηνής, μια μικρή και ορεινοτάτη επαρχία της Σελευκιδικής Συρίας, η οποία αυτονομήθηκε όταν άρχισε η παρακμή στο παλάτι της Αντιόχειας (Χάρη στον Καβάφη, ο οποίος μας μίλησε για όλα αυτά ). Από τα Σαμόσατα, λοιπόν, και ο καλλιτέχνης ψηφοθέτης Ζώσιμος.

|Ο γείτονας Σαμοσατεύς

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ Ζώσιμος Σαμοσατεύς εποίει

Και ένα άλλο έργο του Ζώσιμου ,,,,

Αφιερωματική επιγραφή φυσικά στην γλώσσα της πόλεως ΕΛΛΗΝΙΚΑ.

Σε μια άλλη φωτογραφική απόδοση από την επόμενη

Η Ευφροσύνη (...ευθυμία..βαθιά χαρά ...)μία από τις τρεις Χάριτες, ξαπλώνει σε έναν καναπέ δίπλα στον δαίμονα Άκρατο (...η ευκολία...). Γεμίζει το κύπελλο της με το κρασί που χύνεται από ένα κέρατο πόσης ένα ρυτόν. ... Όπερ ευφροσύνη κεκλήρωται, και το εξ αυτής μέθυσμα, η άκρατος ευβελία, και ο αρυσάμενος οινοχόος εκ τεθείg κρατήρος, όν αυτός ο θεός αρετών πεπλήρωκεν ...Φίλων ο Αλεξανδρεύς

Ο Περσέας έχει σκοτώσει το κήτος και απελευθερώνει την Ανδρομέδα

Κοϊντος Καλίπουρνος ευτυχής εποίει

Η Θεονόη Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Θεονόη είναι γνωστή κυρίως μια θυγατέρα του βασιλιά της Κάτω Αιγύπτου Πρωτέως και της Ψαμάθης. Αδελφός της ήταν ο βασιλιάς Θεοκλύμενος. Στην τραγωδία «Ελένη» του Ευριπίδη η Θεονόη εμφανίζεται να έχει μαντικές ικανότητες και να συμβουλεύει την Ωραία Ελένη. Επιπλέον, τη βοηθά να διαφύγει από την Αίγυπτο όταν ο Θεοκλύμενος αποπειράθηκε να τη βιάσει. Τότε ο Θεοκλύμενος οργίσθηκε και θέλησε να σκοτώσει την αδελφή του Θεονόη. Αλλά οι Διόσκουροι, οι ευγνώμονες αδελφοί της Ωραίας Ελένης, έσωσαν τη Θεονόη.Μία άλλη παράδοση αναφέρει ότι η Θεονόη ερωτεύθηκε τον Κάνωπο, τον κυβερνήτη στο πλοίο του Μενελάου.Μία άλλη μυθική Θεονόη ήταν η κόρη του Θέστορα, εγγονή του θεού Απόλλωνα και αδελφή της Λευκίππης, αλλά και του περίφημου από την Τρωική Εκστρατεία μάντη Κάλχαντα. Αυτή η Θεονόη ήταν ερωμένη του βασιλιά της Καρίας Ικάρου.

Ο ποταμός Ευφράτης ως θεότητα

Ζεύγμα – Λεπτομέρεια, σωζόμενο τμήμα από το ψηφιδωτό που αναπαριστά την γιορτή των γάμων του Διονύσου και της Αριάδνης

Ό κόμβος του Ηρακλέους σε κόσμημα από το Ζεύγμα

Αυτήν την μορφή της Ελληνίδας που μας κοιτάζει μπόρεσαν και την μετέφεραν στο μουσείο ,πολλές άλλες όχι

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΟΝΑ

ΒΙΝΤΕΟ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΓΑΛΛΙΔΑ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΒΡΙΣΚΕΙ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ ΚΑΤΑ ΧΩΡΑΝ -.ΣΕ ΛΙΓΟ Ο ΧΩΡΟΣ ΘΑ ΠΛΗΜΜΥΡΊΣΕΙ ΜΕ ΝΕΡΟ - ΑΓΓΛΙΚΟΙ ΥΠΟΤΙΤΛΟΙ

Περιοδικό CORPUS Αρχαιολογία Ιστορία των Πολιτισμών, Τεύχος 28, Ιούνιος 2001.
[...] πρῶτος δὲ Εὐφράτην γεφυρώσας ποταμόν· Ζεῦγμά τε ὠνομάσθη πόλις καθ´ ὅ τι ἐζεύχθη τῆς χώρας ὁ Εὐφράτης,[...] Παυσανία Φωκικά, Λοκρών Οζόλων [10.28]
//el.wikipedia.org/
ζεῦγμα. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at the Perseus Project.
Jump up ^ Cueva, Edmund P.; Byrne, Shannon N., eds. (2014). A Companion to the Ancient Novel. Blackwell Companions to the Ancient World. Wiley Blackwell. p. 149. ISBN 978-1-118-35041-6.
Jump up ^ Escamilla, Rebecca, Archaeologists Unearth Three Ancient Greek Mosaics in the Ongoing Excavation in Zeugma, Turkey, Laughing Squid, November 18, 2014

ΟΠΟΙΑΔΗΠΤΕ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ ΧΩΡΙΣ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΗΓΗΣ ΔΕΝ ΣΥΝΙΣΤΆΤΕ

Νέες υποδομές στο ιερό των Καβείρων στη Λήμνο: Η Καβειριακή λατρεία

2020-06-27T13:07:00.003+03:00

Για αυτό το ιερό των Καβείρων στο ακρωτήριο Χλόη, οι εκτεταμένες ανασκαφικές έρευνες κατά την δεκαετία του 1930, 1980 και 1990 της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, έφεραν στο φως τα ιερά κτήρια του Λημνιακού Καβειρίου, που ήταν θεμελιωμένα επάνω σε δύο άνδηρα, με αναλήμματα, στο βόρειο και νότιο πλάτωμα

Στο απόκρημνο Λημνιό ακρωτήριο της Χλόης, στα βόρεια του κόλπου του Πουρνιά και στην εκτός των τειχών περιφέρεια της αρχαίας πόλης της Ηφαιστίας, ιδρύθηκε πιθανώς στον ύστερο 8ο και στον πρώιμο 7ο αιώνα π. Χ., το ιερό των Καβείρων, αφιερωμένο στους Κάβειρους, δαίμονες της φωτιάς και της μεταλλουργίας, της γονιμότητας, του κρασιού και της θάλασσας, γιοι της θεάς Λήμνου, της Καβειρώ και του Ήφαιστου, του ύψιστου θεού της Λήμνου, προστάτη της φωτιάς και των μετάλλων.

Στα ελληνικά Πάταρα στην Μ.Ασία βρέθηκε τιμητική επιγραφή στα ελληνικά

2020-06-27T13:07:00.000+03:00

Η ελληνική επιγραφή που ανακαλύφθηκε πρόσφατα από την αρχαία ελληνική πόλη τιμά Ρωμαίο Γερουσιαστή

Μια ελληνική επιγραφή που ανακαλύφθηκε πρόσφατα στο θέατρο της αρχαίας ελληνικής πόλης Πάταρα στη νοτιοδυτική ακτή της Λυκίας στην ακτή της Μεσογείου της Μικράς Ασίας τιμά έναν Ρωμαίο γερουσιαστή.

Ο (η) επικεφαλής της ανασκαφής στην αρχαία Ελληνική πόλη των Πατάρων είπε ότι η επιγραφή βρέθηκε σε 27 κομμάτια. Αφού επανασυναρμολογήθηκε και επανεξετάστηκε από επιγραφείς,

Από την προϊστορία της Μελιταίας... Ειδώλια και εργαλεία 8000 ετών.

2020-06-27T13:06:00.001+03:00

Προϊστορικός πέλεκυς από γκριζοπράσινο λίθο από την ακρόπολη της αρχαίας Μελιταίας (εικ 1).

Οι λίθινοι πελέκεις οι οποίοι ανήκουν στην κατηγορία των τριπτών εργαλείων, κατασκευάζονται από σκληρά πετρώματα. Πρώτα αποσπούν το κομμάτι που θέλουν, στη συνέχεια αφαιρούν τα περιττά, τέλος το λειαίνουν μέσω της τριβής.

Έτοιμοι πλέον, προσαρμοσμένοι σε μία ξύλινη λαβή χρησίμευαν σε ποικίλες εργασίες όπως το κόψιμο, το ξύσιμο και άλλες παρόμοιες. Είναι συνηθισμένα ευρήματα στους νεολιθικούς οικισμούς (εικ. 2).

Ανάδειξη της καστροπολιτείας του Μυστρά.

2020-06-27T13:05:00.000+03:00

Πρόγραμμα ανάδειξης της καστροπολιτείας του Μυστρά.
Στην ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της καστροπολιτείας του Μυστρά, με έναν εντελώς νέο για τα ελληνικά δεδομένα τρόπο, προχωράει το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Το πρόγραμμα ανάδειξης του Μυστρά περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας ξεχωριστής εμπειρίας για τον επισκέπτη, με την παρουσίαση της ζωής στο παλάτι, μέσα από τη χρήση νέων τεχνολογιών.