Живот покрај пчелите

Цената на првиот чист природен мед

2015-06-19T08:39:00.001+02:00

(Ова е всушност статус-белешка што денес ја напишав на мојот личен профил на интернет програмата Фејсбук.
Сметав дека ќе биде корисно да ја има и тука!)

Пред само два месеци и кусур денови бев во Србија на еден пчеларски панаѓур.

Овој мед од фоткава подолу што ја сликнав, се продаваше таму. Цената му беше 500 ден./тегла, и...

Јас немам сомнение дека медот на фоткава е навистина багремов (за така да се декларира треба од 70 до 90% да биде од декларираниот извор) но, судејќи според бојата, далеку е од сортноста што знам дека овој наш колега од Србија ја имал во некои други пчеларски сезони/години.

Медов не беше лански (2014-та) - туку беше прелански (2013-та)...

Муабетот ми е ЗА новите колеги, за пчеларите - почетници...

Од тоа, колкава ќе биде цената по која ние, пчеларите, ќе си го продадеме медот зависи задоволството што понатаму ќе го чувствуваме... И не само ние, особено тоа важи за нашите семејства - од кои пречесто бараме поддршка/помош!

Од тоа задоволство зависат понатаму многу други важни работи!

Само една работа од многуте е: колку ригорозно ќе се придржуваме до нашата заложба: во нашиот мед да нема ништо друго освен она што пчелите сами си го собрале од природата и си го преработиле во МЕД.

Иако сте почетник, и АКО вашите пчели ЗА ВАС произвеле НЕШТО, не дозволувајте да си го урнисате угледот кај вашите најблиски - до ниво на сожалување!

Премногу често сум ја гледал таа слика: од воодушевување и гордост од постигнатото - за кусо време потоа - пад до малодушност, самосожалување и...

Потоа и понатаму: НЕГИРАЊЕ на реалноста дека се западнало во БЕДА...

Многу фактори влијаат на тоа по која цена медот ќе се продава - но еден од најчесто игнорираните е: колку мед останало од лани (колку и од прелани).

Мојот прелански мед беше подобар по многу карактеристики од ланскиот.

Од ланскиот ми останаа само 10-тина тегли за продавање... Од преланскиот ниту лани, на крајот од сезоната, немав за продавање една тегла.

По која дефинитивна цена медот ќе го продавам медот од годинава, ќе знам на крајот од сезоната, но сега, додека пчеларската сезона уште трае, го нудам по ланска цена - која за мене, морам да кажам, не носи економска сатисфакција: затоа што трошоците што сум ги направил, трудот, времето и знаењето што сум ги вложил - со таа цена не ми биле надоместени!

За да ми се плати секојдневниот труд и преокупацијата со пчеларењето, јас тие количини со мед што ги добив лани, а кои БРУТО беа на ниво од една тегла дневно - мене малку ми е, да го продавам и по цена од 10 евра/тегла - а камоли за само 400,00 ден. (~6.5 евра).

За разликата, за кражбата од околу најмалку 2 евра по тегла што јас дозволувам да ми се прави, ја обвинувам колонијалната позиција што нашиот пазар ја има наспроти пазарите на останатиот дел од Европа.

Само на нашиот, македонскиот, и само на бугарскиот пазар, колку што мене ми е познато, чистиот природен мед е принуден да се продава по толку ниска цена.

И затоа - само на нашиот, и бугарскиот пазар, е ВИСТИНСКА РЕТКОСТ воопшто да се најде чист природен мед! Оти... ФАКТ е: таков локален мед за тие цени, во наши природни услови, произведуваат само пчеларите-будали!

Затоа, без обзир што сте почетник-пчелар! Ако вашите пчели ви дале чист природен мед, восок, полен и прополис... А вие сте вложиле многу труд, знаење и умеење за во тие нивни производи да нема остатоци од антибиотици, флувалинат, тимол, метаболити на амитраз, да нема сахароза и гликоза од вреќи и буриња, да нема траги од отровите кои ги користат другите земјоделци - вдишете длабоко - немојте да сте малодушни и за таквиот мед или друг пчелен производ, немојте да не ја побарате највисоката цена што можете да ја добиете на пазарот!

Оти...

Од тоа зависи како во иднина ќе ги поднесувате одбрамбените убоди на пчелите - зависат и многу други работи, особено тоа дали ќе можете следната година да продолжите со пчеларењето а истовремено и да се погледнете со чистите почетнички очи в огледало!

(п.с. Слободно споделете, ако Ви се чини интересно...)

п.п.с. И да ви соопштам, да не заборавите: вистинскиот природен мед нема рок на траење ако се чува и третира стручно и правилно. Со месеци наназад ми се случувало, секогаш кога ќе пробам од мојата единствена тегла на прелански мед (не е за продавање) да помислам: подобар е од овогодинешниот!

Среќата и несреќата на почетникот не му гине

2015-04-19T11:39:00.002+02:00

Денес е недела.

Тмурно, облачно време.

Мислам дека денес сонце нема да видам.

А вчера, во саботата (18-тиот ден од април) и завчера, во петокот не беше така - беше сончево и имаше само малку навестувачки облачиња за денешната тмурна облачност.

Во петокот (завчера) бев телефонски договорен со еден господин Драган, пријател на мој комшија.

Требаше да се најдеме на булеварот Партизанска, веднаш штом јас моите деца ги однесов во училиште.

Започнал да пчелари без доволно да се подготвува, пчелите му биле во Припор (источниот дел од Скопје) - толку знаев на почетокот за него.

Не е баш кусо растојанието од Тафталиџе, каде што живеам јас, до Припор, за наши македонски сфаќања.

Имавме доволно време за да си направиме некаков муабет патем - и тоа на г-динот Драган му овозможи да каже доста работи за себе си, за тоа како се случило да запчелари и милион други нешта - од што мене најголем впечаток ми остави страста, возбудата со која тој зборуваше за пчелите и за тоа што мисли и планира да прави со нив.

И покрај најголемата желба што може почетникот да ја има за учење на пчеларството, за кусо време, тешко е да се биде менторски конструктивен кон ученикот - тешко е да се спознае што всушност тој знае, и што би претставувало за него лично нешто што ќе биде не повеќе, ами само еден чекор напред. Оти да се даваат информации за некои работи кои се далеку понапредни е сосема бескорисно, дури тоа може да биде и контрапродуктивна работа.

На влезот не пречека чуварот!

Пчелите му беа во самиот двор на куќата во која тој живееше со својата сопруга - мораше да се мине крај нив, веднаш беа и до волиерата на стариот волчјак...


Ова е мошне лошо место за кучето...

Имаше и два сандака во самата средина на дворот - мораше да се минува пред нивните лета...

Ваков двор би сакал да имам и јас - да живеев сосема сам!

Веднаш ми падна на ум мислата: би морало неговата сопруга да е уште поголема љубителка на пчелите за да го дозволи ова!

Испадна дека ова е само привремена ситуација и дека Драган чувствува голем притисок од целата околина - па и од неговата сопруга, за пчелите да ги тргне од тука!

Сандаците беа од типот Дадант-Блат (ДБ) со 10 рама, очигледно стандардни, освен еден од нив, еден од оние два сандака што беа поставени во средината на дворот.

Јас најпрвин видов дел од опремата што тој ја набавил, а таа потекнуваше главно од еден пчелар во кумановско кој преживеал мозочен удар и на Драган му дал речиси сè пчеларско што имал.

Ми ја покажа центрифугата (електрична), сончевиот топилник, новата мрежаста патосница што ја купил, бегалките, за кои мислеше дека имаат функција на матични решетки, и спратовите ЛР за кои тој мислеше дека се полумедишта. (Пчеларот од кој ги купил очигледно работел со конфигурација: ДБ за плодиште и ЛР за медиште).

Исправањето на терминолошките грешки е само еден аспект од учењето на пчеларењето - тој што овозможува правилно разбирање на пчеларската теорија и литература.

Другиот важен аспект е коригирањето на базичните грешки во практичниот пристап кон пчелите.

Затоа јас го замолив Драган да ми покаже како тој, кога е сам, прегледува еден сандак.

Драган ја облекува својата пчеларска капа...
Ова е најчеста грешка кај почетниците.
Јас мислам дека подобро и побргу се учи ако се набави пчеларски блузон кој што сосема ќе го заштити почетникот од влез на пчела под капата...
Знаејќи го тоа, тој ќе може вниманието непречено да го посвети на она што го работи со пчелите.

Пред тоа научивме и како правилно се пали чадалка, оти нему му се гаснела...

Драган премногу ги чадеше пчелите одозгора, а ниту еден здив од чадот, на почеток, не му внесе на семејството преку летото.

Ова пчелно семејствао беше одлично развиено.
Но... Беше блокирано во развојот од премногу мед и прихранување.
Имаше и доста неправилно/дефектно саќе - што е вообичаена гледка во ДБ сандаците.

Во текот на моето кусо менторство Драган виде е дозна некои работи кои нему најпосле му донесоа малку ред во хаосот од информации што денес секому му се достапни, главно преку интернет.

Драган во неговиот живописен двор - сега пренаселен со медоносни пчели.

Дозна и неколку од повеќето битни работи кои мора да се знаат за поуспешно и со што е можно помали проблеми, се чуваат пчелите во населени места.

Сепак, пчеларењето денес, за градските луѓе, не може да биде успешна непланирана активност.

Мора да се прават подготовки, тие подготовки мора да бидат подолготрајни, и најдобро би било да се користи помош од вистински пчелари, а дури потоа доаѓа влијанието на среќата.

Драган имал среќа со купувањето на стандардни сандаци и друга опрема од нашиот несреќен колега, но немал среќа при обидот да се снабди со нови ДБ сандаци - кои му беа лошо изработени и вонстандардни - а уште му беа и прескапо платени!

Во еден од тие лоши ДБ сандачиња, за 10 рамки, со фиксни подници и еден сантиметар покуси од стандардните, му беше сместено пчелното семејство кое извадено од шумско дрво му го донесол некој познаник.

И тука Драган го виде значењето на пчелниот простор, оти рамките на кои било насадено природното саќе, во сандакот не биле поставени на законското отстојание и пчелите си граделе ново саќе како што тие си знаат и умеат.

Наместо најлонски, да бил употребен конец од памук - од лани досега - истиот ќе го немаше...

Најпосле со Драган се разделивме пред мојата куќа. Тој беше воодушевен од работите што ги научи од мене, и ме прогласи за негов ментор...

Ех, му реков јас. За ментор некој да ви биде, треба многу повеќе и време, и многу повеќе услови...

И мислам, дека тој ова, во целост, не го разбра.

Ова, на деталов, колеги почетници, е перга.
Пергата е полен натопен со секрет од пчелите, набиен во сотните ќелии и залиен со зрел мед (потоа затворен со восочно капаче, исто како и медот).
На Драган му покажав и како да ја види приближната количина на полен/перга што една рамка ја содржи...

Смртта од глад демне

2015-04-12T10:14:00.000+02:00

Вчера беше 11-ти април.

За живите луѓе на планетава Земја - уникатен ден во оваа 2015 година.

Беше втор ден, после завчерашниот, што одново влеа надеж во мојата пчеларска душа дека пролетта најпосле доаѓа, дека конечно и вистински ќе дојде.

Уште ден порано јас и мојот пријател бевме договорени да одиме заедно на пчеларникот во Горна Матка.


Поглед на Шар Планина од Матка....

Требаше, во моите мисли, дури еден месец порано од денес, да ги префрлиме сите пчели од тој пчеларник во нови сандаци.

Всушност и не требаше тоа да биде префрлување од стара во нова опрема, туку требаше да започнеме еден сосема нов систем на работа - систем што истовремено немаше старата опрема да ја шкартира, туку ќе ја искористи.

Таа работа требаше да биде и истовремен прв детален пролетен преглед - акција што нам требаше да ни даде сознание каква е состојбата со пчелите... Како опстануваат, како напредуваат.

Овој пчеларник беше во тотална надлежност на мојот пријател-компањон - оваа зима јас на таа локација немав ниту едно пчелно семејство.

Нему пак, пчеларењето тој би сакал да му е дополнително занимање, но всушност му е хоби - оти другите животни активности, професионални и семејни му се далеку поприоритетни.

И така, се покажа, одново и одново, дека ние, луѓето од денешниве времиња, не сфаќаме дека пчелите не опстануваат, нема да преживеат, ако на нив не се мисли.

Ако пчеларот, од неговиот ментален фокус врз неговите пчели, успеат да го одвлечат други настани во животот - било какви нека се тие настани - пчелите денес најчесто назадуваат и гинат.

Во други времиња, читаме од старите пчеларски книги, било сосема честа појава токму спротивната работа - пчели оставени на мир, запоставени од мислите и присуството на пчеларот, не само што опстанувале, туку, својот газда/пчелар го наградувале со големи вишоци од мед.

Оттаму била популарна изреката дека со секое нивно вознемирување заради прегледување - се губи одредена количина мед, т.е. дека им се прави одредена штета на пчелните семејства.

Точно е тоа дека им се прават штети - но тие штети се далеку - ептен се помали, отколку што е штетата која настанува ако пчеларот не отворајќи ја внатрешноста барем на еден пристоен процент од пчелните семејства (околу 5-10%) не направи согледување на состојбата - што секогаш е резултат од микс на:
а) ОНА што БИЛО во природните надворешни услови, што е општоважечко за сите пчелни семејства на една конкретна локација, и
б) состојбата во самото пчелно семејство, што е специфично за секое пчелно семејство одделно, но оваа специфичност мора интелектуално да се спознае и да се оддели од она што е последица на состојбата со надворешните влијанија.

Ако некој мисли дека ова што се обидов да го опишам погоре, и што всушност е главна цел на првиот пролетен преглед - а тој преглед е преглед што обично се прави после долготрајно зимско занемарување на контролата врз пчелите - ако некој мисли дека ова е лесна работа: горко се лаже!

Не е ич лесно да се оддели и сфати како корелираат надворешните и внатрешните состојби кај пчелите без да се има големо искуство, ДОЛГОГОДИШНО ИСКУСТВО!

Интелигенцијата и теоретската едукација на пчеларот, во оваа димензија се сосема неважни, речиси бескорисни. Потпирањето само на нив - најчесто е погубно!

Но и пчеларот што се потпира на искуствата од минатото - без да направи напор претходно да ја согледа реалната ситуација - веќе реков како - ама ќе повторам: со отворање на добар процент од пчелните семејства - тој пчелар ќе биде шокиран од реалноста - некогаш позитивно, ама многу почесто: негативно!

Јас уште кога влегов на пчеларникот, веднаш се фатив да ги отворам нуклеусите со резервни матици - имав претчуство дека мојот колега едноставно не ја разбира во доволна мера важноста и функцијата што нивното постоење на пчеларникот тие ја имаат!

Во телефонските разговори што ги правевме и моите заложби тој да прихранува интензивно - за овие нуклеуси/бебиња, претчуствував дека ќе бидат запоставени.

И точно така, лут на себе си, констатирав дека се случило.

Пчелите на овие четири нуклеуси кои практично скоро и да презимија во едно ДБ 12 тело, беа оставени да угинат од глад заради недостаток на храна на рамките - иако имаа сува храна (погача над поклопна даска/фолија) но за жал, за нив таа храна беше тешко пристапна на толку ниските температури какви што беа со десетици денови порано.

Мене ептен јадно ми беше да видам како пчелите од еден нуклеус сè уште мрдаа...

Мојот пријател дури ја најде нивната неподвижна матица...

Јас ја зедов во дланката и со мојот здив ја стоплив...

И таа почна да мрда - дури и лизна малку од сирупчето што и го дадов...

Потоа како што работевме понатаму на префрлувањето на пчелите во новата опрема, запаѓавме во сè поголема и поголема депресија...

На рамките од речиси сите семејства немаше ниту капка мед!

Леглото беше најмногу на три-четири рамки, ама со дијаметар од 10 - 15 сантиметри.

Некои семејства немаа постари ларви!

Веднаш на почетокот, уште второто пч. семејство што го отворивме/префрливме - немаше матица...

“Ете зошто, - му за’ржав на мојот пријател - требаат резервните матици!“

Потоа се обидов да му додадам матица... Онаа што беше полу-мртва од нуклеусите, на ова семејство...

Додавањето беше неуспешно. Матицата беше повеќе мртва отколку жива...

И тоа беше нејзиниот крај...

Основните проблеми поради кои работата не одеше добро на овој пчеларник беше: а) тоа што мојот пријател-компањон при ретките добри прилики не ги отвора пчелите за да види што се случува и каква е состојбата, б) не се обидел да констатира зошто пчелите не ја земаат додадената прихрана (преголема оддалеченост од гнездото/леглото).

(Неземањето на храната од пчелите, во пролет, секогаш е индикација на некаков проблем што мора итно да се разрешува.)

Ова семејство имаше повеќе среќа багодарение на скршената тегла со мед што мојот пријател вака ја икористил.

...За крај на овој пост да додадам дека тој ден имав прилика да ги отворам двата сандака во ЛР опрема, на еден наш комшија - на истата локација.

Неговите добро ухранети пчели со предобри резерви мед сепак немаа повеќе од по 3 рамки со легло - но леглото беше на многу поголеми површини (од 50 до 90% од рамка). (Комшијата нас не честеше цел ручек - првокласна чорба со салата од цвекло од негово производство!)

Пред недела дена таму, на 630 метри, надморска висина, веел снег...

П.С. Пред да почнам да го пишувам овој пост си помислив: колку ли пчели сега ќе беа спасени ако јас не престанав со редовното постирање на овој мој блог?

Затоа, ете повторно седнав и неколку часови го пишував ова...

Се надевам дека некој ќе го цени, дека некому ќе му помогне - дека беше доволно поучен...

Чуден пчеларски ден во Скопје

2015-01-14T15:21:00.000+01:00

Вчера била Василица.

Василица била стара Нова Година.

Тоа беше воглавно она што јас го научив излегувајќи од кафеаната, целиот засмрден од забранетиот чад од цигари - и со глава и со уши, во кои се уште ѕвонеа некои заостанати тонови од безосетно прегласната кафеанска жива и нежива музика.

Кога излегував од кафеаната не ни помислував дека “вчера“ е всушност “денес“ (беше заминат 1 ч. и 30 мин.) - оти за човекот денес од вчера се разделени со сон, со спиење.

Ете денес конечно сум наспан и можам со поинакви очи да гледам на вчерашниот ден.

А вчера моето пчеларење не започна кој-знае како спектакуларно. Започна со подготовки за финалното адаптирање на новите 30-тина Фарар спратови.

Откако ги добив од производителот на пчеларска опрема, па ги зашрафив и залепив, па ги бојадисав, “со две раце“ многу разредена мрсна боја - сега преостана уште да се постават лимените аголници и кружните затворачи на летата.

Таман кога со мислите веќе го правев тоа, и констатирав дека треба да побарам уште нешто што ми недостасуваше - ете го, на телефон се јави еден мој пријател и наш колега...

Уау... Си реков... Навистина не заборавил дека денес требаше задоцнето да ги третира неговите пчели со оксална киселина против крлежите.

А денот за тоа, за малку немаше да биде добар. Оти и покрај минусните ноќни температури, сепак беше речиси без магла и без облаци - значи сончево...

Сепак, знаејќи колку време му требаше за да го стори ова што требаше многу порано да го направи, и знаејќи дека тој има само околу 10 пчелни семејства - немаше шанси да го одбијам. Иако со мислите веќе бев завлезен длабоко во претстојната работа околу довршувањето на новите спратови.

Така си решив да седнам на компјутеров, пред кој седам и сега, и решив да ѕирнам што има ново на Фејсбук...

Така, како што oбично бива, кога ќе отвориш Фејсбук - мојот пријател екстремно бргу се појави кај мене, и дури мораше да ме почека да финиширам некој “умен“ коментар.

Дворот каде што му беа сандаците на мојов пријател беше исто така и двор на еден друг мој стар пријател-колега. Всушност просторот беше предворје на неговата работилница за изработка на пчеларска опрема од дрво.

Веднаш забележав дека на некои од сандаците им ги нема капаците.

Очигледно ова не била намерна работа. Ветерот ги извадил - а поклопните даски беа влажни.

Мал детал со кој сликовито се покажува дека капаците направени од печатарски лим се “џабе време и пари“.
Не само тоа, туку во некои години можат да предизвикаат смрт на пчелите во сандаците покриени со нив.

Се погоди и тој да биде таму!

Дошол чисто само за да излезе од дома, од празничната новогодишна атмосфера и безработицата која се надоврзуваше со денови и денови.

Секогаш ми е мило да го видам тој човек, бидејќи со него ме врзуваат многу спомени, некои од нив поврзани и со почетоците на моето пчеларење со Фарар (ФР) сандаци.

Овие двајца мои пријатели, меѓу себе си, си имале веќе направено некаква зделка, во која вториов му ги презел на првиот сандаците за пчеларење од типот Родна Воја (РВ) и Еко Воја (ЕВ), во која зделка вториов за возврат презел обврска да му изработи нови дрвени сандаци од типот Полошка (ПЛ).

Ова на-ти-го, дај-ми-го, беше веќе “стопати“ видена работа за мене - всушност, за праксата на првиов мој пријател, оној чии пчели требаше да бидат третирани со оксална киселина.

Нема врска колку некој ти е близок, како човек, и како другар - некои темелни сознанија не можеш да му ги пренесеш, ако за такво нешто тој си е заклучен.

Најчесто кога бараат мислење или совет, луѓето не настапуваат со став/прашање кое е произлезено од претходно бескрупулозно расчистување на сопствената состојба со посакувањата, можностите, мотивациите и потребите.

Тоа е и причината што, од другата страна, од оној од кој што бараат совет - не добиваат соодветен одговор.

За нив, кога така нерасчистено настапуваат, секогаш добиениот совет е дискутабилен и најчесто погрешен.

Нормално е дека за таа ситуација тие не се обвинуваат себе си - никогаш!

Тие велат: Другите пчелари кријат! Не сакаат да кажат...

Или пак, ако вољата и желбата да им се каже, не им е сомнителна, се склони да си мислат: Овој дефинитивно не знае толку колку што си мисли дека знае!

Ај, за првиот мој пријател, дека не е способен да разбере како стојат работиве со сандаците ми е некако вообичаен феномен...

Оти практично подобро го запознав кога ги распродавав сандаците на една вдовица од еден наш колега, од типот Лангстрот-Рут (ЛР) од кои еден дел и тој купи...

Оти потоа го гледав како купува стари употребувани дванаесетки ДБ, па и нови сандаци од типот Дадант Блат (ДБ, десетки) ...

Оти потоа бев информиран дека веќе преминал на сандаци од типот РВ - и на крајот, нормално дека не ме чуди што ете решил сега да преминува на полошка.

Ај, за него...

Ама што му стана и на вториов мој пријател - штом дозволил оваа болест на промена на сандаци за пчеларење - да го зарази и него?!!

Тоа, признавам, малку ме изненади, малку ме разочара, малку, со еден збор: ме изнервира!

За мене, за моите сфаќања, промената на типот на сандаци со кои се пчелари е речиси без исклучок индикација за недоволно пчеларско функционално образование.

Ниту теоријата, а сигурно не и праксата, на овие наши колеги не им ја објавила доволно јасно веста дека сандаците (нивниот тип/карактеристики) не се најважниот елемент за успешно пчеларење. Ако има потреба - тие што се имаат (во големи количини), се модификуваат, и... Толку.

И не знам што всушност ме изнервира повеќе. Дали сознанието дека вториов мој пријател преминува на нов тип сандаци, или дека всушност и не преминува, туку само воведува уште еден тип/стандард на опрема во своето пчеларство - покрај постоечките два (ЛР и ФР) што веќе ги има!

Па на првиов мој пријател барем тоа му беше јасно - дека не е функционално да се мешаат два типа на опрема. Тој барем така тоа го правеше: ги ликвидираше сите некомпатибилни елементи од стариот стандард, пред или веднаш штом ќе преминеше на друг стандард.

И на двајцата како да не им беше сè уште усвоена лекцијата што ја добија истиот тој ден - од самите пчели.

Да потсетам, зошто ние бевме таму.

Бевме да третираме 9 живи пчелни семејства кои беа чувани од мојот прв пријател со неговата органска философија на пчеларење (“остај ги - сами ќе си се грижат за себе“) а кои поради таа философија беа при крајот на летото 10. (А пред тоа, не знам ниту јас колку.)

Мојот втор пријател кој на неговиот посед нè пречека држејќи една од рамките од сандаците РВ на првиот пријател, што се обидувал пред да дојдеме да ја репарира, му помогна во третирањето на својот колега наместо мене, а јас пак си презедов “тешка“ задача да ги фотографирам во таа нивна заедничка пријателска активност.

Медот од угинатите не беше лош за живите. Беше без трагови од измет. Без пчели во сандакот...
Според мое видување неговите семејства што угинале, т.е. беа празни, угинале како последица на голема инвазија на крлежи - и потоа на сè друго (Nosema cerana, вируси,...)!

Откако ги истретираа сите пет живи пчелни семејства и малку го прераспоредија медот од мртвите на живите, сите седнавме покрај запаленото ќумбе во столарската работилница “бистрејки“ ја матната актуелна политика во државата ни наша, и дел од пчеларскиве дилеми, што погоре ги опишав.

Жар во печката на работилницата.

Јас и мојов втор пријател ретко се согласуваме за некоја работа во нашиов заеднички живот. Се пердашиме буквално за сè и...

Покрај неуспешните обиди на првиот пријател да ни ја заврти дискусијата во друг правец - се разделивме не како луѓе, ами како непријатели - пуздер се направивме!

До влегувањето во колата јас веќе му кажав што мислам за неговата постапка со сандаците, а тоа беше приближно истото ова што го кажав и тука.

На враќање назад по патот, мојот прв пријател небезбедно возеше и беше премногу весел - да бев на негово место, јас ќе бев во тешка депресија, од која само некоја чашка ракија немаше да може да ме извади...

Но не сум... А мојот пријател ја прифати информацијата за загубата многу по-стоечки отколку што би ја прифатил јас. Ја прифати онака како што таа самата и си настанала - како последица на претходните негови постапки.

Потоа, откако се вративме кај мене дома, и откако испивме по едно отрезнувачко кафе, заедно ги избушивме сите 300 рамки со помош на машината-бушалка што ја позајмивме од нашиот колега пријател и пчеларски столар.

Денот беше прекрасен, со многу топло сонце а без ветер и облаци...

Потоа откако за неполн час ги суредивме рамките, мојот пријател си замина, а јас продолжив да ја работам дома онаа работа која практично ми беше прекината во фаза на подготовка.

Го привршував 4-тиот спрат кога на телефон ми се јави мојот пријател-компањон, да ми каже дека токму тој ден пчеларското здружение Матица го има својот прв состанок во новата календарска година - но во новиот термин: вторник во 17 часот.

Ми кажа дека на предавање ќе дошле двајца кумановци и... Погледнувајќи на часовникот (16 часот) решив дека би можел и јас да одам.

Кога стигнав во салата веднаш го видов грбот на мојот втор пријател-колега и врвен пчеларски столар...

За мене не постои нешто заради што вистински би можел да го откачам тој човек - а мислам дека и двајцата го знаеме тоа.

Впрочем и тој самиот, некој час порано од мојот компањон, исто така ме побарал на телефон за да ме потсети дека вечерва ќе имало собир на здружението.

А предавањето на првиот од двајцата наши колеги од Куманово беше...

...Беше мноооогу долго!

Треаше речиси 90 минути и беше со енциклопедиска сеопфатност на темата: “Како јас пчеларам“.

Мислам дека му беше многу незгодно на актуелниот претседател на Здружението да му предочи на предавачот дека времето е прилично истечено - и дека практично за неговиот сопатник и колега од Куманово останаа само уште неколку минути од двочасовниот термин.

А пак неговиот колега си го презентираше, на брзина, својот пчеларски контејнер што тој го изработил пред 6 месеци.

Жалам што морам да забележам, ама тој период на употреба/тестирање е многу кус за овој производ да може да им се препорачува на останатите колеги...

Инаку за функционалните решенија, и за некои други аспекти, неговата презентација си заслужуваше и неколку минути повеќе.

А заслужуваше да има и време за одговарање на евентуалните прашања, за кои, за да се поставуваат, впрочем немаше време и за првото предавање.

И за првото предавање имаше многу работи кои би можеле да се појаснат - само да имаше време.

После овој официјален термин за собир на сите членови на здружението, пчеларите си заминаа од салата на Стопанската комора на петтиот кат, практично поделени.

Тие што не сакаа да се дружат уште малку, си заминаа веднаш дома, а другите се поделија во најмалку 2 групи. Едната група замина со претседателот на здружението и колегите предавачи од Куманово во една кафеана, а пак друга група замина во друга кафеана.

Јас бев поканет и заминав со групата што не беше со претседателот - токму во истата онаа кафеана од која излегов веќе во почетокот на следниот ден, заедно со колегите - откако заедно ја пречекавме старата Нова Година.

Таму, на масата преполна со пијалоци и храна, дознав дека управниот одбор на здружението имал свој состанок непосредно пред терминот за предавања и дека се дискутирало главно за старата нивна организациска тема: статутот и промена на претседателот.

Барем таму, на масата, неколкумина од нив мене веќе ме прогласија за нов претседател, т.е. за кандидат! А јас, како што им бев рекол и порано - тоа го прифатив - нормално, иако знам дека овие неколкумина што ме предлагаат и се гласни за тоа, всушност во тоа здружение, со моментално обновено членство од само 51 членови - се всушност малцинство.

Но, мислам дека не треба во овој момент да ги одбивам, и ако навистина соберат храброст да ме предложат - макар и да не бидам изгласан од мнозинството - јас за понатаму ќе бидам чист пред себе си и пред другите колеги, дека ете, барем сум се обидел!

Како и многу други, и јас бев пријатно изненаден од нашата млада колешка која се прифатила да биде благајник на здружението.

Жените во здружениево Матица секогаш биле ретки како бисери. И нејзиното присуство, како единствена колешка на нашата маса, командуваше сосема поинакво однесување од нашите колеги - за кое однесување, некои од нас, и не се баш секогаш најспремни.

Ако не за нешто друго и ако станам в.д. претседател на здружението Матица, сигурно ќе изнајдам начини за нашите колешки да бидат многу побројни, поактивни и позастапени во неговото функционирање.

Така некако, придружен од многу зарипнати колеги, поради гласната музика и пеењето во кафеаната, ја минав Василица...

А... Ете ги...

Од вчера, уште на жицата во дворот висат алиштата што ги носев вчера.

Висат во обид, со скопскиот “чист“ воздух да се замени чадот од “забранетите“ цигари.

Шестмесечно потсетување...

2015-01-14T13:21:00.000+01:00

Минаа повеќе месеци а јас никако да се доберам до компјутеров за да поставам нов пчеларски пост на овој блог.

Не можам со 100-процентна сигурност да кажам која беше причината на оваа платформа да не продолжам со поставување на своите пчеларски размислувања.

Знам сигурно две работи.

Едната е дека постојано блогов не ми излегуваше од главата - во мислите го пишував, а во пракса фотографирав - речиси секогаш кога ќе заминев на пчеларник.

Другата е, дека некако целото ова мое однесување беше под влијание на смртта на мојот братучед Зоран, за која пишував и во ОВОЈ ПОСТ на мојов блог.

Пред некој ден дел од неговите најблиски беа поканети на шестмесечно потсетување - кај неговиот гроб.

После потсетувањето - животот, како и овој мој блог, мора да продолжи - и ете, продолжува!...

Купка со мед (ама навистина)

2014-09-11T11:45:00.003+02:00

Ова што ќе го прочитате подолу е напишано за да биде маркетинг за мојот мед.

Затоа не очекувам никаква благодарност за евентуалната корист што би можеле да ја имате од овие информации - освен да купите по некоја тегла мед од мене!

Вашите коментари (пофалби и забелешки), се мошне посакувана манифестација на личниот интегритет!

Мотивација

Во лето, но и при обавување на некои други работни и спортски активности често станува неопходно секојдневното капење/туширање.

Јас лично почнав секојдневно да трчам и после трчањето редовно се враќам дома испотен - па туширањето ми стана секојдневна неопходност.

Првиот проблем е што при оваа работа, со користење на разни сапуни, шампони и купки се обезмастува кожата, нашиот најголем орган, и нема ниту една хемикалија што таа природна заштитна маснотија може вистински да ја замени - иако многу козметички брендови тоа го тврдат.

Втор проблем е што сите достапни купки, шампони и сапуни се коктели на хемикалии, всушност отрови, кои не би смееле да ги вкусиме никогаш, одделно, а особено не во дадениот коктел (шампон, итн.). (Често може да се прочита на нивните пакувања дека е потребно брзо перење и друга медицинска помош, ако истите ни влезат в очи.)

А јас ја поддржувам мислата на една наша промоторка на “здрав живот“ (С. Велков) дека нешто што не би го јаделе, не би смееле и да го користиме/клаваме на нашата кожа.

Сепак, факт е и дека човечката кожа е мошне издржлив и флексибилен орган, и дека може да издржи прилично големи малтретирања. Да не е така, индустријава за козметички препарати и сапуни одамна би била банкрот.

Мојот предлог не е крајно решение, туку само еден чекор поблиску до него/природата.

Знаеме дека последниве години станаа многу популарни шампоните, купките и сапуните “со“ мед и млеко.

За овој приказ јас во локалниот супермаркет го набавив овој производ - купка.

Е, па, жалната вистина е дека тие од медот и млекото во себе не содржат ништо или имаат само трагови - колку за да го оправдаат името.

Но затоа имаат меден мирис - и тежнеат преку коктелот на хемикалии да го постигнат истиот ефект што се очекува од медот и млекото.

Посакуваниот ефект е мека, “влажна“ кожа - нешто што треба да биде замена за обезмастувањето. Решение за оние од нас кои, по природа, имаат посува/попосна кожа.

Тоа што при секојдневната употреба на овие отровни “хигиенски“ хемикалии, колку и да се миеме со вода, на нашето тело остануваат остатоци од нив (резидуи), кои што со тек на времето можат да предизвикаат, или можат да придонесат во предизвикување на многу здравствени проблеми - тоа како никому, па ни нам, на корисниците, како да не ни е важно! Битен е само моменталниот учинок/впечаток!

Некои од нас се залажуваат дека сето тоа секојдневно контаминирање останува на површината, само на кожата - но за жал, тоа не е така. Осмозата е одамна утврден механизам кој базира на увидувањето дека преку клетките на кожата во нашето тело можат да влегуваат супстанците од надворешноста - а особено е тоа изразено/брзо ако таа надворешност е влажна!

Јас тука ви предлагам НАВИСТИНА да ставите мед во овие модерни “мед и млеко“ купки - и тоа висок процент - дури до 50%.

Подолу на фотките ќе видите како јас тоа го направив, а вие, ако можете, експериментирајте дополнително, со додавање на помалку, или пак, уште повеќе мед - иако јас сметам дека оваа количина мед е повеќе од доволна!

Медот (мојот) за оваа намена е најдобро да биде малку потечен, светол, НИКОГАШ незагреван - истиот што всушност би го намачкале на парче леб и би го изеле.

Ова е се што е потребно за да се направи медената купка/шампон.

При дозирањето треба да се внимава единствено на оставањето доволно празен простор во шишенцето. Тоа е непходно за побрзо/поефективно мешање.

Завршениот производ!

Употреба

Јас ја употребувам оваа медена купка и за коса (глава), и за тело.

При првото сапунење обично се троши многу.

Мене ми се може - медот е мое производство. Но, ако вам ви е скапо, можете за првото сапунење да си употребите било каков друг шампон/купка.

Ако направите така, гледајте тоа да трае мошне кратко (првин тело, па потоа глава/коса) и потоа добро да се измиете.

Дури потоа, со оваа медена мешавина што сами сте си ја направиле, можете полека, со мерак, да си се мачкате, миете и уживате...

Севкупно, ова е мала финансиска инвестиција, но која, на долги патеки, може мошне многу повеќе да значи за одржување на сопственото здравје.

П.С. За скептиците:

а) Мешавината останува хомогена, т.е. медот подоцна не се таложи ако еднаш, на почетокот, добро се измеша/клати најмалку барем 5 минути. Не е воопшто неопходно, иако може, еднаш, да се проклати пред употреба, но тоа е добро и за сите други течни сапуни и шампони.

б) Не, нема да се лепите после миењето (со 50% содржина на мед)

в) Да, ако користите сунѓер при капењето, добро е, секогаш, ептен убаво да го измивате и повремено, почесто, да го вметнете на перење со сите други бели алишта.

П.П.С. Рокот на траење на оваа мешавина не сум го утврдил. Затоа, мој совет е да се прави помала доза, од најмногу половина литар, која, најдолго за неколку месеци, ќе се потроши.

Се е лудо, годинава

2014-08-19T19:41:00.001+02:00

Центрифугирам мед во 02 часот сабајле и си мислам - само лудаци тоа го можат!

Само во луда пчеларска година како што е оваа, тоа е можно...

Неколку доаѓања по ред, на пчеларникот во скопското поле ги носам со себе купените флувалинатни стапчиња - за џабе.

Не ми текнува дека треба да ги поставувам.

Ниту календарот, и датумот што го запишувам на картончињата на прегледаните сандаци, не ме потсетува на ова, ниту пак, поголемиот број мртви, оштетени пчели пред сандаците, или забележувањето на бескрилни пчели во гнездата - не ме сепнуваат!

Наспроти тоа, наспроти се - јас вадам мед. Им одземам огромен дел од медните резерви на пчелите, резерви што би требало, според календарот, да ги оставам за нивно презимување.

Што правам, си мислам сега? Што е ова?

Се однесувам како да е 19-ти јули а не 19-ти август?

Во муабетите што ги правиме, ние тука во Скопје, сите како да се согласуваме дека оваа година еден месец доцни... Јуни би требало да се вика мај, а август би требало да е јули...

Матиците несат на сосем бело саќе, на извлечени сотни основи...

Пчелните семејства се уште одгледуваат трутови... Затоа и ургенцијата за некакво третирање на крлежот е намалена.

Најпосле и разликата во максималните (дневни) и минималните (ноќни) температури се зголеми - и тоа е сериозен предуслов за појава и на медликовата паша (која еднаш и се појави, но траеше кусо - поради честите дождови).

Но и без неа, пчелните семејства што имаат добри матици генерираат мали вишоци од светол ливадски мед.

Сега мојата борба е за што повеќе легло, но и за подобар распоред на рамките во сандаците: светлото саќе, без ниту една или со само една генерација пчели одгледана во него, го поместувам странично.

Карактеристично е дека воглавно пч. семејства имаат направено дебели венци од мед - и некои дури и претерале - па морам да интервенирам со додавање на празни изцентрифугирани рамки со добро работничко саќе (особено во горниот дел на рамките, под сотоносците) за да го деблокирам одгледувањето на поголем број зимски пчели.

Многу помал број се оние семејства кои имаат многу легло, легло до сотоносците на рамките - кандидатите за прихранување.

Тука и таму, по некој ме прашува дали сум ги зазимил пчелите...

Јас одговарам: јок...

Моите пчели се уште се во развој!

Интересно А:

Нуклеусот-оплодник во кој додадената млада неоплодена матица беше ослободена од својот кафез после изминати 13 дена заточеништво.

Интересно Б:

Вонредна активност на некои пчелни семејства - до најтемната ноќ!

Интересно В:

На пчеларникот во Горна Матка имавме “роење“ во 15 минути до 19 часот.
Кога пчелите почнаа да се смируваат - ете ја матицата на ова гранче зад сандакот.

Еве го сандакот што се “изрои“ - речиси 2 месеци функционирал вака: двоматично (со старата матица под мрежата на подницата а новата во сандакот).

Матицата беше “спасена“ во овој кафез и беше додадена во еден сирот троделен оплодник, наредниот ден.

Имаше и други пчелни семејства на овој пчеларник во Г. Матка, кои имаа свои “подземни“ активности...

После погреб - на пчеларник

2014-07-21T08:01:00.000+02:00

Минаа без еден - два, речиси 10 дена, пред повторно да дојдам на пчеларникот во скопското поле.

Иако кај најголем дел од моите сограѓани причина за вакво поголемо отсуство се летните годишни одмори - јас не бев на одмор.

Едноставно, без така да планирам, се нанижаа настаните.

Најпрвин ги добив државните пчеларски субвенции за 2013-та и веднаш тргнав во нивно трошење - што деновиве успешно го привршив!

Најмногу од добиените пари ми отидоа за ремонт на колата, потоа, тргнав во пребојадисување на моето семејно живеалиште, и најпосле парите ги докрајчив со покривање на дел од трошоците што ми настанаа заради пружањето гостопримство на моите роднини кои ми пристигнаа на повеќедневна посета од Босна.

Финалето беше за цвеќе потребно за погребот на мојот братучед Зоран.

Само малку пари од добиените субвенции завршија за набавка на некои ситници поврзани со моето пчеларење.

Но, сите овие надоврзани настани ја имаа токму онаа последица што погоре ја спомнав - мое недоаѓање на пчеларник.

Токму затоа чувствував голема љубопитност кога со мојот реновиран стар точак во врелите летни рани вчерашни пладневни часови возев накај пчеларникот.

Додека возев мораше да се борам со топлиот, умерен до засилен северен ветер што ми дуваше во градите и тежината од тагата што ја чувствував во срцето поради прераната смрт на мојот братучед, со кого, со децении порано, добро си живеевме.

Уште на патот, во непосредна близина на пчеларникот, забележав две парцели кои беа насадени со детелина што во моментот изобилно цветаше.

Застанав кај едната, и се уверив дека е добро посетувана од пчелите.

Тоа, зеленилото на тревата, и многубројните други разновидни расцветани растенија по меѓите на нивите, па и на некои ниви во мирување, ми влеа оптимизам дека повеќекратните летни дождови што наврнаа во овие изминати десетина дена, си донесле како ефект - поголема паша.

Кога влегов во пчеларникот мојот оптимизам навистина се потврди - пчеларникот беше исклучително жив и разлетан. Многу од пчелните семејства правеа облет на младите пчели во тој период од денот, но и тие што не правеа - летаа одлично.

Една од главните причини за моето доаѓање, освен да видам како стои работата со пашата беше да видам кои нови матици ќе ми бидат определени за продажба, бидејќи ми се јави еден колега со порачка за 10.

Веднаш штом го допрев пчеларскот нож решив да ги отворам двете соседни семејства кои последни ги бев прегледувал, десетина дена порано (на 11-ти јули).

Тогаш си заминав од пчеларникот со констатација дека пашата е речиси никаква, а во главата ја имав сликата на медишните рамки на тие две семејства со венци затворен мед и ниту капка отворен мед/нектар во празните ќелии под него.

Сега мораше да констатирам дека пашата била добра, бидејќи ќелиите под затворениот мед беа полни со отворен мед!

Дури, во плодиштето, имаше и зафатеност на скоро повеќе од 50% од површината од новододадените сотни основи со мед - обид да се направат венци мед на плитките фарар рамки во плодишниот дел/спрат на семејствата, под матичните решетки.

Со оваа штик-проба како да заврши мојата љубопитност околу пашата.

Понатаму си зедов обврска да ги заменам преградните фолии на пчелните семејства на кои им бев додавал нови матици во спратовите со легло над нив.

Пред да ја поставам мрежата (иста како и за прополис) под овие нови семејства - за изедначување на мирисите, пред спојување - требаше да ја видам состојбата во која се наоѓаат новите матици и нивното легло.

Првото што го отворив, беше во ред, но матицата, премината од троделен оплодник каде одржувала само три рамки со легло, во новата средина леглото го беше проширила само на 4 до 5. Ги разместив малку овие рамки, додавајќи дел од празните странични рамки меѓу постоечките со легло.

Но веќе при работата со вториот сандак сопрев со таа активност - кај него имаше само околу 20-тина ќелии со ларви и, дури неколку рамки со јајца и никакво друго легло - а матицата беше примена и жива!

Се зачудив од оваа состојба и решив да не го припојувам ова семејство, се додека не почекам да видам што ќе биде со толкавиот број јајца - иако веќе беше јасно дека работата нешто не ја бива...

Потоа го здогледав капакот од мојот братучед... И тука заврши мојата желба да работам понатаму.

Иако рационално се трудам да не се грижам за работи на кои не можам да имам никакво влијание, сепак тагата по братучед ми ме здроби.

Правев понатаму уште доста работи на пчеларникот, но сето тоа беше со гласно офкање и изнасилено до бескрај. Како да се мачам.

Братучед ми беше еден од неколкуте луѓе што ми помогнаа да запчеларам. Беше несуден пчелар.

Во приближно исто време кога јас го започнував моето пчеларење и нему му падна идеја да види дали и тој ќе може. Беше агроном по професија и проблематиката му беше блиска.

Си купи еден пчелен сандак, но, само по одењето на неколку состаноци од локалното скопско пчеларско здружение, кое своите редовни неделни состаноци тогаш ги одржуваше во сала на сојузот на пензионерите - од разговорите што ги чул, констатирал дека работата со пчеларењето и претпоставените големи приноси од мед е тотално промашена - и се откажа.

По некое време самиот ми понуди да ми го даде неговиот сандак а јас пак како и се друго тогаш, го жигосав неговиот идризовски капак со неговото име и годината кога сандакот го примив - за да ме потсетува на донацијата.

Тие неколку луѓе што ми помогнаа во почетокот ги сметав за мои акционери и секогаш кога ќе имав доволно мед, имаа по некоја тегла од мене за нив и нивните најблиски.

Капаците ме потсетуваа на таа нивна поддршка...

Но сега, овој капак ми го зеде здивот и... Ќе започнев да плачам на пчеларникот...

Се дотогаш добро си ги држев емоциите под контрола.

Се дотогаш, ме држеше лутината што ја чувствував кон братучед ми, во последниот период.

Му бев лут, што после првиот мозочен удар, тој очигледно крена раце од борба за сопствениот живот.

Мислев дека тоа е крајно неодговорно кон него самиот и неговите најблиски, особено неговата мајка и моја тетка, на која тој требаше најмногу да и помогне, а не, против нејзина воља, со измама да ја смести во старечки дом специјализиран за луѓе на кои им е неопходна исклучиво медицинска нега.

И таа лутина кон неговиот однос кон себе си, што тој практично речиси ништо коренито не промени во своето дотогашно живеење и си го доби тоа што си го заслужи и си го бараше, ме држеше се до тој момент - кога го видов капакот...

Ме скрши сознанието дека беше сепак многу добар човек, што цело време многу пазеше никому ништо лошо да не му направи - а и да помогне, ако може!

Зошто... Зошто таквите луѓе, луѓето како него, се чини како да си заминуваат прерано - не ми е јасно...

Иако понатаму работев со некоја механичка упорност, работата ми беше се потешка и потешка...

Вчера не почувствував радост заради новите оплодени матици.

Речиси воопшто не реагирав кога констатирав дека некои од младите неоплодени матици што сум ги додавал на троделни нуклеуси од минатиот последен пат кога сум бил тука, останале во своите кафези затворени - затоа што сум планирал да дојдам следниот ден за да ги пуштам со тесто.

Иако матицата беше мртва, нејзиниот мирис им беше важен на преостанатите пчели од нуклеусот. По кусо време од “обезматичувањето“ тие го најдоа кафезот-кофчег во кој таа долго време престојувала и умрела...

Една беше мртва а друга беше жива, и ја пуштив, иако времето за правење на оплодувачки летови веќе и беше поминато...

Ех...

Ех, кога би можело времето да се врати назад...

Сотните основи годинешни

2014-07-02T08:01:00.000+02:00

Деновиве привршува мојата битка со времето и потребите на пчелите.

Мојата битка, што уште малку завршува, беше да подготвам и поставам колку што можам повеќе рамки со сотни основи во леглата на пчелите семејства, со цел тие да бидат залегнати и до крајот на сезоната, да бидат потемнети, т.е. од нив да се излегнат неколку генерации пчели.

И оваа сезона ми успеа пчелите да ми изградат повеќе вакви “идеални“ рамки - со 100% чист природен восок - а доминантно работничко саќе.

Скоро се што имав од рамки, складирани и затурени на сите места во мојата куќа, употребив, и сега ми останаа само уште триесетина што бараат поголеми поправки - и толку е за годинава. Отсега па понатаму, би требало да работам само со тоа што го имам.

Годинава употребив повеќе од 22 килограми сотни основи за 60 и кусур, презимени пчелни семејства, главно во Фарар и само малку во ЛР опрема.

Интересно е дека потеклото на овој восок беше рамномерно поделено: 5 кг. од Босна, 5 кг. од Србија, 6 кг. од Албанија и само околу 6 кг. заменет восок од Македонија.

Освен основите од Македонија, сите други беа ладно валани сотни основи.

Како пијан за плот, се досега, кога купував сотни основи јас се држев до барање на соодветната Фарар димензија, но годинава открив дека всушност големите Дадант-Блат димензии на сотни основи всушност одлично му одговараат на мојот начин на употреба/рециклажа на рамките.

Рамките ги рециклирам на тој начин што старото или неправилно изграденото саќе го сечам со скалпер така што оставам триаголен закосен дел од саќето залепено на сотоносецот од рамката.

Потоа жицата, ако има потреба, ја дотегнувам.

Со ова рамката е подготвена за додавање на пчелите веднаш, ако сакам да се обидам да добијам 100% природно работничко саќе или пак...

...Да поставам сотна основа која треба само да биде доволно голема за да ги опфати трите жици на рамката - а за тоа најдобра се покажа токму половината од стандардната плодишна ДБ димензија.

Албанскиот восок, што го користев најпосле во сезонава, го имаше единствено во ЛР формат.

Се обидов да го употребам по истиот терк (сечење на пола), арно ама, резултатот не ми се бендиса баш многу, затоа што и покрај тоа што овие основи беа мошне ригидни/тврди, па се држеа, без да се превиткаат и ако често не достигнуваа да ги опфатат сите три жици на рамката, сепак пчелите, преголемиот оставен празен простор често го оставаа предолго или така, празен, или пак го градеа со трутовски ќелии - не следејќи го теркот од сотната основа - што се случуваше, кога просторот без основа беше помал (при употреба на половина од ДБ).

Ова додавање на половинки од сотни основи го правев откако роевската сезона на оваа локација помина.
Во пролет или во доцната зима, основата пазев да биде комплетна - од летва до летва!

Ова е еден “светол“ пример на успешно изградена половинка од ЛР основа, на Фарар рамка

Откако констатирав дека само со едно парче (долното), работата со половинките од ЛР сотни основи не ја бива, правев и вакви крпеници. Ова го овозможуваше ригидноста на овие албански сотни основи.

Денот започна да се намалува и за неколку дена, и моиве пчели на оваа локација во скопското поле ќе го спознаат тоа, и ќе почнат да одбиваат да користат рамки со сотни основи - а матиците нема да сакаат да несат јајца во нивните светло-жолти ќелии, освен ако не се овогодишни, добро кондиционирани и многу квалитетни.

П.С. Намерно не сакам да дискутирам за “квалитетот“ на восокот од сотните основи.

Се покажа дека најостар отисок имаа албанските основи, а најтап српските.

Сепак, градењето на сите овие основи од страна на пчелите беше добро.

Според мое мислење, најмалку чист пчелен восок имаа албанските, а најмногу босанските.

Туѓиот материјал што беше вграден во сотните основи, нив ги правеше потврди или помеки во условите во пчелните гнезда: најмеки беа македонските, па босанските, па српските а најтврди беа албанските, кои се достапни на нашиов пазар (имаат дистрибутери) и, по мое мислење се најпогодни за користење во јужните, пожешки региони на Македонија.

На пчеларник од утро до мрак

2014-06-27T10:26:00.002+02:00

Беше добра прилика, вчера, да видам како стои пашата наутро.

Се појавив на пчеларникот во скопското поле уште во 9 часот, со кола во која беа неколкуте спратови со изцентрифугирани рамки.

Очигледно беше, според летањето на пчелите, дека пашата е доста слаба.

За тој ден, главни задачи ми беа да извршам пресадување на ларви од Јентер изолатор, но пред тоа да го подготвам семејството за стартување/прифаќање на додадените матични почетоци, потоа да ги распоредам изцентрифугираните рамки, најпаметно што можам, и патем, правејќи ја таа работа, да ги отворам сите семејства што не сум ги видел кој-знае-од-кога...

Овој пчеларник сега има преку 70 пчелни семејства и целата таа работа што ја правев вчера, затворен во пчеларска заштитна облека, по цел ден, на крајот од денот ме истошти - сосема.

Иако направив една ручек пауза, иако пиев доста вода, внимавајќи да не дехидрирам, иако не брзав... Пак... Бев “мртов“ уморен на крајот од денот - а она ниво на контрола што сум си навикнал да си го постигнувам кога имав 20-тина пчелни семејства, не можев да си го постигнам вчера - пак ми останаа некои нуклеуси неотворени повеќе и од 20-тина дена.

Не знам дали беше добра или лоша, во тој поглед, околноста што времето не беше кристално сончево, затоа што ќе ме отепаше пресилното сонце (топлотен удар) - но за оној дел од работата со матиците, вториот турнус, што годинава го правев со Јентерот, времето беше идеално - многу топлина и влага, малку или речиси ич ветер, и долги периоди без сонце.

Можеше да се пресадува полека и мирно на лице-место, врз самиот сандак, без да се има грижа за пресушување/преладување на штотуку распуканите јајца.

Истиот сандак/семејство ми беше и родоначелник, и стартер и одгледувач - и еве, за вас, читателите на овој блог, ќе се потрудам да опишам како.

Тој сој на пчели и матицата мошне ми се бендисува поради фактот што пчелите не се премногу одбрамбени, и затоа што матицата не е наклонета кон роење и има феноменален состав на феромонот, што пчелите не чувствуваат потреба да ја заменат на било каков начин.

Ова го проверував на тој начин што на ова семејство речиси со секое мое доаѓање на пчеларникот, во целата пролет што измина, му додавав по една рамка со легло од другите.

Матицата успеваше да го одржува целото тоа легло и дури да освојува нови рамки.

Застанав со таа работа кога направив цели три ФР спрата полни со легло - а кои матицата ги одржуваше, без проблем, без бунт од пчелите што потекнуваа од други семејства.

Кога ја почнав оваа работа со Јентерот, ова семејство имаше два спрата полни со отворен мед, матична решетка под нив, и два спрата со легло, каде беше матицата.

Матицата ја затворив во Јентер изолаторот доцна предвечер, околу 19 часот на 23-ти јуни.

Истовремено од најгорниот, медишен спрат извадив два рама со мед и на нивно место поставив два рама со легло.

Ја ослободив матицата, и тоа, само во првиот спрат, под мат. решетка, не следниот ден, туку ден потоа, само затоа што следниот ден бевме со мојот пријател на пчеларниците во Матка.

Вчера, најважна ми беше таа работа со матиците, и првин морав да проверам каква е состојбата со јајцата/ларвите во Јентер изолаторот. (Да не пропуштам да потенцирам дека овој рам со изолаторот веќе една недела беше поставен во друго семејство и таму пчелите го суредија максимално!)

Во изолаторот веќе имаше неколкучасовни ларви - и тоа во речиси секоја негова ќелија! Оваа матица имаше исклучително малку бош јајца!

Потоа, пристапив кон подготовката за стартувањето. Тоа ми беше планирано да го направам во четвртиот спрат, каде имав веќе две рамки со легло.

Најпрвин го прегледав првиот спрат, проверив дека матицата е таму, и решив специјалната матична решетка со фиока, да ја поставам над вториот спрат а него и првиот спрат го завртив со летото завртено наопаку, одзади.

Оставив само едно лето од предната страна, во првото медиште (третиот спрат).

Видливо е како пчелите се обидуваат да влезат во сандакот долу, каде дотогаш беа нивните лета.

Во најгорниот, четврти спрат, извадив три медни рамки, и поставив два рама со држачи/носачи за матичници т.е. Јентер матични почетоци - а меѓу нив: една рамка со отворено легло (ларви) од соседното семејство.

Од истото тоа соседно семејство, истресов и пчели од неколку рамки и ги насочив истресените пчели да се приберат на горното лето. (Оваа операција би ја направил и ден пред тоа, да можев...)

После работев со останатите пчелни семејства, за време од два часа, кога решив дека, поради метеоролошката ситуација (за 15 до 30 мин. ќе се отвореше дупка во облаците и ќе имав јако сонце) најдобро е да почнам со пресадувањето.

За понатаму овој сандак го оставив вака. Излетничките и другите летачи на овој начин лесно се ориентираат на новото горно лето.

Тоа го направив во празен ФР спрат под кој имав рамка со мрежа, за топлината и влагата да минуваат во празниот спрат додека пресадувам.

Го извадив од вториот спрат рамот со изолаторот (можев да го префрлам во четвртиот спрат и порано, кога констатирав дека ларвите се в ред, ама не ми текна). На негово место поставив рамка со сотна основа (кај матицата) и откако ги истресов пчелите го направив пресадувањето, па рамките носачи на матичници ги поставив на нивните празни места, но сега меѓу нив поставив една рамка со полен, зачувана од порано, а пак рамката со отворено легло, која дотогаш беше на таа позиција ја извадив.

Ларвичките во најголем дел беа вакви - со одлична возраст!

Бидејќи целава операција беше со “партизанско“ почитување на временските рокови, извадив уште една рамка со мед од четвртиот спрат, а Јентер рамката ја поставив на нејзино место.

Повторно работев со другите семејства, малку се одморав и ручав - и некаде околу 16 часот, ја направив првата контрола на прифаќањето на додадените матични ларви.

Жив се запрепастив, кога констатирав дека при првото пресадување на една од двете рамки-носачи сум пропуштил да пресадам цел еден ред од матични почетоци! (Телефонот?)

Покрај неприфатените, на кои што им ги заменив Јентер чепчињата со други чепчиња/дна, со ларви од изолаторот, ги пресадив и пропуштените...

И, целава оваа операција ја правев само за да добијам околу 15-тина добри матичници од овој сој. (Ова, е нешто потешко да се опише, отколку да се направи).

После облетот на младите пчели, кои одзади излетаа и се вратија однапред, и враќањето на излетничките (со нектар) од паша, кои, влегуваат во горниот медишен дел, јас очекувам во делот од сандакот со матични носачи да имам одлични услови за добар старт и одгледување на матичниците, до нивното затворање, кога планирам да ја тргнам фиоката од матичната решетка и да го отворам летото на подницата однапред...

Со оваа операција, семејството ќе продолжи да си живее како и пред тоа...

Откако го завршив тоа што го планирав со матиците, останатиот дел од денот мака мачев со распоредувањето на центрифугираните рамки, особено оние што ми беа по ЛР стандард.

Бидејќи сум дефицитарен со ФР спратови решив да им извадам на две семејства по две медишта, и тие да ги додадам на довршување на тие семејства што бараа проширување, а пак на нивно место да поставам по еден ЛР спрат со празни рамки.

Оваа операција не е толку лесна кога се прави во скоро беспашност.

На крајот од денот ми преостана уште да го суредам дивото саќе од еден занемарен троделен оплодник - да го поставам на голи рамки со жица и толку ми беше за тој ден...

Беше минат 19 часот, кога си одев од пчеларникот, што беспашно мируваше...

П.С. Медот што го извадив беше со светло-жолта боја, многу редок, и со деликатна арома. Не го продавам, освен ако некој ептен не инсистира, се додека не се згусне до стандардната густина (септември и +).

Вчера немаше, денес има...

2014-06-24T23:57:00.002+02:00

Не треба да се потценуваат маките на заљубените...

Секој гест од оној што се љуби подлежи на толкување...

Секое толкување како да е судбоносно...

Некогаш, се толкува дека љубовта е возвратена...

Некогаш - не.

Денес се чувствувам зашеметено како љубовник изгорен од контрадикторни сигнали...

Се чудам, како посветен родител кому ќерката пред неколку минути му изјавила дека дефинитивно ќе се замонаши...

Вчера се вратив од пчеларникот во скопското поле потонат во депресија...

Немаше паша...

Пчелите ми делуваа бројчано ослабени...

Медиштата полни, чекаа заклопување а пчелите дремеа...

Пак ли ова, си мислев, ниту има доволно за да завршат, ниту нема ич, за да ги преселам од тука...

Цела ноќ мислев и премислував на што се должи овој прекин во пашата...

Дали премногу пчели загинале затоа што летаа при дожд, во дождливите денови?

Дали земјоделците во околината сложно побрзаа да третираат со пестициди, кога разбраа дека времето ќе се подобрува?

Дали, најпосле, можеби едноставно нема доволно медоносна флора, затоа што се што било пред тоа прецветало?

Дојдов да вадам мед и тоа со тешка мака го правев, како во есен, како во беспашен период - под постојана закана од грабеж...

Редуцирав медишта, сандаци каде сум претерал со големината на медишниот капацитет (две ЛР медишта и сл.), каде имаше рамки со меѓу 30 и 50% заклопени ќелии со мед... А ретки беа такви...

Денес појдов на пчеларник, најмногу со цел да продолжам со редуцирањето... Ако ги стегнам на помал простор, поголеми се шансите заклопувањето побргу да се заврши...

И пак, уште на влез во пчеларникот, се изненадив...

Не само што облетот на пчеларникот беше масовен, па целиот вриеше небаре е една голема кошница, туку и оние сандаци/пч. семејства што очигледно не правеа облет работеа како да има мошне силна паша...

Што е бре сега ова?

Не ми е јасно...

И ништо не бидна од редуцирањето...

Само вадев по некоја позрела медна рамка и поставував рамки со сотни основи во плодиштата...

И сега, ете, уште не знам на која нога да застанам...

За неколку смејства со класични затворени подници овие летни температури беа неподносливи... Мораше да им ја заменам подницата со мрежаста...

Вчера немаше, денес има...

Пчелите денес работеа многу интензивно до речиси 20 часот, а вчера и пред 18, пчеларникот беше замрен...

Денешен нектар, истресен од една рамка со трутовско легло (градежник) што ја извадив за леглото да го исперам...

Ден во тотално пчеларење

2014-06-22T23:59:00.003+02:00

Денешното утро го видов со мисла: конечно сонце, сончево...

Сосем спротивно од вчерашното утро: пак дожд, пак облачно, пак студено... Утринска мисла што од-ден-за-ден ми предизвикуваше лоши сокови во телото и душата.

Мошне ризично беше пчеларењето во изминатите неколку дена: не знаеш дали ќе покиснеш или пак може да те закачи некој гром.

Но денес се разбудив мошне доцна, околу 8 часот, и прва мисла ми беше дека треба да подготвам два спрата со рамки со сотни основи, затоа што за овој неделен ден се договорив со мојот пријател-компањон да појдеме порано на пчеларниците во Матка. Не сакав да одам со празни раце - особено затоа што после овој последен дождлив повеќедневен бран очекував пашата да биде најсилна - а за Матка можеби и последна.

Кога стигнавме во долна Матка, веднаш се нафрлив со отворање и средување на моите фарар семејства.

Тука, за разлика од состојбата во скопското поле, пчелите повеќе трошеле за времето на дождливиот бран. Сепак, денес пашата беше изобилна и тие беа тотално мирољубиви.

Отворав во плодиштата и од таму заменував две три рамки со мед или легло со рамки со сотни основи. Овие рамки од плодиштата потоа ги поставував над матичните решетки за медиштата да ги докомплетирам со изградени полупразни рамки.

Практично го завршував средувањето на третото пчелно семејство во Фара опрема, и си констатирав дека сум таргетирал 5 медишта од три семејства, затоа што во последното матицата ја изолирав со матична решетка на само еден спрат, во кој пред тоа наместив дури 5 рамки со сотни основи (благо Демарирање) - кога пристигна мојот пријател од краткото отсуство и излегувајќи од колата веднаш почна да извикува: се ројат! Ова семејство сега се рои!

Покажуваше на вториот сандак од првиот ред - на сосем спротивната страна од пчеларникот! Јас ова изројување, занесен во суредувањето на моите фарар сандаци, воопшто не го забележав!

Мојот пријател беше мошне возбуден - небаре него го фатила роевска грозница.

Бргу, извикуваше, бргу, да го собереме - да не ни избега...

А ројот веќе одбра да се консолидира на едно ниско оскорушче, десетина метри од пчеларникот.

Додека јас, ни малку возбуден, се обидував да си ги докомплетирам белешките на картончињата од сандаците, мојот пријател грабна еден празен сандак, најде неколку изградени стари рамки и трчајќи му се пушти на ројчето.

Му постави две рамки одозгора и возбудено и нетрпеливо чекаше да види дали пчелите ќе преминат на нив.

Најпосле и јас дојдов да го видам тоа чудо и откако дел од пчелите преминаа на рамките се обидов да ја барам матицата - со подготвен кафез во раката...

Најпосле ја здогледав и по неколку неуспешни обиди, ја фатив и ја затворив во кафезот со шеќерно тесто.

Потоа беше едноставно - само пчелите да се истресат во сандакот поставен под оскорушчето и кафезот со матицата поставен врз рамките.

Со поклопната даска само го подзатворивме сандакот (даската ја поставивме малку искривено дијагонално) одозгора ставивме стиропор со камен, и си заминавме додека пчелите се прибираа во него.

Планот, што на крајот од денот беше и реализиран, ни беше семејството од каде што излезе ројот да го префрлиме на нова локација во пчеларникот, а на неговото место, вечерта да го поставиме ројот докомплетиран со рамки со сотни основи, а и со медиштата и со пчелите во нив, од роевското друштво. Тоа роевско семејство, на тој начин ќе загубеше уште повеќе излетници, и после краткотрајното гладување (без излетнички), ќе престанеше да се рои понатаму - а пак ројот ќе можеше, засилен, да биде максимално медоносен.

Работевме уште многу други работи на овој пчеларник, но кога дојде еден часот после пладне, се решивме дека доста ни е - и дека е време да направиме ручек-пауза.

Иако Дадант-Блат сандаците беа ѓаволски добри за развој - не можеше крај да им се фати во нагонот да се изројуваат! Сега се виде колку вреди фарар опремата - во неа пчелите како да не знаеја што е тоа роење. И не знам како, ама како да знаеја кога треба да бидат во максимална сила - а тоа се случуваше токму во овие денови.

Мислам дека кога ги отворавме овие ДБ сандаци една од најголемите грешки што јас и мојот пријател ја правевме, беше да не правиме дар-мар во распоредот на рамките од сандаците кога правевме прегледи, т.е. ги отворавме.

Премногу често ни се случуваше да отвориме сандак, да подигнеме една рамка, да ја вратиме назад на истото место и позиција, констатирајќи дека е се в ред - а секогаш, буквално секогаш на пролет, сметам дека треба да се прави разместување/ротирање на позициите/распоредот на рамките во сандакот.

Дојдете пак... Постот ќе продолжи...

Денови на изобилна паша

2014-06-13T20:26:00.002+02:00

Пожолтуваат житните култури во скопското поле - жетвата наскоро треба да почне.

Вчера, враќајќи се од пчеларник, додека го возев стариот шантрав точак низ скопското поле, ми се чинеше дека само треба да забрзам малку, да пружам рака - и ќе ја допрам големата светла жолта топка - месечината!

Месечината беше ниска и беше толку голема и светла што мене ми предизвика некакви чудни меланхолични емоции.

Има големо бреме, си мислев, за оној што разбрал колку кусо е човечкото постоење на оваа наша планета, загубена во милијардите слични на космосот.

Од првите денови кога ноќните температури се зголемија а и дневните почнаа да личат на летни.

Речиси половина од куќните пчели на некои семејства ме чекаа вака - молејќи да им овозможам поголема вентилација (класични подници).

Бев толку занесен со средувањето на пчелните семејства што едвам го регистрирав доаѓањето на мракот.

Некако при крајот на денот, трошејќи ги рамките со сотни основи, налетав на едно безматично семејство што сум го заборавил.

Беше на само едно фарар спратче и освен уште две-три рамки на кои доминираше леглото, сите преостанати му беа полни со мед и полен.

Толку полни, што медот беше пред затворање.

Решив да го спојам преку избушена новинска хартија со друго семејство, исто на еден ФР спрат, кое го донесов на неговата позиција. Ова ќе му биде медиште, си помислив.

На местото од пренесениот сандак инсталирав спрат во кој ги поставив рамките со легло и пчели од еден од троделните оплодници.

Неговата матица ја сместив во кафез со доста шеќерна погача, за да ја спасам од првиот налет на излетниците кои ќе се вратат на старото место.

Тоа е истата онаа шема, опишана во мојот пост за пчеларскиот балет, што некако, како желба за рутина, ми се наметна.

Оваа година рутинското работење некако почна да ми недостасува! Во други, пак, понормални години од оваа, рутината обично ми збоктисува.

Веќе десетина дена пчелите на овој пчеларник имаат во природата повеќе нектар отколку што можат дневно да потрошат и медните резерви се зголемуваат и зголемуваат.

Малку, срамежливо, медните рамки сега веќе се забелени од новиот восок што го лачат младите пчели опиени и сити од континуираниот доток на нектар со кој натоварени доаѓаат пчелите-излетнички.

Оваа ситуација не само што ја најави, туку и ја потврди навистина енормно силниот мирис што во градот Скопје доминираше неколку дена - како никогаш досега - мирисот на медењето на липите.

Липата им беше една од главните паши само на пчелите од градот, но сепак навестуваше дека насекаде во околината веројатно се случува истото - многу влага и многу топлина - идеални услови за собирање мед.

Конечно дојдоа веќе предолго очекуваните денови на изобилна паша - и тоа, токму во вистинскиот момент за пчелите: кога роевското расположение дојде речиси до степен на непостоење.

Состојбата со паша во долна Матка остана непроменета - дури стана и полоша. Необјаснив феномен, кога се има предвид богатството на разновидна цветна флора...

Благодарение на добриот вид и пчеларската интуиција, мојот компањон-пријател забележа рој на дрво во близина на пчеларникот.

Ројот не беше голем.

Но откако му ги поставивме овие рамки, од кои една беше со легло - ројот одлета!

На долна Матка играта со роевските матици се уште немаше абер од престанување.

Роевски матици излегуваа од сите страни...

Ако внимателно се гледа - ќе се види матицата.

Ова е типичен роевски матичник за годинава - и ете каква матица излегува од него.

Неколку млади матици фатени и затворени во кафези.

Еве еден од истите тие кафези, два дена подоцна - пред додавање во оплодник што загубил матица.

Првите јајца на младата оплодена матица од средината на фотката под оваа.

Градежна рамка од оплодник - знак дека матицата е присутна/оплодена.

Освен трошењето на рамките со вградени сотни основи, друга главна задача во работењето ми беше слабите пчелни семејства, кои се досега беа на еден фарар спрат, да ги проширувам со медишта.

Овие медишта ги создавав со тоа што вадев по една рамка од медиштата на силните (ги оставав на девет) и кога во еден спрат ќе соберев 7 рама, додавав уште два рама со зрело легло и мед од слабото семејство, па ги поставував над него, одделени со матична решетка. Се разбира, на местото од одземените рамки во ФР плодиштето поставував сотни основи.

Деновиве вака трошев/поставував сотни основи, проширував стеснети семејства и го зголемував капацитетот на медиштата - се во едно!

Дојде време и вториот купувач на нуклеуси, Владо, да си ги земе своите деленици...

Спремни за транспорт - сепак на еден од овие, на подницата имаше скриена дупка.

Купот надоградено трутовско саќе. ЛР рамките на купувачот, поставени во Фарар спратовите вршеа улога и на градежници.

Новата локација за купените деленици - на падините на Скопска Црна Гора.

Најновата вест, од вчера, ми беше фактот дека некои од семејствата веќе започнаа да ги запечатуваат медните рамки - нешто што на оваа локација до сега не сум го видел. Обично, во нормалните години, рамките беа, во најдобрите ситуации, полни, ама пашата во ова време ја снемуваше и... Во најголем дел, заклопувањето си остануваше недовршено!

Сега пчелите почнуваа со заклопувањето а за пашата немав впечаток дека се намалува - напротив, пашата беше топ!

На секој пчелар, верувам му претставува посебно задоволство кога ќе го отвори истиот сандак од пред 5 дена и ќе забележи дека работите во него “се движат“. Дека сотните основи што ги додал се изградени и заполнети со легло, мед или полен, дека семејството го одржува, и дури и шири леглото или пак дека пашата е посилна од матицата...

Поради комарците, работењето со пчелите после 17 часот е невозможно без ракавици. Примерок на рамка од која се гледа доминацијата на пашата над матицата.

Од друга страна, се уште не можам да разберам што се случува со локацијата на Долна Матка, каде и при последната посета, пред една недела, состојбата со пашата беше мизерна - беше, дури помизерна и од неделата пред тоа, затоа што пчелните семејства очигледно трошеа и повеќе отколку што внесуваа.

Од големиот избор на расцветани ливадски растенија, во долна Матка, во близина на пчеларникот најдов пчела само на ова бело цветче... (средина на фотката)

Македонија си е со пчелната паша - микро-локална!

2014-06-04T14:16:00.001+02:00

Што значи тоа: “микро-локална“?

Е па тоа, јас и мојот пријател-компањон, го спознавме тврдо и фактички деновиве, кога после не знам ни сам колку долго време, за прв пат во ист ден ги посетивме и двата пчеларника на Матка.

Во прегледувањето на пчелите во Долна Матка бевме фрапирани од прекинот на пашата што се случил, една недела и повеќе, од порано.

Пчелните семејства немаа венци од свеж мед околу подрачјата со легло, дури најдовме еден нем оплодник на кого пчелите до последна му беа на подницата - мртви од глад!

Последниот пат кога бевме тука, плускаше свеж нектар од рамките кога тресевме пчели а сега, сега пчелите живееја од денес за утре - преку ноќ го трошеа она што успеале да го соберат преку ден.

Несватливо...

Особено затоа што природата во околината беше во полн цвет - имаше голем број разновидни расцутени ливадски растенија а и чалијата почнуваше да цвета.

Очигледно имало неколку критични денови кога пчелните семејства на оваа локација не можеле да дојдат скоро ниту до грам нектар од природата.


Необјасниво голем број мртви пчели пред овие два сандаци!

Посилните семејства биле спасени од нивните претходни медни резерви, но ете, еден од оплодниците немал таква среќа - остана нем сведок на оскудицата, со една рамка затворено легло и сите негови пчели на подницата.

Мртвите пчели кога биле живи покривале 2 ДБ меѓурамковни улици.

Овде, двата пчелни сандака на кои мојот пријател ја испробуваше методата со изолација на матицата, на само три ДБ рамки со легло - се покажа како тотално промашување.

Измина и третата недела откако ова изолирање беше направено и пчелите единствено имаа донесено малку мед во медишните рамки, директно над изолаторот со матицата.

На останатите рамки, во плодиштето имаше само малку свеж нектар, полен, и проретчени пчели кои веќе ги напуштаа рамките блиску до ѕидот на сандакот, ѕидот од спротивната страна на матичниот изолатор.

За овие пч. семејства фрлената коцка донесе тотална загуба - дури, едното од нив поминало низ роевски период - и сега го најдовме без матица (матицата му беше со скратени крила): само со матичници во изолираниот трорамковен дел.

Толку остана од ветувањето за сигурни 30 килограми мед, што ги добивал пчеларот кој што оваа метода ја работел и му ја препорача на мојот пријател.

Моите семејства во фарар сандаци на оваа локација овој пролетен период го минуваа без роевски нагон, но во некоја спора развојна линија - небаре е април. Матиците им беа оплодени на овој пчеларник и, сметам јас, имаат многу бош сперма во своите спермотеки, по потекло од сродни трутови - иако морфолошки беа првокласни.

Искрено, се сомневам дека ќе соберат нешто мед за мене, освен ако оваа година пашата не се продолжи невообичаено.

На самото место, во близина на пчеларникот, очигледно беше отсуството на цветот на мајчината душица - во меѓувреме таа прецветала.

Кога истиот ден стигнавме на пчеларникот во Горна Матка, беше очигледно дека тука мајчината душица се уште е во полн цвет.

Ова семејство едвам презими во овој нуклеус. А сега...

Тука и нуклеусите и оплодниците си имаа донесено доволно резервен мед. Рамките беа подзабелени и некаде делумно запечатени со бели восочни капачиња.

Како да стапнавме, со еден чекор, од пеколот во рајот!

Некои семејства се уште си ги влечеа проблемите со роевскиот нагон што тука, при последната наша посета, констатиравме дека беше премногу силно изразен.

Два или три рама со легло подигнавме во горно спратче а долу му поставивме празни рамки и сотни основи. Меѓу спратчињата поставивме матична решетка.

Тука, од увидот само во едно-две, констатиравме дека семејствата каде мојот пријател направил изолатор за матицата беа во мошне добра кондиција, донеле по цел спрат мед, но леглото се уште не беше излезено во плодишниот дел затоа што изолацијата беше направена повеќе од една недела подоцна од таа во Долна Матка.

Се решивме да не ги гибаме, но беше задолжително по една недела да се ослободат матиците, за семејствата да не завршат десеткувани како што ни се случи долу.

Кога се гледа фоткава во оригинална големина, во центарот на овој природно изграден трутовски сот, во трутовските празни ќелии, можат да се видат капките нектар, депониран тука од пчелите заради негово згуснување...

И најпосле, следниот ден јас бев во пчеларникот во скопското поле, каде ситуацијата со пашата беше ни таму, ни ваму.

Имаше паша, пчелите носеа, но не до толку за да се видат забелени рамки.

Некои семејства, како ова, ми беа буквално заборавени - неотворени цел еден месец.

Кога во трутовско саќе пчелите депонираат нектар - пашата е добра!

Некои од семејства веќе се стабилизираа и почнаа да работат на носење медни резерви, и јас нив им го подредував леглото и им го сепарирав медот во медишта, преградени со матични решетки од плодиштата.

Се зафатив со таа работа, непланирано, и на крајот си бев лут самиот на себе си, бидејќи доаѓањето ми беше со цел да ја подготвам платформата за селидба, а не да ги чепкам медарите.

Но како и пчелите, и мене ме понесе фактот, што сепак, се создаваат какви-такви вишоци од мед, за кои што, по се изгледа, веќе стигнав да ја загубам надежта.

Секогаш го вадам трутовското затворено легло. Има тука доста заробени крлежи.

Тука, се чини, пашата осцилираше после секој паднат дожд.

Тогаш се засилуваше до максимум и потоа опаѓаше - се до наредниот дожд, кој во минатиов временски период, паѓаше периодично, на неколку дена.

Не можев да одолеам а да не пробам од делот од саќето, над леглото, каде имаше мед.

За крај, да кажам дека Македонија е земја пребогата со микро-локации каде условите за пчеларење (и се друго) се мошне поразлични - и тоа, на само два километри воздушно растојание.

Меѓу пчеларниците на Горна и Долна Матка има само 1800 метри воздушно растојание, но се разликуваа како црно и бело, како небо и земја!

Два дена после пчеларскиот балет

2014-05-28T07:45:00.002+02:00

Претпладнето, додека децата беа на школо, започнав со средување на овој голем куп стари рамки.

Сакал-не-сакал, вчера мораше, на пчеларникот во скопското поле да работам со ракавици.

Комарците се “роеја“ - а мојата крв, очигледно, за нив како да е создадена.

Една од главните цели на вчерашното мое доаѓање тука беше да ги проверам резултатите од “пчеларскиот балет“ од пред два дена.

Ги отворив скоро сите субјекти на “пчеларската игра“, и констатирав дека матиците се во ред, примени и суверени - особено тоа беше важно за новите млади матици кои требаше да бидат примени практично од старите пчели - нешто што во принцип (при нормални услови) не е препорачливо да се направи.

Имав неколку конструктивни коментари на мојов минат пост од мојот драг пријател Никола Симитчиев, кој пчелари во Демир Капија, и сакав да се уверам во мојата “уметност“.

Затоа, што јас оперирам во конкретни услови во кои се вклучени милион фактори од кои многу важни се: пашата, времето, состојбата во пч. семејства, карактеристиките на опремата, и што е исто така мошне важно: намерите кои ги имам со тие семејства за понатаму.

Од хартијата меѓу двете семејства - нема ниту трага.

Еве во што се претворила хартијата под едно од спојуваните семејства со мрежаста патосница.

Во приемот на матиците кои беа додадени во комплет со нивните плодишта и пчели - немав никакво сомнение, но кај нивните стари места, запоседнати од многу слаби пчелни нуклеуси со нови матици - имав сомневање и, навистина, кај еден од нив, пред сандакот имаше околу 50 мртви пчели - сите од ред, млади.

Тој мал погром се случил, сметам јас, пред да дојдам, во вториот ден, кога некои од пчелите на новата локација, го направиле својот прв облет после преместувањето - т.е. не го направиле овој облет уште првиот ден.

Бидејќи летото на овој нивен спрат беше исто/непроменето, непречено си излегле без да си направат “ресет“ на нивната локациска меморија и се вратиле на старото место, каде биле масакрирани од довчерашните сестри, бидејќи, за разлика од класичните излетници, во своите медни желудници тие не носеле мед.

Кога го отворив тоа семејство со нова матица и стари излетници, јас констатирав и огромна количина пчели - значи се беа вратиле многу повеќе пчели, компаративно со другото семејство, каде немаше ваков проблем.

Мораше да му додадам уште една рамка со сотна основа и една градежна рамка со жица.

Многу пчели и висеа на поклопната даска. Матицата беше примена.

Сега овие нуклеуси беа подготвени за кондиционирање на нивните нови млади матици, со додавање на рамки со легло од други пч. семејства - а порано не беше така, бидејќи немаа доволно пчели ниту сопственото првично легло да го одржуваат (видете Појмовник).

Во другиот нуклеус немаше толку многу пчели.

И тука, во вториот нуклеус, матицата беше примена.

Во преостанатиот дел од попладнето се занимавав со отворањето на запоставените пчелни семејства - што не сум ги видел десетина дена и повеќе.

Ова е дело на матицата што долго и безуспешно ја барав. Лево: рабтничко легло 100%. Десно: трутовско легло 100%. Горе: “диво“ саќе залепено на поклопната со две третини работничко саќе. Ова семејство имаше јајца во матичните чаури! Го префрлив на нова локација врз друго семејство, на мрежа.

Очигледно беше дека пашата овие денови е исклучително добра. На оваа локација не паднал град туку само дожд и тоа влијаело мошне поволно.

Проблемот со нужноста да се прошируваат пчелните семејства деновиве го решавам и на тој начин што овие семејства пренатрупани со пчели ги префрлувам на нова локација, врз други семејства, со подница од мрежа, како прв чекор во создавањето на двоматични семејства.

На старата локација, нивните излетници ги примаат или новите нуклеуси, со млади матици, или соседните семејства - ако се производни - со нивно мало поместување.

Пчеларникот го напуштив кога дневната светлина ја забораваше земјата...

Мајски пчеларски балет

2014-05-25T23:14:00.003+02:00

Кога бев почетник во пчеларењето, како и сите други почетници многу сакав да читам пчеларска литература - особено кеиф ми правеа написите и книгите за техниките на пчеларење (тогаш ги нарекувавме “технолигии на пчеларење“).

Од ваму - на таму, одозгора - одоздола, преврти - заврти, одземи - додади... На фантазирањето после читањето на тие техники му немаше крај!

Бидејќи денес сум баш добро расположен, а тоа е затоа што не ме затера и денес, малерот со кражбата на сандаците од вчера, решив да му го направам кеифот на мојот пчеларски пријател Горан П. - да направам рапорт.

Рапортот тешко ќе може да се обликува поинаку, во вториот попладневен дел од денот - освен како типична техника на пчеларење.

А првиот дел од денот помина мошне добро, бидејќи во договореното време се јави купувачот на пчели Зоран Ристовски, со намера да си превземе уште четири од вкупно 6-те преостанати пчелни семејства.

Пакување за безбеден транспорт - опремата беше нова - без прополис!

Бевме на пчеларникот во скопското поле и за три часа, ја завршивме операцијата на одење, враќање, префрлување на неговите рамки во неговите сандаци, врзување за транспорт.

Многу време требаше да се најдат матиците, особено во еден од сандаците кој имаше легло на два ЛР спрата. Матиците ги обележувавме пред да ги префрлиме заедно со 5-те негови ЛР рамки.

Истовар...

Кога ги донесовме на неговата локација, од другата страна на Водно, кај идниот Сончев град, ги прегледавме претходно донесените четири семејства.

Уште две пч. семејства недостасуваат за малиот нов пчеларник да биде комплетен.

Две од тие семејства се истакнуваа - едното беше особено силно, а другото беше најслабо - тоа, најслабото, беше со токму онаква сила, каква би требало да има на почетокот од мај, кога беше договореното време за превземање.

Најсилното од новите семејства...

На неговата локација сега имаше одлична паша, пчелите одлично ги градеа сотните основи, па ете, преку овој мој пост, се сетив да му дадам еден технички совет на мојот купувач, кој знам дека е и редовен читател на овој блог.

Ако сака да ги изедначи по сила и развој овие две пчелни семејства, во конкретните негови услови, ќе треба само да им ги замени местата (едното да го префрли на местото од другото).

*****
Првите попладневни часови ги поминав дома, откако купувачот Зоран ме врати и преземените пчелни семејства си ги плати.

Не ми се излегуваше од дома, главата ме болеше, веројатно од ненормалниот крвен притисок, но после испиеното кафе, морав да се одлепам од троседот и да го “запалам“ точакот - во правец на пчеларникот во скопското поле.

Таму ме чекаа две безматични силни семејства - дел од оние што ги превзеде купувачот.

И тогаш, почна мојот пчеларски балет...

Уште од претходните денови на овој пчеларник ги бев вратил првите четири троделни оплодници од оплодувањето на друга подалечна локација.

Го најдов оној троделен оплодник кој ми беше нотиран дека слабо стои со бројност на пчели.

Најпрвин ги проверив сите негови три оплодници дали имаат матица. Имаа.

Потоа подготвив два кафези - ги наполнив со шеќерно тесто на деловите од каде требаше матиците да бидат ослободени.

Подготвив и три празни тела (Фарар) од кои за едното ми требаше + и подница и капак. Оваа подница што ја употребив беше специфична во тоа што имаше странично лето (а + на секој спрат имам кружно лето).

Префрлување на рамките од оплодникот во ново стандардно Фарар тело.

Најпрвин го отворив најслабиот оплодник со една рамка затворено легло и мошне малку пчели.

Новооплодена матица!

Ја најдов, ја обележав и ја префрлив неговата матица во кафезот со погача.

Потоа ги префрлив неговите рамки во едно од празните тела и додадов неколку изградени темни/стари празни рамки од резервните.

Делот со мал отвор на кафезот, затворен со шеќерно тесто се наоѓа во рамковна улица (празниот простор меѓу рамките).

Го однесов ова тело со 5-6 рамки до местото на пчелното семејство каде ќе му биде новата локација.

Ова е едно од одбраните семејства на кои итно му требаше проширување - пчелите почнуваа да висат пред сандакот во брада!

Потоа се упатив кај едно од безматичните семејства и му ги тргнав сите тела оставајќи ја само подницата (безматично беше веќе повеќе од 5 часа).

Се вратив назад кај семејството што требаше да го додадам. И него го подигнав оставајќи му ја само подницата, и го пренесов на подницата на безматичното.

Ете го тоа истото, на новото место - на подницата од безматичното.

Откако му ја тргнав неговата поклопна даска и му ја пренесов и поставив одозгора на нуклеусот со нова матица во кафез, го поставив и овој нуклеус врз подницата на семејството што беше одбрано за да го засили и оматичи безматичното семејство - а критериум за одбирање беше, матицата да биде добра, да му се сите 10 рамки со легло и практично да бара итно проширување со нов спрат.

Нуклеусот (црвен) на местото од сандакот на чие семејство му требаше проширување. Ианку тоа беше едно од оние три семејства кои ги пратевме на овој блог - што презимија во троделен оплодник!

Го затворив комплет ова семејство-нуклеус - целта е тоа да прими добар дел од пчелите-излетници пред да падне ноќта, тие да ја прифатат и ослободат матицата, а утредента, кога ќе дојдат и преостанатите излетници, таа матица да си има одбрана и сигурен прием.

Се вратив на локацијата на безматичниот.

Подготовка за мирно спојување.

Одозгора му поставив лист од избушена (со пенкало) новинска хартија и врз неа - спратот со комплетното безматично семејство.

Го затворив и него, и истата процедура ја применив потоа за следниот нуклеус од оплодникот, за другото семејство со сигурна и добра ланска матица и за следното безматично семејство.

Најсилниот од трите оплодници на подница со лето на топло.

Најпосле, преостанатиот трет најсилен оплодник го префрлив (рамките) со претходно обележаната матица во новото тело со подница и лето “на топло“, го опремив со дополнителни рамки, го затворив со новата поклопна даска и капак, и без да ги тресам преостанатите пчели одозгора му го поставив празниот отворен троделен оплодник.

Намерно го поставив овој спрат вака накосено за да ги прими излетниците од сите три оплодници (уште едно лето има на спратот).

Ете...

Кој разбрал - разбрал.

Кој не разбрал - тоа е!

Целта на оваа операција ми беше да ги оматичам безматичните силни пч. семејства на брз и сигурен начин и при тоа да им ја вратам производната сила - истовремено овозможувајќи им на новоспарените матици да продолжат со несење јајца на поголем број рамки.

Лесно се забележуваат новите два засилени сандаци - со повисоки ЛР спратови!

Лесно е, и убаво е, да се гледа балет - но кога би требало тоа да се направи/повтори од почитуваната публика - јасно е - за тоа, потребни се да постојат мноштво од предуслови.

Затоа, бидете си вие попаметни од мене - не фантазирјате премногу!

Со неизлечиви болести и со јаловост да им се сотре семето на арамиите!

2014-05-25T07:40:00.001+02:00

Вчера денот не ми тргна како што посакував.

Работата не ми одеше.

Ај што ме нервира кога морам да зажичувам рамки, ама требаше да зажичам малку, само 12 рамки, за да ми бидат подготвени за додавање во оплодниците, пред преселбата на нова локација, каде сакам новите матици да се спаруваат.

Никако не ми одеше. Неколку пати ми се кинеше жицата на затегнување - а капак на се ми беше, што морав на една рамка три пати тоа да го правам.

Работењето и поправките на тие 12 репарирани рамки премногу време ми одзеде, така што се откажав од одењето на пчеларникот во скопското поле.

Најпосле ми се јави мојот пријател-компањон, за да ги земеме оплодниците од Долна Матка и да ги префрлиме на новото место.

Оплодниците што чекаа преселба.

Пред крајот на претходниот ден јас дојдов сам на тој пчеларник и пресадував роевски матичници во нив а за тогаш ги немав подготвени тие потребни 12 градежни зажичени рамки што недостасуваа.

Мојот пријател имаше некој период на свадби - завчера една, денес друга и брзаше да стигне секаде.

Најпрвин во пчеларникот влегов јас и ги сработив оплодниците без ништо да забележам...

Дури откако дојде мојот пријател, тој беше оној што забележа дека недостасуваат еден сандак и еден нуклеус!

Се гледаат двете празни места каде беа сандакот и нуклеусот.

Арамиите завчера дошле веднаш по моето заминување од пчеларникот и ги украле.

Нуклеусот беше бојадисан со карактеристична црвена боја а рамките и на двата сандаци се покуси за еден сантиметар од стандардните.

Ете како изгледа еден таков нуклеус.

Аир да не видат од тие пчели и сандаци двајцата арамии и сите други што им помагале!

Тешка неизлечива болест да ги фати од која што ќе умрат тие и нивните деца (ако, пред да украдат, ги создале)!

Затоа што трудот наш што беше вложен во тие пчелни семејства беше голем и парите што ги плативме за да го купиме тој нуклеус и сандакот беа чесно и со мака заработени - мака што е илјада пати поголема од таа што ја осетиле додека украдените сандаци ги носеле.

На овој начин, со крадење, никој, никогаш додека е жив, нема да стане пчелар!

Стекнатото со арамилак секогаш зрачи со негативна енергија, па за арамиите-пчелари, во нивниот живот, пчеларењето секогаш било и останало само неповратно загубено време а медот што арамијата ќе го проба од украдените пчели, сигурно ќе му донесе горчина и јаловост во неговата фамилија!

Веднаш пријавивме во полиција, но заради обврската со свадбата на мојот пријател и затоа што требаше да ги преселиме троделните оплодници, немавме време да почекаме околу час, час и половина, за кое време ни рекоа дека ќе дојдат да направат увид.

Не, тешко е со зборови да се опише маката од бељата што не снајде!

Додека се враќавме во градот носејќи ги оплодниците, јас и мојот пријател-компањон се обидувавме да се тешиме еден со друг.

Машки е да се издржи нанесувањето на неправда, но машки е, и да се признае, дека боли тоа кога не ти се цени трудот и времето!

Мрежата на оградата е налегната на местото каде еден од арамиите се прекачувал.

Ќе мора да превземеме нешто за да го отежниме крадењето, кое било и останало еден од најглавните проблеми на македонското пчеларство - проблем поради кој што нашето пчеларство со децении не може да напредува.

Прополисот на моите раце

2014-05-24T07:18:00.001+02:00

Сите ние, пчеларите, сме различни луѓе.

Така е тоа и по прашањето: дали да се работи со пчелите голорак или пак со ракавици?

Јас работам голорак.

Мора да признаам мене многу ми се бендисува мирисот на прополисот на моите раце...

Најчесто кога се враќам дома од пчеларник, особено кога се возам со кола, знам да си ги кренам, дури ги допирам, дланките и прстите до носот - обожувам длабоко да го вдишувам тој мирис!

Мене тој мирис на свежиот прополис ми е апсолутно прекрасен!

Некако, секогаш кога длабоко ќе го вдишам, си добивам потврда дека нема цена ова што го правам и дека сум си ја нашол вистинската работа за мене.

Единствената маана на овие мои прополизирани раце лежи во фактот што јас сум градски човек и сите останати луѓе во градот имаат уплав од нечисти раце - а прополизираните раце изгледаат ептен нечисто.

За градските луѓе во мојот град Скопје, прополизираните (нечисти) раце се речиси сигурна асоцијација на нешто лошо - и грозно им е да се поздрават (ракуваат) со секој што на своите раце има нешто од она што го работел.

Оваа особина, верувајте, за многумина граѓани, пчеларството го ставило на списокот на непожелни, ниски и нечисти занимања - затоа што во нашево општество општ респект (култ) за работниците и работништвото напросто нема.

Има вакви исклучоци како мене, но на нив останатите граѓани гледаат со страв измешан со жалење: “Кутриот, не се снашол во животот!“

Ете, тое е една од причините зошто многу мои колеги работат со ракавици - и, при тоа, убеден сум, губат - губат мошне многу од вредностите што можат да се добијат при дружењето со пчелите.

Ракавиците, сметам јас, се дел од неопходната основна опрема за пчеларење - но никако не се за редовно користење.

Оној што смета дека мора редовно да ги користи - напросто залутал во пчеларењето, а за “залутувањето“, сум видел досега, има многу разновидни мотивации - но карактеристично е тоа дека тие луѓе, залутаните, подоцна, откако ќе го напуштат, на своето пчеларење гледаат како на една, покуса или подолга, епизода од нивниот живот - преполн со обиди во разни други дејности/занимации.

А вчерашниот ден мене ми беше како суден да го минам на седиштето од некоја кола - се изнавозев вчера.

Бев на скоро сите страни од Скопје - но, главно, тоа беа пчеларски потреби, и додека возев, брзајќи да стигнам, најголемо задоволство ми беше што, ете, барем толку можев - да си го мирисам прополисот на моите “нечисти“ раце.

*****
Невозможна мисија е да се опише еден сончев пчеларски ден во мај без тоа опишување многу да одземе од следниот ден - а сите пчеларски денови во мај вредат како злато...

Затоа, во продолжение, еве само неколку интересни фотки од моите неколку изминати мајски денови, кои јас, барем ќе се потрудам да ги коментирам - а верувајте, и тоа е работа за која ми требаа неколку часови од денов.

Деновиве после багремовата паша доминира ливадата.
Мајчината душица ја има како никогаш досега.

На пчеларникот во Горна Матка речиси секое второ пч. семејство е во изнудена роевска состојба.
Ваквите нископрофилни матичници се правило!

Мојот компањон-пријател вадеше млеч - и на тој начин го компензираше загубениот мед.

Изненадувачка е количината на млеч што може да се извади од едно посилно роевско пч. сеемејство,
ако се отвори во вистинскиот момент - пред затворање на матичниците.

Неможноста редовно да ги прегледуваме сите семејства резултираше со вакви слики.

Се разбира дека само трутовското саќе е актуелно.

Ова додавање на сотни основи, требаше почесто да го правиме, ама...

Неколку дена не стемнуваше на истиот пчеларник
- работењето со роевски друштва одзема премногу време.

Мојот пријател подготвува изолирање на матицата на само три ДБ рамки.

Ете го еден од ретките обиди за изројување што го констатиравме.
Матицата со потсечени крила завршила под сандакот.

Во барањето и фаќањето на матицата под мрежата на подницата загубивме најмалку 15 минути.


Најпосле ја фативме...

... И ја пуштивме во изолирсниот дел од сандакот.

Пчели веднаш се собраа на местото каде само неколку минути беше оставен кафезот со матицата...

Тој ден пак сонцето ни зајде а сите пчелни семејства не успеавме да ги отворииме...

На небото деновиве облаците беа живописни како ретко кога до сега... Да ги гледаш и да одмориш душа!

Типично истенчена матица во подготовка за лет/роење...
Еве ја на посета кај една нејзина ќерка - потенцијална заменичка!

Дел од постапката на правење двоматични семејства во пчеларникот кај скопското поле.
Откако неколку дена беа поделени со мрежа, двете семејства поставени едно врз друго беа обединети со поставување матична решетка на местото од мрежата.

Во подготовка на троделните оплодници користев еден рам со затворено легло и една рамка со мед или полен, како на сликава, со пчелите на нив.

Еве ја матицата што “успеав“ да ја осакатам со фломастерот за облежување, но...

...но, нема причина за загриженост, затоа што пчелите решиле уште пред тоа дека треба да ја сменат.

Ете го рамчето кое го додал мојот пријател Горан, на кој му асистирав вчера во пронаоѓање на матицата-трутуша.
Леглото што било додадено, наместо да послужи за правење на матичници - уредно биднало заклопено!

Ако досега не сте виделе состојба на пчелно семејство со колку пчели - толку трутови: еве видете како тоа изгледа!

И ете...
Засега толку...

Луда година што одбива да влезе во нормала

2014-05-18T11:02:00.002+02:00

Некако, на пчеларската депресија што ме зафати после првиот поголем и мошне долг дождовен бран, се надоврза и недовербата во смислата на пишување на овој мој пчеларски дневник.

Јас сум речиси 100% убеден дека во иднина ваква пчеларска година нема да се повтори, така што евентуалните поуки од ова, овогодишно искуство ќе бидат речиси бескорисни за понатаму.

Иако, обично си се придржувам до мојот личен принцип, да направам се што е во моја моќ за работата со која сум се зафатил да успее, годинава во моево пчеларење ниту одев до тој максимум, ниту пак сметам дека тоа ќе направеше некоја разлика.

Изминатиов, практично втор дождовен бран, како и првиот се одликуваше со необично ниски ноќни/утрински температури.

Како резултат на тие температури, сметам, пчелите беа принудени да се збиваат во клубе, сепак не толку цврсто клубе како зимско, но, ова однесување, придружено со честите дневни врнежи придонесе пчелите - и покрај тоа што беа на работ на смртта од глад - да влегуваат во состојба на притеснетост, и некаков принуден нагон за роење.

Резултат на оваа состојба беа роидбените матичници - но матичници што беа под секоја стандардна норма: помали (скусени) и помазни од нормалните.

Рамка од пчелното семејство кое требаше да биде превземено од купувачот Зоран Р.

Ако ова треба да бидат природни роевски матичници
- и баба ми ќе требаше да биде манекенка!

Најчесто старите матици беа подготвувани за изројување, беа станати тенки и со драстично намален интензитет на несење - но самиот чин на изројување се пролонгираше и пролонгираше до степен на неслучување.

Многу пчелни семејства, веројатно делумно и зависно од интензитетот на пашата (багрем и др.) се пишманеа, т.е. ја забораваа намерата да се изројат, едноставно беа зашеметени од тие осцилации во температурите (кога преку ден, беше топло, го освојуваа со своето присуство целиот сандак) и пашата (која беше на моменти преизобилна, па нектарот мораше да се разнесува по целиот сандак).

Оваа “топло-ладно“ ситуација траеше необично многу долг временски период - со денови, со недели - и се уште трае, кога го пишувам овој пост.

Најдобро, се чини, во целата оваа заврзлама со континуирани студени дождовни периоди поминаа, барем досега, оние пчелни семејства кои се одзимија како најслаби - само ним, оваа ситуација им одеше во прилог (ако беа прихранувани).

За мене лично, доста демотивирачки делуваше и фактот што купувачот на пчелни семејства, за кого, заедно со мојот пријател-компањон, вложуваме дополнителни напори, имал лош финансиски период и не си ги превзеде пчелните семејства во оптималниот период.

Г-динот Ристовски беше спречен да си ги земе веднаш порачаните и готови за делење пч. семејства.
Во меѓувреме се појави уште еден купувач на три исто такви пч. семејства - Зоран е сликан покрај едно од нив.

Заедно со дождот, тоа предизвика неколку од семејствата ангажирани за него да влезат во зрела роевска состојба - до степен на предизројување.

Две од неговите (во ДБ) влегоа во роев нагон при првиот студен дождовен бран, а вчера тоа го констатирав и со едно од четирите пчелни семејства, ангажирани за него во пчеларникот во Скопското поле - како последица на вториов бран.

Вчера (сабота) залетан - понесен од убавиот неколкучасовен сончев период, што уследи после раноутринското тмурно дождовно будење - на прагот од пчеларникот се појавив токму кога започна уште еден дождовен период.

Багремот беше во фаза на прецветување, но беше без пчели и со слаб мирис.

Дождот паѓаше речиси еден час а јас се врткав наоколу со чадор во рака.

На појавувањето на сонцето, и кога се чинеше дека барем малку ќе потрае, пчелите веднаш реагираа со масовен излет.

За помалку од половина час излетувањето на пчелите стана толку масовно што настанаа огромни гужви од забрзани пчели пред влезовите во сандаците.

По интензитетот на летањето јасно ми беше дека едно од пчелните семејства во ЛР сандак, наменето за купувачот Зоран Ристовски, влегло во роевски нагон - и затоа прво го отворив него.

Знам дека минатиот пат, кога пред неколку дена бев на овој пчеларник, на ова семејство му поставив одозгора ФР медиште со делумно полни и празни изградени рамки - и немав време да го ѕирнам - да подигнам некоја рамка. Се некако одложував да манипулирам со овие семејства наменети за купувачот - во исчекување, тој неговото да си го плати и да си го земе...

Сега, т.е. вчера, кога го отворив тоа беше слика на хаосот што годинава пчелите го прикажаа!

Претпоставувам дека овој матичник бил залепен со восок за соседната рамка па при одвојувањето беше скинат.

Имав капацитет/амбалажа од троделни оплодници да поделам едно до две ЛР семејства, па решив тоа да го направам со ова семејство - иако, можев да констатирам дека одлично си работело во медиштето и ако се заборават зрелите матичници и матиците што излегуваа - како да немаше намера да се изројува.

Матицата на фотката подолу вројатно излегла од овој матичник!

Млада матица во потрага по матичници.

Од него направив 4 оплодници со мои ЛР рамки, од кои еден оплодник беше со излезена млада матица на која пчелите не и дозволуваа пристап до матичниците.

Во сандакот на старото место останаа 5-те рамки на купувачот, плус неколку други празни, изградени ЛР рамки.

Непријателско однесување кон нова, тукушто излезена матица.

Неколку минути следев како пчелите од ова пч. семејство заклубуваа една излезена млада матица! (Старата матица, при обавувањето на овој преглед/операција не ја видов).

Потоа ги прегледав и преостанатите пчелни семејства на купувачот Зоран и констатирав дека, фала богу, немаат намера да се ројат.

Едно од нив, кое досега беше во Фарар сандак, го префрлив во негов сандак, поделувајќи го на два дела - па денес ќе мора пак да поминам за на безматичниот дел да му “инсталирам“ нова матица, комплетно со целиот нејзин ФР нуклеус.

Ова е семејство за новиот купувач Владо,
но и семсјтвото на Зоран изгледаше вака пред да го префрлам.

Изглед на сандакот (Фарар) при префрлувањето/делењето на два дела
- еден дел е ЛР а другиот ФР.

Тоа ми беше и последната работа што ја направив пред да побрзам да се вратам дома, за да се подготвам за одење на свадба - на синот на еден наш колега-пчелар!

Инаку, должен сум да кажам дека оплодувањето на првите Јентер матици поминало многу добро на новата локација.

Тревата нараснала - но не пречи за оваа работа. Напротив!
Тревата ја подобрува ориентацијата на матиците!

Таму, при последната посета констатирав дека од 15 оплодници имам 10 оплодени нови матици, три во фаза на оплодување и еден оплодник со матичник - трудот за нив, и едното загубено пчелно семејство, заедно со неговата матица - се покажа на крајот - дека сепак не беше јалов.

Нова тукушто пронесена млада матица.

Пчеларска депресија и оптимизам (од првиот ден на багремовата паша)

2014-05-03T22:06:00.002+02:00

Вчера се вратив од пчеларникот со малку повеќе оптимизам.

Покрај гуштерите, на пчеларникот се појавија првите стари “гости“: желката и...

...Ежицата!

А деновите пред тоа, бев во класична пчеларска депресија.

Школски пример на депресија што го нема во ниту една пчеларска литература!

Во Скопје багремот беше веќе во полн цвет - првите пчели го откриваа...

Уште долго ќе го паметам моментот на претходниот ден (петок), кога на пчеларникот се појавив задишан од носењето на 30-тина литри сируп.

Кој кретен сум јас, си мислев, носам толку прихрана а багремот во околината беше обелен - ден пред отворање на цветовите.

Потоа ги отворав семејствата од шумскиот дел на мојот пчеларник и...

...Само се чудев и чудев...

Три силни семејства што во тој дел од пчеларникот мислев дека ќе ми бидат во топ форма за багремот, а кои ги бев изротирал на 12-ти април - воопшто не се качиле со легло во вториот спрат! Матицата и пчелите останале долу, а рамките со легло што беа качени во горните спратови, беа неодржувани - со легло што ги напушташе последните ќелии...

Тотален застој - тотална стагнација во развојот.

Уште покатастрофална беше состојбата со храна.

Пред очи, за лажичка мед да ми умираше пријател - од тие пчелни семејства нема да можев да му извадам!

Косата мораше да игра овој ден...

Кога завршив со работењето тој ден (завчера) се каев што не ги растворив и последните 10 кг. шеќер што ми останаа дома.

Но и тоа - ми се чинеше - пак ќе беше малку!

Пресметав дека доволно ќе ми беа уште толку литри сируп колку што донесов тој ден...

Но, само половина од приказната за причините на мојата пчеларска депресија беше оваа состојба со неподготвеноста на моите производни пчелни семејства за претстојната багремова паша и долготрајниот недостаток на природна паша.

Другата половина е во склоп на она, за што останав должен од минатиот мој пост.

Кога околу пладне стигнав на пчеларникот тој ден (недела, 27-ми април), се разбира дека веднаш посегнав по отворање на семејството-одгледувач, каде беа оставени на милост-немилост десетината матичници.

Иако се подготвив да видам катастрофална ситуација - руинирани матичници и матични чаури без траг од восочните продолжетоци... Не!

Се си беше во ред!

Матичниците висеа како што и ги оставив а пчелите густо ги покриваа/чуваа.

Еден по еден ги извадив од рамката-носач и ги изселектирав - дури 5 ми беа премногу малечки за да ги земам во обзир - и нив ги тргнав на страна.

Дисквалификуваните матичници...

Од рамките со легло што порано ги бев одвоил, и ги бев поставил во спрат над матична решетка на соседното пчелно семејство, оформив и затворив уште 6 оплодници, на кои им ги додадов поквалитетните матичници.

Потоа се завртив кон семејството кое си ја менуваше својата матица полу-принудно. Решив да одвојам 3 рамки со по најмалку еден поквалитетен матичник на секоја, и така, заедно со пчелите да ги додадам во трите оплодници што ги изолирав/затворив минатиот дождлив ден.

И овие матичници, бидејќи беа создавани во ист период, не беа најквалитетни.

Внимателно, прскајќи со пумпица ги отворав овие оплодници и им ги поставував овие рамки со легло, пчели и природен матичник.

Пред да го “пресадам“ Јентер-матичникот...

Пред да завршам со оплодниците решив да го средам и семејството-одгледувач, за кое сепак зачував два рама со легло и пчели во горниот дел заедно со 5-те послаби неуништени матичници.

Кога...

Ете...

Гледав запрепастено во спратот под матичната решетка, во малкуте раштркани пчели - несвесен дека започнува да ме поклопува депресијата.

Матицата тука дефинитивно ја немаше!

На единствениот бивши рам со легло, имаше по краевите на леглото, уште десетина неизлезени затворени ќелии со преладено работничко легло.

Без да офкам предолго, решив ова загубено пч. семејство да го поделам со целосна хоризонтална преграда, да оставам по еден рам со легло и пчели во двата дела (горе и долу), и да им додадам по еден од лошите матичници, што само пред неколку минути сакав да ги уништам.

Беда невидена... Ова рано одгледување матици ме чинеше доста скапо - цело едно посилно пчелно семејство и матица која сакав да ја чувам/пензионирам.

И што е уште потрагично, појма немам како да си објаснам што всушност се случувало тука.

Мистериозно ја снема новоизлезената млада матица, исто како и старата, под матичната решетка.

За тој ден, доста ми беше од се. Иако денот не беше толку лош за работа, сепак решив да ги натоварам 5-те затворени троделни оплодници во колата и да си заминам.

Далеку беше уште крајот на денот, кога ги донесов и ги поставив оплодниците на новата локација за оплодување.

Имав доволно време да почекам со отворањето, “по пропис“, за пчелите веднаш да не ми се измешаат.

На крајот, да го завршам овој пост пооптимистично...

Иако денес денот беше дождлив - во стилот на минатите неколку недели, сепак мора да кажам дека вчерашниот ден беше официјално првиот од овогодинешната багремова паша во скопското поле.

Вчера, при отворањето на сандаците, пчелите беа мирни како муви и ми дозволуваа лесно да им поставувам рамки со сотни основи, и по потреба, да им ги докомплетирам медиштата со рамки со изградено саќе.

Од овој багрем, како што сега стојат работите, очекувам само малку нешто повеќе од забрзан развој.

Дожд, дожд, дожд, плус матици - еднакво: измалтретиран пчелар

2014-04-27T11:21:00.002+02:00

Одгледувањето на матици за нас пчеларите не е редовна работа. Тоа ти е, некако, “сепаре“.

Иако, во некои години, доста матици пчелите сами си ги менуваат, сепак, ако оставам се така да се случува, мислам дека пчеларењето нема да ми донесе ништо за мене - а за пчелите, можеби доволно и ќе има.

Денес, според мојот план треба да ги префрлувам Јентер-матичниците од одгледувачот во троделни оплодници, ама...

Вчера бев на пчеларник, да ја проверам состојбата со матичниците, и да тргнам неколку рамки со пчели и легло за да поседат до денес затворени и безматични - за полесно да ги примат матичниците.

Но тоа ми е несигурна работа и плус, на мојата импровизација беше и дождот што паѓаше, речиси без прекин, од кога дојдов на пчеларник.

Тоа ми е капак на се.

Знам дека правам лошо, ама и времево ми ги негира намерите.

Историјатот на овие матичници што денес ќе требаше да ги префрлам во оплодници започна уште пред две недели, на 12 април, во саботата - кога дојдов да ги пресадувам ларвите од првото затворање на матица во Јентер-изолаторот.

И тој ден беше дождлив и студен како и вчерашниот - копија!


Тревата расте ли расте...

Наместо да пресадувам ларви, мораше да си констатирам дека пчелите одбиле да стартуваат скоро 90% од јајцата во изолаторот - најмногу, се разбира, од оние, што беа во сотни ќелии што имаат подвижно дно/“чепче“.

Тогаш го подготвив Јентер-кафезот одново, како на почетокот, и, после некој час чистење од пчелите, пак ја затворив истата матица во него.

Во матичарството роковите за завршување на некоја работа не се онолку флексибилни како што мене лично најмногу би ми одговарало, но што да се прави, некогаш се мора и она што не се сака...

Затоа, пак се појавив на пчеларникот во најдоцниот можен термин, во четвртокот, на 17-ти април, во доцните попладневни часови.

Претходниот ден врнеше,а и утрината имаше истур...

Но, како добар знак, го протолкував моментот кога на пладне се отвори времето и се појави топлото сонце.


Го подзасилив одгледувачот со уште пчели...

Тие неколку часа што ми беа потребни за да ги средам носачите на матичници, да ги намачкам со мед, да ги поставам во истото семејство на полирање и чистење, ми поминаа во пристојни временски услови.

Добро што, додека траеше полирањето на носачите, прегледував, ротирав и што прихранував, па отидов до колата, паркирана настрана, за да си земам уште една тура сируп во шишиња...

Тогаш констатирав дека колата ја фатило сонцето и внатре беше идеално затоплена...

Како контраст на тоа, одеднаш се појави силен и студен ветер и, целиот мој претходен план на пресадување на ларвите над самото пчелно семејство-одгледувач, почна да изгледа како скоро апсолутно невозможен.

Веднаш ми светна дека пресадувањето треба да се направи во колата - и така и го направив - во спротивно ќе мораше да бидам задоволен со успех во прифаќањето од 15%! Затоа што, тоа пребирање по престарените ларви и требење на јајцата, не можеше да се направи за најкусо можно време.


Подостарена ларва...

Може да се види од сатницата на фотографиите во кое време завршив!
Надвор студениот ветер донесе речиси зима!

Не... Временските услови не нудеа никаков оптимизам за оваа моја намера!

Иако по два дена, во саботата, повторно дојдов на пчеларник - проверката на прифатеноста на матичниците воопшто не ми беше приоритет.

Од небото се истураше дожд без прекин, а јас мислев само на тоа, силните семејства, што до тогаш ги запоставував - да не ми влезат во состојба на гладување.

Прихранував по студениот дожд се додека не почувствував како водата ми влегува под мишките, стомакот и чорапите...

Благодарение на полу-водоотпорната пчеларска заштитна блуза со капа, што одамна ја чувам за вакви прилики, тоа протекување ми се случи дури откако завршив со целиот сируп - по речиси два часа.

Првата контрола на прифатеноста практично ја направив после цели 4 дена од пресадувањето, кога на пчеларникот се појавивме заедно, јас и Зоран, идниот купувач на пчели - заради кој, впрочем, беше и целата оваа брзаница.

Дали со скопско баш се е можно?

Прифатеноста на ларвите беше помалку од 50%.

Избројав околу 15 матичници, што пчелите ги хранеа. Но, според изгледот на изграденото, јасно ми беше дека од овој прв турнус нема да произлезат славни матици. Росеше ситен дожд...

Ете го купувачот Зоран! Полн со оптимизам... (наспроти газдата)

Со купувачот Зоран ги отворивме семејствата што градеа негови рамки, и некако при крај, произлезено од муабетот го отворивме она семејство што лани ми го чуваше медот, а годинава единствено беше што се одзими со легло во долниот спрат, и се досега, сметав дека одлично напредува.

Кога го отворив, се покажа дека неколку дена пред тоа, тоа решило дека мора да има нова матица. Иако старата ја барав - ја немаше!

Ете, си помислив, ќе си имам бекап варијанта ако ептен не успеат Јентер-матиците... Ова беа некој вид на полу-принудни матичници. Старата матица, очигледно имала некој проблем, но полека, не одеднаш, ја загубила “власта“.

Во вторникот (22-ри април), следниот ден, пак имаше мал прекин во дождовниот период, и попладнето се појавив на пчеларникот.

Пак го отворив одгледувачот и ги преброив сега веќе затворените матичници.

Ги прегледав и соседните рамки и на една од нив открив два пристојни затворени матичници. Рамката ја обележав а матичниците ги оставив - демек да ми бидат во резерва - со мисла дека порано треба да ги тргнам...

Истиот ден ја отворив матичната решетка што го делеше овој спрат од долниот, во кој беше старата матица, и која се до овој момент беше затворена.

Кога дојдов вчера на пчеларник (сабота, 26-ти април), по ситниот дожд што паѓаше, мораше најпрвин да ги ѕирнам матичниците и тие ми изгледаа в ред.

Потоа, бидна мал прекин во дождот и се зафатив со барање матици во послабите семејства, заради одбирање и префрлување на рамки со легло во оплодници и тресење на дополнителни пчели во нив. Успеав да завршам само со три - кога почна да истура.

Си поседев/почекав в кола... Гледав дождот како паѓа на стаклото од шофершајбната и слушав како тропка на лимот од кровот, кога... Ми текна!

Абееее... Заборавив да ја тргнам рамката со природни матичници!

Почекав дождот барем малку да подзастане и ја извадив таа рамка... И... Што да видам!

Матица излегла од едниот матичник и веќе го срушила другиот, од другата страна на рамката!

Потоа изгубив многу време во потрага по матицата и не ја пронајдов.

Матичниците пчелите ги чуваа мошне збиено и немаше смисла на таа ниска температура да ги разголувам.

Решив, принудно, уште сега да префрлам 6 здрави матичници со легло и пчели од самиот одгледувач а останатите три рамки со носачот на матичници и скоро 10-тината матичници на него ги оставив на милост и немилост - оти се стемнуваше и стана толку студено и се подождливо, што беше глупаво да се работи со матичници.

И ете така, сега тргнувам во неизвесност.

Немам поим, ниту план што ќе правам - оти не знам ни што ќе ме чека.

Постои голема можност матицата што излегла да се обидела да мине низ матичната решетка (во обид да ја совлада старата матица долу) и при тоа да била убиена од пчелите...

Но дали се случило тоа - ќе видам денес.

Развојот продолжува а пашата започна

2014-04-23T20:30:00.002+02:00

Не бе... На нашиве простори, до овие денови, нема подобар сандак за развој на пчелите, од Дадант-Блат!

Само што се вративме од пчеларникот на Долна Матка, јас и мојот пријател-компањон, малку покиснати од дождот и испратени од светкањето на молњите и татнежот на громовите...

Сепак бевме задоволни од направеното.

Кога доаѓавме, околу 15 часот, во Матка веќе започна да паѓа ситен дожд и белите облаци се буткаа по повисоките врвови...

Во еден момент додека возевме натаму, дури на мојот пријател-компањон му дојде желба да ја заврти колата и да се вратиме назад - толку обесхрабрувачки делуваа облаците и дождот што се гледаше таму, на Матка, како паѓа.

Сепак, како да сме стари морнари-гусари, ниту јас ниту тој, понатаму не покажавме колку малку очекуваме од денот, и брзински се опремивме со најнеопходните потреби: прскалка, пчеларски ножеви, сируп и рамки со сотни основи - особено со приоритетните рамки со вградени сотни основи од нашиот купувач на пчели.

Постоеше дилема дали ќе успееме да се искачиме со џипот по лизгавиот стрмен земјен пат - но тоа испадна многу полесно одошто се плашевме.

Потоа времето како да сакаше да не награди заради покажаната храброст - росењето на дождот стивна, и кога го отворавме првиот сандак - сосема престана.

Мајчина душица во цвет...

Сепак, пчелите не ги напуштаа масовно сандаците - што беше јасен знак дека времето всушност нема подолготрајно да се подобри.

Она што го видовме кај сандаците со приоритет, оние кои беа наменети да градат рамки за нашиот купувач, главно беше задоволувачко за нас. Двете ЛР рамки вметнати во сандаците речиси секаде беа изградени и беа окупирани со затворено легло.

Овој сандак го растоваривме од 3 ДБ рамки со легло,
заедно со пчелите неизлетнички што беа на нив!

Таму каде што немаше место, вадевме ДБ рамки со легло и пчели, или пак само со легло (без пчели) и поставуваме уште две или три ЛР рамки со сотни основи.

Примерок од ЛР рамка комплетно запоседната со затворено легло.

Уште една рамка - од друго пч. семејство.

Времето без дожд, беше токму толку доволно долготрајно за да им најдеме место и сместување на рамките со легло и да дозасилиме некое пч. семејство со истресени пчели.

Кога тресевме пчели од рамките, обилно прскаше собраниот нектар од сотните ќелии...

И кога си заминувавме, додека дождот почна се посилно да паѓа, овие пчели пред сандаците не го напуштаа овој стиропор - пред да го излижат комплетно целиот истресен нектар...

Но, доброто време, иако не траеше премногу долго, сепак нам доволно ни беше, за да ни овозможи да ги потрошиме сите ЛР сотни основи што ги понесовме и патем, да прегледаме и прихраниме повеќе други пчелни семејства.

Наша заедничка констатација беше дека развојот на пчелните семејства во Д. Матка се случува токму сега - и дека треба да запнеме во изработка на рамки со сотни основи - во спротивно ќе ја загубиме контролата врз пчеларникот!

Јасно беше дека пашата започнала од вчера, а дотогаш многу од пчелните семејства биле речиси на работ од гладување (беа прихранети дури пред две недели).

Штом поранам за нови матици - паѓа снег!

2014-04-21T13:30:00.000+02:00

Мора да си признаам дека сум слабак, дека сум лигле, дека лесно дозволувам да ме исфрли од “колосек“ и некоја мала ситница...

Еве веќе дозволив поради случката со крадење на сандаци на комшијата Драги во Г. Матка, да заостанам со евидентирањето на моите посети/активности на пчеларниците.

Блогов почна да ми заличува на хаос...

А времево, во минативе неколку дена, дождливо и студено, беше одлично да го надоместам заостанувањето - да не беше таа подла депресија што ми се вовлече во крвта и не ми даваше сила да седнам и да пишувам...

Изминативе студени денови главно ме сопнуваа во намерите да започнам со произведување на нови овогодишни матици.

Почнав да верувам дека е природен закон, фактот дека кога јас ќе почнам порано со работа на новите матици - да паѓа снег.

Пречесто тоа ми се случува!

Во постот “Сладок е медот, ама пчелниот убод боли“ веќе напишав дека стартував со Јентер-изолаторот...

Сега, ред е да известам дека од тие ларви - ништо не бидна.

Кога дојдов да пресадувам, во саботата на 12-ти април, условите за тоа беа никакви - студениот бран што дојде, очекувано, ги принудил пчелите на адаптација.

Состојбата во ќелиите на Јентер-изолаторот беше индикативна: најголем број од занесените ќелии беа исчистени, во некои имаше неактивирани јајца (исправени, како да биле положени од матицата истиот ден), во други ќелии имаше малку накосени јајца (активирани претходниот ден), во трети, легнати јајца а во четврти, имаше и ларви...

Се обидов да избројам колку ларви имам - и бргу се откажав. Малку беа, а и времето беше ќумур.

Математиката што во пчеларските книги се учи за времетраењето на процесите/фазите во развојот на една пчелна единка не е воопшто толку нерастеглива - а фазата на јајце има убедливо најрастеглив рок на “траење“...

Решив дека поарно ќе биде да направам уште еден обид и одново го замачкав целиот изолатор со мед (преку ларви и преку јајца) и им го оставив на пчелите од истото семејство, да го чистат.

За тоа време, го искористив овој прв убав ден после два-трите што беа дождливо студени и ладни, за прв пат годинава да ги ротирам посилните семејства - оние што приближно една недела пред тоа ги проширував на тој начин што во горниот спрат им поставува сотни основи а во долниот им го префрлував вишокот рамки со мед и легло.

Ротирање... Медот, ако го имам, секогаш внимавам да биде во долниот спрат.

Сите вакви семејства, заради лошото време, практично ги беа запоставиле овие спуштени рамки - матиците не се спуштиле сами во долните спратови, ниту да го одржуваат ова легло - камоли и да шират легло - на што јас се надевав, тогаш кога ова проширување го правев.

Дури кога ептен застуди, половина час пред 18, ја побарав матицата под матичната решетка на семејството-одгледувач и ја затворив во Јентер-изолаторот.

Еве ја матицата - пред по втор пат да ја фатам и пренесам во Јентер-изолаторот.

Следниот ден не можев да дојдам за да ја ослободам, затоа што се договорив со мојот пријател-компањон, денот задолжително да го минеме во посета и преглед на пчелните семејства на пчеларникот во Г. Матка.

Сабајлето, тој следен ден (недела, 13-ти април), сметав дека не смеам да пропуштам да ја бојадисам последната, трета рака, на десетте нови спратови, што претходните два дена ги мачкав со по една четка/рака.

Тука е ред да кажам дека од моето досегашно искуство, со денешнава моја памет, најдобро сум ги бојадисал сандаците до сега...
Бојадисувањето со мрсна боја, растворена 1:1 со разредувач, во три раце, даваше најдобра заштита без да се направи дебел слој од бојата врз дрвото - т.е. годовите и структурата на дрвото беа распознатливи а бојата беше подлабоко навлезена во порите на дрвото и беше подобро врзана за истото.

Според моето денешно сфаќање оваа заштита беше можеби и малку подобра (и поевтина) од заштитата со најдобрите лазури за дрво.

На Горна Матка, најпрвин разговаравме со нашиот комшија Драги, за деталите околу кражбата на неговите три сандаци со пчели...

Тој беше разочаран од увидот што го направила полицијата - ниту испитувале, ниту влегле во дворот да направат сериозен увид.

Морам да кажам дека можеби... Можеби постои некоја мала можност, целава оваа ситуација да е последица од ситуацијата од пред некоја година, од претходната кражба на негови сандаци со пчели...

Тогаш полицијата направила сериозен увид, направила истрага - и ги фатила арамиите! На Драги полицијата му дала совет да направи тужба - и... Драги тоа не го сторил.

Не чини да си премногу добар човек - ниту за себе, ниту за другите.

Гласот, дека можам да те крадам, дека можам и да бидам откриен, а ти да не превземеш ништо - бргу и далеку се шири.

Дел од пашата на Г. Матка

Потоа, денот го поминавме во отворање и прегледување на сите сандаци со ред.

Сите со ред ги прихранивме - овој пат повеќе удривме на прихранување со шишиња - што, поради лошиот студен и снежен бран што настапи потоа - се покажа како добра одлука.

Ланска, необележана матица. Во оваа позиција на мирно несење...

...лесно беше да се маркира со фломастер. Директно.
Без да се допира/фаќа на друг начин.

Кај сите сандаци карактеристично беше што резервите од мед, кои дотогаш беа одлични, во меѓувреме (две недели) се стопиле.

Повторно мораше и да го дозасилуваме најслабото гревче/семејство со истресување на пчели од другите.

Матицата пак ја затворивме во кафез затворен со шеќерно тесто.

Вака го затворивме сандакот, пред...

...да му истресеме пчели од други, посилни семејства.

Кога завршивме со сите, констатиравме, како и обично, дека нема да имаме доволно време за да одиме на прегледување на пчелите во Долна Матка - а сепак ќе имаме доволно време за да го посетиме малиот пчеларник на еден друг наш комшија во Г. Матка, кој љубезно не покани и не очекуваше да дојдеме - откако ќе завршиме со нашите пчели.

Неговите семејства беа во чудна состојба. Тој беше пчелар од лани и практично секој што ќе стигнел, му бил ментор...

Некој од менторите, уште неколку недели предходно му ги ротирал спратовите - поставувајќи го горниот спрат (ЛР), каде пчелите презимиле, долу.

Така, развојот на овие семејства беше запрен.

Едно од семејствата беше во фаза на принудна замена на матица. Една матица беше излезена од матичник, и јас ја видов, но потоа кога констатирав дека има многу подобри матичници - не можев да ја најдам за да ја ликвидирам (беше “принудно“ слаба).

Кога го отворив семејството што менуваше матица изгледаше вака...

На другите две им го стегнав леглото долу а им кренав некоја рамка со легло горе... Во таа ситуација, не знаев што друго можев да им правам?

Овој наш комшија-пчелар имаше и дополнителен личен проблем: му се појавила алергија на пчелен убод. И покрај тоа, тој не покажуваше ниту најмала намера да го откаже чувањето на пчелите.

Јас лично, почнав него да го мислам пред спиење...

Си помислив дека, поради него, кога ќе одиме на Г. Матка ќе треба да мислам на тоа и да не заборавам да си го понесам мојот обновен прибор за анафилактички шок. (Види со клик: “Арсенал за борба против последиците од анафилактички шок“)

Наредниот ден (понеделник, 14-ти април) мораше да одам до пчеларникот во скопското поле, со единствена цел - по втор пат да ја ослободам истата матица од Јентер-изолаторот.

Тој ден, како и секој пат, оваа пролет, не пропуштив со мене да понесам и 15 литри шеќерен сируп, и бидејќи времето не беше толку лошо, прегледав повеќе средни и слаби семејства.

Со тешко срце морав да проширувам по некое од нив со сотна основа или рамка со празно изградено саќе меѓу легло - бидејќи прогнозата за следните денови беше лоша.

Не паметам никогаш во својот живот волку многу да сум прихранувал со шеќер - а пч. семејства пак ми беа на работ од гладување!

За следните денови лошата прогноза не само што се оствари, туку времето беше и полошо од прогнозираното...

На Водно падна дебел снег...

Великденската молитва на пчеларот-атеист

2014-04-20T10:34:00.002+02:00

Јас не сум религиозен човек.

Сепак...

Ги почитувам тие што не се како мене и веруваат во некој Господ.

Некако, одолговлекував со пишувањето на овој пост оти не сакав и вам да ви го пренесам разочарувањето и бедотијата што ми го затворија срцето - откако дознав дека на Драги од Горна Матка, нашиот сосед со три-четри пчелни семејства - му украле три од четирите сандаци со пчели.

Тие апаши, никогаш нема да видат аир од тие пчели!

Првото пч. семејство беше останато со мошне мал број пчели и матица.
Пред некој ден го спасувавме со додавање на малку пчели...

И да ги чуваат/кријат, и да ги продадат, црните пари што ќе ги земат, ќе им останат како сувенир од нивниот арамилак - што барем за кратко ќе ги потсетува на јадот и бедата што му ја причиниле на ближниот свој (ако - ако некој можеби ги учел дека тие што веруваат во друг бог или зборуваат друг мајчин јазик - не им се ближни).

Ќе им се случуваат несреќи - тешки несреќи - и тие, знаеле или незнаеле, ќе бидат поврзани со оваа беда што ја сториле.

Затоа што Драги е добар човек - на секој што му побарал помош, му помогнал, и никому не останал за ништо должен - а сите нему нешто му должат! Многу ги сака пчелите и се радуваше на вишокот од мед, што го подаруваше на сите што му беа блиски, и го нудеше на сите што ќе посакаа да го пробаат.

Тие апаши му нанесоа беда, но нема да можат да му ја скршат љубовта. Тој повторно ќе собере сила и ќе најде начин да има/чува пчелички!

Но затоа пак, клетвата негова, моја и на сите други што го познаваат Драги - кога тогаш ќе ги стигне тие апаши!

Нема да видат аир, туку беда ќе ги очекува нив и нивните поколенија - до три, ако воопшто ги имаат или ако стигнат да ги создадат!

Сладок е медот ама пчелниот убод боли

2014-04-14T20:26:00.000+02:00

Имаше некои други работи за кои сакав денес да пишувам во овој мој пост...

Тревата почна да им се заканува на пчелните сандаци...

Новите колонии мравки прават насипи за да се спасат од дождовните вирови...

За пример... Дека пред неколку дена (понеделник, 7.04.2014) бев на пчеларникот со цел да ги поставам рамките со сотни основи од мојот купувач на пчели, во трите пчелни семејства што ги имам во Лангстрот-Рут сандаци.

Прво отворање годинава на ова семејство во ЛР...


Поставената рам хранилка со мазни странични ѕидови има 2 комори. Два пати ја полнев, до некаде - не целосно, со сируп. Во првата комора имаше само едно мртво пчелче.

Во втората комора имаше повеќе!
Индикација дека ова семејство се изборува со ноземозата.

Се покажа дека едното пч. семејство е доста послабо - имаше само 3 и + рамки со легло, второто беше средно, со легло на 5 рамки, од кои една му зедов и му ја додадов на првото, а пак третото беше супер со 6 и + рамки.

Второто семејство доби 3 сотни основи - две од страна и една в средина.

Ова семејство беше најсилно и две рамки со легло му беа префрлени во долниот спрат.
И тоа доби три сотни основи!

Четвртиот кандидат за продажба беше пч.семејство во Фарар. Услов да добие кандидатски статус беше да биде веќе на два фарар спратови и да има барем 5 рамки легло. За него ми остана само уште една рамка со сотна основа.

Сакав да пишувам и за следниот ден (вторник, 8.04.2014). Кога на пчеларникот се појавив како “надежен“ - со Јентер изолаторот за матица. Денот беше необично топол - како предвесник на неколкудневниот студен бран што уследи потоа.

Во овој вонредно топол ден на пчелите им требаше многу вода!

Аууу... Види.... Брада!

Потоа тргнав да го проширувам првото семејство што годинава ме дочека со пчелна брада.

Заборавено...

Сум му пишал на картончето: “...да се прошири“.

Картончето на непроширеното семејство!

Го подготвив изолаторот за брзо чистење и полирање, како што може да се види од сликиве. Стоеше така неколку часови во пч. семејство, се додека не дојде време пред одење - кога ја затворив матицата во исчистениот и дотеран изолатор.

Можеше да напишам во пост и нешто за наредниот ден (среда, 09.04.2014) кога дојдов за да ја ослободам матицата и за да ја поставам во долниот спрат под матична решетка...

Ослободена, матицата уште малку се врткаше во кругот на изолаторот...

Дека така и направив, а сигурно ќе напишев и дека тој ден малку и го засилив ова семејство со истресени пчели од друго семејство. Но потоа, веќе се чувствуваше дека станува премногу студено за да може лесно да се манипулираат пчелите.

Следните денови беше времето студено и дождливо - но сепак перфектно за планираната моја помош во преселбата на десетина пчелни семејства сопственост на мојот пријател Горан.

Неговите дотогашни Cevahir Sky City Honeybees тоа утро си станаа пчели на скопското поле, бргу, лесно и без никакви стресови - а кога ги одврзувавме - дури почна да врне и дожд.

Затворање на летата со сунгерче. Ниту една пчела не беше излегла надвор.

Горан сам си ги носеше сандачињата - Родна Воја - лесна работа!

Тоа утро, малку подоцна, Горан честеше појадок кај мене, а на телефон го најавија своето доаѓање и уште двајца пријатели пчелари.

Кога дојдоа, појадокот го претворивме во гезме, но тогаш на еден од нив, по телефон, му се јави еден друг наш колега-пчелар за да му ја каже веста, која е всушност главна тема за овој мој пост.

Веста беше лоша.

Како последица на документот Одлука за комунален ред на подрачјето на Општина Ресен (клик па видете го Член 41) донесена на 29 мај 2013, дошол општинскиот комунален инспектор да разговара во врска со пчелните семејства поставени на границата меѓу ресенското село Асамати и населбата од вили.

Инспекторот побарал преселување на пчелните семејства кои со децении биле на оваа локација.

Како што може да се види од општинската одлука се работи за забрана на чување пчели дури 500 метри од градежните објекти на вилските и туристичките населби! Со истава оваа одлука, во друг член, дури се овозможува такво толкување со кое би можело да се забрани и чување пчели дури и на територијата на градот Ресен!

Како и за другите вакви одлуки, така и за оваа, никој не се потрудил да направи АНАЛИЗА за можните негативни реперкусии кои би се предизвикале со спроведувањето на новиот комунален ред!

Нормално за нашите табиети - не е предвидена ниту поддршка за оние субјекти кои би требало да бидат оштетени од новиот ред!

Тука и ќе сопрам со коментирањето на оваа конкретна одлука... Т.е. ќе кажам дека во нормални околности сега на сцена веднаш би требало да стапат локалните и државните пчеларски здруженија (каде се?) кои би требало да реагираат со аргументирано протестирање.

Државните здруженија би требало и тоа како да бидат поддржувачи - затоа што ако оваа регулатива почне масовно да се копира/препишува од сите општини, практично ќе мораме да констатираме клиничка смрт на пчеларењето во Македонија.

Но, гледајќи го нашиот, пчеларскиот интерес, сепак мора да се разбере и општиот контекст на овој проблем.

Стравот од инсекти е се подоминантен кај новите генерации од граѓаните на Македонија!

Би можело слободно да се каже дека дури рапидно расте од година во година.

Огромно мнозинство од денешниве и неодамнешниве деца се плашат од обичните муви - камоли од пчелите и другите инсекти кои се способни да убодат (кои најчесто воопшто и не ги разликуваат).

Ако општината, градот или државата решат да станат туристички дестинации - нема дилема, тоа ќе значи дека пчелите не се добри домородци - и ќе бидат истребени - како индијанците во “демократската“ Америка.

Во меѓувреме јас предлагам, поради непостоење на можност за организиран притисок за модификување на веќе донесените одлуки, секој од нас да размисли за следниве работи:

- Дали би можел густо да посади дрворед од зимзелени дрвја околу својот простор наменет за пчеларник, најдобро пред да бидат донесени пчелите во него?
Видливоста на пчелните семејства/сандаци е, според моето искуство, од пресудно значење за чувањето на пчели на одредена населена локација.

- Дали би можел бројот на производни пч. семејства на едно место во близина на населба да го одржува на бројна состојба не поголема од 20 пч. семејства?
Околу оваа максимална бројка се движи, според моето искуство, негативното забележување на присуството на пчели од комшилакот!

- Дали би можел да им обезбеди на пчелите во непосредна близина, не само една, туку повеќе поилки со непресушна достава на вода?
Од мое искуство, луѓето најпрвин ги забележуваат пчелите на водата во базените, чешмите, поилките за кучиња и другиот добиток - и потоа почнуваат да го бараат изворот/пчеларникот - за најпосле да се поплакуваат: некои најпрвин до нас, пчеларите, а други пак веднаш до полиција, општина...

- Дали би можеле, со пчелните семејства блиску до населени места, во услови на слаба паша или беспашност, да работите само извесно време пред залезот на сонцето?
Многу пчелари-колеги, поради нетрпеливост или пак незнаење, сосема си го загрозиле опстанокот на нивните пчеларски локации, токму поради работење со пчелите наутро или среде ден - и на тој начин го тероризирале соседството со часови и часови...

- Дали би можеле на пчелните семејства да им обезбедите максимална вентилација со двојни мрежи а минимални отвори на сандаците и дали би можеле на ист пчеларник да избегнувате чување на слаби и безматични пч. семејства заедно со силните/производни.
Затоа што овие две се многу чести причини, инаку мирните пчели да се манифестираат како лути и заканувачки одбрамбени...