Internet Based Medical Information

Энгийн амьсгалын сорилоор сүрьеэ болон уушигны халдварыг илрүүлэх боломжтой

2013-02-01T18:17:00.004+08:00

Сүрьеэ гэх мэт уушигны халдвар үүсгэгч бактериуд нь амьсгал гаргалтын төгсгөлд ууршимтгай органик бүрдэлүүдийг ялгаруулдаг ажээ. Өнөө үед эрдэмтэд уушгин дахь янз бүрийн бактериудын химийн бүтцийн онцлог шинжийг илрүүлэх боломжтой аргыг нээгээд байгаа нь иймэрхүү уушигны халдваруудыг хурдан, энгийн амьсгалын сорилоор илрүүлэх боломжийг олгох боломжтой болгож байгаа юм.

Нэгдсэн Улсын Вермонтын Их Сургуулийн судлаачид өөрсдийн судалгааны үр дүнгийн талаар Journal of Breath Research сэтгүүлийн 1-р сарын 10-ны дугаарт нийтэлсэн байна.

Тус судалгааг хулгана дээр хийсэн боловч хэрэв хүн дээр давтан хийж чадвал уушигны халдварыг илрүүлэхийн тулд хэдэн өдрөөс хэдэн долоо хоног зарцуулдаг хугацааг хэдхэн минут болгож бууруулах боломжтой энгийн амьсгалын сорил юм.

Өнөө үед буй бусад сонголтуудтай харьцуулахад амьсгалын сорилын өөр нэг давуу тал нь хэрэглэхэд хялбар бөгөөд инвазив бус арга юм.

Өнөө үед уушигны халдварын оношлогоо урт хугацаа шаардсан, бэрхшээл ихтэй байна

Өнөө үед бактерийн гаралтай уушигны халдварыг зөв оношлохын тулд дээж авах, тус дээжээс бактерийн клоныг лабораторид өсгөвөрлөх, бактерийн төрөл анги болон ямар антибиотикт тэсвэртэйг тогтоохын тулд биохимийн сорилууд тавих шаардлагатай болдог.

Тус судалгаанд хамтран оролцогч Jane Hill хэлэхдээ:

“Энэхүү бүхэл бүтэн үйл явц нь зарим түгээмэл бактериудын хувьд хэдэн өдөр шаарддаг бол сүрьеэгийн үүсгэгчийн хувьд хэдэн долоо хоног шаардлагатай болдог. Амьсгалын анализ нь оношлогооны хугацааг хэдхэн минут хүртэл бууруулах боломжтой” гэжээ.

Судалгааны тухайд

Тэдний судалгаанд Hill болон түүний багийнхан цочмог болон архаг уушигны халдварыг үүсгэгч хоёр бактери болох Pseudomonas aeruginosa болон Staphylococcus aureus-аар хулганыг халдварлуулсан ба дараа нь хулгануудын амьсгалыг 24 цагийн дараа шинжилж үзсэн байна. Судлаачид мөн халдварт өртөөгүй хоёр дахь бүлэгтэй халдварт өртсөн бүлгүүдийг харьцуулжээ.

Ууршимтгай химийн бүрдэлүүдийг шинжлэхийн тулд судлаачдын ашигласан аргыг хоёрдогч долгион цацруулагч ионжуулагч массын спектрометр (SESI-MS) гэж нэрлэдэг. Тус технологи нь эдгээр бүрдэл хэсгүүдийн тухайн агшин дахь ул мөрийг нэг триллион нэгж хэсгүүдээс ялгаж чаддаг байна.

Судалгааны үр дүнд анализ хийх үедээ судлаачид халдварт өртсөн болон өртөөгүйн хулгануудын амьсгал дахь химийн бүтцийн хувьд статистик ач холбогдол бүхий ялгаа байгааг тогтоожээ.

Судалгааны багийнхан үүний зэрэгцээ хоёр өөр зүйлийн бактерийг хооронд нь статистик ач холбогдолтой түвшинд ялгаж чадаж байсан байна. Судлаачид түүнчлэн P. aeruginosa-ийн хоёр омгийг хооронд ялгаж чадсан ажээ.

Hill дурьдсанаар энэхүү судалгаа нь SESI-MS аргыг ашигласнаар хулгана дахь янз бүрийн халдваруудыг хооронд нь ялгах боломжтойг харуулсан хүчтэй нотолгоо болж өгч буй бөгөөд уушгины бактери, вирус, мөөгөнцрийн халдварыг тодорхойлох чадамжтай гэжээ.

Hill болон түүний судалгааны багийнхан хулганад халдварлуулсан шиг бактери хүний уушгинд халдварлахад эдгээр бактери нь бодисын солилцооны ялгаатай байдлаас улбаалж халдвар аваагүй хүмүүсийн амьсгалд илэрдэггүй өвөрмөц ууршимтгай химийн бүрдэлийг амьсгалаар ялгаруулах болно гэж үзжээ.

Судалгааны багийнхан одоо бусад судлаачидтай хамтран өөрсдийн энэхүү оношлогооны шинэ хандлагыг хүнээс авсан дээжинд туршиж үзхээр ажиллаж байна. Амьсгалын сорилыг аль хэдийн уушигны хорт хавдар, астма, чихрийн шижин болон бусад эмгэгүүдийн үед хэрэглэж болох талаар судалгаанууд хийгдэж байна.

Эх сурвалж:

Simple Breath Test Finds TB, Lung Infections

Цус судлалын практик дахь яаралтай тусламж - 4

2013-01-17T22:28:00.001+08:00

Судсанд цус түгмэл бүлэгнэх (ДВС)

Өргөн хүрээг хамарсан фибрин хэлбэржилтийг бий болгодог, үүний улмаас фибринолиз болон ялтас / бүлэгнэлтийн факторууд (ялангуяа I, II, V факторууд)-ын зарцуулалт идэвхждэг гемостазын механизмын тархмал судсан доторхи идэвхижлээр тодорхойлогдох эмгэг процесс юм. Ихэвчлэн ноцтой үндсэн өвчний үр дүн байх боловч өөрөө бие даан аминд аюултай байж болно (цус алдалт эсвэл тромбозын улмаас). Хүнд зэргийн судсанд цус түгмэл бүлэгнэлтийн үед нас баралтын хувь >80%-иас их байна. Цус алдалт ихэвчлэн давамгайлах онцлог байх ба энэ нь хэт их фибринолиз, бүлэгнэлтийн факторууд болон ялтасын дутагдал, фибрин задралын бүтээгдэхүүнүүдээр фибрины полимеризаци дарангуйлагдах зэргийн үр дүн байдаг. Өргөн хүрээний эмгэгүүд судсанд цус түгмэл бүлэгнэлтийг бий болгож болдог.

Эмгэг жам – СЦТБ доорхи замуудаар эхэлж болно

Цус эдийн фактор руу алдагдах (гэмтэлийн дараа г.м)
Эндотель эсийн гэмтэл (эндотоксиноор эсвэл цитокиноор г.м)
Цус руу уураг задлагч энзимүүд чөлөөлөгдөх (нойр булчирхайн, могойн хор г.м)
Идэвхижсэн бүлэгнүүлэгч факторууд сэлбэх эсвэл чөлөөлөгдөх (IX факторын өтгөрүүлэг)
Их хэмжээний тромбоз
Хүнд зэргийн гипокси ба ацидоз

СЦТБ-ийн шалтгаанууд

Эдийн гэмтэл (эдийн хүчин зүйл чөлөөлөгдөх) гэмтэл (ялангуяа тархи эсвэл няцарсан гэмтэл), халууны гэмтэл (түлэгдэлтүүд, гипертерми, гипотерми), мэс засал, шок, асфикси / гипокси, ишеми / шигдээс, рабдомиолиз, өөхөн эмболизм гэх мэт.

Жирэмсний хүндрэлүүд (эдийн хүчин зүйл чөлөөлөгдөх) амнион шингэний эмболизм, ихэс ховхрох, эклампси ба преэклампси, амьгүй ургийн үлдэгдэл, умайн урагдал, үжилт аборт, hytadoforme mole г.м.

Хавдарууд (эдийн хүчин зүйл, TNF, протеазууд чөлөөлөгдөх) хатуу тогтоцтой хавдарууд, лейкеминүүд (ялангуяа цочмог промиелоцитийн) г.м.

Халдвар (эндотоксин чөлөөлөгдөх, эндотель эсийн гэмтэл) грам сөрөг бактер (менингококк г.м), грам эерэг бактер (пневмококк г.м), анаэробууд, сүрьеэ, хордлого шокын хамшинж, вирусүүд (Ласса халууралт г.м), эгэл биетүүд (маляри г.м), мөөгөнцөр (кандида г.м), Rocky Mountain толбот халууралт г.м.

Судасны эмгэгүүд (эмгэг өөрчлөлт бүхий эндотель, ялтасын идэвхижил) аварга том гемангиома (Казабах-Мерритийн хамшинж), судасны хавдарууд, аортын аневризм, судасны мэс заслууд, зүрхний судас алгасах мэс засал, хорон даралт ихсэлт, уушигны эмболизм, цочмог миокардийн шигдээс, харвалт, субарахноид цус алдалт г.м.

Дархлааны (хавсаргын идэвхижил, эдийн хүчин зүйл чөлөөлөгдөх) анафилакс, цочмог цус задралтат цус сэлбэлтийн урвал, гепарин холбоот тромбоцитопени, бөөрний аллографт үл тохироо, цочмог васкулит, эмийн урвал (хинин) г.м.

Бүлэгнэлтийн факторуудын протеолитик идэвхижил панкреатит, могойн хор, шавьжны хазалт г.м.

Неонатал эмгэгүүд халдвар, аспирацийн хамшинж, амьсгалын гачаалт хамшинж, фульминант пурпур г.м.

Бусад эмгэгүүд фульминант элэгний дутагдал, цирроз, Рейн хамшинж, жирэмсэн үеийн цочмог элэг өөхлөлт, ARDS, фибринолитик агент бүхий эмчилгээ, IX факторын өтгөрүүлэг бүхий эмчилгээ, их хэмжээний цус сэлбэлт, удамшлын антитромбин III-ийн дутагдал, цочмог судсан доторхи цус задрал, С уураг эсвэл S уургийн гомозигот дутагдал.

Эмнэлзүйн онцлог
Цочмог (дасан зохицоогүй) СЦТБ	Ач холбогдол өгөхүйц хэмжээний цус алдалт болон прокоагулянт фактор ба дарангуйлагчдын дутагдал бүхий бүлэгнэлт, фибринолизийн эсвэл хоёулангийнх нь хурдтай, өргөн хүрээг хамарсан идэвхижил
Архаг (дасан зохицсон) СЦТБ	Түвшин нь хэвийн эсвэл нэмэгдсэн байдал бүхий факторуудын аажим зарцуулалт: ихэвчлэн шинж тэмдэггүй юмуу тромбозтой холбоотой байдаг

Эмнэлзүйн онцлог СЦТБ-ийг танигдахгүй болгодог, ховор тохиолдолд СЦТБ өдөөж өгдөг эдгээр эмгэгүүдийн улмаас мэдэгдэхгүй байж болдог. Тиймээс ямарваа хүндээр өвчилсөн өвчтөнүүдэд СЦТБ-ийг анхаарч байх хэрэгтэй. СЦТБ-ийн эдгээр өвөрмөц онцлогуудыг дурьдвал:

Эхимоз, петехи, венд хатгалт хийсэн байрлалаас цус шүүрэх, мэс заслын дараах цус алдалт
Бөөрний дисфункци, ARDS, тархины дисфункци, микротромбоос үүдэлтэй арьсны незроз
Микроангиопатийн цус задралын цус багадалт

Лабораторийн онцлогууд

СЦТБ оношийг батлахад доор дурьдсан шинжилгээнүүд тустай байдаг боловч ямарваа нэг сорил эмгэг өөрчлөлттэй байх нь СЦТБ-ийн үндсэн шалтгааныг илтгэн харуулж болно.

D димер – фибрин задралын бүтээгдэхүүний титрийг бодвол илүү өвөрмөц бөгөөд илүү тохирожмтой (сийвэнд шинжилдэг). Бүлэгнэлтийн факторууд болон ялтасын дутагдал дээр нэмэлтээр D димер ач холбогдол өгөхүйц нэмэгдсэн байх нь СЦТБ-ийг оношлоход зайлшгүй шаардлагатай.
PT – мэдрэг чанар бага, дунд зэргийн хүндийн зэрэгтэй СЦТБ-ийн үед ихэвчлэн нэмэгддэг боловч архаг СЦТБ-ийн үед хэвийн байна.
Зориуд идэвхижүүлсэн тромбопластины хувь – ашиг тустай байх нь бага. Хэвийн юмуу бараг хэвийн түвшинд байдаг, ялангуяа архаг СЦТБ-ийн үед.
Фибриноген – фибриногений түвшин буурах юмуу доош унах нь D димер илэрсэн үед СЦТБ-ийн олон тооны шалтгаануудын үед өвөрмөц байдаг. Эдийн фактор чөлөөлөгдөж байгаа үед том хэмжээний уналт ажиглагддаг.
Ялтасын тоо – Ялтасын тоо буурах эсвэл доош унах нь цочмог СЦТБ-ийн онцлог болдог. Халдварын шалтгаантай үед их ажиглагддаг.
Цусны түрхцэд задрал болж буйг илтгэх нотолгоо (шистоцитоз) ажиглагдах боловч энэ өөрчлөлт байхгүй байх нь СЦТБ гэсэн оношийг үгүйсгэхгүй.
СЦТБ-ийн үед антитромбины түвшин түгээмлээр буурдаг ба сийвэн дэхь антитромбин болон плазминогений бууралтын зэрэг нь хүндийн зэргийг илтгэнэ.
Факторын шинжилгээ ховор тохиолдолд шаардлагатай юмуу тустай байдаг. Хүнд СЦТБ-ийн үед VIII фактор болон вон Виллебрандын фактороос бусад ихэнх факторууд буурдаг. Дээрх хоёр фактор нь эндотель эсийн нөөцлөлтөөс чөлөөлөгдөж гардаг тул нэмэгдэнэ.

СЦТБ-ийн менежмент

Тодорхойлох, хэрэв боломжтой бол өдөөж буй шалтгааныг зайлуулах.
Дэмжих эмчилгээ шаардлагатай (шокийн үед шингэн сэлбэх г.м)
Хэрэв цус алдаж байвал сэлбэх эмчилгээ: хэрэв ялтас <50 span="span">х10⁹/л бол ялтас сэлбэх, фибриногенийг сэлбэхийн тулд криопреципитат сэлбэх, бусад факторуудыг сэлбэхийн тулд шинэ хөлдөөсөн сийвэн (3 нэгж шинэ хөлдөөсөн сийвэн бүрт 10 нэгж криопреципитат ноогдоно)
Хэрэв ялтас <20х10⁹/л байвал урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ялтас сэлбэх нь тустай байдаг.
Ялтасын тоо, PT, фибриноген болон D димерийн өөрчлөлтүүдийг хянах
APML, карцинома, арьсны үхжил, фульминант пурпур, арьс, бөөр, гэдсийг гэмтээсэн микротромбоз болон том судасны тромбозтой холбоотой СЦТБ-д гепарин (5-10iu/кг/ц-аар судсанд дуслаар) хэрэглэх
Эмчилгээнд үр дүнгүй шок эсвэл элэгний фульминант үхжилийн үед антитромбин 3-ын өтгөрүүлэг
Олдмол фульминант пурпур эсвэл хүнд зэргийн неонатал СЦТБ-ийн үед С уургийн өтгөрүүлэг.

Эх сурвалж

Oxford handbook of clinical hematology, 2nd edition, page 512-514

Инвазив бус амьсгалуулалт

2013-01-01T16:17:00.001+08:00

ЕРӨНХИЙ ОЙЛГОЛТ

Инвазив бус амьсгалуулалт (NIV) гэдэг нь нэгэн тэрлийн амьсгалуулах арга бөгөөд инбутаци тавих юмуу мэс заслын арга хэрэглэхгүйгээр амьсгал дэмждэг. Инвазив бус амьсгалуулалт нь яаралтай тусламж болон эрчимт эмчилгээний хэсэгт аль алинд нь насанд хүрэгчдийн амьсгалын замд менежмент хийхэд ашигладаг түгээмэл арга бөгөөд хүүхдэд үзүүлэх тусламжид хэрэглэх асуудалд улам бүр дэмжлэг авсаар байна. Инвазив амьсгалуулалтын гаж нөлөөнөөс зайлсхийхийн зэрэгцээ инвазив бус амьсгалуулалт нь өвчтөний тав тухтай байдалд давуу талыг бий болгодог ажээ. Инвазив бус амьсгалуулалт нь амьсгалын замыг хамгаалах ямар нэг зохиомол хэрэгсэлгүйгээр амьсгалд механикаар дэмжлэг үзүүлдэг ба эрчимт эмчилгээний тасагт болон эрчимтээс бусад газарт аль алинд нь амьсгалд дэмжлэг үзүүлэх чухал механизм болоод байна.

Инвазив бус амьсгалуулалт нь дотроо сөрөг даралтын амьсгалуулалт (NVP) болон инвазив бус эерэг даралтын амьсгалуулалт (NIPPV) гэж хуваагдах ба сүүлийнхэд нь эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулалт (CPAP) болон хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулалт (BiPAP) аргууд багтдаг. Энэхүү сэдвийн хүрээнд эдгээр бүх аргуудыг багтаасан бөгөөд хелиокс эмчилгээний талаар товч дурьдсан болно.

ЗААЛТУУД

Шинэ төрөгсөд болон нярайд

Амьсгалын аппаратаас салгасны дараа
Уушги коллапс болохоос сэргийлэх
Амьсгал удирдах
Бронхиолитийн үед

Хүүхдэд

Амьсгалын булчингийн ядралт тулгарч буй үед
Багтраа
Бронхиолит
Хатгаа
Нойрсох үеийн түгжрэх хамшинж
Архаг өвчлөлүүд (Дюшений булчин сулрал, бусад миопати г.м)
Уйланхайт хатуурал

Насанд хүрэгчдэд

Нойрсох үеийн түгжрэх хамшинж
Уушгины архаг бөглөрөлтөт өвчний сэдрэлийн үед
Хоёр талын хатгаа
Уушгины хаван бүхий цочмог зүрхний дутагдал
Мэдрэл булчингийн өвчнүүд
Цочмог уушигны гэмтэл
Амьсгалын аппаратаас салгасны дараа (2009 онд хийгдсэн мета-анализид дурьдсанаар бол инвазив бус амьсгалуулалт нь хүндээр өвчилсөн хүмүүсийг инвазив амьсгалуулалтаас салгасны хэрэглэж болох арга гэж дурьдсан бөгөөд нас баралт болон амьсгалын аппарат хамааралт хатгааг ач холбогдол өгөхүйц бууруулдаг болохыг тогтоосон байна. Энэхүү аргын эмнэлзүйн ач холбогдол бүрэн гүйцэд тодорхойгүй байгаа юм)

ЭСРЭГ ЗААЛТУУД

Туйлын эсрэг заалтууд

Амьсгал зогссон эсвэл амьсгал зүрхний үйл ажиллагаа тогтворгүй
Аппараттай уялдаж ажиллаж чадахгүй өвчтөнүүд
Амьсгалын замын хамгаалалт үгүй болсон (залгилт болон ханиалгалт алдагдсан)
Нүүрийг хамарсан гэмтэл болон түлэгдэл
Нүүр, улаан хоолой болон ходоодны мэс засал хийлгэсэн
Апноэ (амьсгалын удирдлага муудсан)
Ухаан санааны байдал буурсан
Цээжний хөндийд хий хурах хамшинж

Харьцангуй эсрэг заалт

Хэт их айдастай
Хэт их таргалалт
Цэр, шүүрэл ялгаралт их
Амьсгалын удирдлага үгүй болсон
Багтраа, эмфизем зэрэг уушгинд хий баригдах эмгэгүүд (эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулж буй (CPAP) хүүхдүүдэд үе үе хяналт тавих шаардлагатай. Хэрэв CPAP-аар дэмжиж байхад эмнэлзүй болон артерийн цусны хийн шинжилгээ муу хэвээр байвал интубаци тавина)

МЭДЭЭГҮЙЖҮҮЛЭЛТ

Өвчтөний тухтай байдлыг хангахын тулд бага зэргийг тайвшруулах болон мэдээгүйжүүлэлт шаардлагатай байж болно.

Нүүрний маскийн улмаас орон зайн айдас бий болсон эсвэл айдсын улмаас хоёрдогчоор амьсгалын тоо нэмэгдсэн өвчтөнүүдэд тайвшруулах эмүүд тустай байж болно.

Хэдий тийм ч амьсгалахад бэрхшээлтэй буй тохиолдолуудад тайвшруулах эмүүд хэрэглэж буй үед маш сайн анхаарал тавьж занших хэрэгтэй ба энэ нь амьсгалын удирдлагыг дарангуйлж гиперкарбиа юмуу амьсгалын дутагдалд хүргэж улмаар интубаци тавих шаардлагатай болж болно. Өвчтөний өөрөө амьсгалах оролдлого хадгалагдаж байх ёстой.

Өвчтөнүүд ажилбарыг хэрхэн явуулах тухай тайлбарлаж өгсөн байхад ихэнхидээ аппараттай уялдаж, сайн зохицож чаддаг.

ХЭРЭГЛЭГДЭХ БАГАЖ ТӨХӨӨРӨМЖ

Ажиллагаатай амьсгалын удирдах / амьсгалуулах аппарат

Амьсгалуулах аппаратууд (жишээг доорхи зурагт үзүүлэв)

Хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулах (BiPAP) аппарат

Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулагч

Холбох хэрэгслүүд

Хамар/хамар залгиурын гуурсууд (жишээг доорхи зурагт үзүүлэв)

Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулахад зориулсан хамар болон хамар залгиурын гуурс

Хамрын гуурс

Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулахад зориулсан хамар-залгиурын гуурс

Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулах гуурсны бүрдэл

Хамрын маск
Нүүрний маск
Толгойн маск

Толгойн маск

Дуулга

Дуулга

ӨВЧТӨНИЙГ БАЙРЛУУЛАХ

Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулах (NIPPV) үеийн өвчтөний байрлал

Нүүрний маск юмуу хамрын маск хэрэглэх

Өвчтөн ор юмуу сандал дээр 30-90 градусын босоо байрлалд сууна
Маскын байрлал тэр дундаа маскын хамрын хэсэг хамар яс болон мөгөөрсний уулзварын яг дээхнэ байрлана.
Ихэнхи холбох хэрэгслүүдийн зөв байрлалыг хангах болон өвчтөнд тав тухтай байлгахад бэхлэгч бүч хэрэгтэй. Энгийн нэг удаагийн наалддаг туузыг ихэвчлэн ашигладаг. Нүүр болон бүчний бэхлэгдэх хэсгийн хооронд 1-2 хуруу багтах зайтайгаар бүчийг бэхэлнэ. Удаан хугацаагаар ашиглах үед хамрын нуруу болон мөгөөрс үрэгдэж болохыг анхаарна.

Хамрын гуурсыг хэрэглэх

Хамрын гуурсыг байрлуулахдаа арьс татагдахгүй, хамрын нүхэнд хэт их дарагдал үүсгэхгүйгээр хамрын нүхний амсрыг бүрэн битүүлж байхаар байрлуулна.
Хамрын таславчид шахах, тулах зэргээр хажуугаас нь даралт учруулахгүй байх хэрэгтэй.

Аппаратны бүтэц

Чийгшүүлэгч: Хамгийн ихдээ 1л багтаамжтай усны савтай холбогдсон чийгшүүлэгчийг ашиглана. Чийгшүүлэлт тохиромжтой байх нь амьсгалын замын шүүрэл хатаж хуурайшихаас сэргийлнэ.
Хүчилтөрөгчийн урсгал: Холигчоос агаарын урсгалыг 6-10л/мин байхаар тооцож өгнө. Энэ хэмжээний агаарын урсгал амьсгалуулах систем дахь нүүрсхүчлийн давхар ислийг угааж зайлуулахад хүрэлцэхүйч даралтыг бий болгож, тохирох даралтыг бий болгоно.
Даралтын шугамын холболтын оролтыг цагаан жийргээр бөглөнө. Энэ нь NIPPV-ийн цагирагийг бий болгож өгдөг.
Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулах (CPAP) үед тогтмол даралтыг 4-6см Н₂О байхаар тохируулна. Хувь хүн бүрийн суурь биеийн байдал, өвчтөний эмгэг жамаас хамаарч даралтыг 10см Н₂О болон түүнээс дээш болгож болно. Усны түвшин болон ууршилтын тохируулгыг шалгаж байх шаардлагатай.
Хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулах (BiPAP) үед ихэнх тохиолдолд амьсгал авах үеийн эерэг даралтаар амьсгалуулалт (IPAP) ойролцоогоор 15см Н₂О орчим байх ба амьсгал гаргах үеийн эерэг даралтаар амьсгалуулалт (EPAP) ойролцоогоор 5см Н₂О орчим байна.
Хэрэв шаардлагатай бол нүүрний маск хэрэглэхийн өмнө амьсгалын замыг соруулсан байна.

АРГАЧЛАЛ

Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулах

Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулах хэрэглээ өргөн хүрээтэй байдгаас үүнийг орчин үед амьсгалын эмгэгүүд, мэдрэл-булчингийн эмгэгүүд, архаг бөглөрөлтөт уушигны эмгэгүүд (COPD), зүрхний дүүргэлтийн эмгэг (CHD) болон өрцний сулралын үед хэрэглэж байна. Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулалтыг өвчний үндсэн шалтгааныг засах бусад эмчилгээний загваруудыг ашиглах зуур хугацаа хожиход ашиглаж байна. Цочмог амьсгалын дистресс бүхий зарим өвчтөнүүдэд энэ нь цагаан мөгөөрсөн хоолойн интубаци тавихаас зайлсхийх юмуу хойшлуулахад ашиглагдаж байна. Ашиглах болон зөөвөрлөхөд хялбар байдаг болон нойрсох үеийн түгжрэлтийг арилгах боломжтой зэргээс улбаалж инвазив бус эерэг даралтаар амьсгалуулах нь инвазив бусаар амьсгалуулах (NIV) аргуудын дундаас эхний сонголт болдог.

Инвазив бус эерэг даралтаар амьсгуулах (ИБЭДА) эмчилгээ нь ихэвчлэн яаралтай тусламжийн тасагт эхлэх ба цочмог уушигны хаван болон УАБӨ-ний сэдрэл нь хамгийн түгээмэл заалт болдог. Хэдий тийм ч ИБЭДА-ыг эрчимт эмчилгээний тасагт цочмог амьсгалын дутагдлын үед мөн хэрэглэдэг. Нэмэлтээр ашиглаж болох заалтууд нь инвазив амьсгалуулалтын улмаас сульдаж ядарсан өвчтөн багтана. Зүрхний титэм судас залгах юмуу хавхлага засах мэс засалд орсон өвчтөнд хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулалт (BiPAP) бүхий ИБЭДА нь экстубаци хийсний дараа хамрын гуурсаар хүчилтөрөгч өгөхтэй харьцуулахад хүчилтөрөгчийн хангалтыг сайжруулж байжээ.

Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулах

Амьсгалуулах горим

Эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулах (CPAP) нь амьсгал авалт болон гаргалтын үед тогтмол даралттайгаар агаарыг өгдөг.
Өвчтөн өөрөө биедаан амьсгалах чадамжтай байх ёстой.

Хэрэглэх

СРАР-ыг голдуу цочмог уушигны хаван зэрэг гипоксемид хүргэдэг амьсгалын дутагдлуудын үед ашигладаг. Энэ нь цулцан коллапс болохоос сэргийлэх болон хүчилтөрөгч уушигны хялгасан судас руу нэвтрэхийг хөнгөвчилж өгдөг. СРАР нь үйл ажиллагааны үлдэгдэл эзэлхүүн (FRC)-ийг нэмэгдүүлэх ба коллапс болсон цулцангуудыг нээж ингэснээр хийн солилцоог эрчимжүүлж, хүчилтөрөгчийн хангалтыг нэмэгдүүлдэг.
СРАР нь зүүн ховдолын трансмурал даралтыг бууруулах ба ингэснээр зүрхний гаргалт нэмэгдэнэ. Тиймээс энэ нь цочмог уушигны хавангийн эмчилгээнд ихээхэн үр нөлөөтэй ба эдгээр өвчтөнүүдэд эхний сонголтонд анхаарч үзэх арга техник болдог. Даралтыг ихэвчлэн 5-15см H₂О-д барьдаг. Өвчтөн бүрийн хэрэгцээ шаардлагыг эмгэг процесс болон өвчний эмгэг жамд үндэслэн тогтоох ёстой. Цусны даралт хэвийн хэмжээний доод хязгаарт буй өвчтөнүүдэд цусны эргэлт тогтворгүй байдаг тул анхаарал маш сайн хандуулах хэрэгтэй ба СРАР-ын нэг сул тал нь венийн эргэн ирэх урсгалыг бууруулдаг явдал юм.
Яаралтай тусламж болон эрчимт эмчилгээний тасагт СРАР-ыг голдуу нүүрний маскаар өгөх ба ам болон хамрын хооронд доорхи зурагт үзүүлсэн шиг бин битүү байдал үүсгэнэ. Хэдий тийм ч зарим тохиолдолд зөвхөн хамрыг бүрхэх хэмжээний жижиг маскыг ашиглаж болно. Нойрсох үеийн түгжрэлтийн улмаас шөнийн цагаар гипоксемид ордог учир шөнийн цагаар гэртээ СРАР хийх шаардлагатай өвчтөнүүдэд хамрын гуурс бүхий бөглөөс нь амьсгалын дээд замыг нээлттэй байлгах боломж олгодог. СРАР нь өөрөө биедаан амьсгалж байх бүхий л үе шатанд амьсгалын замын эерэг даралтыг бий болгож байдаг.

Насанд хүрсэн өвчтөнд эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулж байна

Хүүхдэд эерэг үргэлжилсэн даралтаар амьсгалуулж байна

Хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулах
Амьсгалуулах горим

Хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулах (BiPAP) нь даралтыг хязгаарлаж өгсөн амьсгалуулалт юм. Амьсгалын тогтолцооны эсэргүүцлээс хамаарч амьсгал авалтын үед өгөх даралтыг урьдчилан тогтоож өгдөг нь амьсгалын багтаамж ялгаатай байх шалтгаан болдог. BiPAP нь агаарын урсгалд дасан зохицох давуу талтай. Үүнийг богино хугацаагаар хэрэглэх ихэнхи тохиолдолд хэрэглэхэд давуу талтай байх бөгөөд учир нь даралтаар хязгаарлагдсан горим нь багтаамжаар хязгаарлагдсан горимыг бодвол илүү зохимжтой байдаг.

BiPAP дараах 3 хэлбэрээр хэрэглэгдэж иржээ

Даралтаар дэмжих: өвчтөн амьсгал авч эхлэх бүрт амьсгалуулах аппаратаас амьсгал авалтын туршид тогтмол даралтын түвшинд агаар өгдөг.
Даралтын хяналт: Амьсгалуулах аппаратаас тогтмол даралтын түвшинд минут тутамд тогтмол тооны амьсгалыг өгдөг.
Хоёр шаттай эерэг даралтаар амьсгалуулах: Амьсгалуулах аппаратаас амьсгал авах болон гаргах үед ялгаатай даралтыг өгнө.

Хэрэглэх

BiPAP нь 2 шаттайгаар эерэг даралт өгөх боломж олгоно: үүнд амьсгал авах үеийн эерэг даралт (IPAP), амьсгал гаргах үеийн эерэг даралт (EPAP). Энэ нь амьсгалын ядралт юмуу дутагдалд орсон өвчтөнүүдэд ихээхэн ач тустай. Амьсгал гаргах үед даралт тогтмол бус эерэг байна. Амьсгалуулах хэлхээн дэхь агаарын урсгал трансдюсерт мэдрэгдэх ба урьдчилан тогтоосон агааржуулалтын түвшинд хүртэл нэмэгддэг. Амьсгал авах болон гаргах горимын хооронд мөчлөг давтагдах байдал өвчтөний амьсгалаар өдөөгдөх юмуу урьдчилан тогтоож өгсөн байж болно. BiPAP нь өвчтөнд тав тухтай байдлыг сайжруулдаг.
BiPAP нь ялангуяа CPAP-ыг дангаар хэрэглээд хангалттай сайжрал өгөөгүй өвчтөнд үр дүнтэй амьсгалуулах горим юм. Энэ нь амьсгал гаргах үеийн туршид амьсгалын зам дахь даралтыг нэмэгдүүлж өгдөг CPAP-ын давуу талыг олгохоос гадна амьсгал авах үед тусламж үзүүлснээр амьсгалын ажлыг бууруулж өгдөг. Мөн гиперкапнийн эрсдэлтэй өвчтөнүүдэд (УАБӨ-тэй өвчтөнүүд г.м) агааржуулалтыг нэмэгдүүлэхэд тусалдаг.
Эсэргүүцэлтэй амьсгалах нь цулцанг шалчийхаас сэргийлэхэд тустай боловч үүний улмаас өвчтөнүүд ядарч болдог.
Түгээмэл тохиолдолд эхлэх үед IPAP-ийг 10-12см Н₂О-ы даралтаар, EPAP-ыг 5-7смН₂О-ы даралтаар тус тус өгөх ба түүнээс хойшхи нэг цагийн доторх хариу урвалын байдлаас хамаарч IPAP-ыг 15-20см Н₂О болгож тохируулж болно.
Уушиг коллапс болсон юмуу уушиг хавагнасан нөхцөлүүдэд эхлэх EPAP өндөр байж болно. Хэдий тийм ч EPAP хэтэрхий өндөр байх нь өмнөх ачаалал буурахад хүргэдэг. Тиймээс амьсгалуулах тохируулгыг тэнцвэржүүлж өгөх нь шийдвэрлэх үүрэгтэй. Амьсгалаар өгч буй хүчилтөрөгчийн хувь хэмжээ (FiO₂) нь хүчилтөрөгчийн хангамжид хариу урвал өгөх байдлыг титрлэхэд хэрэгтэй өөр нэг үзүүлэлт юм.

Багтаамжаар хязгаарлагдсан амьсгалуулалт

Амьсгалуулах горим

Багтаамжаар хязгаарлагдсан амьсгалуулалтын үед өвчтөн амьсгалах бүрт урьдчилан тогтоосон амьсгалын багтаамжийг юмуу минутын эзэлхүүнээр тооцож агаарыг өгдөг.
Энэ нь амьсгалын тогтолцоон дахь эсэргүүцлээс хамаарч хүчилсэн амьсгал авалтын даралт ялгаатай байхад хүргэдэг.

Хэрэглэх

Энэ горимд амьсгалуулах аппаратыг ихэвчлэн агаарын урсгалд дасан зохицохын тулд амьсгалын багтаамж өндөр байх (10-15мл/кг) тохируулдаг. Холбох хэрэгслүүдийг өвчтөнд тав тухтай байхаар сонгож тохируулна.
Энэ горим нь тарган юмуу цээжний ханын гажиг бүхий өвчтөнүүд болон агааржуулалтыг хэвийн явуулахад амьсгалын багтаамж өндөр байх шаардлагатай мэдрэл-булчингийн эмгэгтэй өвчтөнүүдэд тохиромжтой.

Эх сурвалж:

Noninvasive Ventilation Procedures

Байгалийн анагаах ухаан

2012-12-22T13:28:00.001+08:00

Эрхэм хэрэглэгч, уншигч та бүхний энэ өдрийн амгаланг эрэхийн зэрэгцээ та бүхний өдөр тутмын амьдралд өвчин эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх, аливаа өвчин эмгэгийг байгалийн хоргүй, гаж нөлөөгүй аргуудаар эмчлэхэд тань тус болох нэгэн шинэ номыг танилцуулж байгаа даа баяртай байна.

Тус ном нь www.imedinfo.org сайттай хамтран ажилладаг Г. Уянга нийтлэлчийн шинэхэн бүтээл бөгөөд гэр бүлдээ хайртай эрхэм эзэгтэй, эрүүл мэнддээ анхаардаг хувь хүн, эрүүл чийрэг, идэвхитэй амьдралын хэв маягийг хэвшүүлэхийг хүссэн хэн бүхэнд үнэт зөвлөгөө, нотолгоонд суурилсан байгалийн анагаах ухааны мэдлэг олгоход зориулагджээ.

Та бүхэн Г. Уянга нийтлэлчийг www.imedinfo.org сайтад нийтлүүлж байсан Хүнсний эслэг, Омего 3, 6, 9 өөхний хүчлүүдийн тухай, Архаг ядаргааны хамшинж, Биемахбодыг хоргүйжүүлэх нь, Эрүүл мэндэд тустай ундаанууд, Ханиад зэрэг нийтлэлүүдээр эчнээ таних бөгөөд түүний нийтлэл бүр уншигчдын маань хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн, өдөр тутмын амьдралд тань хэрэгтэй мэдээллүүдийг өгч байдаг билээ.

Түүний энэ удаагийн "Байгалийн анагаах эмчилгээ" номонд түгээмэл тохиолдох 46 өвчин эмгэгийн үед хэрэглэж болох хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн, тэдгээрийн үйлдлийн механизм, хэрэглэх арга, тун, баримтлах дэглэм, түүнчлэн эдгээр өвчнүүдийн талаарх ойлголтыг дэлгэрэнгүй өгсөн нь тус номыг авч, өөрийн амьдралдаа хэрэгжүүлсэн хэн бүхэн өөрөө өөртөө эмч байж, өөрийн эрүүл мэндийн төлөө идэвхитэй амьдрах боломжийг олгож байгаа юм.

Тус ном нь дараах сэдвүүдийн дагуу илрэх шинж тэмдэг, өвчний талаарх ерөнхий ойлголт, өвчин үүсгэх эрсдэлт хүчин зүйлс, оношлогоо, байгалийн анагаах ухаан болон орчин үеийн анагаах ухааны эмчилгээ зэргийг багтаасан цогц бүтээл болж чадсан ажээ.

Амны шарх
Архаг ядаргааны хамшинж
Баас хаталт
Багтраа өвчин
Бамбайн үйл ажиллагааны дутагдал
Батга
Бөөрний чулуу
Гуурсан хоолойн үрэвсэл, уушигны үрэвсэл
Глютений өвчин
Гэдэс цочролын хамшинж
Даралт ихдэлт
Дотор муухайралт
Жирэмсний эхэн үеийн хордлого
Мөөгөнцөртөлт
Нойргүйдэл
Остеоартрит
Ревматоид артрит
Сарын тэмдгийн өөрчлөлтүүд
Сарын тэмдгийн өмнөх хамшинж
Судас хатуурах өвчин
Суулгалт
Сэтгэл гутрал
Таргалалт
Түрүү булчирхайн хоргүй гиперплази
Умайн хоргүй хавдар
Үтрээний үрэвсэл
Хорт хавдар
Хайрст үлд
Хамрын дайвар хөндийнүүдийн үрэвсэл
Ханиад
Хатиг
Ходоод, 12 хуруу гэдэсний шархлаа өвчин
Хоолойн өвдөлт, залгиурын үрэвсэл
Хөлийн өнгөц венийн бүдүүрэлт
Хүнсний харшил
Цус багадалт
Цөсний чулуу
Цэвэршилт
Цээжний бах
Чихний халдвар
Чихрийн шижин
Шамбарам
Шээс ялгаруулах замын халдвар
Экзем буюу атопийн дерматит
Элэгний архаг өвчнүүд
Ясны сийрэгжилт

Ингээд хүн ардынхаа эрүүл мэндийн төлөө, өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, өвчнийг эмчлэхэд идэвхигүй аялдан дагах биш идэвхитэйгээр оролцогч байхыг уриалсан Г. Уянга зохиогчдоо цаашдын ажилд нь өндөр амжилтыг хүсэн ерөөж www.imedinfo.org сайтын хамт олонтой хамтран ажилладагт нь гүн талархал илэрхийлье.

Та бүхэн тус номыг Улаанбаатар хот дахь Интерном, Улсын Их Дэлгүүр дэхь Мажестик номын дэлгүүр, Метромалл дэлгүүрийн номын тасгуудаас 20000 төгрөгийн үнэтэйгээр худалдан авахын зэрэгцээ www.imedinfo.org сайтын онлайн ном захиалгаар захиалж өөрийн хаягаар үнэгүй хүргүүлж авах боломжтой.

Онлайн захиалга өгөх...

Эрхэм уншигч, хэрэглэгч та бүхнийг www.imedinfo.org сайттай хамт байж, биднийг үргэлж дэмжиж байдагт талархал илэрхийлье

Цус судлалын практик дахь яаралтай тусламж - 3

2012-11-27T13:06:00.001+08:00

Гиперкальциеми

Эмнэлзүйн шинж тэмдэгүүд

Ерөнхий – сульдах, ядрах, турах
Оюун ухааны өөрчлөлтүүд – анхаарал төвлөрүүлэлт алдагдах, нойрмоглох, зан чанарын өөрчлөлт, кома
Ходоод гэдэсний – анорекси, дотор муухайрах, бөөлжих, хэвлийгээр өвдөх (пепсиний шархлаа, панкреатит зэрэг нь ховор хүндрэлүүд юм)
Шээс бэлгийн – полиури, полидипси

Эмнэлзүйн үр нөлөө

Зүрх судас – ЭКГ-д QT интервал богиносох, зүрхний хэм алдагдалууд ба даралт ихдэлт
Бөөр – дегидратаци, бөөрний дутагдал болон бөөрний чулуу

Гематологийн шалтгаанууд

Миелома
Өндөр зэрэглэлийн лимфома
Насанд хүрэгчдийн Т эсийн лейкеми / лимфома (ATLL)
Цочмог лимфобластын лейкеми

Гиперкальцеми нь хөх, түрүү булчирхай болон уушигны үсэрхийлсэн карцинома зэргийг багтаасан өөр бусад эмнэлзүйн нөхцөл байдлуудын үед тохиолдож болно. Цусны хорт хавдарын үед тохиолддогийг тайлбарласан онолуудад PTH хамааралт пептид, TGF, TNF-α, М-CSF, интерлейкин болон простагландин зэрэг цитокинууд хэсэг газарт эсвэл системийн байдлаар чөлөөлөгдсөний улмаас остеокласт хамааралт байдлаар ясны ресорпци нэмэгддэг тухай онол багтана. 1,25-гидроксихолекальциферол нэмэгдсэний улмаас гэдсэнд хоёрдогчоор кальцийн шимэгдэлт нэмэгдэнэ.

Хэвийн үед сийвэнд Са⁺² кальцийн хэмжээ 2.12-2.65ммоль/л байх бөгөөд сийвэн дэхь Ca⁺²-ийн 40% нь альбуминтай холбогдсон байдаг. Ихэнх лабораторид сийвэнгийн нийт Ca⁺²-ийг хэмждэг хэдий ч физиологийн идэвхитэй хэлбэр нь чөлөөт Ca⁺² юм. Сийвэн дэхь Ca⁺²-ийн хэмжээг яг нарийн тодорхой хэмжихийн тулд цусны дээжийг жигут тавиагүй гарнаас буюу чангалуур хэрэглэлгүй авах нь зүйтэй.

Альбуминтай холбогдсон кальцийн хэмжээг тооцох

Альбумин < 40г/л бол холбоот кальци = (Ca⁺²) + 0.002[40-(альбумин)]

Альбумин > 45г/л бол холбоот кальци = (Ca⁺²) - 0.002[(альбумин)-45]

Менежмент

Хэрэв Ca⁺²>3ммоль/л бол яаралтай тусламж үзүүлнэ

4-6л / 24цагаар натрий хлоридоор регидратаци хийнэ
Шингэний хэт ачааллал болохоос сэргийлж анхаарна – Хэрэв шаардлагатай бол Генглийн гогцоонд үйлчилдэг шээс хөөх эмүүд хэрэглэх ба төвийн венийн даралтыг хянана.
Тиазидын бүлгийн шээс хөөх эмүүдийг зогсоох ба ердийн Генглийн гогцоонд үйлчилдэг шээс хөөх эмүүдийг хэрэглэх талаар анхаарна
Динатрийн памидронат 60-90мг судсаар хэрэглэх зэргээр бифосфонат өгөх
Үндсэн хорт хавдарыг эмчлэх
Хэрэв хүндрүүлэгч хүчин зүйлс (зүрхний дүүргэлтийн дутагдал, гүнзгийрсэн бөөрний дутагдал г.м) байгаа бол диализ хийх талаар анхаарна.
Бусад эмчилгээний сонголтууд

- 8 цаг тутамд кальцитонин 200IU

- Кортикостеройдууд (преднизолон 60мг/өдөрт тунгаар уухаар)

- 3 долоо хоног тутамд митромицин 25мкг/кг тунгаар судсаар

- Пликамицин

Гиперкальциемийн эмчилгээнд хэрэглэх динатрийн памидронат эмчилгээ
Сийвэнгийн Ca⁺² (ммоль/л) 3-аас хүртэл 3.0-3.5 3.5-4.0 >4.0	Памидронат (мг) 15-30 30-60 60-90 90
Аажим дусаана Ихэвчлэн 3-5 өдрийн дараа үр дүн гарна

Зуурамтгай чанар хэт ихсэх

Цус судлалын практикт түгээмэл тохиодолдох яаралтай байдал. Улаан эс, цагаан эс, сийвэнгийн бүрдэл хэсгүүд (ихэвчлэн Ig)-ийн аль нэг нь ихэссэний үр дүнд нийт цусны зуурамтгай чанар нэмэгддэгээр тодорхойлогдоно.

Доор дурьдсан нөхцөл байдлуудын үед түгээмлээр үүсдэг

Жинхэнэ полицитемийн улайрал үед улаан эсийн эзэлхүүн нэмэгдсэнээс
ЦМЛ эсвэл АЛЛ зэргийн үед захын цусанд бласт эсийн тоо өндөр болсоноос
Вальденстрёмийн макроглобулинеми (IgM) зэргийн үед моноклон Ig бий болсноос

Эмнэлзүйн онцлог – полицитеми (Жинхэнэ полицитемийн улайрал)

Үлбэгэр сул болох, загатнах, толгой өвдөх, даралт ихсэх, плетора, артерийн тромбозын улмаас миокардийн шигдээс, тархины судасны дайрлагууд болон хараа алдагдах (торлогийн төвийн артерийн бөглөрөл)

Яаралтай эмчилгээ

Изоволемийн венсекци. Том голчтой венээс (ихэвчлэн тохойн хонхорын) 500мл цус авахын зэрэгцээ өөр нэг венээр 500мл 0.9%-ийн натрийн хлорид сэлбэх. Гематокрит <45 span="span">% хүртэл өдөр бүр.

Эмнэлзүйн онцлог – цагаан эсийн тоо өндөр байх (ЦМЛ г.м)

Амьсгаадах ба ханиалгах (уушигны лейкостаз), ухаан балартах, ухаан санааны байдал бүдгэрэх, бие даасан гавлын мэдрэлийн саа (тархины лейкостаз), хараа алдагдах (торлогийн цус алдалт эсвэл торлогийн төвийн венийн тромбоз)

Яаралтай эмчилгээ

Автомат машинаар яаралтай лейкоферез хийж чадахгүй бол том голчтой венээс 500мл цус венесекц хийхийн хажуугаар хэрэв гемоглобин <7.0г/дл-ээс бага бол даршилсан улаан бөөмийн хамт, үгүй бол 0.9%-ийн натрийн хлоридын уусмалтай хамт нийт цусны зуурамтгай чанар нэмэгдэхээс сэргийлж изоволемийн сэлбэлт хийнэ.
Эс ангилан салгагч машинаар лейкоферез хийж эхлэх. Дээр дурьдсанчлан гемоглобины түвшингөөс хамаарч шингэн сэлбэхтэй хамт аферез хийхийн тулд цагаан эсийн ялгах хөтөлбөрийг ашиглана.
Хими эмчилгээнд бэлтгэх үед хавдар задлах урьдчилан сэргийлэх протоколыг эхлүүлэх
Шалгуурт нийцэж байвал (шээсний рН>8 ба аллопуринол бий болсон) хими эмчилгээг аль болох эрт эхлүүлэх. Иймэрхүү нөхцөл байдлын үед лейкоферез нь шийдвэрлэх нөлөөтэй ба өвчтөнг хими эмчилгээнд бэлтгэж байх зуур өвчний явцыг хүндрүүлэхгүй барьж байх цор ганц маневр болдог.
Лейкостазын шинж тэмдэг арилах хүртэл эсвэл цагаан эс <50х10⁹/л болох хүртэл лейкоферезийг өдөр бүр хийнэ.

Гипергаммаглобулинеми (Вальденстрёмийн өвчин г.м)

Үлбэгэр сул болох, толгой өвдөх, хараа алдагдах, ухаан балартах, тэнцвэр алдагдах, тархины судсанд эсийн бөөгнөрөл бий болсноос харааны гажуудал бий болох, ховор тохиолдолд миокардийн шигдээс, тархины судасны дайрлага.

Яаралтай эмчилгээ

Сийвэн солих машиныг яаралтай хэрэглэх боломжгүй бол гемоглобин <7.0г/дл болж даршилсан улаан эс хэрэглэх шаардлагатай болох тохиолдолыг эс тооцвол 0.9%-ийн натрийн хлоридын уусмалаар изоволемийн сэлбэлт хийхийн хамт том голчтой венээс 500мл цусыг венсекц хийж авна.
Сийвэн солих хөтөлбөрийг ашиглан эс ангилан салгах машин дээр плазмаферез хийж эхлэх. Шингэн сэлбэх шалгуурыг дээр дурьдсан. Эхэн үед хамрах хүрээний доод хязгаарт байхаар тооцож 1-1.5л цус солих (ихэвчлэн 2.5-4.0л) зорьж эхлүүлнэ. Шинж тэмдэг арилах хүртэл өдөр бүр давтана.
Зарим төрлийн Вальденстрёмийн макроглобулинемид 3-6 долоо хоногийн давтамжтай тогтмол сийвэн солих нь хангалттай эмчилгээ байж болдог. Хэдий тийм ч хэрэв IgA миелома эсвэл IgG миеломын улмаас зуурамтгай чанар хэт ихэссэн бол эхэн үед хими эмчилгээ хэрэгтэй болдог.

Анхаар

Хэвийн бус, бага температурт идэвхиждэг Ig бүхий өвчнүүд (хүйтний агглютининтай өвчинтэй холбоотой хүйтний эсрэгбиеүд г.м)-ийн үед плазмаферезийг тогтвортой хангахын тулд дотогш юүлэх болон гадагш гаргах венийн уян систем, бүх сэлбэж буй цусыг 37°С-т байлгах шаардлагатай болдог. Ig поликлоноор ихсэх (криоглобулинемийн зарим төрөл г.м) нь зуурамтгай чанар хэт ихсэхтэй холбоотой шинж тэмдэгийн ховор шалтгаа болдог. Менежмент дээр дурьдсан моноклон иммуноглобулины үеийнхнтэй адил.

Эх сурвалж:

Oxford handbook of clinical hematology, 2nd edition, page 508-511

Яаралтай тусламжийн эмч нарт зориулсан ЭКГ

2012-08-18T19:16:00.001+08:00

Эрхэм хэрэглэгч та бүхэнд энэ өдрийн мэнд хүргье.

Та бүхнийг удаан хүлээлгэсний эцэст манай хамт олны зүгээс орчуулан хүргэж буй "Яаралтай тусламжийн эмч нарт зориулсан ЭКГ" ном та бүхний гар дээр очиход бэлэн боллоо. Тус номыг та www.imedinfo.org сайтын онлайнаар ном гарын авлага захиалах системээр дамжуулан захиалга ирүүлснээр авах боломжтой юм. Зохиогч Amal Matu болон William Brady нарын тус бүтээлийг манай хамт олон 2 хэсэгтэйгээр орчуулан хүргэж байгаа бөгөөд энэ удаад яаралтай тусламжийн практикт түгээмэл тохиолддог 100 гаруй зүрхний цахилгаан бичлэг болон тэдгээрийн тайлбарын багтаасан болно.

Та бүхэн тус номыг дараах холбоосоор орж онлайнаар захиалах боломжтой ба бид таны захиалгын дагуу номыг хэвлэлтэнд өгч, үнэгүй хүргүүлэх болно. Та тус номыг 20000 төгрөгийн үнэтэйгээр захиалан авах боломжтой юм.

Онлайн захиалга өгөх....

Биднийг байнга дэмжиж, хамт байдаг хэрэглэгч та бүхэндээ баярлалаа.

Хүндэтгэсэн:

IMEDINFO team

Дүрс оношлогооны атлас - Гуурсан хоолойн тэлэгдэл (Бронхэктази)

2012-08-01T19:06:00.000+08:00

Дүрс оношлогоонд илрэх өөрчлөлтүүд

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл нь хоёр талын юмуу тархмал эсвэл хэсэг газрынх байж болно. Хөгжингүй орнуудад тархмал гуурсан хоолойн тэлэгдэлийн хамгийн түгээмэл шалтгаан нь уйланхайт хатуурал (cystic fibrosis) байдаг. Гуурсан хоолойн хучуур эдийн бичил цэлмэнгүүд хөдөлгөөнгүй болох хамшинж ховор тохиолдолд гуурсан хоолойн тэлэгдэлийн шалтгаан болдог. Хэсэг газарт гуурсан хоолой тэлэгдэх нь бөглөрөл юмуу үхжилт пневмонийн улмаас бий болсон байж болно.

Цээжний рентгенд илрэх шинжүүд

Ихэнхи тохиолдолд цээжний рентген хэвийн байна
Гуурсан хоолой орчмын хатуурлын улмаас "вагоны зам" хэлбэрийн өөрчлөлт илрэх (янз бүрийн урттай параллель муруй шугамнууд)
Өтгөн, нягт салсан бөглөөсөөс улбаатай гуурсан хоолойн талстууд
Гуурсанцарууд (бронхиол)-ын тэлэгдлээс улбаатай уйланхай маягийн хөндий
Дээрхи уйланхай маягийн хөндий дэхь хий-шингэний түвшин
Хатуурал бүхий хэт агааржилт бүхий уушиг

СТ сканд илрэх шинжүүд

Уушигны талбайн гадна гуравны нэг хэсэгт үзэгдэхүйц гуурсан хоолойнууд харагдах
Хана нь зузаарч, тэлэгдсэн гуурсан хоолойнууд
Сигнетийн цагираг: тэлэгдсэн гуурсан хоолойн дэргэдэх артерийн судас юм
Уйланхай маягийн хөндийнүүд
Гуурс хэлбэрийн сүүдэржилт ба нягтрал ихтэй салаалалтууд

Цээжний рентген шинжилгээнд илрэх өөрчлөлтүүд

Гуурсан хоолойн талст

"Бээлийтэй хуруу"-ны шинж. Нягтрал ихтэй салаалалтууд харагдана. Өтгөн зуурамтгай салс гуурсан хоолойг дүүргэж хөөлгөсний улмаас энэ шинж илэрдэг.

Гуурсан хоолойн талст

"Бээлийтэй хуруу"-ны шинж. Нягтрал ихтэй салаалалтууд.

Гуурсан хоолой орчмын хатуурал бүхий хоёр талын олон тооны уйланхай төст хөндийнүүд

Уушигны уг дүүрсэн байдал (full hilum). Уйланхайт хатуурал бүхий өвчтөн.

Хоёр уушигны суурь хэсэгт байрласан олон тооны хий, шингэний түвшин бүхий хөндийнүүд

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл.

СТ сканд илрэх өөрчлөлтүүд

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл

Сумаар доод дэлбэнд байрласан гуурсан хоолойн тэлэгдлүүдийг заажээ. Гуурсан хоолойнууд зузаан ханатай, тэлэгдсэн байна. Уушигны энэ түвшний зүслэгт хэвийн гуурсан хоолойнууд тодорхойлогдохгүй байна.
Сумны үзүүрээр шохойжсон мөхлөгөнцөрийг заажээ.

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл

Сумны үзүүрээр баруун уушигны доод дэлбэнд байрлах гуурсан хоолойн тэлэгдэлийг заажээ.
Тэлэгдсэн гуурсан хоолойн зэргэлдээ байрлаж буй артерийн судсыг анхаарна уу (Сигнетийн цагираг)

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл

А: Тэлэгдсэн гуурсан хоолойн зэргэлдээ байрлах артерийн судсыг анхаарна уу (Сигнетийн шинж)
В: Сумны үзүүрээр баруун уушигны доод дэлбэн дэхь тэлэгдсэн, гуурс хэлбэрийн сүүдэржилтийг заажээ.

Гуурсан хоолойн тэлэгдэл

Гуурсан хоолой орчмын хатуурал бүхий тэлэгдсэн гуурсан хоолойнууд СТ сканы янз бүрийн зүслэгт уйланхай маягийн хөндий, гуурс хэлбэрийн сүүдэржилт, болон нягтрал ихтэй салаалалт байдлаар дүрслэгджээ.

Шалтгаан

Хөдөлгөөнгүй цэлмэнгийн хамшинж

Баруун байрлалтай зүрх. Ходоодны хий баруун талд байрласан. Гуурсан хоолойн тэлэгдэлийн улмаас урьд өмнө хийлгэсэн лобэктомын үед тавьсан мэс заслын хавчаарууд. Энэхүү цээжний рентген зурагт гуурсан хоолойн тэлэгдэл танигдахгүй байна.

Хэсэг газрын уутанцар хэлбэрийн гуурсан хоолойн тэлэгдэл

Зүүн уушигны уг зүүн уушигны доод дэлбэн ателектаз болсны улмаас доош татагдсан байна. Зүрхний ард байрласан гуурс хэлбэрийн нягтрал (ялгаж харахад төвөгтэй ажээ). Бронхограммд уутанцар хэлбэрийн гуурсан хоолойн тэлэгдэл илэрсэн. Өнөө үед бронхограммын шинжилгээг ховор хийдэг болсон бөгөөд СТ сканаар онош тодруулах мэдээлэл авах боломжтой болжээ.

Бронхограмм

Зүүн уушигны доод дэлбэнгийн уутанцар хэлбэрийн гуурсан хоолойн тэлэгдэл.

Дүрс оношлогооны атлас - Гуурсан хоолойн багтраа

2012-07-27T20:14:00.001+08:00

Эрхэм хэрэглэгч, уншигч та бүхэнд энэ өдрийн мэнд хүргье. Хэсэг хугацаанд шинэ мэдээ, мэдээлэл хүргээгүй удсанд та бүхнээс хүлцэл эрье. www.imedinfo.org сайтын хамт олон өөрсдийн хүч, бололцоонд тулгуурлан medical books, medical poster зэрэг төслүүдийг хэрэгжүүлэн хүргэж байгаа билээ. Эдгээр төслийн хүрээнд та бүхэнд "USMLE шалгалтын албан ёсны гарын авлага", "Зүрхний хэт авиан шинжилгээний өнгөт атлас", "Яаралтай тусламжийн эмч нарт зориулсан ЭКГ" зэрэг ном гарын авлагууд, эрүүл мэндийн боловсрол олгох чиглэлээр монгол хэл дээрх анагаах ухааны постерууд та бүхэнд хүрч хэрэглэгч та бүхнээс чамгүй талархал, санал шүүмжийг хүлээн авч буйдаа бид бүхэн баяртай байна.

Энэ удаад манай хамт олны зүгээс "Дүрс оношлогооны атлас" нэртэйгээр дахин нэг гарын авлагыг бүтээн хүргэхээр ажиллаж буйгаа мэдэгдэхэд таатай байна. Тус гарын авлага эмч болхоор суралцаж буй анагаахын сургуулийн оюутнууд, шинэ залуу эмч нарт дүрс оношлогооны чиглэлээр бага ч болов мэдлэг хуримтлуулж, рентген зураг, СТ скан зэрэгт дүгнэлт хийж чаддаг болоход тус болно гэж найдаж байна.

Энэ удаагийн нийтлэлдээ бид тус гарын авлагын эхний хэсгээс "Гуурсан хоолойн багтраа"-ы үеийн дүрс оношлогоонд илрэх өөрчлөлтүүдийг хүргэж байна.

Гуурсан хоолойн багтраа
Багтраа хөдлөлийн үед цээжний рентген зурагт уушигны агааржилт ихэссэн зураглал илэрдэг. Энэ нь аль нэг сегментийн түвшин дэхь ателектазтай хавсарсан байж болно. Зарим үед аминд аюулгүй голтын эмфизем тохиолддог. Багтраа хөдлөл бүрийн хооронд рентген зураг ихэвчлэн хэвийн байдаг. Цөөн тооны өвчтөнүүдэд гуурсан хоолой орчмын зузаарал бий болдог.

Хүндрэлүүд:

Харшлын гаралтай гуурсан хоолой-уушигны аспергилоз, энэ нь доор дурьдсан шинжүүдээр илэрнэ:

Уушигны үүд орчмын проксимал бронхиэктаз
Салсаар дүүрч тэлэгдсэн гуурсан хоолой (салсархаг бөглөөс)
Сегментийн ателектаз

Хэвийн цээжний рентген зураг

Багтрааны үед бронхийн агчил хоорондын үеүдэд цээжний рентген зураг хэвийн байна.

Багтрааны үед гуурсан хоолойн агчил болох үеийн цээжний рентген зураг. Амьсгалсан агаар уушгинд хоригдсоны улмаас уушигны агааржилт ихэссэн нь байдал. Гуурсан хоолойн агчилтыг эмчилсний дараа рентген зураг хэвийн болсон.

Голтод хуримтлагдсан агаар бүхий багтраа

Сумаар зүрх болон том судаснуудыг хүрээлсэн хийг заав.

Харшлын гаралтай гуурсан хоолой-уушигны аспергилоз / Гуурсан хоолойн талст

42 настай эрэгтэй, удаан хугацаагаар багтраатай байгаа болон дахин давтан хатгаа болж стероид болон антибиотикоор эмчлүүлж байсан өгүүлэмжтэй. Дээрхи цээжний рентген зурагт дээд дэлбэнд ателектазийг санагдуулмаар үл ялиг ялгагдаж буй нэвчдэс илэрчээ. Энэ нь хажуу байрлал дахь зурагт сайн харагдаж байна.

Харшлын гаралтай гуурсан хоолой-уушигны аспергилоз

Дээрх рентген зурагт харгалзах, нэгэн ижил хугацаанд хийгдсэн СТ сканаар гуурсан хоолойд салсархаг бөглөөс байгааг тогтоожээ. Өвчтөний захын цусны шинжилгээнд эозинофилез (1200/мм3) илэрсэн ба IgE-ийн түвшин ихээр нэмэгдсэн байжээ. Өвчтөний сийвэнд дархан тунадасжуулалт ( immunoprecipitin) хийхэд aspergillus fumigatus эерэг байсан бөгөөд цэрний өсгөвөрт aspergillus fumigatus ургасан байна. Өвчтөнийг харшлын гаралтай гуурсан хоолой-уушигны аспергилоз гэж оношлон стероидоор эмчилсэн ба үүний үр дүнд дээрхи нэвчдэс арилсан байна.

Гуурсан хоолойн ивэрхий

Гуурсан хоолой салсан бөглөөний улмаас бөглөрч, тэлэгдсэнээр "бээлийтэй хуруу"-ы шинж илэрчээ. Энэ нь харшлын гаралтай гуурсан хоолой-уушигын аспергилозтой төстэй байдал юм.

Голтод хий хуримтлагдсан эмнэлзүйн тохиолдол

Багтраатай гэсэн өгүүлэмжтэй 32 настай эмэгтэй. Тэрээр цацлагаа хэрэглэхээ больсны дараагаас хүнд зэргийн амьсгаадалт болон амьсгал шуухиналт илэрсэн. Яаралтай тусламжийн тасагт түүнд интубаци тавьж эрчимт эмчилгээнд шилжүүлжээ.

Дээрхи өвчтөний СТ шинжилгээнд дараах зүйлс илэрсэн байв.

Арьсан доорхи эмфизем
Голтод хуримтлагдсан хий
Пневмоторакс
Баруун дээд дэлбэн коллапс болсон

Доод зүслэгээр хоёр талын пневмоторакс болон пневмоперитониумыг баталсан.

Нэг өдрийн дараа хоёр талд цээжний гуурс тавьж цээжний хөндийд хуримтлагдсан хийг гадагшлуулсан. Баруун дээд дэлбэнгийн ателектаз тогтвортой байсаар байсан бөгөөд зүүн талд хэвлийн хөндийд хуримтлагдсан хийг хялбар үнэлэх боломжтой болсон байв. Энэхүү тохиолдол нь цулцангийн урагдал голт, арьсан доорхи эд, цээжний гялтангийн хөндий болон ховор тохиолдолд хэвлийн хөндийд хий хуримтлагдахад хүргэдэг болохыг харуулж байна.

Сумны үзүүрээр өрцийг заав. Сумаар хэвлийн хөндийд хуримтлагдсан хийг заав.

Зүрхний хэт авиан шинжилгээний өнгөт атлас: Парастернал богино тэнхлэгийн харалт

2012-06-19T00:48:00.003+08:00

Эрхэм хэрэглэгч та бүхэнд энэ өдрийн мэнд хүргье.

www.imedinfo.org сайтын хамт олон хэрэглэгч, уншигч та бүхэндээ дэлхийн бусад орнуудад анагаах ухааны чиглэлээр бичигдсэн ном, гарын авлагуудыг орчуулан хүргэх ажлыг хийж эхлээд багагүй хугацаа өнгөрсөн төдийгүй эргээд харахад бид бүхэн хэрэглэгч нарынхаа хүсэл сонирхол, хэрэгцээ шаардлагад нийцсэн бүтээлүүдийг цувралаар орчуулан хүргэсэн байна.

Бид өнгөрсөн он болон энэ оны эхний хагаст АНУ-д эмчлэх эрх авахад өгдөг USMLE шалгалтын албан ёсны гарын авлагыг цуврал байдлаар орчуулан хүргэсэн нь манай оронд анагаах ухааны чиглэлээр суралцдаг, ажилладаг эмч, оюутнуудыг талархал сайшаалыг хүлээсэн бүтээл болсонд бид баяртай байдаг юм.

Түүнчлэн бид "Яаралтай тусламжийн эмч нарт зориулсан ЭКГ" хэмээх олон улсын эмч нарт хэдийн танил болсон бүтээлийг орчуулж дуусаад одоогийн байдлаар редакторын түвшинд явж байгаа бөгөөд тун удахгүй номын худалдаагаар дамжуулж та бүхний гарт хүрэх болно.

Энэ удаад бид бүгдийн зүгээс зүрхний хэт авиан шинжилгээнд анхлан суралцагчдад зориулсан "Эхокардиографийн өнгөт атлас" номыг орчуулан та бүхэнд өргөн барьж байна. Тус ном нь эхокардиографийн чиглэлээр суралцаж буй эмч нарт шинжилгээг хэрхэн гүйцэтгэх арга аргачлал, өвөрмөц өвчнүүдийн үед хэрхэн эхокардиографийн шинжилгээг хийх зэрэг өргөн хүрээний мэдээллийг өндөр чанартай зураг, дүрслэлийн хамт хүргэж байгаа тул анхлан суралцаж буй хүн бүрийн гарын доорхи ном болно байх гэж бид найдаж байна.

Та бүхэн тус номыг манай онлайн захиалгын системээр орж захиалах боломжтой ба урьдчилан онлайнаар захиалсан захиалгын дагуу хэвлэж танд хүргэх болно. Тус ном нь өндөр чанартай зураг дүрслэлийг багтаасан бүтээл болохын хувьд 20000 төгрөгийн үнэтэйгээр хэвлэгдэн гарч байна.

Онлайн захиалга өгөх....

Та бүхний хүн амынхаа эрүүл мэндийг хамгаалах үйлс амжилт бүтээлээр дүүрэн байхыг хүсэн ерөөе.

Хүндэтгэсэн:

IMEDINFO team

Трансдюсерийг цагийн зүүний дагуу 90° эргүүлсэнээр зүрхийг парастерналь богино-тэнхлэгээр харна

Дүрслэлийн хавтгай зүүн суга болон баруун хавирганы нумын хооронд харагдана.

Аортын хавхлагын түвшин дэхь зүрхний хөндлөн зүслэг харагдана.

Зургийн төв хэсэгт аортын хавхлагын нийтлэг бүтэц харагдаж байгаагаар баримжааг шалгана.

Аортын хавхлагын түвшин дэхь парастерналь богино-тэнхлэг

Баруун ховдолын хөндлөн зүслэг болон тал сар хэлбэрийн гурван аортын хавхлага харагдах байдал

Төв хэсэгт зэргэлдээх баруун зүрхний бүтцүүдээр хүрээлэгдсэн аортын хавхлагын парастерналь богино-тэнхлэгийн харалт

Парастерналь богино-тэнхлэгийн харалт дахь гурван хавтаст болон уушигны артерийн хавхлагууд

Хэрэв парастерналь цонхонд трансдюсерийг тохирох хэмжээгээр эргүүлээгүй тохиолдолд ихэвчлэн уушигны эд давхардан харагддаг

Хэрэв баримжаа алдсан бол парастерналь урт-тэнхлэгийн харалтад буцааж эхнээс нь дахин эхэлнэ

Дүрслэлийн хавтгай оновчгүй гарах нь аортын хавтасуудын хөндлөн зүслэг налуу болсоны үр дүн юм

Трансдюсерийг хэдэн градус баруун юмуу зүүн тийш эргүүлснээр зургийг хангалттай хэмжээгээр алдаагүй гаргана

Хэт авиан долгионы хавтгайг толгой чиглэлд бага зэрэг хазайлгаснаар (трансдюсерийн ишийг баруун мөр лүү чиглүүлнэ) митраль хавхлагын хөндлөн зүслэгийн харалтыг гаргаж авна

Хавхлагын ирмэгүүд хялбар ялгагдаж байна

Митраль хавхлагын хөдөлгөөн нь загасны ам нээгдэхтэй төстэй байдаг

Урд болон арын митраль хавтасууд

Хэт авиан долгионы хавтгайг толгой чиглэлд хазайлгаснаар шөрмөсөн татлагын дүрслэл бий болно

Долгион хөндлөн загвараар шөрмөсөн татлагыг зүсэх байдал

Хэрэв долгионоор зөв зүссэн бол зүүн ховдол зөв дугуй харагдана

Энэ хавтгайд зүүн ховдолын суурь орчмын сегментийн агших чадварыг сайтар үнэлэх боломжтой

Хэт авиан хавтгайг цааш нь толгой чиглэлд хазайлгаснаар хөхлөг булчингийн хөндлөн зүслэгийн харалтыг гаргана

Хөхлөг булчин болон зүүн ховдолын төв хэсэг долгионоор хөндлөн зүсэгдсэн байдал

Энэ хавтгайд зүүн ховдол мөн адил дугуй харагддагийг тэмдэглэх хэрэгтэй

Энэ хавтгайд зүүн ховдолын төв хэсгийн сегментүүдийн агших чадварыг сайн үнэлэх боломжтой

Эх сурвалж:

Pocket Atlas of Echocardiography / Examination / Imaging and Patient Position, page 14-25

Атеросклероз үүсэх эмгэг жамын онолууд

2012-06-18T16:05:00.003+08:00

Тодорхойлолт

Америкийн Зүрхний Нийгэмлэгийн (2002) дурьдсанаар атеросклероз нь судасны ханын зузаарал болон хатуурлаар тодорхойлогддог том болон дунд голчтой артериудын эмгэг юм. Энэ үед товруу гэж нэрлэх субстанци артерийн судасны дотор давхаргад хуримтлагддаг. Хугацаа өнгөрөх тусам энэхүү хуримтлал артерийн судсыг хангалттай хэмжээгээр нарийсгах улмаар цусны урсгалыг ач холбогдол өгөхүйцээр бууруулах хэмжээнд хүртэл томорно. Атеросклероз зүрхийг цусаар хангадаг артерийг хамарсан байгаа үед эцэстээ зүрхний булчингийн цусан хангамжийг хязгаарласнаар зүрхний өвдөлт (бах), зүрхний агшилт жигд бус болох (хэм алдагдал) болон бусад асуудлуудын шалтгаан болдог. Товруу нь мөн амархан задарч, шархалж болдог. Шархалсан товруун дээр бүлэн (тромбо) бүрэлдэж болох ба ингэснээр артерийн судсыг бөглөх эсвэл задарч биеийн бусад хэсэг рүү зөөвөрлөгдөж болдог (эмболи). Аль нэг нь тохиолдоход зүрхийг тэжээдэг судсыг (титэм артери)-д бөглөрөл үүсгэж улмаар миокардийн шигдээс бий болно. Хэрэв атеросклероз тархийг тэжээдэг артерийг хамарсан байвал тухайн хүнд түр зуурын ишемийн дайрлага (TIA) юмуу харвалт бий болно. Хэрэв гар эсвэл хөлний цусан хангамж буурвал энэ нь алхах, гараа хөдөлгөхөд бэрхшээлтэй болгох ба улмаар үхжил үүсгэдэг.

Эрсдэлт хүчин зүйлс

Америкийн Зүрхний Нийгэмлэг (2002) атеросклерозоос улбаатай зүрхний титмийн эмгэгүүд (CHD)-ийн хэд хэдэн эрсдэлт хүчин зүйлсийг тодорхойлсон байдаг. Эдгээр эрсдэлт хүчин зүйлсийн тоо болон хүндийн зэргийн хэмжээ нэмэгдэх тусам CHD үүсэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Эдгээр эрсдэлт хүчин зүйлсийн олонхи нь зохицуулж болох, эмчилж эсвэл хянаж боломжтой хүчин зүйлс байдаг. Цусны даралт өндөр байх, сийвэн дэхь LDL холестролын түвшин нэмэгдэх, тамхи татах зэрэг нь CHD үүсгэх үндсэн сонгодог эрсдэлт хүчин зүйлсэд тооцогдож байгаа юм. CHD үүсгэх урьдал хүчин зүйлсэд нэмэлтээр нас, хүйс (эрэгтэй), удамшил, арьсны байдал, таргалалт, хөдөлгөөний хомсдол, чихрийн шижин болон сийвэн дэхь триглицеридийн түвшин өндөр байх, HDL холестролын түвшин бага байх зэрэг орж байна. Зүрхний эмгэгийн эрсдэлийг өдөөж өгдөг бусад хүчин зүйлст хувь хүний стресст үзүүлэх хариу урвал болон архины хэт их хэрэглээ зэрэг багтана.

Атеросклероз – үрэвсэлт эмгэг

Атеросклероз бол архаг үрэвсэлт өөрчлөлт юм. Энэ нь эндотел гэж нэрлэгддэг артерийн судасны хамгийн дотор давхаргын гэмтэлээс эхлэлтэй гэж үздэг. Ross-ийн бий болгосон “Гэмтэлд үзүүлэх хариу урвал”-ын онол (1999 он)-оор эндотел эсүүд нь зөвхөн өөрчлөгдсөн LDL-ээр (өөрчлөгдсөн LDL [modified LDL]-ийн онол) гэмтээд зогсохгүй өөр бусад олон хүчин зүйлээр гэмтдэг байна. Үүнд сийвэнгийн гомоцистейний концентраци нэмэгдэх, гипертензи болон халдварын гаралтай микро-организм. Эндотелийн дисфункци гэдэгт липопротейн болон бусад сийвэнгийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг нэвчүүлэх чанар, адгезийн молекулуудын экспресс, өсөлтийн хүчин зүйлсийн боловсролт нэмэгдэх зэрэг орох бөгөөд эдгээр нь моноцит, макрофаг болон Т лимфоцитийн наалдалтыг нэмэгдүүлдэг байна. Эдгээр эсүүд нь эндотелиэр миграци хийж эндотелийн доод давхаргад байршина. Судасны хананд макрофагууд липидийг хуримтлуулснаар том хөөмөг эсүүд (foam cells) болно. Хөөмөг эсүүд өсөлтийн хүчин зүйлс болон цитокин ялгаруулах бөгөөд энэ нь гөлгөр булчингийн эсүүдийн миграцийг идэвхижүүлж, неоинтимийн пролиферацийг идэвхижүүлж, липид хуримтлахыг цаашид үргэлжлүүлж, эндотелийн дисфункцийг дэмжиж өгнө. Хөөмөг эсүүд, Т эсүүд болон гөлгөр булчингийн эсүүд эцэст нь өөхлөг давхаргыг бий болгоно. Энэ шатанд ялтасын наалдалт болон бөөгнөрөлт мөн багтдаг. Өөхлөг давхарга нь дунд давхарга руу түрэх бөгөөд гэмтэлийг гүнзгийрүүлдэг. Энэ нь фиброзон товруу үүсгэх хандлагатай байх ба гэмтэлийг судасны хөндийгөөс тусгаарласан хана бий болгодог. Үүнийг эдгэрэлтийн нэг төрөл эсвэл гэмтэлд үзүүлэх фиброз хариу урвал гэж үздэг. Фиброз товруу нь лейкоцит, липид, задралын бүтээгдэхүүн зэргээр бүрхэгдсэн байх ба энэ нь үхжилт голомтыг бий болгоно. Үхжилт голомтыг апоптоз болон некрозын үр дүн гэж үздэг ба энд уураг задлах идэвхижил болон липид хуримтлал нэмэгдсэн байна. Фиброз товрууны урагдал юмуу шархлаажилт нь хурдан хугацаанд тромбозод хүргэх ба ихэвчлэн гэмтэл гүнзгийрсэн хэсгийг бүрхэж байгаа фиброз товрууны нимгэрсэн байрлалд тохиолддог. Эцэст нь матриксийн задрал, доройтол нь товрууны бичил судаснууд эсвэл артерийн хөндийгөөс цус алдахад хүргэх ба үр дүнд нь тромбо хэлбэржиж, артерийн судас бөглөрнө. Гэмтэл бүрэлдэж бий болох үе шат бүр нь эргэх боломжтой байдаг. Хэрэв гэмтэлийг үүсгэж буй шалтгаан алга болбол эсвэл үрэвслийн юмуу фибропролифератив процесс эсрэгээр өөрчлөгдвөл гэмтэл аль ч шатанд байсан зогсох боломжтой (Reviewed by Ross 1999, Libby et al. 2002).

Зураг 1. Атеросклероз үүсэх гэмтэлд үзүүлэх хариу урвалын онол (1999 онд Ross-ийн нэмэн засварласны дараагаар, Encyclopedia of Medical Images)

Эмнэлзүй болон лабораторийн судалгаануудаас харахад үрэвсэл нь атерома анхлан бий болох, цаашид даамжрах болон тогтворгүйжихэд гол үүрэгтэй байдаг ажээ. C урвалж уураг (CRP) бол цочмог шатны уураг бөгөөд түүний концентраци цочруулын үйлчлэл бий болсноос хойш 1000 дахин нэмэгддэг. Энэ нь үрэвслийн мэдрэг маркер боловч өвөрмөц бус маркер юм. Пневмони, менингит, үжил зэрэг хүнд бактерийн халдварын үед CRP-ийн түвшин ихэвчлэн 24 цагийн дотор нэмэгддэг (reviewed by Ablij & Meinders 2002). CRP нь өдөр тутмын эмнэлзүйн практикт хүнд бактерийн халдвар болон үрэвслийн маркер болохын зэрэгцээ түүний түвшин бага зэрэг нэмэгдсэн байх нь цаашид CHD үүсэх эрсдэлтэй холбоотой байдгийг хэд хэдэн судалгаагаар тогтоогджээ (Rifai & Ridker 2001, Ridker et al. 2002). CRP-ийн түвшин нэмэгдсэн байх (>3мг/л) нь эрүүл хүн амын 10%-д ажиглагддаг бол архаг тогтвортой болон хувилбар (variant) хэлбэрийн бахтай өвчтөнүүдийн 20%-д ажиглагддаг бол тогтворгүй хэлбэрийн бахтай өвчтөнүүдийн 65%-аас дээш хувьд ажиглагддаг. Түүнчлэн урьд өмнө тогтворгүй хэлбэрийн бахтай байж байгаад цочмог шигдээс болсон өвчтөнүүдийн 90%-аас дээш хувьд CRP-ийн түвшин нэмэгдсэн байдаг бол гэнэт шигдээс болсон тохиолдолын 50%-аас бага хувьд нь CRP нэмэгдсэн байдаг ажээ. (reviewed by Libby et al. 2002). Эрүүл хүмүүсийн дунд зарим үрэвслийн медиаторуудын түвшин нэмэгдсэн байх нь цаашид тохиолдох зүрх судасны эмгэгүүдийг урьдчилан таамаглах үзүүлэлт болдог боловч CRP-ийг эмнэлзүйн зорилгоор ашиглаж болох хамгийн магадлалтай биомаркер гэж үзэж байна. CRP нь хагас задралын хугацаа урттай, түвшин тогтвортой байдаг, амбулаторийн нөхцөлд амархан хэмжигдэх боломжтой, өндөр мэдрэг шинжилгээгээр стандартчилагдсан байдгаараа өргөн хэрэглэгдэх боломжтой юм. Үйл ажиллагааны хувьд CRP нь судасны эмгэг бий болох явцад хэд хэдэн шууд нөлөө үзүүлдэг. Үүнд хавсаргатай холбогдох болон идэвхижүүлэх, адгезийн молекулуудын экспрессийг өдөөх, эндотелийн макрофаг LDL-ийг залгихад зуучлах, артерийн судасны хананд моноцит хуримтлагдахыг өдөөх зэрэг ордог (reviewed by Libby et al. 2002).

Атеросклероз бол аутоиммун эмгэг

Баримт нотолгоонууд дархлаа тогтолцоо атерогенезид давамгайлах үүрэг гүйцэтгэдэг болохыг харуулдаг (Libby & Hansson 1991). Артерийн судасны хананд үрэвслийн процессийг дэмжиж явуулахад хуурамч антиген оролцдог ба амьдралын эрт үед илэрдэг нь энэхүү эмгэг залуу насанд аль эрт тохиолддогийг тайлбарладаг (Stary 1989). Wick болон түүний хамтрагчдийн (2001)-ийн аутоиммуны онолд үрэвсэлт дархлалын процесс нь атеросклерозын нэн эхний шатны онцлог болж Hsp60-ийн эсрэг шингэний болон эсийн дархлааны урвалаар эхэлдэг тухай санааг дэвшүүлсэн байдаг. Хүний Hsp60-ийн экспресс нь гипертензи зэрэг атеросклерозын эрсдэлт хүчин зүйл гэж мэдэгдээд буй зарим стресст хүчин зүйлсээр өдөөгдсөн гэмтэлд хариу урвал болж гарч ирдэг. Улмаар атеросклерозын эрсдэлт хүчин зүйл илрээгүй байгаа тохиолдолуудад эндотел эсүүд өөрсдийн гадаргуу дээр Hsp60-ийг экспресслэдэггүй ба ингэснээр аутоиммуны урвалын бай болдоггүй.

Халуунаар үхүүлсэн микобактер юмуу рекомбинант микобактерийн Hsp65 бүхий нормохолестремик туулайнд хийсэн дархлаажуулалтаар Hsp65 нь атеросклерозын гэмтэлд хүргэдэг болохыг тогтоосон (Xu et al. 1992) байна. Холестролоор баялаг хүнсээр тэжээсэн хулганад Hsp65-аар дархлаажуулалт хийх нь атеросклерозын гэмтэл улам хүндрэхэд хүргэдэг ажээ (George et al. 1999b). Хүнд микобактерийн Hsp65-ийн эсрэг эсрэгбие нь гүрээний артерийн атеросклероз (Xu et al. 1993) болон титэм артерийн атеросклерозын (Hoppichler et al. 1996, Birnie et al. 1998). аль алинтай нь хүчтэй хамааралтай байдаг. Эдгээр нь зөвхөн атеросклерозоос улбаатай хөдөлмөрийн чадвар алдалт төдийгүй нас баралтад хүргэх урьдал нөхцөл болдог байна (Xu et al. 1999, Hoppichler et al. 2000). Микобактерийн Hsp65-ийн эсрэг эсрэгбие нь хүний Hsp60, хламидын Hsp60 болон E. coli—ийн Hsp60-тай солбицон урвалд ордог (Mayr et al. 1999). Хүний Hsp60 эсрэгбиеүд нь титэм артерийн эмгэг илрэх эсэх болон түүний хүндийн зэрэгтэй аль алинтай нь холбоотой байдаг ажээ (Burian et al. 2001, Zhu et al. 2001b). Түүнчлэн Hsp60-ийн уусамтгай хэлбэр гүрээний артерийн атеросклерозтой хүмүүсийн цусны эргэлтэнд нэмэгдсэн байдалтай тодорхойлогддог (Xu et al. 2000).

Hsp60-ийн антиген шинж чанар дээр нэмэлтээр бактерийн Hsp60 нь хүний судасны эс болон макрофагийн үйл ажиллагааг идэвхижүүлэх замаар шууд проатерогенетик нөлөө үзүүлдэг нь атерома хэлбэржих, тухайн гэмтэл хүндрэхтэй холбоотой гэж үздэг. Бактерийн болон хүний Hsp60 нь адгезийн молекулууд болон матриксийг задлагч металлопротейназын экспрессийг өдөөхийн зэрэгцээ хүний судасны эндотел эс, гөлгөр булчингийн эс болон макрофагаас ялгарах үрэвсэлийн урьдал цитокинуудын ялгаралыг өдөөж өгдөг ажээ macrophages (Retzlaff et al. 1994, Galdiero et al. 1997, Kol et al. 1998, Kol et al. 1999). Үнэн хэрэгтээ хламидын болон хүний Hsp60 уургууд нь хүний атеромын макрофагид хоёул тодорхойлогддог байна (Kol et al. 1998). Hsp60-тай харилцан үйлчилдэг Т эсүүд мөн атеросклерозын товруунд тодорхойлогддог (Amberger et al. 1997). Hsp60 нь стресст өртсөн эндотел эсүүд болон макрофагийн гадаргуу дээр илэрдэг ба Hsp60-ийн эсрэг аутоэсрэгбиеүд эдгээр эсүүдийг лизис болгох чадамжтай байдаг талаарх баримт нотолгоонууд байдаг (Xu et al. 1994, Schett et al. 1995, Schett et al. 1997, Mayr et al. 1999). Хүний Hsp60 нь CD14-аар дамжсан дохио дамжилтын оролцоотой моноцитоос үүсэлтэй макрофагийг идэвхижүүлж бактерийн LPS-тай хамт CD14 рецепторыг хуваалцдаг ажээ (Kol et al. 2000). Атеросклерозтой хүмүүсийн дунд Hsp60 болон Е.coli-ийн LPS-ийн эсрэг эсрэгбиеүдийн хооронд ач холбогдол өгөхүйц хамаарал байдаг (Mayr et al. 1999). Эдгээр нээлтүүд нь хүний Hsp60 бактерийн LPS юмуу дархлааны хариу урвалыг өдөөдөг бусад микробын бүтээгдэхүүнүүдтэй харилцан үйлчилдэг болохыг харуулдаг юм (Kol et al. 2000). Нөгөө талаар хламидын Hsp60 нь моноцит дотор LDL-ийн исэлдэлтийг өдөөх замаар хөөмөг эс бий болохыг өдөөх нөлөө үзүүлдэг (Kalayoglu et al. 1999). LDL-ийн рецепторын дутагдалтай хулганад эсрэгбиеүд болон лимфоцитүүд микобактерийн Hsp65-тай харилцан үйлчилснээр өөхөн судал бий болохыг сайжруулах нөлөө үзүүлдэг нь Hsp65-ийн эсрэг эсийн болон шингэний дархлааны аль аль нь проатерогеник шинж чанартайн шууд баталгаа болдог (George et al. 2001).

Исэлдсэн LDL (oxLDL) нь атеросклерозын үеийн өөр нэгэн аутоантиген гэж үзэж байна (Witztum 1994). Атеросклерозтой өвчтөнүүдэд oxLDL-ийн эсрэг эсрэгбие тодорхойлогддог (Parums et al. 1990, Bergmark et al. 1995) ба атеросклерозын гаралтай гэмтэлд мөн илэрдэг (Ylä-Herttuala et al. 1994). oxLDL –ийн эсрэг эсрэгбие нь миокардийн шигдээс (Puurunen et al. 1994, Wu et al. 1997) болон гүрээний артерийн атеросклерозын явц даамжрах (Salonen et al. 1992) урьд нөхцөл болдог. Хүний атеросклерозын гэмтэлээс ялгасан Т лимфоцитүүд oxLDL-д хариу урвал үзүүлдэг ба эсийн дархлааны хариу урвалын үед үндсэн аутоантиген болдог (Stemme et al. 1995). Сонирхолтой нь oxLDL-ээр дархлаажуулсан туулай болон хулганад oxLDL-ийн эсрэг эсрэгбиеийн нийлэгжилт бий болж буй нь ажиглагдсан боловч гэмтэл даамжрах явц буурч байжээ (Palinski et al. 1995, Ameli et al. 1996, Zhou et al. 2001).

Атеросклерозтой холбоотой гурав дахь аутоантиген бол 2- Glycoprotein I (2GPI) бөгөөд in vitro нөхцөлд антикоагулянт шиг үйлдэл үзүүлдэг гликропротейн юм. 2GPI-ийн эсрэг дархлааны хариу урвалыг проатерогеник гэж үздэг ба 2GPI нь атеросклерозын товруунд тодорхойлогддог (George et al. 1999a). 2GPI юмуу 2GPI-ийн зөөвөрлөгчөөр гипер дархлаажуулалт хийхэд Т эсүүд трансген хулганы загвар дээр өөхөн хуримтлал үүсэхийг нэмэгдүүлж өгч байжээ (George et al. 1998, Afek et al. 1999, George et al. 2000). 2GPI-ийн эсрэг эсрэгбиеүд нь макрофагийн дотор oxLDL хуримтлагдахыг өдөөж өгдөг байна. (Hasunuma et al. 1997).

Эх сурвалж:

Atherosclerosis — an inflammatory disease

Нярайн цус задрах эмгэг

2012-06-17T17:01:00.001+08:00

Нэг зүйлийн доторх хоорондоо ялгаатай бодьгалиуд дахь дасан зохицох дархлааны хариу урвалын ялгаа

Дасан зохицох дархлааны хариу урвал нь сээр нуруутны зүйлд бичил организмын эсрэг хамгаалах зорилгоо үүсч бий болсон байдаг. Хэдий тийм ч “өөрийн бус” гэж танигдсан ямарваа зүйлс энэхүү хариу урвалын бай болох ба энэхүү хариу урвал нь нэг зүйлийн доторх биемахбодиудын хоорондох молекулын ялгаатай байдал руу мөн чиглэсэн байна. Тухайн эсрэгбие зүйлийн зарим гишүүдэд илэрдэг боловч бусад гишүүдэд илэрдэггүй эсрэгтөрөгч шинж чанартай детерминантын эсрэг чиглэсэн байхыг полиморф хувилбарын илрэл гэх ба эдгээр детерминантуудын эсрэг чиглэсэн эсрэгбиеүдийг алло-эсрэгбиеүд гэнэ. Магадгүй хамгийн сайн мэддэг алло-эсрэгбиеүд нь бидний цусны бүлгийг тодорхойлоход ашигладаг эсрэгбиеүд юм. А бүлгийн улаан эс агуулсан хүмүүс В бүлгийн цустай хүмүүсийн улаан эстэй харилцан үйлчилдэг алло-эсрэгбиеийг агуулсан байдаг. АВ бүлгийн улаан эс агуулсан хүмүүст алло-эсрэгбие байхгүй ба О бүлгийн улаан эстэй хүмүүст А болон В бүлгийн улаан эсийн аль алинтай нь харилцан үйлчлэх эсрэгбиеүд агуулагдаж байдаг (Зураг 19.1). Эдгээр алло-эсрэгбиеүд нь бодит байдалд бидний гэдсэнд байршдаг грам сөрөг бактериудын бүрхүүлд агуулагдах эсрэгтөрөгчөөс үүсдэг. Ийм төрлийн эсрэгтөрөгчүүд нь цусны АВО бүлгийн нүүрс-устөрөгч бүтэцтэй эсрэгтөрөгчтэй солбицон урвалд ордог эсрэгбиеүдийг идэвхижүүлдэг.

Зураг 19.1 Гемагглютинацийг цусны бүлэг тодорхойлох болон цус сэлбэлтийн үед донор болон реципиентийн тохироог тодорхойлоход ашиглана. Түгээмэл гэдэсний бактериудын бүрхүүлд бэхлэгдсэн эсрэгтөрөгчүүд цусны бүлгийн эсрэгтөрөгчтэй ижилхэн эсвэл төстэй байдаг. Эдгээр бактерийн эсрэгтөрөгчүүд нь улаан эсдээ тохирох эсрэгтөрөгч агуулаагүй хүмүүст тэдгээрийн эсрэг эсрэгбие бий болохыг өдөөдөг (зүүн талын багана). Ингэснээр А болон В эсрэг төрөгч агуулаагүй О бүлгийн цустай хүмүүс анти-А болон анти-В эсрэгбиеүдтэй болох ба харин АВ бүлгийн цустай хүмүүст эдгээр эсрэгбиеийн аль нь байдаггүй. Анти-А болон анти-В эсрэгбие бүхий донор эсвэл реципиентийн цус сэлбэлтийн үед улаан эс агглютинаци болох байдлаас хамаарч АВО цусны бүлгийг илрүүлдэг. Мөн цус сэлбэлтийн өмнө реципиентийн сийвэнд донорын улаан эстэй агглютинаци болох эсрэгбие байгаа эсэхийг илрүүлэх зорилгоор шинжилгээ хийх ба АВО тогтолцоонд багтдаггүй бусад цусны бүлэгт чиглэсэн аюултай байж болохуйц эсрэгбиеийг илрүүлэхийн тулд тохироог шалгах ажилбар хийгдэнэ.

Жирэмсэн эх дэхь ургаар өдөөгдсөн алло-эсрэгбие нь хүнд асуудал үүсгэх нь түгээмэл. Аллоиммунизаци нь ихэнхидээ эх болон ургийн хоорон дахь Резус (Rh) үл тохирооны үр дүн байдаг. Ойролцоогоор эмэгтэйчүүдийн 13% нь Rh сөрөг байх ба энэ нь тэдний улаан эс Rh эсрэгтөрөгчийг агуулдаггүй гэсэн үг юм. Rh сөрөг эмэгтэйн Rh эерэг эрэгтэйтэй гэр бүл болох магадлал 87% бөгөөд тэдний Rh эерэг хүүхэдтэй болох магадлал маш өндөр байдаг. Ховор бус тохиолдолд нярайг төрөх явцад тодорхой хэмжээний цус ургийн цусны эргэлтээс эхийн цусны эргэлт рүү алдагдах бөгөөд үүний үр дүнд эхэд Rh эсрэгтөрөгчид чиглэсэн алло-эсрэгбие бий болдог. Rh эерэг ураг бүхий дараа дараагийн жирэмслэлтүүдийн үед эхийн IgG-ийн төрлийн алло-эсрэгбиеүд ихэсээр дамжин ургийн улаан эс задрах шалтгаан болдог. Бидний үзэх тохиолдолд дурьдагдах шиг иймэрхүү тохиолдолуудын үр дагавар нь ихээхэн хор хохиролтой байх ба ураг үхэх эсвэл шинэ төрсөн нярайд хүнд гэмтэл үүсэхэд хүргэдэг.

Rh эсрэгтөрөгчийн детерминантууд нь улаан эсийн гадаргуугаас ихээхэн хол зайд байрласан байдаг. Үүний үр дүнд Rh эсрэгтөрөгчид чиглэсэн IgG-ийн төрлийн эсрэгбиеүд нь хавсаргын иж бүрдэл үүсгэж чадахгүй тул улаан эсийг in vitro задалж чаддагүй. Төдийлөн сайн ойлгогдоогүй байгаа энэхүү шалтгааны улмаас Rh эсрэгтөрөгчид чиглэсэн IgG-ийн төрлийн эсрэгбие нь Rh эерэг улаан эсийг тунадасжуулдаггүй (агглютинаци болгодоггүй). Үүний улмаас Кембрижийн Их сургуулийн профессор Робин Кумбс хүний иммуноглобулины эсрэг эсрэгбиеийг бий болгож энэхүү асуудлыг шийдэх хүртэл Rh эсрэгбиеүдийг илрүүлэх нь ихээхэн бэрхшээлтэй байсан юм. Тэрээр IgG-ийн төрлийн анти-Rh эсрэгбиеүдээр хучигдсан Rh эерэг улаан эсүүдийг ургаас авч IgG-ийн эсрэг эсрэгбиеэр дамжуулж тунадасжуулж болохыг илрүүлсэн байна. Улмаар тэрээр аллоиммунжсан эмэгтэйн сийвэн авсан үед энэ нь Rh эерэг улаан эстэй холбогдох ба ингэж холбогдсон улаан эсүүд дараагийн ээлжинд IgG-ийн эсрэг эсрэгбиеэр дамжуулж тунадасждагийг тогтоожээ (Зураг 19.2). Эхнийхийг нь Кумбсын шууд урвал гэдэг бол сүүлийнхийг нь Кумбсын шууд бус урвал гэдэг. Дархлаа судлалын энэхүү аргын хэрэглээ нь эцэстээ эмнэлзүйд санаа зовоосон асуудлын эмчилгээ болон урьдчилан сэргийлэлтийг шийдэхэд түлхэц болсон юм.

Зураг 19.2 Улаан эсийн эсрэгтөрөгчийн эсрэг эсрэгбиеийг илрүүлэх Кумбсын шууд болон шууд бус анти-глобулины сорил. Rh эерэг (Rh⁺) ургийн Rh сөрөг (Rh^-) эх төрөх үед ургийн улаан эс эхийн цусны эргэлтэнд нэвтэрсний улмаас дархлаажиж болно. Rh⁺ эерэг дараа дараагийн жирэмслэлтийн үед IgG-ийн төрлийн анти-Rh эсрэгбиеүд ихэсийг нэвтэрч ургийн улаан эсийг гэмтээдэг. Үүний эсрэгээр IgM-ийн төрлийн анти-Rh эсрэгбие болон анти-АВО эсрэгбиеүд ихэсийг нэвтэрч чадахгүй тул хор хөнөөл учруулдаггүй. Анти-Rh эсрэгбиеүд нь улаан эсүүдтэй агглютинаци болохгүй боловч эдгээрийг ургийн улаан эсийг угаасны дараа эсрэбиеэр бүрхэгдсэн эсүүдтэй агглютинаци болдог хүний иммунглобулины эсрэг эсрэгбие нэмэх замаар илрүүлж болно. Угааснаар хүний иммунглобулины эсрэг эсрэгбиетэй урвалд орж болох бусад хамааралгүй иммунглобулинуудыг зайлуулна. Эхийн сийвэнд буй анти-Rh эсрэгбиеүдийг шууд бус Кумбсын урвалаар илрүүлэх ба сийвэнг Rh⁺ улаан эсүүдтэй холих бөгөөд нэгэнт эсрэгбие эдгээр улаан эстэй холбогдсон бол улаан эсүүд шууд Кумбсын сорилоор илэрнэ.

Cynthia Waymarsh-ийн тохиолдол: Дархлааны дистрессийн үе дэхь ураг

Хатагтай Waymarsh гурав дахь удаагаа жирэмслэх үедээ 31 настай байсан. Тэрээр А бүлгийн Rh сөрөг улаан эс бүхий цустай гэдгээ мэддэг. Түүний нөхөр нь мөн адил А бүлгийн цустай боловч Rh эерэг байжээ. Тэдний анхны хүүхэд эрэгтэй, эрүүл төрсөн. Хоёр дахь жирэмслэлтийн үедээ хатагтай Waymarsh түүний сийвэн дэхь Кумбсын шууд бус урвалын титр 1:16 шингэрүүлэлттэй байгааг мэдэж авсан байв. Тэрээр жирэмсний нарийн хяналтанд байсан бөгөөд жирэмсний 36 долоо хоногтойд төрөлтийг өдөөж, эрүүл охин төрүүлсэн байна.

5 жилийн дараа хатагтай Waymarsh дахин жирэмслэсэн байна. Жирэмсний 14 долоо хоногтойд түүний Кумбсын шууд урвалын титр 1:8 байсан ба 18 долоо хоногтойд 1:16 байжээ. Амнион шингэнийг 22, 24, 27 болон 29 долоо хоногтойд авсан бөгөөд билирубин (гемийн задралаас үүсэлтэй нөсөө бөгөөд ургийн улаан эс задарч буйг илтгэдэг)-ы хэмжээ нэмэгдсэн байгааг илрүүлсэн байна. Жирэмсний 29 долоо хоногтойд хүйн венээс цусны дээж авсан ба гематокрит 6.2% байгааг илрүүлжээ (хэвийн хэмжээ 45%). (Гематокрит нь сийвэн болон улаан эсийн харьцаа бөгөөд цагаан эсийн эзлэх хувь харьцангуй бага байдаг тул зөвхөн улаан эстэй харьцуулж үздэг. Үүнийг хуруу шилэн дэхь бүлэгнээгүй бүхэл цусыг центрифугдэх замаар хялбар тодорхойлж болдог). Үүн дээрээс ураг гүнзгий цус багадалттай байгааг илрүүлсэн ба хүйн вен рүү 85мл О бүлгийн, Rh сөрөг даршилсан улаан эс сэлбэсэн байна. Жирэмсний 30.5 долоо хоногтойд хүйн венээс дахин цусны дээж авахад гематокрит 16.3% байсан. Урагт 75мл О бүлгийн, Rh сөрөг даршилсан улаан бөөм сэлбэсэн.

Урагт гидроп (ураг болон нярайд илэрдэг хүнд зэргийн, аминд аюултай хавагналт) илрэх эсэхийг долоо хоногийн интервалтайгаар шинжилж байсан ба уг өөрчлөлт ажиглагдаагүй. Жирэмсний 33.5 долоо хоногтойд хүйн венээс авсан цусны дээжин дэхь гематокрит 21% байсан ба 80мл О бүлгийн, Rh сөрөг даршилсан улаан эсийг дахин хүйн вен рүү сэлбэсэн. Жирэмсний 34.5 долоо хоногтойд ураг умайн гадна хүндрэлгүйгээр амьдрах боломжтой хэмжээнд хүртэл хөгжсөн болохыг тогтоосон бөгөөд төрөлтийг өдөөж, эрүүл эмэгтэй хүүхэд төрүүлжээ. Хүйн венийн цусан дахь гематокрит 29% байсан. Хүүхэд цаашид эрүүл саруул байсан бөгөөд ямар нэг эмчилгээний арга хэмжээ авагдаагүй.

Нярайн цус задрах эмгэг

Хэдийгээр нярайн цус задрах эмгэг нь ихэнхидээ Rh антигенд аллоиммунжсаны үр дүн байдаг боловч Lewis, Kell, Duffy, Kidd, Lutheran болон бусад улаан эсийн алл-эсрэгтөрөгчид аллоиммунжилтын шалтгаан болж болно. Аль ч тохиолдолд жирэмслэлтийн хоёрдугаар гурван сарын туршид ихэсийг нэвтрэн гардаг эхийн IgG-ийн төрлийн эсрэгбиеийн хэмжээ нэмэгдэх бөгөөд ургийн улаан эсийг задалдаг. Хэрэв эмчлэхгүй бол үүний үр дүнд үүсэх анеми маш хүнд байж болох ба урагт зүрхний дутагдал үүсэх хандлагатай болох ба их хэмжээний хаван үүсдэг: үүнийг ургийн гидроп (fetalis hydrop) гэх ба улмаар ургийг үхэлд хүргэнэ. Урагт гидроп үүсэх эрсдэл эхийн шууд бус Кумбсын урвалын титр 1:16 байх үед 10% байдаг бол эхийн титр 1:128 байх үед 75% болж өсдөг ажээ. Хэрэв цус багадалт нь гидроп үүсэх хэмжээний хүнд биш бол эмгэгт өртсөн нярай төрөх үедээ улаан эх их хэмжээгээр задарсан хэвээр байдаг. Энэ үед ураг гемийн задралаас үүссэн нөсөөг хурдан хуваарилах ёстой болно. Учир нь билирубин хэт их хэмжээгээр хуримтлагдсанаас тархинд энэхүү нөсөө хуримтлах бөгөөд хүнд зэргийн мэдрэлийн гажуудлууд бий болдог. Гүнзгийрсэн цус багадалтад хариу урвал үзүүлэх үед ясны чөмөг, элэг, дэлүүн дэхь олон тооны улаан эс үүсгэгч эсүүд (эритробластууд) хурдтай олшрох ба энэ шалтгааны улмаас нярайн цус задрах эмгэгийг мөн ургийн эритробластоз гэж нэрлэдэг байна.

Бидний энд дурьдагдсан тохиолдолд гарсан шиг цус задралын хир хэмжээг жирэмсний 20 долоо хоногтойгоос ураг шээс ялгаруулж эхлэх үед амнион шингэн авах замаар хялбархан тодорхойлж болдог. Амнион шингэн рүү ялгарч буй билирубины тоо хэмжээ нь урагт явагдаж буй цус задралын хэмжээтэй хамааралтай байна. Хоёрдугаарт гидропын үүсэлтийг урагт хэт авиан шинжилгээгээр хянаж болно. Гуравдугаарт хүйн венээс цусны дээж авах замаар анемийн хүндийн зэргийг шууд тогтоох боломжтой боловч зарим хүндрэл бий.

Сүүлийн хэдэн арван жилийн хугацаанд нярайн цус задрах эмгэгийн ихээхэн өндөр түвшинг бууруулах боломжтой болоод байна. Бүх Rh сөрөг эмэгтэйчүүдэд жирэмсний 28 долоо хоногтойд резус эсрэгтөрөгчид өвөрмөц 300мкг цэвэршүүлсэн иммуноглобулин (Рогам)-ыг өгөх ба төрсний дараах 72 цагийн дотор давтан өгнө. Нэг хуруу шилэн дэхь Рогамын хэмжээ (300мкг) нь эхийн цусны эргэлт дэхь 30мл ургийн цусыг саармагжуулахад хангалттай байдаг. Энэ процедур хатагтай Waymarsh шиг Rh сөрөг эмэгтэйчүүдэд аллоиммунзаци үүсэхээс сэргийлэх ба дөнгөж 0.1%-д нь амжилтгүй болдог. Энэ мэт амжилтгүй болсон тохиолдолд төрөх үед ургаас 30мл-ээс их хэмжээтэй цус эх рүү нь оржээ гэж таамаглана.

Асуулт ба тайлбар

1. Rh эсрэгтөрөгч нь улаан эсийн гадаргуу дээр хэтэрхий сийрэг тархан байрладаг тул Rh эсрэгтөрөгчтэй холбогдсон IgG-ийн молекулууд C1q-г идэвхижүүлэхэд хэтэрхий саланги байрлалтай болж таардаг гэжээ. Улмаар хавсарга хамааралт цус задрал идэвхижиж чаддаггүйгээр нярайн цус задрах эмгэгийг тайлбарлажээ. Тэгвэл ямар механизмаар улаан эсүүд устгагдаж байна вэ?

Rh эсрэгбиеэр бүрхэгдсэн улаан эсүүд нь дэлүүний улаан махам, элэгний Купферийн эсүүд болон өөр хаа нэгтээ байрлах макрофагийн Fc рецептортой бат бөх холбогддог. Rh эсрэгтөрөгчид чиглэсэн ихэнхи IgG-ийн төрлийн эсрэгбиеүд нь IgG3 юмуу IgG1 дэд ангид хамаарах ба IgG-ийн дэд ангиуд нь өндөр авцаал Fcγ рецептор (CD64)-той маш бат бөх холбогддог (Зураг 19.3). Макрофагууд эсрэгбиеэр бүрхэгдсэн улаан эсийг эсрэгбиеэр бүрхэгдсэн бактерийг устгадаг шиг устгана.

Зураг 19.3 Холбогдсон эсрэгбие нь аггрегаци болох байдал болон конформациа өөрчлөх байдал зэргээрээ чөлөөт иммуноглобулинаас ялгаатай. Чөлөөт иммуноглобулины молекулууд Fc рецептортой холбогддоггүй. Харин эсрэгтөрөгчтэй холбогдсон иммуноглобулин холбогдож чадах ба учир нь нэгэн ижил гадаргууд холбогдсон хэд хэдэн эсрэгбиеийн молекулууд нь Fc рецептортой өндөр авцаал холбогддог. Зарим судалгаагаар мөн эсрэгтөрөгчтэй холбогдох болон аггрегаци нь иммуноглобулины молекулын Fc хэсэгт конформацийн өөрчлөлт бий болгосноор түүний Fc рецептортой холбогдох авцаал чанарыг нэмэгдүүлдэг гэж үздэг. Эдгээрийн аль аль нь чөлөөт болон холбогдсон эсрэгбиеийг Fc рецептор ялгаж салгах байдлыг дэмжиж өгдөг байх боломжтой.

2. Rh сөрөг эмэгтэй АВО тогтолцооны хувьд нөхөртэйгөө тохирч байгаа үед (ноён болон хатагтай Waymarsh шиг) Rh аллоиммунжилт үүсэх эрсдэл 16% байдаг. Эцэг эх нь АВО тохироогүй үед эрсдэл 7% болж буурдаг. Энэ ялгааг хэрхэн тайлбарлах вэ?

Хэрэв эх болон эцэг нь АВО бүлэг ижил байвал ураг АВО бүлгийн хувьд эхтэйгээ тохирсон байх өндөр магадлалтай байдаг. Ургийн цус эхийн цусны эргэлт рүү нэвтэрсэн үед хэрэв эх нь ургийн улаан эсэд чиглэсэн АВО алло-эсрэгбие агуулаагүй бол ургийн цус харьцангуй удаан хугацаагаар задрахгүй тэсэх магадлалтай байна. Жишээлбэл ургийн улаан эс В бүлгийнх харин эхийн улаан эс А бүлгийнх бол ургийн улаан эс хурдан задардаг. Учир нь эх анти-В алло-эсрэгбиеүдийг агуулж байдаг. Цус задралын улмаас ургийн улаан эсүүд хурдан гэмтэх нь эхэд аллоиммунжилт бий болохыг саатуулдаг.

3. Яагаад умайд байх үед нь Rh сөрөг улаан эс сэлбэж байна вэ?

Rh сөрөг эсүүдийг ашигладаг учир нь эдгээр нь ихэсээр нэвтэрдэг IgG-ийн төрлийн Rh эсрэгбиеүдээр задардаггүй.

4. Та жирэмсний 28 долоо хоногтой эмэгтэйчүүдэд Рогам өгч буйд санаа зовниж байна уу?

Та санаа зовних шаардлагагүй. Учир нь өгч буй хэмжээ (300мкг IgG) нь урагт хортой нөлөө үзүүлэхэд хангалтгүй хэмжээ юм. Энэ хэмжээний эсрэгбие нь эхийн шууд бус Кумбсын сорилын титерийг <1:4 болгох ба Rh эсрэгбие энэ хэмжээний титертэй байх нь урагт ач холбогдол өгөхүйц цус задрал үүсгэдэггүй. Хэрэв эхийн цусан дахь титр >1:4 болоход эхэд ургийн эсрэг аллоиммунжилт үүсдэг.

5. Rh сөрөг сийвэнтэй жирэмсэн эмэгтэй, шууд бус Кумбсын сорил сөрөг гарсан боловч сийвэн нь физиологийн уусмалаар шингэлсэн Rh эерэг улаан эсүүдтэй агллютинаци үүсгэжээ. Энэ тохиолдолыг юу гэж тайлбарлах вэ? Энэ үед та юу хийх вэ?

Эмэгтэй IgM-ийн төрлийн анти-Rh эсрэгбиетэй ажээ. Эдгээр нь IgG-ийн төрлийн анти-Rh эсрэгбиеэс ялгаатай нь физиологийн уусмал дахь Rh эерэг улаан эсүүдтэй агллютинаци үүсгэдэг. IgМ нь ихэсээр нэвтэрдэггүй тул жирэмсэн үед яаралтай арга хэмжээ авах талаар санаа зовохгүй байж болно. Хэдий тийм ч Кумбсын урвал эерэг гараагүй эсэхэд итгэлтэй байх, IgG-ийн төрлийн эсрэгбиеүд илэрсэн эсэхийг магадлахын тулд эмэгтэйд давтан шинжилгээ хийх хэрэгтэй.

Эх сурвалж:

Case studies in immunology, Rosen and Geha, page 129-133

Харшил ба зүрх судасны тогтолцоо

2012-06-15T23:53:00.000+08:00

Хураангуй: Харшилт эмгэгүүдийн хамгийн аюултай, аминд халтай илрэл нь анафилакс ба энэ нөхцөл байдлын үед эмнэлзүйд илэрч буй голлох шинж тэмдэгүүд ба аминд аюултай үр дагаварт хүргэх зэрэгт зүрх судасны тогтолцоо гол үүрэгтэй байдаг. Зүрх нь харшлийн урвалын үед чөлөөлөгддөг химийн медиаторуудын эх сурвалж хийгээд бай эрхтэн болдог. Шигүү мөхлөгт эсүүд хүний зүрхэнд ихээр байршдаг ба ингэхдээ томоохон титэм артериудын адвентицийн эргэн тойронд болон жижиг интрамурал судаснуудтай ойрхон харьцах боломжтой байдлаар давамгайлж байрладаг. Зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүд харшил төрүүлэгч (аллерген), хавсаргын хүчин зүйлс, ерөнхий мэдээгүйжүүлэгч болон булчин сулруулагч зэрэг янз бүрийн өдөөгчдийн нөлөөгөөр идэвхижих боломжтой. Дархлааны гаралтай идэвхижсэн хүний зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүдээс ялгарсан медиаторууд ховдолын үйл ажиллагаа, зүрхний хэм болон титэм артерийн тонуст хүчтэй нөлөөлдөг. Гистамин, цистейнил лейктриенүүд болон ялтас идэвхижүүлэгч хүчин зүйл (PAF) нь сөрөг инотроп нөлөө үзүүлэх ба миокардийн депрессийг өдөөж энэ нь анафилаксийн шокийн эмгэг жамыг ач холбогдол өгөхүйц дэмжиж өгдөг байна. Түүгээр зогсохгүй зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүд хэсэг газарт ангиотензины тогтолцоог идэвхижүүлдэг химаза болон ренинийг ялгаруулдаг ба ингэснээр цаашид артериолын судас нарийсалтыг өдөөдөг. Ишемийн гаралтай зүрхний эмгэгтэй болон тэлэгдэлийн кардиомиопатитай өвчтөнүүдэд зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүдийн тоо болон нягтшил нэмэгдсэн байдаг. Энэ байдал нь яагаад эдгээр нөхцөл байдлууд аминд аюултай анафилаксын эрсдэлт хүчин зүйлс болдогийг тайлбарлахад тусалж болох юм. Зүрхний шигүү мөхлөгт эсийн идэвхижилд оролцдог механизмыг сайтар ойлгох нь системийн анафилаксаас сэргийлэх, түүнийг эмчлэхэд түлхэц болох юм.

Түлхүүр үг: Анафилакс, зүрх, шигүү мөхлөгт эс, медиаторууд

Удиртгал

Сүүлийн хэдэн арван жилд харшилт эмгэгүүдийн тархалт ихээр нэмэгдэж байна. Сүүлийн үеийн мэдээ мэдээллүүдээс харахад зөвхөн астмын хувьд тархалт тогтворжих хандлагатай байгаа бол ринит, чонон хөрвөс (urticaria), хоол болон эмийн харшилтай өвчтөнүүдийн тоо цаашид ч өсөх хандлагатай байгаа юм [1]. Анафилакс бол харшлын ихээхэн анхаарал татахуйц эмнэлзүйн илрэл бөгөөд хүүхэд болон насанд хүрсэн өвчтөнүүдийн аль алинд нь түгээмэл тохиолддог яаралтай нөхцөл байдал болдог [2]. Системийн анафилакс харьцангуй ховор тохиолддог ба бүхий л амьдралын хугацаанд 0.05-2% тохиолддог [3]. Сүүлийн үеийн эпидмиологийн мэдээ мэдээллээс үндэслэвэл аминд аюултай анафилаксийн нийт тохиолдолд эзлэх хувь 2-20% хүртэл янз бүр байна [4].

Системийн анафилакс бол харшилт эмгэгүүдийн үед зүрх судасны тогтолцоо хамрагддагийн нийтлэг жишээ юм. Зүрх болон захын судасны шинж тэмдэгүүд эмнэлзүйн дүр зураглалд давамгайлах ба ихэнхдээ үхэлд хүргэх шалтгаан болдог [5]. Харин арьс (чонон хөрвөс ба судасны гаралтай хаван (angioedema)) болон амьсгалын зам (төвөнхийн хаван ба бронхоспазм) зэрэг нь анафилаксийн эрт шатанд оролцдог голлох эрхтэнүүд ба төвийн болон захын судасны тогтолцооны үйл ажиллагааны хямрал ихэвчлэн анафилаксийн улмаас гарах үр дагаврыг тодорхойлдог [6]. Анафилаксийн үед зүрх судасны зүгээс илрэх онцлог шинжүүдэд даралт буурах, шок, зүрхний хэм алдагдалууд, ховдолын дисфункци болон зүрх зогсолт орно [7]. Харин ерөнхийдөө титэм артериуд анафилакстай холбоотой гемодинамикийн алдагдалд анхдагчаар оролцдоггүй гэж үзэж байсан бол сүүлийн үед хийгдсэн ажиглалтаар анафилаксийн үед титмийн цусны урсгал алдагддаг ба энэ нь хүсээгүй үр дагаварууд гарахыг ач холбогдол өгөхүйцээр дэмжиж өгдөгийг тогтоосон байна [8,9]. Өнөө үед урьд өмнө титэм артерийн эмгэгтэй байх тохиолдолыг анафилаксийн үед тавилан таагүй байх хүчин зүйлд тооцож үздэг [10]. Түүнчлэн цочмог бах, миокардийн шигдээс зэрэг цочмог ишемит эмгэгүүдийг анафилаксийн эмнэлзүйн дүр зургийн бүрэлдэхүүн хэсэг болгож авч үзэх болжээ [11]. Анафилаксийн урвалын эмгэг жамыг ойлгох, эрсдэлт хүчин зүйлийг сайтар тодорхойлох чиглэлээр сүүлийн хэдэн жилд томоохон ололтууд хийгдээд байна. Энэ нийтлэл сүүлийн үед хийгдсэн зүрх бол анафилаксийн үед үндсэн эрхтэн болдогийг илтгэдэг эмнэлзүйн болон туршилтын баримт нотолгоонд анхаарал хандуулсан болно.

Анафилаксийн эмгэг жам

Ихэнхи анафилаксийн урвал нь цусан дахь базофил болон эд дэхь шигүү мөхлөгт эсээс цочмогоор, хэт их хэмжээгээр медиаторууд чөлөөлөгдсөнөөс улбаатай байдаг. Сонгодог анафилаксийн үед базофил болон шигүү мөхлөгт эсүүдийн идэвхижил харшил төрүүлэгч эдгээр эсийн гадаргуу дээр илэрдэг өндөр-таньцтай рецептор (FcεRI)-той холбогдсон иммуноглобулин Е (IgE) хоорондын харилцан үйлчлэлээр зохицуулагддаг [12]. Харшил төрүүлэгчээр өдөөгдсөн IgE-ийн бөөгнөрөл нь урьд өмнө нийлэгжсэн болон шинээр нийлэгжсэн медиаторууд чөлөөлөгдөхөд хүргэдэг олон тооны эсийн дотоод дахь дохионуудыг үүсгэдэг [13]. Анафилакс төст урвалууд эмнэлзүйн хувьд анафилаксийн урвалтай төстэй байдаг ба харшил төрүүлэгчийн эсрэг тодорхой IgE байдаггүйгээрээ л ялгаатай. Энэ тохиолдолд базофил болон шигүү мөхлөгт эсүүд идэвхижих альтернатив механизм (IgE үл хамааралт) бий болсон байдаг. Альтернатив дархлааны механизмд дархан бүрдэл, IgE-ээс бусад иммуноглобулинууд (IgG болон IgM), ялтас, Т эсүүд болон макрофаг оролцдог [14,15]. Хавсаргын тогтолцооны идэвхижил эсвэл бүлэгнэлтийн гинжин урвал мөн анафилакс төст урвалын үед чухал үүрэг гүйцэтгэнэ [16].

Шигүү мөхлөгт эс болон базофилаас үүсэлтэй медиаторуудын ялгарал ихэвчлэн хэдхэн минутын дотор бий болдог. Урьд өмнө нийлэгжсэн (гистамин, триптаза, химаза, карбоксипептидаза) болон шинээр нийлэгжсэн липид медиаторууд [цистенил лейкотриен С4, простагландин D2 болон ялтас идэвхижүүлэгч хүчин зүйл (PAF)] аль аль нь дархлааны болон дархлааны бус замын аль алинаар идэвхижсэн шигүү мөхлөгт эс болон базофилаас маш хурдан ялгарч гардаг [13,17]. Хавдар үхжилийн хүчин зүйл (TNF)-α, интерлейкин (IL)-4, IL-6 болон IL-13 зэрэг цитокинууд шигүү мөхлөгт эсүүдийн идэвхижлээс хойш хэдэн цагийн дараа ялгарах ба эдгээрийг хоёр шаттай юмуу удааширсан анафилаксийн үед үүрэг гүйцэтгэдэг гэж үзэж байна [18].

Зүрх анафилаксийн медиаторуудын эх үүсвэр болох нь

Шигүү мөхлөгт эсүүд нь бүхий эрхтэн, эдүүдэд өргөн тархсан байдаг. Эдгээр эсүүд ялангуяа арьс, уушиг болон ходоод-гэдэсний зам зэрэг гадаад орчинтой харьцдаг эрхтэнүүдийн гадаргууд илүү их байна. Хэдий тийм ч бусад зарим эдүүд шигүү мөхлөгт эсийг агуулж эдгээр эсүүдийн физиологийн үүргийг дэмжиж байдаг. 1990-ээд оны эхээр хүний зүрний шигүү мөхлөгт эсүүдийн илрэл хийгээд үйл ажиллагааны идэвхижлийг идэвхитэй судлах болжээ. Хүний зүрхэн дэхь шигүү мөхлөгт эсүүд голдуу миокардийн ширхэгүүдийн хооронд, цусны судасны эргэн тойронд болон артерийн судасны дотно давхаргад байрладаг [19]. Ялангуяа шигүү мөхлөгт эсүүд жижиг интрамурал титэм артериуд түүнчлэн том эпикардийн судасны ханатай ойр харьцах байрлалд ихэвчлэн тодорхойлогддог. Зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүд IgE хамааралт өдөөлтөд хариу урвал үзүүлэх бүрэн чадамжтай байх ба их хэмжээний медиаторуудыг ялгаруулдаг [12,19]. Түүнчлэн зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүд анафилатоксин (C3a ба C5a), Р субстанци болон эозинофилийн катион уураг зэрэг бусад өдөөлтөөр идэвхижих чадварын хувьд уушиг болон арьс зэрэг бусад эдүүдээс ялгаж авсан шигүү мөхлөгт эсүүдээс ялгаатай байдаг [19]. Сонирхолтой нь эдгээр шигүү мөхлөгт эсүүд мөн зарим тодорхой булчин сулруулагч болон рентген тодосгогч бодисоор идэвхиждэг ба энэ нь ерөнхий мэдээгүйжүүлэг юмуу рентген оношлогооны процедурын үед тохиолддог анафилакстай холбоо хамааралтай байх ихээхэн магадлалтай юм [20]. Хүний зүрхэн дэхь идэвхижсэн шигүү мөхлөгт эсүүд бусад эдүүдэд дэхь шигүү мөхлөгт эсээс ялгардаг медиаторуудын бүрэн иж бүрдэлийг ялгаруулдаг [21]. Хэдий тийм ч эдгээр нь уушиг юмуу арьсны шигүү мөхлөгт эсүүдтэй харьцуулахад химазыг их хэмжээгээр ялгаруулдаг онцлогтой ажээ [19]. Түүнчлэн сүүлийн үеийн мэдээ материалууд шигүү мөхлөгт эсүүд нь ач холбогдол өгөхүйц хэмжээний ренинийг агуулж дархлааны гаралтай идэвхижил юмуу миокардийн ишемийн үед үүнийгээ ялгаруулдагийг тогтоосон байна [22]. Эдгээр судалгаанаас үндэслэвэл зүрхний шигүү мөхлөгт эсүүдээс ялгарсан ренин нь хэсэг газарт (зүрхэнд) ренин-ангиотензин-альдостерон (RAS)-ы тогтолцоо идэвхижихийг эхлүүлдэг ажээ. Шигүү мөхлөгт эсээс гаралтай ренинээс үүссэн ангиотензин I нь улмаар завсрын эдийн ангиотензин хувиргагч энзим (ACE)-ээр ангиотензин II болж хувирдаг. Энд нэг сонирхолтой зүйлийг тэмдэглэхэд химаза нь ACE-ийн идэвхи өндөр бөгөөд ACE-г ACE дарангуйлагч эмүүдээр дарангуйлсан нөхцөлд ангиотензин I-ийг ангиотензин II болгож хувиргах чадвартай байдаг [23]. Ангиотензин II нь симпатик мэдрэлийн төгсгөлд экспресслэгддэг АТ₁ рецепторыг идэвхижүүлдэг ба хэсэг газарт норадреналин ялгарахыг сайжруулдаг байна [23]. Эдгээр ажиглалтууд нь шигүү мөхлөгт эс зүрхэнд RAS идэвхижих үүний үр дүнд адренэрг тогтолцоо идэвхжихэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байж болохыг харуулдаг. Адренэргийн хэт идэвхижил нь анафилакстай холбоотой зүрхний хэм алдагдал, миокардийн шигдээс болон зүрхний гаралтай гэнэт нас барах зэрэгт гол үүрэгтэй байж болно.

Эрхтэн шилжүүлэлтийн үед реципиентээс авсан зүрхэн дээр хийгдсэн судалгаагаар ишемийн эсвэл тэлэгдэлийн кардиомиопати бүхий өвчтөнүүдийн зүрхний эдэд гэнэтийн ослоор нас барсан эрүүл хүмүүстэй харьцуулахад ач холбогдол өгөхүйц их хэмжээний шигүү мөхлөгт эс агуулагддаг болох нь бүрэн тодорхойлогдсон байна [24]. Улмаар зүрхний эмгэгтэй өвчтөнүүдээс авсан зүрхний эд шигүү мөхлөгт эсээс гаралтай медиаторыг их хэмжээгээр агуулж дархлааны болон дархлааны бус өдөөлтийн үед ихээр ялгаруулдаг ажээ [24]. Эдгээр ажиглалтууд нь анафилаксийн үеийн зүрхний талаас гарах онцлог шинжүүд яагаад ишемийн юмуу дегенератив зүрхний өвчтэй хүмүүст илүү хүнд байдаг талаарх тайлбарыг дэмжиж байгаа юм.

Гистамины зүрх судсанд үзүүлэх нөлөө

Endou болон Levi [25] зэрэг эрдэмтдийн эрт үеийн судалгаа анафилаксийн үед зүрхнээс их хэмжээний гистамин ялгардаг ба энэхүү медиатор нь гахайн зүрх судасны тогтолцоонд томоохон үр нөлөө үзүүлдэг болохыг харуулсан байдаг. Vigorito болон түүний хамтрагчид [26] анх удаа хүний титэм артерид гистаминыг бага тунгаар тарихад дундаж аортын даралт хурдан буурах, титмийн цусны урсгал нэмэгдэхийг өдөөдөг болохыг судалж тогтоосон байдаг. Эдгээр үр нөлөө голдуу судасны гөлгөр булчинд экспресслэгдсэн Н1 рецепторын идэвхижлээс улбаатай байдаг. Цаашилбал эрүүл хүмүүст гистамин нь хэм алдагдал болон тосгуур ховдолын дамжуулалтын хоригийг өдөөдөг байна. Титэм артерийн эмгэгтэй өвчтөнүүдэд судсаар гистамин тарих нь титмийн цусны урсгал буурах шалтгаан болдог ба зарим тохиолдолд томоохон титэм артериудын хүчтэй спазм болох шалтгаан болдог ажээ [27]. Сүүлийн үед гистамин хүний эндотель эс болон судасны гөлгөр булчингийн эсүүд дэхь эдийн хүчин зүйлийн экспресс болон үйл ажиллагааг өдөөдөг болохыг харуулсаар байгаа юм [28]. Эдийн хүчин зүйл нь Х хүчин зүйлийг идэвхижүүлдэг ба энэ нь тромбин бий болоход хүргэдэг ажээ. Эдгээр мэдээ мэдээллүүд гистамин нь анафилакстай холбоотой катехоламинуудын ялгаралыг хоёрдогчоор бий болгосноор гипотензи болон тахикарди чухал үүрэгтэй болохыг илтгэж байгаа юм. Түүнчлэн эдгээр ажиглалтууд гистамин нь анафилаксын үед үхэлд хүргэх боломжтой хэм алдагдал болон ишемийн өөрчлөлтүүдэд татан оруулах боломжтой болохыг харуулж байгаа юм.

Эйкозанойдын зүрх судасны тогтолцоонд үзүүлэх нөлөө

Арахидоны хүчлээс үүсэлтэй липид медиаторуудыг нийлүүлээд экозанойдууд гэдэг бөгөөд үүнд простагландинууд, тромбоксан болон лейкотриенүүд ордог. Хүний зүрхний шигүү мөхлөгт эс нь цистейнил лейкотриен С4 (LTC4) болон простагландин D2 (PGD2)-ы үндсэн эх үүсвэр болдог [19].. Хүний зүрх судасны тогтолцоонд үзүүлэх LTC4 болон түүний метаболит болох LTD4-ийн нөлөөг 1980-аад оны сүүлээр судалсан байдаг. Судсаар эсвэл титэм артерид LTD4-ийг тарих нь титмийн судасны эсэргүүцэл хурдтай нэмэгдэх шалтгаан болж байжээ [29,30]. Лейкотриений энэхүү нөлөөлөл жижиг интрамурал титэм судаснуудын илэрхий нарийсалтаас голдуу улбаатай байдаг [29]. Титэм судасны гөлгөр булчингийн эсүүд CysLT1 болон CysLT2-ийн рецепторуудыг аль алийг нь экспресслэдэг ба одоогийн байдлаар титэм судасны нарийсал эдгээр рецепторуудын аль нэгнээс эсвэл хоёулангаас нь хамаардаг эсэх нь тодорхойгүй байна. PGD2-ийн хүний зүрх судасны тогтолцоонд үзүүлэх нөлөө тодорхойгүй байгаа боловч туршилтын амьтан дээрхи судалгаанууд экозанойдууд тусгаарласан зүрхэнд титэм судасны нарийсал болон хэм алдагдлыг өдөөдөг болохыг харуулж байгаа юм [31].

Цаашилбал сүүлийн үеийн баримт нотолгоонууд экозанойдууд миокардийн цусан хангамжийг бууруулснаар зүрхний агшилтын үйл ажиллагааг гүнзгий нөлөөлж болохыг харуулж байна. Энэхүү сөрөг үр нөлөө нь миокардийн депресс, ховдолын үйл ажиллагаа алдагдахыг дэмжиж өгөх ба эдгээр нь анафилаксийн шокийн үед гардаг үндсэн гемодинамикийн өөрчлөлтүүд юм.

PAF-ийн зүрх судасны тогтолцоонд үзүүлэх нөлөө

PAF-ийг анх анафилаксийн үеийн липид медиатор гэдгийг тодорхойлсон ба энэ нь бусад медиаторууд ялангуяа хүний ялтасаас үүсэлтэй тромбоксан болон серотонины ялгарал, хуримтлалыг өдөөх чадамжтай байдаг [32,33]. Зүрхэнд PAF нь зөвхөн шигүү мөхлөгт эсээс ялгараад зогсохгүй базофил, нейтрофил, эозинофил болон эдийн макрофагаас ялгардаг [33,34]. Туршилтын амьтад дээрхи судалгаанууд PAF нь миокардийн зарим үйл ажиллагаанд нөлөөлдөг болохыг тодорхойлсон байдаг. Ялангуяа PAF нь титмийн цусны урсгал ихээр буурах, миокардийн агшилт ач холбогдол өгөхүйц муудах шалтгаан болдог ажээ [35]. Энэхүү медиатор нь миокардиоцитийн ионы сувгуудтай харилцан үйлчлэх замаар шууд хэм алдагдал үүсгэх нөлөөтэй байдаг [35]. Түүнчлэн эдгээр гемодинамикийн үр нөлөөллүүд дээр нэмэлтээр PAF нь зүрхний эд дэхь нейтрофил болон эозинофилийн нэмэгдэлт, идэвхижлийг сайжруулж өгдөг ажээ [36]. Атеросклерозын товруунд нэвчсэн шигүү мөхлөгт эсээс үүсэлтэй PAF-ийн хувьд илүүтэй чухал нь хэсэг газарт ялтасын бөөгнөрөл болон макрофагаас задлагч энзимүүдийг чөлөөлөх замаар товруу тогтворгүй болох, товруу шархлахыг өдөөдөг явдал юм [37]. Системийн цусны эргэлтэнд PAF чөлөөлөгдөж орсноор харьцангуй гиповолеми бүхий захын судас тэлэгдэл болон хүнд зэргийн гипотензийг өдөөдөг [36]. Түүнчлэн PAF-аар өдөөгдсөн ялтасын идэвхижил нь судсан доторх түгмэл бүлэгнэлт (DIC)-ийн үндсэн шалтгаан болдог ба аминд аюултай анафилакстай холбоотой байх нь түгээмэл [38]. Эдгээр ажиглалтуудыг хамтад нь авч үзвэл PAF нь хүнд зэргийн анафилаксийн үеийн гемодинамикийн дисфункци бий болгох чадамжтай медиатор болохыг харуулж байна. PAF-ийн зүрх судасны тогтолцоонд үзүүлдэг үндсэн нөлөөллүүд нь пикомоляр концентрацитай байхад илэрдэгийг тэмдэглэх нь чухал ба энэ байдал нь энэхүү аюултай байж болзошгүй медиаторын цусаар эргэлдэх түвшинг сайтар хянаж байх шаардлагатайг илтгэж байгаа юм. PAF-ийн идэвхигүйжил голдуу ацетил гидролазын оролцоотой явагддаг ба энэ нь сийвэнд их хэмжээтэй байдаг энзим бөгөөд түүний хэмжээ нь бага нягтралтай липопротейн (LDL)-тэй холбоотой байдаг [39,40]. Ацетил гидролаза энзимийн төрөлхийн дутагдалтай байх нь хүнд зэргийн астма, эрт үед атеросклероз бий болох, үжлийн шокод мэдрэг байхтай холбоотой болохыг илтгэж байдаг [39]. Сонирхолтой нь системийн анафилакстай өвчтөнүүдэд PAF-ийн сийвэн дэхь түвшин нэмэгдсэн байдаг ба энэ нь анафилаксийн хүндийн зэрэгтэй ач холбогдол өгөхүйц холбоо хамааралтай байдаг ажээ [41]. Түүнчлэн хоол хүнсээр өдөөгдсөн амин аюултай анафилакстай өвчтөнүүдийг аминд аюултай бас анафилакс болон хэвийн хүмүүстэй харьцуулахад сийвэн дэхь ацетил гидролазын идэвхижил буурсан байдаг [41]. Эдгээр ажиглалтууд анафилаксийн үед зүрх судасны тогтолцооны зүгээс илрэх өөрчлөлтүүдэд PAF үндсэн үүрэгтэй болохыг хүчтэй дэмжиж өгч байгаа ба PAF-ийг задалдаг энзимийн тогтолцооны дутагдалтай байх нь хүн зэргийн анафилаксийн эрсдэлт хүчин зүйл байж болохыг харуулж байна.

Эх сурвалж:

Allergy and Cardiovascular system

Гистамин, Шигүү мөхлөгт эс ба Зүрхний дутагдал: Энд ямар нэг холбоо хамаарал байгаа юу?

2012-06-12T11:23:00.002+08:00

Бид олон жилийн өмнөөс гистамины рецептор зүрхэнд байдаг тухай мэддэг билээ. 1990-ээд оны эхээр хүний Н1 болон Н2 рецепторуудыг тодорхойлсон байдаг бол үүний араас хэдэн жилийн дараа Н3 болон Н4 рецепторуудыг тодорхойлсон байдаг. Гистамин нь байгалиас биемахбодийн бүхий л хэсгүүдэд тодорхойлогддог биемахбодий бүрэлдэхүүн хэсэг болдог ба ялангуяа төв мэдрэлийн систем, шигүү мөхлөгт эс, ходоодны салст болон базофиль эсэд илүүтэй тодорхойлогддог. Н1 рецептор нь Gα-q11-тай холбогдсоноор олон тооны эсийн доторхи дохио дамжилтыг идэвхижүүлдэгийн дотор цагирагт аденозин монофосфат (цАМФ) болон цагирагт гуанозин монофосфат (цГМФ) багтдаг. Зүрхэнд гистамин нь Н1 рецептороор дамжуулж тосгуур-ховдолын зангилааны сэрэл дамжуулах хугацааг удаашруулдаг. Мөн Н2 гистамины рецептор зүрхэнд тодорхойлогддог ба Gα-s уурагтай холбогдож цАМФ-аар дамжуулж хронотропик болон инотропик идэвхижүүлэх нөлөө үзүүлнэ. Н2 гистамины рецептор нь мөн даралт буурах, нүүр халуу оргиж улайх, толгой өвдөх, ходоодны хүчил ялгарал нэмэгдэх, судасны нэвчимхий чанар ихсэлтийг дэмжиж өгдөг. Тиймээс мөн чанартаа гистамин бол жинхэнэ мэдрэлийн гаралтай даавар юм.

Шигүү мөхлөгт эсүүд зүрхэнд тодорхойлогддог ба энд эдгээр эсүүд гистаминыг ялгаруулдаг. Шигүү мөхлөгт эсүүд болон гистамин ялгаралт нь зүрхний эмгэгүүдийг хүндрүүлдэгт зүрхний дутагдал багтдаг. Шигүү мөхлөгт эс, түүн дээр нэмэгдэж гистаминыг рениний өвөрмөц, чухал эх үүсвэр гэж үзэж байгаа ба үүнтэй холбоотой зарим тохиолдолд зүрхэнд хэсэг газарт ренин-ангиотензин-альдостероны тогтолцоо (RAAS) идэвхижилтийг дэмжиж, энэхүү өвөрмөц мэдрэл-шингэний тогтолцооны бүхий л байж болох сөрөг үр дагаваруудыг дэмждэг байж болно гэж үзэж байна. Langendorff-ийн тусгаарласан бэлдэцийг ашигласнаар Mackins болон түүний хамтрагчид зүрхэнд байрлах шигүү мөхлөгт эсүүд ренинийг үүсгэх замаар хэсэг газарт ангиотензин бий болох, норэпинефрин ялгарах болон хэм алдагдал үүсэхийг дэмждэг болохыг ишеми үүсгэсэн / цусан хангамж эргэн сэргэлтийн загвар дээр илрүүлсэн байна. Кромолин юмуу иодоксамин хэрэглэж шигүү мөхлөгт эсийг тогтворжуулснаар энэхүү процессийг сааруулж байжээ.

Шигүү мөхлөгт эс

Шигүү мөхлөгт эсүүд ренин ялгаруулж хэсэг газарт RAAS идэвхжихэд түлхэц болдог хэдий ч бид уруудах хариу урвалыг саатуулах замаар эмчилж болно. Шигүү мөхлөгт эсүүдээс гистамин ялгарах нь өөр асуудал юм. Гистамин нь хүний зүрхэнд өндөр концентрацитай тодорхойлогддог. Шигүү мөхлөгт эсүүд миокардийн гипертрофийн үед нэмэгдсэн байдаг нь тогтоогдсон ба миокардийн дахин хэлбэржилт (ремоделинг) болон зүрхний дутагдалд чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болдог нь мэдэгдээд байна. Ялангуяа Н2 гистамины рецепторууд үндсэн асуудал болдог. Учир нь эдгээр нь сонгодог Gs уургууд болон цАМФ-ийн нийлэгжилттэй холбоотой байдаг нь норэпинефрин ба бета-адренэрг рецепторуудтай адилхан байдаг. Амьтан дээрх судалгаагаар фамотидин болон циметидин (Н2 гистамины рецепторын хориглогч) нь ишемигээр өдөөгдсөн миокарди дахь цАМФ-ийн хуримтлалыг саатуулж байжээ. Зарчмын хувьд зүрхэнд Н2 гистамины рецептор идэвхижих нь хэт их норэпинефринтэй адилаар цАМФ их хэмжээтэй үүсэхэд түлхэц болох боломжтой юм. Н2 гистамины рецепторыг эмийн аргаар хориглох нь зүрхний дутагдалын үед ашиг тустай байх талаараа RAAS болон симпатик мэдрэлийн тогтолцоог дарангуйлахаас хавьгүй илүү байх боломжтой юм. Зүрхний дутагдалын эмчилгээнд бидний хүрсэн бүхий амжилтыг үл харгалзан бидний одоогийн эмийн эмчилгээ амьд үлдэлтийг 1985 оныхтой харьцуулбал дөнгөж 9-18 сараар уртасгах боломжтойг санах хэрэгтэй. Бидэнд илүү дээр эмчилгээ шаардлагатай хэвээр байсаар байна. Ялангуяа гемодинамикт ач холбогдол өгөхүйц гаж нөлөө үзүүлдэггүй эмчилгээ шаардлагатай хэвээр байсаар байна.

Анафилаксийн үед шигүү мөхлөгт эсийн оролцоо

Kim болон түүний хамтрагчид мэдээллийн базад нууцлагдсан хэрэгтэй мэдээ мэдээллийг илрүүлэхэд зориулагдсан химийн, санхүүгийн, даатгалын компаниуын ашигладаг мэдээ мэдээлэл хайх сонирхолтой арга техникийн давуу талын талаар мэдээлсан байдаг. Энэхүү өвөрмөц арга техникийг анагаах ухааны талбарт ховор ашигладаг ба учир нь энэ техник нь яг тодорхой, бүрэн, дэс дараалсан мэдээлэл оруулахыг шаарддаг. Эдгээр судлаачдын анализын үр дүнд фамотидин болон протоны шахуургын хоригчид нь зүрхний дутагдалтай өвчтөнд эерэг үр нөлөө үзүүлдэг болохыг тогтоосон байна. Энэ үеэс эхлэн тэд Н2 гистамины рецепторыг хориглох нь зүрхний дутагдалтай өвчтөнүүдэд ашиг тустай байж болох тухай онолыг боловсруулсан ба энэхүү таамаглалаа Н2 гистамиын рецепторыг хориглогчийг тепренон (Н2 гистамины рецепторыг хориглогчоос үл хамааралт шархлааны эсрэг эм)-той харьцуулсан ретроспектив тохиолдолын хяналттай кохорт судалгаагаар баталсан байдаг. Судлаачид өөрсдийн онолыг RAAS болон бета-адренэрг хориглогч эмүүдээр аль эртнээс эмчлэгдэж байгаа өвчтөнүүдийн жижиг бүлэгт проспектив байдлаар байдлаар шалгаж үзсэн байдаг.

Судлаачдын хувьд ашиг тустай шинэ эмийг олж илрүүлэх том хэмжээний эмнэлзүйн туршилт судалгааны нарийн төвөгтэй аргыг ашиглаж байгаа юм. Жил бүрийн зүрхний дутагдалын улмаасх нас баралт 18%-иас 20% болж дордсон бөгөөд нас баралт дунджаар 6-8% байгаа юм. Зарчмын хувьд фамотидин зэрэг эмүүдийг “далд” мэдрэл шингэний зохицуулгатай бай (Н2 гистамины рецептор)-г хориглоход ашигласнаар энэ нь зүрхний дутагдалтай зарим өвчтөнүүдийн эмгэг жамд шийдвэрлэх үүрэгтэй байж болох юм. Эцсийн дүнд ямар нэг механизмаар цАМФ бууралтыг нэмэгдүүлэх нь зүрхний дутагдалтай өвчтөнүүдэд, ялангуяа бета-адренэрг хоригчид тэсвэртэй болсон эсвэл бета-адренэрг хоригчийг хангалттай биш тунгаар авдаг өвчтөнүүдэд давуу байдлыг бий болгох юм.

Н2 гистамины рецепторыг хориглогч эмүүд нь өргөн хэрэглэгддэг ба зүрхний дутагдалтай өвчтөнүүдийн эмчилгээнд Н2 гистамины рецепторыг хориглогч эмүүдийг хэрэглэх талаарх онолын үндэслэл харьцангуй урагштай байна. Хэдий тийм ч бид зүрхний дутагдалын хамшинжийн үед шигүү мөхлөгт эсийн оролцоо хэр хэмжээтэй байдгийг одоо болтол мэдэхгүй байсаар байна. Бид гистамин, шигүү мөхлөгт эс болон зүрхний дутагдалын хамшинжийн хоорондох харилцан үйлчлэлийн талаар илүү ихийг мэдэх хэрэгтэй байгаа юм. Эдгээр эмийн бүлгийн аюулгүй бөгөөд үр дүнтэй байдал зүрхний дутагдалтай өргөн хүрээний хүн амд нэгэнт тогтоогдсон байдаг. Kim болон түүний хамтрагчдын мэдээлсэн үр дүн нэгэнт батлагдсан боловч ямарч эмч фамотидин болон бусад гистамины рецепторыг хориглогч эмүүдийг зүрхний дутагдалын эмчилгээнд бичдэггүй нь одоогоор цуглараад буй энэ талаарх мэдээ мэдээлэл маш энгийн байгаад оршиж байна. Энэхүү сонирхолтой ойлголт хөгжлийнхөө эрт үед яваа нь тодорхой бөгөөд үр нөлөө хийгээд аюулгүй байдлыг үнэлэхэд нэмэлт мэдээ мэдээлэл шаардлагатай. Хэдий тийм ч бид энэ талаар илүү шинийг бодож эхлэх хэрэгтэй бөгөөд магадгүй тус нийтлэл энэ боломжийг та бүхэнд олгоно бизээ.

Эх сурвалж:

Histamine, Mast Cells, and Heart Failure: Is There a Connection?

Цус сэлбэлттэй холбоотой ёс зүйн асуудал

2012-05-24T00:18:00.001+08:00

Ёс зүйн асуудал ямарч цаг үе, орчин нөхцөлд тухайн орон нутгийн хууль тогтоомж, нийгмийн анхаарал, шинжлэх ухааны мэдлэгтэй холбоотой динамик процесс болдог. Энэ нь цус сэлбэлтийн ёс зүйн тухай түүхийг эргэн харахад тодорхой байдаг. Хүн төрөлхтөний цус сэлбэлтийн түүхийн эрт үед буюу 1492 онд VIII Папын амь насыг аврах оролдлогууд хийгдсэн тухай тэмдэглэсэн байдаг. 10 настай гурван хүүгээс цус цуглуулж Пап ламд сэлбэсэн боловч эдгээр гурван хүү болон Пап нас барсан ажээ. 200 зууны дараагаар цус сэлбэх оролдлогыг дахин нэг удаа хийжээ. 1667 онд эмч Richard Lower сэтгэцийн өвчтэй хүнийг эмчлэхийн тулд хонины цусыг сэлбэсэн ба өвчтөнд энэ туршилтанд оролцсоных нь төлөө 20 шиллинг төлжээ. Тухайн жил 34 настай эрэгтэй тугалын цусыг хэд хэдэн удаа сэлбүүлсэн тохиолдол байдаг. Эдгээр оролдлогууд нь эцэстээ сонгодог хэлбэрийн цус сэлбэлтийн цус задралд хүргэсэн ба үүний улмаас цус сэлбэлт хийхийг хориглосон хууль гарч байжээ.

Лондоны эх барихын эмч James Blundell эх барихын цус алдалттай эмэгтэйн амийг аврахын тулд цус сэлбэлт хийснээр хүнээс хүнд цус сэлбэх асуудал дахин яригдах болжээ. 20-р зуун эхэн үеэс анагаах ухааны цус сэлбэлтийн салбарт цусны бүлгийг тодорхойлох маягт болон хадгалалт зэрэг олон тооны дэвшил бий болсноор цус сэлбэлтийг аюулгүй хийх болсон байна. ХДХВ нь цус сэлбэлтийн аюулгүй байдлын асуудлыг нийгмийн анхааралд татан оруулсан ба түүнчлэн донор болон өвчтөний хоорондох холбоо хамаарлын ёс зүйн асуудлыг хөндөж гаргасан байдаг.

1982-1983 онд ойролцоогоор цус, цусан бүтээгдэхүүн ХДХВ-ээр халдварлагдсан байсан тохиолдолыг бүртгэсний дараа ДОХ нь бараг л ижил хүйстэн эрчүүдийн өвчин мэт тооцогдож байсан тухайн үед Канадын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг ижил хүйстэн эрчүүдээс цус донорлож авахгүй байх журмыг 1992 онд Krever Enquiry бий болгосон ба Америкийн Цусны Банкны Холбоо эдгээр хүмүүсийг цусны донор болгохоос татгалзах болжээ. Канадын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг үүнд хариулахдаа энэ үйлдэл нь ижил хүйстэн хүмүүсийг ялгаварласан хэрэг биш гээд үүнийгээ зөвтгөхийн тулд “Нийт нийгмийн эрх ашиг хувь хүний эрх ашгаас дээгүүр” гэж тайлбарлаж байжээ.

Ёс зүйн ISBT хууль тогтоомж

1980 онд Олон улсын Цус сэлбэлтийн Нийгэмлэг (ISBT) анхны албан ёсны ёс зүйн хууль тогтоомжид гарын үсэг зуржээ. Хожим уг тогтоомжид Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага болон Улаан Загалмайт Нийгэмлэгүүдийн Удирдлага гарын үсэг зурж нэгдэн орсон байдаг. 2000 онд цусыг донорлох болон цус сэлбэх тухай хянан засварласан ёс зүйн хууль тогтоомжид уг асуудалтай холбоо хамааралтай янз бүрийн байгууллагууд нэгдэн орсон байна. Энэ хууль тогтоомжоор донор, цус цуглуулах агентлагуудын ёс зүйн үүрэг хариуцлагыг хөндсөн зөвлөмжүүдийг авч үзсэн ба реципиент хийгээд нийгэмд хамгийн сайн сайхан байх заавар зөвлөмжийг тусгажээ. Уг хууль тогтоомжийг доор нийтэллээ.

Цусыг донорлох болон цус сэлбэлттэй холбоотой ёс зүйн хууль тогтоомж

Энэ хууль тогтоомжийн зорилго нь анагаах ухааны цус сэлбэлтийн салбарт тохиолдох ёс зүйн зарчимууд хийгээд хэм хэмжээг тодорхойлоход оршино.

Цус төлжүүлэх эд бүхий чөмөг шилжүүлэн суулгах асуудлыг багтаасан цус донорлох үйл ажиллагаа нь бүх нөхцөлд сайн дурын, хариу төлбөр шаардаагүй байх ба донор болгохоор албадах албадлагагүй байна. Донор нь цус эсвэл цусны бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг донорлох, цаашид цус сэлбэлтийн үйл ажиллагаагаар дамжуулж тухайн цусыг хэрэглэх асуудлыг тодорхой мэдээлэл авсны үндсэн дээр зөвшөөрсөн байна.
Өвчтөн цус сэлбэлтийн ашиг тус болон эрсдэлийг мэдсэн, орлуулж болох эмчилгээний талаар мэдээлэл авсан, цус сэлбүүлэх процедураас татгалзах юмуу зөвшөөрөх эрхтэй. Ямарваа хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй урьдал удирдамж журмыг сахиж мөрдөнө.
Өвчтөн мэдээллээр хангагдсан зөвшөөрөл өгөх боломжгүй тохиолдолд цус сэлбэлтээр хийгдэх эмчилгээний үндэслэл нь өвчтөний хамгийн чухал хүсэл, сонирхолтой нийцсэн байх ёстой.
Ашиг хонжоо хайсан байдал цус сэлбэлттэй холбоотой үйл ажиллагааг эхлүүлэх, түүнийг үргэлжлүүлэн явуулах үндэслэл болохгүй.
Донор процедуртай холбоотой эрсдэлүүдийн талаар зөвлөгөө мэдээлэл авсан байх ба донорын эрүүл мэнд болон аюулгүй байдал хамгаалагдсан байх ёстой. Цусны өвөрмөц бүрдэл хэсгүүдийн концентрацийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн ямарваа субстанцийн донорыг хэрэглэхтэй холбоотой ямарваа үйл ажиллагаа олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн стандарттай нийцсэн байна.
Өвөрмөц нөхцөл байдлуудыг эс тооцвол донор болон реципиент хоорондоо бие биенийгээ таньж мэдэхгүй байх нөхцөл хангагдсан байх ба донорын хувийн нууц хамгаалагдсан байна.
Донор бусдад халдварлагдсан цус донорлоход учрах эрсдэл болон реципиентийн өмнө хүлээх өөрийн ёс зүйн үүрэг хариуцлагыг ойлгосон байна.
Цус донорлох үйл ажиллагаа нь тогтмол явагддаг эрүүл мэндийн сонголтын шалгуурыг хянан үзэх дээр үндэслэсэн байх ба хүйс, арьсны өнгө, үндэс угсаа, шашин шүтлэг зэрэг ямарваа ялгаварлал байх ёсгүй. Донор болон реципиент аль аль нь цус сэлбэлтийн үйл ажиллагааг явуулж буй этгээд мэргэжлийн, дадлага туршлагатай байх шаардлагыг шаардах эрхтэй.
Цусыг зохих чадвартай, бүртгэлтэй эрүүл мэндийн мэргэжилтний бүрэн үүрэг хариуцлагын дор цуглуулагдах ёстой.
Бүхэл цус донорлох болон гемаферезитай холбоотой бүхий л асуудал зүй зохистой төлөвлөгдсөн, олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн стандарттай нийцсэн байна.
Хэрэв донор болон реципиентэд хор хохирол учирсан бол энэ талаар мэдээ мэдээллийг авсан байна.
Цус сэлбэх эмчилгээ нь бүртгэлтэй эрүүл мэндийн мэргэжилтний бүрэн үүрэг хариуцлагын дор хийгдэх ёстой.
Үнэн зөв, бодитой эмнэлзүйн хэрэгцээ шаардлага нь цус сэлбэх эмчилгээний цор ганц үндэс суурь болно.
Цус сэлбэлт хийсэнтэй хийснээр ямар нэг эдийн засгийн шагнал урамшуулал байж болохгүй.
Цус бол нийгмийн нөөц баялаг бөгөөд түүнийг ашиглахад хязгаарлалтгүй байна.
Өвчтөн зөвхөн эмнэлзүйн хувьд таарч тохирох, хамгийн тохиромжтой аюулгүй байдлыг хангаж чадах өвөрмөц бүрэлдэхүүн хэсгийг (эсүүд, сийвэн, сийвэнгээс ялгаж авдаг бүтээгдэхүүнүүд) аль болох урт хугацаанд сэлбүүлнэ.
Цус сэлбэх дэг журам нь энэхүү ёс зүйн хууль тогтоомжтой нийцсэн болох нь зөвшөөрөгдсөн, үүнийг хэрэгжүүлэх эрх мэдэлтэй үндэсний юмуу олон улсын эрүүл мэндийн байгууллага болон бусад агентлагуудаар баталгаажсан байна.

Донортой холбоотой ёс зүйн асуудлууд

Цус донорлох нь бэлэгтэй адил: ДЭМБ үндэсний цус сэлбэх, цуглуулах үйл ажиллагаа сайн дурын, хариу төлбөр шаардаагүй цус донорлолтод суурилсан байх хэрэгтэйг зөвлөдөг. Хэнийг ч гэр бүлийн эсвэл эдийн засгийн эсвэл өөр бусад шалтгааны улмаас донор болхоор албадаж болохгүй. Хүний цус болон биеийн хэсгийг худалдаалах нь ёс зүйгүй юм. “Хүний нэр хүнд, үнэт байдлыг хүндэтгэж үзнэ”.

Хариу төлбөр шаардаагүй цус донорлолтыг бэлэг гэж үзэх ба хэрэв тухайн донор шаардлага хангахгүй бол цусны төв түүнээс татгалзах юмуу зөвшөөрөх эрхтэй. Донороос татгалзах нь ялгаварлаж буй мэт, хүний эрхийг зөрчиж буй мэт харагдаж болох ч бөгөөд цусны төвүүд нь донор биш өвчтөнүүдэд тусалдаг тул өвчтөний аюулгүй цус авах эрх нь донорын ялгаварлан гадуурхагдахгүй байх эрхээс илүү чухал.

Донорын нууцлалт, донорын бүртгэл ба донор болхоор зөвшөөрөх: Донорын нууцлалт бол чухал асуудал юм. Донор болохын өмнөх ярилцлагын явцад болон донорлож өгсөн бүтээгдэхүүнд янз бүрийн шинжилгээ хийх үед олж авсан мэдээллээс хувийн мэдээлэл ил болдог ба үүнийг донорын төв нууц байдлаар хадгалах үүрэг хүлээнэ.

Донорын скрининг болон шинжлэх асуудал энгийн байх хэрэгтэй. Өнөө үед доноруудаас тэдний амьдралын хэв маягийн талаарх мэдээллийг хувийн асуултуудаар авч лабораторийн цуврал шинжилгээнд оруулж байна. Цусны төв, цусны донор, эмч болон өвчтөнүүдийн хооронд олон талын ач холбогдолтой харилцаа холбоо байх хэрэгтэй. Цусны төвд хийгдсэн шинжилгээний хариу өөрчлөлттэй гарсан үед эмчээс зөвлөгөө авч, шинжилгээ хийх процедурыг эргэлзээтэй эсэхийг магадлах хүртэл хуурамчаар эрүүл хүн гэж мэдээлнэ. Илүү өвөрмөц шинжилгээ дээрх өөрчлөлттэй хариуг үгүйсгэж, донор эрүүл гэж ангилагдах боломжтой. Тэгээгүй тохиолдолд донор цусны төвөөс сэтгэл санааны хохиролд зориулж нөхөн төлбөр шаардахын зэрэгцээ дахиж хэзээ ч цус өгөхгүй байж болно.

Донорын талаарх хувийн нууцыг хадгалах болон шаардлагатай мэдээллийг гэр бүлийн гишүүн, цусны төвийн ажилтан, нийгмийн эрүүл мэндийн байгууллагууд, цагдаагийн газар зэрэг гуравдагч этгээдэд мэдээлэх хэрэгцээ шаардлага цусны төвд ихэнх тохиолдолд дарамт шахалт болдог.

Цусны аюулгүй байдал зарим талаар донорын өгч буй мэдээллээс хамаардаг бөгөөд энэ нь мөн донорын үнэн зөв мэдээлэл өгөх ёс зүйн үүрэг хариуцлага юм. Эрсдэлтэй зан үйл эсвэл эрүүл мэндийн талаарх мэдээллийг санаатай нуун дарагдуулсан ёс зүйгүй үйлдэл юм.

Өвчтөнтэй холбоотой ёс зүйн асуудлууд

Өвчтөнтэй холбоотой ёс зүйн асуудлуудад эрсдэлгүй аюулгүй цусыг төлбөргүйгээр, нөхөн төлбөргүйгээр авах, цус сэлбүүлэхдээ мэдээ мэдээлэл авсны үндсэн дээр зөвшөөрөх, цус сэлбүүлэхээс татгалзах, хэрэв цус сэлбүүлснээр хор хохирол учирсан бол энэ талаар мэдээлэл авах эрх зэргийг багтаадаг.

Цус сэлбүүлэхийг зөвшөөрөх: Цус сэлбүүлэх зөвшөөрөл нь мэдээ мэдээлэлд үндэслэсэн зөвшөөрөл байна. Өвчтөн цус сэлбүүлэхийн ашиг тус болон эрсдэлийн талаарх мэдээлэл болон аутолог цус сэлбэлт, эритропоэтин эмчилгээ зэрэг орлуулж болох эмчилгээний талаар мэдээлэл авсан байх хэрэгтэй. Зөвхөн эдгээр мэдээллийг авсаны дараа зөвшөөрлийг бичгээр баталгаажуулна. Хэрэв өвчтөн урьдчилан мэдээлэл авсан зөвшөөрөл өгөх боломжгүй бол цус сэлбэлтээр хийгдэх эмчилгээ нь өвчтөнд хамгийн тустай ашиг сонирхолын хүрээнд хийгдэнэ.

Цус сэлбүүлэхээс татгалзах эрх: Цус сэлбүүлэхээс татгалзсан өвчтөний эрхийг хүндэтгэж үзэх хэрэгтэй. Ехова зэрэг зарим шашны урсгалд цус сэлбүүлэхийг зөвшөөрдөггүй. Энэхүү итгэл үнэмшлийг дагагчид Энэтхэгт амьдардаг ба энэ бүс нутагт цус сэлбүүлэхээс татгалзах тохиолдолтой тулгарч болно.

Хэрэв цус сэлбүүлсэнтэй холбоотой хор хохирол учирсан бол энэ талаар мэдээлэл авах эрх: Хэрэв өвчтөн түүнд зориулагдаагүй цус, цусан бүтээгдэхүүн сэлбүүлсэн бол эсвэл цус сэлбүүлсэнтэй холбоотой хор хохирол учирсан эсэхийг мэдэх эрхтэй.

Цус цуглуулах ёс зүйн зарчим: Ашиг хонжоо олох гэсэн ойлголт цус цуглуулах, цус сэлбэхтэй холбоотой үйл ажиллагаа явуулах үндэс суурь болох ёсгүй. Боломжит донор болон реципиентийн эрх ашгийг хамгаалахын тулд хор хохиролоос урьдчилан сэргийлсэн байх хэрэгтэй.

Эх сурвалж:
Ethical issues in transfusion medicine

Гистамин, Шигүү мөхлөгт эс ба Зүрхний дутагдал: Ямар нэг холбоо хамаарал бий юу?

2012-05-23T12:41:00.001+08:00

Судлаачдын хувьд ашиг тустай шинэ эмийг олж илрүүлэх том хэмжээний эмнэлзүйн туршилт судалгааны нарийн төвөгтэй аргыг ашиглаж байгаа юм. Зүрхний дутагдалын улмаасх нас баралт 18%-иас 20% болж дордсон бөгөөд дунджаар 6-8% байгаа юм. Зарчмын хувьд фамотидин зэрэг эмүүдийг “далд” мэдрэл шингэний зохицуулгатай бай (Н2 гистамины рецептор)-г хориглоход ашигласнаар энэ нь зүрхний дутагдалтай зарим өвчтөнүүдийн эмгэг жамд шийдвэрлэх үүрэгтэй байж болох юм. Эцсийн дүнд ямар нэг механизмаар цАМФ бууралтыг нэмэгдүүлэх нь зүрхний дутагдалтай өвчтөнүүдэд, ялангуяа бета-адренэрг хоригчид тэсвэртэй болсон эсвэл бета-адренэрг хоригчийг хангалттай биш тунгаар авдаг өвчтөнүүдэд давуу байдлыг бий болгох юм.

Эх сурвалж:

Histamine, Mast Cells, and Heart Failure: Is There a Connection?

Ходоодны хорт хавдрын улмаас мэс засал хийлгэсэн өвчтөнүүдэд үүссэн дархлаа дутмагшилд витамин В комплексийн үзүүлэх үр нөлөө

2012-05-21T11:03:00.001+08:00

Ходоодны хорт хавдарын улмаас мэс засал хийлгэсэн өвчтөнүүдийн дархлааны хариу урвалд витамин В комплекс (витамин В1, В6 болон В12)-ийн үзүүлэх үр нөлөөг судалжээ. Vitamedin (витамин В комплекс)-аар эмчлэгдсэн өвчтөнүүдийн хагаст нь мэс заслаас хойш 2 долоо хоногийн дараа зогсонги байдалтай байсан бласт эсүүд PHA (Phytohaemagglutinin) болон PWM (Pokeweed-Mitogen)-д хариу урвал өгсөн байна. Лимфоцитийн үйл ажиллагаа зогсонги байдалд орсон хяналтын бүлгийн, витамин В комплексоор эмчлэгдээгүй өвчтөнүүдэд энэхүү хариу урвалын зэрэг ач холбогдол өгөхүйц бага байжээ. Түүнээс гадна, III-IV шатны өвчлөлтэй урьд өмнө мэс заслын дараа лимфоцитийн хариу урвалгүй байсан 8 өвчтөний 5-д нь мэс заслын дараа 2-4 долоо хоногийн турш витамин В комплекс хэрэглэснээр витамин В комплексоор өдөөгдсөн бластын хариу урвал бий болсон байна. 4 долоо хоногийн дараа витамин В-ээр эмчлэгдээгүй өвчтөнүүдэд лимфоцитийн хариу урвал дөнгөж сэргэх хандлагатай болж байхад витамин В12-оор эмчлэгдсэн өвчтөнүүдэд бластын хариу урвалын сэргэлт ач холбогдол өгөхүйц өндөр байжээ. Эдгээр үр дүнгүүд нь витамин В1, В6 болон В12-ийг хэрэглэх нь хорт хавдартай өвчтөнүүдэд мэс заслын дараа үүссэн дархлалын үйл ажиллагааны хямралыг сэргээх, түүний эсрэг хамгаалах нөлөө үзүүлдэг байж болохыг харуулж байна.

Эх сурвалж:

Effect of vitamin B complex on the immunodeficiency produced by surgery of gastric cancer patients.

Зүрхний дайрлагад өртсөн өвчтөнүүдэд хамгийн хурдан эмчилгээ бол шууд PCI-тай эмнэлэг рүү зөөвөрлөх

2012-05-13T22:05:00.000+08:00

Америкийн Зүрхний Нийгэмлэгийн 2012 оны Тусламж үйлчилгээний чанар ба Үр дагаварын судалгаа сэдэвт эрдэм шинжилгээний хуралд хэлцэгдсэн судалгаанаас үндэслэвэл Хойд Каролина дахь зүрхний дайрлагад өртсөн өвчтөнүүдийг судсан дотуур титмийн интервенци (PCI) хийх тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон эмнэлэг рүү шууд зөөвөрлөсөн байдлыг PCI хийх боломжгүй эмнэлэг рүү эхэлж авчраад дараа нь эмчилгээ хийлгэхээр PCI-тай эмнэлэг рүү зөөвөрлөхтэй харьцуулбал эдгээр өвчтөнүүдэд илүү хурдан хугацаанд эмчилгээ хийгдэж байсан ажээ.

Судалгаа зүрхний дайрлагын хамгийн хүнд хэлбэр болох ST өргөлттэй зүрхний шигдээс (STEMI)-т анхаарлаа хандуулсан байна. ST өргөлттэй зүрхний шигдээсийн үед ихэнхдээ зүрх рүү очих цусны урсгал бүрэн бөглөрсөн байдаг. Катетераар дамжуулж эмгэгт өртсөн хэсэгт жижиг баллон оруулах ба баллоныг хийлэх замаар бөглөрөл болсон хэсгийг тэлдэг. Эмч нар ихэвчлэн энэхүү процедурыг бөглөрсөн артерийн нээлттэй хэвэнд нь барих, дахин бөглөрөх эрсдэлийг бууруулахын тулд стент тавих ажилбарыг хамтад хийдэг.

PCI хийх боломжгүй үед урьдчилж бүлэн хайлуулах эмийн эмчилгээ хийж бөглөрөлийг нээнэ.

Олон тооны яаралтай эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ (EMS)-ний удирдамжуудад ST өргөлттэй зүрхний шигдээс бүхий өвчтөнүүдийг PCI хийх боломжгүй боловч судас алгасах мэс засал хийх боломжтой эмнэлэгүүд эсвэл PCI хийх боломжтой эмнэлэг рүү зөөвөрлөхийг зөвлөсөн байдаг.

"Өдийг хүртэл энэхүү зөвлөмжийг судалсан судалгаа байхгүй байсан юм" гэж Хойд Каролинагийн Дюрхам дах Дьюкийн Их Сургуулийн судалгааны багийн гишүүн, тус судалгааны нэгдүгээр автор Emil L. Fosbol, M.D., Ph.D., хэлжээ.

Судлаачид 2008 оны 6 сараас 2010 оны 9 сар хүртэлж Хойд Каролинагийн Яаралтай эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний тэмдэглэлийг дахин нягталж үзсэн байна. Судалгааны шалгуурт тэнцэж байсан ST өргөлттэй зүрхний шигдээс бүхий 1224 өвчтөний 765 (63%) нь PCI хийх чадамжтай эмнэлэг рүү зөөвөрлөгдсөн (bypass бүлэг) бол 479 (37%) нь PCI процедур хийхийн өмнө эхлээд PCI хийх боломжгүй эмнэлэгт хүргэгдсэн (non bypass бүлэг) байжээ.

Судлаачдын тогтоосноор:

Bypass бүлгийн хувьд эмнэлэгийн анхны тусламж (түргэн тусламж, 103 г.м) авснаас хойш артерийн судас нээх эмчилгээ-PCI эсвэл бүлэн хайлуулах эмчилгээ хийлгэх хүртэлх дундаж хугацаа 93 минут байсан бол non bypass бүлэгт энэ нь 124 минут байсан ба ST өргөлттэй зүрхний шигдээс бүхий өвчтөний амьд үлдэх магадлалыг сайжруулж чадахуйц бодитой цагийн ялгаа гарч байв.
Зөвхөн PCI хийгдсэн өвчтөнүүдэд эмнэлэгийн анхны тусламжаас PCI хийгдэх хүртэлх хугацаа bypass бүлэгт дунджаар 93 минут байсан бол non bypass бүлэгт 161 минут байжээ.
Bypass бүлгийн өвчтөнүүдийг non bypass бүлэгтэй харьцуулахад удирдамжид зөвлөсөн эмчилгээг авах магадлал бараг 3 дахин их байжээ.

Судлаач Emil L. Fosbol "Бидний судалгаа яаралтай эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний хүрээнд ST өргөлттэй зүрхний шигдээс бүхий өвчтөнүүдийг PCI хийх боломжтой хамгийн ойрын эмнэлэг рүү шууд хүргэх хэрэгтэйг батлан харуулж байна" гэжээ.

Эх сурвалж:

Faster Treatment For Heart Attack Patients Taken Directly To PCI Hospitals

Цээжний хэт авиан шинжилгээ хийх үйл явц

2012-05-10T23:14:00.001+08:00

Процедур хийгдэх үе шат
Өвчтөнийг сонгох ба төлөвлөж буй процедурыг өвчтөн зөвшөөрсөн байх. Өвчтөнд тулгараад буй асуудалтай холбоотой бусад шинжилгээний хариуг хэт авиан шинжилгээ хийх эмч нягталж харах. Ялангуяа гялтангийн эмгэг өөрчлөлт аль талд байгаа болон ямарваа масс эсвэл уутлагдсан шингэн шингэний байрлалыг баримжаалж баталгаажуулахын тулд цээжний рентген зургийг процедурын өмнө нягталж харах хэрэгтэй. Хэрэв цээжний хатгалт эсвэл өөр бусад гялтангийн хөндий рүү нэвтрэх процедур төлөвлөсөн бол өвчтөнд мэдээлэл өгч зөвшөөрөл авсан, бүлэгнэлтийн шинжилгээ хэвийн гэж батлагдсан байх хэрэгтэй. Шинжилгээ хийх хэсэгт агааргүй, завсаргүй болгохын тулд акустик гелийг өвчтөний арьсанд түрхэж өгнө. Учир нь хэт авиан долгион агаартай хэсгээр дамжин өнгөрдөггүй. Түүнчлэн арьсан дээгүүр хэт авиан пробыг алгуур, чөлөөтэй гулгуулахын тулд пробонд мөн гель түрхэнэ.

Хэт авиан машины тохиргоо
Хэт авиан машиныг эмчийн ажиллах байрлалд дэлгэц хялбар харагдахаар байрлуулна. Хүрээлэн буй орчны гэрэл дэлгэц дээрхи дүрсийн ялгаралыг бууруулдаг. Цээжийг ихэвчлэн саарал шатлалтай, бодит агшин дахь хэт авиа ашиглаж шинжилнэ. Динамик шуугиан шүүгч нь уушигны гулсаж хөдлөх байдлыг бүдэгрүүлдэг тул ашигладаггүй. Цээжний хөндийн хананаас гүн байрлах цээжний хөндийн бүтцийг дүрслэн харуулахын тулд гүний тохиргоо хийнэ. Өсгөлт нь хоорондоо ялгаатай эдийн ялгаралыг ихэсгэж өгөхөд зориулагдсан байдаг.

Цээжний анатомийн байр зүйг зөв гаргах болон дүрсийг гаргах арга зүйг стандартчлахын тулд тодорхой дүрмийг мөрдөх нь чухал. Хэт авиан пробууд нь нэг талдаа дэлгэцийн байрлал зүйг заасан цагаан эсвэл цэнхэр цэг байдлаар харагдах тэмдэглэгээтэй тохирох ховилтой байх байна. Дүрмийн дагуу энэхүү цэг ихэвчлэн дэлгэцийн дээд талд юмуу зүүн дээд талд байрладаг. Трансдюсерийн тэмдэглэгээ (ховил)-г толгой руу чиглүүлсэн байдалтайгаар трансдюсерийг арьсны гадаргууд перпендикуляр барих ба дүрслэлийн хавтгай зэргэлдээ байрлах хоёр хавирганы хоорондуур чиглэсэн байна. Арьсны гадаргуутай ойролцоо орших бүтцүүд дэлгэцэн дээрх цэгэн тэмдэглэгээтэй ойрхон харагдах ба гүнд байрлах бүтцүүд дэлгэцийн доод хэсэгт харагдана. Гүнийг тохируулах удирдлага ихэвчлэн дэлгэцийн баруун тал дагууд байрлах ба цээжний ханатай харьцуулах байдлаар тухайн бүтцийн гүнийг тооцож болдог.

Өвчтөний байрлал
Гялтангийн шингэн таталцлын хуулинд захирагддаг тул гялтангийн шингэн цээжний тодорхой хэсгүүдэд хуримтлагддаг (уутлагдсан шингэнийг эс тооцвол). Гялтангийн шүүдэсжилтийн хэт авиан шинжилгээнд зориулсан түгээмэл байрлал нь өвчтөн гараа урагш тэнийлгэж суусан болон мөрний түвшинөөс бага зэрэг доор байрлах хатуу гадаргуу дээр хэвтсэн байх юм. Өвчтөний нэг гарыг дээш өргүүлэх юмуу толгойн дээр нь тавиулах нь хавирга хоорондын зайг өргөсгөх ба шинжилгээ хийхэд хялбар болгодог.

Өвчтөн суугаа байрлалтай үед нуруу бүхэлдээ хэт авиан шинжилгээ хийхэд хялбар болдог өвчтөн ингэж сууснаар чөлөөтэй урсаж буй гялтангийн шингэн цээжний хөндийн доод хэсэгт амархан тодорхойлогддог. Пневмотораксыг шинжилж байгаа үед өвчтөн ихэвчлэн түрүүлгээ харсан байрлалд байх ба орны толгойг бага зэрэг өргөсөн байна.

Түрүүлгээ харсан бөгөөд олон тооны дэмжих аппарат холбосон биеийн байдал хүнд өвчтөнд шинжилгээ хийхэд илүү бэрхшээлтэй байдаг.4 Хүнд зэргийн амьсгалын болон гемодинамикийн дутагдалтай өвчтөнд биеийн байрлалыг өөрчлөх нь тохиромжгүй байдаг. Бид ихэвчлэн биеийн байдал хүнд өвчтөнийг нэг гарыг цээжин дээгүүр эсрэг зүг рүү хандуулсан байдалтайгаар түрүүлгээ харж хэвтсэн байрлалаар байрлуулдаг. Хэрэв шүүдэсжилт их хэмжээтэй бол энэ нь суганы дунд шугамаар тодорхойлогдож болно. Бага хэмжээний шүүдэсжилтүүдийн үед трансдюсерийг гудас руу шахаж байрлуулан шүүдэсжилтийг дүрсэлт гаргахын тулд дээш чиглэлтэй өнцөг үүсгэж барих маягаар хөдөлгөх шаардлагатай болдог. Энэ техник шүүдэсжилт байгаа эсэхийг тодорхойлоход туслах боловч трансдюсерийн байрлал зүү/тариурын бүрдэлтэй таарч тохирдоггүйн улмаас цээжний хатгалтын үед хяналт хийхэд тохиромжгүй юм. Хэт авиан хяналттай цээжний хатгалт хийх боломж олгодог хэд хэдэн сонгож болох байрлалуудыг анхаарч үзэж болно. Эдгээр байрлалуудад орны толгойтой цуг бага зэрэг өргөж өвчтөнийг хажуу тийш эргүүлж байрлуулах, хавтгай ортой өвчтөнд хажуу талаар байрлуулах ба гялтангийн шүүдэсжилттэй гэж үзсэн талыг дээд талд нь гаргах, түрүүлгээ харсан өвчтөнд шүүдэсжилт бүхий талыг орны ирмэгт байрлуулсан байна.

Дүрсийг гаргах стратеги
Хавирга хэт авиа дамжилтыг хориглодог тул трансдюсерийг хавирга хоорондуур шинжилгээ хийхээр тооцож чиглүүлнэ. Энэхүү байрлал нь дэлгэц дээрхи дүрсийн хоёр талд зэргэлдээх хавирганы сүүдэр харагдахад хүргэдэг. Нэг хавирга хоорондын завсраас нөгөө хавирга хоорондын завсар руу дагуу чиглэлээр трансдюсерийг хөдөлгөх замаар богино хугацаанд олон тооны хавирга завсраар шинжилгээ хийх боломжтой. Арга зүйчлэгдсэн шинжилгээний стратеги нь тухайн чиглэсэн шүүдэсжилт эсвэл бусад гялтангийн эмгэгийг иж бүрэн дүгнэх боломж олгодог. Дүрслэл гаргах олон тооны шугамуудыг ашиглан цээжний ерөнхий шинжилгээ хийсний дараа шинжилгээ хийж буй эмч дэс дараалалтайгаар анхаарал татсан хэсэг дээр төвлөрч ойр орчмын таних тэмдэгүүдийг зөв тодорхойлох ба хэрэв шаардлагатай бол зүү, багаж хэрэгсэл цээжний хөндийд оруулах хамгийн тохиромжтой байрлалыг тодорхойлно.

Эх сурвалж:

Thoracic ultrasound: Indications, advantages, and technique

Тодосгогчийг гараар шахаж гүйцэтгэдэг тоон системт хасаж тооцох (subtraction) ангиографи (DSA)-ийн явцад интервеншл радиологи эмчийн туяанд өртөх байдал

2012-05-09T19:58:00.001+08:00

Зорилго: Бид тоон системт хасаж тооцох (subtraction) ангиографи (DSA)-ийг багтаасан ширээний дэргэд тодосгогч бодисыг гар аргаар шахаж хийгддэг ангиографийн шинжилгээний үед ангиографийн эмчийн өртөх туяаны хэмжээ болон эмчийн байрлал хоорондын хамаарлыг судалсан ба түүнчлэн туяанд өртөлтийг бууруулах энгийн аргыг судалж үзлээ.

Арга зүй: 9 удаагийн хэвлийн ангиографийн шинжилгээ үед туяанд өртөх өртөлтийг термолюминисцент тун хэмжигч (TLD)-ээр хэмжсэн. Эхний судалгааны үед DSA юмуу флюроскопийн шинжилгээний явцад туяанд өртөлтийг TLD-ийг ангиографийн ширээний ойролцоо байрлуулж хэмжсэн. Хоёр дахь судалгааны үед тодосгогч бодисыг гар аргаар шахаж гүйцэтгэх DSA-ийн явцад интервеншил радиологи эмчийн туяанд өртөх байдлыг тухайн эмчийн байрлал ангиографийн ширээний дэргэд болон ширээнээс хол байх үед хэмжиж үзсэн.

Үр дүн: Тодосгогч бодисыг гар аргаар шахаж гүйцэтгэх DSA-ийн үед интервеншл радиологи эмчийн туяанд өртөх байдал нийт процедурын турших өртөлтийн 90% буюу түүнээс дээш хувийг эзэлж байв. DSA-ийг ангиографийн ширээний дэргэд гүйцэтгэх байдлыг ширээнээс хол гүйцэтгэх байдалтай харьцуулахад эмчийн туяанд өртөлт мэдэгдэхүйц буурч байлаа.

Дүгнэлт: Гараар шахаж гүйцэтгэх DSA нь интервеншл радиологи эмч туяанд өртөхийг нэмэгдүүлдэг томоохон хүчин зүйл ажээ. Тиймээс DSA-ийг хийх үед тогтмол автомат шахагчийг ашиглахыг зөвлөж байна. Гараар шахах шаардлагатай DSA-ийн үед эмч өвчтөнөөс аль боломжтой хол зайд байрлах хэрэгтэй.

Эх сурвалж:

Radiation exposure to interventional radiologists during manual-injection digital subtraction angiography.

Улирлын чанартай харшил сайн зүйл байж магадгүй

2012-05-09T10:18:00.000+08:00

Иелийн Анагаах Ухааны Сургууль болон Ховард Хьюзийн Анагаах Ухааны Хүрээлэнгийн судлаачид улирлын чанартай харшил нь таны эрүүл мэндийг тоосонцор болон бусад харшил төрүүлэгчээс илүү их гэмтээдэг хүрээлэн буй орчны хоруудаас дархлаа тогтолцоо таныг хамгаалж буй үйл хэрэгийг илтгэх шинж байж болох тухай таамаглал дэвшүүлснээ Nature сэтгүүлд нийтэлжээ.

Хэрэв та ханиалгаж, найтаалгаж, нүд чинь загатнаж зовиурлаж байгаа бол таны биемахбодийн хэт мэдрэгшил дээр дурьдсан үйл ажиллагааг явуулж буйг санаарай. Хүний биемахбодийн хамгаалах тогтолцоо нь өргөн хүрээтэй эмгэг төрөгчдөд тохирох янз бүрийн хариу урвалыг өөртөө агуулж байдаг.

1-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал нь голдуу халдварлагдсан эзэн эс юмуу эсвэл эмгэг төрөгчийг шууд устгадаг гэж үздэг.

2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал

Тус нийтлэл 2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвалд анхаарлаа хандуулжээ. Энэ төрлийн дархлааны хариу урвал нь биемахбодийн Т эсүүдийг идэвхижүүлэх түүнчлэн цочроогчийн эсрэг эсрэгбиеийг нийлэгжүүлэх замаар хүрээлэн буй орчны субстанциас биемахбодийг хамгаалдаг.

Хэдий тийм ч заримдаа 2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал тоосонцор зэрэг хүрээлэн буй орчны эсрэгтөрөгчүүдээр өдөөгдсөн үедээ хэт их идэвхижих нь бий. Эсрэгтөрөгч нь зарим хүмүүст дархлааны хариу урвалыг өдөөдөг субстанци боловч эмгэгтөрөгч биш юм. Жишээлбэл харшлын гаралтай ринитээр өвчлөгсдөд тоосонцорын нөлөөгөөр биемахбод хэт их гистамин нийлэгжих ба энэ нь хамраас нус гоожих, ханиалгах, найтаах, нүд загатнах болон бусад тааламжгүй шинж тэмдэг илрэхэд хүргэх ба хавраас зуны улиралд давамгайлах ба зарим хүмүүст намар илэрдэг.

2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал бидэнд тустай

Харшлын гаралтай ринит нь хүний биед эерэг нөлөөтэй

Судлаачид 2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал хүний биед эерэг нөлөөтэй эсэх тухайд маргалддаг. Энэ төрлийн хамгаалах тогтолцоо нь хамгийн багадаа доор дурьдсан 4 хоорондоо ялгаатай хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлээс бидний биемахбодийг хамгаалахын тулд олон мянган жилийн хугацаанд үүсч бий болсон байдаг.

Хүрээлэн буй орчны цочроогчид
Хортой химийн бодисууд
Шимэгчид (гельминтүүд)
Амьтны гаралтай хоруууд (могойн хор, зөгийн хор г.м)

Хэдийгээр 2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал нь бидний биемахбодийг хамгаалахын тулд хэдэн мянган жилийн туршид үүсч бүрэлдсэн юм бол яагаад өчүүхэн хэмжээний, бүрэн хор хөнөөлгүй хэмжээтэй харшил төрүүлэгчид мэдрэг байдаг юм бэ?

Судалгааны багийн удирдагч Ruslan Medzhitov хэлэхдээ:

"Бид харшлын гаралтай хэт мэдрэгшилт нь хортой субстанциудыг илрүүлэх чиглэлээр хүрээлэн буй орчныг судлах шаардлагыг бий болгож байна гэдэгт итгэлтэй байна.

Эхний өртөлтийн дараа дархлаа тогтолцоонд санамж бий болдог ба дараа дараагийн өртөлтүүдийн үед минут хүрэхгүй хугацаанд урьдчилж болгоомжилсон хариу урвалыг өдөөдөг нь хортой байж болохуйц нөлөөллийг багасгахад тусалдаг" гэжээ.

Тэрээр хэт идэвхижил бүхий 2-р хэлбэрийн дархлааны хариу урвал нь хортой субстанциудыг агуулсан хүрээлэн буй орчноос тухайн хүнийг сэргийлдэг гэж тайлбарласан байна.

Medzhitov хэлэхдээ:

"Энэ байдлаас харахад харшил төрүүлэгчийн эсрэг хэт мэдрэгшил нь хүрээлэн буй орчны дагавар хүчин зүйлсээс бидний сэргийлж, хамгаалдаг" гэжээ.

Эх сурвалж:

Seasonal Allergies May Be A Good Thing

Цээжний хэт авиан шинжилгээ: Заалт, давуу ба сул тал, хэт авиан машинд тавигдах шаардлага

2012-05-08T23:09:00.001+08:00

Удиртгал

Зөөврийн хэт авиан шинжилгээний багажийг гялтангийн эмгэг өөрчлөлтүүдийг үнэлэх болон гялтангийн хөндийд дренажийн катетер байрлуулах болон цээжний хатгалт, түүнтэй холбоотой гялтан болон гялтангийн доор байрлалтай уушигны массаас аспираци хийх зэрэг процедуруудыг хянаж чиглүүлэхэд өвчтөний орны дэргэд ашигладаг. Гол зорилго бол гялтангийн эмгэгүүдийн шинж чанарыг тодорхойлох болон гялтанд нэвтрэлт хийх процедуруудын нарийвчлал хийгээд аюулгүй байдлыг сайжруулах юм.

Давуу тал

Цээжний хэт авиан шинжилгээ нь гялтанг шинжилдэг уламжлалт рентген шинжилгээнүүдээс хэд хэдэн давуу талтай. Үүнд туяаны нөлөөлөл байхгүй, зөөвөрлөхөд хялбар, тухайн бодит агшин дахь дүрслэлийг харах боломжтой, динамик дүрслэлийг гүйцэтгэх боломжтой.

Хэт авиан шинжилгээ нь гялтангийн шингэний байрлалыг тодорхойлох тал дээр бодит үзлэгийг бодвол үлэмж давуутай байх ба цээжний хатгалтын үед гарах хүндрэлийн хувь бага байхтай холбоотой байдаг. Түүнчлэн хэт авиан хяналт нь бодит үзлэгийн хяналлтай хатгалттай харьцуулахад шингэнийг амжилттай соруулж авах магадлалыг нэмэгдүүлдэг. Жишээлбэл хэт авиан хяналтгүй амжилтгүй цээжний хатгалт хийгдсэн 17 өвчтөний судлахад 15-д нь хэт авиан хяналттай цээжний хатгалт амжилттай хийгдсэн байна.

Гялтангийн хэт авиан шинжилгээ нь гялтангийн шингэн байгаа эсэхийг илрүүлэх болон гялтангийн шингэнийг уушигны консолодициас ялган оношлоход цээжний тойм рентгенийг бодвол илүү мэдрэг байдаг. Цээжний тойм рентгенд цайваржилт бүхий өвчтөнүүдэд гялтангийн эмгэгийг илрүүлэхэд гялтангийн хэт авиан шинжилгээ нь компьютерт томографитай харьцуулахад 95%-ийн мэдрэг чанартай байдаг боловч бага хэмжээний шингэнийг илрүүлэхэд мэдрэг чанар нь СТ-ээс бага байна. СТ скантай харьцуулахад цээжний хэт авиа нь гялтангийн шингэнийг гялтангийн масс, гялтангийн зузааралтаас илүү сайн ялган оношлодог. Орны дэргэдэх цээжний хэт авиан шинжилгээ нь биеийн байдал хүнд өвчтөнг СТ скан руу тээвэрлэх байдлыг бодвол нөөц бололцоо хамааралт байдал бага бөгөөд хурдан байдаг.

Сул талууд

Цээжний хэт авиан шинжилгээ нь гүйцэтгэгчийн ур чадвараас хамаарсан технологи юм. Шинжилгээг гүйцэтгэгч хэт авианд илэрсэн өөрчлөлтийг зөв тайлбарлахын тулд удирдагчийн удирдлага дор сургалтанд хамрагдсан байх хэрэгтэй. Хангалттай бус сургалт хүндрэлийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж болно.

Хэт авиан шинжилгээ нь уушигны паренхим болон гялтангийн нийлмэл эмгэгийн үед үндсэн уушигны паренхимийг үнэлэх тухайд СТ шиг сайн байж чаддаггүй. Хэт авиан хяналт нь pigtail катетер ашиглан буглааг дренаж хийх эсвэл гялтангийн массаас биопси авах зэрэг хүндэрсэн interventional процедуруудын үед СТ шиг сайн хянаж чиглүүлэгч байж чаддаггүй.

Заалт

Гялтангийн хэт авиан шинжилгээ хийх заалтуудад дараах зүйлс багтана.

Цээжний тойм рентгенд цайваржилт илэрсэн үед гялтангийн шингэнийг орны дэргэд илрүүлэх
Пневмотораксийг орны дэргэд илрүүлэх
Оношлогоо болон эмчилгээний зорилгоор хийгдэх цээжний хатгалтыг хянаж чиглүүлэх
Торакотомийн гуурс байрлуулах процедурыг хянаж чиглүүлэх

Хэрэглэгдэх хэт авиан машинд тавигдах шаардлага

Гялтангийн хэт авиан шинжилгээ болон түүнтэй холбоотой процедуруудад хоёр хэмжээст дүрслэл гаргах боломжтой янз бүрийн зөөврийн хэт авиан машинуудыг ашигладаг.

Трансдюсер – Ихэнхи тохиолдолд 3.5-5.0 МНz давтамжтай гүдгэр загвартай трансдюсер гялтангийн дүрслэл оношлогоонд сайн ажилладаг. Туяа гаргах хэсэг жижиг байхаар загварчлагдсан байдаг тул зүрхний хэт авиан трансдюсер нэлээн үр дүнтэй ба хавирга хоорондын завсраар оношлогоо хийх боломж олгодог. Зүрхний хэт авиан шинжилгээний трансдюсерийг ашигласнаар гарах нэмэлт давуу тал нь үүнийг мөн бусад хэт авиан шинжилгээний зорилгоор (зүрх, уушиг г.м) ашиглах боломжтой байдаг.

Нэгэнт эмгэг өөрчлөлт тодорхойлогдсон тохиолдолд илүү нарийчлалтай дүрслэлийг гаргаж авах хэрэгтэй бол 7.5-10 MHz давтамжтай шугасан трансдюсерийг ашиглаж болно.

Дүрсийг хадгалах – Ихэнхи зөөврийн хэт авиан машинууд нь дижитал дүрс хадгалах болон зөөвөрлөх боломжтой байх ба энэ нь дүрсийг удаан хугацаагаар баримтжуулж хадгалах шаардлагыг хангасан байдаг. Хэрэв эмч өвчний түүхэнд шинжилгээний хариуг шууд байрлуулахыг илүүд үзвэл машиныг принтертэй байхаар тоноглосон байж болно.

Допплер – Зөөврийн цээжний хэт авиан хяналттай процедурт допплер ерөнхийдөө шаардлагагүй байдаг. Хэдий тийм ч заримдаа бага хэмжээний гялтангийн шүүдэсжилтийг гялтангийн зузаарлаас ялган оношлох, процедурын үед зүү дайрч магадгүй цусны судсыг тодорхойлохын тулд шинжилгээг гүйцэтгэгч допплерийг ашигладаг.

Эх сурвалж:

Thoracic ultrasound: Indications, advantages, and technique

Цочмог гастрит - Эмнэлзүй ба ялган оношлогоо

2012-05-07T23:37:00.000+08:00

Өгүүлэмж

Аюулхайд хүнд оргих эсвэл халуу оргиж өвдөх, энэ нь заримдаа дотор муухайрах эсвэл бөөлжихтэй хавсрах. Өвдөлт юм идсэнтэй холбоотой намдах юмуу нэмэгдэх.

Урьд өмнө ходоодны салст гэмтэж байсан өгүүлэмжтэй (гастрит, пепсиний шархлаат эмгэг, полипэктомигоос шалтгаалсан дурангийн гаралтай гэмтэл, ямарваа мэс заслаас шалтгаалсан гэмтэл)

Түүхий загас иддэг өгүүлэмжтэй.

Сөрөг, хорт нөлөөтэй байх чадамжтай эм хэрэглэж байсан эсвэл химийн бодист өртөж байсан. Эдгээрт кортикостероидууд эсвэл гастритын шалтгаан болж болох бусад эмүүд орно.

Аспирин юмуу NSAID-ийг тогтмол хэрэглэдэг, ялангуяа өндөр тунгаар.

Бодит үзлэгт

Заримдаа аюулхайд бага зэрэг эмзэглэлтэй байдгийг эс тооцвол бодит үзлэгт хэвийн байдаг. Өвчтөнд гастриттай холбоотой хүндрэл бий болсон тохиолдолд илүүтэй эмгэг өөрчлөлт илрэх хандлагатай байна.

Шалтгаан

Цочмог гастрит нь олон шалтгаантай байдаг. Үүнд тодорхой төрлийн эмүүд, архи, бактери, вирус, мөөгөнцөрийн халдвар, цочмог стресс (шок), туяаны нөлөө, харшил болон хоолны хордлого, цөсний сөөргөө, ишеми болон шууд гэмтэл.

Эмүүд – Аспирин, ибупрофен, напроксен зэрэг стероид бус үрэвслийн эсрэг эмүүд, кокайн, төмөр, бөөр болон элэгний үйл ажиллагаа буурсан өвчтөнд кольхицинийг хортой тунгаар хэрэглэсэн үед, митомицин С, 5-флюро-2-деоксиуридин болон флоксиуридин зэрэг хими эмчилгээний эмүүд.
Виски, архи, жин зэрэг согтууруулах ундаанууд
Бактерийн халдварууд – Н.pylori (хамгийн түгээмэл), H heilmanii (ховор), стрептококк (ховор), стафилококк (ховор), Proteus-ийн зүйл (ховор), Clostridium-ийн зүйл (ховор), E coli (ховор), сүрьеэ (ховор), хоёрдогч тэмбүү (ховор)
Вирусийн халдвар (цитомегаловирус г.м)
Мөөгөнцөрийн халдвар – Кандида, гистоплазмоз, фикомикоз
Шимэгчийн халдвар (Анизакидоз г.м)
Цочмог стресс (шок)
Туяаны нөлөө
Харшил ба хоолны хордлого
Цөс – нарийн гэдэснээс ходоод руу цөс сөөргөө болох нь гастритыг өдөөж болно
Ишеми – Ходоодны цусан хангамж буурсны улмаас ходоодны салстад гэмтэл бий болсноор гастрит үүснэ.
Шууд гэмтэл

Ялгах оношууд

Эх сурвалж:

www.emedicine.com / Gastroenterology / Stomach / Acute Gastritis / Clinical Presentation

Этамсилат (Дицидон)

2012-04-26T20:44:00.001+08:00

Этамсилат буюу дицидон нь цус тогтоох үйлчилгээтэй эм юм. Түүний энэ үйлдлийг хялгасан судасны эндотелийн тэсвэрт байдлыг нэмэгдүүлдэг, ялтасын адгезийг сайжруулдагтай холбож үздэг. Энэ нь мөн ялтасын агрегаци алдагдал, судас тэлэгдэл, хялгасан судасны нэвчимхий чанарыг ихэсгэдэг простагландинуудын үйлдэл болон био нийлэгжлийг дарангуйлдаг байна.

Заалт
Жижиг судаснаас цус алдалт, нярайн ховдолын дотоод цус алдалтаас сэргийлэх болон хянах, янз бүрийн шалтгаантай хялгасан судасны цус алдалт үүнд органик өөрчлөлт үгүй менорраги болон метрорраги, түрүүн булчирхайн трансуретрал мэс засал, гематамези, мелена, гематури, эпистакси, тромбоцитопени болон тромбоцитопатигаас улбаатай хоёрдогч цус алдалтууд, гипокоагуляци, дутуу төрсөн хүүхдэд ховдол орчмын цус алдалтаас сэргийлэх.

Үйлдлийн механизм
Этамсилат нь цус тогтоох үйлдэлтэй агент бөгөөд мөн судас хамгаалах (ангиопротектив) болон проаггрегант үйлдлийг сайжруулж өгдөг. Энэ нь тромбопоэзийг идэвхижүүлэх ба ясны чөмөгнөөс тромбоцит үүсэлтийг идэвхижүүлдэг. Цус тогтоох үйлдэл нь жижиг судасны гэмтсэн хэсэг дэхь тромбопластин үүсэлтийг идэвхижүүлэх болон PgI2 (простациклин I2)-ийн нийлэгжлийг бууруулахтай холбоотой. Мөн ялтасын аггрегаци болон адгезийг дэмжиж өгдөг ба энэ нь эцэстээ цус алдалт буурах, цус алдалт зогсохыг өдөөж өгнө.

Этамсилатын нарийн тодорхой үйлдлийн механизм мэдэгдээгүй байна. Энэ нь цус гоожих хугацаа болон шархнаас цус алдалтыг бууруулах нөлөө үзүүлдэг. Энэ байдал нь тромбоксан А2 эсвэл простагландин F2a хамааралт механизмаар дамжуулж ялтасын аггрегацийг нэмэгдүүлсэнтэй холбоотой. Мөн түүнчлэн простациклины тогтвортой метаболит болох 6-оксопростагландин F1a-ийн концентраци буурахтай холбоотой байдаг. Простациклин нь судас хүчтэй судас тэлэх үйлдэлтэй ба үүний үр дүнд реперфузи бий болдог бөгөөд мөн ялтасын аггрегацийг алдагдуулдаг. Простагландинууд тархины цусны урсгалыг зохицуулах үүрэгтэй боловч этамсилат тархины цусны эргэлтэнд ямар нэг нөлөө үзүүлдэггүй байна. Этамсилат мөн гиалуроны хүчлийн полимеразижуулах замаар хялгасан судасны мембраныг бэхжүүлэх, хялгасан судсыг бэхжүүлдэг гэж үздэг. Этамсилат гиалуроны хүчилд үзүүлэх үйлдлээрээ дамжуулж хялгасан судаснаас гарах цус алдалтыг хязгаарлаж өгдөг ба эхэн үеийн судалгаагаар ховдолын дотоод цус алдалт буурч байсан ажээ. Этамсилат ялтасын аггрегаци болон судас нарийсалтыг дэмжих замаар бичил цусны эргэлтэнд нөлөө үзүүлдэг ба ингэснээр цус тогтоно. Энэ нь мөн простагландин хамааралт судас тэлэгдэл болон хялгасан судасны нэвчимхий чанар ихсэлтийг дарангуйлах нөлөө үзүүлэх ба улмаар хялгасан судасны нэвчилтийн улмаас хоёрдогчоор үүссэн хаванг бууруулна. Түүнчлэн этамсилат нь тархины ишеми болсон хэсэг дэхь реперфузиэс улбаатай цус алдалтыг бууруулснаар хоёрдогч гэмтэлээс сэргийлдэг. Простагландинуудын үр нөлөөг дарангуйлснаар артерийн битүүрээгүй цоргыг хаахад нөлөө үзүүлж, тархины цусны урсгалыг нэмэгдүүлдэг.

Эх сурвалж:
Etamsylate

Цочмог гастрит

2012-04-25T23:41:00.000+08:00

Удиртгал

Цочмог гастрит нь ходоодны салст дахь үрэвсэлт өөрчлөлтийг өдөөдөг өргөн хүрээг хамарсан ойлголт юм. Цочмог гастритийг үүсгэдэг хоорондоо ялгаатай хүчин зүйлүүдийн дүнд эмнэлзүйн нэг ерөнхий шинж тэмдэг илэрдэг. Хэдий тийм ч тэдгээр нь гистологи онцлогийн хувьд ялгаатай байдаг. Үрэвсэл ходоодыг бүхэлд нь хамарсан (пангастрит) эсвэл ходоодны хэсэг газрыг хамарсан (гарах хэсгийн гастрит г.м) байж болно. Цочмог гастрит нь дотроо 2 төрөл зүйлд хуваагдана: шалбархайт (өнгөц ша, гүн шалбархай, цусархаг шалбархай г.м) болон шалбархайт бус (ихэнхидээ H.pylori-оос шалтгаалсан байна). Доорхи зургийг харна уу.

Өнгөц гэмтэл бүхий цочмог гастрит

Цочмог гастритийн үеийн салстын улайлт ба хавагналт

Микроскопид харагдах үрэвсэл (гистологит илрэх гастрит) болон ходоодны зүгээс илрэх шинж тэмдэг (хэвлийн өвдөлт, дотор муухайрах, бөөлжих)-ийн хооронд хамаарал байдаггүй. Цочмог гастрит (үрэвсэл)-ийг илтгэх гистологи өөрчлөлттэй ихэнхи өвчтөнүүд шинж тэмдэггүй байдаг ажээ. Оношийг ихэвчлэн өөр бусад шалтгааны улмаас дурангийн шинжилгээ хийх үед олж авдаг. Цочмог гастрит иж бүрдэл, нийлмэл шинж тэмдэгээр илэрч болох ба хамгийн түгээмэл илэрдэг нь аюулхайд тодорхойлж хэлэхэд хэцүү эвгүй оргих юм.

Бусад шинж тэмдэгүүдэд дотор муухайрах, бөөлжих, хоолны дуршил алдагдах, огих болон гэдэс дүүрэх зэрэг ордог. Заримдаа цочмог хэвлийн өвдөлт илэрч болдог. Энэ нь флегмонозный гастрит (ходоодны гангрень)-ийн үед тохиолдох ба энэ үед идээрхэг ходоодны агууламжаар бөөлжих болон дотор муухайрахтай хамтаар хүчтэй хэвлийн өвдөлт илэрнэ. Халуурах, жихүүдэс хүрэх болон зогсиулах шинж мөн илэрч болно.

Цочмог гастрит гэсэн оношийг өвчтөний өгүүлэмжээс сэжиглэж болох ба дурангийн шинжилгээний үед авсан биопсийн дээжинд гистологи шинжилгээ хийж батална.

Эпидемиологийн судалгаанууд гастритийн шинж тохиолдол өргөн тархалттай байгааг харуулж байгаа юм. Нэгдсэн Улсад энэ нь жил бүр ойролцоогоор эмчид хандсан 1.8-2.1 сая тохиолдолд бүртгэгдэж байна. Цочмог гастрит ялангуяа 60-аас дээш настай хүмүүст түгээмэл байдаг.

Эмгэг жам

Цочмог гастрит олон тооны шалтгаантай байдагт тодорхой төрлийн эмүүд, архи, цөс, ишеми, бактери, вирус, мөөгөнцөрийн халдвар, цочмог стресс (шок), туяаны нөлөө, харшил, хоолны хордлого болон шууд гэмтэл зэрэг багтдаг. Гэмтэл үүсэх түгээмэл механизм нь ходоодны салстын бүрэн бүтэн байдлыг хангаж байдаг хамгаалах хүчин зүйл болон гэмтээх хүчин зүйлийн хоорондох тэнцвэр алдагдах юм.

Цочмог шалбархайт гастрит янз бүрийн агентууд хийгээд хүчин зүйлд өртсөний улмаас үүсч болно. Үүнийг реактив гастрит гэж нэрлэдэг. Эдгээр агент / хүчин зүйлүүдэд стероид бус үрэвслийн эсрэг эмүүд (NSAID), архи, коккайн, стресс, туяаны нөлөө, цөсний рефлюкс болон ишеми зэрэг багтана. Ходоодны салстад цус алдалт, шалбархай болон шарх илэрнэ. Аспирин, ибупрофен, напроксен зэрэг NSAID-ууд нь цочмог шалбархайт гастриттай холбоотой хамгийн түгээмэл агентууд юм. Энэ нь эдгээр агентуудыг эмчилгээний тунгаар болон эмчилгээний тунгаас давсан хэмжээгээр уухаар эсвэл системийн байдлаар хэрэглэх аль алинд нь үүсч болно.

Татах хүчний нөлөөллийн улмаас гастритийг өдөөгч агентууд ходоодны их махианы дагуу байрладаг. Энэ нь NSAID-ийг ууж хэрэглэсэн тохиолдолд цочмог гастрит ходоодны их махианд юмуу түүний ойролцоо үүсдэгийг зарим талаараа тайлбарладаг. Хүндрэл бий болох нь цочмог халдвараас илүүтай архаг халдварын улмаас бий болдог. Бусад талаараа эрүүл хүмүүс дэхь H.pylori-ийн халдварын тархалт нас, нийгэм эдийн засгийн нөхцөл, орон нутаг зэргээс хамаарч янз бүр байдаг ажээ. Халдварыг ихэвчлэн хүүхэд насанд авсан байдаг. Баруун орнуудад H.pylori-оор халдварласан хүмүүсийн тоо нас дагаж нэмэгддэг. H.pylori-ийн халдварыг нотлох өөрчлөлт 40-өөс залуу настай хүмүүст 20% байдаг бол 60-аас дээш настай хүмүүст 50% байдаг. Бактери хэрхэн дамждаг нь бүрэн тодорхойгүй байна. Дамжилт хүнээс хүнд өтгөн мөр-амны замаар дамжиж эсвэл халдварлагдсан ус юмуу хүнс хэрэглэх үед дамждаг байх магадлалтай. Энэ нь халдварын тархалт яагаад нийгэм эдийн засгийн хөгжил буурай болон хөгжиж буй орнуудад их байдгийн шалтгаан юм. H.pylori-ийн ходоодны шархлааны 60%, арван хоёр хуруу гэдэсний шархлааны 80%-тай нь холбоотой байдаг.

H.pylori-ийн гастрит ихэвчлэн гарах хэсгийн цочмог гастритаар эхэлдэг ба хүчтэй үрэвслийн шалтгаан болж хугацаа өнгөрөх тусам энэ нь ходоодны салстыг бүхэлд нь хамарсан архаг үрэвсэл болдог.

H.pylori-оор үүсгэгдсэн цочмог гастрит ихэвчлэн шинж тэмдэггүй байна. Бактери ходоодны салстыг бүрхэж байдаг хамгаалах давхарга болох салс бүрхүүлд шигдэж байршдаг. Бактери мочевинийг шүлтэг аммиак болон нүүрсхүчлийн давхар исэл болгож хувиргадаг энзим болох уреазыг их хэмжээгээр нийлэгжүүлэх замаар өөрийгөө ходоодны хүчиллэг байдлаас хамгаалдаг. Шүлтлаг аммиак нь бактерийн орчин дахь ходоодны хүчлийг саармагжуулснаар хамгаалагдах боломж олгодог.

H.pylori нь мөн хөдлөх боломж олгодог шилбүүртэй ба энэ нь салс бүрхүүл рүү нэвтэрч улмаар ходоодны хучуур эсүүдтэй харилцан үйлчлэхэд тусалдаг. Мөн эдгээр хучуур эсүүдэд бэхлэгдэхэд тусалдаг хэд хэдэн адгезийн молекулуудтай байна. H.pylori мөн IL-8-ийг идэвхижүүлдэг олон тооны хорууд болон энзимүүдийг идэвхижүүлэх замаар үрэвсэл үүсгэх ба IL-8 нь полиморф эсүүд болон моноцитыг дуудсанаар цочмог гастритын шалтгаан болдог.

Антиген илчлэг эсүүд нь архаг өнгөц гастритад хүргэдэг лимфоцит болон бусад мононуклеар эсүүдийг идэвхижүүлнэ. Халдвар H.pylori-д анх өртсөнөөс хойш цөөхөн долоо хоногийн дотор батлагддаг. H.pylori нь олон тооны хорууд болон энзимүүдийг нийлэгжүүлэх замаар үрэвслийг бий болгодог. Үрэвсэл гүнзгийрэх нь хүчил нийлэгжүүлэх үүрэгтэй ходоодны булчирхайнуудын алдагдахад хүргэнэ. Үүнийг атрофик гастрит (хатингаршилт гастрит) гэдэг. Үүний үр дагавар болж ходоодны хүчлийн нийлэгжил доош унадаг байна. Бактерийн хоруу чанарын генотип гастритын хүндийн зэрэг, гэдэсний метаплази бий болох, ходоодны хучуур эд хувирч өөрчлөгдөх байдлыг тодорхойлогч чухал детерминант юм. Эдгээр хувирч өөрчлөгдөх үйл явц нь ходоодны хорт хавдарт хүргэдэг.

Реактив гастропати гэдэг онош нь H.pylori-ийн шалтгаант гастритын дараагаар ходоодны биопсийн дээжинд үндэслэн тавигддаг хоёр дахь хамгийн түгээмэл онош юм. Энэ эмгэгийг цөсний рефлюксийн улмаас хоёрдогчоор үүсдэг гэж үзэж байгаа ба хэсэгчилсэн гастроэктоми (Биллрот I ба II) дараагаар өвөрмөцөөр илэрдэг байна. Орчин үед үүнийг янз бүрийн бусад ходоод цочроогчдод үзүүлэх өвөрмөц бус хариу урвалын байдлаар илэрдэг гэж үзэж байна.

Helicobacter heilmanii бол грам сөрөг, нягт мушгирсан, 5-7 эргэлт бүхий хеликс хэлбэрийн организм юм. H. heilmanii-ийн тархалт туйлын бага (0.25-1.5%) байдаг. H. heilmanii-ийн халдварын эх сурвалж тодорхойгүй боловч амьтантай харьцах нь халдвар дамжих зам гэж үзэж байна.

Сүрьеэ гастрит үүсгэх ховор шалтгаан болдог боловч дархлаа дарангуйлагдсан өвчтөнүүдэд тохиолдолын тоо нэмэгдэж байна. Сүрьеэгийн шалтгаант гастрит ихэвчлэн уушигны эсвэл түгмэл сүрьеэтэй холбоотой байдаг.

Ходоодны хоёрдогч тэмбүү гастритийн ховор шалтгаан болдог.

Идээт (флегмозны) гастрит бол гастритийн түгээмэл бус шалтгаан бөгөөд стрептококк, стафиллококк, Proteus-ийн зүйл, Clostridium-ийн зүйл болон Escherichia coli-оос зэргийг багтаасан олон тооны бактериас шалтгаалсан байдаг. Идээт гастрит тамир тэнхээ дордсон өвчтөнүүдэд тохиолдох нь түгээмэл. Энэ нь ойрын хугацаанд архи их хэмжээгээр хэрэглэсэн, хавсарсан амьсгалын замын халдвар болон ДОХ-той холбооттой байдаг. Идээт гэдэг нь холбогч эдийн тархмал өргөн хүрээтэй үрэвслийн процесс юм. Ходоодонд энэ нь ходоодны ханын гүн давхаргын (салстын доорхи ба булчинт)халдварыг илтгэдэг ажээ. Үүний үр дүнд идээрүүлэгч бактерийн халдвар гангреньд хүргэнэ. Идээт гастрит ховор тохиолддог. Эмнэлзүйн онош ихэвчлэн мэс заслын өрөөнд батлагдах ба эдгээр өвчтөнүүд яаралтай мэс засал шаардагдсан цочмог хэвлийн өвдөлттэйгөөр ирдэг. Тохирох эмчилгээ хийгдээгүй үед энэ нь перитонитоор хүндрэх ба үхэлд хүргэнэ.

Вирусын халдвар гастритын шалтгаан болж болно. Цитомегаловирус гастрит үүсгэх түгээмэл вирусын шалтгаан болдог. Энэ нь ихэвчлэн хорт хавдар, дархлаа дарангуйлагдсан, эрхтэн шилжүүлэн суулгуулсан болон ДОХ-той зэрэг дархлаа дарангуйлагдсан хүмүүст илэрдэг. Ходоод хэсэг газар эсвэл бүхэлдээ эмгэгт өртөж болно.

Гастрит үүсдэг мөөгөнцөрийн халдваруудад Candida albicans болон гистоплазмоз орно. Ходоодын фикомикоз бол өөр нэг ховор тохиолдох үхэлд хүргэдэг мөөгөнцөрийн халдвар юм. Түгээмэл урьдал хүчин зүйл нь дархлаа дарангуйлагдах байдаг. C albicans ховор тохиолдолд ходоодны салстыг хамарна. Хамгийн түгээмэл байрлал нь ходоодны шархан дотор юмуу шалбархайн ором байх хандлагатай байдаг. Ихэвчлэн гарах үр дагавар нь бага байна. Түгмэл гистоплазмоз ходоодыг хамарч болно. Ихэвчлэн илэрдэг эмнэлзүйн онцлог нь ходоодны шарх эсвэл ходоодны их махиан дахь шалбархайнаас цус алдах юм.

Шимэгчийн халдвар ховор тохиолдолд гастритын шалтгаан болдог. Анизакидоз нь их махианы дагуу ходоодны салстад бэхлэгдсэн хялгасан хорхой (нематод)-оос шалтгаалсан байдаг. Анизакидоз халдварлагдсан сүши болон бусад төрлийн халдварлагдсан түүхий загас идсэнээр бий болдог. Энэ нь ихэнхдээ цөөн хоногийн дотор намддаг хүчтэй хэвлийн өвдөлтийн шалтгаан болдог. Энэхүү хялгасан хорхойн халдвар нь ходоодны махиа хавагнах, шалбархай болон шархлаа үүсэхтэй холбоотой байна.

Шархлаат-цусархагшилт бүхий гастрит хүндээр өвдсөн өвчтөнүүдэд ихээхэн түгээмэл ажиглагддаг. Шархлаат-цусархагшилт бүхий гастритыг гипотензи болон шок эсвэл судас агшаагч субстанциудын ялгаралтай холбоотой ишемийн улмаас хоёрдогчоор бий болдог гэж үздэг боловч шалтгаан ихэнхидээ тодорхойгүй байна. Ходоодны салстад олон тооны петехиа, ихэвчлэн ёроол болон их бие хэсэгт илрэх ба тархмал цусархагшилт зураглал илэрдэг. Патологи шинжилгээнд гэмтлийн байрлал өөр байдгийг эс тооцвол NSAID эсвэл бусад эм, бодис залгисантай холбоотойгоор бий болох гастриттай адил байна. Энэ төрлийн гастрит хэрэв өвчтөнд цус алдалт явагдаж байвал аминд аюултай байх ба яаралтай гастроэктоми хийх шаардлагатай болдог.

Цочмог гастритийн микроскопид илрэх баримт нотолгоо Кроны өвчтэй өвчтөнүүдэд ажиглагдах боловч эмнэлзүйд илрэх нь ховор (Кроны өвчтэй өвчтөнүүдийн дөнгөж 2-7%-д тохиолдоно) байна.

Эозинофилийн гастрит эозинофилийн гастроэнтериттэй холбоотой түгээмэл ажиглагддаг боловч хоолны харшил (үнээний сүү, буурцагны уураг г.м), коллаген судасны өвчин, шимэгчийн халдвар, ходоодны хорт хавдар, лимфома, Кроны өвчин, васкулит, эмийн харшил болон H.pylori-ийн халдвар зэрэг янз бүрийн эмгэгүүдтэй холбоотой байдаг. Ходоодны хана эсвэл хучуур эдийг хамарсан эозинофилийн нэвчдэс илэрнэ.

Эпидемиологи

Нас баралт/урхаг үлдэлт

Нас баралт/урхаг үлдэлт гастритийн шалтгаанаас хамаарна. Ерөнхийдөө гастритийн ихэнхи тохиолдолууд шалтгааныг нэгэнт тогтоосон бол эмчлэгдэхүйц байна. Нас баралтын хувь 65% байдаг идээт гастритыг эс тооцвол эмчлэгддэг.

Хүйсийн хамаарал

Хүйсийн хувьд давамгайлах байдал үгүй.

Нас

Гастритад бүх насны бүлэг өртөж болно. H.pylori-ийн халдварын шинэ тохиолдол настай холбоотой нэмэгддэг.

Эх сурвалж:

www.emedicine.com / Gastroenterology / Stomach / Acute gastritis / Overview

USMLE 3-р шатны шалгалт

2012-04-23T18:03:00.004+08:00

Ерөнхий ойлголт
3-р шатны шалгалт нь удирдагчаар удирдуулаагүй нөхцөлд өвчтөнд менежмент хийхдээ анагаахын оюутан эсвэл төгсөгч эмнэлзүйн шинжлэх ухаан, био-анагаахын ойлголтууд, өөрсдийн анагаах ухааны мэдлэгээ хэрэглэх байдлыг үнэлэхийн тулд олон сонголттой асуулт болон компьютерт суурилсан загварчилгааг ашигладаг. Шалгалтын үр дүн нь өөрсдийн өвчтөнүүдэд стандарт тусламж үйлчилгээг бие даан үзүүлэх чадамжтай болохыг тодорхойлж өгдөг. 3-р шатны шалгалт нь USMLE цуврал шалгалтын сүүлийн шалгалт юм.

Шалгалтын агуулга
3-р шатны шалгалт нь дараах гурван чиглэлээр зохион байгуулагддаг:

Хэвийн нөхцөл байдал ба өвчин эмгэг (хэвийн өсөлт ба хөгжил, суурь ойлголтууд, ерөнхий зарчмууд)
Эмнэлзүйн үзлэгийн хэсэг (анхны шатны үзлэг, шинжилгээ, тасралтгүй тусламж үйлчилгээ, яаралтай интервенци)
Эмчийн үүрэг даалгавар (шинжлэх ухааны ойлголтуудыг хэрэглэх, анамнез, бодит үзлэг, лабораторийн шинжилгээнд үндэслэн оношийг хэлбэржүүлэх, өвчтөнд менежмент хийх)

Эмнэлзүйн үзлэгийн хэсэг нь эмчид тулгарч болох түгээмэл эмнэлзүйн тохиолдолууд байна. Тэдгээр нь яаралтай тусламжийн тасаг, эмчийн албан өрөө, эмнэлэг, хэвтэн эмчлүүлэх тасаг болон утсаар тусламж үзүүлэх үед тохиолдож болох яаралтай бус асуудал бэрхшээлүүдээс эхлээд тасралтгүй, урт хугацаанд үзүүлэх тусламж, амь тэнссэн яаралтай нөхцөл байдлууд хүртэл тохиодолуудыг хамарсан байна. Үзлэгийн хэсэг дэхь сорилын асуулт бүр эмчийн гүйцэтгэх зургаан үүрэг даалгаврын нэгийг гүйцэтгэхээр заасан байдаг. Жишээлбэл анхан шатны үзлэг нь анамнез авах болон бодит үзлэг хийх дээр илүү анхаарсан байдаг. Үүний эсрэгээр урт хугацаанд, тасралтгүй үзүүлэх тусламжийн хэсэг нь тавилан ба менежментийг харгалзаж үзсэн шийдвэр гаргах дээр анхаарал хандуулсан байна.

Сорилын үргэлжлэх хугацаа ба загвар
3-р шатны шалгуулагчийн сорил 2 загварыг ашигладаг нь олон сонголттой асуулт ба танаас загварчилсан өвчтөнд тусламж үзүүлэхийг шаарддаг сорилын загвар болох Primum компьютерт суурилсан тохиолдолын загварчилгаа (CCS) юм.

3-р шатны шалгалт нь ойролцоогоор 480 олон сонголттой сорилын асуулттай байх ба энэ нь дотроо 36-48 асуулт бүхий блокуудад хуваагддаг. Танд эдгээр блок тус бүрийг бүрэн хариулж дуусгахад 45-60 минут олгогдоно. Ойролцоогоор 9 компьютерт суурилсан тохиолдолын загварчилгаа байх ба блок тус бүрт нэг тохиолдол өгөгддөг. Танд эдгээр блокуудыг бүрэн хийж дуусгахад хамгийн дээд тал нь 25 минут олгогдоно. 3-р шатны шалгалт нь 8 цагийн хугацаатай 2 өдөр явагддаг.

3-р шатны шалгалтын тохиолдолын загварчлалуудыг өгөгдсөн дарааллын дагуу хийх ёстой. Тухайн тохиолдолоос гарсан эсвэл цаг дууссаны дараа та сорилын асуултууд ба тохиодолыг эргэн харах, хариултаа өөрчлөх, нэмэлт мэдээлэл цуглуулах боломжгүй.

Шалгалт орохыг зөвшөөрөх шалгуурууд
3-р шатны шалгалтанд орох, шалгалт өгөхөөр өргөдөл гаргахын мөн та дараах нөхцөлүүдийг бүрдүүлсэн байх ёстой:

MD зэрэг (эсвэл түүнтэй дүйцэх зэрэг) эсвэл DO зэрэг авсан байх
1-р шатны шалгалт, 2-р шатны эмнэлзүйн мэдлэгийн шалгалт, 2-р шатны эмнэлзүйн ур чадварын шалгалыг өгсөн байх
Хэрэв та АНУ болон Канадаас бусад оронд анагаахын сургууль төгссөн бол "Fifth Pathway" хөтөлбөрийг амжилттай дүүргэсэн эсвэл ECFMG-аас сертификат авсан байх
Анагаахын лицензийн албанаас гаргасан шаардлагуудыг хангасан байх

Эх сурвалж:
http://www.usmleworld.com/Step3/step3.aspx