ထာဝရသီရိ

အိပ္ပ်က္ညည့္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Mon, 21 Nov 2011 14:24:00 +0000

မင္းပီးေရအိမ္မက္

ႏွလံုးသားမွာ တမ္းတရခက္

နာရီလက္တံသံေတာင္

မင္းအသံထင္ရေအာင္

ဖမ္းစားႏိူင္ခသူ။

အိပ္ေမာက်ဖို႔ေႀကာက္လို႔

မင္းေျပာေရစကား

ႀကားရေရအသံ

ျမင္ရေရအရုပ္ကို

အိမ္မက္ထဲက နတ္သမီးအလား

စဥ္းစားယင့္ စဥ္းစားယင့္

ရင္ေမာခေရလူ။

ငါစြာ….အိမ္မက္ထဲမွာ

အလြမ္းရာဇဝင္ အခ်စ္သမား

အမုန္းလိႈင္းလံုးႀကားက

အႀကံစီမွားခေရ ဒႆဂီရိလား..။

ငါ့ရို႔႕ႏွစ္ေယာက္

ရီျမီျခားေကေလ့

ရိုမီယိုနန္႔ဂ်ဴလီယပ္ပိုင္

အိမ္မက္ကို ပံုသြင္း

အီးျမေရဘဝတြက္

အႀကင္နာတရားကိုဆဲြထုပ္

ႏွလံုးသားကိုေပါင္းစပ္

ေမတၱာတရားကို

အေတာင္ပံတတ္ဖို႔ သေဘာတူလား..။

ထြန္းလင္းစိုး

၂၀.၁၁.၂၀၁၂

TuneUp Utilities Program

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Wed, 26 Oct 2011 07:33:00 +0000

မွတ္မွတ္ရ တပ်င္းအသံုးဝင္ေရ TuneUp Utilities ကို တင္ပီးလိုက္ပါယင့္..။ ဇာပိုင္သံုးဖို႕လဲဆိုစြာကိုေတာခါ မရွင္းပါျပပါဗ်ာလ္..။
TuneUp Utilities can make your Windows operating system faster, more comfortable and more secure with just a few mouse clicks. And all operations performed on the operating system are completely safe, because all changes are monitored by TuneUp Rescue Center and can be undone at any time. All TuneUp Utilities modules can be accessed through a common interface that is divided into six categories.

The software helps both beginners and experts to make Windows meet their needs in a way that is better, easier and safer. All important system options are explained in an easy way and can be turned on or off at the click of your mouse. TuneUp Utilities will then make the necessary changes in the registry or boot files automatically. We place a high value on system stability, so that Windows won't stop working reliably. And most changes that you make can be undone in TuneUp Rescue Center - easily and safely.

TuneUp Utilities automatically runs important maintenance tasks for you, makes you aware of any problems and offers simple solutions. This ensures performance is always at its best. A slow and untidy computer is now a thing of the past for you. You can also use TuneUp Utilities to customize the appearance of your Windows system - to make working on your computer more enjoyable.

Additional functions
TuneUp Utilities offers you transparency and safety and keeps you up to date. Stay informed with the System information and Optimization Report, undo changes made accidentally, or check for available updates. From fast and safe editing of the registry to deleting data — even computer experts will find applications to meet their needs.You can find all the features that provide you with an overview of your PC and more security in this area.
• Display TuneUp Optimization Report
• Undo changes
• Check for updates
• Show system information
• Permanently erase data
• Editing the registry

Homepage - http://www.tune-up.com

ဒီပံုကေတာ computer ပြင့္လာတာနဲ႕ Windown ကိုယ္စား ေပၚလာမယ့္ပံုပါ။

ေဒပံုကေတာ Destop ကို ဇာေလာက္တိ ထားဖို႕လို႕ ဆိုစြာကို ကိုယ္ႀကိဳက္ေတပိုင္ ျပင္ဆင္လို႕ရပါေရ။

ေဒပံုကေတာ Program တခုတည္းမွာ ပါဝင္လာေရ Software ေခ်တိကို သိေအာင္ျပထားစြာ။ ေဒ Program တစ္ခုမွာ Software အခု၂၀ ေက်ာ္ေတာင္ပါလာေရ။ ေဒဟင့္တိကို သံုးဖို႔ဆိုေက ေတာင္ေတာ္မ်ားမ်ား Computer ကို သန္႕ရွင္းလို႕ရေရ တျခား Software တိကုိေတာင္ မလိုေအာင္ ေကာင္းပါေရ..။

winamp Program မွာ ပံုအလွပေခ်တိ ထည့္ဂါတ္ေမ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Wed, 26 Oct 2011 05:48:00 +0000

ေဒနိန္႕ က်ေနာ္ Software တစ္္ခုကို မွ်ဝီးပီးခ်င္ပါေရ..လူတိုင္းကေတာ သိဖို႕ထင္ပါေရ…
ပံုကေတာ က်ေနာ္သူငယ္ခ်င္းေအးမ တစ္ေယာက္ပံုကို လုပ္ထားစြာပါ..။ ေဒပိုင္လုပ္ပံုကေတာ လြယ္ပါေရ။..အယင္းဆံုး ေဒ Program မွာ Computer မွာ Run လိုက္ပါ...။
က်ေနာ္လုပ္ထားေရပံုအတိုင္ စလုပ္ဂါတ္ေမ..။

Software ကို ဖြင့္လိုက္စြာနန္႕ ဒီပိုင္ေပၚလာပါလိမ္ေမ…..ပံုထည့္ဖို႕အတြက္ဆိုေက Load ကို ႏွိပ္လိုက္ပါ…
Software ကို ဖြင့္လိုက္စြာနန္႕ ေဒပိုင္ေပၚလာပါေရ…..ပံုထည့္မယ္ဆိုရင္ Load ကို ႏွိပ္လိုက္ပါ…

ေဒမွာ ကိုလိုခ်င္တဲ့ပံုကို လိုက္ရွာျပီး Open ပီးလိုပ္ပါ…

စာတိရြီးဖို႕ဆိုေက Click ႀကည့္လိုက္ပါ..။ .ယင္းခ်င့္ကေတာ လြယ္ပါေရ..စမ္းႀကည့္ရင္ သိလာဖို႕စြာပါ..
Open လို႕ ႏွိပ္လို႕ျပီးစြာန္႕ ေဒပိုင္ပံုစံ ေပၚလာပါေရ..။

ျပီးစြာနန္႕ Make Skin ကို ႏွိပ္လိုက္ပါ..
Make Skin ကို ႏွိပ္လိုက္ျပီးစြာနန္႕ Player Style ေပၚလာပါဗ်ာလ္….အေရာင္တိကို ကိုယ္လိုခ်င္သလိုသာ ေျပာင္းလိုက္ပါ.. ။…Destop မွာ Save လုပ္ထားလိုက္ပါ...

ကိုယ္လုပ္ထားေရ player ဖိုင္းနာေမကို Click ႏွစ္ခ်က္ႏွိ္ပ္ျပီး ဖြင့္လိုက္ေက ရပါဗ်ာလ္..။ ျပီးေက Ok နန္႕ No ဆိုျပီးေက ေပၚလာပါေရ..။Ok လို႕ ႏွိပ္လိုက္ပါ..။

ေနာ္ဆံုး .... player ပံုတိ ေပၚလာပါလိမ္ေမ..။

မသိေရလူတိကေတာ ဆရာႀကီးထင္နိန္ဖို႕သိ...။ လူတိအထင္ႀကီးေအာင္ စမ္းႀကည့္လိုက္ပါ..။ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ပါေရ...။

ပရိုကရမ္ကို ေဒမွာက ေဒါင္းလိုက္ပါဖိ

ျမတ္ခိုင္.......။

Adobe InDesign CS2

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Wed, 26 Oct 2011 05:25:00 +0000

Adobe InDesign CS2 ကို ျပန္တင္ပီးလိုက္ပါေရ။ လိုေက ဆဲြသံုးဂါတ္ပါဖိ..။
က်ေနာ္ေလ့လာသေလာက္ေတာ ေကာင္းပါေရ ပန္းဖလတ္တိ ေကာင္းဆဲြလို႕ရပါေရ။ လိုဂိုတိဆိုကေလ့ ေကာင္းလြယ္ပါေရ..။ အားေက စမ္းႀကည့္လိုက္ဂါတ္ပါ..။

Oxford Collocations Dictionary 2nd Edition 2009

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Wed, 26 Oct 2011 04:47:00 +0000

Come again to share "Oxford Collocations Dictionary 2nd Edition 2009". This dictionary is also able to be downloaded on rarbg site usign the Torrent Download. I give detail how to download HERE. But fortunately to install this dictionary, no need DAEMON Tools to like installing the Cambridge Advanced Learner’s Dictionary.

Description:

Which words usually go together? This dictionary shows you the common word combinations (collocations) that are essential for natural-sounding British and American English. Completely revised and extended, the new edition has over 250,000 collocations and over 75,000 examples.

New for this edition:

• Based on the Oxford English Corpus, a 2-billion word corpus that provides authoritative information on the most typical collocations.

• Collocations only found in British or American English are clearly labelled.

• Examples, using British and American English, show how collocations work in context.

• Headwords printed in blue help you find the right word faster.

• CD-ROM with the complete dictionary, a searchable index that makes it easy to find the collocation you are looking for, and practice exercises.

• CD-ROM has pop-up definitions of every word included in the dictionary, with spoken pronunciation of British and American English.

Also included:

• Collocations grouped according to part of speech and meaning.

• Usage notes show collocations shared by sets of words such as languages and seasons.

• 16-page Study section.

Adobe Indesign CS3 လိုခ်င္သူမ်ား

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Wed, 26 Oct 2011 04:33:00 +0000

Adobe Indesign CS3 ကို တင္ပီးလိုက္ပါယင့္.။ လိုေရနီရာမွာ သံုဂါတ္ပါ..။ Adobe Indesign CS2 ကိုေလ့ ျပန္တင္ပီးဖို႕ ႀကိဳးစားနီပါေရ..။ ေဒခ်င့္ကို အသံုးျပဳေရ စာအုပ္ကိုေလ့ တင္ပီးပါေမ..။

ကိုလိုနီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းေရးနန္႔ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Mon, 24 Oct 2011 15:04:00 +0000

အေမရိကန္ေရာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားေရ (၁.၁.၁၁)နိန္႔မွာ (၂၂၆)ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္ျပည္အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာ က်ဆံုးနိန္႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ နယူးေယယာက္ၿမ့ိဳ ကုလသမဂၢ UN ႐ံုးေရွ႕၌ ဗမာကိုလိုနီစနစ္သတ္မွတ္ပီးရန္ ေတာင္းဆိုဆႏၵျပေၾကာင္း 2011 January လထုတ္ Arakan Post Journal မွတဆင့္ သိရေရ။ ၀မ္းေျမာက္စရာ သတင္းေကာင္းပါ။ အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္ေၾကပြန္သူမ်ားအျဖစ္ ခ်ီးက်ဴးပါေရ။ အေၾကာင္းမွာ မိမိတိုင္းျပည္၊ မိမိလူမ်ိဳးအား အခြင့္အေရးအတြက္ ေတာင္းဆိုမႈႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈတိုင္းမွာ အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္ျဖစ္ျခင္းေၾကာင္း ျဖစ္ေတ။ အမ်ိဳးသားေရးဟူသည္မွာ
ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္နန္႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရရွိရန္ေဆာင္ရြက္မႈတိုင္းကို ေခၚပါေရ။ ယင္းအမ်ိဳးသားေရးကို ယင္းတိုင္းျပည္ယွိအမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ထမ္းေဆာင္ရန္ တာ၀န္ယွိေရ။ ရခိုင္ျပည္ သီးသန္႔

လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ တာ၀န္မွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိုင္းမွာ တာ၀န္ယွိေရ။ ယင္းအမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္ကို အေမရိကန္ေရာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသား (၃၀)ေက်ာ္ ထမ္းေဆာင္ျခင္းေရ တရားေရ၊ မွန္ကန္ေရ။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ေဆာင္ရြက္ ရာလည္းေရာက္ေတ။ အခုပိုင္
စုေ၀းတိုင္ပင္ၿပီး ဗမာကိုလိုနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းေရးကို ေတာင္းဆိုသင့္စြာ ၾကာျမွင့္ၿပီျဖစ္ေတ။ ရာစုအလီလီ ဆက္လက္ကၽြန္ျဖစ္ရျခင္းေရ ကိုယ့္အခြင့္အေရးကို ကိုယ္မေတာင္းဆိုတတ္ျခင္းေၾကာင္း ျဖစ္ေတ။
အခုေတာင္းဆိုမႈေရ ရခိုင္အမ်ိဳးသား မ်ားအခြင့္အေရးျဖစ္ေတ။ ယင္းနန္႔ ေအဗမာကိုလိုနီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းေရး ေတာင္းဆိုမႈကို “ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈႀကီး”အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ဖန္တီးယူသင့္ေရ။ ျပည္ပေရာက္
ရခိုင္သားမ်ားအားလံုး စုေပါင္းပါ၀င္ေအာင္ စုစည္းသင့္ေရ။
ျပည္တြင္း/ျပည္ပယွိ ရခိုင္သားမ်ား၊ အသင္းအစုဖြဲ႔စည္းမ်ား ပါ၀င္ေတာင္းဆိုမႈကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ေက ဗမာကိုလိုနီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းပီးကတ္ရဖို႔ျဖစ္ေတ။ အေၾကာင္းမွာ (၁၉၆၀)ခု၊ ဒီဇဘၤာ (၁၄)ရက္နိန္႔မွာ ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳခံႏိုင္ငံမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢမွ ေဆာင္ရြက္ပီးရန္ အာမခံထုတ္ျပန္ေၾကျငာ ထားၿပီးျဖစ္ျခင္းေၾကာင္း ျဖစ္ေတ။
ဤအာမခံခ်က္ေရ အေၾကာင္းမဲ့ ထြက္ေပၚလာသည္ကား မဟုတ္ေပ။ အေၾကာင္းရင္းခံယွိေရ။
(၁၉၃၇)ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ ဒုတိယ ကမၻာ စစ္ျဖစ္ပြားေရ။ ဖက္ဆစ္ နာဇီ ဂ်ာမာန္၊ အီတလီ၊ ဂ်ပန္က တဖက္၊ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊ ရွရွားမဟာမိတ္ကတဖက္ အျပန္အလွန္တိုက္ ခိုက္ခဲ့ေရ။ စစ္ႀကီးက်ယ္ျပန္႔ႀကီးထြားေရအခါ လက္နက္အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ား ျဖတ္ကတ္ေတ။ အေမရိကန္၊ ၿဗိတိန္၊
ရွရွား႐ို႕ေရ လက္နက္အင္အား ယွိေကေလ့ လူအင္အား အရင္းအျမစ္ကို လိုလားေရ။ ယင္းနန္႔ မိမိ႐ို႕ ကၽြန္ျပဳထားေရ ကိုလိုနီကၽြန္ႏိုင္ငံမ်ားမွ လူအင္ အားကိုရွာႀကံေရ၊ ေတာင္းခံၾကေရ။ ယင္းခါ ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳခံ ႏိုင္ငံမ်ားက ကိုလိုနီအရွင္သခင္မ်ားအား စစ္တိုက္ရန္ လူအင္အားကို ပီးပါေမ။
စစ္ႀကီးၿပီးဆံုးပါက လြတ္လပ္ေရးပီးရေမ။ ဟူ၍ အာမခံခ်က္ကို တညီတညြတ္တည္း ေတာင္းဆိုၾကေရ။ လူအင္အား အရင္းအျမစ္ကို လိုလားၾကေရ အရွင္သခင္မ်ားက ဤေတာင္းဆိုခ်က္ေရ တရားမွ်တေရ ေတာင္းဆိုခ်က္အျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ မျငင္းသာဘဲ လြတ္လပ္ေရးပီးရန္ ဂတိအာမခံခ်က္ကို ပီးခကတ္ေတ။ ယင္းနန္႔ဇူး အေမရိကန္၊ ၿဗိတိ၊ ရွရား ႀကီးသံုးႀကီး ညီလာခံမွ “စစ္ႀကီးၿပီးဆံုးပါက
ကိုလိုနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းၿပီး လြတ္လပ္ေရးပီးပါေမ”ဟု စစ္ႀကီးအတြင္းမွာ ေၾကျငာခဲ့ေရ။ ဒုတိယကမၻာစစ္ေရ (၁၉၄၅)ခု ႏွစ္မွာ ၿပီးဆံုးေရ။ ႀကီးသံုးႀကီးမွ ႀကီးမႉးက်င္းပကာ (၁၉၄၅)ခု၊ ဧၿပီ (၂၅)ရက္နိန္႔မွာ
ႏိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္ အသင္းႀကီးျဖစ္ေတ (United Nation Organization - UNO) ကမၻာကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးကို ဖြဲ႔စည္းေရ။ ယင္းအဖြဲ႔ႀကီး၏ လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ မလြတ္လပ္ေသးေရ တိုင္းျပည္မ်ားအား ေစာင့္ေရွာက္ကာကြယ္ေရးေကာင္စီ (သို႔) ကိုလိုနီစနစ္ပေပ်ာက္ေရးေကာင္စီ (United Nation Trusteeship Council –UNTC)ကို ယင္းႏွစ္မွာပင္ ဖြဲ႔စည္းၿပီး ကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ားကို လြတ္လပ္ေရး ရေစခဲ့ေရ။ ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳခံ ႏိုင္ငံမ်ား လြတ္လပ္ေတ ႏိုင္ငံအျဖစ္ ကမၻာ့မွာ ထင္ရွားစြာယွိေရ။
အဖရခိုင္ျပည္လည္း ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳခံ ႏိုင္ငံျဖစ္ေတ။ ရခိုင္သမိုင္းကို ေျခရာေကာက္ေက ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားေရ လြန္ခေရ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀၀၀)ေက်ာ္ကာလအထိ ရခိုင္ဘုရင္ အဆက္ဆက္နန္႔ ၿမ့ိဳေတာ္ အဆက္ဆက္႐ို႕မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ႐ို႕မွာ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ခဲ့ၿပီး ကိုယ့္ထီးကိုယ္နန္းနန္႔ ေနထိုင္ခဲ့ေရ တိုင္းျပည္တျပည္၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးျဖစ္ေတ။ အမ်ိဳးသား သစၥာေဖါက္ ဦးသံေဒ၊
ေမာင္စံထြန္း ႐ို႕အုပ္စုေရ ဗမာဘုရင္ ေမာင္၀ိုင္းကို ဖိတ္ေခၚၿပီးေက အဖရခိုင္ျပည္ႀကီးကို သိမ္းပိုက္ခိုင္းလီေရ။ ဗမာဘုရင္ေမာင္း၀ိုင္း၏ သားေတာ္ ေမာင္ေပၚ ဦးစီးေရ ပေဒသရာဇ္တပ္မ်ားေရ အတြင္းသစၥာေဖါက္ ဦးသံေဒ အုပ္စုကို လက္ရေရအခါ ရခိုင္မင္းသား မင္းဟရီကိုနန္းတင္ရန္ လိမ္ညာလွဲ႔ဖ်ားအေၾကာင္းျပကာ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္ထီးနန္းကို အလြယ္တကူ ၀င္ေရာက္ သိမ္းပိုက္ အႏိုင္ရခကတ္ေတ။ ယင္းနန္႔ (၁၇၈၄)ခု၊ ဒီဇဘၤာ(၃၁)ရက္ေရ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္ ထီးက်ိဳးစည္ေပါက္၊ နန္းရာေပ်ာက္ေတ ႏွစ္ျဖစ္ေတပိုင္၊ ယင္းဆိုးရြားလွေရ ကံၾကမၼာသမိုင္းေၾကာင္းအရ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ ကိုလိုနီကၽြန္ဘ ၂၂၆ ႏွစ္ထိ ရွည္ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ေတ။ ယင္းကၽြန္ဘ၀ကို
စုစည္းေပါင္းစည္းလိုက္ေက …
(က) (AD-၁၇၈၄ မွ ၁၈၂၄)ခုႏွစ္ထိ၊ ႏွစ္ (၄၀)ေရ ဗမာပေဒသရာဇ္ ကိုလိုနီကၽြန္အျဖစ္ လူမ်ိဳးတံုးေအာင္ သတ္ျဖတ္ခံရမႈနန္႔ ဓါးမိုး အုပ္ခ်ဳပ္ဖိႏွိပ္မႈေအာက္မွာ နီခရေရ။
(ခ) (AD-၁၈၂၄ မွ ၁၉၄၂)ခုႏွစ္ထိ၊ ႏွစ္ (၁၁၈)ႏွစ္ေရ ၿဗိတိသွ် အရင္းရွင္နယ္ခ်ဲ႕မ်ား၏ ကိုလိုနီကၽြန္ဘ၀အျဖစ္ စီးပြားေရး သြီးစုပ္ ေခ်လွဲ႔ မႈႏွင့္ နယ္ၿမီမ်ားကို ရက္ရက္စက္စက္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာခံရမႈေအာက္မွာ
နီခရေရ။
(ဂ) (AD-၁၉၄၂ မွ ၁၉၄၅)ခုႏွစ္ထိ၊ (၃)ႏွစ္တာကာလေရ ဖက္ဆက္ဂ်ပန္မ်ား စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေအာက္မွာ ဂ်ပန္ကင္ေပတိုင္မ်ား၌ ရခိုင္သားမ်ား လူမဆန္စြာ ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းျခင္းကို ခံခဲ့ရေရ။
(ဃ) (AD-၁၉၄၅ မွ ၁၉၄၈)ခုႏွစ္ထိ၊ (၃)ႏွစ္တာကာလေရ အဂၤလိပ္ မဟာမိတ္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္ ဖဆပလ (ဘုရာအတိုင္ပင္ခံ) အစိုးရ၏ သြီးထိုးမႈေၾကာင့္ ဂ်ပန္ေခတ္ ေတာ္လွန္ေရး ရဲေဘာ္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ လက္နက္ခဲ့ယမ္းမ်ား အသိမ္းခံရမႈနန္႔ ေက်ာ္ေဇာ စီမံကိန္း အရ ျပည္သူ႔လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္
ရဲေဘာ္မ်ားႏွင့္ ၾကာအင္တင္တိုက္နယ္တခုလံုး မီး႐ႈိးဖ်က္ဆီးသတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရေရ။
(င) (AD-၁၉၄၈ မွ ၁၉၆၂)ခုႏွစ္ထိ၊ (၁၄)ႏွစ္ေရ ျပည္ေထာင္စုအတြင္း အဖံုးခံ၊ အဖိခံ ကၽြန္ပံုးကိုလိုနီဘ၀နန္႔ ပါလီမာန္အတြင္း ျပည္နယ္ အျဖစ္ပင္ အသိအမွတ္ျပဳမခံရဘဲ ရခိုင္ျပည္အမ်ိဳးသား အခြင့္အေရးမ်ား
ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရသည့္အျပင္ ရြာလံုးကၽြတ္ထိ အသတ္ခံခဲ့ရေရ။
(စ) (AD-၁၉၆၂ မွ ၁၉၈၈)ခုႏွစ္ထိ၊ (၂၆)ႏွစ္ေရ ေန၀င္း စစ္အာဏာရွင္စနစ္ႏွင့္ မဆလ တပါတီလက္ေအာက္၌ အမ်ိဳးသားေရး အခြင့္အေရးမ်ားအားလံုး ဆံုး႐ႈံး႐ံုသာမက စာပီ၊ ယဥ္ေက်းမႈ စေရက႑ အသီးသီးမ်ားပါ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရေရ။ ထို႔အျပင္ စစ္အုပ္စု၏ ခ်ဲ႕လွဲ႔မႈ ေအာက္မွာ စီးပြားေရးခၽြတ္ၿခံဳက်ကာ
လူတုိင္းမြဲျပာက်ခဲ့ရေရ။
(ဆ) (AD-၁၉၈၈ မွ ၂၀၁၀)ခုႏွစ္ထိ၊ (၂၂)ႏွစ္ေရ ေစာေမာင္၊ သန္းေရႊ စစ္အာဏာရွင္မ်ား လက္ေျပာင္းလက္လြဲျဖစ္ၿပီးေက တပါတီ အာဏာရွင္ႀကီးထက္ ပိုမိုလြန္ကဲေရ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး စေရက႑အသီးသီး၌ ပိုမိုတင္းၾကပ္ကာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု တိုင္းရင္းသား ႐ို႕၏ သဘာ၀ အရင္းအျမစ္ႏွင့္ ေတာေတာင္မ်ားကို လက္ၫိုးထိုးေရာင္းစား၍ အားမရေသးဘဲ မိဘဘိုးဘြားပိုင္ လယ္ယာ ၿမီမ်ားကိုပါ မတရားသိမ္းပိုက္နီကတ္ေတ။ ထို႔အျပင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေရ ေရွ႕ေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကို စနစ္တက် အာဏာနန္႔ မတရားခိုးယူ ဖ်က္ဆီးပစ္ၿပီး လူမ်ိဳးေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္နီကတ္ေတ။
အထက္ပါ ကၽြန္သက္အဆက္ဆက္ကို စုစည္းလိုက္ေက (AD-၁၇၈၄ မွ ၂၀၁၀)ခုႏွစ္ေရ (၂၂၆)ႏွစ္ျပည့္ၿပီျဖစ္ေတ။ ဤသို႔ရွည္ၾကာလွေရ ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳခံ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္မွာမူကား ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ဆံုး႐ႈံးခဲ့ၿပီ။
ယုတ္စြာအဆံုး ကိုယ့္သမိုင္းကိုကိုယ္ေဖၚထုတ္ခြင့္၊ ကိုယ့္စာပီကိုသင္ၾကားခြင့္၊ ကိုယ့္႐ိုးရာကိုထိမ္းသိမ္းခြင့္ပင္
မယွိၾကေတာ့ေပ။ တိုင္းျပည္တျပည္၊ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး ရပိုင္ခြင့္အားလံုး ဆံုး႐ႈံးခံနီကတ္ရေရ။ လြတ္လပ္ေရးေခတ္ ကိုလိုနီကၽြန္ဘ၀မွာကား ဖက္ဆက္ဗမာတပ္မေတာ္မွ စစ္အာဏာရွင္မ်ား လက္ေအာက္ကိုလိုနီကၽြန္ျပဳျခင္းကို ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား လိုင္စင္းခံလိုက္ရေရ။ အထူးသျဖင့္ န၀တ (နအဖ) စစ္အုပ္စုေရ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု နယ္ၿမီအသီးသီး၌ စီးပြားေရးနယ္ပယ္တခုလံုးကို လက္၀ါးႀကီးအုပ္ လုယက္သိမ္းပိုက္ကာ
ရခိုင္လူထုကို ဆင္းရဲတြင္းနက္ေအာင္ တမင္တကာ ႀကံေဆာင္နီကတ္ေတ။

ရခိုင္ျပည္ ေဒသအသီးသီး၌ မိဘပိုင္လယ္ယာမ်ားႏွင့္ ဥယာဥ္ၿခံမ်ားကို စစ္တပ္ပိုင္အျဖစ္ မတရားသိမ္းပိုက္ျခင္း၊ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ မ်ားကို ဖ်က္ဆီးလုယူျခင္း၊ ေတာင္ေတာင္အားလံုးကို ျပဳန္းတီးေစျခင္း၊ ေက်းကၽြန္သဖြယ္ လုပ္အားခိုင္းေစျခင္း၊ ၫွင္းပမ္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ တားဆီးပိတ္ပင္ျခင္း၊ ေငြၫွစ္ေတာင္းခံျခင္းမ်ား နိန္႔စဥ္ရက္ဆက္ျဖစ္ေပၚစီၿပီး လူထုကို မြဲျပာက်ေအာင္ လုပ္နီကတ္ေတ။
ယင္းၿပီးေက စနစ္တက် စီမံကိန္းခ် သြီးေႏွာမႈျဖင့္ လူမ်ိဳးေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္နီကတ္ေတ။ န၀တ (နအဖ) စစ္အစိုးရလက္ထက္ ေအစီမံကိန္း ေၾကာင့္ သြီးေႏွာခံရသူ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ေထာင္ေသာင္းမက ယွိေနၾကၿပီျဖစ္ေတ။
လက္ယွိမွာ စစ္ေတြ-ရန္ကုန္ ရထားလမ္းကို အေၾကာင္းျပကာ (BC-၆ ရာစု)က တည္ယွိခဲ့ေရ ဓည၀တီၿမ့ိဳေတာ္ေဟာင္းႏွင့္ ေ၀သာလီၿမ့ိဳေတာ္ေဟာင္းမွ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေရ ေရွ႕ေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား ဖ်က္ဆီးခံရၿပီးျဖစ္ေတ။
အခုတဖန္ စစ္ေရ-အမ္း ရထားလမ္းကို အေၾကာင္းျပကာ ေျမာက္ဦးၿမ့ိဳေတာ္ယွိ ေရွ႕ေဟာင္းေစတီပုထိုးမ်ား၊ က်ံဳးမ်ား၊ နန္း႐ိုးမ်ား၊ ခံတပ္ႏွင့္ လူလားဇင္ခင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးခံရၿပီးျဖစ္ေတ။ ယင္းနန္႔ သမိုင္းဆရာမ်ားႏွင့္
လူထုမ်ား သံုးသပ္ခ်က္မွာ ဆက္သြယ္ေရး လြယ္ကူေရးထက္ ေရွ႕ေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကို ဖ်က္ဆီးပစ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္က (နအဖ) စစ္အုပ္စု အာဏာပိုင္မ်ားမွာ ပိုမိုယွိေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကေရ။

ယင္းနန္႔
ဗမာကိုလိုနီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းပီးရန္ ကုလသမဂၢ UN ႐ံုး၌ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ား
ေတာင္းဆိုမႈမွာ တရားေရ၊ မွန္ကန္ေရ။ ဤေတာင္းဆိုဆႏၵျပမႈေရ မိမိတိုင္းျပည္၊
မိမိလူမ်ိဳးမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ေရွ႕႐ႈေရ။ ဤေတာင္းဆိုဆႏၵျပမႈေရ
အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ျခင္းပင္ျဖစ္ေတ။

အဖရခိုင္ျပည္ႀကီးေရ ကိုလိုနီကၽြန္ႏိုင္ငံအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း (၂၂၆)ႏွစ္ယွိဗ်ာလ္ျဖစ္ေတ။ ရခိုင္သမိုင္းမွာ ခိုင္ခိုင္ခံခံယွိေရ တိုင္းျပည္တျပည္ ျဖစ္ေတ။ ရာဇ၀င္သမိုင္း ခိုင္မာမႈယွိေရ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး အေနနန္႔ ကိုလိုနီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းပီးရန္ ေတာင္းဆိုမႈမွာ ေနာက္ပင္က်နီၿပီးျဖစ္ေတ။ ေရွ႕ယခင္ကပင္ ေတာင္းဆိုသင့္ၾကေရ။
ရခုိင္အမ်ိဳးသားမ်ား ညီညီညြတ္ညြတ္နန္႔ ေရွ႕ဆက္လုပ္ကိုင္ရန္သာ က်န္ပါေရ။ ယင္းနန္႔ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေအာင္ သံတမာန္ေဟာင္း ဦးခင္ေမာင္ၾကည္၏ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ အႀကံျပဳတင္ျပခ်က္ကို တဆက္တည္းတြင္ ေျပာလိုက္ခ်င္ပါေရ။
ယင္းမွာ “ကိုလိုနီျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံဟာ လူထုကိုယ္စားလွယ္ကတဖက္၊ ကိုလိုနီလုပ္ထားတဲ့ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္က တဖက္၊ ယင္းကိုလိုနီစနစ္ ပေပ်ာက္ေရးေကာ္မတီ၀င္မ်ားေရွ႕မွာ အစစ္ေဆးခံရပါတယ္၊
အေထာက္အထားခိုင္လံုလို႔ လြတ္လပ္ေရး ရသြားတဲ့ ႏိုင္ငံအေျမာက္အမ်ား ရွိပါတယ္၊ ညီညီညြတ္ညြတ္နဲ႔ ဥပေဒေဘာင္အတြင္းက တင္ျပႏိုင္ရင္ေတာ့ တျခားႏိုင္ငံမ်ားနည္းတူ ကိုလိုနီစနစ္ ပေပ်ာက္ေရးေကာင္စီက
ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္၊ ပညာေျမာ္ျမင္ရွိတဲ့ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ား စုေပါင္းၿပီး ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ကာ ေဆာင္ရြက္သြားျခင္းျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးကို ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ႀကီးက တနည္းမဟုတ္တနည္း
ကူညီလုပ္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။”လို႔ဆိုပါေရ။
သံတမာန္ေဟာင္း ဦးခင္ေမာင္ၾကည္ ပီးေရအႀကံထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေရ အႀကံမ်ား ယွိေကေလ့ အႀကံျပဳၾကၿပီး ဗမာကိုလိုနီနစ္ ပေပ်ာက္ေရးကို အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္တရပ္အေနနန္႔ တက္ႃကြႏိုးၾကားစြာ ထမ္းေဆာင္ ကတ္ပါလို႔ တိုက္တြန္းပါေရ။ ျပည္ပေရာက္ ႏိုင္ငံတကာမွ ရခိုင္သားမ်ားလည္း တေျပးညီပါ၀င္ႏိုင္ပါက ပိုမိုအက်ိဳးသက္ေရာက္မည္ဟု ယံုၾကည္ပါေရ။
ဤကားကိုလိုနီစနစ္ ပေပ်ာက္ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရးတာ၀န္ျဖစ္ေတ။ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ား မ်က္ကြယ္ျပဳထားေရ သမိုင္းတရားခံ ေဖၚထုတ္ေရး ကိစၥတခုကို တင္ျပခ်င္ေရ။ သမိုင္းေၾကာင္းက ရွည္လ်ားေရ။ ေယေကေလ့ အက်ဥ္းခ်ဳပ္မွာ (AD-၁၈၂၄ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္-ဗမာ ပထမစစ္ပြဲ၌ အခ်က္(၁၀)ခ်က္ပါ အဂၤလိပ္-ရခိုင္ မဟာမိတ္စာခ်ဳပ္ကို အခိုင္အမာခ်ဳပ္ဆိုကတ္ေတ၊ ယင္းစာခ်ဳပ္၌
လက္မွတ္ရြီးထိုးထားၾကသူမ်ားမွာ ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးဖက္မွ (၁) မင္းသားႀကီးရႊီဘန္း၊ (၂) ၿမ့ိဳသူႀကီး ေအာင္ေက်ာ္ဇံ၊ (၃) ေဒး၀န္းႀကီး ေအာင္ေက်ာ္ရႊီ ႐ို႕သံုးဦးပါ၀င္ေရ။ ၿဗိတိသွ် (အဂၤလိပ္)ဖက္မွ (၁) မင္းႀကီး ဒိန္းသွ်မ္း၊ (၂) ယ၀ါသပ္ (ခ) ရာမသိမ္သပ္ (စစ္တေကာင္းၿမ့ိဳ၀န္) ႐ို႕ပါ၀င္ေရ။

ယင္းစာခ်ဳပ္အရ (AD-၁၈၂၄ ခု - ၁၁၈၆ ခု၊ ကဆံုလျပည့္ေက်ာ္ (၃)ရက္၊ စေနနိန္႔)မွာ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ ဗမာျပည္ကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ရန္မွာ ရခိုင္သူရဲ (၂)ေသာင္းေက်ာ္ထိ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခေရ။
ဘဂၤလိပ္ဖက္မွ ရခိုင္ေဒသကို ဦးစီးကြပ္ကဲသူမွာ General Merrtson (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေမရိဆင္) ပါ၀င္ခေရ။ (AD-၁၈၂၆ ခု၊ ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၄)ရက္ (၁၁၈၇ ခု၊ တေပါင္းလျပည္နိန္႔)မွာ ရႏ ၱပိုစာခ်ဳပ္ အရ ရခိုင္ႏွင့္
တနသၤာရီေဒသကို သိမ္းပိုက္ရယွိေရအခါ ၿဗိတိသွ် အရင္းရွင္မ်ားေရ ဂတိမတည္ခဲ့ၾကေပ။ စာခ်ဳပ္ပါ ဂတိကိုခ်ိဳးေဖါက္ကာ ရခိုင္ျပည္၌ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားတခုလံုးကို အရင္းရွင္ပံုစံအတိုင္း
တည္ေဆာက္လာေရ။ ပေဒသရာဇ္စနစ္မွ အရင္းရွင္ ပံုစံေပၚေပါက္လာေရအခါ လူတန္းစားျပႆနာမွာ ခ်က္ျခင္းလက္ငင္းႀကီးထြားလာေရ။ အရင္းရွင္လူတန္းစားႏွင့္ ျဗဴ႐ိုကရက္ မ်ားတဖက္ႏွင့္ အဖိႏွိပ္ခံမ်ားႏွင့္
မ်ိဳးခ်စ္မ်ားကတဖက္၊ အျခားတဖက္မွာ လက္ေစ့ခံလူတန္းစားႏွင့္ သစၥာေဖါက္မ်ား ျဖစ္ကတ္ေတ။ မင္းသားႀကီး ရႊီဘန္း႐ို႕ မ်ိဳးခ်စ္အုပ္စုေရ စာခ်ဳပ္ပါဂတိအရ စစ္အတြင္း ကုန္က်စာရိတ္ ႏွစ္ဆကို စစ္ေလ်ာ္ေၾကးပီးကတ္ေတ။ တႀကိမ္မက ႏွစ္အထိ ပီးအပ္ခဲ့ေၾကာင္း သမိုင္းမွာယွိေရ။ ေယေကေလ့ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္မ်ားေရ နယ္ခ်ဲ႕မ်ားပီပီ အရင္းရွင္စီးပြားေရးစနစ္ အေျခခ် ရန္ကိုသာ ႀကိဳးစားအားထုတ္လာကတ္ေတ။ ယင္းနန္႔ဇူး အဖိႏွိပ္ခံမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးခ်စ္အင္အားစုမ်ားေရ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ကို (၁၈၂၇)ခုႏွစ္ ကပင္ စတင္ေတာ္လွန္ခကတ္ေတ။ အမွန္ရာ အဂၤလိပ္-ရခိုင္မဟာမိတ္စာခ်ဳပ္အရ ၿဗိတိသွ်
(အဂၤလိပ္) ဂတိတည္ၾကည္ခေက (၁၈၂၆)ခု ႏွစ္ကပင္ ရခိုင္႐ို႕ လြတ္လပ္ၿပီးျဖစ္ႏိုင္ေရ။ ဤသမိုင္းေၾကာင္းကိုလည္း ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ားေဖၚထုတ္သင့္ေရ။ အဂၤလိပ္-ရခိုင္ မဟာမိတ္ စာခ်ဳပ္ေရ
တိက်ေရ၊ မွန္ကန္ေရ။ ဂတိမတည္သူမ်ားမွာ အဂၤလိပ္မ်ားသာျဖစ္ေတ။ ယင္းနန္႔ စာခ်ဳပ္အရဆိုေက သမိုင္းတရားခံေရ (ၿဗိတိသွ်) အဂၤလိပ္သာျဖစ္ေတ။ ဤသမိုင္းေၾကာင္းကို အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္တရပ္အေနနန္႔ ၿဗိတိသွ်ယွိ ပညာရွင္မ်ားအဖြဲ႔ႏွင့္ ၿဗိတိသွ် ပါလီမာန္ထိ တင္ျပရန္ ႀကိဳးစားရဖို႔ျဖစ္ေတ။ အထက္ပါ ဗမာကိုလိုနီစနစ္ဖ်က္သိမ္းပီးရန္ ေတာင္းဆိုကတ္ေတပိုင္ ဤသမိုင္းတရားခံ ေဖၚထုတ္ေရး ကိစၥကိုလည္း အမ်ိဳးသားေရး တာ၀န္တရပ္အေနနန္႔ ရခိုင္အမ်ိဳးသားမ်ား ၀ိုင္း၀န္းပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း သမၼာ ဆႏၵနန္႔ တိုက္တြန္းလိုက္ရပါေရ။

အရွင္ေမဃိယ (ဓမၼာစရိယ)

စက္တဘၤာလ (၁၅)ရက္၊ ၂၀၁၁။

အာဇာနီလြတ္လပ္ေရးေခါင္းေဆာင္ နာယကဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Sun, 23 Oct 2011 15:34:00 +0000

(ရခိုင့္ အမ်ိဳးသားေရး ႏိုင္ႏိုင္)

ဆရာေတာ္သည္ ၁၂၆၄ ခု၊ ဝါဆိုလဆုတ္ ၁၀ ရက္၊ အဂၤါနိန္႔ ညဇာဖက္ ၇ နာရီအခ်ိန္၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သွ်င္တိုက္၊ ရင္းဘြယ္႐ြာ၌ ဖြားျမင္ေတာ္မူ၏။ ဦးခ်စ္ျဖဴ၊ ေဒၚေ႐ႊရင္႐ို႕၏ တစ္ဦးတည္းေသာ သားျဖစ္၍ ငယ္နာမည္မွာ ေမာင္ခ်စ္ထြန္းဦးျဖစ္သည္။ ေျခာက္ႏွစ္သားအ႐ြယ္ကပင္ မိဘႏွစ္ပါးက ရင္းဘြယ္ဆရာေတာ္ႀကီးထံ၌ အပ္ႏွံ၍ ပညာသင္ၾကားသည္။ အသက္ဆယ္ႏွစ္ေျမာက္တြင္ မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္အတူ ကန္းနီ႐ြာသို႔ ေျပာင္းေ႐ြ႕ျပီး ကမ္္းနီဆရာေတာ္ထံ၌ ဆက္လက္ပညာသင္ၾကားလွ်က္ ၁၃ အ႐ြယ္ ၁၂၇၇ ခုသို႔ေရာက္ေသာအခါ သွ်င္သာမေဏအျဖစ္ျဖင့္၊ သၿဂၤိဳဟ္စေသာ အၿခီခံပါဠိ စာပီတိကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခသည္။ ၁၂၈၃ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ျပည့္ခါနီးမွာ ပခုကၠဴၿမိဳ႕သို႔ လားေရာက္၍ အ႐ွိတိုက္ေခၚ မဟာဝိဇယာရာမတိုက္၊ ေျမာက္တန္းလွ်ား ေက်ာင္း၌ ဂႏၱဝါစက စာခ်ဆရာေတာ္ ဦးစႏၵႏွင့္ ဦးသီလ႐ို႕ထံ ပရိယတၱိစာပီက်မ္းဂန္တိကို သင္ၾကားဆည္းပူးခသည္။

၁၂၈၃ ခု၊ တပို႔တြဲ႔လ၌ မဟာဝိဇယာရာမ ေက်ာင္းတိုက္၊ ဆရာေတာ္ႀကီးဦးဇဝနကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ဥပသမၸဒကံျဖင့္ ပဥၨင္းတက္သည္။ ၁၂၈၅ ခုတြင္ ဦးစိႏၱာသည္ မိမိအား စာခ်ပီးခေသာ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ မႏၱေလးၿမိဳ႕သို႔ လားေရာက္၍ ၃ ႏွစ္တိုင္တိုင္ ဆက္လက္ကာ ပရိယတၱိစာပီက်မ္းဂန္မ်ားကို သင္ၾကားပို႔ခ်ခသည္။ ၁၂၉၁ ျပည့္တပို႔တြဲလတြင္ မိမိ၏ နီရင္းေဒသ ကမ္းနီေက်း႐ြာဆရာေတာ္ဘုရားထံသို႔ ျပန္ၾကြေတာ္မူခသည္။ ၁၂၉၁ ခု၊ ဝါဆိုလဆန္း ၁၄ ရက္သို႔ေရာက္ေသာအခါ ကြဲျပားနီေသာ ေက်ာက္ငႏြား႐ြာကို အုပ္ထိန္းကာ ထို႐ြာေက်ာင္းေဟာင္းသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕သတင္းသံုးရမည္ဟူေသာ ဆရာေတာ္ဘုရား၏ အမိန္႔ကို နာခံလွ်က္ ေက်ာက္ငႏြား႐ြာ၌ ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္အျဖစ္ကို ခံယူပါသည္။

ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္အျဖစ္ျဖင့္ ဦးစိႏၱာသည္ စာပီပရိယတၱိကို သင္ၾကားပို႔ခ်လွ်က္နီစဥ္မွာပင္ ေတာင္သူလယ္သမားဘဝ အလုပ္သမားလူတန္းစားဘဝတိကို ၾကြီကြဲဖြယ္ရာ တြိ႔ျမင္ရလာျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲပန္ပန္းရျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကို ႐ွာဖြီေသာအခါ နယ္ခ်ဲ႕အရင္းသွ်င္ႏွင့္

ၿမီသွ်င္ႀကီးရုိ ့၏ သြီးစုပ္မႈပင္ဟု သိျမင္လာသျဖင့္ သာသနာသည္ ဒါယကာအေပၚ၌ တည္သည္။ ဒါယကာပင္ပန္းက သာသနာညွဳိးႏြမ္းလိမ့္မည္ဟု ဒါယကာေတာင္သူလယ္သမား အလုပ္သမားရုိ ့၏ ဘဝကို ျမွင့္တင္လိုေသာေၾကာင့္ စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ၾကြေရာက္ၿပီးလွ်င္၊ အထက္တန္း႐ွိနီ ဦးျမထြန္း၊ ဦးေက်ာ္ခိုင္၊ ဦးထြန္းစိန္ (နႏၵမာလာ) ၊ ဦးဘိုးခိုင္၊ ဦးေအာင္သာဦး အစဟိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္လွ်က္ ရခိုင္တိုင္းလံုးဆိုင္ရာ ႀကီးပြားေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို ၁၂၉၂ ခု၊ တန္းေဆာင္မုန္းလ၌ စတင္ဖြဲ႔စည္းခသည္။ ယင္းအခ်ိန္မွစ၍ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာသည္ ဆရာေတာ္ ဦးပညာသီဟႏွင့္ တြိဆံုကာ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ နာယကမ်ားအျဖစ္ျဖင့္ အားႀကိဳးမာန္တက္ အရင္းသွ်င္ နယ္ခ်ဲ႕စနစ္ကို တိုက္ဖ်က္လာခကတ္ပါသည္။ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာသည္ ေတာင္သူလယ္သမားရုိ ့အား အၿခီခံက်က် ပညာပီးစည္း႐ံုးကာ ၁၂၉၂ ခု၊ တေပါင္းလတြင္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ငႏြားေက်း႐ြာ၌တႀကိမ္၊ ၁၂၉၃ ခု၊ တန္းေဆာင္မုန္းလတြင္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ ကမ္းနီေက်း႐ြာ၌တႀကိမ္၊ ၁၂၉၄ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လတြင္ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ ၾကာအင္းေတာင္ေက်း႐ြာ၌တႀကိမ္၊ ရခိုင္တိုင္းလံုးဆိုင္ရာ ႀကီးပြားေရးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ ညီလာခံကို ျပဳလုပ္ကာ ဦးစီးနာယကအျဖစ္ျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ခပါသည္။ ထိုစဥ္အခါက ႏိုင္ငံေရးေဟာေျပာပြဲမ်ားသို႔ တက္ေရာက္ရန္ကုိမဆိုထားႏွင့္ နယ္ခ်ဲ႕ဆန္႔က်င္ေရးကို လီသံမွ်ပင္ မေျပာရဲေသာအခ်ိန္ျဖစ္ေသာ္လည္း ညီညာခံတိုင္း၌ လူငါးေထာင္ခန္႔မွ် တက္ေရာက္ခကတ္သည္မွာ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာ၏ လယ္ယာၿမီေတာ္လွန္ေရး ပညာပီးစည္း႐ံုးမႈ၏ ေအာင္ျမင္ခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုေၾကာင့္ ေတာင္လယ္သမားမ်ား ႏိုးၾကားလာခကတ္သည္။ မိမိ႐ို႕၏ ဆင္းရဲတြင္းနက္ရျခင္းအေၾကာင္းရင္းကို သိျမင္လာကတ္၏။ နယ္ခ်ဲ႕အရင္းသွ်င္စနစ္၊ ၿမီသွ်င္စနစ္႐ို႕ကိုၿဖိဳဖ်က္ တြန္းလွန္ပစ္ကတ္ရမည္ကို သိနားလည္လာၾက၍ ႏိုးၾကားအံုၾကြလာခကတ္၏။ စည္း႐ံုးညီညြတ္လာခကတ္၏။

ထို႔ကဲ့သို႔ တစ္တိုင္းလံုးအုံ႔ႀကြႏုိးႀကားစည္းရုံးညီညြတ္လာေသာ အခ်ိန္ ၁၂၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာ၏ တာ၀န္ပီးခ်က္ျဖင္႔ ဆရာစံထြန္းေအာင္ႏွင္႔ ဦးစံေရႊ၊ ဦးဘစံ႐ုိ႕ ရြီးဆြဲေသာ အဖြ႔ဲစည္းမ်ည္းအရ မင္းၿပားညီလာခံ က်င္းပစဥ္မွာပင္ ဦးေအာင္ထြန္းဦး၊ မင္းၿပား ( ဒုိ႔လက္႐ုံး) ႏွင္႔ ဦးဘစံ႐ုိ႕ ေဂါင္းေဆာင္ကာ တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးတစ္ခု ေပၚေပါက္လာခ၏။ ထုိအခါတြင္ နယ္ခ်ဲ႕အရင္းသွ်င္စနစ္ကုိ တုိက္ဖ်က္ရာ၌ အမ်ဳိးသားစည္း႐ုံးညီညြတ္မႈ၏ အဓိက အေရးႀကီးပုံကုိ ေကာင္းစြာသိၿမင္ေတာ္မူေသာ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာသည္ ဆရာေတာ္ဦးပညာသီဟႏွင္႔တြဲ၍ တစ္ခုတည္းေသာအစည္းအ႐ုံးႀကီး ၿဖစ္ေျမာက္ေရးကုိ ႀကဳိးပမ္းခရာ ၁၂၉၉ ခု၊ နတ္ေတာ္လ အတြင္းတြင္ စစ္ေတြၿမဳိ႕ ၊ တန္းခုိးဆရာေတာ္ဘုရားေက်ာင္း၌ ႏွစ္ဖက္ေသာအစည္းအ႐ုံးမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင္႔ မ်က္ႏွာစုံညီ ေဆြးေႏြး ညွိႏွဳိင္းကာ “ ရခုိင္တုိင္းလုံးဆုိင္ရာ တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံး”ဟု အညီအညြတ္တည္ေထာင္ၾကၿပီး နယ္ခ်ဲ႕အရင္းသွ်င္စနစ္ တုိက္ဖ်က္ေရးအင္အားကုိ တည္ေထာင္္သည္။

တစ္ခုတည္းေသာနယ္ခ်ဲ႕အရင္းသွ်င္စနစ္တုိက္ဖ်က္ေရး အင္အားစုျဖစ္ေသာ ရခုိင္တုိင္းလုံးဆုိင္ရာ တုိင္းရင္းသားအစည္းအ႐ုံးႀကီး၏ ညီလာခံကုိ ၁၃၀၁ ခု ကဆုန္လတြင္ ေပါက္ေတာၿမဳိ႕၌က်င္းပၿပီး ေတာင္သူလယ္သမား လူတန္းစားတုိ္က္ပြဲ လမ္းစဥ္ကုိ ျပတ္ျပတ္သားသား ေဖာ္ထုတ္ခ်မွတ္လီသည္။ “ ၿမီသွ်င္စနစ္ဖ်က္သိမ္းေရး” အဆုိႏွင္႔ “ ရခုိင္ျပည္အပါအ၀င္ ျမန္မာတၿပည္လုံး လုံး၀ လြတ္လပ္ေရးခ်က္ခ်င္းပီးအဆုိ” ႐ုိ႕ကုိ ထုိညီလာခံ၌ တညီတညြတ္တည္း ဆုံးျဖတ္ႀကၿပီး ရခုိင္တစ္တုိင္းလုံး အျပင္းအထန္ စည္း႐ုံးခကတ္ပါသည္။ ညီလာခံအျပီး နံယုန္လတြင္ နာယကဆရာေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ ဦးစိႏၱာႏွင့္ ဦးပညာသီဟရို႕အား နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရရို႕က ဖမ္းဆီးျပီး ဆရာေတာ္အား အလုပ္ၾကမ္းနန္႔ ၁၈ လေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ပီးခံခရလီသည္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီး ျဖစ္လာေသာ ၁၃၀၃ ခုနွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာသည္ ဆရာေတာ္ဦးပညာသီဟႏွင့္အတူ လက္နက္ကိုင္ မ်ိဳးခ်စ္တပ္မ်ား ဖြဲ႕စည္းျပီး နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ရို႕အား ေတာ္လွန္ခပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၁၃၀၄ ခု ကဆုန္လတြင္ ဗိုလ္ရန္ေအာင္တပ္မ်ား ရခိုင္စစ္ေၾကာင္း ခ်ီတက္လာေရအခါ သစၥာေဖာက္္မ်ားေၾကာင့္ ဆရာေတာ္သည္ အဖမ္းခံရကာ အသက္စိုးရိမ္

ရေရအထိျဖစ္ခပါေရ။

၁၃၀၅ ခုႏွစ္စတြင္ ဆရာေတာ္သည္ ရခိုင္တိုင္းလံုးဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားအစည္းအ႐ံုး ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ရန္ကုန္သို႔ဆင္းကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ ဆက္ၿပီး ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ စတင္စီစဥ္လီသည္။ ထိုႏွစ္တန္းခူးလဆုတ္ ၁၀ ရက္နိန္႔တြင္ ေျမပံုၿမိဳ႕ပိုင္ႏွင့္ ေက်ာက္ျဖဴခ႐ိုင္ဝန္႐ို႕၏ သစၥာေဖာက္သတင္းပီးမႈေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာသည္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္႐ို႕၏ ဖမ္းဆီးျခင္းကို ခံရျပန္လီသည္။ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္မ်ားသည္ ဆရာေတာ္အား ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ လူမဆန္စြာ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ၿပီး ရခိုင္တိုင္းႏွင့္ ျမန္မာျပည္ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္းေရးေဂါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အစီအစဥ္မ်ားကို မိန္းျမန္းခရာ ဆရာေတာ္သည္ ေတာ္လွန္ေရးအေၾကာင္းမေျပာ သစၥာေစာင့္ထိန္းခပါသည္။ ဝါဆိုလဆန္း ၆ ရက္နိန္႔တြင္ ဂ်ပန္တိက လက္ေလွ်ာ့ၿပီး လႊတ္ပီးခေသာ္လည္း ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ရုိ ့၏ ႏွိပ္စက္ေသာဒဏ္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးအႀကီးအက်ယ္ ခ်ဳိ႕ယြင္းခပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဆရာေတာ္သည္ ေနာက္မဆုတ္ဘဲ အင္တိုက္အားတိုက္ ဆက္လက္ေဂါင္းေဆာင္မႈပီးခရာ ဂန္႔ေဂါတိုက္ပြဲသည္ ကမၻာေက်ာ္တုိက္ပြဲျဖစ္သည္။

၁၃၀၆ ခုႏွစ္ ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးတြင္ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္မ်ားျပန္ဝင္လာျပန္ရာ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာသည္ ဖက္ဆစ္ကိုလည္း ေတာ္လွန္မည္၊ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ လက္နက္မအပ္ဘဲ ဆက္လက္ေတာ္လွန္ျပီး နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္အား ၂ ႏွစ္တိုင္တုိင္ ဆက္လက္ေတာ္လွန္သည္။

၁၃၀၈ ခု၊ တန္းေဆာင္မုန္းလ၌ ရခိုင္ေတာင္စဥ္ကမ္းၿခီတေလွ်ာက္ဟိ လယ္သမား ဆင္းရဲသားလူထုတစ္ရပ္လံုးမွာ နယ္ခ်ဲ႔ ရုိ ႕၏ ႏွိပ္စက္ညွဥ္းပန္းျခင္း၊ ရပ္႐ြာမ်ားကို မီးတိုက္ျခင္း႐ို႕ကို ခံကတ္ရေသာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္လြတ္ေျမာက္ေရး၊ အမ်ဳိးသားလြတ္လပ္ေရး၊ ဆရာေတာ္ဦပညာသီဟ၊ ဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ဇံေဝ၊ ဝန္ႀကီးသခင္ျမႏွင့္ တိုင္းရင္းသား အစည္းအ႐ံုးေဂါင္းေဆာင္မ်ား႐ို႕သည္ ၾကာအင္းေတာင္ ဆရာေတာ္ေက်ာင္းသို႔ ေရာက္လာကတ္ၿပီးလွ်င္ ဦးစိႏၱာႏွင့္တြိ႔ဆံုေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ ထိုႏွစ္ နတ္ေတာ္လ စတုတၳအပတ္တြင္ ဆရာေတာ္အား လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသားခြင့္ ေၾကညာလိုက္သျဖင့္ ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာသည္ ေတာခိုရာမွထြက္လာ၍ က်ယ္ျပန္႔ေသာစည္း႐ံုးေရးကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ခလီသည္။

၁၃၀၈ ခု၊ ေႏွာင္းတန္းခူးလ၌ ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၱာ ေဂါင္းေဆာင္ေသာ ျပည္လံုးကၽြတ္ တပ္ေပါင္းစု ညီလာခံကိုက်င္းပခရာ ဖဆပလႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ႐ို႕ကိုပါ ဖိတ္ၾကားခ၏။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ ဦးဘေဆြ ႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ႐ို႕တက္ေရာက္ ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ့ အေျခအနီ မညီညြတ္ေၾကာင့္ ညီလာခံမေအာင္ျမင္။

၁၃၀၉ ခု၊ ကဆုန္လဆန္း ၇ ရက္နိန္႔တြင္ ေျမပံုၿမိဳ႕မွ စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔အလား ဦးစိႏၱာသည္ ဘေဘၤာထက္၌ အဖမ္းခံရၿပီးလွ်င္ ကဆုန္လကြယ္နိန္႔ပင္ စစ္ေတြမွ ေလယဥ္္ျဖင့္ ရန္ကုန္မဂၤလာဒံုေလဆိပ္သို႔ ယူေဆာင္လွ်က္ သာယာဝတီေထာင္သို႔ အပို႔ခံခရၿပီးေနာက္ ၁၃၁၀ ခု၊ ေႏွာင္းတန္းခူးလဆန္း ၆ ရက္နိန္႔တြင္ သာယာဝတီေထာင္ကို သူပုန္းတပ္ေပါင္းစုမ်ား ဖြင့္ေသာအခါမွ ဆရာေတာ္သည္ ေထာင္မွလြတ္္လာသည္။

၁၃၁၁ ခု၊ နံယုန္လဆုတ္ ၅ ရက္နိန္႔တြင္ ဒါးလက္ေခ်ာင္းႏွင့္ ၈ ရက္နိန္႔တြင္ ၾကာအင္းေတာင္သို႔ေရာက္လာၿပီး ေတာ္လွန္ေရးကိစၥကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ျပန္ရာ ပါတီႏွင့္လူထု အျမင္ကြဲျပားလာျခင္း၊ ပါတီတြင္းမွာလည္း အခ်င္းခ်င္း အျမင္မတူအယူအဆကြဲျပားလာျခင္း႐ို႕ေၾကာင့္ ထိုကြဲျပားမႈကို လက္နက္ျဖင့္ ေျဖယွင္းကတ္ေသာ အျခီအနီသို႔ပင္ ေရာက္လားပါေရယင္း့ေၾကာင့္ ဆရာေတာ္မွာ ၾကြီကြဲဝမ္းနည္းစြာ တြိ႔ရျပန္၏။ ထိုေၾကာင့္ ပါတီအတြင္း ညီညြတ္ေရး၊ မဟာမိတ္ပါတီ ညီညြတ္ေရးပါတီႏွင့္ လူထုစိတ္ခ်မ္းသာေရးကို ႀကိဳးစားပါသည္သို႔ေသာ္လည္းမေအာင္ျမင္ပါ။ ယင္းသို႔ႀကိဳးစားနီစဥ္မွာပင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေရး၊ ျမန္မာႏိုင္ေရး အေျခအနီအရ လြတ္လပ္ေရး တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားမ်ား စီးပြားေရးအားလံုးညီညြတ္ရန္ လိုအပ္လာသည္ဟု သေဘာေပါက္ယံုၾကည္ျခင္းေၾကာင့္ ပါတီႏွင့္ လူထုကို ပညာပီးၿပီးေနာက္ ၁၃၁၉ ခု၊ တပို႔တြဲလဆန္း ၆ ရက္၊ ၁၉၅၈ ခု၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္နိန္႔တြင္ မင္းျပားၿမိဳ႕၌ လက္နက္စြန္႔ပြဲ တစ္ရပ္ကို က်င္းပ၍ ဆရာေတာ္သည္တပည့္မ်ားႏွင့္ ဥဒပေဒတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္လာပါသည္။

ဆရာေတာ္ဦးစိႏၱာအား ဖက္ဆစ္႐ို႕၏ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ ေၾကာင့္ သက္ေတာ္ ၆၂၊ ဝါေတာ္ ၄၂ ဝါေျမာက္တြင္ ၁၃၂၆ ခု၊ နတ္ေတာ္ဆန္း ၁၀ ရက္၊ တနလၤာနိန္႔ နိန္႔ျခင္းဖက္ ၂ နာရီအခ်ိန္တြင္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ငါးထပ္ႀကီးဘုရားလမ္း၊ အမွတ္ ၁၅၂ ၊ သိမ္ကုန္းေက်ာင္းတိုက္၊ ေ႐ႊဘံုသာေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးရဝိႏၵထံ၌ တည္းခိုဆီးဝါးကုသနီစဥ္မွာပင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည္။

ေတာ္လွန္ေရးအစုိးရသည္ ဆရာေတာ္၏စ်ာပနအတြက္ ေငြ ၅၀၀၀ိ ကုိလွဴဒါန္းျပီး ၇ုပ္ၾကြင္းကုိ လည္းတပ္မေတာ္ေလယာဥ္ျဖင့္ ရန္ကုန္မွ စစ္ေတြသုိ႔ ပုိ႔ပီးပါသည္၊ ထုိမွတဆင့္ ေရတပ္မေတာ္ေရယာဥ္ျဖင့္ ေျမပုံျမိဳ ့သုိ႔ ပုို႔ေဆာင္ပီးသည္။

ကိုကား။ဦးေက်ာ္လွဦး (လြတ္လပ္ေရးေမာ္ဂြန္း၀င္ပထမအဆင့္)မွတ္တန္းမွ

(ခြပ္ေဒါင္းနီ(စစ္ေတြ)က အမွတ္၁၄ ရခိုင့္တန္းေဆာင္ စာေစာင္တြင္မွေကာက္ႏုတ္ခ်က္မွာ)္

ေျမပံုျမိဳ ့တြင္ဆရာေတာ္အုပ္ဂူုမွာ ျမက္ပင္မ်ားႏွင့္ေတာထလွ်က္ရွိျပီး ႏြားတင္းကုတ္ပိုင္ျဖစ္နီသည္။ အိုမင္းေဟာင္းႏြမ္းနီေသာအုပ္ဂူတြင္လည္းွဆရာေတာ္၏ မွတ္တမ္းေမာ္ကြန္းထိုးထားျခင္းမရွိ။အမိုးမိုးထားျခင္းမွာလည္းေဟာင္းႏြမ္းျပီးျဖစ္နီေၾကာင္း။ ရီးသားထားပါသည္)။။

........................................

ရခိုင့္အမ်ိဳးသားေရး ႏိုင္ႏိုင္

သမုိင္းအစဥ္အလာ ၾကီးမားတဲ့ ရခိုင္စာေပနဲ႔ အေရးအသား

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Sun, 23 Oct 2011 15:29:00 +0000

ပင့္ရစ္မႏုိင္ ရခုိင္ေမး၊ ပင့္ရစ္မသိ ရခိုင္ႏွင့္ညႇိ တဲ့။ ျမန္မာစာ အေရးအသားမွာ အပင့္အရစ္ဟာ ျပႆနာ ၾကီးတရပ္ ျဖစ္ခဲဲ့ပါတယ္၊ ဘယ္ေနရာမွာ ယပင့္နဲ႔ေရးမလဲ၊ ဘယ္ေနရာမွာ ရရစ္နဲ႔ေရးမလဲ၊ ကၾကီးကုိ ယပင့္လဲ (က်)၊ ရရစ္လဲ (က်)၊ အသံခ်င္းက တူေနေတာ့ ဘယ္အဓိပၸါဆုိရင္ ယပင့္၊ ဥပမာ က်ီးကန္းက က်ီးဆုိ ယပင့္၊ ပမာဏ ၾကီးတာကုိျပတဲ့က်ီး(ၾကီး)ကုိေတာ့ရရစ္၊ ယပင့္(က်ီး)နဲ႔ ရရစ္(က်ီး)ၾကီးမွာ မရႈပ္ေထြး လွေပမဲ့ တျခးတျခား အပင့္အရစ္ ေရးရာမွာက်ေတာ့ ရႈပ္ေထြးကုန္ပါ တယ္။

ေက်နပ္ကို ယပင့္နဲ႔ေရးမလား ရရစ္နဲ႔ေရးမလား၊ ေမ်ွာ္လင့္ ဆုိတာကို ယပင့္နဲ႔ေရးမလား ရရစ္္နဲ႔ ေရးမလား၊ ျမန္မာစာအဖြဲ႔ကထုတ္တဲ့ ျမန္မာစာလုံးေပါင္းသတ္ပုံက်မ္းရယ္လုိ႔ မေပၚေပါက္ခင္က ပညာ ရွင္ေတြ အျငင္းပြားခဲ့ရတဲ့ ျပႆနာၾကီးပါ၊ ျပီးေတာ့ အျငင္းစဲေအာင္လုိ႔ ပင့္ရစ္မႏုိင္ ရခုိင္ေမး၊ ပင့္ရစ္ မသိ ရခိုင္ႏွင့္ညွိလုိ႔ အမွာအထား ေပၚလာတာပါ၊ ရခုိင္စကားမွာေတာ့ ယပင့္ႏွင့္ ရရစ္္ကို ခဲြခြဲျခားျခား အသံထြက္တတ္ေတာ့ ဒီလုိျပႆနာ မရွိပါဘူး၊ နားနဲ႔ၾကားတဲ့(က်ား)ဆုိ ၾကား။ ေတာထဲကက်ား ဆုိ က်ား။ နံပါတ္ေျခာက္ဆုိ(ေျခာက္)။ ေဂ်ာက္တြန္းတဲ့ေခ်ာက္ဆုိေခ်ာက္။ ရရစ္ဆုိလုိ႔ကေတာ့ ရသံ အထင္အရွားနဲ႔ အသံထြက္တတ္တာပါ၊ ရခုိင္ေဒသိယစကားဟာ ဗမာစကားရဲ့ ေရွးကရွိခဲ့ျပီး ေပ်ာက္ ကြယ္ေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ ရသံကုိ ထိမ္းသိမ္းထားတဲ့ ဘာသာစကားလို႔ ဆုိရပါလိမ့္မယ္။ ရသံ သတ္ သတ္ေလာက္ကုိ ထိမ္းသိမ္းတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဗမာစကားမွာ ေရွးသုံးလုိ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေပါရဏ စကား တခ်ဳိ႔ကိုလဲ ရခုိင္ေဒသိယစကားမွာ ေတြ႔ႏုိင္တာပါဘဲ၊ ဗမာစကားကုိ ထဲထဲ၀င္၀င္ ေလ့လာခ်င္ျပီဆုိရင္ ရခုိင္ဘာသာစကားကုိ ဥေပကၡာ ျပဳထားလုိ႔ မရပါဘူူးရွင္၊ ရခုိင္တိုင္းရင္းသားေတြဟာ သမိုင္းအစဥ္အလာ ၾကီးမားတဲ့ သူေတြပါ၊

ဓည၀တီေခတ္ ေ၀သာလီေခတ္ ေျမာက္ဦးေခတ္ ဆုိျပီး ရခုိင္သမုိင္း အခုိင္အမာရွိခဲ့ပါတယ္၊ ဓည၀တီေခတ္ဆုိတာက ခရစ္ေတာ္မေပၚမွီကာလကတည္းက ရွိခဲ့တာပါ၊ ေနာက္ဆုံး ေျမာက္ဦးေခတ္က AD ၁၇၈၀ ေက်ာ္အထိ တည္ခဲ့တာပါ၊ ေခတ္္အဆက္ဆက္ဟာ ေခတ္မွီကာမတ္တတ္ရယ္လုိ႔ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဓည၀တီေခတ္ ေနာက္ပုိင္းမွာဆုိ ဗုဒၶဘာသာလဲ စျပီးထြန္းကား ဒဂၤါးေတြထုတ္လုပ္ျပီး ေငြေၾကးစနစ္လဲ တြင္က်ယ္ေနခဲ့ပါျပီ၊ ေ၀သာလီ ေလးျမဳိ႔ေခတ္ မွာေတာ့ ျပည္ပအေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရး ဆက္ဆံမႈေတြ ရွိခဲ့ပါျပီ၊ ေငြေၾကးအျဖစ္ ေရႊဒဂၤါး ေငြဒဂၤါးေတြ သုံးစြဲခဲ့ၾကျပီလုိ႔ဆုိပါတယ္၊ ရခုိင္ျမဳိ႔ျပေတြ စည္ပင္ထြန္းကားခဲ့တဲ့ကာလပါရွင္။ AD ၁၅၀၀ ေက်ာ္ဒုတိယ ေျမာက္ဦးေခတ္ကာလေတာ့ ရခုိင္ထီးနန္းအင္အား ေတာင့္တင္းခဲ့တဲ့ကာလပါ၊ ဘုိးေတာ္ ဘုရားလက္ထက္ ၁၇၈၄ ခု အိမ္ေရွ႔မင္းက တုိက္ခုိက္သိမ္းသြင္းခံခဲ့ရတဲ့အထိပါဘဲရွင္၊ ကုိယ့္ထီး ကုိယ့္ နန္း ကုိိယ့္က်ငွန္းနဲ႔ တင့္တင့္တယ္တယ္ ေနႏုိင္ခဲ့ေတာ့ ရခုိင္စာေပ ထြန္းကားခဲ့ပုံက အံ့မခမ္းလုိ႔ ဆုိရပါ လိမ့္မယ္။ BC ေျခာက္ရာစု ေလာက္ကေရးခဲ့တယ္လုိ႔ ယူဆရတဲ့ ဲျဗဟၼီအကၡရာ အပါအ၀င္ ေရွးက်တဲ့ အကၡရာေတြနဲ႔ ေရးထားတဲ့ ေက်ာက္စာေေတြကို ရခုိင္ေဒသမွာ အမ်ားအျပား ေတြ႔ရပါတယ္။ ေက်ာက္ စာေတြတင္ မဟုတ္ပါဘူး ေ၀သာလီေခတ္မွာကတည္းက သကၠတကေန ရခုိင္ဘာသာကုိ ျပန္ဆုိထား တဲ့ က်မ္းေတြ ေပၚထြန္းခဲ့ျပီလုိ႔ဆုိပါတယ္၊ က်မၼရာဇ္မင္းၾကီး၀တၳဳတုိ႔၊ မႏုဓမၼသတ္တုိ႔လုိ စာမ်ဳိး၊ ေဂါတမ ပူရမ္လုိ နကၡတ္က်မ္းတုိ႔ေတြပါ၊ ကဗ်ာလကၤာဘက္ကို ၾကည့္ျပန္ရင္လဲ ရခုိင္ေဒသဟာ အလကၤာ ေဒသ လုိ႔ေတာင္ ဆုိႏုိင္ေလာက္ပါတယ္၊ ကဗ်ာလကၤာ ေပၚထြန္းခဲ့တဲ့ ကာလကလဲေစာ ကဗ်ာအရည္ အေသြးကလဲ ေျပာစမွတ္ျပဳစရာပါ၊ ပုဂံထီးနန္းဆုိတာ ဘယ္မွာေနမွန္း မသိေသးတဲ့အခ်ိန္၊ AD ေျခာက္ ရာစု ေလးျမိဳ႔ေခတ္မွာ ရခုိင္ဘက္မွာက ကဗ်ာလကၤာသံကုိ ၾကားေနရပါျပီ၊ ေရးဖြဲ႔သူက အိမ္ေရွ႕စံ မိဖုရား ေစာျပည့္ညိဳ၊ သု႔ရဲ့နာမည္ၾကီးကဗ်ာက သိမ္ကံမိန္တြင္၊ အစခ်ီတဲ့ အလြမ္းရတု၊ စပ္နည္းေရာ အေတြးေရာ အဆင့္အတန္း ျမင့္လွတယ္လုိ႔ ဖတ္ရသူအမ်ား ေလးစားရတဲ့စာပါရွင္။ ေနာက္ေတာ့ AD ၇၈၆ ခု မွာေရးတယ္လုိ႔ အမွတ္အသားရွိတဲ့ အမတ္ၾကီး ဓမၼေဇယ်ရဲ့ ဗ်ဥ္းသုံးဆယ့္သုံးလုံး ေလွေတာ္သံ၊ ကၾကီး အစ အ အဆုံး အကၡရာေတြကို ညႊန္းညႊန္းျပီး ဖြဲ႔ထားတဲ့ ကဗ်ာပါ၊ ပုဂံေခတ္က အနႏၵသူရိယရဲ့ သူတည္းတေယာက္ ေကာင္းဖို႔ေရာက္မူ ကဗ်ာဟာ သူ႔ေခတ္သူ႔အခါ ဘာသာစာေပ ထြန္းကားမႈ အဆင့္နဲ႔ ယွဥ္တြယ္ရင္ ပုဂံေခတ္ လက္ရာ မဟုတ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ၾကတဲ့ ပညာရွိမ်ားဟာ ပုဂံေခတ္မတိုင္မွီ ကတဲက ေပၚထြန္းတယ္လုိ႔ အမွတ္အသားရွိတဲ့ ရခုိင့္ကဗ်ာေတြကုိ ဆင္ျခင္စဥ္းစား သင့္လွပါတယ္ရွင္၊ ကဗ်ာလကၤာအရာမွာ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြ ဗမာေတြထက္ အယင္က်ပုံကုိ ေနာက္သာဓကတရပ္ ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒါက ျမန္မာဘက္မွာလဲ ထြန္းကားတဲ့ ဧခ်င္း ကဗ်ာပါ။ ဧခ်င္း ကဗ်က ဘုရင့္သားေတာ္ သမီးေတာ္ေတြ အိပ္စက္တဲ့အခါ ဆုိရေလွ်ာက္ရတဲ့ ကဗ်ာတမ်ဳိးပါဘဲ၊ ဒီဧခ်င္းကဗ်ာေလာကမွာ ဘယ္ဧခ်င္းကဗ်ာ အေစာဆုံးလဲ ၾကည့္ျပန္ရင္ ရခုိင္မင္း ဘေစာျဖဴရဲ့သမီး ေမာက္ေတာ္မင္းသမီးအတြက္ ဖဒူမင္းညုိ ေရးသားတဲ့ ရခုိင္မင္းသမီးဧခ်င္းပါဘဲ၊ ဒါကုိၾကည့္ရင္ မင္းသားငယ္ မင္းသမီးငယ္ ေတြအတြက္ ဧခ်င္း ေရးတဲ့အစဥ္အလာကုိ ရခိုင္စာဆုိေတြက ဦးေဆာင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါလိမ္႔မယ္၊ ရခုိင္စာဆုိေတြထဲမွာ ေနာက္ထင္ရွားတဲ့ စာဆုိတဦးက ဥကၠာပ်ံပါ။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၅၀၀ ေက်ာ္ ၁၆၀၀ ေလာက္မွာ ရခုိင္ဘုရင္ မင္းခေမာင္း ဟံသာ၀တီကုိ ေရာက္ေနပါတယ္၊ ဘုရင္နဲ႔ပါလာတဲ့ အမတ္ၾကီး ဥကၠာပ်ံက ရခုိင္ကုိ လြမ္းလွပါျပီ ျပန္ခ်င္လွပါျပီ၊ ဒီမွာတင္ ကိုယ့္ဘုရင္ ရခုိင္ကုိ ေျခဦးျပန္လွည့္ဘုိ႔ ဆယ့္ႏွစ္ရာသီဘဲြ႔ ကဗ်ာၾကီးကုိ ေရးပါတယ္၊ ဒီကဗ်ာဟာလဲ ပညာရွင္ေတြ တေလးတစား ခ်ီးက်ဴးရတဲ့ ကဗ်ာပါ၊ ကဗ်ာလကၤာနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ေရွးတန္းေရာက္ေနတာဟာ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြရဲ့ ကဗ်ာလကၤာ ဗီဇေၾကာင့္လုိ႔ ဆုိရင္ မမွားႏုိင္ပါဘူး၊ ရခုိင္တု္င္းရင္းသားေတြက အေရးအခင္း ထူးထူး ျခားျခားရွိတုိင္း ကဗ်ာမပါရင္ ျပီးမွမျပီးတာ ေလွေလွာ္ထြက္ရင္ ကဗ်ာနဲ႔ ဘုရားပြဲရွိ္ရင္ ကဗ်ာနဲ႔ အလွဴ မဂၤလာပြဲမွာ ကဗ်ာနဲ႔ ကဗ်ာနဲ႔ ကင္းခဲပါတယ္ရွင္၊ ဒါေၾကာင့္လဲ ေလွေတာ္သံကဗ်ာ ပုခက္လႊဲသားေခ်ာ့ ကဗ်ာတုိ႔ သာျခင္းတုိ႔ တပုိ႔တြဲလ ေကာက္ရီတ္အျပီး သီၾကဆုိၾကတဲ့ သံခ်ပ္တုိ႔ ပုဂၢဳိလ္တဦးဦးရဲ့ အတၳဳ ပတၱိကုိ ဖြဲ႔တဲ့ ဘြဲ႔ကဗ်ာတုိ႔ ကဗ်ာလကၤာ အဖြဲ႔အမ်ဳီးမ်ိဳး ေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ အဆုံးစြာ အစီရင္ခံရရင္ ဗမာကဗ်ာမွာ မေတြ႔ရတဲ့ သခြားသီးအဖြဲ႔ကဗ်ာမ်ိဳးကုိေတာင္ ေတြ႔ရပါတယ္ရွင္၊ ကဗ်ာလကၤာ ဘက္မွာ သာ မဟုတ္ပါဘူး၊ စကားေျပ ထဲမွာဆုိရင္လဲ ေက်ာက္စာ ရာဇ၀င္ ေလွ်ာက္ထုံး ပုံျပင္ ၀တၳဳ စသျဖင့္ ေပါေပါၾကြယ္ၾကြယ္ ရွိလွတဲ့ ရခုိင္စာေပပါ၊

ဒီလုိအဆင့္အတန္း ျမင့္တဲ့ တုိင္းရင္းသား ဘာသာစာေပကို ျမွင့္တင္ဘုိ႔အလုပ္ဟာ ျမန္မာတုိင္းရင္းသားတုိင္း တာ၀န္တရပ္ပါဘဲ၊ ျမန္မာစာ ေလ့လာေရးမွာ ဗမာစာ ဗမာစကား သက္သက္ကုိသာမဟုတ္ဘဲ တုိင္းရင္းဘာသာစာေပေတြကုိပါ ေလ့လာဘုိ႔ အခြင့္အလမ္း ဖန္တီးႏုိင္ရင္ ေကာင္းေလစြလုိ႔ ေအာက္ေမ့ မိပါတယ္ရွင္။ စာေပျမင့္ျပီး လူမ်ဳိးတင့္ပါေစ။

RFA မွထုတ္လြင့္ခ်က္ ကိုအမ်ားသိရန္ခံစားတင္ျပသည္

....................................

ရခိုင့္အမ်ိဳးသားေရး ႏိုင္ႏိုင္

ေၿမာက္ဦးေခတ္ ေ႐ႊေရာင္လႊမ္းေသာ သိရီသူရိယ စႏၵမဟာ ဓမၼရာဇာ မင္းဗာဘုရင္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Sun, 23 Oct 2011 15:25:00 +0000

ကမၻာအစ မဟာသမတမင္း၏သားေတာ္သမုတၱိေဒ၀ မင္းမွစျပီး ဓမၼ၀တၱိ-ရမၼပူရျမိဳ ့ကို ဖန္ဆင္းသည္။ထိုမွတဆင့္ ဒြါရကတိုင္း ဒြါရာ၀တီျမ့ိဳေတာ္ၾကီးကို ၀ါသုေဒ၀ ဗလေဒ၀ အစရွိေသာ ဒႆပါတိက ညီေနာင္တကိ်တ္တို ့ကဆက္ခံစိုးစံေလသည္။

ယင္းမွသည္ ဓည၀တီ၊ ေမဃ၀တီ၊ေ၀သာလီျမိဳ့တို ့၌သူရိယမင္းဆက္၊စျႏၵားမင္းဆက္တို႔ဆက္ခံစိုးမိုးသည္။

ထိုေနာက္မွေ၀သာလီေက်ာက္ေလွကားျမိ့ဳေတာ္ ကံသံုးဆင့္ျမိ့ဳေတာ္၊နီလာပန္းေတာင္ျမိ့ဳ ေတာ္၊ေက်ာက္ပန္းေတာင္ျမိ့ဳေတာ္၊သပိတ္ေတာင္ျမိ့ဳေတာ္၊ပဥၥာျမိ့ဳေတာ္၊စမ ၻ၀က္ျမိဳ့ေတာ္၊

ျခိတ္ျမဳ့ိေတာ္၊ေနရဥၥရာေတာင္ငူျမိ့ဳေတာ္၊ ပရိန္ျမိ့ဳေတာ္၊ေလာင္းၾကက္ျမိ့ဳေတာ္၊ ေျမာက္ဦးျမိ့ဳေတာ္တုိ႔သည္ မင္းစဥ္မင္းဆက္၊ျမိ့ဳစဥ္ျမိ့ဳဆက္္ မင္းငယ္ေပါင္း ၂၉၈ ဆက္စုိးစံသည္ ့ျမိ့ဳရံ ျမိ့ဳငယ္ေပါင္း လက္၀ဲ ၉၉ ျမိ့ဳ၊လက္်ာ ၉၉ ျမိ့ဳတုိ႔ႏွင့္ အစဥ္ဆက္မပ်က္ စည္ကားခဲ့သည္။ တိုင္းျပည္အမည္မွာမဟာ၀ိဟိကရကၡပူရ ဓည၀တိျပည္ ျမိဳ့ကားေျမာက္ဦးျမိဳ့တည္း။ နန္ေတာ္ၾကီးအမည္မွာအာယုဇၥ်ာပူရ မဟာသုဒႆန ေျမာက္ဦးေရႊနန္းေတာ္ၾကီးေပတည္း။

ဤသုိ႔စည္ကားလာခဲ့ေသာ ေျမာက္ဦးရာဇဌာနီၾကီးကို မင္းဗာဘုရင္မင္းျမတ္သည္ ဒြါရ၀တီ သံတြဲ ျမိဳ႔စား မင္းငယ္ဘ၀မွ ဘုရင္္မင္းးျမတ္ၾကီးဘ၀သုိ႔ ကူးေျပာင္းကာ ေျမာက္ဦးနန္းတာ္ၾကီးကုိ သိမ္းျမန္းစုိးစံေတာ္မူေလသည္။

မင္းဗာၾကီးနန္းတက္ၿပီး ၁၅၃၂ ခု၊ ႏိုဝင္ဘာလ လဆန္းစခ်ိန္သို႔ေရာက္ေသာအခါ၊ ေဝသာလီေခတ္ဦးကပင္ ရခိုင္ပိုင္နက္ေၿမၿဖစ္ေသာ ဒကၠားႏွင့္ မူ႐ွိဒါဗဒ္(Mushidabad) ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ တစတစဝင္ကာ အပိုင္စီးရန္ ၾကိဳးစားေနေသာ မဟာေမဒင္ကုလားလူမ်ဳိးအား ႏွိမ္ႏွင္းရသည့္အေၿခေပၚေပါက္လာၿခင္းေၾကာင့္၊ မင္းဗာၾကီးသည္ အလံုးအရင္းႏွင့္ခ်ီတက္ခဲ့ရသည္။ အခက္အခဲမ႐ွိဘဲေအာင္ၿမင္စြာ ႏွိွမ္ႏွင္းႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ယင္းအခ်ိန္ မဂိုဘုရင္ မူ႐ႈမာယြန္သည္ မူ႐ွိဒါဗဒ္ (Mushidabad) ၿမိဳ႕၏ေၿမာက္ပိုင္း မိုင္(၈၀)ခန္႔ကြာေဝးေသာ ဂါဝါၿပည္ငယ္ကို လက္ေအာက္ခံအၿဖစ္ၿဖင့္ သိမ္းပိုက္ကာ ယင္းမွာပင္႐ွိေနပါသည္။ ေဒလီနန္းတြင္း႐ႈပ္ေထြးေနၿခင္းေၾကာင့္ ႐ႈမာယြန္သည္ ေဒလီၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ ခ်က္ခ်င္းမၿပန္ႏိုင္ေသးပါ။ ယင္းကဲ့သို႔ေသာအေၿခအေနမွာ ဂါဝါၿပည္ကိုသိမ္းပိုက္မည္ဆိုလွ်င္ အလြယ္တကူၿဖစ္ႏိုင္သည္ဟု မင္းဗာၾကီးသိ၏။ သို႔ေသာ္လည္းမင္းဗာၾကီးသည္ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေၿမ ကိုလည္း မက်ဴးေက်ာ္ရ သူ႔ပိုင္နယ္ေၿမ ကိုလည္း မက်ဴးေက်ာ္မေစာ္ကားအပ္၊ မိမိအင္အားၾကီးသည္ဟူ၍ အင္အားနည္းေသာ တဖက္သားကို မတရားမဖိႏွိပ္အပ္၊ ရန္စ႐ွည္တတ္သည္ဟု မိန္႔ေတာ္မူၿပီးလွ်င္ ဂါဝါသို႔ခ်ီတက္တိုက္ခိုက္ၿခင္းမၿပဳခဲ့ပါ။

ထိုမွ်သာမဟုတ္ မင္းဗာၾကီးသည္ မဂိုဘုရင္မာယြန္ႏွင့္ တိုင္းၿပည္နယ္နိမိတ္ အပိုင္းအၿခားကိုသတ္မွတ္ကာ မဟာမိတ္ဖြဲ႔ခဲ့ပါသည္။ ဇေဘာက္သွ်ာ (Zabauk Shah) ဟူေသာဘဲြ႔သည္ မဂိုဘုရင္က မင္းဗာၾကီးအား မဟာမိတ္အၿဖစ္ၿဖင့္ ဆက္ကပ္ေသာဘြဲ႔ၿဖစ္ျပီး။ပန္စီ္(Pensi) သည္ မင္းဗာၾကီးႏွင့္လက္ဆက္ေသာ ႐ႈမာယြန္၏ သမီးေတာ္ၿဖစ္၏။ ပန္စီတယ္(Pensital) ဟူ၍ လည္းေခၚ၏။

ရခိုင္ရာဇဝင္ ၌ “ပဲသီတာ”မင္းသမီးဟုတြင္၏။

မင္းဗာၾကီးနန္းတက္၍ (၂)ႏွစ္ေၿမာက္ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၅၃၃ မွစ၍ မင္းဗာၾကီး၏ သားေတာ္မင္းခေမာင္း နတ္႐ြာလားသည့္ ၁၆၂၂ ခုႏွစ္ထိ၊ ႏွစ္ေပါင္း (၉၀)တိုင္ေအာင္ အဆက္မၿပတ္ဘဲ၊ ရခိုင္ႏွင့္ မဂိုမဟာမိတ္ၿဖစ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ယင္းေၾကာင့္ မင္းဖေလာင္းအား စီကင္ဒါလွ်ာ(Siecunda Shah)၊ မင္းရာဇာၾကီးအား ေဆာ္လိမ္လွ်ာ(Selimn Shah) မင္းခေမာင္းအား(Hussein Shah) ဟူေသာဘြဲ႔ကို မဂိုဘုရင္တို႔ မဟာမိတ္အေနႏွင့္ ေပးဆက္ၾကေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၆၆၁ သို႔ မေရာက္မီေ႐ွ႕ပိုင္း၌ ၊ ရခိုင္ႏွင့္မဂိုတို႔ ဆက္ဆံေရးအေနအထားကိုၿပန္ၾကည့္လွ်င္ ေဒလီၿမိဳ႕နယ္၌ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၄၉၄ မွ ၁၅၀၀ အထိ၊ ထီးနန္းစိုက္ခဲ့ေသာ ဘာဘာ(Babur) သည္၊ မဂိုႏိုင္ငံကို ေ႐ွးဦးစြာတည္ေထာင္၍ ၊ ထိုမင္းလြန္ၿပီးေနာက္ သားေတာ္ၾကီး ႐ႈမာယြန္(Humayun) သည္ ခမည္းေတာ္၏ အ႐ိုက္အရာကို ၁၅၃၀ မွ ၁၅၅၆ အထိ၊ ထီးနန္းစိုးစံခဲ့ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ၿပည္ ၌ ၁၅၃၁ မွ ၁၅၅၃ ခုအထိစိုးစံေသာ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းဗာၾကီးႏွင့္ မင္းၿပိဳင္ၿဖစ္ေၾကာင္းေတြ႔ရပါသည္။

မင္းဗာဘုရင္ၾကီးတြင္မိန္ဖုရား ၉ ေယာက္ရွိခဲ့သည္ဟုသမိုင္းမွတ္တမ္းကဆိုသည္။

၁။မိဖုရားေခါင္ၾကိးဖြားမင္းေစာ(ေစာေကာက္မ(၀ါ)ေစာမင္းလွလည္းေခၚသည္)

ယင္းမိဖုရားတြင္သားၾကီးမင္းဒီဃာဖြားျမင္သည္။

၂။မိဖုရားေစာသွ်င္ေစာတြင္ ေဘာေတာ္ေထြးႏွင့္ေဘာေတာ္ေဆြဖြားျမင္သည္။

၃။မိဖုရားၾကီးစိုးမင္း

၄။ေျမာက္မိဖုရား(ျပည္ရွင္မင္းေခါင္ႏွမေတာ္ျဖစ္သည္)

၅။မိဖုရားေစာမ်ိဳစစ္တြင္သမီးေတာ္ေစာဘံုးလတ္ကိုဖြားျမင္သည္။

၆။မိဖုရားေစာဘုန္းထြဋ္တြင္သားသမီးမဖြားျမင္။

၇။မိဖုရားေစာမင္းလပ္တြင္သားသမီးမဖြားျမင္။

၈။မိဖုရားေစာသႏီ ၱတြင္သားေတာ္ခ်စ္ေႏွာင္(ေခၚ)မင္းဖေလာင္းႏွင့္ေစာသႏ ၱာကိုဖြားျမင္သည္
(ေစာသႏ ၱာငယ္နာမည္မွာေငြႏုျဖဴျဖစ္သည္ရခိုင့္သူရဲေကာင္းအမ်ိဳးသမီးတဦးျဖစ္သည္၊ ဗမာစစ္ဘုရင္တပင္ေရႊထီးႏွင့္ေယာက္ဖေတာ္ေက်ာ္ထင္အေနာ္ရထာေျမာက္ဦးေရႊနန္းေတာ္ကိုလာေရာက္
တုိက္ေသာအခါဖမ္းဆီးႏိုင္ေသာသူရဲေကာင္းရခိုင့္အမ်ိဳးသမီးျဖစ္သည္)

၉။မိဖုရားေစာမင္းထြီးတြင္မင္းရန္ေအာင္ႏွင့္မင္းမန္ၾကီး သားႏွစ္ေယာက္ဖြားျမင္သည္။

ရခိုင္ရာဇဝင္ ၌ “ပဲသီတာ”မင္းသမီးဟုတြင္၏။မဂိုဘုရင္ ႐ႈမာယြန္၏ သမီးေတာ္ၿဖစ္၏။ ပန္စီတယ္(Pensital) ဟူ၍ လည္းေခၚ၏။(မိဖုရားစရင္းတြင္မရွိပါ)

...........................................

ရခိုင့္အမ်ိဳးသားေရး ႏိုင္ႏိုင္

ကိုးကား။။ ဆရာၾကီးဦးေ႐ႊဇံ မွတ္တန္း။ဦးေမာင္ထြန္းေအာင္ ရခိုင့္သူရဲေကာင္းအမ်ိဳးသမိးမွတ္တန္းစာအုပ္

အတၱပန္းမ်ား လန္းဆန္းခ်ိန္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Sat, 22 Oct 2011 15:51:00 +0000

တိတ္တိတ္နိန္ေက ေထာင္တန္၊
ဆိ္ပ္ဆိပ္နိန္ေက ဝန္ခံ
မထိဘဲ နာႀကင္ရေရဒါဏ္၊
ရီးမ်ားေက ရီႏိူင္
မီးမ်ားေက မီးႏိူင္
အတၱမ်ားလို႕ မတရားနဳိင္၊
မသိသလိုနန္႔ ေပ်ာက္လိုက္ဂါတ္
မေတာ္ပဲလည္း နိန္ရာလု
မသင့္မွန္းလည္း မတြီးတတ္
သူေတာ္ေကာင္းတိ ဝီးဝီးေရွာင္
မေကာင္းေရလူတိက အႏိူင္ရ
နာနာဘဝ မိတ္ဆာေကာင္တိက
ကမၻာႀကီးကို စုိးမိုးလာဗ်ာလ္လား

ထြန္းလင္းစိုး

(နိဒါန္း) ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိုင္ငံေရး ပကတိျဖစ္စဥ္ကို နိုင္ငံေရအရ ရွု႕ျမင္ျခင္း (သုိ႔) အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လမ္းစရွာေဖြျခင္း

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 20 Oct 2011 06:40:00 +0000

နိုင္ငံေရး သေဘာတရားအရ (Political idea for good objective)၊ ႏိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚ စိတ္ကူးစိတ္သန္႕ေကာင္းဟူ၍ အလိုအေလွ်ာက္ ျဖစ္ေပၚသည့္ အေလ့အထမရွိေပ။ ၄င္းလူမ်ိဳး၏ ႏိုင္ငံေရး အေတြ႕အၾကံဳ၊ အက်ပ္အတည္း၊ ပဋိပကၡ၊ အနိ႒ါရံု၊ ျဖတ္သန္းမႈသမိုင္း၊ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေရး၊ ကမၻာ့နုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ၊ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားအေပၚတြင္ အေျခခံကာ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္ ခြဲျခမ္းစစ္ျဖာ ရႈးျမင္သံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚ ေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာၾကသည္။ ၄င္းႏိုင္ငံေရး အေတြးအေခၚမ်ား အေပၚအေျခခံျပီး အရည္အခ်င္းျပည့္ပို႕၊ သမာသမတ္ က်ေသာ မ်ိဳးခ်စ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေဘာင္ေစ့ ေထာင့္ေစ့ ထု ့ဆစ္မြန္းမံ မွသာလွ်င္ လက္ရာ ေျမာက္ေသာ ႏိုင္ငံေရး ရုပ္လံုးေပၚ ထြန္းလာၾကပါသည္။ တနည္းဆိုရေသာ္ အစီုးရေကာင္းမ်ား ေပၚထြန္းလာျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရေကာင္းမ်ား ဆိုသည္မွာ ျပည္သူ မ်ားကေရြးရွယ္ တင္ေျမွက္ျပီး၊ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား၏ အက်ိဳးကိုသာ ေရွ႕ရွုးေဆာင္ရြက္၊ ထိမ္းသိမ္းကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ကာ၊ ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားဘဲ၊ တရားမွ်တစြာ ဥပေဒႏွင့္အညီ စီရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အစိုးရကုိဆိုလိုသည္။ အၾကင္အစိုးရ ေကာင္းေပၚေပါက္လာေစရန္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား လြတ္လပ္ေရးကို အလွ်င္တိုက္ယူၾကရ ေပအံုးမည္။

လြတ္လပ္၊ တိုးတက္၊ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္ဆိုင္ေသာႏိုင္ငံတခုအျဖစ္ ဤကမၻာၾကီးတြင္ ရပ္တည္ႏွိူင္ရန္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတြင္ (national consciousness)၊ အမ်ိဳးသား အထြ႒္တျမတ္ မဏၭိဳင္ မ်ား၊ ခိုင္မာသည့္ ယံုၾကည္ ခ်က္မ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရးႏိုးၾကားမႈ႕မ်ားရွိ ၾကရေပမည္။ ရခိုင္တို ့၏ႏိုင္ငံေရး အထြ႒္တျမတ္ မဏၭိဳင္ (political value) မွာ လြတ္လပ္ျခင္း၊ တရားမွ်တျခင္း၊ လူ ့သိကၡာ သမာတိႏွင့္ အညီရပ္တည္ ေနထိုင္လိုၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ လူမႈ႕ေရးမဏၭိဳင္ (social value) အျဖစ္ အမ်ိဳးသိလ ႏွစ္ဌာနကိုေစာင့္သိျခင္း ႏွင့္ အဖရခိုင္ျပည္ၾကီးအေပၚ(territory of integrity) ခံယူထားၾကသည္မွာ ဗုဒၵရွင္းေတာ္ ကိုယ္တိုင္ ၾကြေရာက္ခ်ီး ျမွင့္ေတာ္မူ ခဲ့သည့္ ဗ်ာ႒ိပ္ေျမ ျဖစ္သည္။ ျမင့္ျမတ္ တည္ၾကည္သည့္ သူေတာ္စင္ သူေတာ္ျမတ္၊ လက္ရံုးႏွလံုး သုတ ျပည့္စံုေသာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကိန္းေအာင္းရာ ေျမျဖစ္သည္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသား ႏုိင္ငံေရး ျဖတ္သန္းမႈ႕အတိတ္သမိုင္း၊ လက္ရွိအေနအထား ႏွင့္ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ မ်ားကို ေလ့လာ ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါက အဆိုပါ မဏၭိဳင္ၾကီးမ်ားကို ထင္ရွားစြာေတြ ့ျမင္ႏွိုင္ေပသည္။ ဘိစိ ၃၃၂၅ မွ ေအဒိ ၁၇၈၄ ခုထိ မင္းဆက္ေပါင္း ၂၄၃ ဆက္ျဖင့္ ဓည၀တိ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးျမိဳ႕၊ ေျမာက္ဦး စသည့္ ေခာတ္ၾကီး ေလးေခာတ္ျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀၀ ေက်ာ္ ရခိုင့္ဘုရင့္နိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္ ထိမ္းသိမ္း ကာကြယ္ခဲ့ ၾကသည္။

အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္မည္ ဆိုလွ်င္ ေခာတ္ ေလးေခာတ္ေတြ႕ ရေပသည္။ ၁၇၈၄ ခု ့မွ ၁၈၄၃ ခု ့ဗိုလ္ခ်င္းပ်ံ၊ မင္းသားၾကီး ရႊီဘန္း၊ ျမိဳ႕သူၾကီး ေအာင္ေက်ာ္ဇံ၊ ေဒး၀မ္းေအာင္ေက်ာ္ရႊီ တို ့ဦးေဆာင္ေတာ္လွန္ခဲ့ ၾကသည့္ ဗမာနယ္ေရွ႕ႏွင့္ အဂၤလိပ္နယ္ေရွ႕ေမာင္းထုတ္ေရး ရခိုင့္ဘုရင့္ နိုင္ငံေတာ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး၊ ၁၉၂၀ ခု မွ ၁၉၄၇ ခုထိ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၊ ဆရာေတာ္ ဦးစိႏၵာ၊ ဆရာေတာ္ ဦးပညာသိဟ၊ ဗိုလ္ၾကီးၾကာလွေအာင္၊ ဘံုေဘာက္သာေက်ာ္၊ဦးသာေက်ာ္ အစရွိသည့္ ေခါင္းေဆာင္းမ်ားက အဂၤလိပ္၊ဂ်ပန္ ႏွင့္ ဗမာနယ္ေရွ႕တိုက္ထုတ္ေရး ရခိုင့္သမတၱနိုင္ငံထူေထာင္ေရး၊ ၁၉၄၈ ခု မွ ၁၉၆၂ ခု ့ထိ ရ.တ.ည ဦးေဆာင္သည့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္ရရွိေရး၊ ပင္လံုစာခ်ဳပ္အေကာင္ အထည္ေဖၚ ေဆာင္ေရး လွုပ္ရွားမႈ႕ ျဖစ္သည္။ ဦးေက်ာင္ဇံရႊိေခါင္းေဆာင္သည့္ ရခိုင္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီ၏ ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ကြန္ျမဴနစ္နိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ေရး ႏွင့္ ၁၉၇၀ မွ ယခု ့ကာလအထိ ကိုယ္ပိုင္ လြတ္လပ္ေရး၊ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ ပိုင္ဆိုင္ေရး ႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ သမၼတႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ ထင္ရွားေသာ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာ ဦးေက်ာ္ျမ၊ ဦးေမာင္တူႏွင့္ ဦးလွထြန္းဗိုလ္ တို႔ျဖစ္သည္။

ယခု ့ေနာက္ပိုင္းထင္ရွားေသာ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္းမ်ားမွာ ဆရာစံေက်ာ္ထြန္း (ကြယ္လြန္)၊ ဥကၠဌ ခိုင္မိုးလင္း (ကြယ္လြန္)၊ ခိုင္ရာဇာ (ကြယ္လြန္)၊ ၊ ဦးထိန္လင္း၊ ဦးထြန္းေရႊေမာင္၊ အရွင္အရိယ၀ံသ၊ ဦးသိန္းေဖ၊ ဥကၠဌ ခိုင္ရဲခိုင္၊ ေဒါက္တာခင္ေမာင္၊ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္ ေစာျမရာဇာလင္း ႏွင့္ အျခား ထင္ရွားေသာေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။

၁၉၉၀ ခု ့ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီအဖြဲခ်ဳက္ ဥကၠဌ ေဒါက္တာေစာျမေအာင္၊ ဦးေအးသာေအာင္၊ ဦးဦးသာဘန္း ႏွင့္၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အနိုင္ရရွိခဲ့ေသာ RNDP မွ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္တို႔သည္ ုအထူးထင္ရွားေသာ ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

၂၀၀၄ ခု ့ရခိုင္ျပည္အမ်ိဳးသားေကာင္စိ (ANC) ဖြဲစည္းလွုပ္ရွားလာျခင္းသည္ ၂၁ ရာစု ့ရခိုင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး ေတာ္လွန္ေရးကို ဒီမိုကေရစီ နည္းစနစ္မ်ာျဖင့္မြန္းမံကာ ပိုေမာ္ေခာတ္မွိ တိုးတက္ ေစခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္း၊ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ အနီးကပ္ဆက္စပ္ လွုပ္ရွားလာ ႏွိုင္ခဲ့သည္။ တနည္းတဖံု ရခိုင္လူငယ္မ်ားကို ႏိုင္ငံေရးႏိုးၾကားေစခဲ့သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သစ္အတြက္ ရခိုင္ျပည္ဖြဲစည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းကို ေရဆြဲ ႏွိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ အမ်ီဳးသားေရး ႏိုးၾကားသည့္ လူငယ္လူလပ္ ပိုင္းမ်ားကို အေနာက္တိုင္းႏွင့္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားသို ့အေျခခ်ေနထိုင္ႏွိုင္ရန္ စြမ္းေဆာင္ ေပးႏွိုင္ခဲ့သည္။

သို႕ေသာ္ ANC ၏ ႏိုင္ငံေရးဦးတည္မ်ားခ်က္ျဖစ္ေသာ ရခိုင္တမ်ိဳးသားလံုး စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ တန္းတူေရး၊ အခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္ဆိုင္ေရး ရရွိရန္အတြက္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ ၾကရေပအံုးမည္။ အထူးသျဖင့္ ANC ၏ ႏိုင္ငံေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ (၁) ရခိုင္ႏိုင္ငံေရး ေတာ္လွန္းေရး အဖြဲအစည္းမ်ား ညီညြတ္သည့္ ANC မွသည္ ရခိုင္တမ်ိဳးသားလံုးညီညြတ္သည့္ ရခိုင္ျပည္ အမ်ိဳးသား ကြန္ကရက္သို ့(Arakan National Congress) ႏွင့္ (၂) ထိုအမ်ိဳးသားကြန္ကရက္မွသည္ ရခိုင္ျပည္ အမ်ိဳးသားအစိုးရ (Arakan National Government) ဖြဲစည္းႏွိင္ေရး တို ့ကိုဆက္လက္လုပ္ေဆာင္္ၾကရ ေပအံုးမည္။ ၄င္းအမ်ိဳးသားအစိုးရ ဦးေဆာင္ျပီး ဖက္ေပါင္းစံု နည္းေပါင္းစံု၊ ႏိုင္ငံတကာ၊ သံေရးတမံေရး နည္းဗ်ဴဟာမ်ားျဖင့္ျပည္တြင္း ျပည္ပဆက္စပ္ လွုပ္ရွားကာ ရခိုင္ျပည္ လြတ္လပ္ေရးကို တိုက္ယူၾကရ ေပအံုးမည္။

၁၉၈၈ ခု ့ေနာက္ပိုင္းျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပါတီစံုစနစ္ က်င့္သံုးေရး ႏိုင္ငံေရး ေရစီးေၾကာင္း ေျပာင္းလဲလာမွု ့၊ ၁၉၉၄ ခု ့တြင္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ ခ်မွတ္လိုက္ေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအရ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိရန္အတြက္ လာမွု႔၊ ၁၉၈၉ ခု ့ဗိုလ္ရာဇာႏွင့္ NUPA ပါတိ ေခါင္ေဆာင္မ်ားကို အိႏၵယ စစ္တပ္ ကလုပ္ၾကံသပ္ျဖတ္ျပီးေနာက္ အားနည္းလာေသာ ရခုိင္ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ၁၉၉၀ ေရြေကာက္တြင္အႏိုင္ရ ပါတိ ရခိုင္ဒီမိုကေရစီ အဖြဲခ်ဳပ္ကို အာဏာလဲႊေျပာင္းမေပးျခင္း အေပၚအေျခခံျပီး ေခာတ္သစ္ ရခိုင့္ေတာ္လွန္ ေရးကို တဆင့္ျမွင့္တင္ႏွိုင္ရန္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ေမရိကတိုက္ေရာက္ ရခိုင္မ်ား ညီလာခံကိုနယူးေယာက္ျမိဳ ့တြင္ က်င္းပခဲၾကသည္။ ၄င္းညီလာခံတြင္ ဖြဲစည္းအုပ္ပံုအေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေရး၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားညီလာခံ က်င္းပေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားဗလသံုးတန္ တည္းေဆာက္ေရး နည္းဗ်ဴဟာမ်ားကို ခ်မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ ၄င္းတိုမွာ (၁) နယ္စပ္ေဒသတြင္အေျခခံ လွုပ္ရွားေနသည့္ အင္အားမ်ားကို စု ့စည္းျပီး စစ္ေရ၊ ႏိုင္ငံေရးအင္အား (အထူးသျဖင့္ ANC) တည္ေဆာက္ရန္။ (၂) ႏိုင္ငံတကာတြင္ေရာက္ရွိ ေနၾကေသာ တပ္သိပညာရွင္မ်ား၊ အလုပ္သမားမ်ားကို စုစည္းျပီး (အထူးသျဖင့္ World Arakan Organization-WAO) ဖြဲစည္းကာ စီးပြားေရး၊ လူမႈ႕ေရး၊ ရခိုင့္ယဥ္ေက်းမႈ႕သမိုင္း၊ စာေပ၊ ဖြံျဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ကာ ရခိုင္ျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္ျပင္ဆင္ရန္။ (၃) ကမၻာ့ရခိုင္ေက်ာင္းသား လူငယ္မ်ား ကြန္ကရက္ (World Arakanese Student and Youth Congress-WASYC) ကိုဖြဲစည္းကာ သတင္းမိဒိယာ ကြန္ယက္၊ ပညာေရးႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္းသစ္မ်ား အျဖစ္ေနရာ ယူလာႏွိုရန္ျပင္ဆင္ရန္။ (၄) ရခိုင္ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းမ်ား ႏိုင္ငံတကာတြင္ ဖြင့္လွစ္ ထားရွိကာ သာသနာျပန႔္ ပြားရန္ႏွင့္ (၅) ရခိုင္းလူမ်ိုးမ်ား ႏိုင္ငံတကာတြင္ အေျခခ်ႏွိုင္ရန္ လမ္းမ်ားဖြင့္ေပးရန္ စသည့္ေရွ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကိုခ်မွတ္ခဲ့ၾကသည္။

အလားတူပင္ ၂၀၀၁ခု တြင္ကာလကတၱားျမိဳ၌ (ALD၊ ALP၊ DPA၊ NUPA) ေလးပါတီ အစည္းအေ၀းကို က်င္းပကာ က်ယ္ျပန္ ့ေသာညီလာခံက်င္းပျပီး အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးကို တည္ေဆာက္ရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ အေမရိကတြင္ဖြဲစည္းလိုက္ေသာ ညီလာခံက်င္းပေရး ေကာ္မတိႏွင့္ ကာလကတၱားတြင္ ဖြဲစည္းလိုက္ေသာ ေကာ္မတိတို ့ပူးေပါင္းကာ ၂၀၀၄ ခု နယူးေဒလိျမိဳ ့တြင္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအၾကိဳညီလာခံ ကိုက်င္းပကာ ေအအင္စီကို ဖြဲစည္းႏွိုင္ခဲ့ၾကသည္။

၄င္းအမ်ိဳးသားဗလသံုးတန္ျဖင့္ အျပန္အလွန္ဆက္စပ္ကာ စည္းစနစ္က်စြာ လွုပ္ရွားမည္ဆိုပါလွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲ၊ ေဒသတြင္းအေျခအေနႏွင့္ ကမၻာ႔ႏိုင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေပၚတြင္ အေျခခံျပီး ရခိုင္ျပည္၏အနာဂတ္သည္ ရခိုင္မ်ား အဆံုးအျဖတ္ေပးရမည့္ အေျခအေနသို႔ မလြဲမသြယ္ ေရာက္ရွိလာပါမည္။

၁၉၄၈ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရျပီး အခ်ိန္ကစျပီး ယေန ့အခ်ိန္ထိ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အဖြဲအစည္းမ်ားအၾကားတြင္ အျငမ္းပြားေနၾကေသာ ႏိုင္ငံေရးကိစၥၾကီး သံုးခုရွိသည္။ ၄င္းတို ့မွာ (၁) ဗမာႏွုင့္ပူးေပါင္းေနထိုင္ျပီး အစြမ္းေရာက္မူဆလင္မ်ား (၀ါ) ရိုဟင္းဂ်ာမ်ားက ရခိုင္ျပည္ကို သီးျခားခြဲထုတ္ကာ အီဆလမ္ႏိုင္ငံ ထူေထာင္ရန္ ၾကိဳးစားေနၾကျခင္းကို ကာကြယ္ႏွိုင္မည္ဟု႔ ခံယူထားသည့္အုပ္စု၊ (၂) မူဆလင္မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းျပီး ဗမာမ်ားကို ရခိုင္ျပည္မွတိုက္ထုပ္ကာ ရခိုင္ႏိူင္ငံေတာ္ထူေထာင္ရန္ႏွင့္ မူဆလင္ျပသနာကို ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း ေျဖရွင္းရန္ယံုၾကည္သည့္ အုပ္စု ႏွင့္ (၃) ရခိုင္သား အလုပ္ကိုရခိုင္သားမ်ားသာ လုပ္ေဆာင္ေရး (ရခိုင့္စြမ္းအားကိုရခိုင္သားမ်ားျမွင့္တင္ေရး) အလယ္အလပ္ အမ်ိဳးသားေရး လမ္းစဥ္ကို ကိုင္စြဲထား သည့္အုပ္စု႔ မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ဤကိစၥၾကီးသံုးရပ္ကို ညွိးႏုိင္း အေျဖရွာၾကရေပဦးမည္။ အလယ္အလပ္လမ္းစဥ္ကိုေရြးရွယ္ ရေပမည္။ ထိုမွသာအမ်ိဳးသားေရး၀ါဒ ခိုင္မာျပီး ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး သည့္သခင္စိတ္မ်ားရင့္သန္ လာေပမည္။

ေနာက္အေရးၾကီးေသာ ရခိုင္တို ့၏အျငမ္းပြားေနၾကေသာျပသနာ အရပ္မွာ “ရိုဟိန္းဂ်ာ” ကိစၥကို မည္သို႕ကိုင္တြယ္ၾကမည္နည္းဟူသည့္ျပသနာပင္ျဖစ္သည္။ (Conservative-ေကာင္ဆာေဗးတစ္) ေရွ႕ရိုးစြဲ၀ါဒိ မ်ားက ၄င္းမူဆလင္မ်ားကို ရခိုင္ျပည္က အျပီးအပိုင္ေမာင္းထုတ္ပစ္ရမည္ဟု ့ခံယူထားၾကသည္။ (Liberal-လိုင္္ဘရယ္)တိုးတက္ေသာ အျမင္ရွိသူမ်ားက လူ၀င္မႈ႕ၾကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒအရ တရားနည္း လမ္းက်စြာေျဖရွင္းရန္ စဥ္းစားလာၾကသည္။ မည္သို႕ပင္ဆိုေစကာမူ အစြမ္းေရာက္မူဆလင္မ်ားက ရခိုင္ျပည္ကို “ရိုဟင္ဂ်ာ ိသု႕မဟုတ္ အီစလမ္” ႏိုင္ငံထူေထာင္ရန္ၾကိဳးစားေနၾကျခင္းကို ရခိုင္သားမ်ား စိုးရိမ္ေန ၾကသည္မွာ သဘာ၀က်လွေပသည္။ ဤျပသနာသည္ ၁၉၈၈ ခု ေနာက္ပိုင္း ရုပ္တရက္ေပၚေပါက္ လာေသာ ျပသနာမဟွုတ္ေပ။ မစၥတာ မူဟင္းအလီဂ်က္နက္ (၁၉၄၈ ခု လြတ္လက္ေရးႏွင့္အတူ ပါကစၥတန္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာခဲ့သူ) ဦးေဆာင္ျပီး အိႏၵယႏွင့္ ပါကစၥတန္ သီးျခားလြတ္လပ္ေရး ရယူကာ ေတာင္အာရွတြင္ အီစလမ္း ႏိုင္ငံထူေထာင္ေရးလွုပ္ရွားစဥ္ ကာလကတည္းကပင္၊ ရခိုင္ျပည္ရွိမူဆလင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက မစၥတာ ဂ်က္နက္ ႏွင့္ေတြ ့ဆံုကာ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္နယ္မ်ားကို အေရွ႕ပါကစၥတန္ (ယခု ဘဂၤလားေဒ်(ခ်္) ႏိုင္င္ငံတြင္ထည့္သြင္းရန္ ေဆြးႏြဲခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္မူဆလင္အဖြဲခ်ဳပ္ (Arakan Muslim League) ကိုထူေထာင္ကာ လက္နက္ကိုင္ လွုပ္ရွားခဲ့ၾကသည္။ ၄င္းအက်ိဳးဆက္မ်ားမွာ မၾကာမီက တိုင္းမဂၢဇင္းတြင္ ရခိုင္ျပည္အတြင္းေနထိုင္ၾကေသာ တိုင္းရင္းမ်ားအျဖစ္ “ရိုဟင္းဂ်ာ” မ်ားသာျဖစ္သည္ဟု႔ို ေဖၚျပလာၾကသည္။ အေမရိကန္ေအာက္ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျဗိတိသွ်လႊတ္ေတာ္တြင္ ၾကားနာတင္းသြင္းျခင္းခံလာ ၾကရသည္။ အာရပ္ႏိုင္ငံမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ယခုႏွစ္ေမလအတြင္းက တာဂ်ီဆတန္ႏိုင္ငံ တြင္ “Arakan Rohingya Union-ရခိုင္ရိုးဟိန္ဂ်ာ သမဂၢ” ကို အဖြဲအစည္းသံုးဆယ္ေက်ာ္ျဖင့္ ဖြဲစည္းကာ ႏိုင္ငံတကာတြင္ က်ယ္ျပန႔္ စြာလွုပ္ရွား လွ်က္ရွိသည္။

ဤျပသနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္၂၀၀၄ ခု နယူးေဒလီ ညီလာခံတြင္ ေပၚလစီ၊ ဗ်ဴဟာႏွင့္ေရွ႕ဆက္ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကိုခ်မွတ္ခ့ဲၾကသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာဟုေခၚတြင္ျပီး သီးျခားတိုင္းျပည္ထူေထာင္ရန္ ၾကိဳးစားေနၾကျခင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးျပသနာ မဟုပ္၊ အဂၤလိပ္လက္ထက္ကတည္းကပင္ လူ၀င္မႈ႕ၾကီးၾကပ္ေရး ျပသနာေၾကာင့္ အစုလိုက္အပံုလိုက္၀င္ေရာက္လာျခင္းမွ စတင္ေသာျပသနာျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ မူဆလင္အစြမ္းေရာက္မ်ားက ရခိုင္သမိုင္းကိုလိမ္လည္ ေရးသားျပီး ရခိုင္ျပည္ကို မူဆလင္တိုင္းျပည္ အျဖစ္ သို ့ေျပာင္းလဲရန္ ၀ါဒျဖန္ ့ခ်ီေနသည့္ကစၥကို အလွ်င္ရွင္းလင္းၾကရပါမည္။ စစ္မွန္ေသာရခိုင္သမိုင္းကို အလွ်င္ ရွင္းလင္းရမည္။ ရခိုင္သမိုင္းရွင္းလင္းပြဲမ်ားကို ကမၻာအႏွံျပဳ႕ လုပ္ၾကရမည္။ စါအုပ္မ်ားထုပ္၀ယ္ၾကရမည္။ ဥပမာအားျဖင္ ၂၀၀၅ ခု ့ႏွစ္ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္း တကၠသိုလ္ႏွင့္ ေအအင္စီပူးတြဲျပဳ႕လုပ္သည့္ (Forgotten Kingdom of Arakan) ရခိုင္သမိုင္းရွင္းလင္းပြဲႏွင့္ ၂၀၀၉ ခု ့ႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံေရာက္ ရခိုင္မ်ားျပဳလုပ္သည့္ ရခိုင္သမိုင္းရွင္းလင္းပြဲ မ်ားကမ်ားစြာထိေရာက္မႈ႕ရွိခဲ့ေပသည္။ သို ့ေသာ္ ထိုသမိုင္းရွင္းလင္းပြဲမ်ားႏွင့္ မလံုေလာက္ေသးေပ။ အေမရိက၊ ဥေရာပ၊ အာရွႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ျပည္၊ ဗမာျပည္တ႔ို တြင္ မ်ားစြာေသာ ရခိုင္သမိုင္း ရွင္းလင္းပြဲမ်ား ျပဳ႕လုပ္္ၾကရေပအံုးမည္။ တဖက္တြင္ ရခိုင္ႏွင့္ေအးအတူ ပူအမွ်ေနထိုင္လိုၾကေသာ မူဆလင္ မ်ားကို လူ၀င္မႈ႕ၾကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒရွဳ႕ေထာင့္ႏွုင့္ လူ ့အခြင့္အေရး ရွု႕ေထာင့္က စဥ္းစားၾကရေပမည္။

အစြမ္းေရာက္မူဆလင္မ်ား၏ ရခိုင္ျပည္ကို အီစလမ္တိုင္းျပည္ ထူေထာင္ရန္ၾကိဳးစားေနၾကသည့္ ရန္ကို ေလွ်ာ့တြက္၍မရေပ။ ေဆာ္ဒီအာေရဘီးယား၊ မေလးရွား ႏွင့္ ဘဂၤလားတြင္ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာေရာက္ရွိေနေသာ မူဆလင္မ်ား၊ ထိုင္း၊ အေမရိက၊ ဥေရာပႏွင့္ အေရွ႕အလည္ပိုင္း တြင္ေရာက္ရွိေန ၾကေသာႏိုင္ငံေရး အဖြဲအစည္းမ်ား ဆက္စပ္လွုပ္ရွားေနၾကျခင္းသည္မွာ အနာဂါတ္ရခုိင္လူမ်ိဳးတည္တ့ံေရးကို စိန္ေခၚေနေပသည္။

ရခိုင္နိုင္ငံေရးပါတီအဖြဲအစည္းမ်ားတြင္ တဖြဲ႕တပါတိ ေခါင္းေဆာင္တဦး ျဖင့္လုပ္ေဆာင္ မွသာေအာင္ျမင္မည္ဟု ့ခံယူၾကသည့္ (conservative) ေရွ႕ရိုးစြဲ၀ါဒိမ်ား ႏွင့္ အမ်ားစုဆႏၵႏွင့္ စုေပါင္း ဦးေဆာင္မႈ႕စနစ္ျဖင့္လုပ္ေဆာင္မွသာ ေအာင္ျမင္မည္ဟု ့ယံုၾကည္ၾကသည့္ (liberal) တိုးတက္ေသာ အျမင္ရွိေသာအုပ္စုဟု ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားေတြ ့ရွိႏွိုင္သည္။ ေကာင္ဆာေဗးတစ္တို ့သည္ စစ္ေရးသည္သာလွ်င္ အဓိကဟုခံယူၾကျပီး လိုင္ဘရယ္တို႕ စစ္ေရးတို႕သည္ ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာတည္ေဆာက္ ရန္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ တိုက္ခိုက္ေရး၊ကာကြယ္ေရး အင္းတခုျဖစ္သည္ဟု ခံယူထားၾကသည္။ ေအအင္စီသည္ လိုင္ဘရယ္ မူ၀ါဒ၌အေျခခံ ေပါက္ဖြာလာရကား၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရးတြင္သာမက သံတမံေရး၊ သတင္းမိဒိယာ၊ မဟာမိတ္ ႏွင့္ႏိုင္ငံတကာေရးရာမ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပအင္အားမ်ားပါ အေရးၾကီးေၾကာင္း ခံယူထားၾကသည္။ ေအအင္စီ၏ ခံယူခ်က္၊ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္အျပည့္ျဖင့္ အလယ္အလပ္ မ်ိဳးခ်စ္၀ါဒတြင္ အေျခခံျပီးေပါက္ဖြားလာေသာ အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရး တပ္ေပါင္းစုၾကီးျဖစ္သည္။ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚကိုယ္ ရပ္တည္ျပီး အမ်ိဳးသားအေျခခံအင္အားမ်ား ေတာင့္တင္း၊ အရည္အခ်င္းျပည့္၀လာမွသာလွ်င္ ရခိုင့္ ကံၾကမၼာကိုရခိုင္သားမ်ားဖန္တီးႏွိုင္မည္ဟုယံုၾကည္သည္။

ရခိုင္အဖြဲအစည္းမ်ားတြင္မည္ဟုိ႕ပင္ မတူကြဲျပားမႈမ်ားရွိေစကာမူ ၄င္းအင္းအားမ်ား၏တူညီေသာ အခ်က္မွာ ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္သားမ်ားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးပင္ ျဖစ္သည္။ မဟာဗ်ဴဟာတူညီလွ်င္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ားကို အခ်ိန္ယူ စိတ္ရွည္သည္းခံ ညွိႏွိုင္းယူျပီး တူညီသည့္အခ်က္မ်ားကို ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မည္ဆိုပါက မၾကာေသာကာလတြင္ (Arakan National Congress) ရခိုင္ျပည္အမ်ိဳးသားကြန္ကရက္ကို ခၚယူက်င္းပ ႏွုိုင္ၾကပါလိမၼည္။ လူတန္းစားေပါင္းစံု၊ အလႊာေပါင္းစံု၊ ပါတီအဖြဲအစည္းေပါင္းစံု၊ ေက်ာင္းသား၊ လူငယ္၊ အမ်ိဳးသမီး၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ ရဟန္းရွင္လူ၊ တတ္သိပညာရွင္မ်ားပါမက်န္ တမ်ိဳးသားလံုးပါ၀င္လႈပ္ရွားႏွိုင္သည့္ ကြန္ကရက္ဖြဲစည္းႏွိုင္မွသာလွ်င္ ရခိုင္လူမ်ိဳး မ်ား၏ အနာဂါတ္လြတ္ေျမာက္ေရးကို ေမွ်ာ္မွန္းႏွိုင္မည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိလုပ္ေ ဆာင္ေန ၾကေသာ ေအအင္စီ၊ ေအအလ္ပိ၊ ဒိပိေအ၊ အန္ယူပိေအ၊ ေအအလ္ဒီ၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားဖြံျဖိဳးေရး ပါတီတို ့သည္ အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရးလွုပ္ရွားမႈ၏ အျမဴတည္ ပါတိအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ ထိုအျမဴတည္ပါတိ အဖြဲအစည္း မ်ားျဖင့္စုစည္း တည္ေဆာက္ထားသည့္ အင္အားၾကီးမားသည့္ အမ်ိဳးသားအင္အား (national institute) သာလွ်င္ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး ကိုစြမ္းေဆာင္ႏွိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနကို မေရာက္မွီၾကားကာလအတြင္း လက္ရွိ မည္သည့္ပါတိအဖြဲအစည္းကမွ တမ်ိဳးသားလံုး ညီညြတ္ေရးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးကို စြမ္းေဆာင္ ေပးႏွိုင္လိမၼည္မဟွုတ္ေပ။

၄င္းကြန္ကရက္ေပၚေပါက္လာေစရန္ ေအအင္စိ၏ ပထမအဆင့္ ၾကိဳးစားေဆာင္ရြက္ခ်က္မွာ ၂၀၀၆ ခု ႏွင့္ ၂၀၁၁ ခု တြင္ ရခိုင္၊အိႏၵယ၊ ဘဂၤလား သံုးပြင့္ဆိုင္သည့္ ေနရာတခု႔တြင္ စစ္အင္အား ၅၀၀ ျဖင့္ အေျခခံထိမ္းခ်ဳပ္နယ္ေျမ ထားရွိျပီး စစ္ေရး ႏိုင္ငံေရး တည္ေဆာက္ကာ ျပည္တြင္းထိုးေဖါက္ေရး၊ စည္းရံုးေရး၊ လူထု ့အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ေရး ႏွင့္သင္တန္း ေက်ာင္းမ်ားဖြင့္လွစ္ရန္ အပတ္တကုပ္ ၾကိဳးစားခဲ့ၾကသည္။ သို ့ရာတြင္ ၂၀၀၇ ခု ့ႏွစ္ ANC-S & ARRC ရံုးကို အၾကမ္းဖက္၀င္ေရာက္ သိမ္းပစ္ျခင္း ႏွင့္ ၂၀၁၁ ခု ႏွစ္တြင္တဖန္ မဆင္မျခင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ရဲတိုင္ဖမ္းဆီး၊ ရံုးကိုသိမ္းပစ္ၾကျခင္းတို႔သည္ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လွုပ္ရွားမႈ လုပ္ငန္းမ်ား ႏွင့္ အမ်ိဳးသားကြန္ကရက္ ေပၚေပါက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကို အထူးထိခိုက္ေစခဲ့သည္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားကို ့ကြ်န္သက္ရွည္ေစရန္ တနည္းတဖံု ပံ့ပိုးေပးရာ ေရာက္ေပသည္။ အကယ္၍ ထိုလုပ္ငန္းမ်ားေအာင္ ျမင္ခဲ့ပါက ေအအင္စီသည္ ၂၀၁၃ တြင္ ကမၻာ့ရခိုင္မ်ား ညီလာခံကိုေခၚယူကာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား ကြန္ကရက္ကိုဖြဲစည္းႏွိင္မည္ျဖစ္သည္္။

တဖက္တြင္ ေအအင္စီ ႏွစ္ျခမ္းကြဲခဲ့ျခင္း၊ အန္ယူပိေအ ႏွစ္ျခမ္းကြဲခဲ့ျခင္း ၊ေအအာလ္ပိပါ တိ ေအအင္စိက ႏွုပ္ထြက္ခဲ့ျခင္းတို ့သည္ ေအအင္စီ၏ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လွုပ္ရွားမွု ့လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကို ေႏွာင့္ေႏွးေစခဲ့သည္။ သို ့ရာတြင္ ေအအင္စီကခ်မွတ္ထားေသာ ေပၚလစီ၊ မူ၀ါဒ လမ္းစဥ္ႏွင့္ ဗ်ဴဟာ မ်ားသည္ လက္ေတြ ့က်ျပီး ေခာတ္စနစ္ႏွင့္ ကိုက္ညီကာ ရခိုင္တမ်ိဳးသားလံုး၏ ဆႏၵ၊ လိုုလားခ်က္မ်ားႏွင့္ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ကိုက္ညီဟပ္စပ္ေနေပသည္။

အခ်ိန္အတိုင္းအတာတခုထိ ေအအင္စီေခါင္းေဆာင္းမ်ား ၾကံ့ၾက့ံခံရပ္တည္ကာ ထိုအက်ပ္ အတည္းမ်ားကို ေက်ာ္လႊားကာ ေအအင္စီႏွစ္ျခပ္း ေပါင္းျပီး ကခ်င္၊ ကရင္၊ ကရင္နီေဒသရွိ ရခိုင္လူငယ္တပ္ မ်ားႏွင့္ လက္တြဲကာ ျပည္တြင္း ျပည္ပအင္အားမ်ား၊ တပ္သိပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ညွိႏွိုင္းကာ ကြန္ကရက္ ညီလာခံကို ေခၚယူက်င္းပႏွိုင္မည္ ဆိုလွ်င္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လွုပ္ရွားမႈ ေအာင္ျမင္မႈဗ်ဴဟာ ပထမအဆင့္ေအာင္ျပင္ျပီဟုဆိုႏွိုင္ေပသည္။

ဤၾကားကာလတြင္ ေအအင္စီကခ်မွတ္ က်င္းသံုးေနသည့္ ရင္တြင္းဆြဲသြင္းေရးမူကို အားလံုး ေက်ညက္ၾကရန္ႏွင့္ လိုက္နာက်င့္သံုးၾကရန္လိုအပ္ေပသည္။ မည္သူမပါရ၊ မည္သည့္အဖြဲအစည္းကို မသြင္းရ စသည္ျဖင့္ ဘက္ေဘာင္ ခြဲျခားမႈမ်ားကို စြန႔္လႊတ္ကာ ရခိုင္အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္လႈပ္ရွား စြမ္းေဆာင္ေနၾကသူမ်ား၊ အဖြဲအစည္း မွန္သမွ်ေနရာအလိုက္၊ အဆင့္အလိုက္ပါ၀င္ ခြင့္ေပးၾကရေပမည္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို လက္ေတြ႔က်င့္သံုးၾကရေပမည္။ အနည္းစုဆႏၵကို အသိအမွတ္ျပဳျပီး အမ်ားဆႏၵကို အေကာင္အထည္ ေဖၚၾကရေပမည္။ ထိုမွတဆင့္ နားလည္မႈရယူကာ ခိုင္မာသည့္ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ ၾကရေပမည္။

တဖန္ရခိုင္ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ အျငမ္းပြားလွ်က္ရွိၾကသည္မွာ ရခိုင္ျပည္သည္ အလြန္ေသး ငယ္သည့္အတြက္ ကိုယ္ပိုင္ႏိုင္ငံထူေထာင္ရန္ ျဖစ္ႏွိုင္ပါမည္လား ဟူသည့္ကိစၥပင္ျဖစ္သည္။ အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ ဘဂၤလားႏွင့္ အိႏၵယႏိုင္ငံတို ႔တြင္အဆမတန္ တိုးပြားလာေသာ လူဦးရည္ ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္သို ့လွိမ္ ၀င္လာေသာ မူဆလင္မ်ာရံကိုကာကြယ္ႏွိုင္ပါမည္လား စသည့္မရွင္းမလင္းသည့္ျငမ္းခံုမႈ႕ မ်ားရွိေနၾကပါသည္။

ရခိုင္ျပည္သည္ အခ်ဳပ္အခ်ာႏိုင္ငံအျဖစ္ရပ္တည္ပါက ႏွစ္ ၂၀ တတြင္း စကၤာပူႏိုင္ငံထက္ တိုးတက္လာမည္ ျဖစ္သည္။ ေပါမ်ားေသာ သယံဇာတ၊ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ ့စေသာ (Natural resources )မ်ား ၊ ရိုးသား ၾကိဳးစား ထက္ျမက္ေသာ လူသားရင္းျမစ္ (Human resources)တို ့သည္ ထိုဖြံျဖိဳးတိုးတက္မႈတို႕၏အေျခခံမ်ားပင္ျဖစ္သည္။ စက္မႈ၊ နည္းပညာႏွင့္ ေငြအရင္းအနီးမ်ားသည္ ဤေခာတ္တြင္ရွားပါးခက္ခဲေသာ အရာမ်ားမဟွုတ္ေတာ့ေပ။

ႏိူင္ငံတကာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ရခိုင္ျပည္သည္ ကုလသမဂၢအဖြဲ၀င္ ႏိူင္ငံျဖစ္လာသည့္အတြက္ တဖက္က်ဴးေက်ာ္ရန္ကို ကာကြယ္ႏွိုင္ပါသည္။ ေၾကး၊ေရ၊ေလ ကာကြယ္ေရး တပ္မ်ားက စနစ္တက် အကာအကြယ္ေပးႏွိင္ပါသည္။

လူ၀င္မႈ႕ၾကီးၾကပ္ေရး ဌာနမ်ားသည္လည္း ရခိုင္ျပည္ထဲေရး ၀န္ၾကီးေအာက္တြင္ရွိရကား လူ၀င္မႈ႔ၾကီးၾကပ္ေရး ဥပေဒႏွင့္ စနစ္ကို ေသခ်ာစြာခ်မွတ္ ထိမ္းခ်ဳပ္ပါက တိုင္းျပည္၏လူ၀င္မႈ႔ စနစ္ကို ထိမ္းခ်ဳပ္ ႏူိင္ပါသည္။ ထိုလြတ္လပ္ခိုင္မာေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္လာမွသာလွင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား ကမၻာအလယ္တြင္ သိကၡာရွိစြာ ရပ္တည္လာႏွိုင္ၾကေပလိမၼည္။ အရွင္းဆံုးဆိုရလွ်င္ “ရခိုင္ျပည္ကို ရခိုင္သားမ်ားသာ အုပ္ခ်ဳပ္ရလွ်င္ လူ၊နပ္၊ ျဗမၼာ သတၱ၀ါအားလံုး ျငိမ္းခ်မ္းေပ်ာင္ရႊင္မွု ့အလံုးစံုကို ျဖည့္စည္းေပးႏွိုင္သည့္ ဘုံမိနပ္သံေျမ” ျဖစ္လာမည္မွာ ေျမၾကီးလက္ခပ္မလြဲေပ။

ယခင္သမိုင္းတေလွ်ာက္တြင္ ရခိုင္ဘုရင္မင္းျမတ္မ်ားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ျပန္ၾကည့္လွ်င္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ကာကြယ္အုပ္ခ်ဳပ္ႏွိုင္ရံုသာမက အေနာက္တြင္ ဘဂၤလား၊ မဂိုအင္ပါယာႏွင့္ အေရွ ့တြင္ သံလွ်င္၊ ပဲခူး၊ ဇင္းေမ (ယခု႔ ခ်င္းမိုင္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ) ႏွင့္ မာလာကာ (မေလးရွားႏိုင္ငံ) ကိုပင္လွ်င္ ၾသဇာသက္ေရာက္ ခဲ့ၾကသည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကသည္။ အာရပ္၊ ေပၚတူဂီ၊ ေဒ်(ခ်္) တို ့ႏွင္ သံတမံေရး၊ စစ္ေရးႏွင့္ ကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရ အပါအ၀င္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ သိပံၸနည္းပညာမ်ားကို ဖလွယ္ခဲ့ၾကသည္။ ဂ်ပန္ဆာမူရိုင္းမ်ားကိုပင္လွ်င္ ေၾကးစားစစ္သားမ်ား ခန္႔အပ္ကာ ဘုရင့္ကာကြယ္ေရးတပ္မ်ားကို အင္္အား ျဖည့္တင္းႏွိုင္ခဲ့သည္။

ေနာက္ဆံုးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ မဟာသမၼတရာဇာမင္းသည္ ႏိုင္ငံတကာ ဗဟုသုတျပည့္စံု သူတဦးျဖစ္သည္။ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္ စနစ္ကိုက်င္းသံုးကာ နန္းေတာ္ေရွ ႔တြင္ ဟစ္တိုင္မ်ားထားရွိျပီး ျပည္သူလူထုအသံ ကိုနားေထာင္ကာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ မင္းျမတ္တပါးျဖစ္ပါသည္။ မဟာသမၼတရာဇာမင္းႏွင့္ေခာတ္ျပိဳင္ ၁၇၇၆ ခုတြင္ အေမရီကန္တို႔သည္ အဂၤလိပ္ကို လြတ္လပ္ေရးေက်ညာခဲ့သည္။

၀ိထူရီယဘုရင္မၾသဇာကို ဖိဆန္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္ျပည္ဗမာလက္ေအာက္သို႔က်ေရာက္ျပီး သံုႏွစ္အၾကာတြင္ အေမရိကန္ေတာင္လွန္ေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ား ၁၇၈၇ ခုႏွစ္တြင္ ေဖလိတာဖီးယား၌ ဖြဲစည္းအုပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ ကို ေရးဆြဲကာ သမၼတစနစ္ကိုက်င့္သံုးခဲၾကသည္။ ၁၇၉၀ ခုျပင္သစ္ ေတာ္လွန္ေရးျဖင့္ လူ၀ီဘုရင္ကို ခါင္းျဖတ္ သတ္ကာ ျပည္သူ႕ နိုင္ငံေတာ္ မတည္ေထာင္မွီ ကတည္းကပင္ ရခိုင္တို႔သည္ စည္းမ်ဥ္းခံဘုရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စနစ္ကိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲတည္ေဆာက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ဲ့ၾကသည္။

အလားတူပင္ လက္ရွိကာလ ၂၁ ရာစု အမိ်ဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး၊ရခိုင္သမၼတႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ေရးကို ဦးေဆာင္ေနၾကေသာ ရခိုင္ေခါင္းေဆာင္းမ်ားသည္ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန၊ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံေရးအေျခအေန၊ ျမန္မာျပည္ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန၊ ဘ၀တူခ်င္း၊ ကခ်င္၊ ကရင္၊ မြန္၊ ရွမ္း၊ ကရင္နီႏွင့္ အျခားတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရ အေျခအေနႏွင့္ ရခိုင္တလူမ်ိဳးသားလံုး လိုလားခ်က္ဆႏၵကို သိနားလည္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ အိႏၵယႏွင္တရုပ္ အင္အားၾကီးထြားလာမႈ၊ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္ေသာ အေနာက္အုပ္စုႏွင့္ တရုပ္တို႔ စီးပြါေရး စစ္ေရး ႏိုင္ငံေရး အားျပိဳင္လာမႈ႕ေၾကာင့္ေပၚေပါက္လာ မည့္ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အလမ္းမ်ား။ တဖက္တြင္ရခိုင္မွ တရုပ္ႏိုင္ငံသို႔ေဖါက္လုပ္မည့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႔ ပိုက္လိုင္းၾကီးမ်ားႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ ၂၁ ရာစုေလာင္စာဆီ ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေပၚထြန္းလာမည့္ ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရႏိုးၾကားလာေသာ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ား၏ အေျခအေနကို အမွီအရဆုပ္ကိုင္ကာ လက္ရွိ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လမ္းစမ်ားကိုရွာေဖြမွသာလွ်င္ အက်ိဳးရွိမည္ဟု ယံုၾကည္ထားၾကသည္။ ဒီေရသည္လူကို မေစာင့္သကဲ့သို႕ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး အခြင့္အလမ္းမ်ားသည္လည္း ကြ်ႏွုပ္တို႔ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနလိမၼည္မဟွုတ္ေပ။ လုပ္သင့္ လုပ္ထိုက္ေသာ အလုပ္ကို လုပ္ရမည့္အခ်ိန္တြင္ရဲရင့္ ျပတ္သားစြာလုပ္ေဆာင္ၾကရေပလိမၼည္။

ရခိုင္တို႔သည္ ႏွစ္ေပါင္းငါးေထာင္ေက်ာ္ ကိုယ္ထီးကိုယ္နန္း ကိုယ့္မင္းကိုယ့္ခ်င္းႏွင့္ေနလာခဲ့ သည့္ေရႊေခာတ္၊ ႏွစ္ေပါင္းသံုရာနီးကပါး ခါးသည္းနာက်ည္းစြာ ကြ်န္ျပဳအုပ္ခ်ဳပ္ခံေနရသည့္ အႏွိမ္္ခံကြ်န္ဘ၀၊ ႏွင့္ လက္ရွိအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လွုပ္ရွားမႈ႔ ေခာတ္သမိုင္း၏ အနိဌာရံု၊ ဆိုးေမြ၊ ပဋိပကၡ၊ အက်ပ္ အတည္းမ်ားႏွင့္ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားသည္ ယခုအခါ စုစည္းေပါင္းဆံုကာ ရခိုင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး သမိုင္း စာမ်က္ႏွာသစ္ဖြင့္လွစ္ရန္ ေတာင္းဆိုေနျပီျဖစ္သည္။

ထိုအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးလမ္းစ မ်ားကိုရွာေဖြႏွိုင္ရန္ “ရခိုင္အမ်ိဳးသားနိုင္ငံေရး ပကတိျဖစ္စဥ္ကို နိုင္ငံေရအရ ရွု႕ျမင္ျခင္း (သုိ႔) အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး လမ္းစရွာေဖြျခင္း” စာတမ္းျဖင့္ အတိတ္၊ ပစၥဳပၸန္၊အနာဂါတ္ သံုးပိုင္းခြဲကာ အခန္း ၂၀ ျဖင့္ ေရးသားတင္ျပထားပါသည္။ ဆက္လက္ျပီး ရခိုင့္ဘုရင့္နိုင္ငံေတာ္ တည္တန္းစဥ္အခါက ႏိုင္ငံေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စစ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရး လူမႈေရး ႏွင့္ လူဦးေရတိုးပြားတို႔ကို ဆက္လက္ ေဖၚျပလားပါမည္။

(မွတ္ခ်က္) ။ ။ဤစာတန္းတြင္ထည့္သြင္းေရးသားတင္ျပခ်က္မ်ားသည္ စာေရးသူ၏အာေပၚသာျဖစ္သည္။ မည့္သည့္အဖြဲအစည္းႏွင့္မွ်မသက္ဆိုင္ေပ။

ညီညီလြင္ (၂၇၊၀၇၊၂၀၁၁)

ကမ္းေပ်ာက္သူ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 20 Oct 2011 04:04:00 +0000

ကံႀကမၼာေလာင္အိုနန္႕
ႏွလံုးသားရြက္လႊင့္သူ
မာယာလိႈိုင္းလံုးႀကား
ေဝဒနာမုန္းတိုင္းက
အလိႈင္းလိႈိင္းနန္႔ မာန္ဆင္
အခ်စ္ဆိုေရသမုဒ္ျပင္မွာ
အျပဳံးကိုအားကုန္ဖြင့္လို႔
ဇာေလာက္ပင္.....ငါကူးကူး
အို......ကမ္းျခီ
မင္းကို ဇာခါတြီဖို႕ေလး.....။

..................
ျမတ္ခိုင္

ၿပည္ပက်ဴးေက်ာ္သူ ဘဂၤလီႏွင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳးေရး အဓိကရုံး(၁၉၄၂)ၿဖစ္ရပ္မွန္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Tue, 27 Sep 2011 03:22:00 +0000

ၿပည္ပက်ဴးေက်ာ္သူ ဘဂၤလီႏွင့္ရခိုင္လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုံး(၁၉၄၂)ၿဖစ္ရပ္မွန္

(1942 )ခုႏွစ္ ကုလားရခုိင္ အဓီကရုဏ္း စတင္ၿဖစ္ရၿခင္း အေၾကာင္းတရားကား စစ္ေတြၿမိဳ႔မွ စတင္ ၿဖစ ္ပါြးေလသည္၊ အဂၤလိပ္တပ္ၿဖစ္ေသာ ရာခ်္ပုကုလားစစ္သားမ်ားက ရခုိင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကုိ အဓ မၼၿပဳက်င္႔ ရခုိင္အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ ကုလားအရပ္သားမ်ားႏွငိ႔ ပူးေပါင္း၍ အႏုိင္က်င္႔ နွိပ္စက္သတ္ၿဖတ္ ရာမွ မခံမရပ္ႏုိင္ၿဖစ္ၿပီး စတင္ၿဖစ္ပါြးလာရၿခင္းၿဖစ္ေလသည္။ ယင္းၿပသနာသည္ ေၿမပုံၿမဳိ႔နယ္၊မင္းၿပား ၿမိဳ႔နယ္၊ ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႔နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႔နယ္မ်ားသုိ႔ ကူးစက္သြားသည္။ ယင္းကိစၥကုိ ရခုိင္ႏုိင္င ံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ၾကေသာ ဦးပညာ သီဟ ၊ ဦးသာေက်ာ္(ဘုံေဘာက္)တုိ႔က ၿပန္ေၿဖေပးသၿဖင္႔ အထက္ပါၿမိဳ႔မ်ားမွာ ေအးေဆးၿငိမ္သက္သြားခဲ႔ပါသည္။အထက္ပါၿမိဳ႔နယ္မ်ားမွ ထြက္ေၿပးၾကေသာ ကုလားမ်ားႏွင္႔ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ုနယ္မ်ားမွ ပညာတတ္ကုလားေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႔သည္ ယင္းေဒသရွိ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင္႔ ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ ေခ်မႈန္းသုတ္သင္ သတ္ၿဖတ္ၾကရန္ ႏိႈးေဆာ္စည္းရုံးၾကေလသည္၊ ယင္းအခ်ိန္တြင္ (ေမဂ်ာ ေက်ာ္ခုိင္)သည္ ၄င္းကိစၥကုိ ထိမ္းသိမ္းရန္ စစ္ေတြၿမိဳ႔မွ ကုလားေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ေသာ ဦးယာဆိန္း (ေရွ႔ေန) ဦးဆူတန္မာမတ္ ဦးဘုိ းခိုင္ စေသာသူမ်ားႏွင္႔ ၾကိဳးပမ္းေသာ္လည္း မေအာင္ၿမင္သည္႔ အၿပင္ (ေမဂ်ာ ဦးေက်ာ္ခုိင္ )ကုိယ္တုိင္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႔နယ္ ဂူတာၿပင္ေက်းရြာတြင္ ကုလားမ်ား၏ ပစ္ခတ္လုိက္ေသာ ေသနတ္ဒဏ္ရာၿဖင္႔ ေသဆုံးသြားရေလသည္။ (၁၉၄၂)ခုနွစ္ ေမလတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ရွိ ကုလားေက်းရြာ အားလုံး သည္ လူစုရုံးၿပီး လက္နက္ကုိင္မ်ားကုိင္ေဆာင္လွ်က္ ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ တုိုိက္ခုိက္ဖ်က္ ဆီး မီး ရိႈ႔ၿခင္းမ်ား စတင္ၿပဳလုပ္လာၾကသည္၊ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ ၀ုိင္းထားၿခင္း ၊ လမ္းတံတားမ်ားအား ၿဖတ္ ေတာက္ဖ်က္ဆီးထားၿခင္းတုိ႔ ၿပဳလုပ္ၾကသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ကုိ ဒုတ္ ဒါး လက္နက္ ကုိယ္စီၿဖင္႔ ၀ုိင္း ရံထားသည္႔ အင္အားမွာ(၂၀၀၀၀)ႏွစ္ေသာင္း ေက်ာ္ ေက်ာ္ ေလာက္ရွိမည္ဟု ခန္းမွန္းၾကသည္ ။၊ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ၀င္ေပါက္ ထြက္ေပါက္ အားလုံးကုိ ပိတ္ဆုိ႔ထားၾကသည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ ပတ္၀န္း က်င္ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း ကုလားမ်ား ၀ုိင္း၀န္းထုိးခုတ္ၾကသည္ဟု သတင္းမ်ားၾကားၾကရသည္။ ဒါးဒါဏ္ရာႏွင္႔ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔ေပၚသုိ႔ တက္လာေသာ သူမ်ားမွာလည္း မနည္းလွပါ၊ေမာင္ေတာၿမိုဳ႔ အလယ္ရြာက ဟုထင္ပါသည္ အိမ္ေထာင္စုတစ္စု မနက္(၄နာရိ)ေလာက္တြင္ ဘူးသီးေတာင္သုိ႔ ေဖါက္ထြက္ေၿပးၾကရာ  ကညင္တန္းမွာ ကုလားမ်ား ခုတ္လြတ္လုိက္ေသာ ေၾကာင္႔ ပါသြား ေသာ ပစၥည္းမ်ားအားလုံးလည္း လုယူခံရၿပီး ေသြးသံရဲရဲ ၿဖင္႔ ၿမိဳ႔ထဲသုိ႔ ၿပန္၀င္ေၿပးလာသည္ကုိ ေတြ႔ရွိခဲ႔ရ သည္။

ယင္းေန႔ မုိးလင္းသည္႔အခ်ိန္မွ စ၍ ရရာပစၥည္းမ်ားကုိ ထုတ္ပုိးၿပီး ထြက္လာခဲ႔ၾကရာ လမ္းမ်ား ေပၚတြင္ မိမိကဲ႔သုိ႔ အထုတ္အပုိးမ်ားၿဖင္႔ ဟုိဟုိ ဒီဒီ ေၿပးလြားေနၾကေသာ ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္လန္ ႔ေနၾကသည္႔ ရခုိင္အုပ္စုလုိက္အုပ္စုလုိက္ ေတြ႔ရပါသည္၊ ယင္းအခ်ိန္က အစုိးရက ခ်ိတ္ပိတ္ ထား ေသာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း ကြက္လပ္တြင္ လူ(၅၀၀၀)ေလာက္ စုမိလာၾကသည္၊ ေၿမာက္ဖက္ပုိင္ ကညင္ေခ်ာင္းရြာမ်ားမွ လူမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႔နွင္႔နီးေသာ ေတာင္ပုိင္းရြာမ်ားၿဖစ္သည္႔ ေမွာ္၀င္ရြာ ၊မက်ီးေခ်ာင္းရြာ ၊ ေရဖုန္းၿပင္ရြာ၊ ပန္းေတာၿပင္ရြာ စေသာ ရခုိင္ရြာမ်ားမွ လူမ်ားကို လည္းေတြ႔ရပါသည္။ အသက္ေဘးကုိ ေၾကာက္ရြံေနၾကေသာ လူအုပ္ၾကီးသည္ ကေလးငုိသံ လူၾကီး ဆူညံသံမ်ားႏွင္႔ ပြက္ပြက္ညံေနသည္၊ ထုိေန႔က စက္ရွင္တရားသူၾကီး ဦးေအာင္သာေက်ာ္ ဘူးသီး ေတာင္ေငြတုိက္မွ ေငြမ်ားကုိ သိမ္းဆည္းရန္ႏွင္႔ ေမာင္ေတာကုိ ကုလားမ်ား၀ုိင္းရံထားေၾကာင္း သိရ၍ အကူအညီေပးရန္ ေရာက္ရွိလာၿခင္းၿဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။ ဥိ၊းေအာင္သာ ေက်ာ္က ဘူးသီးေတာင္ သုိ႔ ပုိ႔ေပးမည္ဟု ေၿပာသည္၊ ဘူးသီးေတာင္သို႔သြားရန္ ေစာင္႔ေနၾကစဥ္ မိုးသက္ေလၿပင္းက်ၿပိး မိုးအ ၾကီးအက်ယ္ ရြာေနေသာေၾကာင္႔ ဘူးသီးေတာင္လမ္းပိတ္ေနေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္၊ စစ္သားအ ေစာင္႔အေရွာက္ႏွင္႔ မသြားပါကလည္း သတ္ရန္ လမ္းတေလွ်ာက္လုံး ကုလားမ်ား ေစာင္႔ေနၾက ေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္၊

မနက္(၉)နာရီေလာက္တြင္ ဥိီးေအာင္သာေက်ာ္က နတ္ၿမစ္ တစ္ဖက္ကမ္း တကၠနက္သုိ႔ ပုိ႔ေပးရန္ ၾကိဳးစားမည္ၿဖစ္ေၾကာင္းေၿပာပါသည္၊ ေန႔လည္(၁၂)နာရီေလာက္တြင္ ေအာင္သာေက်ာ္ ႏွင္႔အတူ အဂၤလိပ္စစ္ဗုိလ္ ေတလာ ႏွင္႔ နီေပါ ေဂၚရခါးစစ္သား ေရာက္လာၿပီး ေမာင္ေတာသေဘၤာဆိပ္သုိ႔ ပုိ႔ေပးပါသည္၊ အာရကန္ ဖလုိတီလာ ကုမၼဏီပုိင္ သေဘၤာၿဖင္႔ အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ေၿပးဆြ ဲေသာ္လည္း မႏုိင္မနင္း ၿဖစ္ေနေလရာ ေလွသန္ဗာန္မ်ားႏွင္႔ လည္း ပုိ႔ေပးၾကသည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ တစ္ဖက္ကမ္း ယခု ဘဂၤလားေဒခ္႔် ႏုိင္ငံ တကၠနက္သုိ႔ ေရာက္ ၍ ညဖက္တြင္ ေတာက္မီးလွ်ံမ်ားတ လိမ္႔လိမ္႔ တက္လာသည္ကုိ ေတြ႔ၿမင္ရေလသည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မရွိသည္႔ေနာက္ ပုိင္း ကုလားမ်ား ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ၀င္ေရာက္ လာၾကရာ ရခုိင္အိမ္မ်ားတြင္ ရွိေသာ ဆန္ ဆီ ဆား ပုဂံ ခြက္ေယာက္ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာက မ်ားပါမက်န္ စိတ္တုိင္းက် ယူငင္ၾကၿပီး ေနာက္ အိမ္မ်ား ေက်ာင္းမ်ားကုိ မီးရိႈ႔ၾကေလသည္၊ ဤအေရးအခင္းတြင္ နတ္ၿမစ္ကမ္းေၿခမွ ေက်းရြာမ်ား ၿဖစ္ၾကေသာ ငါးခူရ ၊ ၿခံၿပင္ ၊ရြက္ညိႈးေတာင္၊ သရက္အုပ္၊ စေသာ ေက်းရြာမ်ားသည္ ေလွမ်ားၿဖင္႔ နတ္ၿမစ္တစ္ဖက္ ကမ္းသုိ႔ ထြက္ေၿပးလြတ္ေၿမာက္ၾကေသာ္လည္း ကမ္းေၿခႏွင္႔ ေ၀းေသာ ရခုိင္ေက်းရြားဘားလုံူးသည္ ရြာလုံးကၽြတ္ အသတ္ခံခဲ႔ရေလသည္၊ အခ်ိဳ႔ရြာမ်ားသည္ မယူေတာင္တန္းကုိ ၿဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဘူးသီး ေတာင္ ေက်ာက္ေတာ္ ေၿမာက္ဦးနယ္မ်ားသို႔ လက္လြတ္ထြက္ေၿပးၾကေသာသူမ်ားသည္ ဘူးသီးေတာင္ လက္၀ဲတက္ရြာ မွ ကုလားမ်ား ခုတ္၍လည္းေကာင္း ၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေတာင္ပုိင္းတြင္ အသက္ရွင္ လြတ္ေၿမာက္ေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာ မရွိသေလာက္နည္းပါးသည္ အားလုံးရြာလုံးကၽြတ္ ခုတ္သတ္ခံခဲ႔ရသည္၊ အလယ္သံေက်ာ္ ရဲစခန္းကုိ လက္နက္သိမ္းပုိက္ၿပီး ရဲသားအားလုံးႏွင္႔ ေက်းရြာ သားမ်ားအားလုံး ကုိ သတ္ၿဖတ္ပစ္လုိက္ၾကသည္၊ တပ္ထုံးၿပင္ ေက်းရြာအတြင္း ရွိသမွ်ကေလး
လူၾကီး မ်ား သည္ ရြာကုိ ကုလားမ်ား ၀ုိင္းရံထားေသာအခါ ဘုန္းူၾကီးေက်ာင္းသုိ႔ ေၿပး၀င္ခုိလံႈၾကေလ သည္၊ထုိအခါ ကုလားမ်ားသည္ ရြာသားမ်ားႏွုင္႔ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကုိပါ မီးရိႈ႔လုိက္သၿဖင္႔ကေလးလူၾကီး မိန္းမ ဘုန္းူၾကီး ကုိရင္ ဖုိးသူေတာ္ အားလုံး (၅၀၀)ေက်ာ္ အရွင္လတ္လတ္ မီးရိႈ႔ သတ္ၿဖတ္ၿခင္း ခံခဲ႔ရေလသည္၊ တဖန္ (၁၉၄၂)ခုနွစ္ ဇြန္လတြင္ ဗိုလ္ရန္ေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ဗမာ႔ လြတ္လပ္ ေရးအဖြဲ႔သည္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႔ကုိ သိမ္းပုိက္ေသာအခါ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းရွိ ၿဖစ္ပြါးလ်ွက္ရွိေသာကုလားရခုိင္အဓိကရုဏ္းႏွင္႔တပ္ေၿပးကုလားမ်ား၏ဆူပူေသာင္းက်န္ူးမႈကုိ ၿငိမ္းခ်မ္း ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ေမာင္ေတာၿမို႔ဳနယ္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္က် ဘဂီလီကုလားမ်ား ႏွင္႔ ဆက္သြယ္ခဲ႔ရပါသသည္၊ ၄င္းတုိ႔၏ ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ ဗုိလ္ရန္ေအာင္ ဗိုလ္မ်ိဳးညြန္႔တုိ႔ ေခါင္းေဆာင ္ေသာ တပ္စိတ္တစိပ္ ကို ေစလြတ္၍ ခ်စ္ၾကည္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ေစ႔စပ္ကမ္းလွမ္းရန္ ကုလား ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင္႔ ေစလြတ္လုိက္ေလသည္၊ ယင္းေန႔တြင္ ကညင္တန္းေက်းရြာ အူရဒူေက်ာင္း (ယခု အထကေက်ာင္း၀င္း ပလီေနရာတြင္ ကုလားေခါင္း ေဆာင္းမ်ားက ခ်စ္ၾကည္ေရး ထမင္းပြဲ တစ္ပြဲ တည္ခင္းလုိသည္ဆိုသၿဖင္႔ ပါလာေသာ လက ္နက္မ်ားကုိ တစ္ေနရာတြင္ စုပုံထား ေလသည္၊ ထမင္းစားေနစဥ္ပင္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားေသာ သူမ်ားက ဗုိလ္ရန္ေအာင္တုိ႔အဖြဲ႔ကုိ ၀ိုင္း၀န္း ခုတ္ၾကသၿဖင္႔ အုပ္ခ်ဳပ္သူ တပ္မေတာ္အရာရွိ ႏွစ္ဦးႏွင္႔ ေနာက္ပါအားလုံး ေသဆုံးၾကရေလ သည္၊ (၁၉၄၂)ခုႏွစ္ ကုလား ရခုိင္ အေရးအခင္းတြင္ (ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေၿမာက္ပုိင္းတြင္ လုံး၀ၿပန္လည္ ထူေထာင္ၿခင္း မၿပဳႏုိင္ဘဲ ၿပိဳပ်က္ ဆုံးရံႈးသြားေသာ ေက်းရြာမ်ားစာရင္း ႏွင္႔ အိမ္ေၿခစာရင္းမွာ ေအာက္ပါ အတုိင္းၿဖစ္ပါသည္၊

(၁) သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ ( အိမ္ေၿခ ၂၀ ) (၂)ကံၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၃ ) (၃)ေရဖုန္းၿပင္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၅၀ ) (၄) ပန္းေတာၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )

(၅) ေမာင္ဦးရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၆) ခြဆုံၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )

(ရ) ၿပင္ၿဖဴရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ ) (၈)ဒုိးတန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀၀ )

(၉) သက္ေကၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀) (၁၀)၀က္ပုိက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)

(၁၁) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ( အိမ္ေၿခ ၂၅) (၁၂) ပုဏ္ဏားဆပ္ ရြာ(အိမ္ေၿခ ၆၀)

(၁၃) သဲေခ်ာင္းရြာသစ္ (၁၄) ငန္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀) (၁၅)ဒါၾကီးစားရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)

(၁၆)ေက်ာက္ၿပင္ဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၁၇)ၿပင္ၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ ) (၁၈) ေရခပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)

(၁၉)ငါးစားၾကဴးရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀ ) (၂၀) ေၿပာင္ပစ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀) (၂၁)ၿပင္ရွည္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )

(၂၂) ဖရုံေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၂၃) ဆင္ေသၿပင္အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၂၄) ဆင္ေသၿပင္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ၂၀)

(၂၅) သဲၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၂၆) ၿပားသားမဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ ) (၂၇) ေတာင္ဖက္ရြာ (အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ

(၂၈) ေဖါက္က်ီေတာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၂၉) အထက္ေဘာ္တူလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၂ ) (၃၀)အင္တူလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)

(၃၁) အင္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၃၂) အဂၤါဖ ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀) (၃၃) ကာလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀)

(၃၄)လေဘာ္၀ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၆ ) (၃၅) ဒုံးေက်ာ္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၂ ) (၃၆) သက္ေကၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၅ )

(၃၇) ဂ်ိတ္ခ်ိဳင္ (အိမ္ေၿခ ၄၀) (၃၈)ကုိင္စူးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၄ ) (၃၉) တပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)

(၄၀) အလယ္ေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၈၂) (၄၁) ေမာင္ေရြဇံရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀) (၄၂) သာဒုိးလွရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)

(၄၃) တပ္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀) (၄၄) ဆင္ၿပကြင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၄၅) ေရႊဒုိင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၆ )
(၄၆)ေရခ်မ္းေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၄၀) (၄၇) ငါးခ်မ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၃ ) (၄၈) ရဲေအာင္စံရေဖြရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၄၉)ေၾကာင္နေဖ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀) (၅၀)ေၾကာင္နေဖ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ ) (၅၁) ခ်က္စူရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )

(၅၂) အရိုးက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၅၃) ေက်ာ္ထြီးေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀) (၅၄) အင္းေခ်ာင္းအထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၈) (၅၅)အင္းေခ်ာင္းေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၆ ) (၅၆) ေရႊဖီဦးဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ ) (၅၇)ေထာက္ကလန္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၈ ) (၅၈)ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၆ ) (၅၉) ေတာင္ၿပိဳလက္ယာရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၈ ) (၆၀)ေဒးတန္းညာ (ရခုိင္ရြာ) (အိမ္ေၿခ ၂၂)

(၆၁) ကြမ္းသီးပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၂ ) (၆၂) က်မ္းေထာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ ) (၆၃) တန္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၈ )

(၆၄) စံထြန္းဦးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ ) (၆၅) အေရွ႔ ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ ) (၆၆) အေနာက္ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ ) (၆၇) သူလူေတာင္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ ) ၆၈) သံခုံရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၆၉) မၿဖဴမရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)

(၇၀) ကုံးတက္ရြာ (အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ ) (၇၁) ခင္ၿပိဳသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀) (၇၂)ေရႊငင္ေခ်ာင္းအထက္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၄၀ )

(၇၃) ငရန္႔ေခ်ာင္းရြာ ၅၀ ) (၇၄)သစ္တုံးနားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀) (၇၅) ပန္းေရႊေအာင္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )

(၇၆) ေရႊလွခုိင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀) (၇၇) တမန္းသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀) (၇၈)ခ်ဒုိးရီရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )

(၇၉) သာေအာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ ) (၈၀)ေလာင္းပတ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀) (၈၁) ၀က္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၀၀ )

(၈၂)ၾကက္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၈၃) ကၽြဲသေဘာက္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )(၈၄) ကၽြဲသေဘာက္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀ )

(၈၅) ေက်ာက္တန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ ) (၈၆)စိမ္႔ေတာၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ ) (၈၇) ေဂၚဒူရ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )

(၈၈) ေဂၚဒူရ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ ) (၈၉) ကၽြန္းေပါက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ ) (၉၀) တရိမ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅၀ )

(၉၁)တင္သာရရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ ) (၉၂)သဲေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ ) (၉၃) ငွက္ေပ်ာ႔ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )

(၉၄)ငါးစံေဘာ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀ ) (၉၅) လက္ဖြဲက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀) (၉၆) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )

(၉၇)ရဲေအာင္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၀) (၉၈) ေရေနာက္ငါးသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ ) (၉၉) မီးေက်ာင္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )

ရြာေပါင္း ကုိးဆယ္႔ကုိးရြာ ရွိ ရခုိင္ရြာမ်ားမွာ ကုလားယုတ္တုိ႔ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ၿဖတ္ၿခင္းကုိ ခံၾကရေလသည္ ၊ ထိုထုိေသာ ရြာမ်ားမွ သက္ရွိဆုိ လွ်င္ ေခြးတစ္ေကာင္ေတာင္ အၿပင္ကုိမထြက္ဘဲ ေသပြဲ၀င္ခဲ႔ၾကရသည္၊ ထုိအၿပင္ ရြာလုံးကၽြတ္ ကုလားသတ္ၿဖတ္ခံရ၍ အိမ္ေၿခအလုိက္ စနစ္တက် ေကာက္ခံရွာေဖြ မရရွိေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာလည္း  အလြန္မ်ားၿပားသည္ကုိ ေတြ႔ရပါသည္ ၊
၄င္းေက်းရြာမ်ားမွာ

(1) ေဘာ္ဒုလာေအာက္ရြာ (2) ဒုိင္းပုိင္ရြာ (3) ခုိင္ဦးဖရြာ

(4)သာၾသေအာင္ ရြာသစ္ (5)တပ္ေခ်ာင္းေခ် တီစားရြာ (6) မိမင္းသာဖရြာ

(7)ေရႊဒုိင္ရြာ (8)ေတာင္ပုတ္ရြာ (9) လမုံ႔ကုိင္းရြာ
(10)ေ၀လာေဂါင္းတုံးရြာ (11) သလူေခ်ာင္းရြာ (12) ရဲေဘာ္ဦးရြာ

(13)သဲနီရြာ (14)ေၾကာင္ခုိးရြာ (15) ငါးရံေခ်ာင္းရြာ (16)မီးေခ်ာင္းခုတ္ရြာ (17)သစ္တုံးနားရြာ (18)မိႈင္းစရီရြာ

(19)ဘဲရုပ္ရြာ (20)ေက်ာက္ၿပင္လွရြာ (21)ေမာင္ဆိပ္ရြာ

(22)ဖက္၀န္းေခ်ာင္းရြာ (23)ဂါရာၿပင္ရြာ (24)၀က္က်ိန္းေခ်ရြာ

(25)စံကားပင္ရင္းရြာ (26)ငၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (27)နတ္ေက်ာက္ရြာ

   (28)ၿပိဳင္ေခ်ာင္းရြာ                                  (29)ၾကင္ေဖၚရြာ (30)ေအာင္လွၿဖဴရြာ
    (31)သေဘၤာလွရြာ           (32)မီးတုိက္ရြာ (33)နံသာေတာင္ရြာ             (33) ကြမ္းေတာင္ရြာ
(34)ေဂၚဒူရသဲေခ်ာင္းရြာ                (35)ဆင္အုိးရြာ                                                          (36) ေက်ာက္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ
(38)ဂန္႔ဒရံရြာ    (39)ၿဂစ္ေခ်ာင္းေအာက္ရြာ                                   (40)သစ္သီးပင္အလယ္ၿပင္ရြာ
(41)ေလာင္းဒုံေစတီၿပင္ရြာ           (42)ဟန္စားမရြာ (43) ငါးခူရေခ်ာင္း၀ရြာ
   (44)က်ာေခါင္းေထာင္ရြာ (45)ေမာင္လံုးဖရြာ                                               (46)ၾက က္ရိုးၿပင္ရြာ

(47)ငန္းေခ်ာင္းရြာ (48)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာၾကီး (49)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာေခ်

(50)ခ်စ္စံဖရြာ (51)ေနပူခံရြာသစ္ (52)ေနပူခံ ရြာေဟာင္း

        (53)ေမာင္ႏွမသဲေခ်ာင္းရြာ             (54) ေခ်ာင္းေၿမာက္ရြာ                                  (55)သလူေခ်ာင္းရြာ
        (56) ရြာူသစ္ေကရြာ                         (57)မဂၤလာၾကီးေက်းရြာ    (58)ေက်ာက္ေလွက ားရြာ
        (59)စပ္ခ်ကုန္းရြာ    (60)သဲၿဖဴကၽြန္းရြာ    (61)မင္းက်ိဳးေခ်ာင္းရြာ
        (62)ရီဖုန္းၿပင္ရြာ    (63)ခြဆုံၿပင္ရြာ                                               (64)သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ
        (65)ကင္းေခ်ာင္းရြာ (66)အတြင္းကင္းေခ်ာင္းရြာ                             (67)ကံၿပင္ရြာ

(68)က်ိးကန္းၿဖဴရြာ (69) ေမွာ္၀င္ရြာ (70)ၿဂင္းေခ်ာင္းရြာ
(71)လင္းဘားကုန္းရြာ (72)ေဇာ္မတက္ရြာ

(73) ငါးခူရ ေတာင္ရြာ

(74)ခ်ီးစားရြာ (75)အေပါက္၀ရြာ

(76)လာလီရြာ

(77)စိန္ပန္းရြာ (78)တုံးေခ်ာင္းအထက္ရြာ

(79)တုံးေခ်ာင္းေအာက္ရြာ (80) ကာဒီရြာ

(81)အုန္းူပင္ရင္းရြာ (82)ဒိုးတန္းရြာ

(83)ကညင္တန္းရြာ

(84)အလယ္သံေက်ာ္ ရြာေဟာင္း (85)ၾကန္ေခ်ာင္းရြာ

(86)သဂၤနက္ရြာ (87) ေက်ာင္းေတာင္ရြာ

(88)တပ္ထုိးၿပင္ရြာ (89)ၿမင္းလြတ္ေခ်ာင္းရြာ

(90)ၿမီေခ်ာင္းရြာ (91)ေရွာက္ကုိင္းရြာ (92)ေက်ာက္ပန္းဒူရြာ

(93)ေဗာဓိကုိင္းရြာ (94)ေရႊေမာင္ရြာ

(95)အတြင္းၿပင္ရြာ (96)ၾကံတန္းေခ်ာင္းရြာ

(97) အင္းဒင္ၾကီးရြာ (98)အင္းဒင္ေခ်ရြာ

(99)သ၀င္ေခ်ာင္းရြာ (100)ကုိးတန္ေကာက္ရြာေခ်

(101)သ်ိန္ခါလီရြာ (102)ဒုံးပုိက္ရြာ

(103)ဆင္၀ပ္ရြာ (104) ေအာင္လွဖ ရြာ

(105) ေဖါက္က်ီေခ်ာင္းရြာ (106)ေပါက္ေတာၿပင္ရြာ

(107) ကုန္းတန္းရြာ (108)ပဒင္းရြာ

(109) ေရတြင္းကၽြန္းရြာ (110)ခ်ရားတန္းရြာ

(111)၀ါးခ်ရြာ (112)ေညာင္ပင္ၾကီးအထက္ရြာ (113)ေညာင္ပင္ၾကီးေအာက္ရြာ (114) ဒါက္ရြာ

(115) လွပုိးေခါင္ရြာ

စုစုေပါင္း ရြာေပါင္း (115)ရြာတုိ႔သည္ အိမ္ေၿခစာရင္းအတိအက်မရဘဲ ကုလားမ်ား သတ္ၿဖတ္ခံရေသာ ရြာမ်ားၿဖစ္ၾကသည္။ ကုလားကုိ ယုံၾက ၊သနားၾက ၊ ကုလားဆုိင္က ၀ယ္စားၾက ၊ကုလားေရာင္းေသာပစၥည္းက ၀ယ္သုံးၾကမည္ဆုိလွ်င္္ ထုိထက္ဆုိးေသာ အၿဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရအုံး မည္ဟု
ယုံၾကည္မိပါသည္ အဘယ္ေၾကာင္႔ဆိုေသာ္ အထက္ပါ(1942 )အေရးအခင္းတြင္ ရခုိင္လူမ်ိဳး မ်ားသာ အသတ္ခံ ရသည္ ရခုိ္ိင္ၿပည္ေပ်ာက္မသြားေသးပါ ၊ကုလားမ်ား ၄င္းအခ်ိန္က စီးပါြးေရး အားမေကာင္းေသးပါ ေနာင္ၿဖစ္လာမည္႔ အေရးအခင္းရွိလာလွ်ၽႊင္ ကုလားမ်ားသည္စီးပြါးေရး အားေကာင္းလာပါက ရခုိင္ၿပည္ပါ ေပ်ာက္သါြးႏုိင္သည္ ။

မွတ္ခ်က္
စာရြီးသူအမည္ကို မသိ
Gmail မွ မဆင့္ရျခင္းျဖစ္သည္

ရခိုင္ဒုကၡသည္အေခ်သူငယ္မ်ား ပညာေရးႏွင့္ပက္သက္၍ ထုတ္ျပန္ခ်က္

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Mon, 26 Sep 2011 12:31:00 +0000

ရခိုင္ဒုကၡသည္အေခ်သူငယ္မ်ားပညာေရးႏွင့္ပက္သက္၍ထုတ္ျပန္ခ်က္

ေန႔စြဲ။ ။ စက္တင္ဘာလ ၂၇ ရက္ ၂၀၁၁ ခု႔ႏွစ္

၂၀၀၆ ခု႔ႏွစ္ ယူအင္ပညာေရးစစ္တန္းအရ ရခိုင္ျပည္တြင္ အေခ်သူငယ္ အေယာက္ ၁၀၀ လွ်င္၂၅ ေယက္သာ မူလတန္းေအာင္ခ့ဲၾကသည္။ ထို ၂၅ ေယာက္တြင္ ၃ ဦးသာ အလယ္တန္းေအာင္ျပီး ၁ ဦးမွ်သာ အထက္္တန္းကိုတက္ေရာက္ပညာ သင္ၾကားႏွိုင္ခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္လူငယ္ ၂၀၀၀ တြင္တစ္ဦးမွ်သာလွ်င္ ေကာလိပ္ တကၠသိုလ္ပညာကိုတက္ေရာက္သင္းၾကားႏွိူင္ေၾကာင္း ၄င္းစစ္တန္းမ်ားကေဖၚျပခဲ့ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ရခိုင္အေခ်သူငယ္မ်ား၏ ပညာေရးသည္ အာဖရိကတိုက္ရွိ အီသိယိုပီးယားႏိုင္ငံ၏ ပညာေရးႏွင့္ တထပ္တည္းနိမ့္က်လွ်က္ရွိပါသည္။ အနာဂတ္တြင္ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ပညာတပ္ လူငယ္မ်ားနည္းပါးလာမည့္ ရခိုင္ျပည္သည္ အခိုင္းအေစခံ၊ လက္ေ၀ခံဗမာကြ်န္ဘ၀ျဖင့္ လူလံုးမလွ ၀မ္းမ၀ဘဲ ေအာက္က်ေနာက္က်ျဖစ္ၾကရပါမည္။

၂၀၀၆ ခု႔ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ရခိုင္အေခ်သူငယ္မ်ား မေလးရွာနိုင္ငံ သို႔ေရာက္ရွိလာ ၾကပါသည္။ မ်ားစြာေသာ အေခ်မ်ားမွာ မိဘမ်ား၏လုပ္ငန္းခြင္မ်ား၌ ေနထိုင္ကာ ပညာဆက္လက္သင္ၾကားခြင့္ မရရွိၾကေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ANC-S & ARRC သည္ ၂၀၀၈ ခု႔ႏွစ္ကပင္စတင္ျပးီ ပညာေရးငံ့လင့္ေနၾကေသာ ရခိုင္အေခ်သူငယ္မ်ား ပညာဆက္လက္သင္ၾကားႏွိုင္ရန္ႏွင့္ အေမရိကား ဥေရာပတိုင္ျပည္မ်ားတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္မည့္ အေခ်မ်ား အတြက္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ပညာသင္ေပးႏွိုင္ရန္အတြက္ Arakanese Refugee Children Education Center (ARCEC-ရခိုင္ဒုကၡသည္အေခ်သူငယ္မ်ား ပညာေရးေက်ာင္း) ကိုဖြင့္လွစ္ကာ ေက်ာင္းအိပ္ေက်ာင္းေန အေခ် ၃၀ ေက်ာ္ကို ပညာသင္ၾကာေပးခဲ့ပါသည္။ ယခု႔အခါတြင္ ၄င္းေက်ာင္းမွ ပညာသင္ခ့ဲၾကသည့္အေခ်တခ်ိဳ႕မွာ အေမရိကားအထက္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္ပညာထူးခြ်န္သည့္အဆင့္ျဖင့္ ဆက္လက္ပညာသင္ၾကားလွ်က္ရွိၾကပါသည္။

သို႔ရာတြင္ အလြန္တရား၀မ္းနည္းဘြယ္ေကာင္းသည္မွာ ယခု႔အခါ မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ ရခိုင္ဒုကၡသည္ အေခ်သူငယ္ ေက်ာင္းမ်ား အားလံုးပိတ္ကာ တခ်ိဳ႕အေခ်မ်ားမွာ ခ်င္း၊ဗမာႏွင့္ ခရစ္ယံေက်ာင္းမ်ားတြင္ ပ်ံႏွံပညာရွာမွိ ေနၾကရပါသည္။ အမ်ားစု႔မွာေက်ာင္းဆက္မတက္ႏွိုင္ေတာ့ဘဲ မိဘမ်ား လုက္ကိုင္စါးေသာက္ ေနၾကသည့္ အလုပ္ရံု၊ စက္ရံု၊ ပန္းရံဆိပ္ ႏွင့္ နယ္လွည့္ေျပာင္းေရႊေနၾကရပါသည္။

ယခု႔ႏွစ္ႏို၀င္ဘာလတြင္ အေမရိကားႏွင့္ၾသစေတးလွ်ားႏိုင္ငံမ်ားက ဖြင့္လွစ္ ထားသည့္ HELP University (တကၠသိုလ္) တြင္း တကၠသိုလ္အဆင့္ သိပၸံႏွင့္ ၀ိဇာ ပညာမ်ားကို ယူအင္ရံုးအကူအညီျဖင့္ အရည္အခ်င္းျပည့္မွိသည့္ ွဒုကၡသည္မ်ားတက္ေရာက္ပညာသင္ၾကားခြင့္ရရွိၾကပါေတာ့မည္။ သို႔ေသာ္ထိုးေဖါက္ လုပ္ေဆာင္ေပးမည့္အဖြဲအစည္းမ်ားမရွိသည့္အတြက္ ရခိုင္လူငယ္မ်ား ယင္းတကၠသိုလ္တြင္ပညာ သင္ၾကားခြင့္ရရွိၾကသည့္အခြင့္အလမ္းမွာယေန႔ထိမေတြ႔ရေသးေပ။ ယင္းေသာျဖစ္ရျခင္းမွာ AAR ႏွင့္ ARRC ပူေခ်ာင္းရံုးမ်ား ကိုပိတ္ကာ ARRC KL တရံုးတည္းကို ARRC မေလးရွားဟုနာျပည္ေျပာင္လဲ၊ အႏွုပ္လကၡနာ ေဆာင္သည့္ ဆႏၵစြဲ၊ ကိုယ္က်ိဳးၾကည့္၀ါဒီမ်ား၏ လူလူခ်င္းတန္ဘိုးမထား၊ ကိုယ္ခ်င္းစါတရား နည္းပါးျခင္းမ်ား၏ ရလဒ္ ဆိုးေမြမ်ားသာျဖစ္ပါသည္။

ဦးစီးလုပ္ေဆာင္သူမ်ား၏ သားသမီးမ်ာ အဖိုးၾကီးသည့္ႏိုင္ငံျခားေက်ာင္းမ်ားတြင္ တက္ေရာက္ ပညာသင္ေနခ်ိန္တြင္ ဆင္္းရဲ၊မြဲေတ၊ ႏိုင္ငံမ့ဲ အေျခမ့ဲ မေလးရွာေရာက္ ရခိုင္ဒုကၡသည္ အေခ်သူငယ္မ်ားမွာ ပညာဆက္လက္သင္ၾကား ခြင့္မရဘဲ အနာဂတ္ေပ်ာက္ကြယ္ၾကရမည့္အေနအထားေသာ ဆိုက္ေရာက္လွ်က္ ရွိေပသည္။

မေလးရွား ယူအင္ရံုးသည္ အေခ်သူငယ္မ်ားပညာေရးကို အေလးထားကူညီအားေပးလွ်က္ရွိပါသည္။ ေက်ာင္းတေက်ာင္းလွ်င္ စါအုပ္ ခဲတန္ႏွင့္ပညာသင္ပစၥည္းမ်ားအျပင္ ရင္းဂင္းေငြ ၁၂၀၀၀ ကူညီေပးလွ်က္ ရွိပါသည္။ ရခိုင္အေခ်သူငယ္မ်ား၏ ပညာေရးႏွင့္ အနာဂပ္ကိုေရွ႕ရွုးေသာအားျဖင့္ ပညာသင္ေက်ာင္း တေက်ာင္း အျမန္ဆံုးျဖစ္ေျမာက္ေစရန္ မေလးရွားေရာက္ရခိုင္သူရခိုင္သားမ်ား ၾကိဳးစါးထူေထာင္ သင့္ပါေၾကာင္း ေလးျမတ္စြာတိုက္တြန္းႏွိုးေဆာ္အပ္ပါသည္။

ဗဟိုအလုပ္အမွု႔ေဆာင္ေကာ္မတိ

ANC-S & ARRC

မေလးရွားႏိုင္င

ရခိုင္သားတိ ဇာလုပ္သင့္ဗ်ာလ္လဲ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Mon, 26 Sep 2011 12:14:00 +0000

စာရြီးသူေရ ျမန္မာျပည္မွာ မြီးျပီးေက ႀကီးျပင္းလာသူ တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါေရ။ ယင္းတိုင္းျပည္ေရ ကမၻာမွာ အရက္စက္ဆံုးနန္႕ သက္တမ္းအရွည္ဆံုး အာဏာရွင္တိ သိမ္းပိုက္ထားေရ ႏိုင္ငံတခုပင္ျဖစ္ပါေရ။ က်ေနာ္စြာ ရခိုင္လူမ်ိဳးျဖစ္ပါေရ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕သည္ ျမန္မာျပည္မွာ တတိယလူဦးေရ အမ်ားဆံုးအျဖစ္ ၃ သန္းမွ ၄ သန္းအထိဟိဖို႕ ထင္ပါေရ။ ျမန္မာျပည္က တိုင္းရင္းသားတိနန္႕ အတူတူ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိလည္း လူ႕အခြင့္ေရး၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရရွိေရးနန္႕ ဒီမိုကေရစီရရွိေရးအတြက္ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ရာေက်ာ္တိုင္ေအာင္ တိုက္ပဲြဝင္နိန္ဂတ္ပါေရ။ ျမန္မာျပည္မွာ နီထိုင္ဂတ္ေတ တိုင္းရင္းသားတိထက္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ကၽြန္သက္အရွည္ဆံုးေလ့ျဖစ္ပါေရ။

ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ ရိုးသားျဖဴစင္မႈကို တန္ဖိုးထားပနာ တည္တ့ံခိုင္မာေရ မိသားစုဘဝကို တည္ေဆာက္ကတ္ပါေရ။ က်ေနာ္ရို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ဗုဒၶဘာသာကို သက္ဝင္ယံုႀကည္ျပီးေက ရင္းႏွီးေဖာ္ေရြမႈကို တန္ဖိုးထားေရပိုင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ နီထိုင္တတ္ေတ လူမ်ိဳးလည္းျဖစ္ပါေရ။ ေယေကေလ့ က်ေနာ္ရို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ စနစ္တက်ဖိႏွိပ္နီေရ စစ္အာဏာရွင္ န အ ဖ လက္ေအာက္မွာ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈစေရ အရာတိကို ေခါင္းပံုျဖတ္ခံနီဂါတ္စြာ နိန္႔စိုင္ပါဗ်ာလ္။ ရခုိင္ျပည္အတြင္းမွာ အၿခီစုိက္ထားေရ စစ္တပ္၏ လယ္ယာၿမီ သိမ္းယူမႈ ဥယ်ာဥ္ၿခံၿမီ သိမ္းယူမႈ အတင္းအဓမၼလုပ္အားပီး ေခၚေဆာင္မႈတိစြာလည္း နိန္႔စိုင္ျဖစ္ပ်က္နီေရအရာတစ္ခုပိုင္ ျဖစ္နီပါေရ။ State Peace and Development Council လို႕ ေျပာနိန္ဂတ္ေတ ႏိုင္ငံေတာ္အီးခ်မ္းသာယာေရးနန္႕႔ ဖြံ႔ျဖိဳးေရးေကာင္စီအစိုးရ၏ စစ္သားတိက ၿမိဳ႕ျပေက်းလက္ေဒသရွိ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတိကို ယူျပီးေဂ မဆမျဖစ္ေအာင္ ခ်န္ထားခစြာလည္း ေသာင္းနန္႔ခ်ီျပီးေဂ ဟိနီပါဗ်ယ္။ ယင္းပိုင္ မဟာဗမာလူမ်ိဳးႀကီးဝါဒက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိကို မ်ိဳးျပဳန္းေအာင္ genocide စီမံခ်က္ခ်နိန္ေရ Process ထဲမွာ ရခိုင္အမ်ိဳးသမီးတိကို စစ္လက္နက္အင္အားတစ္ခုအျဖစ္နန္႕ အသံုးခ်နိန္စြာလည္း ႀကာနိန္ပါဗ်ာလ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ တျခားတိုင္းရင္းသားတိနန္႔အတူတူ ပံုစံမ်ိဳးစံုနန္႕ စစ္အာဏာရွင္လက္ေအာက္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္ခံနိန္ရပါေရ။ ရခိုင္လူမ်ိဳးစြာ ထမင္းတနပ္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေအာင္မစားႏိုင္စြာလည္း ရခိုင္ျပည္ကို ေမာင္ဝိုင္း သိမ္းပိုက္ခေရ နိကစပနာ ေဒစစ္အာဏာရွင္ လက္ထက္ထိပါဗ်ာလ္။ ေဒပိုင္ရက္စက္ႀကမ္းႀကဳတ္ေတ န အ ဖ ေကာင္စီလက္ေအာက္မွာ သူရို႕၏ အမ်ိဳးသမီးတိဘဝ အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဒုကၡျမီျပင္မွာ လမ္းေယွာက္နီဂတ္ရပါေရ။

သူရို႕၏ ရင္သြီးေခ်တိျဖစ္ေတ သားသမီးတိအတြက္ ပညာသင္ႀကားခြင့္၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ခြင့္၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္တရားမွ်တေရး၊ ရခိုင္ဘာသာစကားကိုုသင္ႀကားခြင့္ရေရးအတြက္ ဇာပိုင္လုပ္ရဖို႕လဲဆိုစြာကို သူရို႕၏စိတ္ထဲမွာ ေတြးဆႏိုင္ဖို႕ အခ်ိန္ဟိႏိုင္ပါဖို႕သိလား။ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ရခိုင္ပါတီက အႏိုင္ရစြာမ်ားလို႕ စစ္အာဏာရွင္တစ္စုက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိကို စီးပြါးေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးနန္႕ ဘာသာေရးတိကို ပိုျပီးေက ထိန္းခ်ဳပ္လာေရ။ ယင္းအတြက္ေႀကာင့္လည္း ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ အစုလိုက္ အပံုလိုက္ ရြာလိုက္ ေျပာင္းရႊိပနာ ကခ်င္ ကရင္ ထိုင္းဘက္တိကို ထြက္ျပီး မိသားစုဘဝရပ္တည္ေရးတြက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္နီရေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရ စစ္အာဏာသိမ္းထားေရ တိုင္းရင္းသားတိထဲမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိစြာ လူ႕အခြင့္ေရးအရ အမ်ားႀကီး ခ်ိဳးေဖာက္အခံရဆံုးပါ။ ဇာနီရာကိုလားလား 11/ဆိုေက ေဖးသာေတာင္းေရ။ မဟုတ္ေက ကိုယ္နီေရ နီရာကိုလွည့္ျပန္ခိုင္းတတ္ေတ။ ေဒဂုဆိုေက ရန္ကုန္ကိုလာဖို႔အတြက္ ၁ လေလာက္ကပင္ တင္ႀကိဳပနာ ကားလတ္မွတ္ျဖတ္ထားရေရ အဆင့္ထိျဖစ္နီပါေရ။ ေဒပိုင္ရႊိေျပာင္းအလုပ္သမားတိမွာ က်န္ခေရ သူရို႕၏ သားမယားတိ စား၀တ္နီေရး၊ စီးပြါးေရး သားသမီးေခ်ရို႕၏ ပညာေရး၊ အားလံုးစိတ္ခ်မရ ျဖစ္လာေရ။ တဖက္က နီရာေျပာင္းလားေစာ္နန္႕ အလုပ္အကိုင္အတည္မက်မႈ၊ လူမႈေရးစေသာ အခက္ခဲရင္ဆိုင္ရမႈ၊ လုပ္ငန္းယွင္ရို႕၏ ေဂါင္းပံုျဖတ္ခံရမႈ၊ တျခားေသာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးတိကိုလဲ ရင္ဆိုင္ရမႈစေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာရို႕ေၾကာင့္ မိသားစုႏွင့္ပင္ ၀ီးကြာကင္းျပတ္လာလတ္ေတ အနီအထားတိကို တြိလာရေရ။ ယင္းေၾကာင့္ပင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ အနီအထိုင္ အစားအေသာက္ျမင့္မားေရး။ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိနန္႕ ရခိုင္ျပည္၏ အနာဂါတ္ လွပလာေရးမွာ အလြန္ပင္ စိုးရိမ္ရဖြယ္ျဖစ္လွ်က္ရွိသည္။ တိုင္းျပည္တခု၏ ၀င္ေငြဆံုးယႈံးမႈ လူအရင္းအျမစ္ဆံုးယႈံးမႈ၊ ရပိုင္ခြင့္ ခံစားရန္ဆံုးယႈံးမႈ စေသာေသာ အရာခပ္သိမ္းသည္ ရႊိေျပာင္းလုပ္သားမ်ား၏ အေတြးစိတ္ထဲမွာ ေတြးႏိုင္ပါဖို႕သိလား။

ေဒပိုင္နန္႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ ေပ်ာက္ကြယ္ဖို႕တြက္ စီစိုင္နိန္ေရ နအဖ၏ ျဖတ္ေလးျဖတ္ Process ထဲမွာ ရခိုင္လူမ်ိဳးတိ က်ေရာက္လားဗ်ာလ္လို႕ ထင္ပါေရ။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စစ္အာဏာသွ်င္ မႈဝါဒက သူရို႕၏ စစ္အာဏာသက္တမ္းရွည္ေရးနန္႕ ဗမာလူမ်ိဳး ႀကီးစိုးေရ ဝါဒျဖစ္လို႕ ရခိုင္လူမ်ိဳးရို႕၏ ပင္ကိုယ္သေဘာတိ အားလံုးကိုပင္ စြန္႔လႊတ္ရဖို႕ ျဖစ္လာေရ။ ယိုင္ေက်းမႈ ဘာသာစကား စာပီ အႏုပညာ အတတ္ပညာ အသိပညာတိကို ေဖၚထုတ္ခြင့္အေရးသည္ အေရာင္ညႈိးပါလတ္ေတ။ ေနာက္ဆံုး မိခင္ဘာသာစကားကိုေတာင္ ရခိုင္ျပည္မွာ သင္ႀကားႏိုင္ေရအခြင့္အေရးမယွိသိပါ။ ဂုေနာက္ပိုင္းမာ ရ၊တ၊ပ မွ ႀကိဳးစားနီေရလို႔ သိရပါေရ။ သို႕ေသာ္ ရခိုင္လူမ်ိဳးႏွင့္ ရခိုင္ျပည္သည္ကား ရင္လီးဖြယ္ရာ ေျမာက္မ်ားစြာကို သိမ္းပိုက္ရဆဲျဖစ္ေတအတြက္ န အ ဖ စစ္အစိုးရ ကမ္းေသာ လက္ဆင့္အမြီ သက္တမ္းတေယွာက္တြင္ ေမွ်ာ္လင့္စရာမဟိသည္ကို ထိုင္ေမွ်ာ္လင့္ပနာ ေအတိုင္း နလီဖို႔ဆိုပါလွ်င္ မည္သည့္အရာမွ် ျဖစ္လာဖြယ္မဟိပါေခ်….သို႕ေၾကာင့္ စာရီးသူ၏ အျမင္အရတင္ျပရပါလွ်င္ မိမိရို႕ ဘ၀ကို သမိုင္းတေခတ္ အျဖစ္ထူေထာင္ႏိုင္ပါက ရခိုင္ျပည္၏ အနာဂါတ္အေရးသည္ ေမွ်ာ္လင့္ ရႏိုင္စရာ ဟိပါသည္။ သို႕ေသာ္ က်ေနာ္ရို႕ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ဖူးသမွ် လုပ္ကိုင္ခဖူးသမွ် အရာမေရာက္ျဖစ္နီေစာ္တိကိုေလ့ ၾကားဂတ္ ျမင္ကတ္ သိဂတ္ သေဖါေပါက္ကတ္ပ်ယ္ ထင္ပါေရ။ ဆိုေရခါ….ရွိကို တခ်က္ေခ် ေမွ်ာ္ပနာ တစ္ေမွ်ာ္ေခ်ေလာက္ ၾကည့္ပနာ က်ေနာ္ရို႕ ဇာပိုင္လုပ္သင့္ဗ်ယ္ေလ ဆိုေစာ္ကို စိုင္းစားၾကည့္ေဂ အေကာင္းဆံုး အေျဖတခု ရႏႈိင္ပနာ…ရခိုင္ေခ်တိ ျမင္လာဂတ္ရဖို႔ အနာ ဂါတ္ ရခိုင္ျပည္၏ ပံုရိပ္တခုကို က်ေနာ္ရို႕စုေပါင္းဗ်ယ္ ရြီးဆြဲႏိုင္ဂတ္ပါလိေမ……..ျမင္ရဖို႔ေစာ္က အနာဂါတ္ Target ကို…က်ေနာ္ရို႕သိသင့္နီ ေစာ္က …ဇာလုပ္သင့္ဗ်ယ္လဲ………?

ကုိယ္ေတာ္ေခ်

Top countries in 1660 AD

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Mon, 26 Sep 2011 08:57:00 +0000

Top countries in 1660 AD

Rank Topic Wikipedia views
Oct 21 2010
1 China - Great Qing Empire 51498
2 Switzerland - Swiss Confederacy 38851
3 San Marino - Most Serene Republic of San Marino 24266
4 Burma - Kingdom of Burma 21206
5 Ethiopia - Empire of Ethiopia 16702
6 Cambodia - Kingdom of Cambodia 13549
7 Bhutan - Bhutan 10779
8 Tibet - Kingdom of Tibet 10352
9 Rwanda - Kingdom of Rwanda 7947
10 Burundi - Kingdom of Burundi 4250
11 Mogadishu - Sultanate of Mogadishu 2862
12 Ladakh - Kingdom of Ladakh 1880
13 Madurai - Madurai Nayak Kingdom 1404
14 Modena - Duchy of Modena and Reggio 1099
15 Lucca - Republic of Lucca 1088
16 Thanjavur - Thanjavur Nayak Kingdom 1009
17 Dahomey - Kingdom of Dahomey 871
18 Champa - Kingdom of Champa (Vassal of Annam) 738
19 Alderney - Lordship of Alderney (Vassal of England from 1660) 686
20 Minangkabau - Minangkabau Kingdom 633
21 Sulu - Sultanate of Sulu 426
22 Banten - Sultanate of Banten 386
23 Arakan - Kingdom of Arakan 305
24 Ternate - Sultanate of Ternate 298
25 Harar - Sultanate of Harar 297
26 Tonkin - Great Viet Realm 265
27 Badakhshan - Khanate of Badakhshan 257
28 Banjarmasin - Sultantate of Banjarmasin 222
29 Sumbawa - Sultanate of Sumbawa 181
30 Majeerteen - Sultanate of Majeerteen 173
31 Buton - Sultanate of Buton 159
32 Cirebon - Sultanate of Cirebon 155
33 Itza - Kingdom of the Itza Maya 147
34 Nagar - Principality of Nagar 135
35 Patan - Kingdom of Patan 130
36 Gorkha - Kingdom of Gorkha 130
37 Tidore - Sultanate of Tidore 124
38 Bemba - Bemba Kingdom 112
39 Chitradurga - Chitradurga Nayak Kingdom 108
40 Mataram - Mataram Sultanate 105
41 Anhalt-Dessau - Principality of Anhalt-Dessau (State of the Holy Roman Empire) 102
42 Gojjam - Kingdom of Gojjam (Vassal of Ethiopia) 99
43 Rembau - State of Rembau 78
44 Bima - Sultanate of Bima 71
45 Chitral - Kingdom of Chitral (Vassal of Badakhshan) 69
46 Cianjur - State of Cianjur 66
47 Bacan - Sultanate of Bacan 61
48 Sumedang - State of Sumedang 60
49 Kaffa - Kingdom of Kaffa 58
50 Goust - Republic of Goust 53
51 Keladi - Keladi Nayaka Kingdom 51
52 Couto Mixto - Couto Mixto (Small neutral territory between Portugal and Spain) 50
53 Buleleng - Kingdom of Buleleng 49
54 Naning - State of Naning 46
55 Sumenep - State of Sumenep 45
56 Luwu - Kingdom of Luwu 38
57 Jimma - Kingdom of Jimma 36
58 Anziku - Anziku Kingdom 30
59 Ennarea - Kingdom of Ennarea 28
60 Janjero - Kingdom of Janjero 26
61 Sanggau - Sultanate of Sanggau 26
62 Karagwe - Kingdom of Karagwe 26
63 Mandara - Mandara Kingdom 25
64 Bone - Sultanate of Bone 24
65 Loango - Kingdom of Loango 20
66 Southern Ming - Great Ming Empire 16
67 Konta - Kingdom of Konta 16
68 Garo - Kingdom of Garo 13
69 Bangkalan - State of Bangkalan 12
70 22x20px Flanders - County of Flanders (State of the Holy Roman Empire) 12
71 Wajo - State of Wajo 11
72 Welayta - Kingdom of Welayta 11
73 Tanette - State of Tanette 10
74 Tallo - Sultanate of Tallo 10
75 Anhalt-Harzgerode - Principality of Anhalt-Harzgerode (State of the Holy Roman Empire) 8
76 Golconda - Golconda Sultanate 8
77 22x20px Kartli - Kingdom of Kartli 7
78 22x20px Saxony - Electorate of Saxony (State of the Holy Roman Empire) 7
79 border|22px Landak - State of Landak 6
80 Sukadana - Sultanate of Sukadana 6
81 border|22px Genoa - Republic of Genoa 6
82 22x20px Poland-Lithuania Polish-Lithuanian Commonwealth 5
83 border|22px Ryukyu - Kingdom of Ryukyu (Vassal of Japan) 5
84 22px Transylvania - Principality of Transylvania 5
85 border|22px Hesse-Kassel (or Hesse-Cassel) - Langraviate of Hesse-Kassel (State of the Holy Roman Empire) 5
86 22x20px Kempten - Imperial Abbey of Kempten im AllgÃ¤u (State of the Holy Roman Empire) < 5
87 22x20px Kakheti - Kingdom of Kakheti < 5
88 22x20px Arenberg - Duchy of Arenberg (State of the Holy Roman Empire) < 5
89 22x20px Salzburg - Archbishopric of Salzburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
90 border|22px Kazakh Khanate - Kazakh Khanate < 5
91 Deli - Kingdom of Deli (Vassal of Aceh) < 5
92 border|22px Bukhara - Khanate of Bukhara < 5
93 Badung - Kingdom of Badung < 5
94 22x20px Hungary - Kingdom of Hungary < 5
95 border|22px Stavelot-Malmedy - Imperial Abbey of Stavelot and Malmedy < 5
96 22x20px Freising - Prince-Bishopric of Freising (State of the Holy Roman Empire) < 5
97 22x20px Palatinate-Neuburg - County Palatine of Neuburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
98 border|22px Buganda â€“ Kingdom of Buganda < 5
99 22x20px Brandenburg-Kulmbach - Principality of Brandenburg-Kulmbach (State of the Holy Roman Empire) < 5
100 22x20px Chur - Bishopric of Chur (State of the Holy Roman Empire) < 5
101 22x20px Guria - Principality of Guria (Vassal of Imereti) < 5
102 border|22px Sambas - Sultanate of Sambas < 5
103 22x20px Worms - Bishopric of Worms (State of the Holy Roman Empire) < 5
104 border|22px Bunyoro - Kingdom of Bunyoro-Kitara < 5
105 22x20px Russia - Tsardom of Russia < 5
106 22x20px Baden-Rodemachern - Margraviate of Baden-Rodemachern (State of the Holy Roman Empire) < 5
107 border|22px Sikkim - Kingdom of Sikkim < 5
108 22x20px Ragusa - Republic of Ragusa < 5
109 border|22px Ireland - Kingdom of Ireland (from May 8) < 5
110 22x20px Leuchtenberg - Landgraviate of Leuchtenberg (State of the Holy Roman Empire) < 5
111 22x20px OsnabrÃ¼ck - Prince-Bishopric of OsnabrÃ¼ck (State of the Holy Roman Empire) < 5
112 22x20px Luxembourg - Duchy of Luxembourg (State of the Holy Roman Empire) < 5
113 Sukapura - State of Sukapura < 5
114 border|22px Asahan - Sultanate of Asahan < 5
115 22x20px EichstÃ¤dt - Bishopric of EichstÃ¤dt (State of the Holy Roman Empire) < 5
116 22x20px LÃ¼beck - Bishopric of LÃ¼beck (State of the Holy Roman Empire) < 5
117 border|22px Pattani - Kingdom of Pattani (Vassal of Ayutthaya) < 5
118 22x20px Passau - Bishopric of Passau < 5
119 border|22px WÃ¼rzburg - Bishopric of WÃ¼rzburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
120 22x20px Hainaut - Duchy of Hainaut (State of the Holy Roman Empire) < 5
121 border|22px Klungkung - Kingdom of Klungkung < 5
122 22x20px Strasbourg - Prince-Bishopric of Strasbourg (State of the Holy Roman Empire) < 5
123 22x20px Brabant - Duchy of Brabant (State of the Holy Roman Empire) < 5
124 border|22px MÃ¼nster - Bishopric of MÃ¼nster (State of the Holy Roman Empire) < 5
125 Anhalt-PlÃ¶tzkau - Principality of Anhalt-PlÃ¶tzkau (State of the Holy Roman Empire) < 5
126 22x20px Joseon - Kingdom of Joseon < 5
127 22x20px Brixen - Bishopric of Brixen (State of the Holy Roman Empire) < 5
128 Viet Nam (Dai Viet) - Later Le Dynasty < 5
129 22x20px Paderborn - Bishopric of Paderborn (State of the Holy Roman Empire) < 5
130 22x20px Berchtesgaden - Imperial Abbey of Berchtesgaden (State of the Holy Roman Empire) < 5
131 22x20px Bamberg - Prince-Bishopric of Bamberg < 5
132 border|22px Kathmandu - Kingdom of Kathmandu < 5
133 22x20px Regensburg - Bishopric of Regensburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
134 22x20px Ellwangen - Imperial Abbey of Ellwangen (State of the Holy Roman Empire) < 5
135 22x20px Holy See (Sovereign entity without territory, conducted relations with several states) < 5
136 Corvey - Imperial Abbey of Corvey (State of the Holy Roman Empire) < 5
137 border|22px Plymouth - Plymouth Colony (Colony of England from May 8) < 5
138 border|22px Courland - Duchy of Courland and Semigallia (Vassal of Poland-Lithuania) < 5
139 22x20px Saxe-Lauenburg - Duchy of Saxe-Lauenburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
140 22x20px Lorraine - Duchy of Lorraine (State of the Holy Roman Empire) < 5
141 border|22px Cologne - Archbishopric of Cologne (State of the Holy Roman Empire) < 5
142 border|22px Persia - Persian Empire < 5
143 border|22px Khiva - Khanate of Khiva < 5
144 22x20px Mechelen - Lordship of Mechelen (State of the Holy Roman Empire) < 5
145 22px Castile and LeÃ³n - Kingdom of Castile and LeÃ³n < 5
146 22px Aragon - Kingdom of Aragon < 5
147 border|22px Muscat - Sultanate of Muscat < 5
148 22x20px Fulda - Imperial Abbey of Fulda (State of the Holy Roman Empire) < 5
149 22x20px Hildesheim - Bishopric of Hildesheim (State of the Holy Roman Empire) < 5
150 border|22px Milan - Duchy of Milan < 5
151 22x20px Speyer - Bishopric of Speyer (State of the Holy Roman Empire) < 5
152 22x20px LiÃ¨ge - Prince-Bishopric of LiÃ¨ge (State of the Holy Roman Empire) < 5
153 border|22px Ayutthaya - Kingdom of Ayutthaya < 5
154 22x20px Brandenburg - Electorate of Brandenburg (State of the Holy Roman Empire) < 5
155 Gowa - Sultanate of Gowa < 5
156 border|22px Antigua - Antigua (Colony of England, Scotland, and Ireland to May 8) < 5
157 Papekat - Sultanate of Papekat (from 1660) < 5
158 border|22px Bila - Bila Sultanate < 5
159 Bhadgaon - Kingdom of Bhadgaon < 5
160 22x20px Mainz - Archbishopric of Mainz < 5
161 border|22px Tuscany - Grand Duchy of Tuscany < 5
162 22x20px Guelders - Duchy of Guelders (State of the Holy Roman Empire) < 5
163 22x20px Styria - Duchy of Styria (State of the Holy Roman Empire) < 5
164 22x20px Japan - Empire of Japan < 5
165 22x20px Abkhazia - Principality of Abkhazia (Vassal of the Ottoman Empire) < 5
166 22x20px Tyrol - County of Tyrol (State of the Holy Roman Empire) < 5
167 22x20px Cossack Hetmanate - Zaporozhian Host (Vassal of Poland-Lithuania, the Russian Empire, and the Ottoman Empire) < 5
168 Gianyar - Kingdom of Gianyar < 5
169 22x20px Trent - Bishopric of Trent (State of the Holy Roman Empire) < 5
170 border|22px Benin - Benin Empire < 5
171 Sekadau - Sultanate of Sekadau < 5
172 border|22px Naples - Kingdom of Naples < 5
173 border|22px Parma - Duchy of Parma and Piacenza < 5
174 Limbangan - State of Limbangan (from 1660) < 5
175 22x20px Brunswick-WolfenbÃ¼ttel - Duchy of Brunswick-WolfenbÃ¼ttel (State of the Holy Roman Empire) < 5
176 border|22px Kalat - Khanate of Kalat < 5
177 border|22px Ankole - Kingdom of Ankole < 5
178 Luba - Luba Empire < 5
179 Bamoun - Bamoun Sultanate < 5
180 22x20px Mantua - Duchy of Mantua < 5
181 Dauro - Kingdom of Dauro < 5
182 border|22px Mysore - Kingdom of Mysore < 5
183 22x20px WÃ¼rttemberg-MÃ¶mpelgard - Duchy of WÃ¼rttemberg-MÃ¶mpelgard (State of the Holy Roman Empire) < 5

http://top-topics.thefullwiki.org/Top_countries_in_1660:_All

ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရး မေအာင္ျမင္ရေရ အေၾကာင္းတရားတိ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Tue, 05 Apr 2011 02:52:00 +0000

အဖိႏွိပ္ခံအာဏာရွင္ ႏုိင္ငံအမ်ားစုမွာ ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ကုိ ဆင္ႏြဲဖုိ႔လုိ႔ စုိင္းစားဆုံးျဖတ္လုိက္ေက အယင္ဆုံး လုပ္ကတ္စြာက ေလ့လာေရး ပုံစံကနိန္စၿပီးေက လုပ္ကတ္စြာကုိ တြီ႕ရေရ။ ေလ့လာေရးအုပ္စု (study group) အဆင့္ကနိန္ ေျမေအာက္ပါတီ၊ ပုံမွန္ပါတီဆုိၿပီးေက တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ အဆင့္ျမင့္လာတတ္တယ္။ အကြ်န္ရုိ႕ ရခုိင္ပါတီတိ၊ ဗမာျပည္က အျခားပါတီတိကုိ ေလ့လာၾကည့္လုိက္ေက ပါတီေထာင္ဖုိ႔၊ အဖြဲ႕ေထာင္ဖုိ႔ သူငယ္ခ်င္း၊ ရင္းႏွီးမိတ္ေဆြတိကုိ “မင္းပါဖုိ႔လား…လာ အစည္းအေ၀း တက္ဖုိ႔ လားမယ္” ပုံစံ ဆြဲေခၚၿပီးေက စုဖြဲ႕ တတ္ကတ္တယ္။ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚကုိ ထည့္သြင္း မစုိင္းစားဘဲ ရင္းႏွီးမႈကုိ အေျချပဳထားၿပီးေက ပါတီ၊ အဖြဲ႕အစည္းတိ ေထာင္ကတ္စြာကမ်ားေရ။ ယင္းပုံစံကုိ ရင္းႏွီးမႈကုိ အေျခခံေရႏုိင္ငံေရး (Friendship-based politics) လုိ႔ သုံးသပ္ခ်င္ေရ။ ဖဲသာရွိလူ ဘ႑ာေရးမွဴးတာ၀န္၊ နည္းနည္း အသက္ႀကီးလူ ဥကၠဌ၊ အေျပာအေဟာေကာင္းေရလူ စည္းရုံးေရးမွဴး ဆုိၿပီးေက လက္တန္း တာ၀န္တိကုိ ခြဲ၀ီကတ္စြာကုိလဲ တြီ႔ရေရ။ ယင္းပုိင္ပုံစံတိစြာ ရပ္ရြာ သာေရးနာေရးအဖြဲ႕တိအတြက္ ျပႆနာအႀကီးအက်ယ္ မရွိေကေလ့ တမ်ဳိးသားလုံးကုိ ဦးေဆာင္ပနာ တုိက္ပြဲ၀င္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းကတ္ေတ ေတာ္လွန္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီအတြက္ အမ်ားႀကီး စုိင္းစားဖုိ႔လုိလာေရ။

ပပြင့္လလင္း ေ၀ဖန္ရဖုိ႔ဆုိေက လက္ဟိ ရခုိင့္ေတာ္လွန္ေရး လမ္းေၾကာင္းမွာ အားရစရာတိေတာ့ ေကာင္းမတြီ႕ရ။ ယကေလ့ တခုအားေကာင္းလာစြာက ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးကုိ လူငယ္တိ၊ ေက်ာင္းသားတိ အယင္ခါထက္ စိတ္၀င္စားမႈ ျပလာစြာကုိ တြီ႕ရစြာ ျဖစ္တယ္။ ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က်ပါ၀င္ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေကေတာင္ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးစြာ ေလ့လာစရာ တခုအျဖစ္ သေဘာထား လာကတ္စြာကုိ ျမင္တြီ႕လာရေရ။ ယင္းခ်င့္က ေကာင္းေရအခ်က္တခု ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခုက သတင္းနည္းပညာ အက်ဳိးေက်းဇူး ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ လူငယ္တိစြာ အယင္ခါထက္ တေယာက္နဲ႕တေယာက္ ရင္းႏွီးဆက္စပ္မႈ ျဖစ္လာစြာ ျဖစ္တယ္။ ႏုိင္ငံေရးနဲ႕ဆုိင္ေရ သတင္းအခ်က္အလက္တိကုိ ပုံမွန္ဖတ္ႏုိင္၊ ဖလွယ္နိန္ကတ္စြာကုိေလ့ တြီ႕ရေရ။ တခ်ဳိ႕ကေလ့ နည္းပညာကုိ လြဲမွားေရ နည္းနဲ႕ တေယာက္နဲ႕တေယာက္ အျပန္အလွန္တုိက္ခုိက္ဖုိ႕ အတြက္ေလာက္ရာ သုံးနိန္ကတ္သိေရ။ ယကေလ့ ေကာင္းမၾကာခင္ အခ်ိန္အတြင္းမွာ ယင္းမ်ဳိးအျပဳအမူတိေပ်ာက္ကြယ္လားဖုိ႔လုိ႔ ယုံၾကည္ေရ။ ပစၥည္းအသစ္တခု၊ နည္းပညာ အသစ္တခုနဲ႕စၿပီးေက ထိတြီ႕ဆက္ဆံေရအခါ အကြ်မ္းတ၀င္မရွိသိလုိ႔ အသုံးက်မႈကုိ နားလည္သေဘာမေပါက္သိလုိ႔ရာ ျဖစ္တယ္။

ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရး မေအာင္ျမင္ရေရ အေၾကာင္းတရားတိ လုိ႔ ဆုိထားေရအတြက္ ေခါင္းစဥ္ကုိ ျမင္ကတည္းကပင္ အဆုိးအျမင္ အေတြးအေခၚတိကုိ ျဖန္႔ေ၀ဖုိ႔လုိ႕ မယူဆစီခ်င္။ ဇာအတြက္လဲမိန္းေက မေအာင္ျမင္ရေရ အေၾကာင္းတရားကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္မွရာ ေအာင္ျမင္ႏုိင္ေရ လမ္းေၾကာင္းကုိ ရာတြီ႕ဖုိ႔ဆုိေရ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ သုံးသပ္ထားစြာ ျဖစ္လုိ႔။ တခ်ဳိ႕အသုံးအႏႈန္းတိစြာ ေဒါသသံ သင့္ခ်င္ေကေလ့ သင့္ဖုိ႔။ ယကေလ့ ဆုိလုိရင္းကုိေရာက္ေအာင္ မသုံးမျဖစ္သုံးရစြာျဖစ္လုိ႔ စာဖတ္လူတိ နားလည္ခြင့္လြတ္ႏုိင္ဖုိ႔လုိ႕ ယုံၾကည္ေရ။

ေအနိန္႔လက္ဟိ ရခုိင္ျပည္ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ႏုိင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းတိစြာ ဦးတည္ခ်က္မဟိ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္မဟိ၊ ဗ်ဴဟာမဟိ စိတ္ရူးေပါက္ ထလုပ္နိန္ကတ္စြာကုိ တြီ႕နိန္ရေရ။ ဗဟုိခ်က္မ မဟိေရ ႏုိင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈနဲ႕ ဆင္တူေရ။ ဗဟုိခ်က္မ မဟိဆုိစြာ ဦးေဆာင္ပါတီ (တပ္ဦးပါတီ)၊ ဦးေဆာင္ပုဂၢိဳလ္ မဟိလုိ႔ ဆုိလုိခ်င္စြာမဟုတ္။ ဇာအေပၚမွာ အေျချပဳၿပီးေက လႈပ္ရွားနိန္လဲဆုိစြာ ဗဟုိခ်က္မတန္ဖုိး (core value) ေပ်ာက္ဆုံးနိန္စြာ ျဖစ္တယ္။

အဂုတင္ျပဖုိ႔အေၾကာင္းအရာတိမွာ မိတ္ဆက္သေဘာအနိန္နဲ႕ ရခုိင္ျပည္လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရး၊ ပါတီတိလႈပ္ရွား လည္ပတ္ နိန္ေရ ပုံစံတိကုိ အဓိကဦးစားပီး သုံးသပ္တင္ျပထားေရ။ အျခားအေၾကာင္းအရာတိကုိ ေနာက္ရီးေရ ေဆာင္းပါးတိမွာ သုံးသပ္ တင္ျပဖုိ႕ အစဥ္အစုိင္ဟိေရ။ ရခုိင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရး သမုိင္းတေလွ်ာက္မွာ ပါတီအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ အဖြဲ႕အစည္းအမ်ဳိးအမ်ဳိး၊ ေခါင္းေဆာင္ အမ်ဳိးအမ်ဳိး ေပၚေပါက္ဖူးခဗ်ာလ္။ အသက္၊ သြီး၊ ေခြ်းတိေလ့ မနည္းမေနာ ပီးဆပ္ခကတ္ဗ်ာလ္။ ယကေလ့ အဂုအခ်ိန္ထိေလ့ ေအာင္ျမင္မႈ မရဟိသိ၊ ေအာင္ျမင္မႈ မရရုံေတာင္မက ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ လမ္းစကုိေလ့ ရာမတြီ႕ ျဖစ္နိန္သိေရ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးမေအာင္ျမင္ရေရ အေၾကာင္းအရင္းတိကုိ သုံးသပ္ၾကည့္မိေရေရ။

(၁) တန္လာ မတန္လာ

အဂုရခုိင္ျပည္ လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးတိစြာ လူစုေရ၊ ရန္သူနဲ႕ ၀ီးေရ ေတာတနိန္ရာမွာ စခန္းခ်ေရ၊ ကုိယ္ကာယတနား ေလ့က်င့္ေရ၊ ထမင္းခ်က္စားေရ ယင္းခ်င့္စြာ ပုံမွန္ျဖစ္နိန္ေရ။ တခါတခါ ရန္သူနဲ႕ ဆုံေက “ေဘာင္း ေဘာင္း” ေလး၊ ငါး၊ ဆယ္ေခါက္ပစ္ၿပီးေက ထြက္ၿပီးကတ္တယ္။ တႏွစ္မွာ ႏွစ္ခါ သုံးခါ တုိက္ပြဲေခ်တိကုိ ျပည္သူလူထု ယုံၾကည္မႈရဖုိ႔၊ ဖဲသာ ေငြေၾကးေကာက္ခံလုိ႔ရဖုိ႕အတြက္ ဆင္ႏြဲစြာတိကုိ ၾကားသိရေရ။ ကုိယ့္ဘက္က ရဲေဘာ္တေယာက္ ႏွစ္ေယာက္ က်ဆုံးေရ၊ ရန္သူ႔ ဘက္က ေလး၊ ငါးေယာက္ က်ဆုံးေရ။ ယေလာက္လုိ႔ရာ ျမင္တြီ႕ရေရ။ ကုိယ့္ဘက္က ရဲေဘာ္ တေယာက္၊ ႏွစ္ ေယာက္က်စြာနဲ႕ ရန္သူ႕ဘက္က ေလး၊ ငါးေယာက္ က်စြာနဲ႕ တန္လာ မတန္လာ စုိင္းစားၾကည့္မိေရ။ အဂုအခ်ိန္မွာ ေတာ္လွန္ေရး လုပ္ဖုိ႔လူ ကေကာင္း ရွားလားဗ်ာလ္။ ေတာ္လွန္ေရးမ်ဳိးဆက္ျပတ္တယ္လုိ႔ ေျပာရဖုိ႕လား၊ လူငယ္တိေရစီးေၾကာင္းေျပာင္းစြာလုိ႔ ဆုိရဖုိ႕လား။ အထူးသျဖင့္ လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးကုိ စိတ္၀င္စားၿပီးေက ကုိယ္တုိင္ကုိယ္က်ပါ၀င္လုပ္ဖုိ႕လူရွားေရ။ ရခုိင္သား တေထာင္ မွာ တေယာက္မရွိ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ေတာတြင္းေျပာက္က်ားစစ္ကုိ အကြ်န္႕အေနနဲ႕ ပီးဆပ္ရစြာမတန္လုိ႔ ယူဆလာေရ။ ယင္းခ်င့္ ထက္ ၿမိဳ႕တြင္းေျပာက္က်ားစစ္ကုိ ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေက ပုိလုိ႔အျမတ္မရႏုိင္လာဆုိေရ အေတြးတိကုိ ျဖစ္လာစီေရ။ အဂုမွ မဟုတ္၊ လြန္ခေရ အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ေလာက္က မာနယ္ပေလာကုိ ႀကီးစုိးထားေရအခ်ိန္ကပင္ စုိင္းစားမိေရ။ ယကေလ့ တဖြဲ႕ကေလ့ အေလးအနက္ မစုိင္းစားခ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ လက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးကုိ စိတ္၀င္စားလူတိအေနနဲ႕ ေတာတြင္းကပင္ ၿမိဳ႕တြင္း ေျပာက္က်ားစစ္ကုိ ကူးေျပာင္းဖုိ႔စြာကုိ အဂုအခ်ိန္မွာ အေလးအနက္စုိင္းစားဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ အဂုအခ်ိန္မွာ ပုိလုိ႕ျဖစ္သင့္ေရလုိ႔ ယူဆေရ။ ယကေလ့ လက္ဟိအေျခအေနထိ တခုအဖြဲ႕အစည္းကေလ့ ေတာတြင္းကပင္ ၿမိဳ႕တြင္းကုိ ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖုိ႔ အလား အလာမဟိသိ။ ရခုိင္အဖြဲ႕အစည္းတခုတည္းကုိ ဆုိလုိစြာမဟုတ္။ တျခားလူမ်ဳိးစု အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးမွာေလ့ ယင္းအတုိင္းသိ။ တုိးတက္ေျပာင္းလဲနိန္ေရ စစ္ေရးအေတြးအေခၚတိကုိ လက္ခံမက်င့္သုံးႏုိင္ကတ္သိ။ တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံတိက ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္း တိ ေျပာင္းလဲလားစြာ ၾကာဗ်ာလ္။ ေတာတြင္းကပင္ ၿမိဳ႕တြင္းေျပာက္က်ားစစ္ ကူးေျပာင္းဖုိ႔စြာ လြယ္စြာေတာ့မဟုတ္။ အဂု လက္ဟိ ႏုိင္ငံတကာ အခင္းအက်င္းနဲ႕ မီဒီယာ အာရုံစုိက္မႈတိစြာ ၿမိဳ႕နဲ႕ေတာ အမ်ားႀကီးကြာလားစြာကုိ တြီ႕ရေရ။ ယင္းခ်င့္ကုိ ဗ်ဴဟာေျမာက္စုိင္းစားေရ ေနရာမွာ ထည့္သြင္းစုိင္းစားသုံးသပ္ဖုိ႔လုိေရ။ ေတာ္လွန္ေရးေရရွိန္ကုိ အမ်ားႀကီးအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္စီ ႏုိင္ေရ။ ၿမိဳ႕မွာရန္သူ႕လူတေယာက္ သီစြာနဲ႕ ေတာမွာ ရန္သူတေယာက္သီစြာ စကားအမ်ားႀကီး ေျပာလာေရ။ အဂုလက္ဟိ ရခုိင္ လက္နက္ကုိင္ေတာ္လွန္ေရးနဲ႕ ဆက္စပ္ၿပီးေက ေျပာရဖုိ႕ဆုိေက ရခုိင္လက္နက္ကုိင္ ေတာ္လွန္ေရတပ္ဆုိစြာကုိ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ ေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီးေက တည္ေဆာက္ထားေရ တပ္လုိ႔လဲ မျမင္မိ။ နယ္စပ္မွ အေျခစုိက္ၿပီးေက ျပည္သူတိဘက္က ဖဲသာ ေကာက္ဖုိ႔ တည္ေဆာက္ထားေရ ေခါင္းေဆာင္တိခပုိက္ေဆာင္တပ္တိနဲ႕ တူနိန္ေရ။ ေအခ်င့္က ပကတိျဖစ္ပ်က္နိန္ေရ အေျခ အေနအရ ေျပာရစြာျဖစ္တယ္။ တခ်ဳိ႕ရုိ႕ ႀကိဳက္ခ်င္မွ ႀကိဳက္ကတ္ဖုိ႕။ တန္လာမတန္လာဆုိစြာမွာ ေအအခ်က္ေလ့ အခ်က္ တခ်က္အေနနဲ႕ပါေရ။ ရခုိင္အမ်ဳိးသားေရးအတြက္ အမိအဖကုိ ပစ္၊ ညီအစ္ကုိေမာင္ႏွမကုိ ပစ္၊ သား မယား၊ ဘ၀ကုိ ပစ္လာၿပီးမွ ေတာထဲမွာ ႏွစ္ေပါင္းအၾကာႀကီး အကုန္ခံနိန္ရစြာ တန္လာ မတန္လာ စုိင္းစားဖုိ႕လုိလာေရ။

(၂) ပါတီေလ့လာေရး

ပါတီတခုမွာ ပါတီေလ့လာေရးဆုိစြာကုိ ေဘာင္ခတ္ထားလုိ႔မရႏုိင္။ ပါတီရဲေဘာ္တိေခါင္းထဲကုိ ျပင္ပက အေတြးအေခၚတခု (ႏုိင္ငံေရးအေတြးအေခၚ၊ ရန္သူဘက္က လာေရ အေတြးအေခၚေလ့ ျဖစ္ႏုိင္ပါေရ) ၀င္လားေက ပါတီၿပိဳကြဲလားဖုိ႕ဆုိေရ အေတြးနဲ႕ ပါတီေခါင္းေဆာင္တိစြာ ရဲေဘာ္တိ စာပီေလ့လာေရး၊ မီဒီယာတိနဲ႕ အဆက္အစပ္တိကုိ ပိတ္ပင္ထားလုိ႔မရ။ ခုိင္မာေရအေတြး အေခၚတခုကုိ ကုိင္စြဲထားေက ဇာအေတြးအေခၚကုိမဆုိ ေခ်ဖ်က္ႏုိင္ေရ၊ ၾက့ံၾက့ံခံႏုိင္ေရ။ ခုိင္မာေရ၊ အစမ္းသပ္ခံႏုိင္ေရ အေတြး အေခၚကုိ မတည္ေဆာက္ႏုိင္ဘဲ ပါတီကုိ လူအေရအတြက္မ်ားဖုိ႔ တခုတည္းနဲ႕ တည္ေဆာက္ေက တပ္တြင္းပုန္ကန္မႈတိထိ ျဖစ္လားႏုိင္ေရဆုိစြာကုိ သတိခ်ပ္ဖုိ႕သင့္ေရ။ ခြဲထြက္ေရ၊ ပါတီ ႏွစ္ျခမ္းကြဲေရ အဆင့္ထိ ျဖစ္လားႏုိင္ေရ။ ေအခ်င့္ကုိ မဖတ္ရ ထုိခ်င့္မေလ့လာရ တားျမစ္ထားလုိ႔ မရႏုိင္။ ပါတီတြင္းမွာ ပန္းေပါင္းတရာ ပြင့္ဖုိ႔လုိေရ၊ အေတြးအေခၚေပါင္းစုံ ဖြံ႕ၿဖိဳးနိန္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္။ အေတြးအေခၚေပါင္းစုံအၿပိဳင္အဆုိင္ ေဆြးေႏြးနိန္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္။ ေယမွရာ အေကာင္းဆုံးအေတြးအေခၚကုိ ေရြးခ်ယ္ လုိ႔ရႏုိင္ဖုိ႕။ ရခုိင္သားတိအားလုံး လက္ခံႏုိင္ေရ ေတာ္လွန္ေရ၊ အေကာင္းဆုံးအေတြးအေခၚတခု ေပၚထြက္လာႏုိင္ဖုိ႔။ ၾကားရ သေလာက္ ေတာထဲမွာနိန္ေရ ရဲေဘာ္တိမွာ နယ္စပ္ကဗမာအဖြဲ႕အစည္းတိ ထုတ္ေတစာအုပ္၊ စာေစာင္တိကုိ တေမွ်ာ္ေမွ်ာ္ ေစာင့္နိန္ရေရလုိ႔ သိရေရ။ ယင္းသတင္းကုိ ၾကားရလုိ႔ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိေရ။ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ေတ တခ်ဳိ႕ စာအုပ္တိကုိ လူႀကံဳနဲ႕တတ္ႏုိင္သေလာက္ ေတာထဲက ရဲေဘာ္ေခ်တိအတြက္ ပုိ႔ျဖစ္တယ္။ ေအခ်င့္စြာ ရဲေဘာ္တိ ေတာထဲမွာနိန္ၿပီးေက အေတြးအေခၚသီ၊ စိတ္ဓါတ္သီ၊ ဘ၀ပါသီလားႏုိင္ေရ အေျခအေနျဖစ္တယ္။ ပါတီမွာ ေခါင္းေဆာင္ တာ၀န္ကုိယူထားေရပုဂၢိဳလ္တိ အေနနဲ႕လဲ ကုိယ့္ရဲေဘာ္တိကုိ ကုိယ့္ သား၊ သမီးပုိင္ ကုိယ္ခ်င္း စာတတ္ဖုိ႔လုိေရ။ ျပည္တြင္း ျပည္ပက ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး ဗဟုသုတရႏုိင္ရစီေရ စာအုပ္၊ ေဆာင္းပါးတိ၊ စာတမ္းတိကုိ ေလ့လာေရးအတြက္ ျဖည့္ပီးဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ တခုစုိင္းစားမိစြာက ရဲေဘာ္တေယာက္ကုိ ေရဒီယုိတလုံးက် ေထာက္ပံ့ပီးႏုိင္ေက အမ်ားႀကီးအက်ဳိးဟိႏုိင္ ေရ။ ပါတီအေတြးအေခၚကုိ ခုိင္မခုိင္ စမ္းသပ္ႏုိင္ဖုိ႕နဲ႕ ပါတီႏုိင္ငံေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္လာဖုိ႔အတြက္ တခုတည္းရွိေရနည္းလမ္းေရ ပါတီေလ့လာေရးရာ ျဖစ္တယ္ဆုိစြာကုိ ပါတီတုိင္း ဆုတ္ကုိင္ထားသင့္ေရ။ ယင္းခ်င့္ကုိ တစုိက္မတ္မတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ပီးဖုိ႔လဲလုိအပ္တယ္။

(၃) အေျပာင္းလဲကုိ လုိလားေရ စိတ္

ေနာက္တခုက ပါတီတခုမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတခုမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ပုံမွန္အေျခအေနကုိ မႀကိဳက္ မႏွစ္သက္လုိ႔ လမ္းေၾကာင္း သစ္ ေဖာက္ခ်င္လူတိအမ်ားႀကီးရွိေရ။ ယင္းခ်င့္ကုိ လမ္းေၾကာင္းသစ္ ေဖာက္ခ်င္ေရလူတိလုိ႔ ဆုိကတ္တယ္။ စြန္႔ဦးထြက္တီထြင္ ရွင္လုိ႔လဲ သုံးႏႈန္းကတ္တယ္။ ယင္းလူတိအေတြးအေခၚစြာ သာမန္လမ္းရုိးေဟာင္းက အေတြးအေခၚတိနဲ႕ တူႏုိင္ဖုိ႔မဟုတ္။ ယင္းစိတ္ဓါတ္မ်ဳိးရွိေရ လူသစ္တိကုိ တခ်ဳိ႕လမ္းေဟာင္းက လူတိက အျမင္မၾကည္မႈတိနဲ႕ နိမ္ခ်ေက ဆက္ဆံခ်င္စြာတိေလ့ တခ်ဳိ႕ ပါတီတိမွာ တြီ႕ရေရ။ လမ္းေၾကင္းသစ္တိ၊ အေတြးအေခၚသစ္တိ၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္အသစ္တိစြာ ယင္းပုိင္ ေဖာက္ထြက္ခ်င္ေရ လူတိဘက္က ထြက္လာတတ္တယ္။ အနီးစပ္ဆုံးဥပမာပီးရဖုိ႕ဆုိေက ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရးထဲက ဗုိလ္ရာဇာရုိ႕ပုိင္ လူမ်ဳိးတိ ျဖစ္တယ္။ ဗုိလ္ရာဇာေစာ္ ႏွစ္ေပါင္းအၾကာႀကီး တုိးတက္မႈေလ့မဟိ ပ်က္စီးမႈလဲမဟိ အသက္တိႀကီးရင့္လာၿပီးေက ေအအတုိင္း ေတာထဲမွာ ၀ါးတုတ္ခ်ဳိး၊ ကင္းေစာင့္ဘ၀နဲ႕အေျခအေနကုိ ေျပာင္းလဲဖုိ႔အတြက္ ဖဲသာ၊ လက္နက္စြာ အဓိကက်ေရလုိ႔ ေတြးေခၚ ခေရ။ ေယခါ အေတြးအေခၚေဟာင္းနဲ႕ အေတြးအေခၚသစ္ ပဋိပကၡစြာ ေပၚလာေရ။ ယင္းခ်င့္က ေတာ္လွန္ေရးတခု၊ သမုိင္းတခုမွာ ျဖစ္ရုိးျဖစ္စဥ္ တခုရာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆုံး သူ႔ပါတီထဲမွာ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လုိ႔ မရ၊ အဂုလူတိနဲ႕ ေရွ႕တုိးလုိ႔ မရဆုိေရစိတ္နဲ႕ သီးျခား Arakan Army ျဖစ္လားခရေရ။ ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရး ေခတ္သစ္စာမ်က္ႏွာတခုကုိ လူမ်ဳိးတုိင္း အထင္ႀကီးေလးစား ေလာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ပီးႏုိင္ခေရ။ ယကေလ့ “ဘုန္းႀကီးလုိ႔ အသက္မရွည္”ဆုိပုိင္ အသက္ငငယ္ရရြယ္နဲ႕ က်ဆုံးလား ခရစြာ ၀မ္းနည္းဖုိ႕ေကာင္းေရ။ ကရင္မွာဆုိေက ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျမကုိ ညႊန္းရဖုိ႕။ KNU အတြင္းမွာ တဗုိလ္တမင္းနဲ႕ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တခု ခ်က္လို႔မရ ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ခရီးမေရာက္ျဖစ္နိန္စြာကုိ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျမက အဖြဲ႕အစည္းတြင္း အာဏာသိမ္းၿပီးေက ကရင္ေတာ္လွန္ေရးကုိ ဦးေဆာင္ခရေရ။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျမဦးေဆာင္ေရ ကရင္ေတာ္လွန္ေရးစြာ ရန္သူကပါ၊ ကမၻာကပါ အသိအမွတ္ျပဳရေရ အဆင့္ျဖစ္ခရေရ။ ဗုိလ္ရာဇာရုိ႕ပုိင္၊ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ျမရုိ႕ပုိင္ လူတိက (one in a million) လုိ႔ ဆုိရဖုိ႕။ အေျပာင္းအလဲကုိ လုိလားစိတ္၊ ကုိယ့္လူမ်ဳိးကုိ လူနဲ႕ သူနဲ႕ တူေအာင္ ဆက္ဆံခံရဖုိ႕ဆုိေရ စိတ္ဓါတ္နဲ႕ တုိက္ပြဲ၀င္ခေရ မ်ဳိးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္တိလုိ႔ ဆုိရဖုိ႕။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ပါတီအဖြဲ႕အစည္း တခုစြာ ပုိေကာင္းေရအေျပာင္းအလဲတိကုိ ဖန္တီးယူဖုိ႔အတြက္ လမ္းဖြင့္ပီးထားဖုိ႔လုိအပ္တယ္။ အေတြးအေခၚသစ္၊ လုပ္နည္း လုပ္ဟန္ အသစ္တိကုိ ေနရာပီးဆက္ဆံတ္ဖုိ႔ လုိအပ္တယ္။ မဟုတ္ေက “အသက္ႀကီးလုိ႔ ဘုန္းမႀကီး” ဆုိပုိင္ တျဖည္းျဖည္း လုံးပါး ပါးၿပီးေက ေပ်ာက္ကြယ္လားႏုိင္ေရ။

(၄) ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္

ေနာက္တခုက ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ျဖစ္တယ္။ ပါတီတခုမွာ ေတာ္လွန္ေရး၊ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ တေယာက္နဲ႕ တေယာက္ တူႏုိင္ဖုိ႔မဟုတ္။ ေနာက္ၿပီးေက တေယာက္နဲ႕ တေယာက္ ဗီဇဥာဏ္ေလ့ တူႏုိင္ဖုိ႔မဟုတ္။ ဆုိင္ရာဆုိင္ရာ လူတန္းစားအလုိက္၊ ျဖတ္သန္းလာေရ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းအလုိက္ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္၊ ဗီဇ၊ အက်င့္ တခုေလ့ တူဖုိ႔ မဟုတ္။ ယင္းပုိင္ မတူစြာကုိ တူေအာင္ညိႈမယ္ဆုိၿပီးေက အတင္းအဓမၼ လုပ္လုိ႔မရႏုိင္။ ယင္းပုိင္အတင္းအဓမၼညိႈယူလုိ႔ တခ်ဳိ႕ရခုိင္အဖြဲ႕အစည္းတိမွာ စြမ္းရည္ရွိေရ၊ အျမင္ ထက္ျမက္ေရ ႏုိင္ငံေရးသမားတိ မဟိသေလာက္ အားနည္းနိန္စြာကုိ တြီ႕ရေရ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ လက္ဟိျမင္နိန္ရေရ ရခုိင္ႏုိင္ငံေရးသမား အမ်ားစုဆုိစြာ “ငါရုိ႕ ရခုိင္ျပည္ကုိ ဗမာတိ ၁၇၈၄ မွာ သိမ္းခေရ၊ အဂုေလ့ ရခုိင္တိကုိ ဗမာတိႏုိင္စားနိန္ေရ၊ ငါရုိ႕ ေတာ္လွန္ရဖုိ႕၊ ကုလားတိေလ့ ရခုိင္ျပည္ကုိအရွင္ခံနိန္ေရ၊ ငါရုိ႕ဆုံးရႈံးလားစြာ လြတ္လပ္ေရး၊ ယင္းအတြက္နဲ႕ လြတ္လပ္ေရး ရေအာင္ လုပ္ရဖုိ႕”ဆုိေရ စကားထက္ အပုိ မေျပာႏုိင္။ “ငါ့ရုိ႕ ယင္းအတြက္နဲ႕ စည္းရုံးဖုိ႕လုိေရ၊ စည္းရုံးဖုိ႔ ငါရုိ႕ ပါတီကုိ ေထာက္ခံ၊ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့” ဆုိရုံေလာက္ရာဟိေရ။ အမွန္တကယ္ ႏုိင္ငံေရး အရည္အခ်င္းရွိေရလူဆုိစြာ သမုိင္းကုိ အလြတ္က်ၿပီးေက ေျပာျပ နိန္ရုံေလာက္နဲ႕မရ။ ဖဲသာတခုတည္းအတြက္ လူၿပိန္းႀကိဳက္ႏုိင္ငံေရးတိကုိ အတုံးလုိက္အခဲလုိက္ ခ်ျပ စည္းရုံးနိန္စြာကုိ တြီ႕နိန္ရေရ။ ယခ်င့္ကုိ ေစတနာရွိေရ ျပည္သူ႕ႏုိင္ငံေရးသမားတိလုိ႔ မေခၚႏုိင္။ ဖဲသာရလုိမႈတခုတည္းနဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအသိဥာဏ္ မဖြံ႕ၿဖိဳးသိေရလူတိအႀကိဳက္ လုိက္လုပ္နိန္ကတ္စြာလုိ႔ရာ ေျပာရဖုိ႕။ အမွန္တကယ္ ျဖစ္သင့္စြာကား လူတုိင္း ႏုိင္ငံေရးဗဟုသုတ၊ အသိဥာဏ္၊ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ျမင့္တက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပီးသင့္ေရ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ႏုိင္ငံေရးသမား၊ ေတာ္လွန္ေရးသမားလုိ႔ ခံယူလူတိကုိယ္တုိင္ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ ေကာင္းနိမ့္က်နိန္စြာကုိ တြီ႕ရေရ။ ကုိယ့္စြာကုိ ျပင္ဆင္မႈ၊ ေလ့လာမႈေလ့မရွိကတ္။ “ဟိက ႏြားက ေကာက္လုိ႔လားေက၊ ေနာက္ကႏြားကေလ့ ေကာက္လုိ႕လားဖုိ႕” ဆုိစြာကုိ သတိျပဳသင့္ေရ။ ယင္းပုိင္ လူၿပိန္းႀကိဳက္ ႏုိင္ငံ ေရးသမားတိ ဦးေဆာင္နိန္ေရ ဇာပါတီ၊ အဖြဲ႕အစည္းတိကုိမဆုိ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး ဗဟုသုတရွိေရ၊ ေလ့လာလုိက္စားေရ လူတိက လက္ခံအသိအမွတ္ မျပဳႏုိင္စြာ ေသခ်ာေရ။ ယင္းခ်င့္စြာ အမ်ဳိးမခ်စ္လုိ႔လဲမဟုတ္။ လုံး၀လြတ္လပ္ေရး၊ ဖယ္ဒရယ္ - လုံးလာ၊ ျပားလားမသိစြာကုိ ႀကိဳက္စြာေရြး ဆုိလုိ႔ေျပာလုိ႕မရ။ အနစ္သာရျပည့္ေရ ေရြးခ်ယ္မႈဆုိစြာ အသိဥာဏ္ကလာစြာ ျဖစ္ တယ္၊ ခံစားခ်က္က လာစြာမဟုတ္။ သူငယ္တန္းအေခ်ကုိ ဆရာ၀န္လုပ္ခ်င္လာ၊ အင္ဂ်င္နီယာလုပ္ခ်င္လာ လားမိန္းစြာနဲ႕ တူနိန္ ေရ။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ တုိးတက္လာဖုိ႔စြာ ေကာင္းအေရးႀကီးေရ။ ရခုိင္တမ်ဳိးသားလုံး ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ မျမႇင့္သေရြ႕ ရခုိင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရး အားေကာင္းဖုိ႔ အလားအလာမဟိႏုိင္။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ႏုိင္ငံေရးေရရွိန္ျမင့္မားလာဖုိ႔ကုိ တမ်ဳိးသားလုံး တာ၀န္တရပ္အေနနဲ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သင့္ေရ။

(၅) ဖဲသာ

ေနာက္ဆုံးတခ်က္အေနနဲ႕ အမွန္တကယ္ ေတာ္လွန္ေရးသမား၊ ႏုိင္ငံေရးသမားဆုိေရလူတိစြာ အေခ်ာင္သမားတိ၊ ကုိယ့္အတၱမွာ အေျချပဳၿပီးေက လႈပ္ရွားနိန္ေရ လူတိဘက္မွာ ဖဲသာနဲ႕ ေစ်းျဖတ္ခံနိန္ရေရ ကိစၥျဖစ္တယ္။ ယင္းခ်င့္စြာ ေတာ္လွန္ေရးသမား၊ ႏုိင္ငံေရးသမားကုိ အျပင္က ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးကုိ နားမလည္ေရလူတိက ေစ်းျဖတ္တယ္ဆုိေက လက္ခံႏုိင္ေရ။ အဂုက ယပုိင္မဟုတ္။ ပါတီအတြင္းမွာ ေစ်းျဖတ္ခံနိန္ကတ္ရစြာျဖစ္တယ္။ ပါတီထဲက ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး ေရရည္အျမင္ရွိလူ၊ ေတြးေခၚစုိင္းစားႏုိင္ေရလူတိစြာ ဖဲသာရွာဖုိ႕ တတ္ခ်င္မွ တတ္ကတ္ဖုိ႕။ ယင္းခ်င့္စြာ အစြမ္းအစမဟိလုိ႕လုိ႔ ေျပာလုိ႔မရ။ ဖဲသာရွာဖုိ႔ စြာကုိ စိတ္မ၀င္စားဘဲ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးထဲမွာ သူ႕အေတြးကုိ ႏွစ္ျမဳပ္ထားစြာ ျဖစ္ႏုိင္ေရ။ ယင္းပုိင္ သက္တမ္းရင့္၊ ႏုိင္ငံေရး နဲ႕ဆုိင္ေရ အရည္အခ်င္း ျပည့္မီွေရ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးသမားတိစြာ ပါတီမွာ ၾသဇာအာဏာ မဟိစြာကုိ တြီ႕နိန္ရေရ။ အေၾကာင္းအရာက ဖဲသာမရွာပီးႏုိင္ဆုိေရ အေၾကာင္းအရင္းျဖစ္တယ္။ ယင္းအတြက္နဲ႕ အေတြးအေခၚ ထက္ျမက္ေတလူတိ၊ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးကုိ တစုိက္မမတ္ ေလ့လာနိန္ေရပုဂၢိဳလ္တိ တင္ျပအႀကံျပဳေရ အေတြးအေခၚ ေကာင္းတိစြာေလ့ ေဂ်ာင္ထုိး ခံရစြာတိဟိနိန္ေရ။ ယင္းအတြက္ ပါတီစြာ သက္တမ္းရာၾကာလာေရ ႏုိင္ငံေရးအရ၊ စည္းရုံးေရးအရပါ တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္နိန္ ကတ္ရေရ။ ဖဲသာရွာပီးႏုိင္ေရ လူတိကား ပါတီမွာေလ့ ၾသဇာဟိ၊ ထမင္းရွင္ပုိင္ေလ့ အထင္ခံရ၊ ရဲေဘာ္တိကုိေလ့ တပည့္ပုိင္၊ အခုိင္းအေစတိပုိင္ ခုိင္း၊ ကုိယ့္ေလ့ ေတာ္လွန္ေရးဘူဇြာ ျဖစ္ၿပီးေက သာယာနိန္ကတ္စြာတိကုိ တြီ႕ရ။ သူရုိ႕စြာ လက္ဟိ အေျခအေနကုိ ပ်က္လားဖုိ႔စြာကုိ ေၾကာက္တယ္။ ပါတီကုိျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ေက အဂုရဟိထားေရ သူရုိ႕အေနအထား ေပ်ာက္လားဖုိ႔စြာကုိ ေၾကာက္တတ္တယ္။ ယင္းအတြက္နဲ႕ ေအအတုိင္း (status quo) ကုိ ထိန္းထားကတ္စြာကုိေလ့ တြီ႕ရေရ။ ဖဲသာ မရွာပီး ႏုိင္ေရ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး အေျမာ္အျမင္္ရွိေရလူတိ တင္ျပေရ လက္ဟိ ကမၻာ့အေျခအေန၊ ဗမာျပည္ႏုိင္ငံေရး အေျခအေန၊ ရခုိင္ျပည္ႏုိင္ငံေရးအတြက္ ျဖစ္သင့္ေရေပၚလစီတိစြာ ေဘးေရာက္လားရတတ္တယ္။ ယင္းပုိင္ ေပၚလစီအေဟာင္း တိ၊ အေတြးအေခၚအေဟာင္းတိ၊ လက္ဟိအေျခအေနနဲ႕မကုိက္ညီေရ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းစုိင္တိ ေနာက္ကြယ္က အေၾကာင္းအရင္း ေနာက္ခံတိကုိ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးကုိ စာအုပ္စာေပဖတ္ၿပီးေက စိတ္၀င္စားလာေရလူငယ္တိ ရိပ္မိဖုိ႕မလြယ္။ ေအခ်င့္က လူတေယာက္၊ အဖြဲ႕အစည္းတခု ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေျခတည္လာၿပီးမွ ျဖစ္လာေရအေၾကာင္းအရာတိ ျဖစ္နိန္ေရ။ ပါတီတြင္းက တခ်ဳိ႕ရုိ႕ ရိပ္မိကတ္တယ္။ ယကေလ့ သူရုိ႕ေလ့ ဖဲသာရွာပီးႏုိင္ေရ လူတိမြီးစပ္ခံရလုိ႕၊ ေ၀စုခြဲလုိ႕ ေက်နပ္နိန္ကတ္တယ္အတြက္ အေျပာင္းအလဲလုပ္သင့္စြာကုိ သိေကေလ့ တခုအသံေလ့မထြက္ဘဲ ၿငိမ္နိန္ကတ္တယ္။ ယင္းပုိင္အေၾကာင္းအရာတိကုိ တခ်ဳိ႕ ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ထထဲ၀၀င္ပါ၀င္ဖူးေရလူတိက တစုံတရာ နားလည္သေဘာေပါက္ကတ္တယ္။ ယင္းပုိင္ ေတာ္လွန္ေရး ဘူဇြာ ေပါက္စတိစြာ အမ်ားႀကိဳက္ (populism) ကုိ ဆုတ္ကုိင္ၿပီးေက ႏုိင္ငံေရးအရ မရင့္က်က္ေရလူတိ ျဖစ္တတ္ေတ စိတ္ခံစားမႈ ႏုိင္ငံေရး (Emotional Politics) မွာ အေျချပဳၿပီးေက အျမတ္ ထုတ္နိန္ကတ္တယ္။

နိဂုံးခ်ဳပ္ေျပာခ်င္စြာက အထက္မွာေျပာခေရ အေၾကာင္းအရင္း (၅) ခ်က္စြာ ရခုိင္သမုိင္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္မွာ လက္ဟိ အေျခအေနထိ ျဖစ္နိန္ေရ အေၾကာင္းအရာတိလုိ႔ သုံးသပ္မိေရ။ ေအအေျခအေနတိကုိ ေက်ာ္လႊားႏုိင္မွရာ ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရးကုိ စၿပီးေက အုတ္ျမစ္ခ်တည္ေဆာက္လုိ႔ ရႏုိင္ဖုိ႔လုိ႕ယုံၾကည္ေရ။ ယင္းပုိင္အေၾကာင္းအရာတိကုိ မျပဳျပင္ဘဲ စည္းရုံးရဖုိ႕ ညီညြတ္ရဖုိ႕ ဆုိေရ အေပၚအယံအေၾကာင္းအရာတိကုိရာ ျပႆနာအရင္းအျမစ္လုိ႔ ထင္မွတ္နိန္ကတ္ေက ေအအတုိင္း တ၀ဲလည္လည္ ဟိနိန္ ဖို႕သိ။ ေခတ္တိ၊ ႏွစ္တိ၊ အခ်ိန္တိရာ ေျပာင္းလီဖုိ႔ ေအအေတြးေခၚဆုိး၊ ဥာဏ္ဆုိးတိ ဟိနိန္သေရြ႕ ေတာ္လွန္ေရးအရွိန္အဟုန္ တခုစြာ ပပီပျပင္ျဖစ္လာႏုိင္ဖုိ႕မလြယ္။ ေအခ်င့္က ႏွစ္ေပါင္းအၾကာႀကီး ရခုိင့္ေတာ္လွန္ေရးမွာ အေျခက်နိန္ေရ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ တိျဖစ္ေတပုိင္ ေအခ်င့္တိကုိ အယင္ေတာ္လွန္ေျပာင္းလဲႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ အရည္အခ်င္းဟိေရ၊ အျမင္အေျမာ္ဟိေရ၊ ပီးဆပ္စြန္႔လႊတ္ လူတိ ရခုိင္သားထဲမွာ အမ်ားႀကီးလုိအပ္တယ္။ ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရးကုိ ျပည္သူတိ ဇာအတြက္စိတ္မ၀င္စားကတ္လဲ အေျဖတိစြာ ေလ့ အထက္မွာတင္ျပခေရ အခ်က္ (၅) ခ်က္ထဲမွာ တစိတ္တပုိင္းအေနနဲ႕ ပါဖုိ႕ထင္ေရ။ ႏုိင္ငံေရးျဖစ္စဥ္တခု၊ အျဖစ္ အပ်က္တခု၊ ပဋိပကၡတခုကုိ ခ်ဥ္းကပ္ေတေနရာမွာ ဆႏၵစြဲကင္းႏုိင္ဖုိ႕ လုိေရပုိင္ ငါ့ပါတီ၊ ငါ့အဖြဲ႕အစည္း၊ ငါ့လူမ်ဳိး ဆုိစြာတိကုိ ခ၀ါခ်ၿပီးေက ရႈျမင္တတ္ဖုိ႔လဲ လုိေရ။ အေၾကာင္းအရာတခုကုိ ကုိယ္က ဇာအျမင္က ၾကည့္ေလဆုိစြာ ေကာင္းအေရးႀကီးေရ။ အျမင္မတူေက ရပ္တည္ခ်က္ မတူႏုိင္၊ ရပ္တည္ခ်က္ မတူေက နည္းနာေလ့ မတူႏုိင္။ ယင္းအတြက္နဲ႕ အျမင္၊ ရပ္တည္ခ်က္၊ နည္းနာ မွန္ကန္ေအာင္ အႏုလုံပဋိလုံ ေတြးေခၚစုိင္းစားႏုိင္ဖုိ႔ အားထုတ္ရဖုိ႕လုိေရ။ ေယမွရာ ဇာေၾကာင့္ ဇာျဖစ္တယ္ဆုိစြာကုိ အစြဲကကင္းနဲ႕ ရႈျမင္ႏုိင္ဖုိ႕၊ ယင္းပုိင္ရႈျမင္ႏုိင္မွေလ့ ရခုိင့္ေတာ္လွန္ေရးတုိးတက္ႀကီးပြားေရးအတြက္ ကုိယ္ေလ့ အုတ္တခ်ပ္ သဲတပြင့္ ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ပီးလုိ႔ရဖုိ႕။ ေနာက္ေလ့ ရခုိင္ျပည္ႏုိင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႕ဆက္စပ္ေတ အေၾကာင္းအရာတိကုိ ဆက္ ရီးႏုိင္ဖုိ႕ ႀကိဳးစားလားမယ္။

ရခုိင္သူ၊ ရခုိင္သားတုိင္း ဘ၀မွာ တုိးတက္ေအာင္ျမင္မႈတိ ရႏုိင္ကတ္ပါစီလုိ႔ ဆုေတာင္းမိေရ။

ဦးေမာင္ေက်ာ္ခုိင္

(၃ - ၃ - ၂၀၁၁)

(ရခုိင္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အက်ဳိးဟိဖုိ႕လုိ႔ ယူဆေက စိတ္ႀကိဳက္ကူးယူေဖာ္ျပ ျဖန္႔၀ီႏုိင္ေရ။)

ရခိုင္သားအခ်င္းခ်င္း ေတာ္လွန္ေရးစကားေျပာနိန္ဂါတ္ေထာ

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Fri, 01 Apr 2011 16:07:00 +0000

ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးကို ဦးေဆာင္မည့္သူမ်ားသည္ . . .

1. ရေသ့ေတာင္သားမ်ားျဖစ္ရမည္။
2. ဘုန္းၾကီးလူထြက္ကိုဦးစားေပးရမည္။
3. မဆလေထာင္မွမွားယြင္းေၾကာင္းခံ၀န္ခ်က္ထိုးျပီးထြက္လာသူျဖစ္ကပိုေကာင္းသည္။
4. ရခိုင္ျဖစ္ေၾကာင္းတကမၻာလံုးမွသိရွိေစရန္ေယာက်ာ္းျဖစ္လ်င္နာမည္ေရွ႔တြင္”ခိုင္”တပ္ရမည္။ မိန္းမျဖစ္လ်င္နာမည္ေရွ႔တြင္”ေစာ”တပ္ရမည္။ (အဂၤလိပ္ဆိုလ်င္ နာမည္ေရွ႔တြင္ ”လိပ္-မိုက္ကယ္”၊ အေမရိကန္ ဆိုလ်င္”ကန္-ေဒးဗစ္”စသည္ျဖင့္ သံုးရမည္ထင္သည္။)
5. အသက္ၾကီးမွအိမ္ေထာင္ျပဳရမည္။ မိန္းမငယ္ငယ္ယူရမည္။ ထိုအိမ္ေထာင္ကို (၄င္းတို႔၏အဆိုအရ) ခိုင္မိုးလင္းေခတ္က ေတာင္ယာခုတ္၊ မီးေသြးဖုတ္ရာမွ ရလာသည့္ေငြျဖင့္ အက်အန ထူေထာင္ရမည္။
6. တခုလပ္၊လူပ်ိဳၾကီးစသည္ျဖစ္ပါကမိန္းမပ်ိဳမ်ားကိုရရာနည္းသံုးျပီးၾကံစည္ႏိုင္သူ၊ ေျခေတာ္တင္ႏိုင္သူ ျဖစ္ရ မည္။
7. ပါတီ၏ႏိုင္ငံေရးႏွင့္စည္းရံုးေရးလမ္းစဥ္ကိုအာမခံရမည္။ မိမိတို႔၏ပါတီမွာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာႏွင့္ နည္းပရိယာယ္ျပသနာမ်ားတြင္အထူးလိမ္မာပါးနပ္သည့္ (လနပ္ေယာင္ကား) ပါတီျဖစ္သျဖင့္ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ပါတီထု၊ တပ္ထုကိုစည္းရံုးရာမွာပင္လွည့္စားမႈကိုက်င့္သံုးရမည္။ ဥပမာ - စည္းရံုးေရး အင္အား တုိးပြါးေစဖို႔အတြက္ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ပါတီထု၊ တပ္ထု ေရွ႔တြင္ လျပိန္းျကိုက္စကားမ်ားျဖစ္သည့္ “လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးမွအပအျခားမရွိ။ ကုလားကိုသတ္။ ဗမာကိုသတ္။ လြတ္လပ္ေရးမွ တျပားမွမေလွ်ာ့ႏိုင္။ ေရႊတံုးအလုခံရသည္ကို ေၾကးတံုးေပးလို႔ရမလား”စသည္ျဖင့္ လိပ္ေခါင္းထြက္ေအာင္ ေျကြးေျကာ္ရမည္။ အတတ္ႏိုင္ဆံုးျပတ္သားျပရမည္။ မဟာမိတ္၊ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ေတြ႔လ်င္ “ဖယ္ဒရယ္မူသာအေကာင္းဆံုး”ျဖစ္ေၾကာင္း တတြတ္တြတ္ေျပာႏိုင္ရမည္။ ထိုနည္းတူစြာ အျခား အေရးၾကီးသည့္ မည္သည့္ကိစၥမွာမဆို ေ၀့လည္ေၾကာင္ပတ္ အူေၾကာင္က်ားေပၚလစီကိုက်င့္သံုးရမည္။
8. မိမိတို႔၏တပ္ေပါင္းစုမူမွာအပင္ပန္းမခံ၊ အကုန္က်မခံဘဲအႏိုင္ခံဗိုလ္က်ႏိုင္၊ ဆရာၾကီးလုပ္ႏိုင္မည္ဆိုပါက မည္သည့္တပ္ေပါင္းစုတြင္မဆိုပါ၀င္ရန္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ တပ္ေပါင္းစုတြင္းမွာ ယံုမွားသံသယပြါးေအာင္ ထိုးခြဲစည္းရံုးကာ တပ္ေပါင္းစုနာမည္ကိုပါတီနာမည္ျဖင့္အစားထိုးရန္ျဖစ္သည္။ မေအာင္ျမင္ပါက အျခားပါတီအဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို သပုပ္ေလလြင့္ေျပာျပီးတပ္ေပါင္းစုတြင္အယံုအျကည္မရွိဟု ေၾကျငာရန္ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ တပ္ေပါင္းစုကိုခုတံုးလုပ္ျပီး မိမိတို႔နာမည္ၾကီးထြားဖို႔ကို မသမာသည့္ နည္းလမ္းျဖင့္ ၾကံစည္ႏိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။
9. မိမိတို႔၏ ပါတီတည္ေဆာက္ေရးမူမွာ လူေတာ္၊ လူတတ္မ်ားကိုပါတီတြင္းသို႔လက္မခံရန္ျဖစ္သည္။ အေျကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေျကာင့္ ပါတီတြင္းသုိ႔၀င္ေရာက္လာပါကလည္း နည္းမ်ိဳးစံုသံုးျပီးပထုတ္ပစ္ရန္ျဖစ္သည္။ ပညာတတ္မ်ားနွင့္ ပတ္သက္လာလ်င္ အျခားပါတီအဖြဲ႔အစည္းမွာ ရွိေနသူမ်ားကိုလည္း ထိုမူျဖင့္ပင္ ဆက္ဆံရမည္။ ပူးသတ္၊ ခြါသတ္ ဗ်ဴဟာမ်ိဳးစံုကိုက်င့္သံုးရမည္။ လိုမွသံုးျပီး၊ မလိုသည့္အခါ ေခ်ာင္ထိုးထားရမည္။ ပါတီရဲေဘာ္တိုင္း၏စိတ္ထဲမွာ “ပညာတတ္လ်င္ ေဖာက္ျပန္သည္”ဟူသည့္ အယူအ ဆကို အရိုးစြဲေအာင္ရိုက္သြင္းထားရမည္။
10. မိမိပါတီ အခြင့္အေရးအတြက္ အမ်ိဳးသား အခြင့္အလမ္းမ်ားကို အသံုးခ်တတ္ရမည္။ အခြင့္အေရးရွိပါလ်က္ မိမိမွာလည္း အသံုးခ်ႏိုင္ေလာက္သည့္ အရည္အခ်င္းမရွိပါက မည္သူ႔ကိုမွ လမ္းစမဖြင့္ေပးဘဲ အားလံုးကို သဲထဲေရသြန္လုပ္ပစ္ရမည္။
11. ရခိုင္အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ စည္းလံုးညီညြတ္ေရးထက္ KNU/ရွစ္ေလးလံုးအုပ္စုမ်ားႏွင့္ ညီညြတ္ေရးက ပိုအေရးၾကီး သည္။ KNU ဥကၠ႒ႏွင့္ ရွစ္ေလးလံုးေခါင္းေဆာင္မ်ားအား “ေဘာမ”ရမည့္တာ၀န္သည္ မိမိတို႔၏ သမိုင္းေပး တာ၀န္တရပ္ျဖစ္သည္ႏွင့္ အားေလ်ာ္စြာ ၄င္းတာ၀န္ကိုေက်ပြန္ေအာင္အထူး အားၾကိဳးမာန္တက္ေဆာင္ရြက္ ၾကရမည္။
12. စစ္ေရးကိုဦးေဆာင္သူျဖစ္ပါကအျခားပါတီအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား(ရခိုင္ျဖစ္ေစကာမူ)ျခံဳခိုတိုက္ခိုက္ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္သည့္နည္းျဖင့္ မိမိပါတီအတြက္လက္နက္ျဖည့္တင္းဖို႔ အျမဲတမ္းၾကံဆ စဥ္းစားေနရမည္။ ဘိန္းစိုက္သည့္နည္း၊ ေဒသခံ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွ ေငြညွစ္သည့္နည္း၊ ဓားျပတိုက္သည့္နည္း၊ NGO လုပ္သားမ်ားအား ျပန္ေပးဆြဲသည့္နည္းမ်ားျဖင့္လည္း မိမိတို႔၏ ဘ႑ာ၊ ရိကၡာကို ျဖည့္တင္းႏိုင္စြမ္းရွိသူျဖစ္ ရမည္။
13. ပါတီသမိုင္း၊ အမ်ိဳးသားေရးသမိုင္းမ်ားကိုေအာက္ေျခရဲေဘာ္ထုသို႔လံုး၀ခ်ျပျခင္းမျပဳရ။ ခ်ျပလ်င္လည္း မိမိပါတီသိကၡာမတက္တက္ေအာင္၊ အျခားပါတီသိကၡာမက်က်ေအာင္ လီဆယ္လုပ္ၾကံလိမ္ညာ ပညာေပးရမည္။

Subject: မတ္ရုိ႔ေသနတ္ကုိလည္းျပန္သိမ္းဖုိ႔။ ထမင္း၀ေအာင္ စားထားကတ္။
To:

မတ္ရုိ႕တိစြာ အျခားလူ အစြာခါ ျပသနျဖစ္ဖုိ႕လဲ ေခ်ာင္းနီကတ္ေရ အေကာင္တိ။ ျပသနာ ျဖစ္ရာဆုိေက ေသနတ္လုဖုိ႕၊ ေပသာလုဖုိ႔ ကုိရာ ေစာင့္နီကတ္ေရ။ အခု မတ္ရုိ႔တိ ျပန္ပြဲဆြဲစြာကုိ အားလံုးသိေရေ၀း။ အိႏၵိယမွာ ဟိေရ ငါရုိ႔ရဲေဘာ္တိလည္းေျပာေရ။ အိႏၵိယ ကအျခားအဖြဲ႕တိလည္း သိေရ။ လြန္ခေရ ၂ႏွစ္ ၃ႏွစ္က ႏုိင္ငံျခားသားတစ္ေယာက္ ကုိလည္း ျပန္ပြဲဆြဲလုိ႔ မနည္းရွင္းလိုက္ရမလား။ ယၿပီးေက မရမာႀကီး တစ္ေယာက္ကုိလည္း ေပသာေတာင္းမရလုိ႔ သတ္ပစ္လုိက္ကတ္ေတ။ မတ္ရုိ႕က အၿမဲတမ္းယင္းပုိင္ရာ။ အျခားအဖြဲ႔တိမွာ ေသနတ္ဟိေက လ်ာရည္က်ၿပီးေဂ ဘေဇာင္နည္းနန္႔ အေရွာင္ရဖုိ႔လဲရဖုိ႔လဲ ႀကံဂတ္ဖုိ႔။ ယေက ဖဲ့ထုတ္စည္းရံုးဖုိ႔၊ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ရန္မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္သြီးထုိး ဖုိ႔၊ ယေက ကြဲကတ္ၿပဲကတ္ရာဆုိေက ၾကားက အေခ်ာင္ေသနတ္လုဖုိ႔ ။ မဟုတ္လား။ ေျပာလုိက္ေက ေသနတ္တိ ရန္သူ ဘားကုိ ေရာက္မလားေအာင္ ၾကားက ထိမ္းသိမ္းလုိက္ရစြာလုိ႔ ေျပာဖုိ႔။ ငါရုိ႔ဘားကလည္း ယင္းပုိင္ယူလားစြာရာမလား။ ငါရုိ႔ ပါတီ ဥကၠဌက မတ္ရို႔ဥကၠဌဘားကုိ တရား၀င္စာေရး ၿပီးေက ေသနတ္တိကုိ ျပန္ေတာင္းခေရ။ (ေအာက္မွာ တြဲၿပီးေက ပုိ႕ထားေရ) မတ္ရုိ႔ စကား ေတာင္မျပန္။ ေအး ငါရုိ႕လည္းအားေကာင္းလာေက ငါရုိ႔ေသနတ္ တင္မက မတ္ရုိ႔ေသနတ္ကုိလည္းျပန္သိမ္းဖုိ႔။ ထမင္း၀ေအာင္ စားထားကတ္။ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ဗမာအစုိးရထက္ မတ္ရုိ႔က ပုိလုိ႔မာယာမ်ား၊ ေအာက္တန္းက်ေရ။ ယင္းပုိင္စြာတိက မတ္ရုိ႔ ပါတီမွာ ရုိးရုိးေခ်ျဖစ္နီရာ။ ယင္းစြာတိက မတ္ရုိ႔ အမ်ဳိးသားေရး ေတာ္လွန္ေရး ေယ ေ၀း။ အယင္ ကေတာ့ ေဒပုိင္စြာကိစၥတိကုိ အိႏၵယမွာ၊ ဘဂၤလာ မွာ နိန္ဖူးလူတိရာသိေရ။ အခုေခတ္မွာ မတ္ရုိ႔တိအေၾကာင္းကုိ တကမၻာလံုး သိကတ္ရာ။ အခုေခတ္မွာ ၀ါလုိ႔ မရရာ ေ၀း။

အခုလည္း ၀ါ နိန္ျပန္ရာ။ ျဖတ္(၄)ျဖတ္။ မရွက္လားေ၀း။ မတ္ရုိ႔မွာ ျဖတ္ပစ္စရာဟိသိမ့္လား။ မတ္ရုိ႔စြာ မတ္ရုိ႔ လူသတ္၊ ဒျမတုိက္ ၊ ျပန္ပြဲဆြဲလုိ႔ ေဒသခံတိျဖတ္ထားစြာ ၾကာရာကား။ ကရင္၊ ရွမ္းတိပါးမွာ ျဖတ္(၄)ျဖတ္လုိ႔ အသံထြက္စြာနန္႔ မတ္ရုိ႔က ျဖတ္(၄)ျဖတ္လုိ႔ထေအာ္ေရ။ မေလးရွားက ေပသာကုိ ၀ါေတာင္းဖုိ႔လုိ႔ သတင္းဌာနတိနန္႔ ေပါင္းပနာ အကြက္ဆင္ စြာ မသိေက ခက္ဖုိ႔။

ေတာ္လွန္ေရးသစၥာျဖင့္
ထြန္းသိန္း

DPA မွာ ALP သို႕ ေတာင္းဆိုစာ

Rakhine State: Haritaung Pagoda AD 1750

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 04:27:00 +0000

The pagoda on Haritaung mountain was built by Na Ra Aba Ya Ra Za in the year of AD 1750. The pagoda is called Aritaw pagoda because it was built enshrining Aritaw relic of Buddha in it.

Some historians say that the word “Hari” was derived from “Chari” in Sanskrit. Nevertheless, such Hari mountain has existed before king Na Ra Aba Ya Ra Za. That mountain was called Galone mountain, Thiri mountain and Hari mountain respectively since the time of founding Mraukoo of king Min Saw Mon. It is found in the record that king Thi Ri Thu Dam Ma Ra Za was called king Min Ha Ri because he was born in the place near Hari mountain.

Reference

1. Rakhine Touristy Stupas, 2008 by Htay Win

Rakhine State: Thattawra Pagoda AD 1525

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 04:24:00 +0000

King Min Khaung Ra Za built Thattawra pagoda on the hill which is 50 feet high and one mile away from the palace site in AD 1525. Eighty years ago, U Pha Taw renovated the pagoda because it fell into ruins. The base of the pagoda is in the form of substructure, and the upper part of the pagoda is in the form of conical pagoda. The pagoda is enclosed with the four small surrounding pagodas. The stone sculptural flowers, were sculpted at the whole cave.

Reference

1. Rakhine Touristy Stupas, 2008 by Htay Win

Rakhine State: Andawthein Pagoda AD 1596

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 04:02:00 +0000

Andawthein pagoda stands 100 feet away from the northern part of Chitthaung pagoda. The pagoda and the prayer hall are fenced with the wall which is made of brick. The hillock on which the pagoda stands, is the spur of Phoekhaung mountain and it is eight feet high.

andawthein pagoda

Before Andawthein was built, king Min Hla Ra Zar Saw Mon, the twelfth king of Mraukoo dynasty, built the prayer hall and Buddha image at the present place of Andawthein in AD 1521. By the time king Min Bar was the governor of Thandwe, the monks from Rakhine had to go to Srilanka for the missionary work because Theravada Buddhism was on decline in Srilanka. The mission of Samgha was led by Ashin Tay Zar Ra Tha from Thandwe and Ashin Dha Ma Vi La Tha from Mraukoo. When they got back from Srilanka. Ashin Tay Zar Ra Tha gave the molar relic of Buddha to Ba Saw Yee, the governor of Thandwe. The crown prince Ba Saw Yee built a pagoda enshrining the molar relic of Buddha in it on Warthura mountain of Thandwe near the present Andaw pagoda. When Ba Saw Yee became a king with the name of Min Bar, he brought back the molar relic from Andawthein pagoda of Thandwe, but he put the replica molar relic in the place of it. He worshipped the molar relic he took from Thandwe by putting in the golden salver at the funeral chamber in the east of the palace.

After king Min Bar had passed away, king Min Ra Zar Gyi, the grandson of king Min Bar, built the present pagoda enshrining the molar relic of Buddha in AD 1596. The pagoda is called Andawthein pagoda because the molar relic of Buddha was enshrined in it.

The pagoda including the prayer hall measures 228 feet in length and 145 feet in breadth. The pagoda is 42 feet high from the plinth of the pagoda to the top of the pagoda. The pagoda was erected at the denter of the hillock and it is octagonal in shape and each of the facades of the pagoda is 27 feed wide. The big octagonal pagoda is surrounded by eight small pagodas on the roof of the cave tunnel. That pagoda is enclosed by fifteen small pagodas. The prayer hall is in front of the pagoda. It is enclosed with the stone walls. The east, the south and the north of the pagoda have the opening gates to enter the prayer hall. By entering the southern opening gate, one can see six standing stone Buddha images in the caves by the wall of Andawthein pagoda. By observing from the south to the north consecutively, one can find the first standing Buddha image in the form of Abaya mudra which implies, “Don’t worry, my dear. The people for those who practise and listen to the teaching of Buddha, will be free from the danger.” The second standing Buddha image is the form of Dhammasakkya mudra. The Buddha image whose left hand middle finger touches the middle finger of the right hand and it implies that Buddha is exponding the first discourse known as Dhammacakka and guiding the middle path.

At the third standing Buddha image, the Buddha whose right hand palm is put on the left hand palm and enjoyed the blissful peace of Phalasamapatti, is called Zarnamudra. There are two cave tunnels inside Andawthein pagoda. One hundred and seventy five stone Buddha images with different sizes, are dwelling at the wall of the pagoda in the respective caves.

To enter the inner tunnel from the outer tunnel, four directions have their own porches. Those porches were built individually in the arch roof system. The inner facades of the porches have decorations like a throne. There are eight Buddha images facting eight directions at the center of the inner cave tunnel. The upper portions of those Buddha images don’t have any robes. Some historians point out that the thin yellow robes were worn for the Buddha images to see the convex chest which is one of 32 lucky marks on the man.

Every neck of the Buddha images contains three lines. It is believed that those three lines are a demonstration of wearing the yellow robes. Some historians assume that the yellow robes were not draped on the upper portions of the Buddha images in order to donate the cotton robes occasionally by weaving for good deeds. Among the Buddha images inside the cave tunnel, both of the two Buddha images at the entrances of the eastern and the northern porches, are unusual. The whole bodies of those Buddha images were draped with yellow robes and fastened the chests with the slings not to fly the edges of their robes when they go around in the sky with their supernatural power called Jhana. Arakanese call such Buddha images Zanthine.

The Buddha images sculpted in Laymyo period, contain Zanthine because a lot of Arahats existed in the period. Eighty years ago, a muslim burgled the relinquary and he ran away throwing the things he took since a crowd of people followed him. When the people looked for those, they found the castet in the pineapple plantation. No sooner had the township officer taken away he casket to keep it than he opened it. After opening the casket, he got the molar relic of Buddha and the diamond Buddha image. The molar relic of Buddha was kept in the Chinese temple so that the people could worship it. By moving it from place to place to be worshipped, at last, the molar relic of Buddha was kept in Bandoola monastery in Mraukoo.

Reference

1. Rakhine Touristy Stupas, 2008 by Htay Win

Mrauk-U in Rakhine State

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 03:52:00 +0000

rauk-U (Myo Haung) is another interesting historical site in Rakhine, fast becoming a tourist attraction. Mrauk-U was founded in 1430 AD and flourished till 1785 as recorded in its history. Known as the Golden City by foreign travelers of the era it was a focus of trade due to its strategic on the coastal region of Bay of Bengal. Many historical sites such as the old palace grounds and ancient pagodas principally Shitthoung Pagoda (Eighty thousand pagodas), the old city of Vesali, the Mahamuni Image of Kyauktaw offers a glimpse into the Rakhine history.

Pagoda in Mrauk U

A new tourist site which is becoming increasingly more popular in recent years is the old capital of Rakhine (Arakan) called Mrauk-U. Some of the local people refer to it as Myo ( or Mro) Haung, the old city. It was first constructed by the Rakhine King Min_Saw Mon in 1430 AD, and remained its capital for 355 years until 1784 when the Rakhine Kingdom ceased to exist as a separate entity and became an integral part of the Myanmar Kingdom.
The Golden City of Mrauk-U became known in Europe as a city of oriental splendor after Friar Sebastian Manrique visited the area for about (8) years between 1629 to 1637 AD and though he was a Portuguese Augustinian missionary he wrote his fascinating "Travels" in Spanish and published it as a book in 1649 and 1653. Father Manrique's vivid account of the coronation of King Thiri_Thudhamma in 1635 and about the Rakhine Court and intrigues of the Portuguese adventurers fired the imagination of later authors, especially after an English translation was published by the Hakluyt Society in 1927 in 2 volumes. In Volume One of this English translation we can read the intriguing account of Rakhine in mid-17th century. Manrique wrote of his astonishment when he was shown a pair of pendant ear-rings, set with priceless rubies as large as a small hen's egg. He said when he beheld these kyauk-nagats he could scarcely fix his eyes on them due to the radiant splendor they cast; he just stood amazed. In the markets also he saw "being sold in abundance, diamonds rubies, sapphires, emeralds, topazes, gold and silver in plates and bars, tin and zinc, which were very difficult to get in his home country.
Pagoda in Mrauk U

It was the English author Maurice Collis who made Mrauk-U and Rakhine famous after his book The Land of the Great Image based on Friar Manrique's travels in Arakan, was published in 1942. The Great Image is of course, the Maha Muni Buddha Image which is now in Mandalay, though originally it was made and venerated in this area about 15 miles from Mrauk-U where another Maha Muni Buddha Image flanked by two other Buddha images is now worshipped. You can visit this place also on the hillock called Sirigutta, about (6) miles east of Kyauktaw town.

How to get there
About ten years ago it was difficult to travel to this area but you can easily visit Mrauk-U now. From Yangon there are daily flights to Sittway the capital of Rakhine State. There are Travel and Tour Companies in Yangon and Sittway which operate tours to Mrauk-U and the surrounding area.
Pagoda in Mrauk U

In Sittway you should visit the newly built Rakhine State Cultural Museum and Library and the Buddhist Museum where many interesting antiquities of Rakhine's colorful past are on display.

From Sittway to Mrauk-U you can take a boat on the Kaladan River and then go into some of its tributary streams. Mrauk-U, on Thinghanadi creek is only 45 miles from Sittway and the sea coast. It is a very pleasant river journey. If you are visiting in the winter months you can see flocks of wild geese, ducks and other migrating waterfowl. To the east of the old city is the famous Kiccapanadi stream and far away the Lemro River. The city area used to have a network of canals.

In Mrauk-U itself you can visit the Archaeological Museum which is near the Palace Site. This site is right in the centre of Mrauk-U which was built in a strategic location by leveling three small hills. Recently the Archaeology Department has been excavating the Palace Site which was occupied by Rakhine Kings for over two hundred years.
Even the pagodas are strategically located on hilltops and look like fortresses as indeed they were once used as such in times of enemy intrusion. There are moats, artificial lakes and canals and the whole area could be flooded to deter or repulse attackers.
Pagoda in Mrauk U

There are innumerable pagodas and Buddha images all over the old city and the surrounding hills. Some are still being used as places of worship today; many in ruins are now being restored to their original splendor. You should at least visit some; the most famous and well worth seeing are the Shitthaung, the Andaw, the Dukkhan Thein (Sima or Ordination Hall), the Koethaung, the Laymyetnha and
the Shwe Daung pagodas.

The Shitthaung or "temple of the 80,000 Buddhas" is a fascinating place full of small images, scenes in sculpture of Buddhist stories with the kings and queens, courtiers and common people portrayed in their mediaeval costumes and head-dresses, all frozen in stone throughout the ages. You should take a good torch-light to examine the myriad interesting scenes and figures lining the dark corridors of this temple. You can see some Rakhine men boxing and wrestling, some girls dancing and playing, and then there are also the mythical birds, beasts and half-human celestials and demons. Try and find the figures of both the male and female Vasundhra/ Vasundhari symbolizing the God /Goddess of the Earth.

The Shitthaung Pagoda, located about half a mile to the north of the palace site was built by one of the most powerful kings of the Mrauk-U Dynasty, called by the people, Minbargyi, but according to records on inscriptions as King Minbin who reined from 1513 to 1553. The king built this fortress-temple after repulsing a Portuguese attack. The Portuguese mercenaries later served under Rakhine kings. There was also surprisingly an elite corp of Japanese bodyguards protecting the kings of Rakhine.

The Andaw (meaning the tooth relic of Buddha) is a pagoda only 86 feet to the north-east of the Shitthaung Pagoda. Built by King Min Hla Raza in 1521 it is said to enshrine the tooth relic received from a Sri Lankan king by King Minbin.

This temple is a hollow octagonal building made of pure sandstone blocks; there are two internal concentric passages, with a prayer hall on the east. Like other temples it is on a small hillock.
Visitors should see the frescoes giving detailed portrayals of life in the Mrauk-U court; these frescoes are found in Laymyetnha and the Shwe Daung Pagoda. Laymyetnha Pagoda was built by King Min Saw Mon in 1430 AD as one of the original pagodas at the time of the founding of Mrauk-U. The name of the Pagoda means "Four faced" as there are four entrances to this square sandstone structure with a central solid stupa 80 feet high. There are 28 Buddha images as mentioned in the Sambuddha scripture.
Shwe Daung pagoda

The Shwe Daung pagoda or the "Golden Hill Pagoda" is also believed to have been built by King Minbin between the years 1531-1553. It is a landmark pagoda as it is the tallest in this area and can be seen as far away as 20 miles from the main Kaladan River. The hill itself is 250 feet high and is about half a mile to the south-east of the Palace Site. It is a solid stupa with a circular base. During the First Anglo-Burmese War, 1824-26, the Myanmar forces built earthen fortifications on this hill and mounted guns which inflicted heavy losses on the British forces. Some of these fortifications can still be seen today.

Standing on a plain of rice fields is the Koethaung Pagoda; the name means 90,000 and probably signified the number of Buddha images it was supposed to contain. It was built by King Min Taikkha, the son of King Min Bin who built the Shitthaung or temple of 80,000 images, so the son exceeded the father by 10,000! It is the biggest pagoda in the Mrauk-U area. Like the Shitthaung, this pagoda is also a massive fortress-like structure built with stone walls and terraces. There are 108 smaller pagodas surrounding it, all made of sandstone. With a winding corridor it is like a cave tunnel which you have to traverse until you reach the central chamber. The inner gallery has collapsed and is no longer accessible. There is an octagonal pagoda in the middle surrounded by over one hundred smaller pagodas. Unlike some of the other temples, not only sandstone, but bricks were also used in this pagoda.

Apart from the pagodas, visitors should not miss seeing the Ordination Hall, Htukkan Thein, and the exquisite little library the Pitakataik. Htukkan (or Dukkhan) Thein is located about 300 feet to the north-west of Shitthaung Pagoda. Built in 1571 by King Min Phalaung it is on a hillock 30 feet high, with two stone stair ways (8) feet broad on the east and south.
Ordination Hall in Mrauk-U

No longer used as an Ordination Hall, it is now one of the well-known pagodas of Mrauk-U. There is a long vaulted passageway which leads to the central shrine room which is 15 feet in height. This room is said to be the place where the Buddhist Archbishop used to sit to discuss religious affairs with Senior Monks. See the seated stone ladies preserving in sculpture the ancient hair-styles, among the many other interesting figures. There are also 140 niches with Buddha images.

The little library or Pitaka-taik, the Repository for the Buddhist scriptures was built in 1591 also by King Min Phalaung. It measures only 14 feet from east to west, 10 feet from north to south and is only 9 feet in height. Built entirely of stone there are lovely designs on the outer walls making it look like a tiny jeweled casket shaped like a blooming lotus. There were 48 libraries in Mrauk-U but only this one is preserved, though it is sometimes obscured by thickets of bushes and partly covered by moss and weeds which flourish in the 200" of annual rainfall in the region.

This library is reputed to have housed 30 sets of the Buddhist Tipitaka which King Narapatigyi (1638-1645) received from Sri Lanka. Unfortunately it acquired an unpleasant appellation due to its dark windowless interior. It is now known as Chin-kite library, Chin-kite meaning mosquito-bite. The Rakhine people say that Chin-kite is a Myanmar mispronunciation of the Rakhine word Khraung kaik, the name of the city wall which is close to the north of the library. If you have difficulty in finding this library asks for the Htupayon Pagoda as it is just north of this pagoda.
The artificial, man-made lakes named Anomakan and Letsekan on the southern part of Mrauk-U were once part of the defense system. They are now peaceful havens for visitors as well as for the local people, and for animals, birds and fish. Letsekan is (3) miles in length and half a mile wide. Some of the old city walls can also be seen.
Mrauk-U

The Portuguese and other Europeans were given a separate quarter at Mrauk U, only about half a mile west of the palace site. The place is called Daingripet and this place for the European settlement is on the other bank of Aungdat creek. The old church built by Father Manrique, now in ruins, can still be seen in this place. It is near the Daingri tank built by King Ba Saw Phyu (1459-1482).

Rakhine has other historical sites which are earlier than Mrauk U, at Vesali, only 6 miles to the north, and at Launggret a little further away, but easily reached by car in about half an hour.

If you are interested in spectacular places of historical interest and natural beauty Mrauk-U is the place. There are now comfortable hotels and guest houses where you can stay while exploring this ancient land, which was once a seat of oriental splendor.

here

BRITISH BURMA

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 03:28:00 +0000

After the first Anglo-Burmese war in 1826 two former provinces of the Burmese Empire, Arakan and Tenasserim, were governed by British commissioners. The two provinces developed distinctly different forms of government. In Arakan colonial policy paid little deference to traditional Arakanese or Burmese institutions; rather, it reflected more strongly the influence of neighboring Bengal. In Tenasserim the British built on existing forms of government, using indigenous leadership and codifying local law. In 1862 Arakan and Tenasserim were united with the rest of Lower Burma to form the province of British Burma. The administrative layout in theory conformed to the Indian model, but in practice tended to conform to Burmese traditional methods. The mode of government used by the British during this period was not unlike the Dutch system in Java, in which indirect rule prevailed.

In Upper Burma, which remained under Burmese rule until the third Anglo-Burmese war of 1885, the economy became dangerously dependent on the export of mainly cotton and teak. In the teak industry elaborate contracts and concessions were developed over time and honored to such a degree as to warrant substantial investments on the part of British-Indian trading houses. At the same time, in other fields royal monopolies often excluded independent merchants. Rice however had to be imported in ever-larger quantities, which drained Upper Burma of cash. The world depression of the 1870s led to a dramatic decline in prices and plunged the Burmese state into economic hardship and fiscal collapse.

Under British rule Lower Burma developed into an export-oriented economy depending almost totally on rice production. Lower Burma’s rice exports helped make up for food shortages in other parts of the empire. In this sense the colonial state in Burma developed within the context of a larger set of imperial, economic, political, and strategic interests.

Immediately at the end of the third Anglo-Burmese war, with the last Burmese king in exile, several important decisions were taken by the colonial power, which would dramatically change the way Burma was governed. A first attempt to govern through the old royal council, the Hlutdaw, failed. The reforms the British subsequently introduced meant nothing less than a complete dismantling of existing institutions of political authority. They resulted in the undermining of many established structures of social organization. In contrast to India the British decided that Burma would be governed directly, without making use of local elites. The monarchy, the nobility, and the army all disappeared. In the countryside local ruling families lost their positions. The existing political framework vanished. Only in outlying areas like the Shan states did the British use local intermediaries in government. In the heartland of the old Burmese empire, the Irrawaddy Valley, the colonial rulers imposed bureaucratic control right down to the village level. A wholly new framework of government rapidly supplanted existing institutions.

From the late nineteenth century onward village headmen were frequent targets of peasant uprisings, indicating how much they were perceived as tools of the colonial administration. At the same time the colonial power failed to adopt the symbols and roles that had legitimized precolonial rulers. The precolonial state had relied for the maintenance of order and security on its intimate involvement with the symbolic and spiritual life of society. The colonial state viewed its role very differently. The British administrators were not only foreigners, their idea of government presumed a marked distinction between the public and private spheres of life. British rule in effect destroyed the Burmese cosmological order and signified for the Burmese the end of a Buddhist World Age. This produced armed resistance in which Buddhist monks played a significant part. Burmese monks fanned rural rebellion, notably during the economic depression of the 1930s. The main causes of rural unrest and rebellions in the 1930s were taxes, usury, and depressed rice prices.

At the end of World War II, Burma was equipped with social and political institutions established only at the beginning of the twentieth century and without roots in local society. Apart from Buddhism, it would be difficult to define a supra-local institution that survived from precolonial times. As for the colonial administration, it had been shattered by the Japanese during the war years. Burma thus faced at independence in 1948 a weak institutional legacy, a vacuum that would be soon filled by the army.

BIBLIOGRAPHY Desai, Walter Sadgun. History of the British Residency in Burma. London: Gregg International, 1968. Harvey, Godfrey. British Rule in Burma 1824–1942. London: Ams Pr., 1992.

Here

THE FIRST ANGLO-BURMESE WAR OF 1824–1826 - Overview

noreply@blogger.com (ထာဝရသီရိ) — Thu, 31 Mar 2011 03:08:00 +0000

From the end of the eighteenth century the Burmese king Bodawpaya (r. 1782–1817), steadily expanded his realm westward. At the same time the British gained territorial control over Bengal and elsewhere in India. In 1784 Bodawpaya attacked and annexed the kingdom of Arakan on the coast of the Bay of Bengal and brought his frontier to what would become British India. Arakanese rebels operating from within British territory created a tense situation on the Anglo-Burmese border, resulting in frequent border clashes. The Burmese threatened invasion if the British failed to stop rebel incursions from their territory.

From the late eighteenth century the kingdom of Assam to the North of British Bengal was in decline. The kingdom covered the Brahmaputra valley from the Himalayas to the entry of the river into the plains of Bengal. Rival groups at the Assamese court turned both to the British and the Burmese for assistance, leading to a British expedition in 1792. In 1817 turmoil at the Assamese court led to another request for assistance and this time Bodawpaya sent an invading army. The Assamese were defeated and a pro-Burmese premier was installed.

Two decades earlier Bodawpaya had invaded Manipur, a kingdom set in a small valley to the west of the Chindwin River, and installed a puppet prince. In 1819 the Manipur Prince asserted his autonomy from the Burmese court by not attending the coronation of Bagyidaw, Bodawpaya’s successor. The Burmese invaded again and stationed a permanent garrison in Manipur. Manipur would now form a base from which further Burmese military expeditions into Assam would be conducted. In 1821, following years of local unrest, Bagyidaw sent general Mahabanula with a 20,000-person-strong army across the mountains to consolidate Burmese rule in Assam. In 1823, with Assamese resistance largely broken, Mahabandula set up his base at Rangpur and began his attacks on Cachar and Jaintia. The British in turn declared Cachar and Jaintia a protectorate. British Bengal was now hemmed in on its northern and eastern borders by the Burmese Empire.

In January 1824 Mahabandula assumed command in Arakan and started on a campaign against Chittagong with the ultimate goal to capture Bengal. In response, on March 5, 1824, the British declared war on Burma from their headquarters at Fort William in Calcutta. The British plan was to draw away Mahabandula’s forces from the Bengal frontier by performing a large-scale sea-borne invasion of Lower Burma. The attack on Rangoon, lead by Sir Archibald Campbell, completely surprised the Burmese and the city was taken on May 10, 1824 without any loss to the invaders. The news of the fall of Rangoon forced Mahabandula to a quick retreat. The British force in Rangoon had meanwhile been unable to proceed upcountry because it did not have adequate river transports. After having been resupplied after the monsoon Campbell continued the operations and in 1825 at the battle of Danubyu Mahabandula was killed and the same year Arakan, Lower Burma, and Tenasserim were conquered.

After a second battle the way to the Burmese capital, Amarapura, lay wide open. Campbell now possessed adequate river transport and rapid progress was made up the Irrawaddy. British peace terms were so staggering that not until the British army arrived at Yandabo, a few days’ march from the Burmese capital, did the Burmese accept the terms. After the peace of Yandabo the Burmese had ceded to the British Arakan, Tenasserim, Assam, and Manipur. An indemnity in rupees, equal to 1 million pound sterling, was paid to guarantee removal of British troops from Lower Burma.

BIBLIOGRAPHY Hall, D.G.E. A History of South-east Asia, 4th rev. ed. London: Macmillan, 1981. Pollak, Oliver B. Empires in Collision: Anglo-Burmese Relations in the Mid-Nineteenth Century. Westport, CT: Greenwood Press, 1979. Wilson, Horace Hayman. Narrative of the Burmese War, in 1824- 25. London: W.H. Allen and Co., 1852.

Here