Creative Writer

2026-10-18T23:52:36.864-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೬

ಬಂತು! ಬಂತು! ನಯಾಪೈಸ ಬಂತು! - ತಂತು! ತಂತು! ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಂತು!

ಅದು ೧೯೫೭ನೇ ಇಸವಿ. ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಮೇಷ್ಟ್ರಾದ ಶ್ರೀಕಂಠ ಜೋಯಿಸರು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯ ಕೈ ಚೀಲದೊಡನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಹರಡಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವುಗಳು ಆಗ ತಾನೇ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ನಯಾಪೈಸೆ ನಾಣ್ಯಗಳಂತೆ. ಅವುಗಳು ಒಂದು, ಎರಡು, ಐದು, ಹತ್ತು, ೨೫ ಮತ್ತು ೫೦ ನಯಾಪೈಸೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಅಂದರೆ ೧೦೦ ನಯಾಪೈಸೆ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಾಣ್ಯಗಳಂತೆ. ನಾವು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಾಸು, ಬಿಲ್ಲೆ, ಅರ್ಧ ಆಣೆ, ೧ ಆಣೆ, ೨ ಆಣೆ, ೪ ಆಣೆ, ೮ ಆಣೆ ಹಾಗೂ ೧ ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರಾ ನೋಡಿದ್ದೆವು. ಹಾಗೂ ಒಂದು ಆಣೆಗೆ ೧೨ ಕಾಸುಗಳು ಮತ್ತು ೧೬ ಆಣೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಎಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡುಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೆವು.

ಆದರೆ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ೧ ಆಣೆಗೆ ೬ ನಯಾಪೈಸೆ ಮತ್ತು ೨ ಆಣೆಗೆ ೧೨ ನಯಾಪೈಸೆ ಸಮವಂತೆ. ಆದರೆ ೪ ಆಣೆಗೆ ೨೫ ನಯಾಪೈಸೆ, ೮ ಆಣೆಗೆ ೫೦ ನಯಾಪೈಸೆ ಹಾಗೂ ೧ ರೂಪಾಯಿಗೆ ೧೦೦ ನಯಾಪೈಸೆ ಆಗುವುದಂತೆ! ನಮಗೆ ಇದೊಂದು ಮೋಸದ ಲೆಕ್ಖಚಾರ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ನಾವು ೧ ಆಣೆ ಮತ್ತು ೨ ಆಣೆಗೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ನಮಗೆ ೧೬ ಆಣೆಯಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ೧ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ೯೬ ನಯಾಪೈಸೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ೪ ನಯಾಪೈಸೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು! ಇನ್ನು ಶಂಕರ್ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೇಳತೀರದು. ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಬಿ ಜಿ ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ೬ ಆಣೆ ಚಾರ್ಜ್ ಇತ್ತು. ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾರ ಅದು (೨೫+೧೨) ೩೭ ನಯಾಪೈಸೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪ್ರಕಾರ ಅದು (೬x೬) ಅಂದರೆ ೩೬ ನಯಾಪೈಸೆ ಮಾತ್ರಾ! ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವವರಿಗೂ ಕೂಡ ಇದೆ ರೀತಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಬಂದು ಕಂಡಕ್ಟರ್ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಜಟಿಲವಾಯಿತು. ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಗೆ ಹರಿದು ನಯಾಪೈಸೆ ಜಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬಾ ಸಮಯ ಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೧ ಜೂನ್ ೧೯೬೪ ರಿಂದ ನಯಾಪೈಸೆ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಪೈಸೆ ಎಂದು ಮಾಡಿತು.

ಕೊಪ್ಪ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಟಿಕೆಟ್ ಕೌಂಟರ್, ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಮತ್ತು ಕಾಮತ್ ಅವರು

ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಬಸ್ಸುಗಳೂ ಕೊಪ್ಪ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮೇಜಿನ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಮತ್ತು ಕಾಮತ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಡ್ಡ ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಾಮತ್ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಬುಷ್ ಶರ್ಟ್ ಧರಿಸಿ ತುಂಬಾ ಟೀಕುಟಾಕಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದೊಳಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಏರು ದ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಬಸ್ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಯಾರ್ರೀ ಜಯಪುರ,ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರ್, ಆಲ್ದೂರ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರ್ ಅಥವಾ ಯಾರ್ರೀ ಕುದುರೆಗುಂಡಿ, ಎನ್ ಆರ್ ಪುರ, ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ, ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ, ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಎಂದು) ಮೈಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಸ್ಸೂ ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಅಥವಾ ಕಾಮತ್ ಅವರು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಎಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ಅದು ಗೇಟ್ ಪಾಸಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಆದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಲ್ದಾಣ ಬಿಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಅವರಿಂದ ಸಹಿ ಪಡೆದ ಗೇಟ್ ಪಾಸ್ ದೊರೆತ ಮೇಲೆಯೇ ಸೀಟಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೀಟ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಂದು ಬಸ್ಸು ಹೊರಡಲು ೧೫ ರಿಂದ ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳು ತಡವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಂತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟಿಕೆಟ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಊರಿನಿಂದ ಬಂದ ಒಬ್ಬರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಥ್ರೂ ಟಿಕೆಟ್ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು! ಅದು ಗೇಟ್ ಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಎಂಟ್ರಿ ಆಗದೇ ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಸೀಟ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಆಫೀಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್

ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಬಸ್ಸುಗಳು ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟು ನಿಂತು ಹೋಗುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತಿದ್ದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಫೀಸ್ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಸ್ ಕೂಡಾ ವರ್ಕ್ ಶಾಪ್ ನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಂಡ ನಂತರವೇ ಕೊಪ್ಪ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೋಹರ ರಾವ್ ಎಂಬುವವರು ವರ್ಕ್ ಶಾಪಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ರಮೇಶ್ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಆಫೀಸ್ ಒಳಗೆ ವಿಶೇಷ ಕ್ಯಾಬಿನ್ಗಳು ಇದ್ದುವಂತೆ. ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಿತ್ತಂತೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಲಾಭಕರವಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು.

"ಸಹಕಾರ ಸಾರಿಗೆ"

ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಇಂದು ಕೇವಲ ನೆನಪು ಮಾತ್ರಾ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಕಂಪನಿ ಮುಚ್ಚುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೌಕರ ವರ್ಗ ಅದರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು "ಸಹಕಾರ ಸಾರಿಗೆ" ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ನಡೆಸಿದ್ದು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಆಮೇಲೆ ಸಹಕಾರ ಸಾರಿಗೆ ಕೂಡ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿ, ಅದು ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲಾ ಗತಿ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿರುವ ಫೋಟೋಗಳು ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತರುವಂತಾಗಿವೆ.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

2026-10-18T05:09:54.129-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೫

ಶಂಕರ್ ಮೋಟಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಕಂಪನಿ ಮೊದಲು ಲೋಕಸೇವಾನಿರತಎಂ.ಎಸ್.ದ್ಯಾವೇಗೌಡರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿತ್ತಂತೆ. ಅವರು ಅದನ್ನು ಉಡುಪಿ ಮೂಲದ ಆರೂರು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ರಾವ್ (ಎ.ಎಲ್. ಎನ್.ರಾವ್ ) ಅವರ ಕಂಪನಿಗೆ ಲೀಸ್ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದು ೧೯೫೦ನೇ ಇಸವಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಎ.ಎಲ್. ಎನ್.ರಾವ್ ಅವರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಶಂಕರ್ ವಿಠಲ್ ಮೋಟಾರ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ರೋಡ್ವೇಸ್ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದುವು. ಆಮೇಲೆ ಮಾಂಡೋವಿ ಮೋಟಾರ್ ಕೂಡ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳೆಲ್ಲಾ ತುಂಬಾ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಆಡಳಿತವರ್ಗ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.

ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತರು ಕೇವಲ ಒಂದೊಂದೇ ಬಸ್ ಓಡಿಸುವ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಶಂಕರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿಯ ಮುಂದೆ ಅವುಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸ ತೊಡಗಿದವಂತೆ. ಇಂತಹ ಬಸ್ಸುಗಳ ಹಿಂದೊಂದು ಮುಂದೊಂದು ಶಂಕರ್ ಬಸ್ ಓಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತಂತೆ. ಆ ಬಸ್ಸುಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಲೈಸನ್ಸ್ ಸಮೇತ ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ನಾವು ನೋಡಿದಂತೆ ಕೊಪ್ಪದಿಂದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೮ ಗಂಟೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಎಂಬ ಬಸ್ ಹೊರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಶಾರದಾಂಬ ಎಂಬ ಬಸ್ ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಬಿ.ಜಿ.ಕಟ್ಟೆಗೆ ೧೧ ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಮುಂದೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಲ್ನಾಡ್ ಪ್ಲಾಂಟರ್ಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಸರ್ವೀಸ್ (ಎಂ.ಪಿ.ಎಂ.) ಎಂಬ ಬಸ್ ಬೀರೂರಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಬಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲಾ ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಆ ಹೆಸರುಗಳು ಅವುಗಳ ಮೊದಲಿನ ಮಾಲೀಕರು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿರಬೇಕು.

ಉದ್ದ ಮೂತಿಯ ಬಸ್ಸುಗಳು “ಮುಂಡು” ಬಸ್ಸುಗಳಾದುದು!

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಂಜಿನ್ಗಳು ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿದ ಮೂತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ರಾಡ್ ಮೂತಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿಸಿ ತಿರುಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುವ ಬಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಮೂತಿಯಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು "ಮುಂಡು" ಬಸ್ಸುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ಎಂಜಿನ್, ಡ್ರೈವರ್ ಸೀಟಿನ ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದು ಕೀಲಿಕೈ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಿತ್ತು. ನಾವು ಬಸ್ ನೋಡುವ ವೇಳೆಗೆ ಉದ್ದ ಮೂತಿಯ ಬಸ್ಸುಗಳು ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮಾತ್ರಾ ಇದ್ದುವು.

ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಘಾಟಿಯಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪದಿಂದ ಕಳಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಬಸ್ ಒಂದು. ಆ ಬಸ್ಸಿನ ಡ್ರೈವರ್ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಎಂಬುವವರು ಬಸರೀಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಳಸ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಯಾರು ಎಲ್ಲಿ ಕೈ ತೋರಿಸಿದರೂ ಬಸ್ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಜನರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಳಿಸಲು ತುಂಬಾ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉಪನಯನಕ್ಕೆ ಹೊರನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳಸದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಡ್ರೈವರ್ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಲಿಕಾಜುನ ಬಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಪ್ಪನವರು. ಆಜಾನುಬಾಹು ಎಲ್ಲಪ್ಪ ನವರು "ಮಾತು ಕಡಿಮೆ ಹೆಚ್ಚು ದುಡಿಮೆ" ಎಂಬ ತತ್ವ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ತುಂಬಾ ಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ಬಸ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಅಣ್ಣ ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಒಂದು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಷ್ಟು ಬಾಳೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಸಂತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಡ್ಯೂಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಸ್ಸಿನ ಟಾಪ್ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದೂ ಸೇರಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವನ ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಮಲ್ಲಿಕಾಜುನ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಎಲ್ಲಪ್ಪನವರು ತುಂಬಾ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೆ ನಮ್ಮೂರಿನಿಂದ ಕೆಲವು ಮದುವೆ ದಿಬ್ಬಣಗಳು ಎಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗುಂಬೆ ಮತ್ತಿತರ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಪ್ಪನವರು ನಮ್ಮೂರ ರಸ್ತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೆಳವಿನಕೊಡಿಗೆ ಮನೆಯವರೆಗೆ ಬಸ್ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಡ್ರೈವರ್ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕೂಡ ಮಾಡಿ ತುಂಬಾ ಹಣ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಮುಂದೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸೇವೆ ಎಂದೂ ಮರೆಯುವಂತದಲ್ಲ.

ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ

ಕೊಪ್ಪದಿಂದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ (Monopoly) ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಕಂಪನಿ ತುಂಬಾ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಗೆ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರದ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಉದಯ ಮೋಟಾರಿನ ಎರಡು ಬಸ್ಸುಗಳು ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಬಸ್ಸುಗಳು ಟಾಟಾ ಮರ್ಸಿಡಿಸ್ ಬೆನ್ಜ್ (Benz) ಬಸ್ಸುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಉದಯ ಮೋಟಾರ್ ಲೆಯ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (Leyland) ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಹತ್ತಿರ ಒಂದೆರಡು ಫಾರ್ಗೋ ಮತ್ತು ಡಾಡ್ಜ್ ಬಸ್ಸುಗಳೂ ಇದ್ದುವು.

ಶೃಂಗೇರಿ-ಕೊಪ್ಪ-ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ-ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಿ.ಕೆ. ಎಂ.ಎಸ್ (CKMS) ಕಂಪನಿ ಒಂದು ಲೆಯ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಸ್ಸನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣ ೧೯೬೨ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರ ಡ್ರೈವರ್ ೭ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಆಜಾನುಭಾಹು ವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಗಲಿವರನಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು!

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

(ಆ ಕಾಲದ ಬಸ್ಸುಗಳ ಮೂರು ಫೋಟೋಗಳು)

2026-10-17T22:27:30.699-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೪

ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಮೊದಲ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಮರ್ಸಿಡೆಸ್ ಬೆಂಜ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಎದುರಿಗೆ ಸೀತಾರಾಮ ಎಂಬುವರ ಗೀತಾ ಕೆಫೆ ಎಂಬ ಹೋಟೆಲ್ ಇತ್ತು. ಗೀತಾ ಅವರ ಮಗಳ ಹೆಸರಂತೆ. ಮೊದಲು ಮೊದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ಕ್ರಮೇಣ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸೀತಾರಾಮ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೋಟೆಲ್ ಪುನಃ ತೆರೆದರಾದರೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿಕ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿ ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಆಮೇಲಿನ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

ರಘು ಹೋಟೆಲ್

ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ರಘು ಹೋಟೆಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಆದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿನ ಪುರದಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಾರಾಧನೆಗೆ ಕೆಳಕೊಪ್ಪ ಗಂಗಮ್ಮ ಎಂಬುವರು ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರೊಡನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣ ಬಹಳ ಸಾಧು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರ ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ರೌಡಿ. ಅವನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಹೊಡೆದಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ನಾವು (ನಾನು ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಣ್ಣ) ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಗಂಗಮ್ಮನ ದೊಡ್ಡ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ರಘು ಹೋಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ನಾವೊಮ್ಮೆ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹೋಟೆಲಿನೊಳಗೆ ನೋಡಿ ಮಂಕಾಗಿ ಹೋದೆವು. ಅವನು ಹೋಟೆಲಿನ ತಿಂಡಿ ನಿತ್ಯವೂ ತಿಂದು ಬೋಂಡದಂತೆಯೇ ಊದಿಕೊಂಡಿದ್ದ! ನಮಗಾದ ಹೊಟ್ಟೆ ಕಿಚ್ಚು ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ! ಅವನಂತೆ ನಾವೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಹೋಟೆಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಬೆಣ್ಣೆದೋಸೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಬೋಂಡದಂತೆಯೇ ಊದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಾಣ ತೊಡಗಿದೆವು! ಆದರೆ ನಮಗೆ ದೇವರ ದಯದಿಂದ ಆ ಅದೃಷ್ಟ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ!

ಕೆಸವೆ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ

ನಾನು ಈ ಮೊದಲೇ ಬರೆದಂತೆ ಕೊಪ್ಪದ ಕೆಳಗಿನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೆಸವೆ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮನೆ ಇತ್ತು. ಹಾಗೂ ಈಗಲೂ ಇದೆ. ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮೂಲಮನೆ ಕೆಸವೆಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಊರುಗೊಡಿಗೆಯಂತೆ. ಅವರು ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಅಕ್ಕನ ಮಗಳಾದ ಮರಡಿಯ ಕಂದಕ್ಕಯ್ಯನನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಯೌವನ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಾಗೆಯೆ ಬಿಟ್ಟು ದೇಶಾಂತರ ಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ. ಎಷ್ಟೋ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವರು ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಯಾವುದೋ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವರೆಂದು ಸಮಾಚಾರ ಬಂತಂತೆ. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ವಾಪಾಸ್ ಮನೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯರಾದ ಬೇಲಿಹಳ್ಳಿ ಪಟೇಲ್ ಮಹಾಬಲಯ್ಯ ಎಂಬ ಸಜ್ಜನ ಅವರನ್ನು ವಾಪಾಸ್ ಕರೆತರಲೇ ಬೇಕೆಂದು ಪಣತೊಟ್ಟರಂತೆ. ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲರಾಗಿಯೂ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ಸಿವಿಲ್ ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ

ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರು ಮಾಮೂಲಿ ಜಮೀನ್ದಾರರುಗಳಂತೆ ಕೇವಲ ಬೇಸಾಯದತ್ತ ಗಮನ ಕೊಡುವವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅವರಿಗೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬ್ರೈನ್ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದಿತ್ತಂತೆ. ಬೇಗನೆ ಅವರು ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕ್ ಬೋರ್ಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿವಿಲ್ ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರಂತೆ. ಅವರು ರಸ್ತೆ, ಬಾವಿ, ಮೋರಿ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ. ಅವರೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಿನಿ ಸೇತುವೆಯೊಂದು ಇಂದಿಗೂ ಕೆಸವೆ ಗ್ರಾಮದ ಗೋಳ್ ಗಾರಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ೧೦ ಟನ್ ಭಾರ ಹೇರಿದ ಲಾರಿಗಳು ಸಲೀಸಾಗಿ ಹಾದು ಹೋಗುವವಂತೆ.

ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲ ಮತ್ತು ನಾಗರಾಜ ಎಂಬುವರು ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಈಗ ಹಿರಿಯ ಮಗಳು ಗೌರಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮಾಧವರಾವ್ ಅವರು ನಮ್ಮೊಡನಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಅವರ ಕೊಪ್ಪದ ಮನೆ ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮಾಧವರಾವ್ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿದೆ.

ಶಂಕರ್ ಮೋಟಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್

ಕೊಪ್ಪ ಪಟ್ಟಣದ ಅಂದಿನ ಕಥೆ ಶಂಕರ್ ಮೋಟಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯದೇ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಾರದು. ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಯ ವರ್ಕ್ ಶಾಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ಬಸ್ಸುಗಳು ನಿಂತಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಉದಯ ಮೋಟಾರಿನ ಎರಡು ಬಸ್ಸುಗಳು, ಸಿ.ಕೆ.ಎಂ.ಸ್ ಮತ್ತು ಗಜಾನನ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಂದೊಂದು ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಕೊಪ್ಪ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

(ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮಗ ಮಾಧವ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ)

2026-10-17T04:57:13.234-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೩

ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೇರೆ ಇಬ್ಬರು ಡಾಕ್ಟರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಡಾಕ್ಟರ್ ರಾವ್ ಸಾಹೇಬ್ ನರಸಿಂಗ ಎಂಬುವರ ಶಾಪ್ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ನನಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿರದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸಿದವರು ಮಾನ್ಯ ಕವಿಲ್ಕೊಡಿಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ಅವರು. ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪದ ಹೆಸರದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಡಾಕ್ಟರ್ ಎಂದರೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ನಾಯಕ್. ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರ ಊರಾದ ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆಯವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಈ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿರವೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ನಾಯಕ್ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಂದು ರೋಡ್ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರಂತೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಬರುವುದು ನಿಂತು ಹೋಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರಿಂದ ಪೈಪೋಟಿ.

ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಕೆ.ಪಿ.ಭಟ್, ಡಾಕ್ಟರ್ ಟಿ.ಕೆ.ಭಟ್ ಮತ್ತು ಹೆಗ್ಡೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾರೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ವಿಸಿಟ್ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಇಲ್ಲದ್ದು ಮತ್ತು ಅವರು ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು. ಆದರೆ ಸುಮಾರು ೧೯೬೦ನೇ ಇಸವಿಯ ವೇಳೆಗೆ ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಆದದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಡಾಕ್ಟರ್ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್. ಬಹು ಬೇಗನೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರ (ಕವಿಲ್ ಕೊಡಿಗೆ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ) ಶಾಪ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಆಗಮನ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿ ಹೋಯಿತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅವರ ಹೊಸ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗತೊಡಗಿತು. ಹಳ್ಳಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಡಾಕ್ಟರ್ ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಅವರ ಕೈ ಗುಣ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರ ರಾಯಲ್ ಬುಲೆಟ್ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ನಮ್ಮೂರ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಹು ಬೇಗನೆ ಮರೆತು ಬಿಟ್ಟಿತು.

ಕೊಪ್ಪದ ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು

ನನಗೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೋಟೆಲಿನ ಹೆಸರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಎಂಬುವರು ಖುದ್ದಾಗಿ ಈ ಹೋಟೆಲ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೋಸೆ ಹೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಡ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ ಕಳಸಿಗೆ ಇಳಿಸಿಬಿಡುವುದು, ವಡೆ ಬೇಯಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಕಲ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತರಾಗಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಒಬ್ಬ ನುರಿತ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರೇ ಒಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ.

ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಮಗ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಮತ್ತು ಅಮೃತ ರಾವ್ & ಅರವಿಂದ್ ಸೀತಾನದಿಯವರು ಈಗ ನನ್ನ ಫೇಸ್ ಬುಕ್ ಸ್ನೇಹಿರಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದ ವಿಷಯ.

ಇನ್ನು ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಎದುರಿಗಿದ್ದ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ಗಜಾನನ ಕೆಫೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಹೋಟೆಲಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲಿನ ದೋಸೆ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ರುಚಿ 'ಬಲ್ಲವನೇ ಬಲ್ಲ ಬೆಲ್ಲದ ಸವಿಯ' ಎಂಬ ಗಾದೆಯಂತೆ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೋಟೆಲಿನ ಒಡೆಯರು ಹಂದೆ ಎಂಬುವರು. ಇವರ ಹೋಟೆಲ್ ಕೂಡ ಪೇಟೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ನೆನಪು. ಎಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಹಂದೆಯವರ ಹೋಟೆಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲಿನ ಹೆಸರು ವಸಂತ ವಿಹಾರ ಎಂದಿರಬೇಕು. ಹಂದೆ ಮತ್ತು ಸುಬ್ಬರಾಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಬಂದವರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದರೋ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಜಾನನ ಕೆಫೆ ಇಂದಿಗೂ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿರುವುದಂತೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದು ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುವ ಸಮಯ ಬಂದಿರಬೇಕು.

ಇತರ ಅಂಗಡಿಗಳು

ಜವಳಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಅಚ್ಯುತ ಭಟ್ಟರ ಜವಳಿ ಅಂಗಡಿ. ಅವರದೊಂದು ಅಂಗಡಿ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲೂ ಇತ್ತೆಂದು ನೆನಪು. ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜವಳಿಗಳೂ ಭಟ್ಟರ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಮೃತ ರಾವ್ & ಸನ್ಸ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜವಳಿ ಅಂಗಡಿ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅಚ್ಚುತ ಭಟ್ಟರ ಅಂಗಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಈ ಅಂಗಡಿಯ ಬಾಂಬೆ ಡೈಯಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ಗಳು ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆ ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲು ಅವರ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗಿನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇಷಗಿರಿ ಎಂಬ ಟೈಲರ್ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಟೈಲರ್ ಶೇಷಗಿರಿ. ಶೇಷಗಿರಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಅವನ ಹೊಲಿಗೆಯ ಪ್ರವೀಣತೆಗಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ ಬೇರೆ. ಅವನು ಯಾವುದೇ ಡ್ರೆಸ್ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಲಿದು ಕೊಟ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿಗೆ ಹಾಕಲೆಂದು ಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಅದು ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು!

ನಾಯಕ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಕುಟುಂಬದವರು ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಔಷದಿ ಅಂಗಡಿ, ರೇಡಿಯೋ ಶಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನರಿ ಸಾಮಾನುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವೆಂದರೆ ಮಾವಿನಕಟ್ಟೆ ಸಾಹೇಬರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ ಸಾಹೇಬರ ಅಂಗಡಿಗಳು. ಇವಲ್ಲದೇ ಸುಬ್ಬಾ ಭಟ್ಟರ ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರನ ಅಂಗಡಿ ಎಂಬುವ ಅಂಗಡಿಗಳೂ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ವಸ್ತುಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ಟರು ಚಾರಣಬೈಲ್ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದ ಮೆಟ್ಲುಮನೆಯವರು. ಅವರ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ನನ್ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಸವಾನಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾವಿನಕಟ್ಟೆ ಸಾಹೇಬರ ಅಂಗಡಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಆ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಮಾವಿನ ಮರಗಳಿರುವ ಕಟ್ಟೆ ಇದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಕೆಲವರು ಪೇಸು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದದ್ದು!

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

(ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಕೊಪ್ಪ ಟೌನ್)

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ ಕೊಪ್ಪ ಅಧ್ಯಾಯ ೨

2026-10-16T04:01:05.242-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೨

ಕೊಪ್ಪ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಪದ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನವೇ ಕಾರಣವಂತೆ. ಆದರೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುವುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ತುಂಗಾ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕೊಪ್ಪದ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಮುಸರೇಹಳ್ಳವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸರೆ ಮುಟ್ಟಿದರೆ (ಅನ್ನದ ಪಾತ್ರೆ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೈ ತೊಳೆಯ ಬೇಕಿತ್ತು. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಮುಸರೇ ಹಳ್ಳದ ನೀರು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತೆಂದು ನಮಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ದಾಯಾದಿಗಳಿದ್ದ ಕೆಸವೆ ಎಂಬ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನಾವು ಮುಸರೇಹಳ್ಳವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಲೋಕಸೇವಾನಿರತ ಎಂ ಎಸ್ ದ್ಯಾವೇಗೌಡರು

ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪ ಏಳಿಗೆ ಕಾಣಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಮಾನ್ಯ ಎಂ ಎಸ್ ದ್ಯಾವೇಗೌಡರು. ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದ ದ್ಯಾವೇಗೌಡರಿಗೆ ಅವರ ಜನಹಿತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು ಲೋಕಸೇವಾನಿರತ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಂತೆ. ಶೃಂಗೇರಿಯ ರಸ್ತೆಗೆ ಟಾರ್ ಹಾಕುವ ಮೊದಲೇ ಕೊಪ್ಪದ ರಸ್ತೆಗೆ ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೇ ಮೇಲಿನ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಾಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಊರಿಗೆಲ್ಲಾ ನೀರು ಸರಬರಾಯಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಕಾಂತರಾಜ್ ಎಂಬ ಡಾಕ್ಟರ್ ತುಂಬಾ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದ್ದರು.

ದ್ಯಾವೇಗೌಡರು ಮೂಲತಃ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಮಾಕೋನಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಊರಿನವರಂತೆ. ಅವರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೈಸ್ ಮಿಲ್ ಆದ ಶಂಕರ್ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ ಕೂಡ ಅವರದ್ದಂತೆ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಎಂ.ಡಿ.ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಎಂ.ಡಿ.ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಹೆಸರು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರು ನೇತ್ರಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಕರ್ಕಿ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು United Planters’ Association of South India (UPASI) ಛೇರ್ಮನ್ ಆಗಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರು ೨೦೧೫ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ (ಪುಟ್ಟಮ್ಮ) ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದಿದ್ದ ರೈಸ್ ಮಿಲ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಒಳಗೇ ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದು ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರದಿಯೊಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಎಂ ಆರ್ ಆರ್ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್ (ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್)

ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡ ಯಾವುದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೊಪ್ಪದಿಂದ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ರಾಯಲ್ ಬುಲೆಟ್ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್ ಯಾವುದೇ ಹಳ್ಳಿ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದ ಕಾಲು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಡುಗುಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದು ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೋಟದೊಳಗೆ ಅದು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮನೆಯ ಒಬ್ಬರು ಅವರ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆತರಬೇಕಿತ್ತು. ತುಂಬಾ ಸ್ಟೈಲಿಶ್ ಆಗಿದ್ದ ಡಾಕ್ಟರ್, ಮಿಲಿಟರಿ ಹ್ಯಾಟ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ದರ್ಪದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ರೋಗಿಯ ಅರ್ಧ ರೋಗ ದೇಹ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು! ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವೆಲ್ಲ ತುಂಬಾ ಭಯ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ನಮ್ಮ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಯಾವುದೊ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಚುಚ್ಚಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಟೈಫಾಯಿಡ್ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರ ಮೂರು ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಎದುರಿಸಲಾಗದೇ ಅದು ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಕೊಪ್ಪದ ಮೇಲಿನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಮನೆಗೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಹೋಗಿದ್ದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಹರಿಹರಪುರದ ಹತ್ತಿರ ಜಮೀನು ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ನನಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಓದಲು ಹೋಗುವಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ ಸೀಟ್ ಸಿಗುವಂತೆ ಡಾಕ್ಟರಿಂದ ಒಂದು ರೆಕಮೆಂಡೇಷನ್ ಲೆಟರ್ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಂಡೀಶನ್ ಮೇಲೆ! ನಾನು ತರಗತಿಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಲೇ ಬೇಕಿತ್ತು! ಅದೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಆರ್ಡರ್ ನಂತೆಯೇ ಇತ್ತು!

ಪುಣ್ಯಾತ್ ಗಿತ್ತಿ ರತ್ನಾವತಿ!

ಆಗಿನ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಮನೆಗಳು ಒಂದು ಕೈಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸುವಷ್ಟೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಕೇವಲ ಮೂರು ಮನೆಗಳು ಮಾತ್ರಾ. ಮೇಲಿನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರತ್ನಾವತಿ ಎಂಬುವರ ಮನೆ, ಕೆಳಗಿನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಸವೆ ರಂಗಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ಊರುಗುಡಿಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯ ಎಂಬುವರ ಮನೆಗಳು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲೇ ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ರತ್ನಾವತಿಯವರ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ನಮಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಯಾವುದೋ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ರತ್ನಾವತಿಯವರು ತುಂಬಾ ಆದರದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಗಳೊಬ್ಬಳು ಶಂಕರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ರತ್ನಾವತಿಯವರ ಗಂಡ ದ್ವಾರಮಕ್ಕಿ ಮಂಜಪ್ಪಯ್ಯ ಎಂಬುವರು. ಅವರು ಯಾವ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆಂದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೋ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಡಿಕೆ ಸಂಭಾವನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನೆನಪಿದೆ. ಅವರು ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಗೆ ಮಂಜಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮನೆ ಎನ್ನದೇ ರತ್ನಾವತಿಯ ಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕಾರಣ ಏನಿರಬಹುದೆಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆಯವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ರತ್ನಾವತಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ಗಿತ್ತಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಗೆ ಅವಳ ಹೆಸರೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂದರು. ರತ್ನಾವತಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ ಗಿತ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವರ ಅಮ್ಮನ ಹೆಸರು ಪುಣ್ಯಮ್ಮ ಎಂದಿತ್ತಂತೆ. ಅದೊಂದು ಅಪರೂಪವಾದ ಹೆಸರು. ಅವರ ಮನೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಅಕ್ಕನ ಮಗ ಮರಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿತ್ತಂತೆ.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

(ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರ ಎರಡು ಫೋಟೋಗಳು. ಸೌಜನ್ಯದಿಂದ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಅವರ ಸೊಸೆ ಮತ್ತು ಭುವನಕೋಟೆ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಬಾಸ್ರಿಯವರ ಮಗಳು ರೇಖ)

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ ಕೊಪ್ಪ ಅಧ್ಯಾಯ ೧

2026-10-15T05:08:32.135-07:00

ಒಂದು ಊರಿನ ಕಥೆ

ಕೊಪ್ಪ

ಅಧ್ಯಾಯ ೧

ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕೊಪ್ಪ. ನಮ್ಮ ಬೆಳವಿನಕೊಡಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಹರಿಹರಪುರ ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಹಾಕು ' ಎಂಬ ಗಾದೆಯೇ ಇತ್ತಂತೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇರದೇ ಹೋದದ್ದು. ಇಂದು ಕೊಪ್ಪ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹೋಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಸಕಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದು ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಷಯಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಅವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.

ನನ್ನ ಮೊದಲ ಕೊಪ್ಪ ಸಂತೆ ಭೇಟಿ

ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೂ ನಾವು ಕೊಪ್ಪದಿಂದಲೇ ತರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವು ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ ಹತ್ತಬೇಕಾದರೆ ೪ ಮೈಲಿ ನಡೆದು ತುಂಗಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಸೀತಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಿ ಜಿ ಕಟ್ಟೆ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೬ ತಿಂಗಳು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಮೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಕೊಪ್ಪದ ಸಂತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಮಾರಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಹೋಗಲು ಮುತ್ತೂರಗಂಡಿ ಎಂಬ ಬೇರೊಂದು ಕಡೆ ಸೀತಾ ನದಿಯನ್ನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಟಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಹತ್ತಬೇಕಿತ್ತು.

ಸಂತೆಗೆ ಹೋಗಲು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಯ್ದು ೨೦ ಎಲೆಗಳ ಕೌಳಿಗೆ ಮಾಡಿ ಅವನ್ನು ಬಾಳೆ ಎಲೆಯಮೇಲಿಟ್ಟು ಹೊತ್ತಲೆ ಮಾಡುವುದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಚಿಕ್ಕವರಾದ ನಾವು ಕೂಡ ಎಲೆ ಒಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಶನಿವಾರ ಅರ್ಧ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಸ್ಕೂಲ್ ಇರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಉಳಿದ ವೇಳೆ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಕೆಲಸ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನಮಗೆ ಅದು ಎಷ್ಟೊಂದು ರೂಢಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ನಾನು ಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಭಾನುವಾರ ರಜೆ ಕೊಡಲು ಕಾರಣ ಕೊಪ್ಪದ ಸಂತೆ ಎಂದೂ ಹಾಗೂ ಶನಿವಾರ ಅರ್ಧ ದಿನ ರಜೆ ಎಲೆ ಒಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೆಂದೂ ತಿಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ!

ನಾನಿನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆಯವರೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಂತೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ ಹಠ ಮಾಡತೊಡಗಿದೆ. ಅವರು ಅದಕ್ಕೊಪ್ಪಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರದ ಸಂತೆಗೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನನಗಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೌಳಿಗೆಗಳ ಒಂದು ಎಲೆ ಹೊತ್ಲೆಯನ್ನೂ ತಯಾರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರು. ನಾನು ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು! ನನ್ನ ಉತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಭುವನಕೋಟೆ

ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮುಂಚೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಎಲೆ ಹೊತ್ಲೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದೆವು. ನಮ್ಮ ತೋಟದ ಗಡಿದಾಟಿ ಒಂದು ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಹತ್ತಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸೇರಿದೆವು. ಹಾಗೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಭುವನಕೋಟೆ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಕಾಲುದಾರಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಕೆಳಗೆ ತುಂಬಾ ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಭುವನಕೋಟೆ ಅಗ್ರಹಾರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಆಗಿನ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಭುವನಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ತುಂಬಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೊ ರಹಸ್ಯವಿದ್ದು ಅದು ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಹೋಗಿರಬೇಕು. ಅಗ್ರಹಾರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಆಗರ್ಭ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಬಾಸ್ರಿ ಎಂಬ ಮನೆತನದವರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಸ್ರಿಗಳು ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಟ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ (ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಊರು) ಯಾವುದೊ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ್ದರು. ಲೇವಾದೇವಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಣಗಳಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕುಳವಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಲವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಬಾಸ್ರಿಗಳು ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ. ಹಾಗೇ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಮಗ ನಾಗಪ್ಪ ಬಾಸ್ರಿ ಎಂಬುವರ ಪರಿಚಯವೂ ನಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇತ್ತು.

ನಾಗಪ್ಪ ಬಾಸ್ರಿಗಳು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ (CA) ಪಾಸ್ ಮಾಡಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರೆಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆಂದರೆ (forward) ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಕೈಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವಾಕಿಂಗ್ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ! ಅವರ ತಮ್ಮ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಬಾಸ್ರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಓದನ್ನು ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೇಟ್ ನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಊರಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಬಾಸ್ರಿಯವರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನು ವ್ಯವಹಾರ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿತ್ತು. ತಂದೆಯವರು ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೇ ಅದನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಣ್ಣ ನರಸಿಂಹ ಬಾಸ್ರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಓದಿರದಿದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ಗದ್ದೆ ಹಾಗೂ ಕಾಡನ್ನು ದಾಟಿ ರಸ್ತೆ ಸೇರಿದೆವು. ಆ ರಸ್ತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಳ್ಳಿಮನೆ ಮತ್ತು ಕೊಂಡಿಬೈಲು ಎಂಬ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೀತಾನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಿ ಜಿ ಕಟ್ಟೆ ತಲುಪಿಸಿತು.. ನಾನು ಅದುವರೆಗೆ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣವಿರಲಿ ಬಸ್ಸನ್ನೇ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಶಂಕರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಬಸ್ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಅವರ ಹೊತ್ಲೆಯನ್ನು ಬಸ್ಸಿನ ಟಾಪ್ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿಬಂದರು. ನನ್ನ ಹೊತ್ಲೆಯನ್ನು ಅವರ ತೊಡೆಯಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬಸ್ ಹತ್ತಿದ ನಂತರ ಡ್ರೈವರ್ ‘ಪೋಯಾ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕೂಡಲೇ ರೈಟ್! ಪೋಯೀ ! ಎಂದು ಕೂಗಿ ಸೀಟಿ ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟ. ಪೋಯಾ ಮತ್ತು ಪೋಯೀ ಎಂಬುದು ತುಳು ಭಾಷೆಯಂತೆ. ನಮಗೆ ಡ್ರೈವರ್ ಹಿಂದಿನ ಸೀಟ್ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವನು ಡ್ರೈವ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸತೊಡಗಿದೆ. ಅವನು ಘಾಟಿಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಡ್ರೈವ್ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ ಹೀರೊ ಆಗಿಬಿಟ್ಟ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಾನೂ ಒಂದು ದಿನ ಡ್ರೈವರ್ ಆಗಬೇಕೆಂದೂ ಆಸೆಪಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆ. ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸು ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಕುಂಚೂರು ಘಾಟಿಯಮೇಲೆ ಹಾದು ಅರ್ಧ ಘಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪ ತಲುಪಿತು.

ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮೇಲಿನಪೇಟೆ ಎಂಬಲ್ಲಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಹೊತ್ತಲೆಗಳೊಡನೆ ನಾವು ಬೇಗ ಬೇಗನೆ ನಡೆದು ಸಂತೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಂದ ಬಂದವರು ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆ ಜಾಗ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲೆ ಮಾರಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಕೂಡ ಒಂದು ಜಾಗ ಆರಿಸಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಹೊತ್ತಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ರೌಂಡ್ ಹಾಕಿ ಆದಿನ ಎಲೆಗೆ ಯಾವ ಬೆಲೆ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಆದಿನ ಡಿಮ್ಯಾಂಡಿಗಿಂತ ಸಪ್ಲೈ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರಿಂದ ಎಲೆಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಬೆಲೆ ಇತ್ತಂತೆ. ತಂದೆಯವರು ಬಿಡಿ ಕೌಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳ್ಳೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರತೊಡಗಿದರು. ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಬ್ಬ ಗಿರಾಕಿ ನನ್ನ ಇಡೀ ಹೊತ್ತಲೆಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆ ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟ.ಅವನು ಕೊಟ್ಟ ಹಣವನ್ನು ತಂದೆಯವರು ಎಣಿಸಿ ನನ್ನ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಬಿಟ್ಟರು. ಅದು ನನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಖುಷಿಗೆ ಮಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆಯವರ ಎಲೆಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದವು.

ತಂದೆಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಡಿಮ್ಯಾಂಡಿಗಿಂತ ಸಪ್ಲೈ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆ ಪೂರ್ತಿ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆಗ ರೈತರೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಎಲೆಗಳನ್ನು "ಎಲೆ ರಾಮಯ್ಯ"ಎಂಬ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕೃಷ್ಟ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಅವರು ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾರನೇ ದಿನದ ತರೀಕೆರೆಯ ಸಂತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೊಪ್ಪಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆದರೆ ತಂದೆಯವರು ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಬಾರಿಯೂ ಎಲೆ ರಾಮಯ್ಯನ ಹತ್ತಿರ ಸುಳಿಯಲೂ ಇಲ್ಲವಂತೆ. ಅವರಿಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಮಾರಾಟ ಕೌಶಲವಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಂದೆಯವರು ಸಂತೆಯಲ್ಲೇ ಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದರು. ನಾನು ಅವರ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವರು ತಾವು ತಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಗೂ ಹಾಗೂ ತಾವು ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೂ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸೀಮರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೆಷ್ಟೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಂತೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುಗಿಸಿ ನಾವು ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಕಡೆ ಬಂದೆವು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡ ಹುಡುಗ ಠಾಣೆಯ ಮುಂದಿನ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿ ಮೂತ್ರ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಯೊಬ್ಬ ಅವನನ್ನು ಠಾಣೆಯೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟ. ನನಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ತುಂಬಾ ಗಾಬರಿಯಾಯಿತು. ತಂದೆಯವರನ್ನು ಆಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಮಾಡಿದ್ದು ಅಪರಾಧವೆಂದೂ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವುದೆಂದೂ ತಿಳಿಯಿತು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಎಂದೂ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಬಾರದೆಂದೂ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಬಿಟ್ಟರೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಎಂದೂ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ.

ನಾವು ಆಮೇಲೆ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿ ಜಿ ಕಟ್ಟೆ ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾವು ಕೊಂಡ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮನೆ ತಲುಪಿದೆವು. ನನಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಇದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ ವಾಪಾಸ್ ಬರುವಾಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲೆ ದುಡ್ಡು ತುಂಬಾ ಖುಷಿ ಕೊಟ್ಟಿತೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಕೊಪ್ಪ ಸಂತೆ ಭೇಟಿ ಹೀಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

೧೩ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಧ್ಯಾಯ ೮

2024-07-23T22:07:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು

ಅಧ್ಯಾಯ ೮

ಕಂತಿ ಮತ್ತು ಹಂಪನ ಕಥೆ

ನಾನು ಈ ಮೊದಲೇ ಬರೆದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲವೇ ಕವಯಿತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಕಂತಿ ಎಂಬುವವಳ ಕಥೆ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ೮ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂತಿ ಮತ್ತು ಹಂಪ ಜೋಡಿಯ ಕಥೆ ತುಂಬಾ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಜೋಡಿಯು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಸಮುದ್ರದ (ಇಂದಿನ ಹಳೆಯಬೀಡು) ಹೊಯ್ಸಳ ದೊರೆ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ಕಂತಿ ಬರೆದಳೆನ್ನಲಾದ ಯಾವುದೇ ಕವನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಜೋಡಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಂಪನು, ಕಂತಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದ ಒಗಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಕಂತಿ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರಗಳು, ಅವಳ ಕಾವ್ಯ ಪರಿಣತೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಜೋಡಿಯ ಕಥೆ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:

ಹಂಪನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ನಾಗಚಂದ್ರ. ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕವಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಅವನನ್ನು ಅಭಿನವ ಪಂಪ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅವನು ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ. ನಾಗಚಂದ್ರನ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುವುದು ನಾಗಚಂದ್ರನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ನಾಗಚಂದ್ರನು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ತೈಲ ಎಂಬ ಕಷಾಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ. ಆ ತೈಲ ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅದರ ಒಂದೆರಡು ಹನಿಗಳನ್ನು ಕುಡಿದೊಡನೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಮಟ್ಟ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಕಂತಿ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ತುಂಬಾ ಬುದ್ಧಿವಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತೆಯಾಗಿದ್ದ ಆಕೆ ನಾಗಚಂದ್ರನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಗುರುವಿನ ಪಾಠಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿ ಅರಿತುಕೊಂಡ ಆಕೆ ತನ್ನನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ನಾಗಚಂದ್ರನನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ನಾಗಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಬೋಧನೆಗಳು ಅರ್ಥವಾಗುವುದೆಂದು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಅವನು ಅವಳ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಂತಿಗೆ ನಾಗಚಂದ್ರನು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ತೈಲವನ್ನು ಕುಡಿಸಿ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಹಸ್ಯದ ಅರಿವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹನಿಯಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಕುಡಿಸಿ ಅವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದೂ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾನೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ. ಗುರುವು ಆ ತೈಲದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪೂಜಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದೂ ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಿನ ಗುರುವು ಮನೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಸಮಯ ನೋಡಿ ಆಕೆ ತೈಲ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.

ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತೈಲದ ಒಂದು ಹನಿಯನ್ನು ಕಂತಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೇ ಅವಳಿಗೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಐಡಿಯಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗಚಂದ್ರನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲೇ ತಾನು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾಗಿಬಿಡಬೇಕೆಂದು! ಮರುಯೋಚನೆ ಮಾಡದೇ ಆಕೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ತೈಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಸುರಿದುಕೊಂಡು ಗಟಗಟನೆ ಕುಡಿದುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ!

ಪಾಪ. ಆ ಬಡಪಾಯಿ ಹುಡುಗಿಯ ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ಆ ಪ್ರಬಲ ಕಷಾಯವಷ್ಟನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆಗೇ ನುಂಗಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅತೀವವಾಗಿ ಉರಿಯತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಉರಿಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೇ ಅವಳು ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದ ಬಾವಿಯೊಂದರೊಳಗೆ ಹಾರಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವಳು ಸೊಂಟದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಳುಗುತ್ತಾಳೆ. ಓಹ್! ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ತೈಲ ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅವಳ ಬುದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಬಂದ ಜನಗಳಿಗೆ ಅವಳು ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ನಿಂತೇ ಹೊಸ ಹೊಸ ಕವನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದು ಓಡುತ್ತಾ ಬಂದ ನಾಗಚಂದ್ರನಿಗೆ ಕಂತಿ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ನಿಂತೇ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾಗಚಂದ್ರನು ಕೂಡಲೇ ಕಂತಿಯನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಸಿ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ ತೈಲದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಆಕೆ ಬಹುಬೇಗನೆ ಕವನ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳ ರಚನೆಯ ಮರ್ಮವನ್ನು ತನ್ನ ಗುರುವಿನಿಂದ ಕಲಿತುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಪರಿಣತೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಿತೆಂದರೆ, ಆಕೆ ಗುರುವಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನೇ ಟೀಕಿಸತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ!

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕಂತಿಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಯಾವ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿತೆಂದರೆ, ನಾಗಚಂದ್ರನಿಗೆ ಆಕೆ ತನ್ನನ್ನು ಗುರುವೆಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾಳೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವನು ಒಂದು ದಿನ ತಾನು ತೀರಿಕೊಂಡಂತೆ ಸುದ್ಧಿ ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಗುರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಸಮಾಚಾರ ಕೇಳಿದ ಕಂತಿ ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಗುರುವು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅದು ಅವನ ಹೆಣವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.

ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗುರುವಿನ ಅಗಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೇ ಕಂತಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಕವನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳತೊಡಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವನಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಕವನವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕಕ್ಕಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಿಷ್ಯೆಯ ಬಾಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ವರ್ಣನೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತಂತೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಗುರುವು ಎದ್ದು ಕುಳಿತುಬಿಡುತ್ತಾನೆ! ಕಂತಿಯ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಈಗ ನಾವು ನಾಗಚಂದ್ರನು ಕಂತಿಯ ಕವಿತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಳಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸುವ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ನೋಡೋಣ. ನನಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ಒಗಟುಗಳಿಗೆ ಕಂತಿ ನೀಡಿದ ಕವನ ಸ್ವರೂಪದ ಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉಳಿದ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಅವಳು ರಚಿಸಿದ ಕವನಗಳು ನೆನಪಿಲ್ಲವಾದರೂ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಒಗಟನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದುದೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ:

ನಾಗಚಂದ್ರನ ಮೊದಲ ಒಗಟು -- ಸತ್ತವಳೆದ್ದು ತವರೂರಿಗೆ ಪೋಗುತಿರ್ದಳ್!

ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದ ಈ ಒಗಟಿಗೆ ಕಂತಿಯ ಉತ್ತರ:

ಅತ್ತೆಯ ಕಾಟವೂ ಅಧಿಕಂ, ಮತ್ತಿನ ಸವತಿಯರ ಕಾಟವು

ನಾದಿನಿ ಬೈವಳು, ಪೆತ್ತ ಮಕ್ಕಳ್ ಅಳಲ್ಕೆ

ಬೇಸತ್ತವಳೆದ್ದು ತವರೂರಿಗೆ ಪೋಗುತಿರ್ದಳ್!

ನಾಗಚಂದ್ರನ ಎರಡನೇ ಒಗಟು -- ಇಲಿಯಂ ಮುರಿಮುರಿದು ತಿನ್ನುತಿರ್ಪರ್!

ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದ ಈ ಒಗಟಿಗೆ ಕಂತಿಯ ಉತ್ತರ:

ಸರಸಿಜಾಕ್ಷಿಯರ ಹಸ್ತದೋಳ್ ತಿಲ ತೈಲದಿ ಮಾಳ್ಪ

ಚೆಕ್ಕಿಲಿಯಂ ಮುರಿಮುರಿದು ತಿನ್ನುತಿರ್ಪರ್!

ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವ ಒಗಟು:

ದನಮಂ ಕಡಿಕಡಿದು ಬಸದಿಗೆಳೆಯುತಿರ್ದರ್!

ಕಂತಿಯ ಉತ್ತರ:

ಸಚ್ಛಂದನಮಂ ಕಡಿಕಡಿದು ಬಸದಿಗೆಳೆಯುತಿರ್ದರ್!

ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವ ಒಗಟು:

ಇಸಮಂ ಸವಿಸವಿದು ತಿನ್ನುತಿರ್ಪರ್!

ಕಂತಿಯ ಉತ್ತರ:

ಪಾಯಿಸಮಂ ಸವಿಸವಿದು ತಿನ್ನುತಿರ್ಪರ್!

ಇನ್ನೊಂದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವ ಒಗಟು:

ಗಜಮಂ ಕಟ್ಟಿ ಒಯ್ಯುತಿರ್ದರ್!

ಕಂತಿಯ ಉತ್ತರ:

ಕಾಗಜಮಂ ಕಟ್ಟಿ ಒಯ್ಯುತಿರ್ದರ್!

ದುರದೃಷ್ಟವೆಂದರೆ ನಾನು ಈ ಮೊದಲೇ ಬರೆದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಧಾವಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಂತಿ ಬರೆದಳೆನ್ನಲಾದ ಯಾವುದೇ ಕವನಗಳು ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾಗಚಂದ್ರ-ಕಂತಿ ಎಂಬ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯೆ ಜೋಡಿಯ ಕಥೆ, ಕಂತಿಯ ಕವಿತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪೂರ್ವ ಜೋಡಿಯ ಕಥೆಯು ಇಂದಿನ ತರುಣ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕವಯತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.

--------------------ಮುಕ್ತಾಯ -------------------------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಧ್ಯಾಯ ೭

2024-07-23T22:05:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು

ಅಧ್ಯಾಯ ೭

ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪದ್ಯವೆಂದರೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನೃಪತುಂಗ ವಿರಚಿತ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು. ಅಮೋಘವರ್ಷ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ನೃಪತುಂಗ (೮೦೦-೮೭೪), ಭಾರತ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ೬೪ ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತ ಕಾಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತವಾಗಿತ್ತು. ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅವನನ್ನು ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಯೂರಖಂಡಿನಿಂದ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ಯಕೇತಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಳೆಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಈ ಕಾವ್ಯ ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಹೇಗೆ ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತೆಂದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:

ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರಿವರೆಗಮಿರ್ದಾ ವಸುಧಾತಳವಳೆಯ

ಭಾವಿಸೆ ಕರ್ನಾಟ ಜನಪದವ ಅದನಾವನೊಲಿದು ಬಣ್ಣಿಸುವನು?

ಭೂರಮೆಯುಟ್ಟಿಲ್ಲ ದಿಟ್ಟದುಕೂಲದ ಸೀರೆಗಳಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಪ

ಭೂರಿನದಿಗಳಾ ಕರ್ಣಾಟ ಭೂಮಿಯೊಳೋರಂತೆ ಪರಿದೆಸೆದಿಹುದು

ಶರಧಿಯನೊಲಿದಮರ್ದಪ್ಪಲಾ ತೊರೆವನ್ಗಳಿರದೆ ನೀಡಿದಾ ಕೈಗಳೆನಲು

ಕರಮೆಸೆದಿರ್ಪುವು ಪರಿಕಾಲ್ಗಳಾ ನಾಡ ಸಿರಿಯನದೇನ ಬಣ್ಣಿಪೆನು?

ನಂದನದಂತೆ ನೋಳ್ಪರಾ ಕಣ್ಗಳಿಗಾನಂದವನಿರದೆ ಪುಟ್ಟಿಸುವ

ಕುಂದದ ಫಲತತಿಯಿಂದ ಮೆರೆವ ವನವೃಂದದಿಂದೆಸುವದಾ ಭೂಮಿ

ನಾರಿಕೇಳಾಮ್ರ ಪನಸ ಕದಳಿ ಖರ್ಜೂರ ಚಂಪಕ ಚಂದನಾದಿಗಳಿಂದ

ಆರಾಮದಿಂದ ರಂಜಿಸುತಿಹುದು ಕಣ್ಗೆ ಪಾರಣೆಯನು ಪಾಂಥಜನದ

ದೇವನದೀ ಮಾತೃ ಕೋರ್ವದೆಯಿಂದದು ದೇವಲೋಕವನೇಳಿಸುತ

ಭೂವನಿತೆಯ ಧಾನ್ಯ ದಕ್ಷಯ ನಿಧಿಯಂ ತಾವಗಮೆಸೆದಿರುತಿಹುದು

ಇನ್ನೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದ್ಯವೆಂದರೆ ಸಂಚಿಯ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬುವವರು ಬರೆದ ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ. ಆ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೈಬೆರಳಿನಲ್ಲೆಣಿಸುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕವಯಿತ್ರಿಗಳಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮನು ಬಹುಮುಖ್ಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಮೈಸೂರು ದೊರೆ ಚಿಕದೇವರಾಯನ (೧೬೭೩-೧೭೦೪) ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಳಂತೆ. ನನಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ

ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೇ ನಮ್ಮ್ಮನೆಲ್ಲ ಹಡೆದ ತಾಯಿ

ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೇ ನಮ್ಮನೆಲ್ಲ ಪೊರೆದವಳು

ಪೆಣ್ಣು ಪೆಣ್ಣೆಂದೇಕೆ ಬೀಳುಗಳೆವರು

ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಗಾವಿಲರು?

ಕುವರನಾದೊಡೆ ಬಂದ ಗುಣವೇನದರಿಂದೆ?

ಕುವರಿಯಾದೊಡನೆ ಕುಂದೇನು?

ಇವರೀರ್ವರಳೊಗೇಳ್ಗೆ ಪಡೆದರೆ

ಪವಡಿಪುದು ಇಹಪರ ಸೌಖ್ಯ

ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶ್ ರಾವ್, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಎಂ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ರಚನೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಹುತ್ತರಿಯ ಹಾಡು

ಎಲ್ಲಿ ಭೂರಮೆ ದೇವ ಸನ್ನಿಧಿ ಬಯಸಿ ಬಿಮ್ಮನೆ ಬಂದಳೋ?

ಎಲ್ಲಿ ಮೋಹನ ಗಿರಿಯ ಬೆಡಗಿನ ರೂಪಿನಿಂದಲೆ ನಿಂದಳೋ?

ಅಲ್ಲೆ ಆಕಡೆ ನೋಡೆಲಾ ಅಲ್ಲೇ ಕೊಡವರ ನಾಡೆಲಾ

ಅಲ್ಲೆ ಕೊಡವರ ಬೀಡೆಲಾ

--- ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶ್ ರಾವ್

ಸುಂಟರ ಗಾಳಿ

ಬರುತಿದೆ ಅಹಹಾ ದೂರದಿ ಬರುತಿದೆ

ಬುಸುಗುಟ್ಟುವ ಪಾತಾಳದ ಹಾವೋ

ಹಸಿವಿನ ಭೂತವು ಕೂಗುವ ಓವೋ

ಹೊಸತಿದು ಕಾಲನ ಕೋಣನ ಓವೋ?

--- ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶ್ ರಾವ್

ಕನ್ನಡ ಮಾತೆ

ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರ

ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೇ

ಹರಸು ತಾಯೆ ಸುತರ ಕಾಯೆ

ನಮ್ಮ ಜನ್ಮದಾತೆಯೇ

-------ಎಂ ಗೋವಿಂದ ಪೈ

ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸ

ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸನು ಹಾಡಿದನೆಂದರೆ

ಕಲಿಯುಗ ದ್ವಾಪರವಾಗುವುದು

ಭಾರತ ಕಣ್ಣಲಿ ಕುಣಿಯುವುದು

ಮೈಯಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಹೊಳೆ ತುಳುಕಾಡುವುದು

ಆ ಕುರುಭೂಮಿಯು ತೋರುವುದು

--------------ಕುವೆಂಪು

ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಾಡು

ಅಡಿಯ ಗೆಜ್ಜೆ ನಡುಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ

ಇಡುತ ಸುಗ್ಗಿ ಬರುತಿದೆ

ಸುಗ್ಗಿ ಬರೇ ಹಿಗ್ಗಿ ತೆರೆ

ಸಗ್ಗ ಸೊಗವ ತರುತಿದೆ

--------------ಕುವೆಂಪು

ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು (ಡಿವಿಜಿ) ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಬರೆದ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಬಾಳಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನಮ್ಮ ಆಗಿನ ಶಾಲಾ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಅವು ಕೊಡುವ ಸಂದೇಶವನ್ನಾಗಲೀ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ನಾವೇನೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು ಎಂದು ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿ ಸಾಲುಗಳೂ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂದೇಶ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲು ತುಂಬಾ ಸಮಯವೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು:

ವನಸುಮ

ವನಸುಮದೊಲ್ ಎನ್ನ ಜೀವನವು

ವಿಕಸಿಸುವಂತೆ ಮನವನನುಗೊಳಿಸು

ಗುರುವೇ ಹೇ ದೇವ

ಕಾನನದಿ ಮಲ್ಲಿಗೆಯು ಮೌನದಿಂ ಬಿರಿದು

ನಿಜ ಸೌರಭವ ಸೂಸಿ ನಲವಿಂ

ತಾನೆಲೆಯ ಪಿಂತಿರ್ದು ದೀನತೆಯ ತೋರಿ

ಅಭಿಮಾನವನು ತೊರೆದು ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯ ಪಡೆವಂತೆ

-----ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪ (ಡಿವಿಜಿ)

ಜೀವ ರಥೋತ್ಸವ

ಜೀವ ರಥೋತ್ಸವವಿದನಣಕಿಸದಿರು ಎಲೆ ಸನ್ಯಾಸಿ

ಸಾರಥಿಯನು ನೋಡಾದರು ಬಾ

ತೇರನು ಎಳೆಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿ

ಓಡುವೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಸನ್ಯಾಸಿ?

ಆಗುವೆಯಾ ನೀ ಶೂನ್ಯ ನಿವಾಸಿ?

ಸಾರಥಿ ಬಲ್ಲನು ಸತ್ಪತವಾ

ಕುಳಿತಿಹನಾತನೆ ನಡೆಸಲು ರಥವ

-------ಕುವೆಂಪು

--------------------ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ--------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಧ್ಯಾಯ ೬

2024-07-23T22:03:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು

ಅಧ್ಯಾಯ ೬

ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಪದ್ಯವೆಂದರೆ ಕೋಳೂರು ಕೊಡಗೂಸು ಎಂಬ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ ಕಥೆಯ ಒಂದು ಪದ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು. ಅಜ್ಞಾತ ಕವಿಯೊಬ್ಬನು ಬರೆದ ಈ ಪದ್ಯ ಕೋಳೂರು ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಚಕನೊಬ್ಬನ ಇನ್ನೂ ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಕನ್ಯೆಯೊಬ್ಬಳನ್ನು (ಕೊಡಗೂಸು) ಕುರಿತಾದದ್ದು.

ಕೋಳೂರು ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿವಮಂದಿರವಿದ್ದು. ಅದರ ಅರ್ಚಕನು ಹತ್ತಿರವೇ ಇದ್ದ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ದೇವಾಲಯದ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಶಿವಲಿಂಗವಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕನು ದಿನನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಕರೆದು ಅದನ್ನು ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಎರೆದು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.

ಒಂದು ದಿನ ಅರ್ಚಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಬೇರೊಂದು ಊರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಹೋಗಲೇಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಎಳೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳನ್ನು ಕರೆದು, ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಹಿಂದಿರುಗುವವರೆಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ತಪ್ಪದೇ ಕಲ್ಲಿನಾಥನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಯನ್ನೆಂದೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದೆ ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಆಡಲು ಕೂಡ ಹೋಗದೆ ಕೇವಲ ಶಿವನ ಪೂಜೆಯತ್ತ ಗಮನಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಅವಳಿಗೆ ಚೆಂದದ ಓಲೆ, ಮೂಗುತಿ, ಕಾಲಕಡಗ, ಬಣ್ಣದ ಸರ, ತೋಳಬಂಧಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತರುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವಂತಹ ಕೀಲುಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಕೂಡ ತರುವುದಾಗಿ ವಚನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಮಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ಎದ್ದ ಕೊಡಗೂಸು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಕರೆದು ಕುದಿಸಿ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸೀರೆಯ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ದೇವಾಲಯ ತಲುಪುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು, ಕೊಡಗೂಸು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಹೊರಗಡೆ ಇದ್ದು ಪುನಃ ಒಳಗೆ ಬಂದು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಬಟ್ಟಲಿನ ಹಾಲು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತುಂಬಾ ಬೇಸರ ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವನು ತಾನಿಟ್ಟ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನಿಂದ ಏನೋ ಅಪಚಾರ ನಡೆದಿರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ತನ್ನಿಂದಾದ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿಳಿಸಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. (ಹಾಲು ಕಾದಿಲ್ಲವೇ?, ಪರಿಮಳವಿಲ್ಲವೇ? ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿದೆಯೇ? ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆಯೇ? ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೇಸರವೇ?ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುವ ವೇಳೆಯಾಗಿಲ್ಲವೇ? ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ತಡವಾಯಿತೇ? ನಾನಿನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವಳಾದ್ದರಿಂದ ನೈವೇದ್ಯ ನೀಡಲು ಅನರ್ಹಳೇ?)

ಬಾಲಿಕೆಯ ಮುಗ್ಧ ಮನಸ್ಸು, ತಲ್ಲೀನತೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬೆರಗಾದ ಶಿವನು ಲಿಂಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಾಲಿಕೆಯ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಬಾಲಿಕೆ ತಂದ ಹಾಲನ್ನು ಶಿವನು ಅವಳ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅರ್ಚಕನು ಬಾಲಿಕೆಯೊಡನೆ ನಿತ್ಯವೂ ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಲೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ತುಂಬಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ತಾನು ನಿತ್ಯವೂ ಕಲ್ಲಿನಾಥನಿಗೆ ಹಾಲಿನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಬಟ್ಟಲಿನ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅರ್ಚಕನು ನಂಬಲಾರದ ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಕೆ ನಿತ್ಯ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡದೇ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತಾನಿಲ್ಲದಾಗ ಶಿವನ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆದಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ತುಂಬಾ ಕೋಪದಿಂದ ಬಾಲಿಕೆಗೆ ಬಯ್ಯತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬಾಲಿಕೆ ತಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಲೆರೆದುದು ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದುದೂ ನಿಜವೆಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.

ಅವಳ ತಂದೆ ಅದನ್ನು ತಾನೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಮಾರನೇ ದಿನ ಅವಳಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಹೇಳಿ ಅವಳ ಹಿಂದೆ ಶಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಾಗಿಲ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೊಡಗೂಸು ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಹಾಲಿನ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅರ್ಚಕನು ತನ್ನ ಮಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬಾಲಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಶಿವನು ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಹಾಲನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅರ್ಚಕನ ಕೋಪ ಮಿತಿ ಮೀರಿ ಹೋಗಿ ಅವನು ಮಗಳು ಶಿವನಿಗೆ ಹಾಲನ್ನೀಯದಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸುಳ್ಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆಂದು ಅವಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಓಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಬಾಲಿಕೆಯು ಅವನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಾ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ತನ್ನನ್ನು ಕೋಪಿಷ್ಠ ತಂದೆಯ ಕೈಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.

ಅರ್ಚಕನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಶಿವನು ಲಿಂಗದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ, ಕೊಡಗೂಸಿನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವಳೊಡನೆ ಲಿಂಗದೊಳಗೈಕ್ಯನಾಗತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ನಂಬಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮುದ್ದಿನ ಮಗಳು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಆಘಾತದಿಂದ ಹೊರಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಲಿಂಗದೊಳಗೆ ಐಕ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸಿ ಕೇವಲ ಅವಳ ತಲೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಅವಳ ಜಡೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನುಳಿದ ಆಕೆಯ ದೇಹವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗದೊಳಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಾಶಿವನು ತನ್ನ ಮುಗ್ಧ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಕ್ತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಲಾಸ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದುಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಗಳ ಜಡೆ ಮಾತ್ರ ತಂದೆಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾಚಾರ ಬಲುಬೇಗನೆ ಊರಿನಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹರಡಿ ಜನರು ಗುಂಪಾಗಿ ಪವಾಡದಂತೆ ಲಿಂಗದ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಕೊಡಗೂಸಿನ ಜಡೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಕೊಡಗೂಸಿನ ಜಡೆಯು ಒಬ್ಬ ಜೀವಂತ ಬಾಲಿಕೆಯ ಜಡೆಯಂತೆ ಬೆಳೆದು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಕೊಡಗೂಸು ಲಿಂಗದೊಳಗೆ ಐಕ್ಯಗೊಂಡ ದಿನ ಜಾತ್ರೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡಗೂಸಿನ ಕಥೆ ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:

ಒಂದು ದಿವಸಂ ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕೆಂದು ನೆರೆವೂರಿಂಗೆ ಪೋಗುತೆ

ತಂದೆ ತನ್ನಯ ಕಿರಿಯಮಗಳಂ ಕರೆದು ಮೈದಡವಿ

ಮಂದಿರದ ಕಾಪಿರಿಸಿ ಮತ್ತಿಂತೆಂದನೆಲ್ಲಿಗು ಮಿಸುಕದಿರು

ಮನೆಯಿಂದಗಲದಿರು ತರುವಲಿಗಳನೊಡದಾಡದಿರು ತಾಯೆ

ನಿರುತವಾದೆಮ್ಮ ವ್ರತವನಂತರಿಸದೊಬ್ಬಳೆ ಹಾಲನಗಜಾವರನ

ನಿಲಯಕ್ ಒಯ್ದು ಶಂಭುವಿಗೂಣಬಡಿಸು ಕಂದ

ಪರಿವಿಡಿಯ ದಿನವೇಳೆ ತಪ್ಪಿಸದಿರು ಮರೆಯದಿರು ನೀನಗಲದಿರು

ತರಳೆ ನಿನ್ನಂ ನಂಬಿ ಪೋದೆಪೆವಕ್ಕ ಚನ್ನಕ್ಕ

ಓಲೆ ಚೌಕುಳಿ ಕಡಕು ಮೂಗುತಿ ಕಾಲ ಕಡಗಂ

ಬಣ್ಣ ಸರವೂಮ್ ತೋಳಬಂದಿಎನಿಪ್ಪ ಚೆಲುವಿನ ಬಾಲದುಡುಗೆಗಳ

ಬಾಲೆಯರು ಹಿಡಿದಾಡು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೀಲು ಬೊಂಬೆಯಂ ಅದರುಡುಗೆಯಂ

ಬಾಲೆ ತಂದೆಪೆವೆನುತ ಮನೆಯಿಂದೊಪ್ಪಯಿಸಿ ಪೋಗೆ

ಇಂತುವರ ಕೊಡಗೂಸುವಾಗಲೆ ದಂತದಾವನ ಗೈದು

ಮಿಂದೋಲವಾಂತು ದಣಿಬವನಿಟ್ಟು ಬಸಿತವನಿಟ್ಟು ಬಾಳದಲಿ

ಕಾಂತೆ ಮಡಗಿದ ಜನ್ನಿಗೆಯ ಪಾಲಂ ತೆಗೆದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಸಿದ

ನಂತರದೊಳಾ ತರುಣಿ ಒಬ್ಬಳವಳೆದು ಬಟ್ಟಲಲಿ

ಪಿಡಿದುಕೊಂಡು ಸೆರಗಿನಿಮ್ಮಡಿಸಿ ಮುಚ್ಚಿ ಕಡಂಗಿ ಭೋರನೆ

ನಡೆದು ಹೊಕ್ಕಾ ದೇಗುಲದೊಳಿರ್ಪಭವನಂ ಕಂಡು

ಪೊಡಮಡುತ್ತಂ ಬಟ್ಟಲಂ ಮುಂಗಡೆಯೊಳಿಟ್ಟಾರೋಗಿಸೈ

ಎನ್ನೊಡಯನೇ ಗುರು ಕಲ್ಲಿನಾಥ ಎಂದು ಭಿನ್ನವಿಸಿ

ಒಂದಿನಿತು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ ಮರೆಯಲಿ ನಿಂದು ಮತ್ತೈತಂದು ನೋಡಲು

ಮುಂದೆ ಬಟ್ಟಲು ತರುಣಿ ತಾ ಮುನ್ನಿರಿಸಿದಂತಿರಲು

ಕುಂದಿ ಮನದಲಿ ತಾಪದಿಂ ತನು ಕುಂದಿ ಎಲೆ ನಾ ತಂದ ಪಾಲಂ

ತಂದೆ ನೀನಾರೋಗಿಸದ ಕಾರಣವದೇನಯ್ಯ?

ಪಾಲು ಕಾಯದೋ ಪರಿಮಳಿಸದೋ ಪಾಲು ಕಡುಬಿಸಿಯಾದುದೋ?

ಚಿಲು ಪಾಲಿದೆಲ್ಲವು ಒಡೆದುದೋ ಆರೋಗಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ

ವೇಳೆಯಾಗದೋ ನಿನ್ನ ಮೀಸಲು ಪಾಲು ಬೇಸರವಾಯಿತೋ?

ನಾ ಬಾಲೆಯೆಂದೊಲ್ಲೆಯೋ ತರಲ್ ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಡಿದರೋ

ಬಟ್ಟಲನು ನಾ ಬೆಳಗೆನೋ ಮನವಿಟ್ಟು ಪಾಲಿಂಗೆ

ಪಾಲ್ಕೆನೆಗಟ್ಟದೋ ನೀರ್ಬೆರಸಿದವೋ ಆರೋಗಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ

ಪುಟ್ಟದೋ ಸೀಯಿತ್ತೋ ತುಪ್ಪವ ನಟ್ಟೆನೆಂದು ಕುಡಿಯಲರಿಯೆಯೋ

ಹೊಟ್ಟೆಗೈದುದು ಮಧುರವಿಲ್ಲವೋ ಹೊತ್ತು ಪೋಯಿತ್ತೋ?

ವೀರಭದ್ರನ ಹಲಗೆ ಮೊರೆವುದು ವೀರ ಭಕ್ತರ

ತಿಂತಿಣಿಯಲತಿ ವೀರಮಂ ತೋರಿದೇಪೆನೇಳಾರೋಗಿಸೈ ಪಾಲ

ಕ್ಷೀರದಲಿ ನಾ ಕವಲನಾದೊಡೆ ತಾರೇನೆ ಬೇಕೆಂದೊಡಂ

ಶಿಶುಹಾರಿಯಿವಳೆಂದೆನ್ನದಿರು ನಾ ಉಸಿರು ಮೊಂದಾಗಿ

ಈ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ನಾನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ೧ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ೮ನೇ ತರಗತಿಯ ವರೆಗಿನ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಕವಿತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಲೀ ಕೋಳೂರು ಕೊಡಗೂಸು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನಾನು ಮುಂದೆ ಒಂದು ದಿನ ಕೋಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗೂಸಿನ ತಲೆಯ ಕೂದಲು ಲಿಂಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲೇ ಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದೆ!

ನನ್ನ ದುರಾದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭಾಗ ನನಗೆಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಥೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆಯೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾನ್ ಗುರುರಾಜುಲು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಹರಿಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ನನ್ನ ಓದುಗರು ಅದನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಓದಬಹುದು:

https://www.youtube.com/watch?v=wTrsTDRfDb8

-----------------------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು-------------------------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಧ್ಯಾಯ ೫

2024-07-23T21:58:00.000-07:00

ಅಧ್ಯಾಯ ೫

ನಾನು ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಬಿ ಎಂ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು (ಬಿಎಂಶ್ರೀ) ಬರೆದ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲೇಬೇಕು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಥಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಮ್ಪ್ ಬೆಲ್ ಅವರ ಲಾರ್ಡ್ ಉಲಿನ್ಸ್ ಡಾಟರ್ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ನ್ಯೂಮನ್ ಅವರ ಲೀಡ್ ಕೈಂಡ್ಲಿ ಲೈಟ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವನಗಳ ಕನ್ನಡ ರೂಪಾಂತರಗಳು. ಮೊದಲ ಪದ್ಯ ನಮ್ಮ ಆರನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಎರಡನೆಯದು ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಂದಿರ ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆಗಿನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವರಾಗಿದ್ದ ನಾವು,ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ತಮ್ಮಂದಿರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಂದಿರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ತೂಗುವಾಗ ಜೋಗುಳವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿ ಸಾಲುಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿವೆ.

ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಬಿಎಂಶ್ರೀ (೧೮೮೪-೧೯೪೬) ಅವರನ್ನು, ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, “ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆ ಮತ್ತು ಕವಿತ್ವದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಯಾವ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಈ ಎರಡು ಕವನಗಳು ಅವುಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಈ ಎರಡು ಮೂಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು, (ಓದುಗರು ಶ್ರೀಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವಂತಾಗಲು) ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತೇನೆ. ಶ್ರೀ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತೆಗಳು ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನ ಅಂದಿನ ಎಷ್ಟೋ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯ ಕವನಗಳ ರಚನೆಗೆ ಒಂದು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿತೆಂದು ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರು, ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ ಎಂಬ ಗೀತೆ ಇಂದಿಗೂ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಈ ಕವನವನ್ನು ಹಾಡಿಸದೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂದು ಹೇಳಲೇಬೇಕು.

ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಮಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತೆಂದರೆ, ನಮಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಮಗಳು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಕರ ಇವರ ನಡುವೆ ಯಾರನ್ನು ಅಗಲಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದಿಗ್ದತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಮಗಳು ಕಡಲಿನ ನಡುವೆ ಹಾಯುತ್ತಿದ್ದ ದೋಣಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಪ್ರಿಯಕರನ ಸೊಂಟವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈ ಚಾಚಿ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ನಿರ್ವಾಹವಿಲ್ಲದೇ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಡಲಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಅಲೆಗಳು ದೋಣಿಯನ್ನು ತಂದೆಯಿಂದ ದೂರ ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ತುಂಬಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆಯ ಮಗಳು

ಪಡುವ ದಿಬ್ಬದ ಗೌಡನೊಬ್ಬನು

ಬಿಡದೆ ತೊರೆಯನ ಕೂಗಿಕೊಂಡನು

ತಡೆಯದೀಗಲೆ ಗಡುವ ಹಾಯಿಸು

ಕೊಡುವೆ ಕೇಳಿದ ಹೊನ್ನನು

ಆರು ನೀವೀ ಕರುಗಿ ಮೊರೆಯುವ

ನೀರ ಕಾಯಲ ಹಾಯುವರು

ಪಡುವ ದಿಬ್ಬದ ಗೌಡ ನಾನೀ

ಮಡದಿ ಕಾರಿಯ ಕುವರಿಯು

ಓಡಿ ಬಂದೆವು ಮೂರು ದಿವಸ

ಜಾಡ ಹಿಡಿದು ಹಿಂದೆ ಬಂದರು

ನಮ್ಮನೀ ಕಣಿವೆಯಲಿ ಕಂಡರೆ

ಚಿಮ್ಮಿ ಹರಿವುದು ನೆತ್ತರು

ಹತ್ತಿ ಕುದುರೆಯ ತರುಬಿ ಬರುವರು

ಮುತ್ತಿ ಕೊಂಡರೆ ನನ್ನ ಕೊಲುವರು

ಘೋರ ದುಃಖದ ನಾರಿಯನು ಬಳಿ

ಕಾರು ನಗಿಸಲು ಬಲ್ಲರು?

ಆಗ ಅಂಜದೆ ತೊರೆಯನೆಂದನು

ಬೇಗ ಜೀಯಾ ಓಡ ತರುವೆನು

ಸುಡಲಿ ಹೊನ್ನು ಬೆಡಗಿ ನಿನ್ನೀ

ಮಡದಿಗೋಸುಗ ಬರುವೆನು

ಆದುದಾಗಲಿ ಮುದ್ದಿನರಗಿಣಿ

ಗಾದ ಗಂಡವ ಕಾದು ಕೊಡುವೆನು

ಕಡಲು ನೊರೆಗಡೆದೆದ್ದು ಕುದಿಯಲಿ

ಗಡುವ ಹಾಯಿಸಿ ಬಿಡುವೆನು

ತೂರು ಗಾಳಿಗೆ ಕಡಲು ಕುದಿಯಿತು

ನೀರ ದೆವ್ವಗಳರಚಿಕೊಂಡವು

ಹೆಪ್ಪು ಮೋಡದ ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಗೆ

ಕಪ್ಪಗಾದವು ಮುಖಗಳು

ಕೆರಳಿ ಕೆರಳಿ ಗಾಳಿ ಚೆಚ್ಚಿತು

ಇರುಳು ಕತ್ತಲೆ ಕವಿದು ಮುಚ್ಚಿತು

ಕಣಿವೆ ಇಳಿವರ ಕುದುರೆ ಕತ್ತಿಯ

ಖಣಿಖಣಿ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿತು

ಏಳು ಬೇಗೇಳಣ್ಣ ಎಂದಳು

ಹೂಳಿಕೊಳಲಿ ನನ್ನ ಕಡಲು

ಮುಳಿದ ಮುಗಿಲ ತಡೆಯಬಲ್ಲೆ

ಮುಳಿದ ತಂದೆಯ ತಡೆಯೆನು

ಇತ್ತ ಕರೆಮೊರೆ ಹಿಂದಕಾಯಿತು

ಅತ್ತ ತೆರೆಮೊರೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತು

ಆಳ ಕೈಯಲಿ ತಾಳಬಹುದೇ

ಏಳು ಬೀಳಿನ ಕಡಲದು

ಅಲೆಗಳಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಮೀಟಿ

ಮುಳಗುತಿಹರು ಏಳುತಿಹರು

ಕರೆಗೆ ಬಂದ ಕಾರಿ ಹೆಗ್ಗಡೆ

ಕರಗಿ ಮುಳಿಸು ಅತ್ತನು

ತೊಂಡು ತೆರೆಗಳ ಮುಸುಕಿನಲ್ಲಿ

ಕಂಡು ಮಗಳ ಕರಗಿ ಹೋದ

ಒಂದು ಕೈ ನೀಡಿದಳು ನೆರವಿಗೆ

ಒಂದು ತಬ್ಬಿತು ನಲ್ಲನ

ಮರಳು ಮರಳು ಮಗಳೆ ಎಂದ

ಮೊರೆಯುವ ಕಾಯಲ ಗಂಟಲಿಂದ

ಮರೆತೆ ಒಪ್ಪಿದೆ ನಿನ್ನ ನಲ್ಲನ

ಮರಳು ಕಂದಾ ಎಂದನು

ಮರಳಬಹುದೇ? ಹೋಗಬಹುದೇ?

ಕರೆಯ ತೆರೆಯಪ್ಪಳಿಸಿ ಹೊಯ್ದು

ಹೊರಳಿ ಹೋದವು ಮಗಳ ಮೇಲೆ

ಕೊರಗಿನಲಿ ಅವನುಳಿದನು

------ಬಿ. ಎಂ. Shree

ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ ಒಂದು ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ನಿಜದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಬೆಳಕನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಬರೆದ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾರ್ಥನೆ

ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ ಮುಸುಕಿದೀ ಮಬ್ಬಿನಲಿ,

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸೆನ್ನನು.

ಇರುಳು ಕತ್ತಲೆಯ ಗವಿ; ಮನೆ ದೂರ; ಕನಿಕರಿಸಿ,

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸೆನ್ನನು.

ಹೇಳಿ ನನ್ನಡಿಯಿಡಿಸು; ಬಲು ದೂರ ನೋಟವನು

ಕೇಳೆನೊಡನೆಯೆ - ಸಾಕು ನನಗೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ

ಮುನ್ನ ಇಂತಿರದಾದೆ; ನಿನ್ನ ಬೇಡದೆ ಹೋದೆ,

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸು ಎನುತ.

ನನ್ನ ದಾರಿಯ ನಾನೆ ನೋಡಿ ಹಿಡಿದೆನು – ಇನ್ನು

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸು ನೀನು

ಮಿರುಗು ಬಣ್ಣಕೆ ಬೆರೆತು, ಭಯ ಮರೆತು ಕೊಬ್ಬಿದೆನು;

ಮೆರೆದಾಯ್ತು; ನೆನೆಯದಿರು ಹಿಂದಿನದೆಲ್ಲ

ಇಷ್ಟು ದಿನ ಸಲಹಿರುವೆ ಮೂರ್ಖನನು; ಮುಂದೆಯೂ

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸದಿಹೆಯಾ?

ಕಷ್ಟದಡವಿಯ ಕಳೆದು ಬೆಟ್ಟ ಹೊಳೆಗಳ ಹಾಯ್ಡು

ಇರುಳನ್ನು ನೂಕದಿಹೆಯಾ?

ಬೆಳಗಾಗ ಹೊಳೆಯದೇ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ನಾನೊಲಿದು

ಈ ನಡುವೆ ಕಳಕೊಂಡ ದಿವ್ಯ ಮುಖ ನಗುತ?

---ಬಿ. ಎಂ. Shree

ಗೀತೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಏಕಾಂತತೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅದು ಬೇರೊಂದು ಲೋಕಕ್ಕೇ ಒಯ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗೀತೆ ತುಂಬಾ ಗಾಯಕಿಯರಿಂದ ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ರತ್ನಮಾಲ ಪ್ರಕಾಶ್, ಎಂ ಡಿ ಪಲ್ಲವಿ, ಬಿ ಆರ್ ಛಾಯ ಮತ್ತು ಜಯಂತಿ ನಾಡಿಗ್. ಇವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಯೂ ಟ್ಯೂಬಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಲಿಂಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೇಳಬಹುದು:

1. https://www.youtube.com/watch?v=R7ILuJ6inaI

2. https://sonichits.com/video/MD_Pallavi/Karunalu_ba_belake

3. https://gaana.com/song/karunaalu-baa-belake-3

4. https://www.youtube.com/watch?v=-KmsiqfzN7M

ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗಾಯಕಿಯರು ಗೀತೆಯ ಕೆಳಕಂಡ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಹಾಡಿಲ್ಲ):

ನನ್ನ ದಾರಿಯ ನಾನೆ ನೋಡಿ ಹಿಡಿದೆನು – ಇನ್ನು

ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸು ನೀನು

ಮಿರುಗು ಬಣ್ಣಕೆ ಬೆರೆತು, ಭಯ ಮರೆತು ಕೊಬ್ಬಿದೆನು;

ಮೆರೆದಾಯ್ತು; ನೆನೆಯದಿರು ಹಿಂದಿನದೆಲ್ಲ

ಮಾನ್ಯ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರ ಗೀತೆಯ ಈ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಾಯಕಿಯರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗಾಯಕಿಯರು ಬಲು ದೂರ ನೋಟವನು ಕೇಳನೊಡನೆಯೆ - ಸಾಕು ನನಗೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದೊಡನೆಯೆ ಸಾಕು ನನಗೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಕವಿತೆಯ ಸಾಲೊಂದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಬಲು ದೂರ ನೋಟವನು ಕೇಳೆನೊಡನೆಯೆ - ಸಾಕು ನನಗೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಗೀತೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ “I donot ask to see the distant scene – One step is enough for me” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ನಾನು ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಮೇರುಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಕವಿವರ್ಯ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿಎಂಶ್ರೀ ) ಅವರ ಮುಡಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

----------------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು----------------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಧ್ಯಾಯ ೪

2024-02-15T21:09:00.000-08:00

ನಮ್ಮ ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಪದ್ಯ ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅದೆಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತೆಂದರೆ, ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಅದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಮಾರ್ನವಮಿಯ ಪದಗಳು ಎಂಬ ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನವರಾತ್ರಿಯ ಮಹಾನವಮಿಯಂದು ಒಂದು ಹುಡುಗರ ತಂಡ ಮನೆಮನೆಗೂ ಹೋಗಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಯಜಮಾನನನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಸುತ್ತಾ ಈ ತಂಡವು ಅವನಿಂದ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಈ ಪದ್ಯ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು, ಎಷ್ಟೊಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರೂ ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಡಲಿಚ್ಛಿಸದ ಲೋಭಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗಿ ನಮಗೆ ನಗೆ ತರಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಾರ್ನವಮಿಯ ಪದಗಳು

ಆಶ್ವಯುಜ ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ನವಮಿ ಬರಲೆಂದು

ಶಾಶ್ವತದಿ ಹರಸಿದೆವು ಬಾಲಕರು ಬಂದು

ಈಶ ನಿಮಗತ್ಯದಿಕ ಸುಖವ ಕೊಡಲೆಂದು

ಲೇಸಾಗಿ ಹರಸಿದೆವು ಬಾಲಕರು ಬಂದು

ಆಯುರಾರೋಗ್ಯಗಳು ನಿಮಗಾಗಲೆಂದು

ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತಿರಲೆಂದು

ಆಯತದಿ ಜಗದೊಡೆಯನೊಲವಾಗಲೆಂದು

ಪ್ರೀಯದಿಂ ಹರಸಿದೆವು ಬಾಲಕರು ಬಂದು

ಧನ ಕನಕ ವಸ್ತು ವಾಹನವಾಗಲೆಂದು

ಕನಕ ದಂಡಿಗೆ ಚೌರಿ ನಿಮಗಾಗಲೆಂದು

ದಿನ ದಿನಕೆ ರಾಜ ಮನ್ನಣೆ ಹೆಚ್ಚಲೆಂದು

ಅನುದಿನವು ಹರಸಿದೆವು ಬಾಲಕರು ಬಂದು

ಛತ್ರಿ ಚಾಮರ ತೇಜಿ ನಿಮಗಾಗಲೆಂದು

ಅರ್ತಿಯಿಂ ಮಾಲಕುಮಿ ನಿಮಗೊಲಿಯಲೆಂದು

ಪುತ್ರಪೌತ್ರರು ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚುತಿರಲೆಂದು

ಅರ್ಥಿಯಿಂ ಹರಸಿದೆವು ಬಾಲಕರು ಬಂದು

ಹರಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರುಷವ ಮಾಡಿ ನಮಗೆ

ತರಿಸಿಕೊಡಿ ಹಚ್ಚಡವ ನಮ್ಮಯ್ಯಗಳಿಗೆ

ಬೆರೆಸಿಕೊಡಿ ಕಡಲೆಯನು ಬೆಲ್ಲವನು ನಮಗೆ

ಸರಸತಿಯ ಕರುಣವುಂಟಾಗಿರಲಿ ನಿಮಗೆ

ಅಳಿಯನುಡುಗರೆಯೆಲ್ಲ ಮುನಿದು ಕೇಳುವರೇ?

ಹಳೆಯ ಸಂಬಳವೆಲ್ಲ ನಿಂತು ಕೇಳುವರೇ?

ಹಳೆಸಾಲವೆಲ್ಲಾ ಹಗಲಿರುಳು ಕಾಡುವರೇ?

ಮಲಿನಮನ ಮಾಡಿದರೆ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸುವರೇ?

ಇಂದು ನಾಳೆಗಳೆಂಬ ಸಂದೇಹ ಬೇಡಿ

ಬಂದ ಬವಣೆಗೆ ಕೊಡುವದುಚಿತಗಳ ನೀಡಿ

ಹಿಂದುಳಿದ ಕಡಬಡ್ಡಿಯಲ್ಲ ನಮಗೀಗ

ಮುಂದಾಗಿ ಹಚ್ಚಡವ ತರಿಸಿಕೊಡಿ ಬೇಗ

ಕೊಟ್ಟಿರಿಸಿ ಕೇಳಬಂದವರಲ್ಲ ನಾವು

ಬಿಟ್ಟಿ ಬಿಡಾರವಾ ತೆಗೆಯೆನ್ನದಿರಿ ನೀವು

ದಟ್ಟ ಲೋಭಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ನಾವು

ಕೊಟ್ಟು ನಮಗುಡುಗೊರೆಯ ಕಳಿಸಿಕೊಡಿ ನೀವು

ಕೊಡದ ಲೋಭಿಯನು ಕೊಂಡಾಡಿ ಫಲವೇನು?

ದೃಢವಿಲ್ಲದವರುಗಳ ಬೇಡಿ ಫಲವೇನು?

ಜಡದೇಹಿಗಳಿಗೆ ಜಯವೆಂದು ಫಲವೇನು?

ಕೊಡದ ಲೋಭಿಯ ಗಂಡ ಕಲಿಕರ್ಣ ನೀನು!

ಸುಭಾಷಿತಗಳು

ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯ ಪದ್ಯ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳಿದ್ದುವು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಂದೆಯೊಬ್ಬನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆ ಬಾಲ್ಯದೊಳ್

ಅಕ್ಕರ ವಿದ್ಯೆಗಳ ನರಿಪದಿರ್ದೊಡೆ ಕೊಂದಂ

ಲಕ್ಕ ಧನಮಿರಲು ಕೆಡಗುಂ

ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ವಿದ್ಯೆ ಪೊರಗು ಚೂಡಾರತ್ನ

ಕಿರಿದಾದ ವಿದ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಮೆರೆವುದು ತನ್ನಲ್ಲಿ

ಗುಣಗಳಿದ್ದೊಡೆ ಮತ್ತಾ

ಒರತೆಯ ನೀರಾದೊಡೆ ತಾಮ್

ಬರನಂ ಪಿಂಗಿಸದೆ ಸುಗುಣ ರತ್ನಾ ಕರಾಂಡ

------------------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು -------------------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಧ್ಯಾಯ ೩

2024-02-15T04:40:00.000-08:00

ನಮ್ಮ ಎರಡನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಮೂರನೇ ತರಗತಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದ ಪಾಠವೆಂದರೆ ಪಾಂಡವರು ಅರಗಿನಮನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದುದು. ಅತ್ಯಂತ ಬಲಾಢ್ಯ ಭೀಮಸೇನನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಭೀಮಸೇನನು ಕೀಚಕ ಮತ್ತು ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದ ಪಾಠಗಳೂ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದವು.

ಜಂಬದ ಕೋಳಿ

ಈ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾದ ತಮಾಷೆಯ ಕಥೆಯೊಂದಿತ್ತು. ಅದರ ಹೆಸರು ಜಂಬದ ಕೋಳಿ.

ಅದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಯೊಂದನ್ನು ಸಾಕಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಮುಖ್ಯ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆ. ಇದ್ದಿಲಿನ ಬೆಂಕಿ ಇರುವ ಆ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆ ದಿನದ ೨೪ ಗಂಟೆಯೂ ಉರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣವನ್ನು ಕಾಣದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಊರಿನವರೆಲ್ಲಾ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಕೋಳಿ ಕೂಗಿದೊಡನೇ ಮೇಲೆದ್ದು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನೊಯ್ಯುವುದು ಮಾಮೂಲಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅಜ್ಜಿಗೊಂದು ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕೋಳಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕೋ! ಕೋ!ಎಂದು ಕೂಗದಿದ್ದರೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ! ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ತನ್ನ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ! ಹಾಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಂತೇ ಅಜ್ಜಿಯ ತಲೆಗೆ ಜಂಬವೇರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಕುಹಕ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ತಾನೊಂದು ದಿನ ಊರಿನಲ್ಲಿರದಿದ್ದರೆ, ಊರಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗಿಬಿಡುವುದೆಂದು ಅವಳಿಗನಿಸುತ್ತದೆ.

ಆ ದಿನ ಸಂಜೆ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯೊಡನೆ ಹತ್ತಿರದ ಕಾಡೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆಯುತ್ತಾಳೆ . ಮಾರನೇ ದಿನ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾಳೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಊರಿನವನೇ ಆದ ರಂಗಣ್ಣ ಎನ್ನುವವನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ನಡುವೆ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:

ರಂಗಣ್ಣ: ನಿನ್ನ ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯೊಡನೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ, ಅಜ್ಜಿ?

ಅಜ್ಜಿ: ಅದಿರಲಿ. ರಂಗಣ್ಣ, ನೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಈ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯಿತು ಹೇಳು.

ರಂಗಣ್ಣ: ಎಲ್ಲಾ ಮಾಮೂಲಾಗಿಯೇ ಇತ್ತಲ್ಲ. ನೀನೇಕೆ ಹಾಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ?

ಅಜ್ಜಿ: ನಿಜವೇ ರಂಗಣ್ಣ? ಊರಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿನಂತೆ ಬೆಳಗಾಗಿ ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೇ?

ರಂಗಣ್ಣ: ಹೌದು. ನಿನಗೇಕೆ ಅನುಮಾನ, ಅಜ್ಜಿ?

ಅಜ್ಜಿ: ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕೋಳಿ ಕೂಗದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿನ ಜನರು ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆಂದು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಂಬಲಾರೆ.

ರಂಗಣ್ಣ: ಒಹೋ! ನನಗೀಗ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ನೀನೊಬ್ಬ ಜಂಬದ ಕೋಳಿ ಎಂದು! ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ನಿನ್ನ ಕೋಳಿ ಕೂಗದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸಲಾರ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೆ, ಊರಿನ ಅಡಿಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಉರಿಯಲಾರದು, ಅಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳು. ನಿನ್ನ ಕೋಳಿಯ ಕೂಗಿಗೆ ಕಾಯದೇ ಸೂರ್ಯ ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಉದಯಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಏಳುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿರಬಹುದು ಅಷ್ಟೇ.

ಅಜ್ಜಿ: ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಂತೂ ದೊರೆತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲವೇ?

ರಂಗಣ್ಣ: ಒಹೋ! ನೀನು ಪುನಃ ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿರುವೆ. ಊರಿನವರೆಲ್ಲಾ ಕಮ್ಮಾರನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಅವನ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಅಷ್ಟೇ.

ಅಜ್ಜಿ: ನೀನು ಹೇಳುವುದು ನಿಜವೇ? ನನಗೆ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ರಂಗಣ್ಣ: ನಿನ್ನ ಜಂಬಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ. ನೀನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಡೀ ಊರಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಂತು ಹೋಗುವವು ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ನಿನ್ನ ಭ್ರಮೆ ಅಷ್ಟೇ.

ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಅಜ್ಜಿ (ಜಂಬದ ಕೋಳಿ) ತನ್ನ ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಂಗಣ್ಣನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿದೆ.

ಪಂಚತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳು

ಇನ್ನುಳಿದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದುದು ಪಂಚತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲ ಕಥೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬೇರಾವ ಪ್ರಾಣಿಕಥೆಗಳೂ ಪಂಚತಂತ್ರದ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೆ ತನ್ನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದೇ ಪೋಲಿಗಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ದಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಕಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ವ್ಯರ್ಥವಾದಾಗ ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಶರ್ಮನು ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಥೆಗಳು ರಾಜಕುಮಾರರಿಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾದುವೆಂದರೆ ಅವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ ಬೇಗನೆ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಥೆಗಳಾದರೂ ಕೂಡ ಪಂಚತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಜಾಣ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ನೀತಿಕಥೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪಂಚತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಐದು ಮುಖ್ಯಕಥೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೧. ಮಿತ್ರಭೇಧ . ೨. ಮಿತ್ರಲಾಭ ೩. ಕಾಕೋಲೂಕೀಯ. ೪. ಲಬ್ಧಪ್ರಣಾಶ ಮತ್ತು ೫. ಅಪರೀಕ್ಷಿತಕಾರಕ. ಈ ಐದು ಮುಖ್ಯಕಥೆಗಳಲ್ಲೂ ತುಂಬಾ ನೀತಿಯುತವಾದ ಅನೇಕ ಉಪಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಪಂಚತಂತ್ರದ ಮೂಲಕಥೆ ಇದ್ದುದೇನೋ ನಿಜ. ಆದರೆ ನಾವು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಹಲವು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ನಾವು ಚಂದಮಾಮದಲ್ಲಿ ನವಗಿರಿನಂದ ಅವರು ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಲು ಸುಂದರವಾಗಿ ಬರೆದ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಿ ಆನಂದಿಸಿದೆವು.

ಗೋವಿನ ಹಾಡು ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕಥೆ

ನಮಗಿದ್ದ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಗೋವಿನ ಹಾಡು ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕಥೆ. ಈ ಪದ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಅರ್ಬುಧಾ ಎಂಬ ಹುಲಿಯು ಪಶ್ಚತ್ತಾಪಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಎದುರಿಗೇ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಡನೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತಿ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆ. ನಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ತಂದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದುದು ನೆನಪಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಕಾಟ ಅತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಎಷ್ಟೋ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಸುಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದದ್ದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.

------------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು----------------------------

2023-08-09T05:30:00.000-07:00

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು

ಅಧ್ಯಾಯ ೨

ನಮ್ಮ ೨ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ

ನಾನು ನಮ್ಮ ೨ನೇ ತರಗತಿಯ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ, ನನಗಿಂತ ಎರಡು ವರ್ಷ ಹಿರಿಯನಾದ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ (ಪುಟ್ಟಣ್ಣ), ತಾನೂ ಅದೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದ್ದು, ತನಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಠಗಳ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಮುಂದೆ ಕಾಣುವ ಅವುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಕಳುಹಿಸಿದ:

೧. ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವರು ೨. ಗುಡಿಗಳು ೩. ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ನರಿ ೪.ನರಿ ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ೫. ನರಿಯ ಯುಕ್ತಿ ೬. ಹೂವಾಡಗಿತ್ತಿ ೭.ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಇಲಿ ೮.ತೋಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಮರಿ ೯.ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಫಲವುಂಟು ೧೦. ಹೋತ ಮತ್ತು ಸಿಂಹ ೧೧.ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ೧೨. ನಕಲಿಯ ಶ್ಯಾಮ ೧೩.ದೊರೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ ೧೪. ತಾಯಿ ೧೫.ಪಟ್ಟದ ಆನೆಯ ಕಥೆ ೧೬.ಹೊಲ ೧೭.ಹಾವಿನ ಹಾಡು ೧೮.ದಶರಥನ ಮಕ್ಕಳು ೧೯. ಗದ್ದೆ ೨೦.ಸೀತಾ ಪರಿಣಯ ೨೧.ಸಂತಮ್ಮಣ್ಣ ೨೨.ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟದ್ದು ೨೩.ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಭರತ ೨೪.ಮಾದರಿ ಹಳ್ಳಿ

ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವರು

ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನಮಗೆ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಪಾಠವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಭರತ ಎಂಬ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಕೊನೆಯ ಪಾಠವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಸೇರಿಸಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಥೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಸರಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ನರಿ

ಪುಸ್ತಕದ ಹಲವು ಪಾಠಗಳು ಈಸೋಪನ ನೀತಿ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಕಥೆಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದೇ ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ನರಿ ಎಂಬ ಪಾಠ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಗೆಯು ನರಿಯ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗಿ ತಾನು ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲೆನೆಂದು ನಂಬಿ ಕಾಕಾ ಎಂದು ಹಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅದರ ಬಾಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಂಸದ ತುಂಡು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ನರಿ ಅದೆನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ನೀತಿ ಏನೆಂದರೆ ನಾವೆಂದೂ ಪರರ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಈಡಾಗಿ ಮೋಸಹೋಗಬಾರದೆಂದು. ಕಾಗೆ ತನ್ನದು ಕರ್ಕಶ ಸ್ವರವೆಂದು ಅರಿತಿದ್ದರೂ ನರಿಯ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ನಂಬಿ ಮೋಸಹೋಗುತ್ತದೆ.

ತೋಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಮರಿ

ತೋಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಮರಿ ಇನ್ನೊಂದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಥೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೋಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಮರಿ ಎರಡೂ ಒಂದು ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ತೋಳ ಹಳ್ಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕುರಿಮರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ತೋಳ ತಾನು ಕುರಿಮರಿಯ ಎಂಜಲು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕುರಿಮರಿ ತಾನು ಹಳ್ಳದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಎಂಜಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುತ್ತದೆ. ತೋಳ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕುರಿಮರಿ ತಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆ ಹಳ್ಳದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತೋಳ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕುರಿಮರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಕಾರಣ ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು ಅಷ್ಟೇ. ಅದು ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಅದರ ಅಮ್ಮನೋ ಅಪ್ಪನೋ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕುರಿಮರಿಯ ಮೇಲೆ ಎಗರಿ ಅದನ್ನು ಕೊಂದು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಥೆಯ ನೀತಿ ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬಲಾಢ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ದುರ್ಬಲರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ನಕಲಿಯ ಶ್ಯಾಮ

ಇನ್ನೊಂದು ತುಂಬಾ ತಮಾಷೆಯ ಕಥೆಯೆಂದರೆ ನಕಲಿಯ ಶ್ಯಾಮನದು. ಶ್ಯಾಮ ರಾಜನೊಬ್ಬನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿದೂಷಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೆಂದರೆ ರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಹಾಸ್ಯ, ಲೇವಡಿ ಮತ್ತು ಗೇಲಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ತಮಾಷೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದು. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಾಜನ ಸಂಗಡವೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನ ವೃತ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪಾಯಕರವೇ ಆಗಿರುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಮಾಡುವ ಯಾವುದಾದರೂ ತಮಾಷೆಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ, ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದು. ಒಂದು ದಿನ ಶಾಮನು ಮಾಡಿದ ಹಾಸ್ಯವೊಂದು ರಾಜನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪ ತರುತ್ತದೆ. ಅದೆಷ್ಟೆಂದರೆ ಅವನು ಶಾಮನಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವನು ರಾಜನಿಗೆ ಮುಖವನ್ನೂ ತೋರಿಸಬಾರದೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ!

ಆ ಸಂಜೆ ಶಾಮನು ತುಂಬಾ ಚಿಂತಿತನಾಗಿ ಮನೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅವನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖವನ್ನೇ ತೋರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮಡಕೆಯೊಂದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಲೋಟದಲ್ಲಿ ಬಗ್ಗಿಸಿ ಕುಡಿಯತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೇ ಅವನಿಗೊಂದು ಐಡಿಯಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಅವನು ಕೂಡಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮಡಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಮನೆಗೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಮಾರನೇ ದಿನ ರಾಜನಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮಡಿಕೆಗೆ ಎರಡು ತೂತುಗಳಿದ್ದು ಅದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೊರಗೆ ನೋಡುವಂತಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜನಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮಂತ್ರಿಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು ಮತ್ತು ಅವನು ಏಕೆ ಮುಖಕ್ಕೆ ಮಡಿಕೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರಿಯು ಅದು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ವಿದೂಷಕ ಶಾಮನೇ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಖ ತೋರದಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನಿಗೆ ನಕಲಿ ಶಾಮನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ತಮಾಷೆ ತುಂಬಾ ನಗೆತರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಶಾಮನಿಗೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಖದಿಂದ ತೆಗೆಯುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಎರಡನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾವು ಕಾಪಿ ಪುಸ್ತವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಪಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಕಾಪಿ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಕನ್ನಡ ಪದ ದೊರೆಯದಿದ್ದರಿಂದ, ಕಾಪಿಪುಸ್ತಕ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಅದಕ್ಕಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ನಮಗೆ ಓದನ್ನು ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ಕಾಪಿಪುಸ್ತಕ ನಮ್ಮ ಕೈಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:

ಶುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾತ್ಪರ ರಾಮ

ಕಾಲಾತ್ಮಕ ಪರಮೇಶ್ವರ ರಾಮ

ಲೀಲಾ ಕಲ್ಪಿತ ಜಗದಭಿ ರಾಮ

ಕೌಶಿಕ ಮುನಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ರಾಮ

ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಮರ ಪ್ರಾರ್ಥಿತ ರಾಮ

ಚಂಡ ಕಿರಣ ಕುಲ ಮಂಡನ ರಾಮ

ಕೃತ ವೈವಾಹಿಕ ಕೌತುಕ ರಾಮ

ಭಾರ್ಗವ ದರ್ಪ ವಿನಾಶನ ರಾಮ

ಶ್ರೀಮದಹಲ್ಯೋದ್ದಾರಕ ರಾಮ

ಗೌತಮ ಮುನಿ ಸಂಪೂಜಿತ ರಾಮ

ಸುರಗುಣ ವರಮುನಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿತ ರಾಮ

ಅವನೀಕಾಮಿನಿ ಕಾಮಿತ ರಾಮ

ರಾಖಾಚಂದ್ರ ಸಮಾಗಮ ರಾಮ

ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲಕ ರಾಮ

ಕಾಪಿಪುಸ್ತಕ ಬರವಣಿಗೆ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.

----------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು-----------------------

ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು - ಅಧ್ಯಾಯ ೧

2022-02-25T22:19:00.002-08:00

ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ಶಾಲೆಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೇಗಿರುವವೆಂಬುವ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಕೊಂಚವೂ ಅರಿವಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಮೊನ್ನೆ ನಾನು ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ನಮ್ಮ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಪಾಠಗಳೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವು! ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನೇಮಕವಾದ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆ ಸಮಿತಿಗೆ ನಾವು ಚಿರ ಋಣಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆಂದು ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಓದಿ ಸಂತಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೇ ಆ ಕಾಲದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ನಮಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ತರಗತಿಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ಸ್ಲೇಟು, ಬಳಪ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೈಚೀಲದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನೇಮಕವಾದ ಸಮಿತಿಯು ಕೆಳಕಂಡಂತಿತ್ತು:

ಶ್ರೀ ಎಂ ಆರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು)

ಶ್ರೀ ಕೆ ಎಸ್ ಧರಣೇಂದ್ರಯ್ಯ (ಸದಸ್ಯರು)

ಶ್ರೀ ಎನ್ ಎಸ್ ವೀರಪ್ಪ (ಸದಸ್ಯರು)

ಶ್ರೀ ಓ ಎನ್ ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ (ಸದಸ್ಯರು)

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರು ಬಿ.ಎ, ಬಿ. ಟಿ. ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಎನ್.ಎಸ್.ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ ಅವರು ಆಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂತರ ಎ.ಸಿ.ದೇವೇಗೌಡ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು.

ಬಹು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಎಂ ಆರ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರಹಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ "ರಂಗಣ್ಣನ ಕನಸಿನ ದಿನಗಳು" ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಬರಹವಾಗಿದ್ದು ಶಾಲಾ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಒಬ್ಬನ ಅನುಭವಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರೊಬ್ಬ ವೀರಶೈವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೫೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೩೩ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಮೊದಲ ಪಾಠ ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು. ಆ ಪಾಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಪದಗಳು ನಮ್ಮ ಅಂದಿನ ಬಾಲ್ಯ ಮನೋವೃತ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗೇ ಇದ್ದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ೧. ಆಟ ೨. ಊಟ ೩. ಓಟ ಮತ್ತು ೪. ಪಾಠ. ಆಗ ನಮ್ಮಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಮನವೆಲ್ಲಾ ಮೊದಲ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಷಯವಾದ ಪಾಠದತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದೇ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಾಠಗಳು ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಕ್ಷರಗಳಿಲ್ಲದೇ ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಸುಗಮವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾಗಿ ಪದ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದು ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಖುಷಿಯಿಂದ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲದೇ ಆ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಜೋಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹ ಮೇರೆ ಮೀರಿರುತ್ತೆಂದೂ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಪದ್ಯಗಳು:

ಕ ಒತ್ತು

ಅಕ್ಕಾ ಅಕ್ಕಾ

ಚೆಕ್ಕುಲಿ ಚಿಕ್ಕಿಲಿ

ಅಕ್ಕಿಯ ದೋಸೆ

ಮುಕ್ಕೇ ಮುಕ್ಕಿತು

ಒಕ್ಕಲ ಮಕ್ಕಳು

ಉಕ್ಕೆಯ ಹೊಡೆದರು

ಪಕ್ಕನೆ ಬೆಳೆದು

ನಕ್ಕಿತು ಭೂಮಿ

ಡ ಒತ್ತು

ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ

ರೆಡ್ಡಿಯ ಮದುವೆ

ಬಾಯಿಗೆ ಲಡ್ಡು

ಜೇಬಿಗೆ ದುಡ್ಡು

ಬೆಂಕಿಯ ಕಡ್ಡಿ

ಕಡ್ಡಿಯ ಪೊಟ್ಟಣ

ಬುಡ್ಡಿಯ ದೀಪ

ಗಡ್ಡಾ ಜೋಕೆ

ಗೆಣಸಿನ ಗೆಡ್ಡೆ

ಹೆಗಲಿಗೆ ಅಡ್ಡೆ

ಆಲೂ ಗೆಡ್ಡೆ

ಗುಡ್ಡೆ ಮಾಡು

ಯ ಒತ್ತು

ಉಯ್ಯಾಲೆ ಮೇಲೆ

ನಾಮದ ಅಯ್ಯ

ಕುಯ್ಯುವ ದೋಟಿಗೆ

ಸುಯ್ಯುವ ಹಣ್ಣು

ಸುಯ್ಯುವ ಗಾಳಿಗೆ

ಬಾಯಿಗೆ ಮಣ್ಣು

ಅಯ್ಯೋ ಅಣ್ಣ

ಸಭ್ಯರ ಮಾತು

ಅಯ್ಯೋ ಪಾಪ

ಪುಣ್ಯದ ಮಾತು

ಶಕಾರದ ಪದಗಳು

ಶನಿವಾರ ಶಾಮರಾಯ ಶಿವನ ಗುಡಿ ಶೀಲವಂತ ಅದು ಪಶು ಅವನು ಶೂರ ರಾಜಶೇಖರ ಶೈಲ ಶೋಕ ಶಂಕರ

ನಮ್ಮ ಒಂದನೇ ತರಗತಿಯ ಕೊನೆಯ ಪಾಠ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರು ಬರೆದ ಜಂಬದ ಕೋಳಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನವಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಿರುವಂತೆ ಆ ಪದ್ಯ ಕೆಳಕಂಡಂತಿತ್ತು:

ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತುತ್ತೂರಿ

ಕಾಸಿಗೆ ಕೊಂಡನು ಕಸ್ತೂರಿ

ಸರಿಗಮ ಪದನಿಸ ಊದಿದನು

ಸನಿದಪ ಮಗರಿಸ ಊದಿದನು

ತನಗೇ ತುತ್ತೂರಿ ಇದೆಯೆಂದು

ಬೇರಾರಿಗೂ ಅದು ಇಲ್ಲೆಂದು

ಕಸ್ತೂರಿ ನಡೆದನು ಬೀದಿಯಲಿ

ಜಂಬದ ಕೋಳಿಯ ರೀತಿಯಲಿ

ತುತ್ತೂರಿ ಊದುತ ಕೊಳದ ಬಳಿ

ನಡೆದನು ಕಸ್ತೂರಿ ಸಂಜೆಯಲಿ

ಜಾರಿತು ನೀರಿಗೆ ತುತ್ತೂರಿ

ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿತು ನೀರೂರಿ

ಬಣ್ಣವು ನೀರಿನ ಪಾಲಾಯ್ತು

ಬಣ್ಣದ ತುತ್ತೂರಿ ಬೋಳಾಯ್ತು

ಜಂಬದ ಕೋಳಿಗೆ ಗೋಳಾಯ್ತು!

-----------------------------ಮುಂದುವರಿಯುವುದು-------------------------------------

ಗಡ್ಡದ ಶಾಮಯ್ಯ

2020-12-18T04:28:00.000-08:00

ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಹೀರೋ ಗಡ್ಡದ ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ೧೨ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಎ ವಿ ಎಲ್ ರಾವ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಅದರ ಭಾವಾನುವಾದ ಕನ್ನಡ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ನಾನೀಗ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ:

ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಫ್ಯಾಂಟಮ್, ಮಾಂಡ್ರೇಕ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ಮ್ಯಾನ್ ಕತೆಗಳನ್ನೋದುವಾಗ, ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹೀರೋಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಅಲೌಕಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದರೇ? ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವುದುಂಟು. ಹೌದು. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇದ್ದದ್ದು ಖಂಡಿತ ನಿಜ! ಮತ್ತೆ ಆ ಹೀರೋ ಯಾರದ್ದೋ ಹುಚ್ಚು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾನಾಯಕ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ! ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಈ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡಿದ ನರಮಾನವ!

ಈ ಅದ್ಬುತ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದು ಒಂದು ತುರ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ. ಯಾವುದೇ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಮ್ಮದೂ ಕೂಡ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ತೋಟದ ನಡುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಒಂಟಿ ಮನೆ. ಒಂದು ನಡು ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಒಬ್ಬ ಸಾಧು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದಿದ್ದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಸಾಧು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾ ಊರೂರು ಸುತ್ತುವುದು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ದಿನನಿತ್ಯದ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಬಂದವರು ಹಿರಿಯರ ಮನ ಮೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂದು ಹರಸಿ, ಉಪಾಯವಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ಅಡಿಕೆಯನ್ನೋ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಎತ್ತಲೋ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಈ ಕರಾಳ ರೂಪಿನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಲಪಟಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಬಂದಂತಿತ್ತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಇಬ್ಬರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದ ನಾವು, ಮಾಂತ್ರಿಕನಂತಿರುವ ಈ ಸಾಧು ಯಾವುದೋ ಮೋಡಿ ಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ವಿಪತ್ತನ್ನು ತಂದೇ ತರುತ್ತಾನೆಂದು ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದೆವು. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿ, ಅಮ್ಮ ಧರಿಸಿಕೊಂಡ ಒಡವೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಚ್ಚಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ. ನಾವೆಲ್ಲಾ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಹೋ ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಂಡೆವು. ಆದರೆ ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರಣ್ಯ ರೋದನವೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಆಗ ನೋಡಿ; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿದು ಬಂದ ಹಾಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಾ ಪುರುಷ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ! ಎದೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಗಡ್ಡ, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಭುಜಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಮಾರುದ್ದದ ನಾಗರ ಬೆತ್ತ; ಆಜಾನುಬಾಹು! ಎಲ್ಲವೂ ಅಸಹಾಯಕರಾದ ನಮ್ಮ್ರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಬಂದ "ಹೀರೋ"ನ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ! ರೆಪ್ಪೆ ಮುಚ್ಚಿ ತೆಗೆಯುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಆ ಧೂರ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ಧರ್ಮದೇಟು ಬಿತ್ತು! ದುಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಇದೇ ಅಲ್ಲವೇ? ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋದ ಈ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆ, ಅದು ನೀಡಿದ ಸಂತೃಪ್ತಿ, ಇವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲೇಬೇಕು.

ಆ ಅಸದೃಶ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಮ್ಮನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತೂಹಲ, ಹುಡುಗರಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೆ. ಅಮ್ಮನ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಆಪದ್ ಬಾಂಧವನೇ ಗಡ್ಡದ ಶಾಮಯ್ಯ! ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದ ಗಡ್ಡ ಅವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆಯೇ ಅವರ ಹೆಸರಿಗೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸದಾ ಒಂದು ಬಲವಾದ ದೊಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಲೆಮಾರಿ. ಮೇಲಿನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾದ ಹಾಗೆ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಆ ದೊಣ್ಣೆಯೇ ಆತನ ವಜ್ರಾಯುಧ ಕೂಡ! ಅಮಾಯಕರನ್ನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡವರನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಅಪಾಯದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿದ್ದ ಮಹಾಪುರುಷ!

ಅಮ್ಮನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜನಿಂದ ತಿಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಶಾಮಯ್ಯ ತುಂಬಾ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾವೂರಿನವರು, ತಂದೆ ತಾಯಿ ಯಾರು ಎನ್ನುವ ವಿವರಗಳು ಯಾರಿಗೂ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೇ ಮೂರು ಹೊತ್ತೂ ಊರೂರು ಅಲೆಯುವುದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿತ್ತಂತೆ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಮನೆಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಂದು ಇಳಿದುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬಂದವರು ಜಾಸ್ತಿಯೆಂದರೆ ಎರಡು ದಿನ ಇದ್ದು ನಂತರ ಯಾವುದೋ ಅಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಒಂದು ಜಾಗ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ತಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂದು ಅವರಿಗೇ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ.

ಶಾಮಯ್ಯ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದುದು ನಿಗೂಢ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಲ್ಲ ತನ್ನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ! ನೀವು ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದನ್ನು ನಂಬಲಾರಿರಿ! ಆದರೆ ಅವರ ಔಷಧಿಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರೋಗಗಳನ್ನು ವಾಸಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದರಿಂದ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸೈಡ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಗಳು ಗ್ಯಾರಂಟಿಯಾಗಿದ್ದವು! ಆದರೆ ಅವು ಈಗಿನ ಕಾಲದ ಔಷದಗಳು ಉಂಟು ಮಾಡುವಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನೆಗೆಟಿವ್ ಸೈಡ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ವಿರುದ್ಧವಾದುವು!

ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ನೀವು ನಂಬುತ್ತೀರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಹಳ್ಳಿಯವರು ತಮಗೂ ಯಾವುದೋ ಕಾಯಿಲೆ ಬರಬಾರದೇ ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ! ಉದ್ದೇಶ ಇಷ್ಟೇ. ಶಾಮಯ್ಯನ ಔಷಧಿಯಿಂದ ತಮಗೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸೈಡ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಸಿಕ್ಕೀತು ಎಂಬ ಅದಮ್ಯ ಬಯಕೆ!

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪೀಠಿಕೆ ಯಾಕೆ? ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿದರ್ಶನವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಎಂಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಮೀನ್ದಾರರಿದ್ದರಂತೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮೂವರು ಪತ್ನಿಯರು ಸಾಲಾಗಿ ಒಂದಲ್ಲ, ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯ ಕಾರಣ ಪರಲೋಕವಾಸಿಗಳಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ಅವರಿಗೆ ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಡೆದು ಕೊಟ್ಟ ನಾಲ್ಕನೇ ಹೆಂಡತಿ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರಂತೆ. ಆದರೆ ಚಪಲ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಜಮೀನ್ದಾರರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ! ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಬೈ ಎಂದು ಬಡಪಾಯಿಯೊಬ್ಬನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹಾಡು ಹಗಲೇ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ! ತಮಗೆ ಐದನೇ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣು ಕೊಡಲು ಯಾರೂ ತಯಾರಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಕಹಿ ಅನುಭವದಿಂದ ಅರಿವಾಗಿತ್ತಂತೆ.

ಆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಒರಿಜಿನಲ್ ಪತಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ದೂರದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಹೋಗಬಹುದಿತ್ತಂತೆ! ಸ್ವಭಾವತಃ ಕರುಣಾಳುವಾಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ತಾವೇ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಆತನಿಗೆ ಈ ಒಂದು ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿಯೇ ಒದಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ!

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಆ ಕಾಲದ ಹಳ್ಳಿ ಸಮಾಜದ, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಉದಾರವಾದ ಮನೋಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು! ಶ್ರೀಮಂತ ಜಮೀನ್ದಾರನೊಬ್ಬ ಬಡಪಾಯಿಯೊಬ್ಬನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಮಾಮೂಲಿ ಘಟನೆಯೆಂದು ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನ ಭಾವಿಸಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ!ಅವರಿಂದ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ವಿರೋಧ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ!

ಒಂದು ಸಾರಿ ಆ ಊರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಊರಿನ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯರೊಡನೆ ಅದೂ ಇದೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಊರಿನ ಜನ ಅಷ್ಟೊಂದು ವಿಶಾಲಹೃದಯದವರಾಗಿದ್ದು ಸರಿಯೇ ಮಾರಾಯ್ರೆ? ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಉತ್ತರ: “ಈ ತರದ್ದು ಯಂತಾದ್ರೂ ನಡೀದೆ ಇದ್ರೆ ನಮ್ಮೂರಾಗೆ ಬೇಜಾರು ಕಳೀಕೆ ಯಂತಾದ್ದಿರೂತ್ತ್ತೆ ಮಾಣಿ? ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ಯಲ್ವಾ? ರಾವಣ ಸೀತೇನ ಲಂಕೆಗೆ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗದಿದ್ರೆ, ಭಾಗವತರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯಿಂದ ಬೆಳಗಾಗುವವರೆಗೆ ಏನು ಕಥೆ ಹೇಳಾಕಾಗ್ತಿತ್ತು? ನೀನೇ ಹೇಳು”! ಎಂದು ಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರ ಈ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಎಷ್ಟು ಗುಸುಗುಸು, ಎಷ್ಟು ಕಾಡು ಹರಟೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪಟ್ಟಾಂಗ ಹೊಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಅಂದರೆ, ಇಡೀ ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿನವರಿಗೆ ಅದೊಂದೇ ವಿಷಯ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು! ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಎಲ್ಲೇ, ಏನೇ ಮೀಟಿಂಗ್ ನಡೆಯಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಜನ ಸೇರಿದರೆ ಸಾಕು ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರದೇ ಇದ್ದದ್ದೇ ಇಲ್ಲ! ಜನ ಘಟನೆಯ ಕಣ ಕಣವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರಂಜಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿ ನಾಲಗೆಯ ಚಪಲ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ!

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಷಯಾಂತರ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮಿಸಿ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕಥಾನಾಯಕ ಶಾಮಯ್ಯನೇ ಹೊರತು ಚೆನ್ನಿಗರಾಯನಲ್ಲ! ಒಂದು ಸುಂದರ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಕ್ಷಮಿಸಿ, ಒಂದು ದುರದೃಷ್ಟದ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರ ಮೂತ್ರದ್ವಾರ ಬಂದ್ ಆಗಿ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡಿಬಿಟ್ಟಿತಂತೆ. ಇಡೀ ದಿನ ಎಷ್ಟೇ ಒದ್ದಾಡಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಶೃಂಗೇರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಭಟ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಗಳ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಏನೇನೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಕೊನೆಗೆ ಕೊಪ್ಪದ ಮಿಲಿಟರಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ತಮ್ಮ ರಾಯಲ್ ಎನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮೋಟಾರಿನಲ್ಲಿ ಗುಡುಗುಡು ಎಂದು ಬಂದು ಕೊಟ್ಟ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಕೂಡ ಏನೂ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ! ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರ ನರಕ ಯಾತನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗಿ ದೇಹ ಪ್ರಕೃತಿ ತೀರಾ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಯಿತಂತೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೇ ಮೂರು ದಿನ ಮುಂದುವರಿಯಿತಂತೆ.

ಅವರ ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದುವರೆಗೆ, ದುಡ್ಡು ಉಳಿಸಿ, ಉಳಿಸಿ ಜಿಪುಣತನ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ಈಗ ಉಚ್ಚೆ ಹೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೂ ಜಿಪುಣತನ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಅದರ ಹನಿಹನಿಯನ್ನೂ ಉಳಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದರು!

ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆ ತೀರಾ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವಾಗ, ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಶಾಮಯ್ಯ ಗಡ್ಡಸಹಿತ, ಅದೃಶ್ಯ ಲೋಕದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಬಿಟ್ಟರಂತೆ! ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅವರ ಬಳಿ ಸಕಲ ರೋಗಗಳಿಗೂ ಮಾಮೂಲಿ ಔಷದಿ ಇದ್ದದ್ದೇ. ಅಂತಹ ಮದ್ದನ್ನು ಯಾರೂ ಕೊಟ್ಟಾರು! ಆದರೆ ನಿಗೂಢ ರೋಗಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಇಡೀ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ "ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೇಮಸ್" ಆಗಿದ್ದರಂತೆ.

ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರಿಗೆ ಆಗ ಡಬ್ಬಲ್ ಬೆನಿಫಿಟ್! ಯಾಕೆಂದರೆ ಒಂದು: ಶಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಅವರ ಯಾತನೆಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವುದಂತೂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ! ಇನ್ನೊಂದು: ಅವರು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಒಂದು ಪೈಸೆಯನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲ! ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಒದಗಿ ಬಂದ ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅದೃಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ಮುಖಬಂಗವಾಯಿತಂತೆ!

ಊರೂರು ಅಲೆಯುವಾಗ ಸದಾ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯಂತಿದ್ದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಔಷದಿ ಚೀಲವನ್ನು ಶಾಮಯ್ಯನವರು ಹೊರತೆಗೆದರಂತೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಔಷದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅರೆಘಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ! ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಸ್ತು ಇರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಈ ಬೇರು ತರಬೇಕಾದರೆ ಕಿತ್ಲೆಕಟ್ಟೆ ಗುಡ್ಡಕ್ಕೇ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ ಶಾಮಯ್ಯ ಮುಂಡುಪಂಚೆ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದೇ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ.

ಕಿತ್ಲೆಕಟ್ಟೆ ಗುಡ್ಡವೊಂದು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು. ಅದಿದ್ದದ್ದು ಪಕ್ಕದ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ದೂರ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು. ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಹೋಗಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೊಬ್ಬರು ಹೋಗುವಂತೂ ಇಲ್ಲ. ಬೇರು ಯಾವುದು ಎಂದು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೋ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ತನ್ನ ಔಷದಿಯ ಗುಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತದೆಯೆಂದು ಲಾಗಾಯ್ತಿನಿಂದ ಬಂದ ನಂಬಿಕೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶಾಮಯ್ಯನವರು ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಟೇ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ. ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ಶಾಮಯ್ಯ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೇರು ಅರೆದು ಮದ್ದು ತಯಾರಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ. ಒಂದು ಸೀಮೇಬೆಳ್ಳಿ ಲೋಟದ ತುಂಬಾ ಕಷಾಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರಿಗೆ ಕುಡಿಸಲಾಯಿತಂತೆ. ಪುರಾಣಪುರುಷ ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಔಷದಿಯ, ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಪರಿಣಾಮ ನೋಡಲು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಊರಿಗೆ ಊರೇ ನೆರೆದಿತ್ತಂತೆ!

ಜನಸ್ತೋಮ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಕಾಯುವ ಪ್ರಸಂಗವೇ ಬರಲಿಲ್ಲವಂತೆ! ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕೂಡ ಕಳೆದಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ! ಔಷದಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತಂತೆ. ಕೇಶವಯ್ಯ ಎಡಗೈ ಎತ್ತಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಕಡೆ ಕಿರು ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ!

ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯವರ ಸಂತೋಷ ಮೇರೆಮೀರಿ ಅವರ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತಂತೆ! ಆ ಜನರ ಆನಂದಾತಿರೇಕ ವರ್ಣನಾತೀತವಾಗಿತ್ತಂತೆ! ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರ ಪ್ರಕಾರ, ಮದ್ಯಾಹ್ನ ಉಚ್ಚೆ ಹೊಯ್ಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ಮದ್ಯರಾತ್ರಿಯಾದರೂ ಟಾಯ್ಲೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಲಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಲಿಲ್ಲವಂತೆ! ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಚ್ಚೆ ಹೊಯ್ಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರಂತೆ!

ಅಪರೂಪದ ಈ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಮಾಧ್ಯಮವೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈಗಲಾದರೆ ದೇಶ ವಿದೇಶದ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ಇಡೀ ಎಪಿಸೋಡನ್ನು ಲೈವ್ ಟೆಲಿಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು!

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ಊಟ, ತಿಂಡಿ ಏನೂ ಮಾಡಲೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಡಿ. ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು, ಕಾಫಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಪ್ಲೈ ಆಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ! ಆದರೆ ಈ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಂತೋಷದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ ಶಾಮಯ್ಯ ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಯವಾದದ್ದು ಯಾರ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ. ಎಂದಿನಂತೆ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ನಿಗೂಢ ಸ್ಥಳದತ್ತ ಹೊರಟು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಂತೆ!

ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರ ವೈಟಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಈ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಪತ್ನಿ ಪರಲೋಕ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆ ಕೊಡದೇ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯವಂತಳಾಗುವಂತೆ ಕಾಣತೊಡಗಿದಾಗ, ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ದಿಕ್ಕೇ ತೋಚದೆ ರಿಸೆರ್ವನಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಜೀವಂತ ಹೆಂಡತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರಂತೆ! ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ!

ಊರಿನವರ ಪ್ರಕಾರ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯರು ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದರೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಔಷಧಿಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ "ಸೈಡ್ ಎಫೆಕ್ಟ್" ! ಆದರೆ ಈ ಕಾಲದ ಮಲ್ಟಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಔಷಧಿಗಳು ಇಂತಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವೆಂದು ಖಂಡಿತ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ! ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳೇ ಇಂತಹ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಮಾರುತ್ತಿರುವುದಲ್ಲದೇ ರಾಯಲ್ಟಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ವಸೂಲು ಮಾಡುತ್ತಿವೆಯಲ್ಲವೇ!

ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ಬಾರಿ ನಾನು ಶಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಒಂದು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರು ಯಾವುದೋ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಬೇನೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾಟಿ ಮದ್ದು ಆಯಿತು. ಕೊಪ್ಪ, ಶೃಂಗೇರಿಯ ಡಾಕ್ಟರುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ತರದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಕುಡಿಸಿದ್ದೂ ಆಯಿತು. ತಿಂಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಬಂದರೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗರ ನರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ದೇವರಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದೇಕೋ ಕಾಣೆ, ಶಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿತು! ಆದರೆ ಸದಾ ಕಾಲಿಗೆ ಚಕ್ರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಊರೂರು ಸುತ್ತುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬೈರಾಗಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವ ಬಗೆಯಾದರೂ ಹೇಗೆ?

ನಾನೀಗ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೀವು ಪ್ರಾಯಶಃ ನಂಬಲಾರಿರಿ! ನನ್ನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರಾ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಜ್ಜೆ ಸಪ್ಪಳ ಕಿವಿಗೆ ತಟ್ಟಿತು! ಅಂಗಳದ ಕೊನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಮೇಲೆ ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಗಡ್ಡದ ನೆರಳು ಬಿದ್ದೇ ಬಿಟ್ಟಿತು! ಅವರ ಸಿದ್ದೌಷಧಿಯಿಂದ ತಮ್ಮಂದಿರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮುಖರಾದರೆಂದು ನಿಮಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಅಲ್ಲವೇ?

ಈ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಆದಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಅವರ ಅಂತ್ಯ ಕೂಡ ಹೇಗಾಯಿತೆಂಬುದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ಪವಾಡ ಸದೃಶ ಕಥೆಗಳು ಊರಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಸದಾಕಾಲ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಲಿಯುತ್ತಲೇ ಹೋದವು. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪಿನ ಶಾಮಯ್ಯನವರ ಬದುಕಿನ ತುಣುಕೊಂದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷಣ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಹಗುರ ಅನ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯಲಿ!

ರಿಪ್ ವಾನ್ ವಿಂಕಲ್: ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ

2020-09-17T05:34:00.001-07:00

Ghost-like, I paced round the haunts of my childhood.

Earth seemed a desert I was bound to traverse,

Seeking to find the old familiar faces.

How some they have died, and some they have left me,

And some are taken from me; all are departed;

All, all are gone, the old familiar faces.

---ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಬ್

(ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಈಗ ಅದನ್ನು ಮೂಲ ಲೇಖನದಂತೆಯೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿರುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಈ ೧೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಇಂದು ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಕ್ಕಂದಿರಿಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಗಲಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ)

ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರಿಬ್ಬರ ಊರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರಿಬ್ಬರೂ ದಟ್ಟ ಮಲೆನಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಇದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಗೆ ಕೂಡ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕನ್ನಡದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು (ಡಾ.ಕೆ ವಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ) ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಕವಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಾಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ (ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ) ರಾಜಹಂಸ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಸ್ಸನ್ನು ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಗೆ ಓಡಿಸುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ನಾನು ಈ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈ ಪ್ರವಾಸವು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೆನಪಿಡುವಂತದಾಗಿದೆ. ಬಸ್ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು.

ಹೌದು. ೫೦ ವರ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಅಂದರೆ ೧೯೫೯ ನೇ ಇಸವಿಯ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಕ್ಕ (ಗೌರಕ್ಕ) ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬಸವಾನಿ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಆರನೇ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದ. ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೂ ಕೂಡ ನಾನು ತುಂಬಾ ಸಡಗರದಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ಬಸವಾನಿ ಶಾಲೆ ವರದಾಚಾರ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿದರೂ ಗೌರಕ್ಕ ತುಂಬಾ ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದವಳೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಭಾವನವರು ತುಂಬಾ ಅನುಕೂಲಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮೊಸರಿನ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇತ್ತು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ಕಷ್ಟ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾನು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಮೂರು ಮೈಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಬಸವಾನಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಮೂಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದೇನು ನನಗೊಂದು ಕಷ್ಟದ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ನನ್ನ ಎರಡನೇ ಅಕ್ಕನನ್ನು (ರುಕ್ಮಿಣಕ್ಕ) ಕೂಡ ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆ ಊರಿನ ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯ ಎಂಬುವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಾನು ಮೂರು ವರ್ಷ ಅಂದರೆ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಿನಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

------o----- --o--- -----o------o-------o-------o--------o---------o-------o--------o-----

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು ೬ ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಬಸ್ಸು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿರುವ ಗಡಿಕಲ್ ಎಂಬ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿತು. ನನ್ನ ಅಕ್ಕಂದಿರ ಊರಾದ ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಒಳದಾರಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಬಸ್ಸುಗಳ ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಬೆಳಗಿನ ಬಸ್ಸನ್ನು ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ನಾನು ಹೇಳಿದ ಒಳದಾರಿ ಕಾಡು, ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬೀಡಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಮೂಲಕ ನಡೆದು ಹೋಗುವುದು ಒಂದು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಆ ಒಳದಾರಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಯೇ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ರಸ್ತೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೇ ನಡೆದು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅದು ನನಗಿಷ್ಟ ಆಗದುದರಿಂದ ಒಂದು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡಕ್ಕನ ಮನೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಗೌರಕ್ಕನ ಗಂಡ ಮಹಾಬಲಯ್ಯನವರು ತೀರಿಕೊಂಡು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಸಂದಿವೆ. ಈಗ ಅಕ್ಕನ ಮಗ ನಾಗರಾಜನೇ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಮನೆಗಳಿದ್ದವು. ಈಗ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮನೆಗಳಿವೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಲ್ಲಾ ತೀರಿ ಹೋಗಿ ಕೇವಲ ರಾಮಯ್ಯ ಎನ್ನುವವರು ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಿವುಡರಾಗಿದ್ದಾರಂತೆ. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರ ಪತ್ನಿಯನ್ನುಳಿದು ಉಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಯಜಮಾನರ ಪತ್ನಿಯರೆಲ್ಲಾ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತೀರಿಕೊಂಡವಳು ನಮ್ಮ ಭಾವನ ತಮ್ಮನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಗೋಪಿ. ತುಂಬಾ ಮಾತುಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಸ್ಥೆಯಾದ ಗೋಪಿ ನನಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಕ್ಕನಷ್ಟೇ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ತೀರಿಹೋದ ಗೋಪಿಯನ್ನು ನಾನೆಂದೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

------o----- --o--- -----o------o-------o-------o--------o---------o-------o--------o-----

ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೊಕ್ಕಳಿಕೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದ ಮನೆಗಳಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬನ ಹೆಸರು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರ ಮಂಜುನಾಥ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಚಾರಣಬೈಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಾನು ಅಚ್ಚ ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳ ತೋಟದ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ತಲುಪಿದೆ. ಮುಚ್ಚಿದ್ದ ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಡಿಯುವಾಗ ೫೦ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಸಹಪಾಠಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಈಗ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂದು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೧-೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವನಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಕನಾಗಿ ಈಗ ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದೆಂದು ನನಗನಿಸತೊಡಗಿತು.

ನಾನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು ೫೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದು ಅಪರಿಚಿತನಾದ ನನ್ನ ಮುಖದತ್ತ ನೋಡತೊಡಗಿದರು. ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಬಸವಾನಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಮತ್ತು ೫೦ ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದೆ!

ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆನೆಂದೇ ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕರೆದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವೆನೇ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನನಗೆ ದೊಡ್ಡ ನಿರಾಶೆ ಕಾದಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮನೆಯಿಂದ ಮೂರು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗೆ ಹೋಗಿರುವನೆಂದೂ ಮತ್ತು ಅವನು ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಸಂಜೆಗೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ನನ್ನ ನಿರಾಶೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪತ್ನಿ ನನ್ನ ಕೈಗೊಂದು ಲೋಟ ಕಾಫಿ ಕೊಟ್ಟು ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು ಇಬ್ಬರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವರಂತೆ. ಮಗಳಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಮಗನು ಯಾವುದೊ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿರುವನಂತೆ. ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೇ ಜಮೀನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆಯಂತೆ. ಆದರೆ ನಿರ್ವಾಹವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇಂದಿನ ಮಲೆನಾಡಿನ ಎಷ್ಟೋ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಾಮೂಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳು ದೂರದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ತೊರೆದು ಊರು ಬಿಡಲಾಗದೇ ಇಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ನಾನು ನನ್ನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಹಪಾಠಿ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರನಾದ ಮಂಜುನಾಥನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಮಂಜುನಾಥನ ಅಕ್ಕನನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪರಿಚಿತನೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವನ ಕುಟುಂಬದವರು ಈಗ ಮೇಲುಕೊಪ್ಪ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಜಮೀನನ್ನು ಮಾರಿ ಹೊಸನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವರಂತೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಸ್ನೇಹಿತನ ಪತ್ನಿ ನನಗೆ ಪುನಃ ಒಮ್ಮೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ೫೦ ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಗೆಳೆಯನನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವನೆಂದು ನಂಬಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿರಬೇಕು!

ಅಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ನನಗೆ ಮಾರನೇ ದಿನ ನಾನು ಪುನಃ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗಬೇಕೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾನು ಆಗ ತಾನೇ ನೋಡಿದ ೫೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬರು ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ನೋಡಿದ್ದ ೧೧-೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿರುವಳೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಈಗ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನೋಡಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಏನೆ ಇರಲಿ. ನನಗೆ ಆಮೇಲೆ ಪುನಃ ಹೋಗಿ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೧-೧೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ!

------o----- --o--- -----o------o-------o-------o--------o---------o-------o--------o-----

ಮರುದಿನ ನಾನು ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಸವಾನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಯಾರಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಇದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಕೂಡ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಾನು ಮೂರು ಮೈಲಿ ದೂರ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಮಯದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಾನು ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣ ಊರೇ ಆಗಿದ್ದ ಬಸವಾನಿಯ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನಾನು ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಳಿದು ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಾನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿನ ಆದರ್ಶ ಮುಖಂಡರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೂಲಕ ಬಸವಾನಿ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅಂತಹ ಸಣ್ಣ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ, ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿದ್ದವು .

ನಾನು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಬಂಗಲೆಯ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋದೆ. ಇದು ಸುಬ್ಬಾ ಭಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬಂಗಲೆಯ ಮುಂದೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನವನವೊಂದಿತ್ತು. ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ ಅವರು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ಏಕೈಕ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದ ಬಸವಾನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ಟರ ಕುಟುಂಬ ತುಂಬಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದ್ದು ಊರಿನ ಅತಿ ಸುಂದರವಾದ ಬಂಗಲೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಅವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಚಿದಂಬರ ನಾನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ.

ನಾನು ಅಂದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಗಲೆ ಈಗ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಯಾನವನ ಹಾಳು ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದುದು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಹಿಂಸೆಯಾಯಿತು. ಆ ಸನ್ನಿವೇಶ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ನನಗೆ ಅನಿಸತೊಡಗಿತು. ಆ ಕಥೆಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಬೇಗಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ. ನಾನು ಅದನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ವರದಾಚಾರ್ ಅವರು ನನಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಶಾಲೆಯ ಮುಂದಿದ್ದ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆಯೊಂದು ಕೂಡ ನನ್ನ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ ವೇಗಗೊಂಡಿತು. ಒಹ್! ಹೌದು ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕೆರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕೆರೆಯು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶಾಲೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಫಿಶಾಪ್ ಎಂಬ ಬೋರ್ಡ್ ಗೋಚರಿಸಿತು.

ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮನೆ ಇತ್ತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹಾರೆಯೊಂದನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಕಾಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಂಟಾಗಿರುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ ಅವರಿಗೆ ಗೋಪಾಲ್ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನ ಒಂದು ಕಾಲು ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಂಟಾಗಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನೆನಪಾಯಿತು.ಅವನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಕಿರಿಯನಾಗಿದ್ದ. ನಾನು ಹೋಗಿ ಅವನ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತೆ :

ನಾನು: ನೀವು ಸುಬ್ಬಾಭಟ್ ಅವರ ಮಗ ಗೋಪಾಲ್ ಅಲ್ಲವೇ ?

ವ್ಯಕ್ತಿ : ಹೌದು . ಆದರೆ ನೀವು ಯಾರು ಮತ್ತು ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲ್ಲಿರಿ?

ನಾನು: ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ. ನಾನು 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ!

ಗೋಪಾಲ್: ಓಹ್! ನನಗೆ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ! 50 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲಿರಾ!

ನಾನು: ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೂಲ ಮನೆಗೆ ಏನಾಯಿತು? ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ನಿಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಚಿದಂಬರ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ? ಈಗ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ಗೋಪಾಲ್: ಚಿದಂಬರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಮುರಳಿ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಿ ಗಿರಣಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ನಾನು: ಚಿದಂಬರ ನನಗಿಂತ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ. ಈಗ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಾನು ಓದಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಈಗ ಕಾಫಿಶಾಪ್ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ! ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ - ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ. ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ . ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ? ಹೇಳಬಲ್ಲಿರಾ?

ಗೋಪಾಲ್: ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಇಲ್ಲಿನ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದು ಭಾನುವಾರವಾದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ಅವನನ್ನು ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಬಹುದು.

ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಟದ ಮೈದಾನ ನನಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದೀಗ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಸೇರಿರುವುದೆಂದೂ ಆದರೆ ಮೈದಾನ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಇರುವುದೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ನಾನು ಗೋಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸಿ ಬೇಗನೆ ಆಟದ ಮೈದಾನವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋದೆ. ಬೇಗನೆ ಮೈದಾನವನ್ನೇನೋ ತಲುಪಿದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅದರೊಳಗೆ ನುಸುಳಿದ ನಾನು ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿಗಳೊಡನೆ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡೆ. ಒಹ್! ಇದೇನು ಕನಸೇ! ಅವರೆಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವರಲ್ಲ! ಹೌದು. ಆರಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಬಡ್ಡಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ ವಾಸಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಗೂಳಿಯಂತೆ ಮೈಮೇಲೆ ಎಗರುವ ಶಂಕರಪ್ಪ ತಮ್ಮ ನೇತೃತ್ವದ ಟೀಮುಗಳೊಡನೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ! ನಾನು ಶಂಕರಪ್ಪನ ಟೀಮಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕದೇ ನುಸುಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಝೇಂಡು ಝೇಂಡು ಝೇಂಡು ಗುಡು ಗೂಡು ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಪುನಃ ಪುನಃ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ! ಒಹ್! ಎಷ್ಟು ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿದೆ ಈ ಆಟ! ಒಹ್! ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಜವಾನ ನಾಗಪ್ಪ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟನೇ? ಏನಿದು ಈ ಶಬ್ದ? ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೇ ನಾನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ನೋಡುವಾಗ ಅದು ನಾಯಿಯೊಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೊಗಳುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದವಾಗಿತ್ತು, ಅಷ್ಟೇ.

ನಾನು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು ಪಟ್ಟಣದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದ ಹತ್ತಿರ ಎಲ್ಲೋ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ನನ್ನ ಊಹೆ ನಿಜವಾಗಿತ್ತು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ನನ್ನನ್ನು ಮರಗಳ ಮಧ್ಯವಿದ್ದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಸೀದಾ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಏನೋ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸೀದಾ ನನ್ನ ಕಡೆ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಕಂಡೆ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಬಿಟ್ಟೆ! ಹೌದು. ಅವನೇ ನಾನು ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ! ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಅವನಿಗೂ ನನ್ನ ಗುರುತು ಸಿಕ್ಕಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೂಗಿಬಿಟ್ಟ! ಪರಸ್ಪರ ಕೈಕುಲುಕುತ್ತಾ ನಾವು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆವು.

ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಒಂದು ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ. ಹಾಗೂ ತೃಪ್ತಿಕರ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ಸುಮಾರು 50 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತನ್ನ ಗಂಡನ ಸಹಪಾಠಿಯೊಬ್ಬರು ಅವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಸಹ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆಯ ವಯಸ್ಸಾದ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಸಹಪಾಠಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಗಂಟೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲನಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡೆವು. ನಾನು ಅಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ವಾಪಾಸ್ ಹೋರಡಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಬಂತು.

ನಾನು ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪಿಗೆ ವಾಪಾಸ್ ಬಂದೆ ಮತ್ತು ಬಸವಾನಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಳೆದ ದಿನಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತೆ. ನಾನು ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಘಟನೆಗಳು ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು………. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏನೋ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹಾಳು ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದರೊಳಗೆ ಇಣುಕಿ ನೋಡಿದೆ. ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಾವು ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದೆ! ನಾನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅದು ಹೊರಗೆ ಹಾರಿತು. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅದು ತನ್ನ ಹೆಡೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿತು. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತೇ? ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ತನ್ನ ಹೆಡೆಯನ್ನು ಮಡಚಿ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ಅದು ನನಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು! ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬಸ್ಸಿನ ಹಾರ್ನ್ ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಊರಿನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನನ್ನ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು ನನ್ನಿಂದ ಮರೆಯಾಗತೊಡಗಿದವು!

ನನ್ನ ಚಂದಮಾಮ ದಿನಗಳು – ೩

2020-08-31T05:07:00.005-07:00

ಆಗಿನ ಚಂದಮಾಮದ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ೦ಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತಿತರ ವಿಶೇಷ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕವನ ಒಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ನವ ಯುಗಾದಿಯು ನಲಿದು ಬರುತಿದೆ", ಗುರುವ ನಿಂದಿಸಬೇಡ ಓ ಮುದ್ದು ತಮ್ಮಾ" ಎಂಬ ಪ್ರಾಸಬದ್ಧ ಅರ್ಥಯುಕ್ತ ಕವನಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ ಕವನವೊಂದು ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿದೆ:

ಶಾರದಾಂಬೆಯೆ ವಿಧಿಯ ರಾಣಿಯೆ

ವಂದಿಸುವೆ ನಾ ನಿನ್ನನು

ದಾರಿ ಕಾಣದೆ ಬಳಲುತಿರುವೆನು

ತೋರಿಸೈ ಸತ್ಪಥವನು

ಓದುಬಾರದ ಬರಹವರಿಯದ

ಮಂದ ಬುದ್ಧಿಯ ನನ್ನನು

ಓದು ಬರಹಗಳನ್ನೆ ನೀಡುತ

ಹರಸು ನಿನ್ನಯ ಮಗುವನು

ಸತ್ಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲೆ ನಡೆಯುವ

ಭಾವವೆನ್ನೊಳು ರೂಪಿಸೈ

ನಿತ್ಯ ನಿನ್ನಯ ಸೇವೆಗಯ್ಯುವ

ಭಾಗ್ಯವೆನೆಗೆ ಕರುಣಿಸೈ

ಗುರುಹಿರಿಯರನು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿ

ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶೃದ್ಧೆಯ

ವರದೆ ಶಾರದೆ ಬೇಡುವೆನು ನಾ

ಹಾನಿಯಿಲ್ಲದ ವಿದ್ಯೆಯ

ಅರಳೀಮರದ ಆತ್ಮ!

ಚಂದಮಾಮದ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳೂ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋಭೂಮಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸುಖಾಂತ್ಯವಾಗೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಮಾತ್ರಾ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಈಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕಥೆಯ ಹೆಸರು "ಅರಳೀಮರದ ಆತ್ಮ"!

ಸೋಮಣ್ಣ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ. ತಂದೆ ತಾಯಿಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿದ್ದ. ಹಾಗೂ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯಳಾದ ಕನ್ಯೆಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಹಳ್ಳಿಯ ನಡುವೆ ನೂರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯದ ಬೀಡಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅರಳೀಮರವಿತ್ತು. ಸುಡು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತಂಪನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಮರ ಬಹುತೇಕ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಸಂಧಿಸುವ ಜಾಗವೂ ಆಗಿತ್ತು.

ಒಂದು ಸಂಜೆ ಸೋಮಣ್ಣ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಅರೆತೆರೆದ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಏನೋ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಎದುರಿಗೆ ಯಾರೋ ಬಂದಂತಾಗಿ ಕಣ್ಣರಳಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಸ್ಪುರದ್ರೂಪಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣೊಬ್ಬಳು ನಿಂತಿದ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಆಕೆಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಸೋಮಣ್ಣ ಆವಳಿಗೆ ಮನಸೋತು ಹೋದ. ಆದರೆ ಅವಳ ಮನದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತೇ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆಷ್ಟೋ ದಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಸೋಮಣ್ಣ ತನ್ನ ಮನದ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಹೇಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟ. ಒಂದು ಶರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಮದುವೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದಳು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಆಕೆ ಯಾರು, ಅವಳ ಮೂಲವೇನು ಎಂದು ಯಾವತ್ತೂ ಕೇಳಕೂಡದೆಂದು.

ಮದುವೆ ಆಗಿ ಹೊಸ ದಾಂಪತ್ಯದ ಸುಖ, ಸಂತೃಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆದದ್ದೇ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗಂಡುಮಗನೊಬ್ಬ ಜನಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದಂಪತಿಗಳ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆಯೇ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು.

ಒಂದು ಸಂಜೆ ಊರಿನ ಕೆಲ ಜನರು ಅರಳೀಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತು ಏನೋ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸೋಮಣ್ಣನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವರುಗಳ ಮಾತಿನ ಸಾರಾಂಶ ಇಷ್ಟೇ. ರಸ್ತೆಯ ಅಗಲೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಅರಳೀಮರವನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಗುವುದು.

ಸೋಮಣ್ಣನ ಮನಸ್ಸು ಮುದುಡಿಹೋಯಿತು. ಅರಳೀಮರ ಅವನ ದೇಹದ ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಭಾಗವೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನೋಡಿದರೆ ಪತ್ನಿಯೂ ಖಿನ್ನಳಾಗಿದ್ದುದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಸೋಮಣ್ಣ ಆಕೆಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಆ ವಿಚಾರ ಆಕೆಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಂತಿತ್ತು. ತನಗಿಂತಲೂ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ಗಮನಿಸಿದ.

ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಅಗಲೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಹತ್ತಾರು ಆಳುಗಳು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಅರಳೀಮರವನ್ನು ಕಡಿಯತೊಡಗಿದರು. ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟುಗಳು ಮರಕ್ಕೆ ಬೀಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸೋಮಣ್ಣ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಯಾರೋ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅನ್ನಿಸಿ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಲು ಮನೆಗೆ ಓಡಿಬಂದ. ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಹೆಂಡತಿ ತಾಳಲಾರದ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಹೊರಳಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತಾನು "ಅರಳೀಮರದ ಆತ್ಮ" ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸೋಮಣ್ಣನಿಗೆ ತಾನು ಮೊದಲು ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದ ನಂತರ ನಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ಘಟನೆಗಳೂ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋದಂತಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೋಮಣ್ಣ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಮರ ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಕಣ್ಣಿಂದ ನೀರು ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಅವನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ನೋಡು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಬೃಹತ್ ಅರಳೀಮರ ಭೋರಿಡುತ್ತಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿತು. ಸೋಮಣ್ಣ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ನೋಡುವಾಗ ಹೆಂಡತಿ ಹೆಣವಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಅತ್ತು ಅತ್ತು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಮಾರನೇ ದಿನ ಕಡಿದುಬಿದ್ದ ಅರಳೀಮರದ ದಿಮ್ಮಿಯನ್ನು ದೂರ ಸಾಗಿಸಲು ಗಾಡಿಗೆ ತುಂಬುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ದಪ್ಪ ನೇಣು ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆಯಲು ಹತ್ತಾರು ಆಳುಗಳು ಶತಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೂ ದಿಮ್ಮಿ ಸೂಜಿಮೊನೆಯಷ್ಟೂ ಜರುಗಲಿಲ್ಲ. ಕಡೆಗೆ ಆನೆಯನ್ನೂ ಕರೆಸಿ ಎಳೆಸಲು ನೋಡಿದರೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆನೆಯೂ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾಯಿತು.

ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸೋಮಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಗು ಅದು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ದೇಹವೋ ಎಂಬಂತೆ "ಅಮ್ಮಾ" ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಎಂತಹಾ ವಿಸ್ಮಯ! ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದವರು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗಿ ಕಣ್ಣುಜ್ಜಿ ನೋಡಿದರು. ಆನೆ ಎಳೆದಾಗಲೂ ಅಲುಗಾಡದ ದಿಮ್ಮಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಚಲಿಸತೊಡಗಿತ್ತು! ಇದೆ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಳುಗಳು ದಿಮ್ಮಿಯನ್ನು ಗಾಡಿಯೊಳಗೆ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟರು.

ಕಥೆಯೇನೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಆಗಿನ ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಮನಸಿನಮೇಲೆ ಅದು ಒತ್ತಿದ ನೋವಿನ ಮುದ್ರೆ ಎಂದೂ ಮಾಸಲಾಗದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅರಳೀಮರದ ಆತ್ಮ ದುಃಸ್ವಪ್ನವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.

ಜಿನೀಯೊಂದು ಮತ್ತು ಡೊಂಕು ಬಾಲದ ನಾಯಿ!

ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಚಂದಮಾಮ ದಿನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಬರಹವನ್ನು ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ತಮಾಷೆಯ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸೋಮಾರಿತನದ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ತಾನು ಸ್ವತಃ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಅವನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದು ದಿನ ಯಾರೋ ಅವನಿಗೆ ಜಿನೀಯೊಂದು ದೊರೆತರೆ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟುಬಿಡುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅವನು ಕೂಡಲೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ಜಿನೀಯೊಂದು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ತನಗೇನು ಅಪ್ಪಣೆಯೆಂದು ಯುವಕನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಯುವಕನು ಅತೀವ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನಗಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತರುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ತಿಂಡಿಗಳು ಅವನ ಮುಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆಮೇಲೆ ಅವನು ತನಗೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಹೊಸ ಮನೆ ಬೇಕೆನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ಬಯಸಿದ ಹೊಸ ಮನೆಯೊಂದು ಅವನ ಮುಂದೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯುವಕನು ತುಂಬಾ ಸಡಗರ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ನವಗೃಹವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಜಿನೀ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶವೇನೆಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದು ತಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತೂ ತನಗೆ ಒಂದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲೇ ಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು ಯುವಕನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ! ಆಗ ಯುವಕನಿಗೆ ತಾನೆಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡೆನೆಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೊಂದು ಐಡಿಯಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವನು ಕೂಡಲೇ ಜಿನೀಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೊಂದು ಆಳವಾದ ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ತೋಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಜಿನಿ ಕೂಡಲೇ ಬಾವಿ ತೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಲು ತುಂಬಾ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಯುವಕ ಆರಾಮದಿಂದ ಮಲಗಿ ನಿದ್ದೆಮಾಡತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರು ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ನಿದ್ದೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಚ್ಚತ್ತು ಅವನು ನೋಡಿದಾಗ ಜಿನಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ತೋಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆ ಬಾವಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮನೆಗಳ ಅಡಿಪಾಯ ಕುಸಿಯುವಂತಾದರೂ ಜಿನಿ ಇನ್ನೂ ಬಾವಿಯನ್ನು ತೋಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ!

ಯುವಕನು ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಜಿನಿಗೆ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳಿ ಅಗೆದ ಮಣ್ಣನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪುನಃ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ತುಂಬುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಮುಂದಿನ ಆಜ್ಞೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವನ ಮುಂದೆ ನಾಯಿಯೊಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಅವನಿಗೊಂದು ಐಡಿಯಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಜಿನಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸವೇನೆಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಯುವಕ ಅದಕ್ಕೆ ಆ ನಾಯಿಯ ಡೊಂಕು ಬಾಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಜಿನಿಯು ಕೂಡಲೇ ನಾಯಿಯ ಬಾಲವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಹಿಡಿದು ಯುವಕನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಆಗ ಯುವಕ ಅದಕ್ಕೆ ನಾಯಿಯ ಬಾಲ ಪುನಃ ಡೊಂಕಾಗಿರುವತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜಿನಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪ ಬಂದು ಪುನಃ ನಾಯಿಯ ಬಾಲವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಒಂದು ಕೋಲಿನಾಕಾರ ಮಾಡಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಬಾಲ ಪುನಃ ಡೊಂಕಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಯುವಕ ಜಿನಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದೊಡನೆ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಮುಂದಿನ ಆಜ್ಞೆ ಪಡೆಯಲು ಬರುವಂತೆ ಹೇಳಿ ತಾನು ಪುನಃ ನಿದ್ರಿಸಲು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾಪ! ಬಡಪಾಯಿ ಜಿನಿ ಇಂದಿಗೂ ನಾಯಿಯ ಬಾಲವನ್ನು ನೇರಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದೆಯಂತೆ!

-------- ಮುಗಿಯಿತು------

ನನ್ನ ಚಂದಮಾಮ ದಿನಗಳು – ೨

2020-08-22T22:12:00.007-07:00

ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳು, ನಂತರ ಅಪೂರ್ವ ಸ್ಟಂಭ, ರತ್ನ ಕಿರೀಟ, ಧೂಮಕೇತು, ಮಕರ ದೇವತೆ, ಮೂವರು ಮಾಂತ್ರಿಕರು ಮತ್ತು ಕಂಚಿನಕೋಟೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೂ ಕೊನೆಯ ಕಂತಿನ ತುತ್ತತುದಿಯವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಆತಂಕಪೂರ್ಣ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಹಸಮಯ ಕಥೆಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂತಿನ ಅಂತ್ಯವೂ :ಮುಂದೇನಾಯಿತು?" ಎಂದು ತುದಿಗಾಲಮೇಲೆ ಕಾಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಧುತ್ತನೆ ನಿಂತುಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಾವು ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ಜಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳು ಕಾಯಬೇಕಿತ್ತು.

ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು

ಚಂದಮಾಮದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. "ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನು ಕಾಶಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸತ್ವನು --------ಆಗಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದನು". ಇದು ಪ್ರತಿಕಥೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ ವಾಕ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ದೃಶ್ಯ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಥೆಗಳು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಕೂಡ ಮೆಚ್ಚುವಂತ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೊಡಗೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು.

ಪಂಚತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಬೇತಾಳ ಕಥೆಗಳು

ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಚತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಒಂದಿಷ್ಟು ತಿಂಗಳು ಮಾರಂಗ ಎಂಬ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು ಮದ್ವಗಿರಿ ಜಲನಾಭತನಯ ಎಂಬುವರೂ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೇಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳು. ನಾವು ಎರಡು ಬಾರಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು ಬಾಯಿಪಾಠವಾಯಿತೆಂದೇ ಲೆಕ್ಕ. ಸರಳವಾದ ಪದಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಮತ್ತೊಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯೆಂದರೆ "ಬೇತಾಳ ಕಥೆಗಳು". ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು ಹೆಗಲಮೇಲೆ ಶವ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರದ ಆ ಕೌತುಕಮಯ ಅಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರ ಶಂಕರ್ ಅವರ ಕುಂಚದಿಂದ ಮೂಡಿ ಬಂದಿತ್ತು.

ಕಥೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇತಾಳ ಶವದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಮರದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ನೆನಪನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾ ಉಳಿದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಹೇಳಲೇ ಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಕಥೆಯ ಕೊನೆಗೂ ಅದೇ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ಅದೇ ಶವ, ಅದೇ ಸ್ಮಶಾನ ಮತ್ತು ಅದೇ ಮರ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹೊಸ ಹೊಸ ದೃಶ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಕರ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದ್ದು.

ಶವವನ್ನು ಸ್ಮಶಾನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ತರುವಾಗ ಒಂದೂ ಮಾತನಾಡದೆ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದು ನಿಯಮ. ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಬೇತಾಳ ಶವದೊಂದಿಗೆ ಮರ ಸೇರಿ ನೇತಾಡತೊಡಗುತ್ತದೆ. ರಾಜನ ಮೌನಭಂಗ ಮಾಡುವ ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೇತಾಳ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವಾದ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಒಗಟಿನಂತ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತದೆ. "ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ತಲೆ ಸಿಡಿದು ಸಹಸ್ರಹೋಳಾದೀತು” ಎಂಬ ಧಮಿಕಿ ಬೇರೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ!

ರಾಜಾ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಮಹಾ ಮೇಧಾವಿ. ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹೊಳೆಯದಿರುವುದುಂಟೇ? ಛಲಬಿಡದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಶವ ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೇತಾಳ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೆ!

ಎಂತಹ ಕಥೆಯೇ ಆಗಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಮುಗಿಯಲೇ ಬೇಕಲ್ಲ. ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಾಗದ ಆ ಕೊನೆಯ ಕಥೆಗಾಗಿ ನಾವು ತುದಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೆವು. ಆದರೆ ಎಂತಹ ಅನಾಹುತ ಆಯಿತು ನೋಡಿ! ಇನ್ನೇನು ಕಥೆಗಳು ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದವು ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ನಮಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಸಂಪಾದಕರು ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು - "ಆಸಕ್ತರು ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬೇತಾಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಕಳಿಸಿ ಕೊಡಬಹುದು". ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಯಿತೆಂದರೆ ಬೇತಾಳ ಸಂಪಾದಕರ ಬೆನ್ನು ಬಿಡಲೇ ಇಲ್ಲ! ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಚೇರಿ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿರಬೇಕು! ಇವತ್ತಿಗೂ ಅವು ಎಂದೂಮುಗಿಯದ ಕಥೆಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಹೋಗಿವೆ!

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಂದಮಾಮದಲ್ಲಿ ಮೇಧಾವಿ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಾಗದ ಕೊನೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವ ಅವಕಾಶದಿಂದ ನಾವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ವಂಚಿತರಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ನಾವೇನೋ ಕುತೂಹಲ ತಾಳಲಾರದೇ ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲೋ ಓದಿದೆವೆನ್ನಿ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದರ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ನೆನಪು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಾಯಶಃ ಶಂಕರ್ ಅವರ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಓದಿದ್ದರೆ ಜನ್ಮ ಜನ್ಮಾಂತರಕ್ಕೂ ಮರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇನೋ!

ಪರೋಪಕಾರಿ ಪಾಪಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗುಂಡು ಭೀಮಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು

೧೯೬೨ರಿಂದ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ "ಪರೋಪಕಾರಿ ಪಾಪಣ್ಣ", ಸರಳ ಸ್ವಭಾವದ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕ್ಕಿದವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆ. ಬರೆಹಗಾರ್ತಿ ಸುನಂದ. ತುಂಬಾ ಮೋಜಿನಿಂದ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಇದೇ ಸುನಂದ ಅವರ "ಗುಂಡು ಭೀಮಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು" ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಪಾಪಣ್ಣನದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಅವತಾರ. ಅಷ್ಟೇ ಸೊಗಸು.

ಪದ್ಯರೂಪದ ಕಥೆಗಳು

ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲದ ಉಳಿದ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪದ್ಯರೂಪದ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳಲೇ ಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದ್ಯಗಳು ನವಗಿರಿನಂದ ಎಂಬ ಲೇಖಕರದು. ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಲೇಖಕರ ಹೆಸರೂ ಸೇರಿ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ಯಗಳೂ ಕಂಠಪಾಠವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ನವಗಿರಿನಂದ, ತೆಲುಗಿನಿಂದ' ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನೂ ರಾಗವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆವು. 'ನವಗಿರಿನಂದ, ತೆಲುಗಿನಿಂದ' ಏನು ಲಯ; ಎಂಥ ಪ್ರಾಸ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಮಲಪ್ರಿಯ' ಮದರಾಸು ಎಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ನೆನಪಿನಿಂದ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ:

ಇಲಿಮರಿಯ ಮದುವೆ!

ಮುನಿವರನೊಬ್ಬನು ದಾರಿಯೊಳ್ ನಡೆಯುತ

ಇಲಿಮರಿಯೊಂದನು ನೋಡಿದನು

ಮನದಲಿ ಮರುಗಿ ತಪದ ಪ್ರಭಾವದಿ

ಇಲಿಯನು ಚಲುಬಾಲೆಯ ಮಾಡಿದನು

ಮಾನವ ಕುಲದ ಮಾನಿನಿ ತೆರದಿ

ಮುದ್ದಿನಿಂದಲೇ ಪಾಲಿಸಿದ

ಮೋಹಕ ರೂಪದಿ ಯೊವ್ವನವೇರಲು

ಮದುವೆಗೆ ವರನನು ಶೋಧಿಸಿದ

ರವಿಗಿಂತಲೂ ಬಲಶಾಲಿಯ ಕಾಣೆನು

ಆತನೆ ಕುವರಿಗೆ ಸರಿವರನು

ಎಂದೆನ್ನುತ್ತಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಧ್ಯಾನಿಸಿ

ಕುವರಿಯ ಕರವಿಡಿ ಎಂದುಸುರಿದನು

ರವಿ ಇಂತರುಹಿದ ಕುವರಿಯ ನೋಡಿ

ಮೇಘನು ನನಗಿಂತಲು ಗಟ್ಟಿ

ಆತನ ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವವು

ವ್ಯರ್ಥವು ಕೇಳಾತನ ಮನಮುಟ್ಟಿ

ಮೇಘನ ಕುರಿತು ಮುನಿ ಬೇಡಿದನು

ಮೇಘನು ಗಾಭರಿ ಹೊಂದಿದನು

ನೋಡೆಲೆ ಮುನಿವರ ನಿನ್ನೀ ಕುವರಿಗೆ

ಮಾರುತನೇ ಸರಿ ಗುಡುಗಿದನು

ನಿಜ ನಿಜ ಮಾರುತ ಬಲಯುತನು

ಆತನು ಬೀಸಲು ಮೇಘನು ನಿಲ್ಲನು

ಗಾವುದ ದೂರಕೆ ಓಡುವನು

ಎನುತಲೆ ಮುನಿವರ ಸಾಗಿದನು

ವಾಯುದೇವನೇ ಲೋಕಪಾಲನೇ

ನೀನೆ ಕುವರಿಗೆ ಸರಿವರನು

ತಕ್ಕ ವರನಿಹೆ ಕರುಣೆ ತೋರೈ

ಎಂದತಿ ದೈನ್ಯದಿ ಮುನಿ ಬೇಡಿದನು

ವಾಯು ಕರುಣದಿ ಮುನಿಗೆ ನಮಿಸಿ

ದೀರ್ಘ ದಂಡದಿ ನುಡಿದನು

ಸ್ವಾಮಿ ಗೋಡೆಯೇ ಶೂರನಿಹನು

ಆತನೆಡೆ ನಾ ದೀನನು

ವಾಯು ಮಾತನು ಮುನಿಯು ನಂಬಿ

ಗೋಡೆಯನೇ ತಾ ಬೇಡಿದನು

ಬಿಡಬೇಡ ಎನುತಲೆ ಗೋಡೆಯು

ಇಲಿಯ ಹಿರಿಮೆಯ ತೋರಿದನು

ಇಲಿಯೊಂದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಛೇದಿಸೆ

ಇಲಿಯ ಶೌರ್ಯಕೆ ಮುನಿ ಮೆಚ್ಚಿದನು

ಇಲಿಗೆ ಇಲಿಯೇ ಸಾಟಿಯೆನುತ್ತಲಿ

ಇಲಿಗೆ ಇಲಿ ಬಾಲವ ಕಟ್ಟಿದನು!

ಅತಿ ವಿನೋದಮಯವಾದ ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕಥೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಸಬದ್ಧವಾಗಿ ಕವನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಲೇಖಕನ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲೇ ಬೇಕು.

ಶೃಂಗೇರಿ ಕೆರೆಮನೆಯ ದಿವಂಗತ ಕೆ ಟಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ

ನಮ್ಮ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳೇ ಆದ ಶೃಂಗೇರಿ ಕೆರೆಮನೆಯ ದಿವಂಗತ ಕೆ ಟಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಅವರು ಬರೆದ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಚಂದಮಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ತಮಾಷೆಯ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಥೆ ಹೀಗಿತ್ತು:

ರಾಮೇಗೌಡ ಒಂಟೆತ್ತಿನ ಗಾಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ. ಒಂದು ದಿನ ಅವನು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಗಾಡಿ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ. ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂಕದ ಅಧಿಕಾರಿ "ಎಂಟಾಣೆ ಟೋಲ್ (ಸುಂಕ) ಕೊಡು" ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ರಾಮೇಗೌಡ "ದಮ್ಮಯ್ಯ, ಇದೊಂದ್ಸಾರಿ ಬುಟ್ ಬಿಡು" ಎಂದ. ಆತ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿದ : "ಬೋರ್ಡ್ ನೋಡು. ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವವರು ಗಾಡಿಗೆ ಎಂಟಾಣೆ ಟೋಲ್ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದಿದೆ. ನೋಡಿದೆಯಾ?”

ರಾಮೇಗೌಡ ಗಾಡಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದ. ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಫಾರ್ಲೊಂಗ್ ಹಿಂದೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ಲಾನ್ ಹೊಳೆಯಿತು. ತಕ್ಷಣ ಎತ್ತನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಗಾಡಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ. ಬಾರುಕೋಲನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ತಾನೇ ಎತ್ತಿನಂತೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟ.

ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ನಗುವವರೇ. ಸುಂಕದ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ನಗಲಾರಂಭಿಸಿದ. ರಾಮೇಗೌಡನನ್ನು ಕೇಳಿದ. "ಎಂಟಾಣೆ ಕೊಡು". ರಾಮೇಗೌಡ ಹೇಳಿದ: "ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವನನ್ನು ಕೇಳಿರಿ!" ಸುಂಕದವ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ನಕ್ಕು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟ. ಹೇಗಿದೆ, ರಾಮೇಗೌಡನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ?

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ನನ್ನ ಚಂದಮಾಮ ದಿನಗಳು -೧

2020-08-21T23:01:00.003-07:00

ನಿನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಯಾವ ದಿನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸುಖೀ ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ನಾನು ಚಂದಮಾಮ ಓದುತ್ತಾ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಎಂದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ. ನನ್ನ ತಲೆಮಾರಿನ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಇದೇ ಉತ್ತರ ಹೇಳುತ್ತಾರೆಂದೂ ಕೂಡ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಚಂದಮಾಮ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೇ ಆಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನ ಊಟ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಬಿಡಲು ತಯಾರಿದ್ದೆವೇ ಹೊರತು ಚಂದಮಾಮದ ರೋಚಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಲು ಯಾವತ್ತೂ ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಚಂದಮಾಮ ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಪತ್ರಿಕೆ ಯಾವ ಮಧುರ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿತೋ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಸದಾಕಾಲವೂ ನನ್ನ ಜೊತೆಯಾಗೇ ಇದ್ದಂತಿದೆ. ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರೇನು ಈ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾವು ಹೊಸ ಚಂದಮಾಮ ಬಂತೆಂದು ಗೊತ್ತಾದೊಡನೆ ಅದು ಹೇಗಾದರೂ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಓದಲು ಸಿಗುವಂತೆ ಶತಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಕೆಳಕೊಡಿಗೆ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮನ ಸೋದರಮಾವ ಶೇಷಗಿರಿ ಅಜ್ಜಯ್ಯನವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದುದು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಅವರ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅವಳು ಪುರದಮನೆ ಎಂಬ ಗಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಗೌರಮ್ಮ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಯಾವುದೇ ಮಕ್ಕಳಿರದಿದ್ದರಿಂದ ನಮಗಾದ ಬೇಸರ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಗೋಳನ್ನು ನೋಡಲಾರದೇ ಅಜ್ಜಯ್ಯನವರು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಬೈಂಡ್ ಮಾಡಿದ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಅವನ್ನು ತೆರೆದು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗಾದ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಬೈಂಡ್ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಚಂದಮಾಮಗಳ ಸಂಪುಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಯ ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಳೆಯಿತೆಂದು ನಮಗೇ ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಸಿದ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಗಬಗಬನೆ ತಿನ್ನುವಂತೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಒಲವಿನ ಚಂದಮಾಮಗಳ ಪುಟ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಹೋದೆವು.

ಮತ್ತೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ನಮ್ಮನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದಾಗ ನಮಗೆ ಅವಳು ಯಾತಕ್ಕಾದರೂ ಬಂದಳೋ ಅನ್ನಿಸಿತು. ನಾವಿನ್ನೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಂದಮಾಮಗಳ ಆ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಶೇಷಗಿರಿ ಅಜ್ಜಯ್ಯನವರ ಅನುಮತಿ ಕೇಳುವಂತೆ ನಾವು ಅಮ್ಮನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದೆವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಓದಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಶೇಷಗಿರಿ ಅಜ್ಜಯ್ಯ ತೀರಾ ಗಂಭೀರ ಸ್ವಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಕೂಡ ಅವರೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತಾಡುವಷ್ಟು ಸಲಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಓದಿನ ಗೀಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಆಕೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಲೂ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೂ ಇಂತೂ ಇದ್ದ ಧೈರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅಜ್ಜಯ್ಯನವರನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ಬಿಟ್ಟಳು.

ನೋಡಿ. ಇದಪ್ಪ ಆಶ್ಚರ್ಯ! ಅಜ್ಜಯ್ಯನವರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಒಂದು ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಕೊಂಚವೂ ಹಾಳಾಗಿರಬಾರದು. ಅಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ಅವು ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಬಂದವು. ನಾವು ಅಪೂರ್ವ ನಿಧಿಯೊಂದನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಂತೆ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯತ್ತ ಹೊರಟೆವು. ಮೂರು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನಾವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ನಮಗನ್ನಿಸುತ್ತಿತ್ತು!

ಮತ್ತೆ ನಮಗೆ ಚಂದಮಾಮದ ನಿಧಿ ದೊರೆತದ್ದು ನಮ್ಮೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜಮೀನ್ದಾರರಾದ ಬೆಳವಿನಕೊಡಿಗೆ ಗಣೇಶ ಹೆಬ್ಬಾರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾವು ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದುದು ನನಗೆ ಈಗಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ:

ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ ಅಂತ ಯಾವಾಗಲೂ ಏನಾದರೂ ಸಮಾರಂಭವಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ನವರಾತ್ರಿ ಸಮಾರಾಧನೆ, ಅನಂತನ ವ್ರತ ಮತ್ತು ರಾಮ ನವಮಿ. ಆಗ ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಣವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಹ್ವಾನಿತರು ಸುಮಾರು ೧೦ ಗಂಟೆಗೆ ಬರತೊಡಗಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ನಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ಪಾನಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯ. ಆಗ ಹಿರಿಯರಾದವರ ಒಂದು ಗುಂಪು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇಸ್ಪೇಟಿನ ಆಟ ಆಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟರ ಆಟ. ದುಡ್ಡುಗಿಡ್ಡು ಪಣಕ್ಕಿಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ. ಮಕ್ಕಳಾದ ನಾವು ಏನಾದರೂ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಅಥವಾ ಎರಡು ಗುಂಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಕಿತ್ತಾಡುತ್ತಾ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಅಂತಹುದೇ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶ. ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಇಸ್ಪೇಟಿನ ಆಟವಾಡದವರೂ ಇದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಹವರೆಲ್ಲಾ ಪಂಚೆ ಎತ್ತಿಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಉಪ್ಪರಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುತ್ತಿರುವುದು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲದ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪರಿಗೆಯ ವೈಭವ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮಗೆ ಅಂತಹ ಉಪ್ಪರಿಗೆಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದೊಂದು ನಿಗೂಢ ಸ್ಥಳ. ಅಸಲು ಸಂಗತಿ ಏನೆಂದರೆ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಯ ಉಪ್ಪರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆಂದು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನಂಬಿಕೆ!

ಕೆಲವರು ಉಪ್ಪರಿಗೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ ಇದ್ದದ್ದಂತೂ ನಿಜ. ಆದರೆ ಹಣದ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆಯಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೊಸ ಸಂಚಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಚಂದಮಾಮಗಳ ಕೊಪ್ಪರಿಗೆ. ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವರೆಲ್ಲಾ ಒಂದೊಂದು ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮಾತಿಲ್ಲದೇ ಓದತೊಡಗಿದರು. ನಾವೂ ಕೂಡ ಚಂದಮಾಮ ಓದುಗರ ಬಳಗ ಸೇರಿದೆವು. ಮತ್ತೆಂದೂ ನಾವು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಲೇ ಇಲ್ಲ!

ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಬೆಳವಿನಕೊಡಿಗೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಸಕ್ಕರೆ ನಿಂಬೆ ಪಾನಕ ಕುಡಿದ ನಂತರ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಸೀದಾ ಉಪ್ಪರಿಗೆಗೇ. ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆ ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಂತಹಾ ರೋಮಾಂಚನ! ಸಮಯ ಹೋದದ್ದೇ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರದ ಭರ್ಜರಿ ಸಂತರ್ಪಣೆ ಊಟಕ್ಕೆ ಕರೆ ಬಂದರೆ ಅದು ಕೂಡ ನಮಗೆ ಕರ್ಕಶವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದರೆ ನಮಗಿದ್ದ ಚಂದಮಾಮದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ!

ಆ ಕಾಲದ ಚಂದಮಾಮ ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿ ಪುಟವನ್ನೂ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲನ್ನೂ ನಾವು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು - ವಿಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದ ಎಂ.ಟಿ.ವಿ.ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಮಹಾಭಾರತದ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮುಖಪುಟದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರಕ್ಷಾಪತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಪುಟದ ತನಕ. ಒಳಪುಟದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳೂ ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ನೆನಪುಗಳು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ನಾಗಿರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಪಾಣಿದ್ವಯರಿಗೆ ನಮೋ ನಮಃ! ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಮದರಾಸಿನ ವಡಪಳನಿಯ ಚಂದಮಾಮ ಕಾರ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟು ಕೈತಪ್ಪಿಹೋದ ಎಲ್ಲಾ ಹಳೆಯ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು!

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಂಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಗರಿಗೆದರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಕಲ ಸಂಪತ್ತುಗಳೂ ಚಂದಮಾಮದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಸಾಹಸ ಕಥೆಗಳು, ಪುರಾಣದ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳು,ಅರೇಬಿಯನ್ ನೈಟ್ಸ್, ಗ್ರೀಕ್ ಮೈತಾಲಜಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ನೀತಿಬೋಧಕ, ರಹಸ್ಯಮಯ, ಸಾಹಸಪ್ರಧಾನ ಬರಹಗಳು, ಶೇಕ್ಸ್ ಪೀಯರ್ನ ಬಹುತೇಕ ನಾಟಕಗಳ ಸರಳ ಗದ್ಯರೂಪಾಂತರ, ಪಾತ್ರಗಳ ಭಾರತೀಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಧಾರಾವಾಹಿ ಎಂಟು ತ್ರಿವರ್ಣ ರಂಜಿತ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟು ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು ಎರಡರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಸಂಚಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನಾವಿಕ ಸಿಂದಾಬಾದ್, ಆಲಿಬಾಬ ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಮಂದಿ ಕಳ್ಳರು, ಅಲ್ಲಾದೀನನ ಅದ್ಭುತ ದೀಪ, ಭುವನ ಸುಂದರಿ, ರೂಪಧರನ ಯಾತ್ರೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಹೋಮರ್ನ ಗ್ರೀಕ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಇಲಿಯಡ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸ್ಸಿಯನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿ, ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಕಥಾನಕಗಳು.

ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರುಗಳೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ "ಚಂದಮಾಮ" ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭುವನಸುಂದರಿ ಮತ್ತು ರೂಪಧರನ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ "ಒಂದು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಕತೆಯ ಆಧಾರದಿಂದ" ಎಂದಷ್ಟೇ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಚಂದಮಾಮದ ಆ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಅಜ್ಞಾತ ಲೇಖಕರು ಅಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಷ್ಟೇ ನಿಗೂಢ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು!

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆ, ಕವನಗಳಿಗೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಲು ಪೂರಕವಾದ ನಯನಮನೋಹರ ಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಟಿ.ವಿ.ಆಚಾರ್ಯ ಅವರ ಮಹಾಭಾರತದ ಚಿತ್ರಗಳದ್ದೇ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ. ಪ್ರಮುಖ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಕಲಾವಿದರ ಹೆಸರು "ಚಿತ್ರ" ಎಂದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೆ.ವಿ.ರಾಘವನ್ ಎಂದು ಆಮೇಲಷ್ಟೇ ನಮಗೆ ಅರಿವಾಗಿದ್ದು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಕರ್ ಅವರ ರಚನೆಗಳೇ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳು. ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಅದೆಷ್ಟು ಸೌಂದರ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವೆಂದರೆ ಶಂಕರ್ ಅವರು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಷ್ಟೋ ಮೋಹಕ ಯುವತಿಯರ ಪ್ರೇಮಪಾಶದಲ್ಲಿ, ಕಥಾನಾಯಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾವೇ ಸಿಲುಕಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನನಗೆ ಯಾವ ಹಿಂಜರಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ!

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ಎ ವಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೮

2020-08-11T22:48:00.000-07:00

ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯಿತು. ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗೆಸ್ಸಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಧಿವೇಶನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್ ಭಾಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ನೇತೃತ್ವದ್ಲಲಿದ್ದ ಅದರ ಹಳೆಯ ಕಾಂಗೆಸ್ಸಿನ ಆಡಳಿತವರ್ಗವನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದೆಸೆಯಿತು. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹಳೆಯ ಆಡಳಿತವರ್ಗ ಮುಂಬರಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸಿಡಿದು ಹೋದ ಕಾಂಗೆಸ್ಸಿನ ಗುಂಪು ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರನ್ನು ತನ್ನಕಡೆಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದರೊಡನೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಂಪಿನ ಕೈಮೇಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಿರುವನ್ನೇ ಕಂಡಿತು.

ಕೈ ಎತ್ತಿದ ಎನ್.ಆರ್.ಭಟ್

ಒಂದು ದಿನ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೊಂದು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ಕವರ್ ಬಂತೆಂದು ತಿಳಿದು ನಾನು ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಅದು ನನ್ನ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಎನ್.ಆರ್.ಭಟ್ ಅವರಿಂದ ಬಂದ ಕವರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಪತ್ರ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೆಸರಿಗೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಇತ್ತು. ನನಗೆ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಸಂತೋಷವಾದರೂ ಅದು ಕೇವಲ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಹಣ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅರ್ಜೆಂಟಾಗಿ ಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗದುದರಿಂದ ನನ್ನ ಮೊದಲ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತೂ ನಾನು ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರಿದಮೇಲೆ ಅವರು ಕಳಿಸಿದ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬಹುದೆಂದೂ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟೇ ಆಗಿತ್ತು. ಏನೆಂದರೆ ನಾನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವರಿಂದ ಹಣ ಸಹಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಾರದೆಂದು. ನಾನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಅವರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣದ ಸಹಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಎಂತಹ ಮೂರ್ಖತನವಾಗಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಒಮ್ಮೆ ನನಗೆ ಆ ಡ್ರಾಫ್ಟನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಅವರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಅನಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಾನಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸರಿಯೆನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲವೊಂದು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.

ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪತ್ರದಿಂದ ಆಘಾತ

ನನ್ನ ಸಂಕಟಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ರವೊಂದು ನನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ನನ್ನ ನಿದ್ದೆಯನ್ನೇ ಕೆಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಫೀಸ್ ಹಣವನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲಿ ನನಗೊಂದು ಆಘಾತಗೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವಿತ್ತು. ಅಕಾಡೆಮಿಯು ತಾನು ಅದುವರೆಗೆ ನನಗೆ ಮಾಡಿದ ಧನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು!

ನನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ನನಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಫೀಸ್ ಹಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ ಅವರು ಅದು ಕೇವಲ ಹಣಕ್ಕೆ ರಶೀದಿಯೆಂದೂ ಮತ್ತು ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಆ ಹಣವನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ನನ್ನಿಂದ ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಾಸ್ ಮಾಡುವಂತೆ ನೋಟೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಮಹನೀಯರು ಈಗ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಯಾವುದೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಭರವಸೆ ಎಷ್ಟು ಹುಸಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ನನಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ಓದಿನ ನಡುವೆ ಒಂದು ಹಣಸಹಾಯವನ್ನು ಬಡ್ಡಿ ಸಮೇತ ಹೇಗೆ ತೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದೆ.

ಪಾರ್ಟ್-ಟೈಮ್ ನೌಕರಿ ಅಸಾಧ್ಯ

ಈ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದು ನಾನು ಹಾಸ್ಟೆಲಿನ ಫೀಸನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಹಣ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಹಣ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ನನಗನಿಸತೊಡಗಿತು. ನಾನು ನನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಭಟ್ ಅವರೊಡನೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅವರು ತುಂಬಾ ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿ ನಾನು ಯಾವುದಾದರೂ ಪಾರ್ಟ್-ಟೈಮ್ ನೌಕರಿ ಮಾಡಲು ತಯಾರಿದ್ದೇನೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೂಡಲೇ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯವಿದ್ದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಟುಟೋರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಕಳಿಸಿದರು. ನಾನು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಅವರ ಬಳಿ ಹೋದೆ. ಅವರೇನೋ ನನಗೆ ಅವಕಾಶಕೊಡಲು ತಯಾರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಟುಟೋರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜು ಟ್ಯೂಷನ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಾವುದೇ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟುಗಳನ್ನು ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಲಿತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕಾಯಿತು.

ಊರು ಸೇರುವ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ನನಗನಿಸತೊಡಗಿತು. ಆ ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಹಾಸ್ಟೆಲಿಗೆ ಬಂದ. ಅವನ ನೌಕರಿ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ ದೈನಂದಿನ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಫೀಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು. ನಾವು ತುಂಬಾ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ ಸಾದ್ಯವಿದ್ದ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದೆವು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಗಂಟು ಮೂಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಊರು ಸೇರುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಬಸ್ ಚಾರ್ಜ್ ಹಣ ಕೂಡ ಇಲ್ಲವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಇಂದು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳ ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದ ಆ ನೋವಿನ ದಿನಗಳ ನೆನಪು ಮರುಕಳಿಸಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೆ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನ ಒಂದು ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗಾಣುವುದೆಂದು ನಾನು ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಎಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನನ್ನ ಅಭಿಲಾಷೆ ಹೀಗೆ ಮಣ್ಣುಮುಕ್ಕಿಹೋಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಮೆಂಟರ್ ಆದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪಯ್ಯನವರು ನಾನು ಮೆಟರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇರುವೆನೆಂದು ಎಣಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾನೀಗ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕೈಮುಗಿದು ವಾಪಾಸ್ ಊರು ಸೇರುವುದರಲ್ಲಿದ್ದೆ!

ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟ್ ಗಳು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ನಾನು ತಯಾರಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದೆ. ನಾನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಫೀಸನ್ನು ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಆ ತಿಂಗಳ ಫೀಸ್ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಲೈಬ್ರರಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಾಪಾಸ್ ಮಾಡಿ, ಯಾವುದೋ ನೆವ ಹೇಳಿ ನನ್ನ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಿಂದ ವಾಪಾಸ್ ಪಡೆದುಬಿಟ್ಟೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ರೂಮ್ ಮೇಟಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ನನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡತೊಡಗಿದೆ. ನನ್ನ ನಡತೆ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ನಿರ್ಣಯ ತಿಳಿಸಿದರೆ ಅವರಿಂದ ಅದು ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟುಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅವರು ನನ್ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಾಡುವರೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.

ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಿಂದ ಹೊರಡುವ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ನನ್ನ ರೂಮ್ ಮೇಟ್ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ತುಂಬಾ ಸ್ನೇಹಮಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವಾದಂತಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಮೂಕರಂತಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡದೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ನನಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲಾ ವಿಫಲವಾದವು. ನಾನು ನನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಮರಳಿ ಊರಿಗೆ ಪಯಣ

ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಮಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಭಾಷ್ ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗೇರಿ ಬಸ್ಸನ್ನೇರಿಬಿಟ್ಟೆವು. ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆವು. ಇದೇ ಸುಂದರ ನಗರಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕೆಳಗೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ತುಂಬಾ ಆಶಾವಾದಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದೆವು. ಆದರೆ ನಾವೀಗ ನಮ್ಮ ಸುಂದರ ಸ್ವಪ್ನಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಕನಸುಗಳಷ್ಟೇ ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಗಿ ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.

ಬ್ಯಾಗುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರು ಪದವೀಧರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯವರಿಗೆ ಆದ ದಿಗ್ಬ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಟ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಹೊತ್ತು ಅವರಿಗೆ ನಾವೇನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವೆವೆಂದೇ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರ್ಥವಾದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಮೂಕರಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ನಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಮತ್ತು ಊರಿನ ಬೇರೆ ಜನಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೀಗೆ ವಾಪಾಸ್ ಊರುಸೇರಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಸಂಕಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ನಮಗೆ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೇ ನಾವು ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದುದಾಗಿ ನಾವೆಷ್ಟು ವಿವರಿಸಿದರೂ ಅವರಿಗೆ ಅದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟುಗಳ ಮನವಿ ಪತ್ರ

ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ನನ್ನ ಹೆಸರಿಗೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಲಕೋಟೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಿಂದ ಉತ್ತಮೇಶ್ವರ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂತು. ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟುಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ನನಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದು ಅದರಲ್ಲಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ರೂಮ್ ಮೇಟ್ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಅವರ ಮೂಲಕ ನಾನು ಹಣಕಾಸಿನ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟನ್ನು ತೊರೆದು ಊರು ಸೇರಿದುದು ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಅವರಿಗೆಲ್ಲಾ ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರನಿಗೂ ಸೇರಿ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸದೇ ಊರು ಸೇರಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಬೇಸರದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಪತ್ರ ತಲುಪಿದ ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಊರಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಯಾವುದೇ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೇ ತಾವೆಲ್ಲಾ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆ ಬಗೆಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪತ್ರವನ್ನು ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟುಗಳಿಂದ ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿರೀಕ್ಷಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿದ ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮನೂ ಅಳತೊಡಗಿದಳು. ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಕ್ಲಾಸ್ ಮೇಟುಗಳು ಕೇಳಿಕೊಂಡಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದಳು.

ಆದರೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ನಾನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ನನ್ನ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಲಾಷೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮರೀಚಿಕೆಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಆಗ ನನಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಹೋರಾಟ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತ್ತು.

--------ಮುಕ್ತಾಯ--------

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೭

2020-08-06T22:56:00.002-07:00

ನಾವು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾರನೇ ದಿನದಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ತರಗತಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾ ಆಗಲೇ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಂಕಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಗ್ರೇಡೇಷನ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಎರಡು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಮೂರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಕೆಲವು ಕಾಮನ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟುಗಳು ಇದ್ದವು. ಈ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟುಗಳ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಜರಿರುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಉಳಿದವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನವರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ Rank ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಬಂದ ಮೂರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾತ್ರಾ Rank ಪಡೆದವನಾಗಿದ್ದೆ. ಉಳಿದಿಬ್ಬರು ಮೊದಲ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮೆಸ್ಸುಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಜೆಟೇರಿಯನ್ ಮೆಸ್, ನಾರ್ತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಜೆಟೇರಿಯನ್ ಮೆಸ್ ಮತ್ತು ನಾನ್-ವೆಜೆಟೇರಿಯನ್ ಮೆಸ್. ನಾನು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ವೆಜೆಟೇರಿಯನ್ ಮೆಸ್ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಈ ಮೆಸ್ಸಿನ ಊಟ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳು ತುಂಬಾ ರುಚಿಕರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಮೆಸ್ಸಿನ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಮತ್ತು ಪರೋಟ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಈ ಮೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಊಟ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಊಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮಿಚ್ಛೆಯಷ್ಟು ತಿನ್ನಲು ತಾಜಾ ಹಣ್ಣುಗಳು ಅವಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಮಟ್ಟ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ನನ್ನ ದೇಹದ ತೂಕ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು!

ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ನನಗೆ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದು ಆಗ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಎನ್.ಆರ್.ಭಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದೆ. ಆಗ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕಾರವಾರ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಪತ್ರ ಬರೆದು ಒಂದು ತಿಂಗಳಾದರೂ ಅವರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ಬರಲಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಎರಡನೇ ಪತ್ರ ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ನನಗೆ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರ ಮೂಲಕ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಫೀ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಡುವಂತೆಯೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮೇಲಾದರೂ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಸಿವಿಸಿಯಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತು.

ಈ ನಡುವೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ತನ್ನ ನೌಕರಿ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಗೆಹರಿಯುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಧ್ಯತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ವಾಸದ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಳೆದು ಹೋಗಿತ್ತು. ನಾನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಹಣ ತೆಗೆದು ಆ ತಿಂಗಳ ಫೀ ಕಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಹಣ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನನಗನ್ನಿಸತೊಡಗಿತು.

ನಮಗೆ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳ ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಾನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಈ ನಡುವೆ ನಾನು ನನ್ನ ಅನೇಕ ಸಹಪಾಠಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದ್ದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರನೆಂಬ ನಗೆಮೊಗದ ಕೊಯಮುತ್ತೂರಿನ ಹುಡುಗ ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿಬಿಟ್ಟ. ನನಗೆ ಅವನೊಡನೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ವೀರರಾಘವನ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹುಡುಗ ತುಂಬಾ ಮೇಧಾವಿ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಎಂತಹ ಕಠಿಣ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇರಲೀ, ಅದನ್ನು ಬೇಗನೆ ಬಗೆಹರಿಸುವ ಮೇಧಾವಿತನ ಅವನಲ್ಲಿತ್ತು. ನನಗೆ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗನೇ ಆದ ಕೋಲಾರದ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಹುಡುಗನೂ ಬೇಗನೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರನಾಗಿಬಿಟ್ಟ. ಈ ನಡುವೆ ನನ್ನ ಮೆಂಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೆ. ಐ. ವಾಸು ಅವರು ಆಗಾಗ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾನು ಅವರ ಹತ್ತಿರ ನನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.

ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊಠಡಿಗೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಮಾಡುವಂತೆ ವಾರ್ಡನ್ ಅವರಿಂದ ಆದೇಶ ಬಂತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ನನ್ನ ರೂಮ್ ಮೇಟ್ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಂತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ರೂಮ್ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ಉಂಟಾಯಿತು. ನನ್ನ ಹೊಸ ರೂಮ್ ಮೇಟ್ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ತಮಿಳುನಾಡಿನವರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತುಂಬಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಭಾವದ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಅಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹಜೀವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಬಹು ಬೇಗನೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡೆ.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಇದ್ದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಲ್.ಐ.ಲೆವಿಸ್ ಎನ್ನುವರು ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕೋರ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗದೇ ಕೋರ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ನಾನು ಆ ಟೆಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಲ್.ಐ.ಲೆವಿಸ್ ಅವರಿಂದ ಒಂದು ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ನನಗೆ ಆ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಆಯಿತು.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಮೆರಿಟ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನೂ ಆಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಬರುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನನಗೆ Rank ಪಡೆದುದಕ್ಕೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಸಿಗುವ ಭರವಸೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಮೊತ್ತ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೭೫ ರೂಪಾಯಿ ಮಾತ್ರ ಆಗಿತ್ತು.

ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಸ್ಟೆಲಿನ ಖರ್ಚು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಅವರ ಪೋಷಕರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ, ಹೋಟೆಲ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಧಾರಾಳವಾಗಿಯೇ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ರೂಮ್ ಮೇಟ್ ಬಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಬಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಂತೂ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಗಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಚಾರ್ಟನ್ನೇ ತಯಾರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಿದೆ! ಉಳಿದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಅಸೂಯೆ ಇತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟಲರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾ ತಲುಪುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಗಳಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ! ಇನ್ನುಳಿದವರಿಗೆ ಟಾಟಾ ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ (TISCO) ಕೆಲಸದ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇತ್ತು.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸದ ಮತ್ತೊಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಯಿತು. ಹಾಸ್ಟೆಲಿನ ಫೀ ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಹಣದ ಮೊತ್ತ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ತಲೆ ಬಿಸಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ನಾನು ಪುನಃ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದೆ ಮತ್ತು ಎನ್.ಆರ್.ಭಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಭಟ್ ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಆ ದಿನದ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಅನೌನ್ಸಮೆಂಟನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಆ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಜಿ ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಭಟ್ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಕಮಿಟಿಗೆ ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರಭು ಅವರ ಪರಿಚಯವಿತ್ತಂತೆ. ಅವರನ್ನು ಹೋಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವಂತೆ ನನಗೆ ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟರು.

ನಾನು ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಜೆ. ಸಿ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದೆ. ಅದರ ಒಂದು ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಹೋಗಿ ನಾನು ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಂದುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ನಾನು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ (IISc) ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ! ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶವೇ ಸೈನ್ಸ್ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದ ಇರುವುದೇ ಸಾದ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ! ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ನನಗೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಆ ಮಹಾನುಭಾವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ!

ನನಗೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದಂತೇ ನಾನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪನ್ನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆನೆಂದು ಅರಿವಾಯಿತು. ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಅವರ ಪರಿಚಯಸ್ತರಾದ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರಭು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ತನ್ನದೇ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನೊಡನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದೆನೆಂದು ಅನಿಸಿತು. ನಾನು ಕೂಡಲೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹತ್ತಿರ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರಭು ಅವರು ಎಲ್ಲಿರುವರೆಂದು ಕೇಳಿದೆ. ಆಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಾನೇ ಎಸ್. ಆರ್. ಪ್ರಭು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ನನಗಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ! ನಾನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಭಟ್ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರು ತಮಗೆ ಭಟ್ ಅವರು ಗೊತ್ತೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ತಾವು ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಪುನಃ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಅದು ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅಫ್ ಕೊಲಿಜಿಯೇಟ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅವರ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನಗೆ ಬರಬೇಕಾದ ಮೆರಿಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ Rank ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಇರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ ಪತ್ರ ಕಳಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅವರು ನನಗೆ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ನನಗೊಂದು ಆಘಾತ ಕಾದಿತ್ತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ನ ಪೂರ್ತಿ ಹಣವನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಕೊಡಲಾಗುವುದಂತೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅದು ನನ್ನ ಕೈಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ!

ಹೀಗೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದರಂತೆ ಆತಂಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ದಿಕ್ಕೇ ತೋಚದಂತಾಯಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನ ನೌಕರಿ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ ಕರಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೇ ನನ್ನ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ನಾನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಖಾಲಿ ಜೇಬಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯತ್ತ ವಾಪಾಸ್ ಹೋಗತೊಡಗಿದ್ದೆ.

--------ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ--------

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೬

2020-08-03T22:37:00.000-07:00

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೬

ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ವಾರ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಪುನಃ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದೆವು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೌಕರಿ ಹುಡುಕುವುದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದ. ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರುವ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣನಿಗೆ ನೌಕರಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಅವನಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಹಾಯದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಾಗ ನನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳಿದ್ದವು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಅಡ್ಮಿಶನ್ ಫೀ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಫೀ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಫೀ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಇತರ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳು ಬೇಕಾದವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಾನು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹಣದ ಸಹಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಹಣ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿ, ನನ್ನ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಎನ್.ಆರ್.ಭಟ್ ಅವರು ಭರವಸೆ ಇತ್ತ ತಿಂಗಳ ಕೊಡುಗೆ, ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಫೀ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಣ್ಣನ ಸಂಬಳದಿಂದ ಸಹಾಯ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಯ ಬೇಕಿತ್ತು.

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನ

ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನ ತುಂಬಾ ಸಡಗರದ ದಿನವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ ವರ್ಷ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲು ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಬರ್ಮಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಮ್ ಯೂನಿವೆರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ. ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿವೃತ್ತರಾಗಲಿದ್ದು ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಬ್ರಹಾಂ ಅವರು ನೇಮಕವಾಗಲಿದ್ದರು. ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ಯೂನಿವೆರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಅವರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳೂ ತೆರೆದಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ದೇಶವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಆಗಿದ್ದ ವೈದ್ಯನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಹುದ್ದೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಹುದ್ದೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಆಡಳಿತವು ಅವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಸತೀಶ್ ಧಾವನ್ ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಡಾಕ್ಟರ್ ಧಾವನ್ ಅವರು ತುಂಬಾ ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತುಂಬಾ ಸಮಯವನ್ನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಕಳೆದದ್ದು ನಾವೆಂದೂ ಮರೆಯದ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.

ನನಗೆ ಕೊಠಡಿಯ ಅಲಾಟ್ಮೆಂಟ್

ನನಗೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇದ್ದ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕಂಬಶ್ಚನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ವರ್ಷದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಆ ರೂಮಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ನನಗೂ ಅದೇ ರೂಮನ್ನು ನೀಡಿರುವುದು ಏನೂ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಡನ್ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ನನಗೆ ಮೊದಲು ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಏನೂ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಇರುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಇತ್ತಂತೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಆಗಲೇ ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರಂತೆ.

ಆಮೇಲೆ ವಾರ್ಡನ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಹತ್ತಿರ ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಅವರ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದೂ, ಮುಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಬೇರೆ ರೂಮಿಗೆ ಕಳಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಸಿಂಗಲ್ ರೂಮ್ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗುವುದೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ಆ ಭರವಸೆ ದೊರೆತ ಮೇಲೆ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ನನ್ನೊಡನೆ ತುಂಬಾ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ನಾನು ಬೇರೆ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತಮ್ಮನಂತೆಯೇ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಂದ ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟೆಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೋ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ. ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಅವರು ಆಂಧ್ರದ ಕಡಲತೀರದ ಒಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ನನ್ನನ್ನು ಎಷ್ಟು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆಂದರೆ ನಾನು ಕೊನೆಗೆ ಅವರ ರೂಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ರೂಮಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಒದ್ದೆಯಾದುದನ್ನು ಕಂಡೆ. ನನಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಸಂಕಟವಾಯಿತು.

ನನ್ನ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ

ನನಗೆ ನನ್ನ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಶೃಂಗೇರಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯೆಂದರೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಒಂದು ದಿನ ನೇರವಾಗಿ ಆ ಶಾಖೆಗೆ ಹೋದೆ. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರೆಲ್ಲಾ (ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅವರೂ ಕೂಡಿ) ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಡಿಯಾರ್ ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಲೇಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರಂತೆ. ನಾನು ನೇರವಾಗಿ ಪಡಿಯಾರ್ ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒಳಗೆ ನನ್ನ ಶೃಂಗೇರಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಚೆಕ್ ಬುಕ್ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋದೆ.

ಪಡಿಯಾರ್ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ತುಂಬಾ ಆದರದಿಂದ ಕಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿ ನನ್ನ ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಚೆಕ್ ಬುಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಯಲ್ಲೇ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ನನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಖಾತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆಗಿ ನನಗೆ ಹೊಸ ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಚೆಕ್ ಬುಕ್ ದೊರೆತವು.

ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಗ

ನಾನು ಈ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಶಾಖೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಲ್ಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಕಮ್ಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿದ್ದರು. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಸುಂದರ ತರುಣಿಯರನ್ನು ನೌಕರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆ ತರುಣಿಯರು ನಗೆಮುಖದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಂದು ನೀವು ಅದನ್ನು ನಂಬಲಾರಿರಿ. ಆ ತರುಣಿಯರ ಶೀಘ್ರ ಸೇವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ! ಅವರೆಲ್ಲಾ ಪುರುಷ ಗ್ರಾಹಕರೇ ಆಗಿದ್ದರೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ! ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಸುಂದರ ತರುಣಿಯರನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನೋಡುವುದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ!

ನನಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ಹೊಸ ಪಾಸ್ ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಚೆಕ್ ಬುಕ್ ಪಡೆಯಲು ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅವರ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಾಗಲೇ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತು. ಆಗ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಒಬ್ಬಳು ಆಫೀಸರ್ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನುಭಾವ ಗ್ರಾಹಕ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದುಹೋದ ಎಷ್ಟೋ ಸಮಯದ ಮೇಲೂ ಇನ್ನೂ ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕೌಂಟರಿನೊಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತರುಣಿಯರತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಾಚ್ ಮ್ಯಾನ್ ಅಥವಾ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಮ್ಯಾನ್ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಡಿಯಾರ್ ಅವರು ತಾವೇ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಆ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿದ್ದರಿಂದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಆ ಮಹಾನುಭಾವ ಅವರ ಮಾತಿನತ್ತ ಲಕ್ಷವೇ ತೋರದೇ ಕೌಂಟರಿನತ್ತ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ! ನಿರ್ವಾಹವಿಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ದೃಢಕಾಯ ಗ್ರಾಹಕನ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಆ ಮಹಾನುಭಾವನನ್ನು ಹೊರತಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು! ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಅವರು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗ ಅವರಿಗೇನು ಹೊಸತಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು! (ಆಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಇದೇ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಯ ಸೀನಿಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಬಂತು. ಆಗ ನನಗೆ ಈ ಪ್ರಸಂಗದ ನೆನಪು ಮರುಕಳಿಸಿತ್ತು)

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ಫೋಟೋದಲ್ಲಿರುವವರು ಡಾಕ್ಟರ್ ಸತೀಶ್ ಧಾವನ್ ಅವರು

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೫

2020-07-30T05:23:00.000-07:00

ಸುಭಾಷ್ ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನಾವು ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟೆವು. ನಾನಂತೂ ಆ ಮೂರುಚಕ್ರದ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳು ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ನಾನು ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಟಾಂಗಾಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದ್ದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಲಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಓಡುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಾಯಿತು. ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಅವುಗಳ ಓಟದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಅವುಗಳೊಂದರಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಹತ್ತುವಂತೆ ಹೇಳಿದ ಮತ್ತು ಚಾಲಕನಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಹೇಳಿದ.

ನಾವು ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್.ಹೋಂ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಟೆಲಿಗೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಆ ಹಾಸ್ಟೆಲಿನಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಅದು ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ತಂಗಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರು ಸ್ವಂತ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಾರಾನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ರಾತ್ರಿ ನಾವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡೆವು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಾಮತ್ ಹೋಟೆಲ್

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಾಮತ್ ಹೋಟೆಲನ್ನು ಆಗತಾನೇ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಸಂಗಮ್ ಥಿಯೇಟರಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಕಾಮತ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೋಟೆಲುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಬೇಂಗ್ರೆ ಕುಟುಂಬದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಮತ್ ಹೋಟೆಲ್ಲುಗಳು ಶುಚಿ,ರುಚಿ ರುಚಿಯಾದ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಜನಗಳಿಗೆ ಈ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೌಲಭ್ಯವೆಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬೇಂಗ್ರೆ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು ಖುದ್ದಾಗಿ ಹೋಟೆಲಿನ ತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಿಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ನನ್ನನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೋಡಿ ಮತ್ತು ರುಚಿಯಾದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸವಿದು ನನಗಾದ ಸಂತೋಷ ಅಷ್ಟಿಟ್ಟಲ್ಲ. ಆ ಹೋಟೆಲಿನ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಮಂದಿರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಕಂಡಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿರಲಿಲ್ಲ.

ಪುಟ್ಟಣ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಳಗ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದ್ದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವನ ಅನೇಕ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಸ್ಟೆಲಿಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಾವಿದ್ದ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಬಡಾವಣೆಯ ನಂತರದ ಬಡಾವಣೆಯಾದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲೇ ಇರುವುದೆಂದು ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬರುವುದು ನನಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿಗೆ ಭೇಟಿ

ನಾವು ಆ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದೆವು. ನನಗೆ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗಿದ್ದ ಜೇಮ್ ಸೇಠಜಿ ಟಾಟಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ನಾವು ಸೀದಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮಂಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಟಿ.ಕೆ.ಭಟ್ ಅವರ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದೆವು. ಈ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟನ್ನು ವಿಖ್ಯಾತ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಸರ್ ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಭಟ್ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಕಂಡು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಲೇ ಅವರ ಬಳಿ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಮಾತನಾಡಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರೊಬ್ಬ ತುಂಬಾ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಮಗೆ ಕಂಡರು. ಅವರು ಕೂಡಲೇ ಆಗ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಕೆ.ಐ.ವಾಸು ಎಂಬುವರಿಗೆ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಕರೆ ಕಳುಹಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ವಾಸು ಅವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಭಟ್ ಅವರು ವಾಸು ಅವರಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವರು ನನಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿರಬೇಕೆಂದು (Mentor) ಹೇಳಿದರು.

ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೆ.ಐ.ವಾಸು

ವಾಸು ಅವರೊಬ್ಬ ತೀರಾ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಸ್ವಭಾವದ ಮಹನೀಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ತಾವೊಬ್ಬ ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಂಬುವ ಗರ್ವ ಕೊಂಚವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ನನಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಳಿದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ವಾಸು ಅವರಷ್ಟು ಸರಳ ಮತ್ತು ನಿಗರ್ವಿ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಭಟ್ ಅವರು ನಮಗೆ ಮಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಹಾರಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ನಾವು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರೊಡನೆ ಉಪಹಾರ ಮಾಡಿದೆವು.

ಟೆಸ್ಟ್, ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆಯ್ಕೆ

ನಾನು ಮಾರನೇ ದಿನ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಹೋಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಟೆಸ್ಟಿನ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ನಾನು ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿದ್ದೆ. ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ನಡೆಯಿತು. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ನನ್ನ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ನನ್ನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ವಾಸು ಅವರೇ ಆಗಿದ್ದರು! ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಅಬ್ರಹಾಂ ಅವರು. ಸಂದರ್ಶನ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಒಟ್ಟು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ೩೦ ಮಂದಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ವಾರ ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೊದಲ ಪಯಣ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಾಯಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತ್ತು.

ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರು ಬಿಡುವ ಮೊದಲು ಲಾಲ್ ಭಾಗಿನ ಮುಂದಿದ್ದ ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರ್ ಫಾರ್ಮ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪುರದಮನೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯನವರಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಅಪರೂಪದ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡೆವು. ನನಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಪಡೆಯಲೇ ಬೇಕಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾಹಿತಿ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ಅದು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತಿ ಅವಶ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿತ್ತು. ನನಗೆ ಆಗಲೇ ದೊರೆತಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ೧೦ ರಾಂಕ್ ಗಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೆರಿಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅಫ್ ಕೊಲಿಜಿಯೇಟ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಚೇರಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಹತ್ತಿರವಿತ್ತು. ನಾನು ಆ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರು ತಮಗಿನ್ನೂ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ Rank ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿ ಬಂದ ನಂತರ ನನಗೆ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯಾಗಿ ಮಂಜೂರಾಗುವುದೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಹಣ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗಾದ ಸಂತೋಷ ಅಷ್ಟಿಟ್ಟಲ್ಲ. ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಫೀ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ರಿಂದ ೧೩೦ ಬರಬಹುದೆಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೇ ರೂಮ್ ಬಾಡಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಲರ್ಷಿಪ್ ಮೂಲಕ ತಿಂಗಳಿಗೆ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚಿಗೆ ನಾನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತಾಗಿತ್ತು. ಮಾರನೇ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾವು ಶೃಂಗೇರಿ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಊರಿಗೆ ಮರುಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದೆವು.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೪

2020-07-27T23:14:00.002-07:00

ಆ ವೇಳೆಗೆ ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದಿಂದಲೂ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಡಾಕ್ಟರ್ ತಾರಾನಾಥ್ ಭಟ್ (ಟಿ ಕೆ ಭಟ್ ) ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಡಾಕ್ಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ಆಗ ತುಂಬಾ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದರೂ ಭಟ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ನಿಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಂದ ನನಗೊಂದು ಕರೆ ಬಂತು. ನಾನು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿರುವುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಅಲ್ಲಿನ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಡೆಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರಂತೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೆಟಲರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಆಗತಾನೇ ಮಾಸ್ಟರ್ ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದಿದ್ದನಂತೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಅವರ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದ ಮಗನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರಿಂದ ಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ನಾನು ಬೇಡದೇ ಬಂದ ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನನಗಾದ ಸಂತೋಷ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ನನಗೆ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಿಂದ ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಕರೆ ಬಂತು. ನಾನು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ನನ್ನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಾಗಲಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಆಗಲೇ ಒಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರಿಗನಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅವನು ಬಿ. ಕಾಂ. ಡಿಗ್ರಿಯ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿದ್ದ. ನಾನು ಅವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.

೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಯ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ಆ ತಿಂಗಳ ೧೯ನೇ ತಾರೀಕು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ೧೪ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮೂಲದ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದವು. ಶೃಂಗೇರಿಯ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಆ ದಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಅಂದರೆ ಏನೆಂದೇ ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿಟ್ಟ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅವರು ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿರಿಸಿದ್ದು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಪೋಲೋ ೧೧ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ೧೯೬೯ನೇ ಇಸವಿಯ ೨೦ನೇ ತಾರೀಕು ಚಂದ್ರಗ್ರಹವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಈವೆಂಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬಾ ಫೋಟೋಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಗಳೂ ಬಂದವು. ನಾವು ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿದ್ದುದು ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ನಾನು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಪುರದಮನೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯನವರು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹಣದ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ Rank ಪಡೆದು ನನ್ನ ಹೆಸರು ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ನಾನೂ ಮತ್ತು ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ವಿಷಯ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದು ನಮಗೆ ಕರೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಶ್ರೀನಿವಾಸಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದಿದ್ದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೂವು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಅವರೊಂದು ಸುಂದರ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಫಾರ್ಮ್ಅನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ನಮಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್ ಭಾಗ್ ಫಾರ್ಮ್ ನಿಂದ ಅಪರೂಪದ ಕೆಲವು ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು.

ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ವಾರ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದೆವು . ಆಗ ಶೃಂಗೇರಿ-ಬೆಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರೀ ಬಸ್ಸಿಗೆ ಕೇವಲ ಕೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಟಾಪ್ ಇದ್ದವು. ನಾವು ಜಯಪುರಕ್ಕೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಸ್ ಹತ್ತಿದೆವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮೂರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಶಂಕರ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಯ ಬೆಂಜ್ ಬಸ್ಸುಗಳೇ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೊಪ್ಪ-ಶೃಂಗೇರಿ-ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಕರ್ ಕಂಪನಿ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಾನು ನಮ್ಮ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನನ್ನ ಖಾತೆಯಿಂದ ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನಗಿದ್ದ ಉತ್ಸಾಹ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಅರಸೀಕೆರೆ,ತಿಪಟೂರು ಮತ್ತು ತುಮಕೂರುಗಳನ್ನು ಹಾದು ಹೋಯಿತು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಹೊಸ ಊರುಗಳೇ.

ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ೮ ಗಂಟೆಗೆ ನಮ್ಮ ಬಸ್ಸು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿತು. ಮುಂದೆ ಅದು ಯೆಶವಂತಪುರ, ರಾಜಾಜಿನಗರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಸುಭಾಷ್ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಈ ಸುಂದರ ನಗರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಗಿರುವುದೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಆಗ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---

ಬಾಲ್ಯ ಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳು – ೧೦೩

2020-07-22T22:42:00.001-07:00

ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಾನು ಬಿ. ಕಾಂ. ಮತ್ತು ಬಿ. ಎಸ್ ಸಿ. ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವವರಿದ್ದೆವು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮೂರಿನ ಮೊದಲ ಪದವೀಧರರಾಗಲಿದ್ದೆವು. ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಕಾತರದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಬರೆದಿದೆಯೋ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಯಾವುದಾದರೂ ನೌಕರಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ ನನ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿತ್ತು.

ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನೂ ಸರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮಾಧವ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಅವನ ಮುಂದಿನ ಓದಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ವಾಹವಿಲ್ಲದೇ ಅವನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಗಳಗಂಡಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಇನ್ನು ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ತಂಗಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸೂಕ್ತ ವರ ದೊರೆತರೂ ಮದುವೆಯ ಖರ್ಚನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ತಂದೆಯವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೇ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಅಣ್ಣ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಖರ್ಚನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗದೇ ಊರಿಗೆ ವಾಪಾಸ್ ಬರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದ. ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವನ ಕನಸು ನನಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಮಾವ ಹುರುಳಿಹಕ್ಕಲಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣರಾಯರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ಬಂದ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಷ್ಟದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ನನಗೆ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ Rank ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಪಿ.ಯು.ಸಿ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ Rank ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಗಳು ನಾನು ಆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವೆನೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾನು ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸದಿದ್ದರಿಂದ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಮೇಜರ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿ Rank ಪಡೆಯುವೆನೆಂಬುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನನಗೆ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ ಪೇಪರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ ೭೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳು ಬರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ Rank ಪಡೆಯಲು ಆ ಅಂಕಗಳು ಸಾಕಾದಾವೆ ಎಂಬುದು ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ೧೯೬೯ ನೇ ಇಸವಿಯ ಜೂನ್ ೨೫ನೇ ತಾರೀಕು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದ್ದವು. ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಮಾಧವ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ತರಲು ಉತ್ತಮೇಶ್ವರ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಸುಮಾರು ಮದ್ಯಾಹ್ನ ೪ ಗಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅವನು ತುಂಬಾ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಆತುರದಿಂದ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಬರುವುದು ಕಾಣಿಸಿ ನನ್ನ ಎದೆ ಬಡಿತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಯಿತು. ಅವನು Rank ಪಡೆದವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದನಂತೆ. ಆ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತಂತೆ! ಹೌದು. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟ ಕಡೆಯ ೧೦ನೇ Rank ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು! ಮತ್ತು ನನಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ ೭೯.೯ ಅಂಕಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ Rank ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಎಂಬ ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ನಾನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ.

ನಾನು ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಹೋದೆ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಆದರದ ಸ್ವಾಗತ ದೊರೆಯಿತು. ತಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಾನು ಕೊನೆಗೂ Rank ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದು ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕಾಲೇಜ್ ಅದ್ಯಾಪಕರುಗಳೂ ಕೂಡಾ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ನಾನು ಕೊನೆಗೂ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ Rank ಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲನಾಗಿದ್ದೆ. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣರಾಯರೂ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಅವರು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಚಾರ್ಜ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವರಿದ್ದರು. ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಣಿಪಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆ. ಅವರು ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಭ್ಯಂತರ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಾನು ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನನಗೆ ಫೀ ಕಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದೆ.

ಅಲ್ಲಿಂದ ನಾನು ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟಸ್ ಮತ್ತು ಅಡ್ಮಿಶನ್ ಅರ್ಜಿ (application) ಕಳಿಸಲು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಹಣ ಕಳಿಸಿದೆ. ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲೇ ಅವು ನನ್ನ ಕೈಸೇರಿದವು. ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದುವಾಗ ನನಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುವುದು ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶವೆಂದು ಅರಿವಾಯಿತು. ಆಗ ವಿಖ್ಯಾತ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸತೀಶ್ ಧಾವನ್ ಅವರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ನನಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಸೀಟ್ ಗಳಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತೋ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನನ್ನ ಹಣ ನನ್ನ ಖರ್ಚಿಗೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟಿತ್ತು. ನನ್ನ ಒಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಹಣ ಸಾಕಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಹಣದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯುವಂತೆ ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿತು. ನನ್ನ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ಎನ್. ರಾಮಚಂದ್ರ ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನೈತಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಸಬ್ಜೆಕ್ಟಿನಲ್ಲಿ ೧೦೦ಕ್ಕೆ ನೂರು ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿ ಪಿ ಯು ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾನದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ನನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರುವ ವೇಳೆಗೇ ಅವರು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜ್ ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಣಿಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರೇನಿಂಗ ಪಡೆಯಲು ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ನನ್ನ ಓದಿಗಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾನೆಂದೂ ಎಣಿಸದಂತಹ ಮೂಲ ಒಂದರಿಂದ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಒದಗಿ ಬಂತು.

ವಕೀಲ ಶ್ರೀಕಂಠ ಭಟ್

ಮೈಸೂರು ವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘದಿಂದ ಸ್ಪರ್ದಿಸಿದ್ದ ವಕೀಲ ಶ್ರೀಕಂಠ ಭಟ್ ಅವರು ಅವರನ್ನು ಬಂದು ಭೇಟಿಯಾಗುವಂತೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಮನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿತ್ತು. ನಾನು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ತುಂಬಾ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಾನವರೊಡನೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ನೇರ ಸಂಭಾಶಣೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದಿದ್ದೆ. ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಪ್ಲಾನ್ ಏನೆಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾನು ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟಲರ್ಜಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುವ ನನ್ನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಪರಿಚಯಸ್ಥರಾದ ಕೆಲವರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅವರಿಂದ ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯವರು ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದಾಗ ಆದ ಕೆಟ್ಟ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡೆ. ಅವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮತ್ತು ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ಅವರೊಡನೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯಕಾಲದ ನೆನಪಿನ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಶ್ರೀಯುತ ಶ್ರೀಕಂಠ ಭಟ್ ಅವರು ಏಕೆ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಲೀ ಏನೂ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ನಾನು ಶೃಂಗೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ Rank ಗಳಿಸಿದ್ದೇನೆಂದು ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಅಪರಿಚಿತನಾದ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಾಭವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರದೇ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆಯಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ಶೀಘ್ರವೇ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಅವರ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವರೊಡನೆ ಹೋದಾಗ ಆದ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ತುಂಬಾ ಸರಳ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.

ನನಗಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಆ ಮನೆಗಳವರಿಗೆಲ್ಲಾ ನಾನು ಶೃಂಗೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ Rank ಪಡೆದವನೆಂದು ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗವೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಭಟ್ ಅವರು ನಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರಿಂದ ಕೊಡುಗೆ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬರತೊಡಗಿತು. ಕನಿಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ ೫೦ ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಟ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳು ನನ್ನ ಕೈ ಸೇರಿದವು. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅದೇನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೊತ್ತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ನಾವು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದವರ ಮಗನೊಬ್ಬ ಟಾಟಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದ. ನನಗೆ ಅವನ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಂದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ನನಗೆ ದೊರೆತವು. ಇನ್ನೊಂದು ಕುಟುಂಬದವರ (ಪ್ರಾಯಶಃ ಕರೀಮನೆ ರಂಗರಾಯರ) ಅಳಿಯ ಐ ಐ ಟಿ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಅವರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು. ಅವರಿಂದ ತುಂಬಾ ವಿಷಯಗಳು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾದವು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಭಟ್ ಅವರು ನನಗೆ ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಹಾಯ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ ಬೇರೆ ವಿಧಗಳಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಟ್ ಅವರು ಯಾವುದೇ ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಚಾರವಿಲ್ಲದೇ ನನಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೇವಲ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅವರಿಂದ ನನಗಾದ ಸಹಾಯದ ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭಟ್ ಅವರನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವಮಾನ ಪರ್ಯಂತ ಮರೆಯಲಾರೆ.

----ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ---