Monkie magazine

Μήπως είμαστε όλοι για τον πύργο;

2011-01-14T08:02:00.000-08:00

1. Όταν φύγαμε απ' το κέντρο εκπαίδευσης με προορισμό τον Πύργο, για να πάρουμε την ειδικότητα, ήταν αρχές καλοκαιριού. Είμασταν μεγάλη σειρά κι έτσι ξέραμε ότι θα βγαίνουμε συχνά. Κάποιοι, έφεραν και το αυτοκίνητό τους, αφού οι παραλίες της περιοχής έδιναν άλλο νόημα στην έξοδο. Παρ' όλ' αυτά, απ' την εβδομάδα προσαρμογής ακόμη, μάθαμε πολύ καλά ότι η έξοδος είναι για τον Πύργο. Ο Ανστης που εκτελούσε χρέη Λγου βγήκε έξω απ' το γραφείο του για την πρώτη, μαζική, αναφορά εξοδούχων και δεν άφησε περιθώρια παρανόησης: «Η έξοδος είναι για τον Πύργο» είπε «και δε θέλω να μάθω ότι φεύγετε μακριά και τριγυρίζετε στις παραλίες.» Έκλεισε με τις οδηγίες ευπρεπούς συμπεριφοράς, την ώρα της επιστροφής και την καθιερωμένη ευχή για «Καλή έξοδο». Πνίξαμε όλοι μαζί ένα «Φχστούμε» κι αφού χαζέψαμε την βαρετή κεντρική πλατεία φύγαμε όπως μπορούσαμε για τα κοντινά μπιτς-μπαρ.

Α. Έχω την εντύπωση ότι η πολιτική είναι, από την εμπρόσθια όψη, μια σειρά από προσχήματα, πρωτόκολλα και ευπρέπεια παρθεναγωγείου κι οι πολιτικοί είναι εκείνοι που πρέπει να τηρήσουν, να εφαρμόσουν και να ενδυθούν τα παραπάνω όποτε βρίσκονται σε θέση ευθύνης χωρίς καμία εμφανή εγγύηση ότι ξέρουν τι σκατά κάνουν. Όλ' αυτά είναι που αποτελούν μαζί τη ζώνη ασφαλείας η οποία εξασφαλίζει την ελαχιστοποίηση της ζημιάς μετά από κάθε σύγκρουση λόγω κακής οδήγησης. Δεν είναι απαραίτητα, μόνο αν το σύστημα δουλεύει ρολόι, κάτι που δε συμβαίνει ποτέ, οπότε πρέπει να τηρούνται ώστε το σύστημα να λειτουργεί με τις μίνιμουμ προδιαγραφές για να επιβιώσει. Όταν πάψουν να τηρούνται, σημαίνει ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει απ' τον έλεγχο και το σύστημα πηγαίνει για φούντο. Όσο ο Ανστης επέμενε να μας υπενθυμίζει όσα ήδη ξέραμε και δε μας ευχόταν «Καλά μπάνια και καλά κοκτέιλ», είμασταν ήσυχοι ότι, ακόμη κι αν εμείς χοροπηδάμε, το όχημα συνεχίζει να κινείται στις ράγες.

2. Από εκείνη, την πρώτη φορά, ακούσαμε πολλές φορές ακόμη τη φράση «...για τον Πύργο». Είτε απ' τα χείλη του Ανστη, λίγο πριν την έξοδο, είτε απ' τα χείλη των παλιότερων που είχαν αντικαταστήσει μ' αυτήν τη φράση «...για τον πούτσο». Το φαγητό ήταν για τον πύργο, τα όπλα για τον πύργο, η πλατεία και τα καφέ της για τον πύργο, οι γκόμενες για τον πύργο, ο δοίκας για τον πύργο, οι τουαλέτες για τον πύργο, οι αρβύλες για τον πύργο, οι ντόπιοι για τον πύργο, τα στρώματα για τον πύργο, οι αναφορές για τον πύργο, ο εστιάτορας για τον πύργο, οι υπηρεσίες για τον πύργο, οι παλιοί για τον πύργο, οι νέοι για τον πύργο, η σχολή για τον πύργο. Όλα εκτός από την έξοδο που ήταν «...για τις παραλίες». Κάποια στιγμή μάλιστα, η γνωστή φράση βγήκε απ' τα επίσημα χείλη ελαφρώς διασκευασμένη: «Η έξοδος είναι για ΤΗΝ ΠΟΛΗ του Πύργου».

Β. Οι πολιτικές και τα προσχήματα πίσω απ' τα οποία σκαρώνονται κι εφαρμόζονται και τα οποία αυτές καλούνται να τηρούν στην «εργοστασιακή» τους κατάσταση, δεν αφορούν μονό τους πολιτικούς που έρχονται και παρέρχονται από θέσεις, αξιώματα και έδρες. Αφορούν σίγουρα κι εμάς και σε μας απευθύνονται, ακόμη κι αν έχουμε αντιληφθεί «τι παίζει», ξέρουμε καλά ότι «μας κοροϊδεύουν» και ότι «στα λόγια» όλοι είναι καλοί ενώ «από πίσω» φροντίζουν για τα «δικά τους παιδιά», ενώ εμείς πηγαίνουμε «με το σταυρό στο χέρι» και γι' αυτό δεν «προκόβουμε», όσο οι «άλλοι» καβατζώνονται και λύνουν «το πρόβλημα της ζωής τους». Ακριβώς επειδή ξέρουμε πλέον «τι παίζει» η θυματοποίησή μας είναι μια πιο πολύπλοκη υπόθεση κι η συμπύκνωση των δικών μας πολιτικών ευθυνών σε στομφώδεις φράσεις και στείρες αντιδράσεις δε μαρτυρά καμία τάση προς βελτίωση απ' τη στιγμή που τα κλεμμένα θα έρθουν πίσω στη θέση τους (ναι, πώς!). Στην πόλη του Πύργου, το μόνο που κρατούσε τους εξοδούχους εντός των (προσχηματικά) δηλωμένων ορίων ήταν ο καιρός, το χειμωνιάτικο κρύο και οι ανοιξιάτικες βροχές. Μόλις ο ουρανός άνοιγε κι η λιακάδα έλουζε τα G3, όλοι συναντιόμασταν στις «απαγορευμένες» παραλίες.

3. Το θέατρο αυτό συνεχίστηκε για όλο το τρίμηνο που μείναμε εκεί και προφανώς δεν είχε πάψει ούτε έπαψε να παίζεται ποτέ. Ο Ανστης δεν έσκαγε κιόλας, αφού αν συνέβαινε οτιδήποτε σε κάποιον φαντάρο μακριά απ' την πόλη του Πύργου, εκείνος είχε κάνει το χρέος του που είναι να δίνει τη σαφή οδηγία απαιτώντας συμμόρφωση και υπακοή. Αυτός ήταν ο ρόλος του κι ο δικός μας ήταν να δείχνουμε ότι κατανοούμε και συμμορφωνόμαστε, πριν κάνουμε αυτό που προστάζει η δική μας λογική, αυτή του περαστικού και του τουρίστα. Τα μαγιό και οι πετσέτες ήταν κρυμμένα στις τσάντες μας παρ' ότι τ' αυτοκίνητά μας ήταν παρκαρισμένα ακριβώς έξω απ' την πύλη. Άλλωστε, αφότου βγαίναμε απ' αυτήν, ότι κι αν γινόταν η ευθύνη ήταν πλέον δική μας.

Γ. Η ανατροπή μιας βαθιάς νοοτροπίας δεν είναι εύκολη υπόθεση και, σίγουρα, δεν αποτελεί απλώς ένα πολιτικό πρόβλημα που θα λυθεί μια για πάντα όταν αλλάξουν οι πολιτικοί, οι πολιτικές τους ή και το σύστημα το ίδιο ακόμη. Οι δομικές αλλαγές είναι συχνά απολύτως απαραίτητες, αλλά καλύπτουν εύκολα την ανάγκη για άλλου είδους ανατροπές, καθώς και την φυσιολογική ικανότητα των ανθρώπων στο να προσαρμόζονται στα συστήματα πιο γρήγορα απ' ότι τα συστήματα μπορούν ν' αντιληφθούν και να προλάβουν κάτι τέτοιο. Ο μηχανισμός των προσχημάτων, επίσης, λειτουργεί αμφίδρομα και ίσως το σύνθημα για την αποσύνθεσή του να δίνεται κι απ' την εδώ πλευρά καμιά φορά, ακόμη κι αν αυτό φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο αν ένα σύστημα πατά γερά στα πόδια του και λειτουργεί σε βαθμό ικανοποιητικά πάνω απ' το κατώτατο προσχηματικό όριο. Εμείς πάντως, ως φαντάροι, κάναμε ότι μπορούσαμε, έστω και με τη λήξη.

4. Η ώρα για την τελευταία μαζική έξοδο της σειράς μας, μία ημέρα πριν φύγουμε για τις μονάδες, έφτασε κάποτε. Για τρεις μήνες, καθημερινά σχεδόν, παίζαμε το ρόλο μας μηχανικά, κόντρα στην άψογη απόδοση του επαγγελματία Ανστη. Είμασταν τελείως για τον πύργο και κάναμε και 'κείνον να βαριέται, όμως την τελευταία στιγμή κάναμε την έκπληξη. Κάποιοι άφησαν στην άκρη τα προσχήματα και βγήκαν στην αναφορά εξοδούχων με βερμούδες και τις πετσέτες τους στον ώμο κι ο Ανστης βγήκε απ' το γραφείο του και χωρίς να κομπλάρει με την λαοθάλασσα είπε τις ατάκες του. Όταν έφτασε στο επίμαχο «...πόλη του Πύργου», το ακροατήριο εκτονώθηκε με δυνατά γέλια και κραυγές χλευασμού. Χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του κι αφού έσκασε ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο για λίγα δευτερόλεπτα, ο επαγγελματίας σήκωσε το χέρι και φώναξε δυνατά: «Φτάνει...» Πάνω απ' τους ψίθυρούς μας ολοκλήρωσε με προσήλωση το μονόλογό του και, τηρώντας τα προσχήματα, μας ευχήθηκε «Καλή έξοδο». Κι εμείς, αφού πνίξαμε ένα «Φχστούμε», ξεχυθήκαμε στις παραλίες.

* Φωτό: «Ο γιαλός είναι στραβός», ψηφιακό λάδι σε φωτογραφία.

Για τις δημοτικές (και καλά) εκλογές

2010-11-04T13:54:00.000-07:00

Ομολογώ ότι οι δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές είχαν πάψει να μ' ενδιαφέρουν εδώ και πολλά χρόνια, για τον απλούστατο λόγο ότι ζούσα σε άλλο μέρος και ψήφιζα σε άλλο μέρος. Έτσι, όσες φορές εμφανίστηκα στο δεύτερο μέρος, ήταν για να στηρίξω κάποιον γνωστό μου ή για τη συνήθη βόλτα στα πάτρια εδάφη. Παρ' όλ' αυτά, δεν διανοήθηκα ποτέ μου ότι οι εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χρησιμεύουν σε οτιδήποτε άλλο, πέρα απ' αυτό που λέει τ' όνομά τους. Την εκλογή της διοίκησης που θα αναλάβει να διαχειριστεί τα προβλήματα του τόπου σου για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Νιώθει κανένας άλλος πολύ μόνος αυτόν τον καιρό;

Εντάξει, μπορεί και να είμαι ένας φορμαλιστής τυπολάτρης της πούτσας που, ενώ όλοι κάνουν λεύκανση στο σπα της γειτονιάς τους, εκείνος προσπαθεί να σκουπιστεί με το χαρτοπόλεμο που περίσσεψε απ' τις απόκριες... Παρ' όλ' αυτά, δεν πρόκειται να επιστρέψω σε μια σούφρα ροζ σαν του μωρού, γιατί δεν είμαι πια μωρό. Επιπλέον, ψηφίζω πλέον εκεί που ζω και δε βλέπω κανέναν άλλο λόγο να κατέβω μέχρι το εκλογικό μου τμήμα Κυριακάτικα, παρά για να ψηφίσω την επόμενη δημοτική αρχή του τόπου που με καίει.

Όσο για το μνημόνιο, τον δικομματισμό, την ανασφάλεια, την ανεργία, την φτώχεια, τις ελλείψεις σε παιδεία και υγεία, το δημόσιο χρέος, τους βουλευτές και όλα τα δεινά της χώρας τη δεδομένη στιγμή, τα οποία κανείς ποτέ δεν πρόκειται να αρνηθεί και όλοι συμφωνούν με στόμφο ότι πρέπει να βρεθούν οι λύσεις, είναι βλακώδες να γίνονται βωμός πάνω στον οποίο θυσιάζεται μια εκλογική διαδικασία, το ίδιο σημαντική με την άλλη για τη βελτίωση της ζωής μας.

Ποιος ειν' αυτός που νομίζει ότι το μήνυμα της δυσαρέσκειας του λαού για τα μέτρα που έχουν παρθεί μετά την παραλίγο χρεωκοπία μας "για το καλό του" εμπεριέχει κανενός είδους πρωτοτυπία και δεν έχει γίνει εκκωφαντικά σαφές απ' την πρώτη μέρα της εφαρμογής τους, σε όλους τους "ενδιαφερόμενους". Και ποιος θεωρεί ότι το να σαμποτάρει τις "δεύτερες" εκλογές ώστε να πάμε σε "πρώτες" γρήγορα μπας και διορθώσουμε τη μαλακία που κάναμε στις προηγούμενες "πρώτες" και όσο για τις "δεύτερες"... εντάξει μωρέ, σε τέσσερα χρόνια πάλι εδώ είμαστε! Με δημάρχους θ' ασχολούμαστε τώρα;

Η αλήθεια είναι ότι η λεύκανση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Είτε στα χέρια ενός καλά εκπαιδευμένου αισθητικού με το σωστό απορρυπαντικό και το κατάλληλο σετ από βουρτσάκια είτε με τον σπιτικό τρόπο: Το παλιό καλό μπλάνκο (αυτό με το πινελάκι), που χρησιμοποιείται ακόμη σε κάποιες δημόσιες υπηρεσίες και μπορεί να διαρκεί λίγο, πριν ξεραθεί και φύγει κομμάτι-κομμάτι, αλλά, τουλάχιστον, είναι πραγματικά λευκό. Επιπλέον, δεν φιλοδοξεί να εξαφανίσει διά παντός εκείνο το υπέροχο σκούρο χρώμα που επιτυγχάνεται μόνο με την ηλικία, την εμπειρία και την πολυχρησία κι αξίζει, σίγουρα, περισσότερης από την αγάπη μας.

Πσσστ... Φίλε! Μην το υποτιμάς το χρωματάκι. Είναι μια βρώμικη δουλειά, αλλά κάποιος πρέπει να την κάνει.

The editor don't bleach

Για τα τρένα και τις ειδικές ανάγκες

2010-10-25T03:06:00.000-07:00

Είναι Δευτέρα. Είμαι πάνω σ' ένα συρμό του ΟΣΕ που σε κάθε ταξίδι μου μ' αυτόν έχει και λιγότερες τουαλέτες που λειτουργούν. Σ' αυτό το ταξίδι δε λειτουργεί πια καμία πλην εκείνης που προορίζεται για άτομα με ειδικές ανάγκες και βρίσκεται στην Α' θέση, πίσω απ' το βαγόνι του μηχανοδηγού. Έτσι, για πρώτη φορά στη ζωή μου, πατώ το φωτεινό κουμπί και, καθώς η αυτόματη πόρτα που θυμίζει ασανσέρ ανοίγει ρομποτικά και αργά, βλέπω πλέον την επί-του-τρένου υγιεινή με άλλο μάτι. Πατώ το φωτεινό κουμπί που υποδηλώνει κλείδωμα και απολαμβάνω την τουαλέτα που είναι πιο ευρύχωρη από 'κείνη του σπιτιού μου ικανοποιώντας τη δική μου προσωρινή ειδική ανάγκη. Χάρη στην παρακμή του ΟΣΕ έχω πατήσει σ' ένα άβατο και το κατούρημα στο τρένο δε θα 'ναι ποτέ πια το ίδιο.

Οργώστε το ιστορικό κέντρο, χωρίς περιττές στάσεις.

Είναι Κυριακή. Η Αδριανού (στο Μοναστηράκι) είναι πηγμένη από κόσμο που βγήκε ν' απολαύσει τη βόλτα του. Ανάμεσά τους κι ένας άνθρωπος με ειδικές ανάγκες, βολτάρει με το καροτσάκι του παρέα μ' έναν φίλο. Στ' αριστερά του οι καφετέριες και στα δεξιά του η Ακρόπολη. Και μπροστά του; Μπροστά του, ένα τρένο, το περίφημο τρενάκι για τουρίστες με ειδικές ανάγκες, ανίκανους να περπατήσουν σε μια διαδρομή του ιστορικού κέντρου που είναι πεζόδρομος και φτιάχτηκε γι' αυτό ακριβώς: Να την περπατάς και να τη απολαμβάνεις. Το τρένο αυτό, που καταλαμβάνει σχεδόν όσο χώρο αφήνουν τα τραπεζάκια για τους πεζούς, πρέπει να περάσει πάση θυσία (είναι κι αυτή μια προσωρινή ειδική ανάγκη) κι ο άνθρωπος με το καροτσάκι κάνει στην άκρη με τη βοήθεια του φίλου του, ενώ ένα τσούρμο μαλαισιανοί μεσήλικες του χαμογελούν απ' τα βαγόνια, γεμάτοι ευγνωμοσύνη και άγνοια.

Αυτό που θέλω να πω, είναι ότι κάποιος πρέπει να φτιάξει τις τουαλέτες στα τρένα του ΟΣΕ και κάποιος πρέπει να τελειώνει οριστικά την υπόθεση του βλακώδους, κακάσχημου τρένου που καβαλάει χωρίς κανένα λόγο τους ωραιότερους πεζόδρομους της Αθήνας.

The editor is pissed

Για αυτούς που αλλού στηρίζουν κι αλλού ψηφίζουν

2010-10-18T02:47:00.000-07:00

Δεν ξέρω κατά πόσο είναι ελληνικό φαινόμενο, ούτε αν έχει συζητηθεί ποτέ σοβαρά το ενδεχόμενο ν' αλλάξει, αλλά αυτή η παρωδία με τα εκλογικά δικαιώματα και τις δημοτικές εκλογές πρέπει κάποτε να τελειώνει. Βλέπω και ακούω εδώ και λίγους μήνες, ανθρώπους να καταφέρονται με θέρμη εναντίον των δύο δημάρχων που έχουν καταγράψει αυτή την υπέροχη, παρασιτική έως και καταστροφική πορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (αν κι ο ερωτικός κερδίζει αέρα τον δεντροκόφτη) και να βάζουν όλη την προσπάθεια και την ενέργειά τους στο ν' αποτραπεί η επανεκλογή των ίδιων ή των διαδόχων τους.

"Εκλογές φίλε... Τριημεράκι στο χωριό και στ' αρχίδια σου!"

Και καλά κάνουν, με μία διαφορά. Έχω την εντύπωση ότι ένα πολύ σεβαστό ποσοστό αυτών των πολιτών δεν ψηφίζουν στους Δήμους στους οποίους ζουν και για τους οποίους επιζητούν την αλλαγή, εδώ και τώρα. Μπορεί να είμαι ένας λεπτολόγος μαλάκας που δε βλέπει πέρα απ' τη χρηστική αξία ενός αγνού εργάτη της αλλαγής, αλλά όλο αυτό δε μου φαίνεται και πολύ χρήσιμο για την έκβαση ενός αγώνα. Κι ειδικά ενός τόσο βραχυπρόθεσμου αγώνα σαν τις επερχόμενες Δημοτικές Εκλογές, όπου στα νούμερα θα φανεί αυτή η τρομερή ανακολουθία και στ' αποτελέσματα, η ματαιότητα του εκάστοτε αγώνα που διεξάγεται συνοδεία παρόμοιων ελληνικών ημίμετρων.

Νομίζω ότι το πρώτο πράγμα που θα έπρεπε να κάνει κάποιος είναι να μεταφέρει τα εκλογικά του δικαιώματα εκεί όπου κατοικεί και βιώνει την καθημερινότητά του ώστε, αντί να προσπαθεί να πείσει τους ψηφοφόρους που έχουν φέρει το Δήμο του σ' αυτήν την κατάσταση ν' αλλάξουν δρόμο στη ζωή, να μπορεί ο ίδιος να ψηφίσει για την αλλαγή. Οποιαδήποτε επιχειρήματα περί συναισθηματικών δεσμών, κομματικής αποκέντρωσης, τριήμερων στο χωριό κλπ είναι καθαρές πίπες και δεν αναιρούν το ότι ένας υποστηρικτής που δεν είναι και ψηφοφόρος, δε μετράει στο αποτέλεσμα.

Αλλά τώρα είναι μάλλον πολύ αργά. Το ξανασυζητάμε σε 4 χρόνια που θα απαιτούμε τις ίδιες ακριβώς αλλαγές.

The editor is puzzled

Για τον "φασισμό" της γενικολογίας

2010-10-12T09:14:00.000-07:00

Η συνθηματολογία, η αοριστία και η γενίκευση δεν ανήκουν μόνο στη σφαίρα της κουβέντας καφενείου, αλλά, πολύ συχνά, απαντώνται στο λόγο καλλιτεχνών και διανοούμενων που παγιδεύονται στην εντύπωση ότι όλοι περιμένουν απ' αυτούς να έχουν εμπεριστατωμένη άποψη για τα πάντα. Φυσικά, είναι αδύνατο να έχεις εμπεριστατωμένη άποψη για τα πάντα, πόσο μάλλον να μπορείς να τη συμπυκνώσεις τόσο εύστοχα σε μία ή λίγες φράσεις, ώστε να προκαλεί τον ίδιο αντίκτυπο (ή και μεγαλύτερο) με μια καλά μελετημένη παρουσίασή της. Αν, όμως, οι από κάτω σε ρωτάν κι επιμένουν και σε πιέζουν, περιμένοντας από σένα μερικά ψήγματα αποκαλυπτικής διορατικότητας, τότε τι σκατά μπορείς να κάνεις;

Σύμφωνα με την αποσπασματική ανταπόκριση των Νέων της Δευτέρας απ' το masterclass του Κώστα Γαβρά στο πλαίσιο του Φεστιβάλ που διοργανώνει το Public με 5λεπτες ταινίες γυρισμένες με συσκευές σαν κι αυτές που πουλάει σωρηδόν, ο γάλλος σκηνοθέτης φέρεται να έκανε την εξής γενίκευση: "Να το ομολογήσουμε εμείς οι έλληνες. Λίγο ως πολύ, όλοι είμαστε στο βάθος φασίστες." Είναι προφανές πια ότι η λέξη "φασίστας", σαν τη λέξη "επαναστάτης", έχει ξεφτιλιστεί απ' την κατάχρηση και ο νέος ορισμός της θα μπορούσε να είναι: "αυτός που διαφωνεί μ' εμένα".

Παρ' ολ' αυτά, ο διάσημος σκηνοθέτης μάλλον εννοεί ότι, λίγο ως πολύ, οι έλληνες μαθαίνουν από μικροί ν' αρνούνται ν' ακούσουν την αντίθετη άποψη και να εμμένουν στη θέση τους όσο λάθος κι αν είναι αυτή (σύμφωνα με ποιον;). Είναι δηλαδή, ξεροκέφαλοι και ισχυρογνώμονες, κάτι που όπως λέει στη συνέχεια, "Μόνο με την αυτοκριτική και την παιδεία διορθώνεται." Όπως σε κάθε κουβέντα καφενείου η παιδεία παίρνει κι εδώ το ρόλο του απόλυτου φαρμάκου διά πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Άρα και τα γαλλικά καφενεία, δε διαφέρουν πολύ απ' τα ελληνικά. Ή μήπως διαφέρουν;

Αμέσως μετά (σύμφωνα πάντα με το απόσπασμα), ο Κώστας Γαβράς παραθέτει ένα παράδειγμα που γνωρίζει καλά, εκείνο της Γαλλίας, μιας χώρας που όλοι είναι ανοιχτόμυαλοι, ακούν το συνομιλητή τους, λατρεύουν κάθε είδους πολιτισμό, σέβονται τη διαφορετικότητα και στέλνουν στις κρεμάλες όχι όλους όσους διαφωνούν μαζί τους, αλλά μόνο τους κακούς: "Στη Γαλλία η παιδεία διαμορφώνει τα παιδιά εντελώς διαφορετικά. Μαθαίνουν από το δημοτικό να ακούν το συνομιλητή τους, να αμφισβητούν και να επιχειρηματολογούν." Το απόφθεγμα με το οποίο καταλήγει το απόσπασμα θα μπορούσε να στέκεται σε πλακέτα πάνω απ' το καμαρωτό χρυσοδόντινο χαμόγελο του κάθε διευθυντή σχολείου της χώρας μας: "Η δημοκρατία αρχίζει από την προσωπική ζωή μας."

"Χαμός πάλι στην Εγνατίας... Καλύτερα να φύγω από Πανεπιστήμια."

Ο λόγος; Οτιδήποτε είναι τόσο αόριστο και "αγαθό" είναι κατασκευασμένο για να εξουδετερώνει το αντίθετό του, ταιριάζει με όλους και με όλα κι ακυρώνει όλα εκείνα που οι μικροί, προνομιούχοι γάλλοι μαθαίνουν στα μαγικά σχολεία τους: Να ακούν, να αμφισβητούν, να επιχειρηματολογούν και, το κυριότερο, να διαφωνούν. Η στρογγυλεμένη, απλοϊκή, είτε λαϊκή είτε διανοουμενίστικη σοφία είναι, σαν κάτι άλλο παρεμφερές, ανίκητη.

Βασικά, αυτό που θέλω να πως μ' όλες αυτές τις εξυπνάδες είναι ότι, ΟΧΙ κύριε Γαβρά, δεν είμαστε όλοι, λίγο ως πολύ, οπαδοί του Μπενίτο Μουσολίνι.

The editor disagrees

Αν ψάχνετε για το νέο, ολοκαίνουργιο Monkie #14, είναι από 'δω...

Ένας παθητικός καπνιστής

2010-10-04T02:05:00.000-07:00

Ο Νίκος ήταν, μέχρι σήμερα, ένας μανιώδης παθητικός καπνιστής. Όχι, δεν έτρωγε τον καπνό των άλλων στα μούτρα χωρίς τη θέλησή του ούτε καταπιεζόταν απ’ την αμφιλεγόμενη συνήθεια των συμπολιτών του. Απλώς, ως αυθεντικός τσιγγούνης, ο Νίκος προτιμούσε πάντα να καπνίζει απ’ τον καπνό των άλλων. Στις τουαλέτες του σχολείου, σε ταβέρνες, καφετέριες και μπαρ ή στα σπίτια των φίλων του. Πλέον, ανήκει σε μια παρεξηγημένη μειονότητα που επιβιώνει στη βαριά σκιά των γεγονότων κι όπως κάθε παράπλευρη απώλεια, αγνοείται εγκληματικά απ’ τις δυνάμεις που συγκρούονται. Κινδυνεύει έτσι, να συντριβεί ανάμεσα στις συμπληγάδες των ακούσιων ευεργετών του και των αυτόκλητων σωτήρων του.

«Όχι, δεν έχω βάλει ποτέ τσιγάρο στο στόμα μου. Από τότε που θυμάμαι τους φίλους μου να κάνουν τις πρώτες τζούρες στην κατάληψη, είμαι συνειδητά παθητικός καπνιστής και στ’ αλήθεια το απολαμβάνω. Δηλαδή το απολάμβανα. Ακούγεται περίεργο, αλλά όλος αυτός ο καπνός, κοκτέιλ από διάφορες ποικιλίες και τύπους, χωρίς το παραμικρό οικονομικό κόστος με έκανε να νιώθω νικητής, σα να ανοίγω το λάπτοπ εκεί που στέκομαι και κλατς, να βρίσκω ανοικτό δίκτυο. Εσείς δε θα κατεβάζατε όσες πιο πολλές τσόντες με νάνους μπορείτε; Φυσικά, όποτε μπορούσα απέφευγα να παίρνω καφέ ή ποτό στα μαγαζιά που πήγαινα για να ρουφήξω καπνό. Αλλιώς θα έμπαινα μέσα στα σίγουρα και όλο το εγχείρημα θα έχανε το νόημά του. Ομολογώ ότι είναι μια κακή συνήθεια, αλλά, τουλάχιστον, δεν είναι πιο κακή απ’ το ίδιο το κάπνισμα. Εγώ δεν κάνω κακό σε κανέναν παρά μόνο στον εαυτό μου. Δε βαριέσαι, όμως. Μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Ποιος θα ασχοληθεί σοβαρά μ’ εμάς τους παθητικούς;»

Αυτές τις ημέρες (βρισκόμαστε στον Οκτώβριο του 2010), αρχίζει να εφαρμόζεται η νέα (θα είναι άραγε κι η τελευταία;) εκδοχή του νόμου που απαγορεύει το κάπνισμα σε δημόσιους χώρους με ελάχιστες εξαιρέσεις πλέον. Συγκεκριμένα, καζίνο και καταστήματα άνω των 300 τμ, δηλαδή κάποια μπουζούκια, λαϊβάδικα και γαμοβαφτισάδικα έχουν οκτώ μήνες προθεσμία να διαχωρίσουν το χώρο τους σε καπνιστών και μη πριν αρχίσουν να πληρώνουν πρόστιμα (και καλά). Ο Νίκος δε συχνάζει σ’ αυτά τα μέρη, αφού η οικονομική του κατάσταση δεν του επιτρέπει τέτοιες πολυτέλειες.

«Πώς θα διασκεδάζουμε εμείς τώρα; Που θα πηγαίνουμε για λίγο δανεικό καπνό; Έξω απ’ τα μαγαζιά δεν είναι το ίδιο. Ο καπνός μπερδεύεται με καυσαέριο, άσε που χάνεται πολύ γρήγορα στην ατμόσφαιρα. Εντάξει, για κάνα οχτάμηνο θα μπορούσαμε ν’ αλλάξουμε στέκια. Αλλά, ξέρετε πόσο πάει μια συναυλία σήμερα; Ένα μπουκάλι ουίσκι στα μπουζούκια; Σε γάμους και βαφτίσια πρέπει να πάρεις δώρο. Κι αν το μαγαζί είναι μικρό; Μένεις με τη μπομπονιέρα στο χέρι. Στο καζίνο, πάλι, ίσως και να πάω. Είναι και το ποτό τσάμπα και ρεφάρεις κάπως. Αλλά δεν πρέπει να παίξεις καθόλου γιατί... Είναι βέβαια κι οι λέσχες. Είναι καταγώγια κι ο καπνός γίνεται ντουμάνι. Παράδεισος. Αλλά εκεί δε μπορείς να μην παίξεις κι αν κάτσεις σε τραπέζι την έβαψες. Ξεβράκωτος θα φύγεις. Δύσκολη κατάσταση. Και μέσα στη γαμημένη την κρίση! Μια παρηγοριά είχαμε κι εμείς...»

Τα μέτρα που απαγορεύουν το κάπνισμα σε κλειστούς δημόσιους χώρους ανακοινώνονται και ακυρώνονται εδώ και πολλά χρόνια από διάφορες κυβερνήσεις και υπουργούς. Σε κάθε ανακοίνωση τα τασάκια εξαφανίζονται απ’ τα τραπέζια, πριν κάνουν και πάλι την εμφάνισή τους, δειλά δειλά, μόλις γίνει αντιληπτή η έλλειψη σοβαρότητας και η απροθυμία να εφαρμοστεί ο νόμος. Παροιμιώδης είναι η αποτυχία του μέτρου με τις διαφορετικές άδειες, τότε που κάποιος μπορούσε (υπό προϋποθέσεις) με μία αίτηση στο Δήμο, να διατηρεί μαγαζί που λειτουργεί νόμιμα ως «Καπνιστών». Η όλη διαδικασία δεν προχώρησε ποτέ πέρα απ’ το πρώτο στάδιο. Όλ’ αυτά έχουν ως αποτέλεσμα τα μέτρα να προκαλούν γέλιο και δυσπιστία στο άκουσμά τους, ενώ τα νεύρα των πραγματικών θυμάτων αυτής της υπόθεσης, των αληθινών παθητικών καπνιστών, πάνε να σπάσουν.

«Κοντεύω να τρελαθώ μ’ αυτήν την κατάσταση τόσα χρόνια τώρα. Σήμερα μου κόβουν τη μοναδική μου απόλαυση, αύριο μου την κόβουν, κάθε φορά νομίζω ότι είναι η τελευταία. Και μη νομίζετε ότι οι ενεργητικοί μας βλέπουν με συμπάθεια. Έχετε δει πως σε κοιτάζει στο καζίνο ο διπλανός αν κερδίσεις στον κουλοχέρη; Σα να του παίρνεις τα δικά του λεφτά. Έτσι και μ’ εμάς όταν μας πάρουν χαμπάρι. Εντάξει, είναι δικός τους ο καπνός. Αλλά αυτοί τον απελευθερώνουν στον αέρα κι εμείς νιώθουμε σαν τους παλιατζήδες που ψάχνουν στα σκουπίδια για παλιοσίδερα. Αυτό είμαστε. Παλιατζήδες. Κι εξαερισμός. Είμαστε ο εξαερισμός αυτού του σάπιου συστήματος, αλλά κανείς ποτέ δε ρωτά αν το φίλτρο μας χρειάζεται καθάρισμα. Παλιώνουμε και μας πετάνε χωρίς να μας κοιτάξουν καν. Αν υπήρχαν περισσότεροι από εμάς δεν θα υπήρχε το πρόβλημα εξαρχής. Δέκα πραγματικοί παθητικοί να είμασταν σε κάθε χώρο θα ρουφούσαμε μόνοι μας τον καπνό από εκατό άτομα. Αυτό είναι. Θα ‘πρεπε να μας πληρώνουν, να μας προσλαμβάνουν στα μαγαζιά. Να κάνουμε κι εμείς το χόμπι μας δουλειά σαν τους συγγραφείς. Να έχουμε ασφάλιση. Αρχίδια! Οι ασφαλιστικές δε θα το επέτρεπαν ποτέ αυτό. Το έχουμε καταλάβει το παιχνίδι τους...»

Ο Νίκος δε θέλησε να μας μιλήσει περισσότερο. «Φτάνει», είπε, «Με βλέπουν όλοι σα φρικιό και κρατάν τον καπνό τους μέσα όταν περνώ από δίπλα. Κάποιος με έδειξε με αηδία και με αποκάλεσε λαθροκαπνιστή... Σε λίγο θα μας πουν και κλέφτες.» Πριν φύγει, του άναψα ένα τσιγάρο και τον παρότρυνα να δοκιμάσει μήπως και του αρέσει. Το αρνήθηκε ευγενικά. «Εδώ δεν το άρχισα στο στρατό», μου είπε φεύγοντας, «Θα το αρχίσω τώρα;» Κι ύστερα, ο περήφανος αυτός παθητικός καπνιστής χάθηκε αθόρυβα στο σκοτάδι ενός ξενυχτάδικου για τις τελευταίες ελεύθερες τζούρες του.

The editor inhales

* Η φωτογραφία των τύπων που απολαμβάνουν το τσιγάρο τους μακριά από ενοχλητικούς παθητικούς καπνιστές είναι απ’ τη σελίδα του χρήστη peteSwede στο flickr (www.flickr.com/photos/dubswede).

Για τον Χίτλερ και το κάπνισμα

2010-09-20T08:51:00.000-07:00

Απ' όλα τα μη-επιχειρήματα που άκουσα αυτές τις ημέρες, το πιο σπαρταριστό (με την κλασική έννοια) πρέπει να είναι εκείνο με τον Χίτλερ και το γεγονός ότι έκοψε το κάπνισμα, έγινε αντικαπνιστής και ηγήθηκε μιας ένθερμης αντικαπνιστικής εκστρατείας. Άρα; Τι δεν καταλαβαίνεις ανόητε; Αφού το έκαναν οι ναζιστές δε μπορεί παρά να είναι προοίμιο του Ολοκαυτώματος. Σάλτο μορτάλε λογικής λέγεται και είναι απλό. Μια πληροφορία (ανεξακρίβωτη πάντα) που θα έλεγε ότι κι ο Χίτλερ είχε απαγορεύσει το κάπνισμα στα καφέ και στα μπαρ θα πυροδοτούσε τη φήμη για το “Ολοκαύτωμα Νο2: Η Εκδίκηση του Σπασίκλα” κι οι καπνιστές θα κυκλοφορούσαν στα σκοτάδια και τοίχο-τοίχο για να μην τους μαζέψουν στο επικείμενο πογκρόμ (λέξη που ακούστηκε επίσης με απόλυτη σοβαρότητα).

Ένα Ολοκαύτωμα που θα είχαμε αποφύγει εξαρχής, φυσικά, αν ο Χίτλερ έμπαινε σ' εκείνη την καταραμένη Σχολή Καλών Τεχνών της κωλοβιέννης που αρνήθηκε να τον δεχτεί, κι εγώ δεν ξέρω πόσες φορές, γεμίζοντάς τον με μίσος για την ανθρωπότητα και πικρία για τα χαμένα χρόνια του ως αποτυχημένος καλλιτέχνης. Σάλτο Μορτάλε; Δε νομίζω. Γιατί, όπως είναι γνωστό σε όλους, για το Ολοκαύτωμα έφταιγε ο Χίτλερ.

Εντάξει, όλ' αυτά λέγονται συνήθως μεταξύ σοβαρού και αστείου, αλλά δεν είναι καθόλου σπάνιο να γέρνουν περισσότερο προς τη μεριά του σοβαρού, ειδικά σε περιπτώσεις ανεξήγητου πανικού σαν κι αυτόν που προέκυψε απ' την εφαρμογή (και καλά, προς το παρόν) της προαναγγελθείσας εδώ και κάτι χρόνια απαγόρευσης του καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους.

Η πρώτη προσπάθεια βρήκε τοίχο στο ζουμί που περικλείουν φράσεις όπως “ρε, δεν του τα κόβεις αυτά του έλληνα” ή “δε γίνονται αυτά τα πράματα στην Ελλάδα, θα γίνει πραξικόπημα” και άλλες τέτοιες γελοίες προκυρήξεις της αδυναμίας μας να δεχτούμε ένα μέτρο που αλλάζει τις συνήθειές μας. Αυτές που το δικαίωμά μας να τις εξασκούμε το κατακτήσαμε με το αίμα των άλλων. Όπως το κάπνισμα σε κλειστούς δημόσιους χώρους, απολύτως απαραίτητη προϋπόθεση της ανθρώπινης ελευθερίας και αυτοδιάθεσης. Η επόμενη προσπάθεια έγινε με ημίμετρα (που θα έπρεπε να είναι αυτονόητα κι όχι να καταστρατηγούνται από κάποιο αόρατο εθιμικό δίκαιο) του τύπου “χώρος καπνιστών - χώρος μη καπνιστών”. Φυσικά, ακόμη κι αυτοί που πήραν Γ' στο “Μαθαίνω το Φυσικό μου Κόσμο” έμαθαν ότι ο καπνός ταξιδεύει με τον αέρα κι ένα ταμπελάκι δεν αρκεί για του κόψει το δρόμο προς τα ρουθούνια και τον λάρυγγα του παραδιπλανού. Κι όλοι μαζί, αφού δεν έχει νόημα, το κατήργησαν στην πράξη. Μετά ήρθε η γελοιότητα της δοκιμαστικής περιόδου και των μαγαζιών που θα βγάζουν άδεια ως “Καπνιστών”, πριν γίνει αντιληπτό ακόμη και σ' εκείνους τους ιθύνοντες που πιστεύουν ακόμη στον Αη-Βασίλη ότι όλα τα μαγαζιά χωρίς κάποια μαζοχιστική ευχή θανάτου διά της πτώχευσης θέλουν να είναι και θα κάνουν το παν να είναι... “Καπνιστών”.

Τώρα πια, λίγο μετά τη δραματική απομυθοποίηση του έξυπνου, γλεντζέ, χαλαρού, φιλότιμου, πολυμήχανου, φαγωνόμαστε-συνέχεια-αλλά-ενωνόμαστε-στα-δύσκολα έλληνα, το μέτρο επανέρχεται και, λες κι έχει αποκτήσει ανθρώπινη μορφή μετά την τόση δαιμονοποίηση, ζητά τη δική του εκδίκηση απέναντι σ' αυτούς που το παρωδούν (εκατέρωθεν του μετώπου) εδώ και κάποια χρόνια. Θα την πάρει ή θα βρει πάλι μπροστά του τη σθεναρή αντίσταση του μικρού γαλατικού χωριού που δεν παραδίδει έτσι εύκολα την κουλτούρα και τον τρόπο ζωής του;

Η συνέχεια αναμένεται ξεκαρδιστική...

- The editor wuz here

Για τις αντιδράσεις στο νόμο περί καπνίσματος

2010-09-15T08:21:00.000-07:00

Εδώ και μερικά χρόνια στην Ελλάδα, το κράτος και οι πολίτες παίζουν κρυφτοκυνηγητό με τον περίφημο νόμο περί καπνίσματος σε κλειστούς δημόσιους χώρους, ο οποίος έχει καταντήσει παρωδία του εαυτού του κι έχει οδηγήσει τα πράγματα σε ενδιαφέροντα άκρα. Προσωπικά, αν και δεν έχω καπνίσει ποτέ μου, δηλώνω φιλοκαπνιστής και σπάνια έχω ενοχληθεί απ' τον καπνό στους χώρους που πίνω τον καφέ ή τη μπίρα μου. Όμως, αυτές τις ημέρες, η αντι-αντικαπνιστική εκστρατεία έχει πάρει το τρένο της υπερβολής κι εγώ νιώθω ότι πρέπει να ρίξω μερικά κούτσουρα στις ράγες του επειγόντως.

Πρώτα πρώτα, το περίφημο επιχείρημα της ελεύθερης επιλογής που καταπιέζεται δεν στέκει ούτε με μπετόν αρμέ και συρματόσχοινα σε αστέρι. Αυτή την ελεύθερη επιλογή, ο μη-καπνιστής δεν την είχε ποτέ του αφού σ' έναν οποιονδήποτε χώρο κι ένας μόνο να καπνίζει, ο χώρος μετατρέπεται αμέσως σε καπνιστήριο. Επιπλέον, είτε συμφωνούμε είτε όχι, ο νόμος αποτελεί μέτρο για τη δημόσια υγεία και δεν έχω ακούσει ποτέ μου για εστιατόριο που εκτρέφει κατσαρίδες στην κουζίνα του κι απαιτεί απ' το υγειονομικό να σεβαστεί το δικαίωμα στην ελεύθερη επιλογή των υπευθύνων, αλλά και του πελάτη. Εγώ πάντως έχω κατσαρίδες στην κουζίνα μου και δεν έχω πάθει τίποτα. Άρα; Εν προκειμένω πάντως, η μαύρη αλήθεια είναι πως το κάπνισμα, όπως είπε κι ο Chris Rock, είναι το μοναδικό ναρκωτικό που βλάπτει (σε τι βαθμό αποτελεί συζήτηση για πιο ειδικούς), όχι μόνο τον χρήστη, αλλά και όσους είναι γύρω του.

Δεύτερον, η τοποθέτηση του καπνίσματος στην αιχμή του αγώνα των ατομικών ελευθεριών είναι το λιγότερο γελοία. Θυμάμαι τότε που το κάπνισμα στην εφηβεία θεωρούνταν πράξη επαναστατική, ένας λεκές στο μητρώο κάθε γονιού που πίστευε ότι έχει το καμάρι του υπό έλεγχο. Κάποιοι κατηγόρησαν γι' αυτό τους διαφημιστές και τα τζιμάνια του Χόλιγουντ που περιέβαλλαν το κάπνισμα με μύθους περί ανεξαρτησίας και παραβατικότητας και το συνέδεσαν με το πρότυπο του μοναχικού τυχοδιώκτη που τα βροντάει όλα κάτω και κάνει ότι του γουστάρει. Σήμερα, που η εφηβεία είναι διακριτά παρατεταμένη ως και μετά τα 30, οι ίδιοι που έβρισκαν παντού πολυεθνικούς διαφθορείς και γέλασαν (μάλλον κάγχασαν) όταν έμαθαν ότι ο Marlboro Man έπαθε καρκίνο (και τις 3 φορές), κρατούν ως λάβαρο της επαναστικότητάς τους το κάπνισμα και θέτουν ως δόκιμο αντιστασιακό τους στόχο το σαμποτάζ στο νέο νομοσχέδιο. Κάποιοι παλιοί διαφημιστές θα τρίβουν τα χέρια τους σήμερα...

Τρίτον, το ακόμη πιο αστείο στην όλη υπόθεση είναι ότι το κίνημα κατά του αντικαπνιστικού νόμου έχει ως αιχμή τους καταστηματάρχες. Κραυγάζουν τσιτάτα για ελευθερία κι άλλα τέτοια με στόμφο που αδυνατεί να κρύψει τους προφανείς λόγους της εμπλοκής τους. Ναι, το να μπεις σε ένα μαγαζί για να πιεις το ποτό σου είναι μια ανόθευτη κι απόλυτα δική σου επιλογή στις εξής ιδανικές συνθήκες: Είσαι εντελώς μόνος, σκοπεύεις να μείνεις μόνος και η μόνη απαίτηση που έχεις από το μαγαζί που θα “επιλέξεις” είναι να έχει μισό τουλάχιστον μπουκάλι απ' το ποτό σου. Ακόμα δεν έχω ακούσει πάντως για καταστηματάρχες που σε διώχνουν, όταν υποπτευθούν ότι δε μπήκες με τη θέλησή σου ή σε κερνάν για να γλυκάνουν την καταπίεση που έχεις υποστεί απ' τη δεσποτική συμπεριφορά των φίλων σου που σε έσυραν μαζί τους σε μαγαζί καπνιστών. Φοβούνται ότι θα χάσουν ένα μεγάλο τμήμα της πελατείας τους κι είναι απολύτως λογικό, δεν έχει όμως να κάνει με καμία ελευθερία ή άλλη ιερή ιδέα.

Τέταρτον, άσχετα με νόμους, δημόσιες υγείες και κουραφέξαλα, το πρόβλημα με τους καπνιστές είναι ότι ποτέ δε θεώρησαν πως η συνύπαρξή τους σε ένα δημόσιο χώρο με τους υπόλοιπους απαιτεί κάποιου είδους αυτοέλεγχο και συστολή στην εξάσκηση της συμπαθούς, κατά τ' άλλα, συνήθειάς τους. Το θεωρούν σημαία, τιμή τους και καμάρι τους να αναβοσβήνουν τα τσιγάρα τους με έπαρση κι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να καπνίσουν ένα πακέτο σε δύο ώρες χωρίς καμία συναίσθηση της κατάχρησης που κάνουν στην ανοχή των άλλων, τους οποίους είναι έτοιμοι να αποκαλέσουν μη-ανεκτικούς (ή και φασίστες ακόμη) στο πρώτο κιχ. Εντάξει, το αντικαπνιστικό παραλήρημα που παρακολουθούμε παγκοσμίως εδώ και κάτι χρόνια έχει ξεπεράσει το στάδιο του γελοίου και αγγίζει το κυνήγι μαγισσών, αλλά το να φυσάς τον καπνό σου στη μάπα του άλλου ήταν, είναι και θα είναι ανεπίτρεπτο σε καταστάσεις ομαλής συμβίωσης μεταξύ σύγχρονων ανθρώπων (με εξαίρεση την ώρα του φλερτ ίσως).

Έλεος! Έλεγχος συνειδήσεων; Πόλεμος βιομηχανιών; ΔΝΤ; Μέτρα καταπίεσης και υποταγής; Τι άλλη μπαρούφα θ' ακούσουμε ακόμη για μια καταναλωτική συνήθεια (αχρείαστη και παράλογη όπως τόσες και τόσες άλλες), τα απαραίτητα για την εξάσκηση της οποίας διαφημίζονται και πωλούνται από πολυεθνικές και καταναλώνονται από τους πάντες, είτε βολεμένους είτε επαναστάτες. Καταλαβαίνω ότι του έλληνος ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει (πέραν των 400 ετών τουλάχιστον), αλλά ας δοκιμάσουμε να βελτιώσουμε λίγο τους όρους με τους οποίους συμβιώνουμε σε μια χώρα που, έτσι κι αλλιώς, 8 απ' τους 12 μήνες του χρόνου τη βγάζουμε έξω απ' τα μαγαζιά που συχνάζουμε.

Για τα συνθήματα στους τοίχους

2010-08-31T14:54:00.000-07:00

Για κάποιο λόγο που προφανώς έχει να κάνει με την ευκολία, οι άνθρωποι αντιδρούν πολύ θετικά όταν βλέπουν κάποιο σύνθημα στον τοίχο. Ειδικά όταν αυτό το σύνθημα τους “τη λέει” έξυπνα και δηκτικά, νιώθουν υποχρεωμένοι να το διαδόσουν και να τονίσουν πόσο εύστοχο το βρήκαν και πόσο δίκιο έχει -βρε αδερφέ- ο άγνωστος γραφιάς που μας “τη λέει”.

Φυσικά, δεν πρόκειται ποτέ ν' αλλάξουν κάτι με βάση τις νουθεσίες ενός ανώνυμου ηθικολόγου, αλλά συμμετέχουν τουλάχιστον σ' αυτόν τον υπέροχο διάλογο μεταξύ των μελών της δημόσιας σφαίρας, όπου όταν ακούς μια “αλήθεια” συμφωνείς κουνώντας το κεφάλι και σφίγγοντας τα χείλη... Κι ύστερα, κάνεις το δικό σου.

Φαίνεται ότι στους, σημερινούς τουλάχιστον, ανθρώπους τους αρέσει πολύ να τους “τη λένε” με έξυπνο τρόπο, το απολαμβάνουν, θεωρούν ότι αναγνωρίζοντας την αδυναμία τους να δώσουν μια αποστομωτική απάντηση, αναγνωρίζοντας την ήττα τους -βρε αδερφέ- και δίνοντας το χέρι στο νικητή, κερδίζουν όλοι και πάνω απ' όλα το παιχνίδι που τ' όνομά του είναι Διάλογος. Όπως όμως σε όλα τα παιχνίδια, έτσι και σ' αυτό ο ευφημισμός “κέρδισε το παιχνίδι” δε σημαίνει τίποτε άλλο παρά ότι δεν κέρδισε κανείς. Σε κάθε άλλη περίπτωση υπάρχει ένας νικητής κι ένας ηττημένος που ίδρωσε για να νικήσει αυτός κι όχι το παιχνίδι, συχνά όσο ίδρωσε κι ο νικητής που ποτέ δε θα παραδεχόταν ότι η νίκη έχει άλλον κάτοχο πέρα απ' αυτόν.

Στην περίπτωση πάλι του τοίχου δεν υπάρχει παιχνίδι γιατί αντίπαλός σου είναι ένας... τοίχος. Στέκεσαι και τον κοιτάζεις κι είναι άμοιρος ευθυνών για την αυτοεκπληρούμενη παπαριά που μοστράρει σαν απόσπασμα των Γραφών μπροστά σου, κουνώντας σου το γνωστό αόρατο δάχτυλο που δε σταματάς να νιώθεις την αύρα του στη μύτη σου απ' την πρώτη μέρα που γεννιέσαι. Είναι ένας τοίχος που κουβαλάει επάνω του όλων των ειδών τις μισές αλήθειες, τις κλισέ σοφιστίες, τα συμπλέγματα ανωτερότητας και τις τεμπέλικες νουθεσίες που έχεις ακούσει ξανά και ξανά από χίλια διαφορετικά στόματα, είτε τις ίδιες είτε παραλλαγές τους.

Όπως και να 'χει είναι κάτι που μπορείς να κάνεις κι εσύ, οποιαδήποτε στιγμή θελήσεις, να παίξεις με τις λέξεις, να σκαρώσεις κάτι περισπούδαστο κι ύστερα να το πετάξεις και να το αφήσεις να στέκεται στον αέρα με τη υποβοήθηση, όχι μιας σκέψης, αλλά ενός τοίχου.

Περίμενε, άσε κάτω το σπρέι και το μαρκαδόρο. Δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται. Μπορεί να έχεις μέσα σου τη δύναμη, αλλά η δύναμη δε σου παρέχει τα μέσα. Μπερδεύτηκες; Όλα θα γίνουν με τη σειρά τους. Πριν, όμως, μάθεις όσα θα σου διδάξω, πρέπει πρώτα να σου διδάξω πώς θα τα μάθεις...

Αυτό που γράφει ο κάδος

2010-07-23T03:33:00.000-07:00

Κάτω απ' το σπίτι μου και απέναντι έχουν βάλει έναν τεράστιο κάδο για μπάζα. Έχει γεμίσει. Αλλά όχι μόνο με μπάζα. Κάποιοι άνθρωποι, προφανώς ταλαιπωρημένοι απ' τη ζωή και τις κακουχίες της, αδυνατούν να περπατήσουν 30 μέτρα πιο πέρα για να πετάξουν τα σκουπίδια τους στον κάδο που προορίζεται γι' αυτά, ώστε να τα μαζέψει η σκουπιδιάρα. Έτσι τα πετούν στον πρώτο κάδο που βρίσκουν. Αυτόν με τα μπάζα. Σκουπίδια δεν είναι κι αυτά; Ε; Όλα το ίδιο δεν είναι;

Κάποιοι άνθρωποι είναι απλώς ηλίθιοι, ανίκανοι για την πιο απλή συνδυαστική σκέψη, ανίκανοι να σκεφτούν ότι αν ρίξουν τα σκουπίδια τους εκεί που είναι τα μπάζα τότε δε θα τα μαζέψει κανείς και θα μυρίσουν και μέσα στο καλοκαιρινό λιοπύρι εμείς που μένουμε από πάνω θα εισπράττουμε το άρωμά τους. Ή πάλι, απλώς δεν τους νοιάζει. Μισανθρωπικό, αλλά είναι η πιο πιθανή εκδοχή.

Αυτές τις ημέρες, κάποιοι θεώρησαν ότι ήρθε η ώρα να μιλήσουμε ενάντια στη δημοσιογραφία ενός συγκεκριμένου είδους που χρόνια τώρα την παρακολουθούμε να γιγαντώνει την επιρροή της, να γίνεται όλο και πιο δημοφιλής στο κοινό, να γίνεται σημείο αναφοράς σε συζητήσεις και αναλύσεις περί πολιτικής, κοινωνίας, εποχής, διαφθοράς κλπ. Εντάξει, αντιλαμβάνομαι ότι κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο σε κάθε περίπτωση και πολύ πιο χρήσιμο απ' τις αποκαλυπτικολογίες, τις εικασίες ή απ' το γιαλαντζί μελόδραμα του καθενός. Οπότε, ορίστε και μια δική μου σκοπιά.

Καλώς ή κακώς, ο κάδος για τα μπάζα είναι εκεί για ένα συγκεκριμένο λόγο, ο οποίος είναι γραμμένος στο πλάι με τεράστια γράμματα, και δεν ευθύνεται για 'κείνους που αρνούνται να περπατήσουν τα λίγα μέτρα που χρειάζεται ώστε να κάνουν τη δουλειά όπως προβλέπεται να γίνει, με τον πιο εποικοδομητικό τρόπο γι' αυτούς, για τη γειτονιά τους και για τους ανθρώπους που μαζεύουν τα σκουπίδια. Αλλά, πάλι, ποιος μπορεί να τους κατηγορήσει; Ένας τεράστιος κάδος ορθάνοιχτος από πάνω, ώστε να μη χρειαστεί να ανοίξεις το καπάκι με τα χέρια και κολλήσεις κανένα μικρόβιο, σε προσκαλεί και σε περιμένει να τον γεμίσεις με τα σκουπίδια σου. Εσύ θα περπατούσες 30 μέτρα παραπάνω για να είσαι "σωστός";

Για τους ανθρώπους που θεωρούν ότι παρακολουθούν την επικαιρότητα και ξέρουν τι παίζει, οι δημοσιογράφοι είναι δύο ειδών. Είναι αυτοί που δεν ξέρουν τι λένε (και συνήθως λένε αυτό που δε θέλουμε ν' ακούσουμε) και εκείνοι που ξέρουν και τα λένε (και συνήθως λένε αυτό που θέλουμε ν' ακούσουμε). Τα 30 παραπάνω μέτρα που συνεπάγονται κριτική σκέψη και στοιχειώδη αντίληψη του τι εστί γεγονός και τι ερμηνεία, τι εστί άποψη και τι επιχείρημα, τι εστί καταγγελία και τι αστήριχτη μπαρούφα, ελάχιστοι είναι διατεθειμένοι να τα περπατήσουν, να πιάσουν το βρώμικο καπάκι, να το σηκώσουν και να ρίξουν τα σκουπίδια τους μέσα στον κάδο, ώστε να μη σκάσουν στη μούρη του ανθρώπου που θα κληθεί να τα μαζέψει τα ξημερώματα.

Βασικά, αυτό που θέλω να πω είναι ότι η ανακύκλωση είναι καλό πράμα και πρέπει όλοι μαζί να συμβάλλουμε στην προστασία του περιβάλλοντος, στην πράσινη ανάπτυξη και στη μετρίαση του φαινομένου του θερμοκηπίου.

The Editor recycles.

Πογκρόμ στους χετταίους

2010-07-19T09:52:00.000-07:00

Σίγουρα υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν στοιχειώδες ανθρώπινο δικαίωμα το να μπορείς επιλέξεις το κούρεμά σου. Γι' αυτούς το μαλλί τους είναι πολύ σημαντικό πράγμα και η εικόνα του υποδηλώνει πάρα πολλά για το ποιοι είναι και τι πρεσβεύουν, έστω και προσωρινά. Αυτοί, όμως, έρχεται και μια καταραμένη ώρα που αναλαμβάνουν την εξουσία κι έχουν τη δύναμη να διαφεντεύσουν τις τύχες των μαλλιών όλων μας. Τι κάνουν τότε;

Οι εκδοχές είναι δύο: Είτε διαλέγουν την οδό της συμπόνοιας και, γνωρίζοντας πόσα πολλά μπορεί να σημαίνει για κάποιον η ελεύθερη επιλογή στιλ για το μαλλί του, αφήνουν ελεύθερους τους πολίτες να κουρευτούν και να χτενιστούν όπως θέλουν, ν' αναλάβουν εκείνοι τη ευθύνη για την κακογουστιά και τη γελοιότητα που κουβαλάμε κατά καιρούς στα κεφάλια μας είτε, κρίνοντας εξ ιδίων ότι ένα κούρεμα πρεσβεύει πολλά περισσότερα από μια απλή εφαρμογή ενός στιλ, αποφασίζουν να χτυπήσουν το πρόβλημα στη ρίζα του και αποφασίζουν εκείνοι ποια κουρέματα είναι αποδεκτά για τους πολίτες τους, ποια είναι αυτά που τους κάνουν να φαίνονται ικανοποιημένοι απ' τους κυβερνώντες και τη ζωή τους, που δεν εκπέμπουν άνεμο ατομικισμού, επαναστατικότητας ή ανατροπής των κομμωτικών συμβάσεων.

Μια απ' τις αγαπημένες μας δημοκρατίες, εκείνη του Ιράν, διάλεξε πρόσφατα το δεύτερο δρόμο κι αποφάνθηκε, με νόμο, ποια κουρέματα είναι αποδεκτά και ποια απαγορεύονται ρητά και κατηγορηματικά για τους ιρανούς: Η αλογοουρά (χτύπημα στο έντεχνο), τα καρφάκια με ζελέ (χτύπημα στην καγκουριά) και... η χαίτη. Το κούρεμα που μίσησαν πιο πολύ απ' όλους οι πατριάρχες του "καλού γούστου" διώκεται για άλλη μια φορά απ' τους ισλαμιστές στιλίστες του ιρανικού καθεστώτος. Τι θα κάνουν οι χετταίοι πολίτες του Ιράν; Είναι η αρχή του τέλους για την ισλαμική επανάσταση;

Τι θα έκανε γι' αυτό ο Σάββας Καπαγερίδης;

Θα το έβαζε;

2010-07-11T15:19:00.000-07:00

Ο Webb σφύριξε το τέλος του τελικού και η γκρίνια άρχισε. Ο χειρότερος τελικός, θέαμα είναι αυτό, ευτυχώς που μπήκε κι ένα γκολ και δε συνεχίστηκε το μαρτύριο κι άλλα τέτοια φαιδρά που θυμίζουν εκείνα που έλεγαν οι αμερικάνοι φίλαθλοι όταν πρωτοείδαν πραγματικό ποδόσφαιρο το 1994. Είναι δυνατόν, αναρωτήθηκαν τότε, ένα παιχνίδι να τελειώνει 0-0 και να μη ζητάς τα λεφτά σου πίσω;

Το ίδιο ίσως αναρωτιούνται κι οι όψιμοι ποδοσφαιρόφιλοι του 2010, που δε σταμάτησαν να γκρινιάζουν μετά από κάθε μέτριο ματς του φετινού Μουντιάλ. Προσωπικά, ίσως κι επειδή έπαιζα πάντα μπάλα σαν τους ολλανδούς παρά σαν τους ισπανούς, θα πλήρωνα χωρίς δεύτερη σκέψη για να δω έναν τέτοιον αγώνα που η ένταση δεν έπεσε ούτε δευτερόλεπτο. Και που η αναμέτρηση της δύναμης με την τεχνική έβγαλε απόλυτη ισοπαλία στο χώρο του κέντρου που κανείς απ' τους δύο δεν έλεγε να παραχωρήσει στον άλλον. Κλασική τιτανομαχία, χωρίς δαντέλες και ξεκούραστα χαμόγελα, μόνο με καταπόνηση, δάκρυα και γνήσια, ανόθευτη πάλη στη λάσπη.

Αμφιβάλλω δε, αν έχουν γίνει ποτέ στους τελευταίους τελικούς τόσες πολλές φάσεις που αν έμπαιναν, έτσι όπως πήγαινε ο αγώνας, δε θα ήταν απλώς ένα γκολ, αλλά το γκολ που θα έκρινε τον πρωταθλητή. Αυτό το νοηματικό βάρος, που γεννήθηκε απ' την εξέλιξη του αγώνα και την εξοντωτική αλληλλοεξουδετέρωση των δύο κεντρικών γραμμών, είναι που έκανε κάθε φάση σημαντική, παρά η υποτιθέμενη βαρεμάρα του κάθε αστοιχείωτου στοιχηματζή καναπεδάκια που σε πρώτη ευκαιρία φωνάζει χωρίς αιδώ "Αυτό θα το έβαζε κι η γιαγιά μου!" Κι αμφιβάλλω αν έχουν ανακυρηχθεί ποτέ ισάξιοι σε κάποιον τελικό οι δυο τερματοφύλακες, ο ένας απ' τους οποίους μάλιστα τυχαίνει είναι ο κορυφαίος του κόσμου.

Είναι σα να πηγαίνεις για πρώτη φορά να δεις έναν αγώνα μποξ και να παραπονιέσαι που δεν πέφτουν αρκετές γροθιές, ενώ ζητάς τα λεφτά σου πίσω αν δεν τελειώσει με νοκ-άουτ. Είναι σα να βλέπεις αδερφούς Νταρντέν και να απορείς που σε 90 λεπτά δεν έχει ούτε μία έκρηξη. Ας είναι. Πληρώνει και το ποδόσφαιρο την αγωνία του να γίνει θέαμα προσιτό σε όλους για να ανοίξει την αγορά προς την αντίθετη κατεύθυνση από 'κείνη που την άνοιξε κάποτε για τις εταιρείες καλλυντικών, με το μετροσέξουαλ κίνημα, ο μπροστάρης Ντέιβιντ Β. Μπέκαμ.

Η δική μου γιαγιά πάντως, αν προσπαθούσε να το βάλει, ακόμη θα κλωτσούσε και μπάλα δε θα είχε βρει.

The Editor would go for the red. Yellow is for pussies.

Γερμανικός ορθολογισμός;

2010-07-09T10:17:00.000-07:00

Ο Πολ το Χταπόδι έδειξε Ισπανία. Η ισπανική τηλεόραση διέκοψε τη μετάδοσή της για να το μάθουν όλοι στην από δω μεριά της Ιβηρικής και να ηρεμήσουν. Μπορεί κάποιος να αναμεταδώσει αυτή την είδηση χωρίς ίχνος ειρωνείας; Ναι, μπορεί. Αν κάποτε είχε πιστέψει ότι μπορεί, πραγματικά, να κάνει το χόμπι του δουλειά, αν τελεί υπό κρίση σπαστικής κολίτιδας ή αν έχει ποντάρει όλες τις οικονομίες του στο 2.30 της Ολλανδίας.

Μπορεί κάποιος ν' ακούσει αυτή την είδηση χωρίς να ειρωνευτεί το ανθρώπινο είδος; Ναι, Αν είναι λοβοτομημένος, θύμα βασανιστηρίων ή ζει με την πεθερά του σε υπερυψωμένο ισόγειο (που σημαίνει ότι η ρίψη της απ' το παράθυρο δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή). Καθόλου άσχημο ποσοστό του πληθυσμού της γης κι αν βάλουμε κι εκείνους που ειρωνεύτηκαν, αλλά από πίσω πόνταραν στο σιγουράκι του Πολ, γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Τι διάολο, το κοκαλάκι της νυχτερίδας έχει αυτός ο Πολ;

Κι όμως. Ενώ μάγοι, παπάδες, μέντιουμ και στοιχηματζήδες πέφτουν έξω διαρκώς, στη Δύση του Διαφωτισμού και του μανιασμένου αντιβουβουζελικού κινήματος, ένα χταπόδι γίνεται πρώτη είδηση κι αρνείται πεισματικά να μπει στον κουβά. Αν μπορούσε δε να παίξει στοίχημα θα ήταν τόσο πλούσιο που θ' αγόραζε το ενυδρείο του Ομπερχάουζεν. Ή κι όλο το Ομπερχάουζεν που καθόλου δε θα έλειπε απ' τον κόσμο όταν θα γινόταν ενυδρείο κι όλοι οι κάτοικοι θα ζούσαν μέσα σε σκάφανδρα με ένα χταπόδι για δήμαρχο... Που σκατά είναι το Ομπερχάουζεν και γιατί δε διαβάζουν τα λουκάνικα με πουρέ, τα υπολείμματα του ζύθου στο καζάνι ή κάτι τέτοιο;

Κι όποιος ξαναμιλήσει για τον ορθολογισμό της Γερμανίας... ΣΛΑΠ!

The Editor bets on Holland.

(photo via www.world-travel-photos.com)

Πιάστε τα γεφύρια;

2010-07-05T01:55:00.000-07:00

Φίλος ρώτησε φίλο, που ξέρει απ' αυτά, τι να κάνει τα λεφτά του μέσα στην αβέβαιη κατάσταση που διανύουμε. Εκείνος του πρότεινε να τα ξοδέψει όλα όσο καλύτερα μπορεί γιατί όταν όλοι θα κοιμόμαστε κάτω απ' τις γέφυρες, ο καθένας θα αξίζει τόσο όσο οι ιστορίες που έχει να διηγηθεί.

Ενδιαφέρουσα προοπτική και ίσως θα έπρεπε να κάνουμε από τώρα μια βόλτα στις γέφυρες της πόλης ώστε να σταμπάρουμε τις καλές καβάντζες ενόψει μιας τέτοιας ζοφερής εξέλιξης. Χρειάζεται ένα επαρκές σκάουτινγκ, μια καλή προετοιμασία κι ένας βαθμός ετοιμότητας που θα σου δώσουν προβάδισμα στο πρώτο μεγάλο ντου. Πρέπει να ξέρεις τι θες και που θα το βρεις, κι αν αποτύχεις με την πρώτη, να έχεις και σχέδιο Β ώστε να μη μείνεις στην απ' έξω εν μέσω καταιγίδας και βρεθείς κουλουριασμένος μέσα στο σταντ κάποιου free-press που θα έχει ξεμείνει, μνημείο της πρότερης άθλιας αισθητικής μας σε μια εποχή που η αισθητική δεν θα μπορεί να σώσει πια τον κόσμο.

Και φυσικά να έχεις φροντίσει να έχεις μία τουλάχιστον καλή ιστορία να πεις για να μαγεύεις τα αποδεκατισμένα κι απελπισμένα πλήθη.

Θυμάμαι μια καλή ιστορία με εξωγήινους που είχε ακούσει μια φίλη απ' το τηλέφωνο, όταν δούλευε σε αντίστοιχο περιοδικό. Ήταν ενός τύπου που δήλωνε με απόλυτη σιγουριά ότι είχε έρθει σε απευθείας επαφή με εξωγήινα όντα τα οποία είχαν μία πραγματικά αντισυμβατική ατζέντα. Για να δώσω μια τυπική αρχή, υποθέτω ότι είδε την κλασική λάμψη μέσα στη νύχτα σε μέρος απόλυτα ερημικό. Εκεί, εμφανίστηκαν μπροστά του τα εν λόγω απόκοσμα όντα και του έδωσαν ένα σημαντικό χρηματικό ποσό. Στη γνήσια απορία του απάντησαν με χτύπημα στην πλάτη και την προτροπή: Πάρτα, να κάνεις τη ζωή σου...

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι κάποιοι, όλο και περισσότεροι πια, έχουν καλές ιστορίες να διηγηθούν χωρίς απαραίτητα να τις έχουν ζήσει. Αυτοί είναι που μας έβαλαν στο τούνελ, αυτοί θα μας οδηγήσουν και πάλι έξω απ' αυτό. Ζή-τώ!

The Editor sleeps under the Brooklyn Bridge.

Πάρτε ότι θέλετε

2010-06-30T02:41:00.000-07:00

Παλιατζήδες. Όχι ένας ούτε δύο ούτε τρεις. Είναι ολόκληρη στρατιά. Περνούν πρωί πρωί και παίζουν τις ίδιες 4-5 ηχογραφημένες φωνές για να νομίζουμε ότι είναι λίγοι. Αλλά δεν είναι. Έχω ακούσει την ίδια φωνή παλιατζή στις τέσσερις άκρες τις Ελλάδας. Πώς έφτασε μέχρι εκεί με το τρίκυκλο; Είναι πάρα πολλοί και θέλουν ότι παλιό κι ότι άχρηστο έχουμε. Το απαιτούν, μας προκαλούν να τους καλέσουμε να ξεσαβουρώσουν τις ταράτσες, τις αυλές και τις αποθήκες μας.

Δεν τους καλεί κανένας, όμως αυτοί επιμένουν. Κάπου κάπου εξαφανίζονται, κάνουν λίγες μέρες να φανούν, νομίζεις ότι γλίτωσες απ' το βάρβαρο ξύπνημα, αλλά όχι. Επιστρέφουν με το χαλαρό στιλ και τις γραφικές ανακοινώσεις τους –Παλιατζί-εεεες!— δείγμα μιας λαϊκής, περιθωριακής ντοπιολαλιάς που χάνεται μέρα με τη μέρα κάτω απ' τη συντριπτική επέλαση του αστικού εκσυγχρονισμού. Δε χάνεται βλάκα! Την έχουν σε ψηφιακή μορφή και θα μείνει μαζί μας για πάντα όπως η φωνή του Λευτέρη Παπαδόπουλου και της Θείας Λένας. Αμφιβάλλω αν αυτοί μιλούν έτσι μεταξύ τους. Αμφιβάλλω ακόμη κι αν είναι πραγματικοί παλιατζήδες και όχι μέλη κάποιας μη-κυβερνητικής οργάνωσης για τη διάσωση της παραδοσιακής ελληνικής αστικής ανθρωπογεωγραφίας. Είναι κινέζοι τσολιάδες στη Βάρη. Είναι χοντροί λευκοί γκάνγκστα-ράπερς στα μπουζούκια. Καθαρίζουν τη μύτη τους την ίδια στιγμή που ξελαρυγγιάζονται με τόσο πάθος για πράγματα που εσύ ήσουν έτοιμος να πετάξεις στα σκουπίδια. Σου υπενθυμίζουν πόσα παλιά άχρηστα πράγματα μαζεύεις αντί να τα χαρίσεις, να τα κάψεις ή να τα ανακυκλώσεις. Σου κουνάν το δάχτυλο που μαζεύεις χωρίς να παράγεις. Τώρα είμαι εντελώς σίγουρος. Είναι μέλη μη-κυβερνητικής και μια μέρα θα σώσουν τον κόσμο.

Μπορούν μόνο να το κάνουν σιωπηλά;

Don't wake up the Editor

Ο ρόλος του προπονητή

2010-06-28T00:12:00.000-07:00

Φταίει ο ένας, φταίει ο άλλος, φταίει ο τάδε, φταίει ο δείνα... Το καλύτερο, μάλιστα, που ακούστηκε για την Εθνική Γαλλίας και την απογοητευτική της πορεία στο Μουντιάλ που τρέχει, είναι ότι φταίει η έλλειψη εθνικής συνείδησης... Ας χουφτώσουμε τώρα το λεβιέ στο φορτηγό με τις παπαριές και ας κάνουμε λίγο όπισθεν πριν κολλήσουμε στη λάσπη της αοριστολογίας.

Όπως στη ζωή, έτσι και στα ομαδικά σπορ, ξέρουμε πάντα ποιος ή ποιοι φταίνε, σε τι βαθμό ο καθένας τους και γιατί. Υπάρχει όμως μια διαφορά. Στη ζωή μπορούμε να μεταθέτουμε την ευθύνη εδώ κι εκεί, στους άλλους, στην τύχη, στην ιστορική συγκυρία, στους πολιτικούς, στην πεθερά, στα άστρα, στο θεό, στο σατανά, στους ξένους, στους εμπρηστές, στην κρίση κλπ. Ευτυχώς, στα ομαδικά σπορ κι εν προκειμένω στο ποδόσφαιρο υπάρχει ένας συγκεκριμένος παράγοντας που, ότι και να γίνει, φταίει πάντα περισσότερο απ' όλους. Είναι ο προπονητής που όταν υπογράφει αναλαμβάνει αυτομάτως την ευθύνη για όσα συμβούν κατά τη θητεία του και συμφωνεί να πληρώσει εκείνος τη νύφη όταν έρθει αυτή η ώρα.

Λέω ευτυχώς γιατί έτσι, όλα τ' άλλα περνούν αυτομάτως σε δεύτερη μοίρα και τρώνε πόρτα σε οποιαδήποτε σοβαρή ποδοσφαιρική συζήτηση, αφού, όπως οι προθέσεις δεν παίζουν μπάλα έτσι κι οι αυθαίρετες ερμηνείες γύρω από ψυχολογικά, ανθρωπολογικά και εξωγηπεδικά ζητήματα δεν αποτελούν έγκυρη άποψη, αλλά το θάνατο της άποψης. Σε μια τέτοια συζήτηση λοιπόν, όλα περιστρέφονται γύρω απ' τις επιλογές συνεργατών, παικτών, συστημάτων, τακτικής και αλλαγών, όσα δηλαδή αποτελούν την αποκλειστική ευθύνη του προπονητή.

Δεν έχει σημασία ποιος τον επηρεάζει. Αν επηρεάζεται φταίει. Δεν έχει σημασία ποιος του υπαγορεύει. Αν δέχεται υπαγόρευση φταίει. Δεν έχει σημασία ποια είναι η παράδοση. Αν την υπακούει τυφλά κόντρα στην κρίση του φταίει. Δεν έχει σημασία αν δεν έχει καλούς παίκτες. Αν δεν κάνει το καλύτερο δυνατό μ' αυτούς που έχει φταίει. Δεν έχει σημασία αν δεν έχει ηγέτη. Αν δε γίνει ο ίδιος ηγέτης φταίει. Δεν έχει σημασία αν δεν τον χωνεύουν οι παίκτες του. Αν δεν μπορεί να τους κάνει να τον σεβαστούν φταίει. Δεν έχει σημασία αν δεν ακολουθούν τις οδηγίες του. Αν δεν μπορεί να τους κάνει να τις ακολουθήσουν φταίει...

Κι έτσι, ο προπονητής σηκώνει τα βάρη όλων στην πλάτη του κι απελευθερώνει το ποδόσφαιρο από αυθαίρετες ερμηνείες, κουτσομπολίστικες υπερβολές και καταχρηστικές νοηματοδοτήσεις που το γαμούν και ψοφάει.

Editor rules the bench

Καλοκαιρινό πρωινό

2010-06-23T01:11:00.000-07:00

Ααααααααααααααααααααααααααααααααα! Όπως κάθε καλοκαίρι, έτσι και τώρα, στη γειτονιά μου κάνουν έργα. Κάθε πρωί μας ξυπνά ο ήχος του τροχού πάνω στο μέταλλο και του καρφιού πάνω στο μπετό. Ρινίσματα και μαρμαρόσκονη εμπλουτίζουν την ατμόσφαιρα κι η μυρωδιά της φρέσκιας μπογιάς αρωματίζει το ζεστό αέρα. Τελικά, η βουβουζέλα δεν είναι και τόσο εκνευριστική.

Οι 1000 όμως ίσως και να είναι. Οι 30.000 ακόμη χειρότερα. Στην επόμενη μεγάλη διοργάνωση που θα γίνει στην Ελλάδα (ναι, καλά) πρέπει κι εμείς να επικαλεστούμε τις παραδόσεις μας. Να γεμίσουμε το ΟΑΚΑ με 60.000 μπουζούκια και να βάλουμε τον Πολυκανδριώτη στα επίσημα να κάνει το μαέστρο. Είμαι σίγουρος ότι το έχει ήδη οραματιστεί. Το ονειρεύεται και ξυπνάει ιδρωμένος απ' την αδρεναλίνη. Αποκλείεται να ήθελε να σταματήσει στα 100. Τι να σου κάνουν 100 μπουζούκια όταν μπορείς να έχεις 1000, 10.000, 60.000, 1.101.101,10. Να δω τι θα κάνουν τότε οι αφρικανοί. Να δω που θα τις βάλουν τις παραδόσεις τους, τα πολύχρωμα φουστάνια και τους κακόηχους ζουρνάδες τους.

Είχαμε κάποτε στο χωριό μου έναν τύπο που έμοιαζε εκπληκτικά στον Τσαρλς Μπρόνσον. Ήταν ξυλουργός κι είχε φτιάξει μια ροκάνα που έκανε απίστευτο θόρυβο. Είχε γίνει το σήμα κατατεθέν του και πήγαινε στο γήπεδο πάντα μ' αυτήν, την κουβαλούσε ακόμη και στο καφενείο λες και ήταν σφυρίχτρα. Αν κάποιος σκεφτόταν να του παραγγείλει 5.000 αντίγραφα της ροκάνας του... Δε θα χάναμε ποτέ κανένα τοπικό ντέρμπι. Ο Τσαρλς Μπρόνσον όμως δε ζει πια. Κι η ροκάνα εξαφανίστηκε μαζί του πριν προλάβει να γίνει παράδοση του τόπου μας.

Δε βαριέσαι. Το είπε κι ένας σοφός σπορτκάστερ... Οι παραδόσεις είναι για να σπάνε.

Όπως και τα νεύρα.

A pissed-off Editor

Όχι πια δάκρυα...

2010-06-21T03:13:00.000-07:00

Πριν από 65 χρόνια ο George Orwell έγραψε ένα άρθρο για το ποδόσφαιρο. Ο μύθος περί ενότητας μεταξύ των λαών, που δήθεν επιτυγχάνεται σε συμβολικό επίπεδο μέσα από διεθνείς αθλητικές δραστηριότητες, τον απασχόλησε με την αφορμή ενός τέτοιου αγώνα “συμφιλίωσης” μεταξύ ρώσων και βρετανών. Αναρωτιόταν μάλιστα πώς είναι δυνατόν τα σπορ να έχουν γίνει τόσο σημαντικό κομμάτι της ζωής των σύγχρονών του ανθρώπων.

“It is the most violently combative sports, football and boxing, that have spread the widest. There cannot be much doubt that the whole thing is bound up with the rise of nationalism — that is, with the lunatic modern habit of identifying oneself with large power units and seeing everything in terms of competitive prestige. Also, organised games are more likely to flourish in urban communities where the average human being lives a sedentary or at least a confined life, and does not get much opportunity for creative labour.”

Σήμερα, που η ενασχόληση με τ' αθλητικά θεάματα, είτε ερασιτεχνικά είτε απ' τον καναπέ, έχει κυριαρχήσει έναντι όλων των άλλων δραστηριοτήτων αναψυχής τα σχόλιά του δε μοιάζουν και τόσο παλιακά. Ο μύθος, άλλωστε, είναι πιο γιγαντωμένος από ποτέ ώστε να προσδώσει στα σπορ μια επιπλέον αξία, εκείνη του κοινωνικού έργου που επιτελούν όσοι προωθούν το αθλητικό θέαμα, έστω και σαν καθαρά εμπορικό προϊόν.

Δεν υπάρχει άλλος χώρος πλην της πολιτικοηθικολογίας του καφενείου, όπου επιβιώνουν σε τόσο μεγάλη γκάμα και ένταση, όλα τα στερεότυπα που οι μεν έχουν για όλους τους υπόλοιπους κι όλες οι έχθρες, όσο παλιές, όσο ασήμαντες κι αν είναι. Πουθενά αλλού οι απανταχού εθνικισμοί δε συναντιούνται σε ένα φεστιβάλ σύγκρισης ασήμαντων ικανοτήτων (όπως το να δίνεις φάλτσο στη μπάλα π.χ.) που είναι απόλυτα χρήσιμες στον κάτοχό τους (τον φέρνουν πιο κοντά στη νίκη) αλλά τελείως άχρηστες στους υπόλοιπους (πόσο μάλλον στο κοινωνικό σύνολο) κι οι οποίες, μόνο όταν κριθούν αποτελεσματικές, αποδίδονται, με ελαφριά καρδιά, σε εθνικές ταυτότητες, στην εθνική ψυχή, στη δύναμη του λαού, στην ενέργεια του “Αγαπητού Ηγέτη” ή σε άλλες μεταφυσικές πηγές απροσδιόριστου και αναπόδεικτου μεγαλείου.

Καλώς ή κακώς, το ποδόσφαιρο είναι αυτό που είναι, ένας αθλητικός διαγωνισμός ικανοτήτων, όπου, κατ 'εμένα, κονταροχτυπιούνται κυρίως οι προπονητές και σίγουρα δεν κερδίζει πάντα ο καλύτερος ή εκείνος με τους καλύτερους παίκτες στη διάθεσή του. Αυτό είναι, βασικά, που κάνει το θέαμα απρόβλεπτο και ενδιαφέρον. Τα υπόλοιπα, είτε είναι σαπουνοπερίστικα διογκωμένες εκδοχές των παρασκηνίων είτε απλώς εθνικοθρησκευτικοπολιτικοκοινωνικές μυθολογίες, λειτουργούν προς την αποτελεσματικότερη κατασκευή αφηγήσεων και δραμάτων, απαραίτητα κι αυτά σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία θέασης ενός Μουντιάλ, του μεγαλύτερου ποδοσφαιρικού θεάτρου στον κόσμο.

Και μην ξεχνάμε ότι δίπλα στον βορειοκορεάτη που σπάραξε στο άκουσμα του εθνικού του ύμνου, υπήρχαν ακόμη 10 που έμειναν ψύχραιμοι, ενισχύοντας διά της αντίθεσης τον αντίκτυπο του δράματος που αφηγείται η εικόνα του συμπαίκτη τους. Εκείνοι όμως, γιατί δεν έκλαψαν;

Editor is God.

You did it again Kim!

2010-06-16T06:38:00.000-07:00

Ο απόλυτος δικτάτορας της καρδιάς μας Kim Yong-il είναι ο ηθικός νικητής αυτής της πρώτης φάσης του Μουντιάλ. Με τρόπο που μόνο αυτός ξέρει έστρεψε το βλέμμα του προς τη Νότιο Αφρική και μετέδωσε μέσω ραδιοκυμάτων στον προπονητή της ομάδας του τις οδηγίες που απαιτούνταν για να κρατήσει τη Βραζιλία στο μηδέν.

Μόνο όταν γύρισε κανάλι για να δει το Rambo για 45η φορά, θεωρώντας ότι δικαιούται κι αυτός λίγη ξεκούραση, οι βραζιλιάνοι κατάφεραν να ξεπεράσουν τα μεταφυσικά εμπόδια που τους κρατούσαν χωρίς σκορ και να πάρουν τη νίκη. Γύρω στο 89ο λεπτό του αγώνα, ο John Rambo έβαλε τα κλάμματα κι ο Kim, που πάντα συγκινείται σ' αυτό το σημείο, προτίμησε να κοιτάξει ξανά προς τη Μαύρη Ήπειρο χαρίζοντας το γκολ της παρηγοριάς στην ομάδα του. Τελικά πρέπει να τα κάνει όλα μόνος του.

Και για την ιστορία...

Σπίκερ 1 (?): Είναι δύσκολο να βρεις διαδρόμους στην αμυντική διάταξη της Βορείου Κορέας. Αλλά αν μια ομάδα μπορεί να βρει αυτούς τους διαδρόμους, αυτή είναι η Βραζιλία.
Σπίκερ 2 (ο Αλέκος της καρδιάς μας): Ακόμη καλύτερα... αν δε μπορεί η Βραζιλία να βρει διαδρόμους στην αμυντική διάταξη της Β. Κορέας, τότε ποια ομάδα μπορεί;

Λουκάς Τσουκνίδας

Και κοίτα με τώρα πως ψήλωσα...

2010-06-13T23:30:00.000-07:00

Μα πόσο κοντοί είναι τελικά αυτοί οι κορεάτες; Μύθος νούμερο 1. Όσο άκουγα αυτή την επεξήγηση της ελληνικής τακτικής πριν το ματς με τη Νότια Κορέα, πίστευα ότι πρόκειται για ένα εσωτερικό αστείο, για μια επιφανειακή προσέγγιση καφενείου, απ' αυτές που περνούν και στα ΜΜΕ ως στοιχείο λαϊκής κουλτούρας και απόδειξη ότι δεν παίρνουμε το ποδόσφαιρο όσο σοβαρά μας καταλογίζουν: “Έλα μωρέ, κοντοί είναι, θα τους πάρουμε....” Έτσι πρέπει να λεν κι οι νορβηγοί στα καφενεία τους όταν παίζουν με μας...

Κι όμως, φαίνεται ότι όσοι το έλεγαν σοβαρολογούσαν και η παρεξήγηση με το ύψος των κορεατών αποτέλεσε σημαντικό κριτήριο στο σκεπτικό ειδικών και μη. Όλη η τακτική μας ήταν ένα ρατσιστικό ανέκδοτο. Στο βραδυνό ρεπορτάζ, ο δημοσιογράφος με μια ειλικρινή έκπληξη στη φωνή ανακοίνωνε ότι οι κορεάτες δεν ήταν τελικά και τόσο κοντοί, παρ' όλ' αυτά ήταν πολύ γρήγοροι (ψηλός και γρήγορος είναι κάτι ανήκουστο). Λογικά, είμαστε κι εμείς πιο γρήγοροι απ' τους νορβηγούς... Μα πόσο γρήγοροι είναι αυτοί οι κορεάτες; Μύθος νούμερο 2. Πόσο πιο γρήγοροι απ' τον μέσο σύγχρονο ποδοσφαιριστή θα μπορούσαν να είναι κάποιοι που δεν είναι καλοί σπρίντερ, δε θεωρούνται ως κανένα σημαντικό κεφάλαιο του διεθνούς ποδοσφαίρου κι έχουν ως εθνικό σπορ την τοξοβολία; Προφανώς, έχει μεγάλη διαφορά το να πεις ότι είναι αυτοί γρήγοροι ή σφαίρα ή σβούρες κι άλλα τέτοια επιστημονικά, απ' το να πεις ότι εμείς είμαστε χαρακτηριστικά πιο αργοί απ' το μέσο σύγχρονο ποδοσφαιριστή, κάτι που θα μπορούσε να επιβεβαιώσει κι ο πιο μύωπας βουβουζελομανής αφρικανός του πάνω διαζώματος. Μήπως, τελικά, είμαστε και κοντοί;

ΥΓ: Γιατί δε σταματούν ποτέ οι βουβουζέλες; Προφανώς, γιατί οι μαύροι τρέχουν στη ζούγκλα να βρουν φαί κι έχουν καλά πλεμόνια!!!

Λουκάς Τσουκνίδας

Γράμματα, παγοκολώνες και σκατά

2010-06-09T03:11:00.000-07:00

Είχα δουλέψει σαν ταχυδρόμος κάποτε. Ξέρετε ποια είναι η μαλακία με το ταχυδρομείο; Τα γράμματα κι οι λογαριασμοί δε σταματούν ποτέ να έρχονται. Κι αν σταματήσεις εσύ να τα μοιράζεις για λίγο χάνεις τη μπάλα και πριν το καταλάβεις μαζεύονται τόσα πολλά που είναι αδύνατο να καθαρίσεις χωρίς να τρελαθείς. Όπως ο Βέγγος σ' εκείνη την ταινία που, για μία σκηνή, έκανε τον τύπο που πιάνει τις παγοκολώνες όπως έρχονται από έναν σωλήνα. Μόλις του 'φυγε η πρώτη ήταν αδύνατο να συνεχίσει χωρίς να τα κάνει σκατά.

Μιας και είπα σκατά... Κάτι τέτοιο πρέπει να συμβαίνει και με τους τύπους στο ζωολογικό κήπο που καθαρίζουν τα σκατά στο κλουβί με τους ιπποπόταμους. Είχα δει κάποιον να το κάνει κάποτε. Είναι η μόνη αξιόλογη ανάμνησή μου από ζωολογικό κήπο. Γίνεται μ' ένα τεράστιο φτυάρι κι ένα καρότσι. Και πρέπει να γίνει. Γιατί, όπως τα γράμματα κι οι παγοκολώνες, έτσι και τα σκατά των ιπποπόταμων δε σταματούν ποτέ να έρχονται. Και το πρόβλημα δεν είναι τα σκατά, αλλά οι ιπποπόταμοι. Όσο υπάρχουν τόσο θα χέζουν και τόσο θα χρειάζεται ο τύπος με το φτυάρι και το καρότσι για να μη γίνουν τα σκατά βουνό. Αλλά για να μη χέζουν οι ιπποπόταμοι πρέπει να αφανιστούν. Κάτι που δεν πρόκειται να γίνει ποτέ. Άλλωστε και να γίνει, υπάρχουν και τα σκατά που χέζουν οι ελέφαντες. Κι έτσι ο τύπος που τα μαζεύει θα έχει πάντα δουλειά και ιστορίες με σκατά να λέει στους φίλους του που δε θα έκαναν ποτέ τη σκατοδουλειά του.

Λουκάς Τσουκνίδας

(photo via www.arch.cam.ac.uk)

Ανάστημα μέσω υποτίμησης

2010-06-07T03:38:00.000-07:00

Εντάξει, ο λαϊκισμός είναι πλέον η κυρίαρχη πολιτική γλώσσα και η μοναδική ενδιαφέρουσα διαμάχη σε επίπεδο πολιτικού λόγου δεν έχει να κάνει με επιχειρήματα, αλλά με το ποιος θα χρησιμοποιήσει πιο ευρηματικά την κοινοτοπία, το ευχολόγιο, τη μη-τοποθέτηση και την αντανακλαστική ανοησία που προκαλεί η θέα ή το άκουσμα εντυπωσιακών αριθμών.

Διάβασα πρόσφατα σε σοβαρή βρετανική εφημερίδα (κι υποθέτω έχει κυκλοφορήσει ευρέως) μια λαϊκίστικη πληροφορία που προκύπτει προφανώς από μια πράξη επιπέδου πρώτης δημοτικού και μας ενημερώνει πόσα χρήματα θα πληρώσει ο κάθε ευρωπαίος για να βοηθήσει την Ελλάδα να βγει απ' τον κουβά. Απ' ότι φαίνεται, ο κάθε γερμανός καλείται να πληρώσει 272 Ευρώ. Το μήνα; Το χρόνο; Εφάπαξ; Η εμπεριστατωμένη και καλοζυγισμένη πληροφορία δε συνοδεύεται από τέτοιες ασήμαντες λεπτομέρειες αφού η αοριστία προκαλεί μεγαλύτερη εντύπωση. Κι έτσι ο μέσος γερμανός που, όπως κι ο μέσος έλληνας, ελάχιστα ενδιαφέρεται για λεπτομέρειες θεωρεί ότι αυτά τα 272 ευρώ θα έρθει κάποιος και θα τα πάρει απ' την τσέπη του ή απ' το μισθό του επόμενου μήνα. Κι ακόμη χειρότερα θεωρεί ότι αυτά τα 272 ευρώ που δούλεψε με τον ιδρώτα του θα πάνε όχι στον πιο αξιόπιστο, νομοταγή απ' τους έληνες εταίρους, αλλά στον πιο σκοτεινό, λιγδιάρη και τεμπελχανά που περίμενε την ευκαιρία για να ξεζουμίσει τον δύστυχο εργατικό ευρωπαίο για ακόμη μια φορά.

Θυμήθηκα αυτό το μικρό δείγμα δημοσιογραφικής τεμπελιάς και ευρωφοβικού λαϊκισμού μόλις διάβασα τις δηλώσεις του γερμανού φωστήρα που έχει προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας κατά της γερμανικής βοήθειας προς την Ελλάδα... Ήμουν πραγματικά έτοιμος να εντρυφήσω στις αγνές του προθέσεις και στην “άλλη” άποψη μέχρι που έφτασα σ' αυτήν εδώ τη δηλωση του οικονομολόγου, που αυτόν τον καιρό παραθερίζει στην Ελλάδα, και μοιάζει να εξηγεί το πλάνο του, όχι σε ενήλικους αναγνώστες, αλλά σε προνηπιακής ηλικίας ελληνόπουλα: “Εφ’ όσον είναι άδεια τα ξενοδοχεία, είναι σημαντικό να τα γεμίσουν ξένοι τουρίστες, κάτι που θα γινόταν πιο εύκολα αν η Ελλάδα επέστρεφε στη δραχμή και την υποτιμούσε.” Και για κερασάκι στην τούρτα ο εθνολάγνος λαϊκισμός σε όλο του το μεγαλείο: “Εγώ λατρεύω τους Ελληνες, είναι περήφανοι, ειλικρινείς και δεν θέλω πια οι Ελληνες απλά να ακολουθούν, αλλά να ορθώσουν πάλι το ανάστημά τους.” Κι εμείς σε λατρεύουμε Γιοακίμ Σταρμπάτι!

Λουκάς Τσουκνίδας

Πεθαίνουν τ' αγάλματα;

2010-06-02T02:21:00.000-07:00

Ένας νορβηγός αναρωτιέται τι θα γίνει στον Τύπο και τη δημοσιογραφία τώρα που οι εφημερίδες πασχίζουν να βρουν ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο κόβοντας από δω κι από 'κει σε βάρος της ποιότητας των υπηρεσιών τους κι ενώ αρνούνται πεισματικά να επενδύσουν περισσότερα στις ψηφιακές εκδοχές τους. Το πρόβλημα βέβαια που περιγράφει δεν είναι τοπικό, αλλά διέπει τον Τύπο παγκοσμίως και γι' αυτό δε φταίει το ίντερνετ, αλλά η ίδια η φούσκα που δημιούργησαν οι εφημερίδες υπερτιμώντας το προϊόν τους την ίδια στιγμή που το υποβάθμιζαν.

“Some of the biggest newspapers in Norway will never be the same again. They won't even continue to be what they are now. They will cling to life while all sense is slowly sucked out of them; for this is how newspapers die: slowly and painfully, not least for their readers. The first thing to go is the sort of journalism that is costly in terms of time or travel. Then the old timers go sour and accept a redundancy package or take their leave some other way. The front desk cuts faster, shortcuts become shorter. Editors come out of increasingly frequent strategy meetings and announce ever more changes: the cultural pages are to be moved to the end... to the front; the paper is to be more in-depth... lighter; quieter... or braver. But first and foremost it is to be cheaper. International news reporters are to sit at home and ponder, not travel around making enquiries. We have to become best at news... we should tone down the news; readers prefer background and explanation.”

Δεν ξέρω πότε οι εφημερίδες στην Ελλάδα έφτασαν στην ακμή τους, αλλά σίγουρα η παρακμή δεν ξεκίνησε με την οικονομική κρίση και τη μείωση των διαφημιστικών εσόδων. Ούτε οφείλεται στο ίντερνετ, το οποίο στο μεγαλύτερο τμήμα του μοιάζει να πάσχει από τα ίδια ακριβώς προβλήματα που οδήγησαν τον παραδοσιακό Τύπο στην απαξίωση, μόνο που εδώ ο δείκτης σαπίλας είναι πολλαπλασιασμένος επί 1000. Όχι, οι εφημερίδες δε θα κλείσουν ούτε θα χάσουν τη μάχη απ' το ίντερνετ, γιατί όσο ογκώδεις και δυσκίνητες κι αν είναι, άλλο τόσο έχουν την πολυτέλεια να προσαρμόζονται σταδιακά ενώ τα νέα μέσα βουτάν με τα μούτρα στις συνήθεις παθογένειες και ξοδεύουν το προβάδισμα που υποτίθεται ότι έχουν. Κατά τη γνώμη μου, στην Ελλάδα, οι εφημερίδες δεν έχουν βρει ακόμη σοβαρό αντίπαλο παρά μόνο όσους έχουν άμεση σύνδεση με τα μέσα του υπόλοιπου κόσμου κι όσους μεταδίδουν το σφυγμό των γεγονότων επί τόπου ή με αναμετάδοση. Αυτό, βέβαια, γίνεται κυρίως χάρη στο μεράκι κάποιων με τεράστιο κόστος σε χρήμα, χρόνο και καταπόνηση. Αν δεν αρχίσει να πληρώνεται από κάπου, τότε πολύ σύντομα θα ατονήσει και θα υποχωρήσει στα γνωστά επίπεδα της τεμπέλικης αναπαραγωγής. Για να δούμε...

Λουκάς Τσουκνίδας

Das Experiment

2010-05-31T00:11:00.000-07:00

Άκουσα πρόσφατα, για πολλοστή φορά, κάποιον διανοούμενο να αναφέρεται στα 71 χρόνια ζωής της πρώην Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) ως το... “Σοσιαλιστικό Πείραμα”. Πείραμα, λοιπόν, όπως εκείνη η διαδικασία που δοκιμάζουμε μια ιδέα σε συνθήκες κατασκευασμένες να ομοιάζουν με τις πραγματικές, ώστε πριν την εφαρμόσουμε κανονικά να είμαστε σίγουροι ότι δουλεύει κι ότι δε θα χάσουμε μερικά κεφάλια στην πορεία.

Πείραμα, όπως εκείνο που κάνουμε στο εργαστήριο φορώντας λευκές ρόμπες για να μη λερώσουμε τα ρούχα μας. Πείραμα, όπως εκείνο που αν κάτι δευτερεύον πάει στραβά μαγειρεύουμε τ' αποτελέσματα, ώστε αυτό να μη φαίνεται πουθενά. Επί 71 χρόνια λοιπόν, οι εμπνευστές του σοβιετικού μοντέλου πειραματίζονταν για να είναι έτοιμοι όταν θα έρθει η ώρα να εφαρμόσουν τον κανονικό σοσιαλισμό. Εντάξει. Έτσι κι αλλιώς, “κατά τη διάρκεια αυτού του πειράματος κανένα ζώο δεν κινδύνεψε ούτε έπαθε κακό”. Μόνο άνθρωποι. Αναρωτιέμαι τι θα έλεγαν όλοι αυτοί αν ποτέ άκουγαν τον όρο “Καπιταλιστικό Πείραμα”...

Λουκάς Τσουκνίδας

Μπάσκετ vs. Ποδόσφαιρο

2010-05-26T01:00:00.000-07:00

Πριν από κάμποσο καιρό κάποιοι τόλμησαν να πουν ότι ο Kim Jong-il πεθαίνει. Το 2-2 με την Εθνική Ελλάδος και η κύρηξη της χώρας του σε πολεμικό συναγερμό είναι η περίτρανη απόδειξη ότι ο τελευταίος γνήσιος σινεφίλ δικτάτορας είναι ολοζώντανος κι έτοιμος να πουλήσει ακριβά το τομάρι των υπηκόων του.

Υποτίθεται ότι δεν ξέρουμε πολλά για τη Βόρειο Κορέα, τη “Λαϊκή Δημοκρατία” της κορεάτικης χερσονήσου. Στην εποχή που η πληροφορία τρέχει απ' τα μπατζάκια μας, δεν έχουμε ιδέα για το τι γίνεται πίσω απ' τα σύνορα του Βασιλείου του Kim Jong-il. Ξέρουμε πάντως ότι δεν είναι ο επίσημος ηγέτης της χώρας του, απλώς αντικαθιστά τον πατέρα του που, αν και νεκρός, έχει κατοχυρωμένη τη θέση του Αιώνιου Προέδρου. Όλα αυτά μας φαίνονται αστεία. Διάβολε! Είναι αστεία. Η ίδια η όψη του Kim Jong-il είναι αστεία. Οι φήμες που κυκλοφορούν είναι αστείες. Η κουβέντα για την μεγάλη βορειοκορεάτικη απειλή είναι αστεία. Όλη η διαστρεβλωμένη εικόνα που έχουμε γι' αυτή τη χώρα και τους κατοίκους της είναι μια παρωδία γραμμένη απ' τον πιο σινεφίλ κακό στην ιστορία των κακών. Είναι παραλογισμός, παλαβομάρα και διαστροφή, αλλά για κάποιους είναι πραγματικότητα. Είναι τρόπος ζωής. Είναι ότι έχουν κι ότι ελπίζουν.

Κι είναι έτοιμοι να παν στο επερχόμενο Μουντιάλ και να δείξουν σε όλον τον κόσμο ότι όλα είναι καλά. Ότι όσο μπορούν και βάζουν γκολ στο όνομα του ηγέτη δεν έχουν να φοβηθούν τίποτε. Κρίμα, όμως, που μια φήμη λέει ότι ο σπουδαίος αυτός άνδρας, με τη μεγάλη προσωπικότητα και το μικρό μπόι, είναι αμετανόητος μπασκετικός. Αααααααααααχαχχχχχχχχαααχαχαχαααααχά! Πάρτε τ' αρχίδια μας ποδοσφαιρικοί!

Λουκάς Τσουκνίδας

(photo via www.wired.com)