Kerkje spelen

This is church

2011-10-31T10:56:00.001+01:00

Atheïsten voor Jezus

2011-06-25T16:06:00.004+02:00

We leven in een tijd van veel onzekerheden. Vooral op religieus gebied. En dat is maar goed ook. Door de voortschrijding van de wetenschap is er terechte kritiek mogelijk op religieuze denkwijzen. In de bijbel staat een voorspelling die duizenden jaren geleden opgetekend is. Mogelijk houdt het verband met het huidige wetenschappelijke tijdperk. Het is terug te vinden in het boek Daniël, hoofdstuk 12 vers 4.

"Maar houd deze woorden geheim, Daniël, en verzegel het boek tot de eindtijd. Velen zullen op zoek gaan en de kennis zal toenemen."

Nu is Richard Dawkins niet echt gecharmeerd van de bijbel, maar de persoon van Jezus die tweeduizend jaar geleden in het Midden-Oosten leefde, lijkt hij te bewonderen om zijn radicale denkwijzen en hoogstaande ehtiek. En als ik eerlijk ben, verwerft Dawkins meer en meer respect bij het lezen van het boek The God Delusion. Ik ben een trage lezer; Dawkins schreef het boek in 2006, dit jaar hoop ik het eens uit te hebben. Toen ik het voor het eerst tegenkwam, wist ik gelijk: dit is een bijzonder boek dat ik gelezen wil hebben.

De kerk heeft op vele momenten hopeloos gefaald in het neerzetten van het beeld hoe Jezus werkelijk is. Als Jezus een genadeloze leider zou zijn, dan kon de kerk wel inpakken. Het feit dat er mensen bestaan, is uiterst onwaarschijnlijk zoals de opstanding van Jezus in wetenschappelijk opzicht ook erg onwaarschijnlijk lijkt. Dat de kerk gefaald heeft, daar is geen twijfel over, de vraag is of de kerk in de komende tijd dusdanig zal veranderen dat de meest geloofwaardige bezwaren ten aanzien van het christelijk geloof zullen wegsmelten. En dat dit niet zozeer op rationeel gebied zou moeten plaatsvinden, maar op praktisch gebied (dus de manier waarop de kerk functioneert) daaraan levert het boek The God Delusion een constructieve bijdrage.

Jezus leerde zijn volgelingen niet te debatteren over het bestaan van een bovennatuurlijk wezen, maar deed hen voor hoe je in plaats van te overleven kunt gaan leven. En dat niet alleen, maar op een gemeenschappelijke manier met vriend én vijand. De enige manier waarop we de strijd tegen het extremisme kunnen winnen, is blijkbaar door geweldloos te reageren op terrorisme. Heeft de kerk vanaf de vierde eeuw niet voorgeleefd hoe je geweld inzet bij religieuze acties? Zou dat niet de reden zijn dat in de eeuwen daarna het geweld meer en meer een rol ging spelen in Europa en het Midden-Oosten?

Terug naar Dawkins. Evolutie is een van grootste ontdekkingen in de menselijke geschiedenis. En iedere keer weer raakt (een gedeelte van) de kerk in onzekerheid als rationele zekerheden lijken weg te vallen. Zelf ben ik ook aan mijn geloof gaan twijfelen en het mooie daaraan is, dat je ontdekt dat de boodschap van Jezus niet met je ratio, maar met je levenswijze is te begrijpen. Je vijand liefhebben, staat dat niet haaks op de wijze waarop de ene soort overleeft ten koste van de andere soort, vaak op gruwelijke wijze? Nu kunnen levende wezens binnen de soort zich opofferen ten bate van het overleven van de gehele soort. Maar wanneer er een wezen ten tonele verschijnt die zijn leven geeft voor het behoud van alle soorten, dan is dat merkwaardig.

Verliep het sterven van Jezus niet tegen alle evolutionaire principes in? Was zijn boodschap niet vreemd? Toont de kerkgeschiedenis niet aan hoe ontzaglijk moeilijk het is om een werkelijke volgeling te zijn van Jezus, tot op de dag van vandaag met al onze oorlogen, geldwolven en andere religieuze dieptepunten? En zou dat niet pleiten voor de geloofwaardigheid van Jezus en zijn boodschap?

De verzoeningsleer lijkt, als het om Jezus gaat, het grootste obstakel te zijn voor Dawkins. Hoe kon God nu zijn eigen zoon zo laten lijden? Was dat geen daad van sadomasochisme? Kon God onze zonden niet ook vergeven zonder het offer van Jezus? Ook hierin heeft Dawkins weer terechte kritiekpunten richting de kerk. Onze boodschap heeft geleid tot het uitsluiten van mensen, terwijl Jezus liet zien dat hij - als een herder - alle mensen zou vinden die in deze eeuw nog verloren zijn.

Wordt het misschien tijd dat de kerk het volgende kan zeggen?

"Thank you, Richard Dawkins"

De geboden van Jezus en onze manier van leven

2011-05-09T17:48:00.003+02:00

Jezus zei: geef al je geld aan de armen

Astronomische bedragen gaan er rond onder christelijke groepen voor het besteden aan gebouwen en shows. In hoeverre rijmt dit nog met het voorbeeld van de eerste gemeente die al haar geld aan de armen onder hen gaf? En in hoeverre vergaren we als christenen schatten op aarde door prachtige kerkgebouwen met dure muziekinstallaties? God zei dat hij niet in gebouwen woont van mensenhanden gemaakt. Kan iemand mij – als christen – dan uitleggen om welke reden we kerkgebouwen blijven oprichten? Kan onze aanbidding niet ook op een andere manier beleefd worden dan door kerkgebouwen die geld kosten? Kunnen we niet ook op andere plaatsen samenkomen dan alleen in gewijde gebouwen?

We kunnen zeggen dat we Jezus volgen, maar doen we dat ook? Zoveel dingen die we doen, rechtvaardigen we met “het versterken van ons geloof”, maar is geloof zonder werken niet dood? Zou het misschien daardoor komen dat we zo weinig genezingen zien? Jezus verweet zijn discipelen toch een gebrek aan geloof? Zijn wij niet hetzelfde? Heeft ons geloof wel betekenis voor de wereld als we niet helemaal doen wat Jezus zegt? Zijn we dan volgelingen van Jezus of gewoon “religieuzen” zoals je er zoveel van hebt?

Jezus zei: heb je vijand lief

Op tv hoor ik christenen zeggen dat we de strijd moeten aangaan tegen het terrorisme. Zijn de terroristen niet ook gewoon mensen met een levensgeschiedenis? Mogen we geweld rechtvaardigen? Op welke manier moeten we dan onze vijanden liefhebben? Kwam Jezus niet een nieuw gebod brengen: heb lief? Is de Wet niet vervuld? Stuurt God vandaag de dag nog steeds engelen rond om zijn volk in een oorlog te voeren? Zou dat zijn wat Jezus zou doen?

Wat betekent ons christelijk geloof eigenlijk? Was het niet de revolutionaire boodschap van Jezus? In hoeverre hebben we die beperkt met preken waarin ons hemel en hel worden voorgehouden? Hebben we als christenen niet een totaal verwrongen beeld van het geloof neergezet? Is ons beeld van God wel het beeld van Jezus? Was Jezus niet de afspiegeling van hoe God is? Wat hebben we daarvan geleerd en in de praktijk gebracht? Wordt het niet tijd voor iets nieuws? Niet in de zin van “nieuw”, maar in de zin van: “het roer om”?

En zo kan men wel blijven en blijven doorgaan. Alle geboden van Jezus zou je kunnen opsommen en evalueren in hoeverre we als christenen ons daaraan houden. We doen ons best en God veroordeelt ons ook niet, maar verlangen we er niet allemaal naar Jezus beter te leren kennen? Het lukt mij niet in mijn eentje. Ik heb anderen nodig die een voorbeeld voor mij kunnen zijn. Waar zijn de voorbeelden in het volgen van Jezus?

Spreekbeurten

2011-01-23T13:13:00.004+01:00

Om verder te praten naar aanleiding van deze weblog, kunt u mij ook uitnodigen voor een spreekbeurt. Laat het me even weten door te replyen onder dit bericht met een e-mailadres waarop u bereikbaar bent. Zo gauw uw bericht binnen is, neem ik contact op voor een afspraak in uw kerk of gemeente.

Mailen is ook mogelijk: j.p.kok@vodafone.nl

Buurtbrunch Floriande

2010-09-26T20:26:00.001+02:00

De eerste buurtbrunch (die bij ons thuis gehouden werd) ontving positieve reacties van de gegadigden. Verschillende mensen waren gekomen, vrienden, bekenden, kennissen. We waren met zeven volwassenen en zeven kinderen.

Samen eten, gezellig praten, maar ook een gesprek over hemel en aarde. En dat alles in een vrijblijvende sfeer.

We hebben met elkaar gebrainstormd hoe de kerk relevant kan worden voor mensen in onze wijk. Er ontstond een gesprek over spiritualiteit. Waarom gaan mensen niet naar de kerk? In de praktijk blijkt het niet zo makkelijk te zijn aan te sluiten bij de religieuze ervaring van de hedendaagse mens. Daarnaast hebben we stil gestaan bij spirituele ervaringen. Spiritualiteit is iets persoonlijks, maar hoe maak je het gemeenschappelijk? De kerk kan meer nadenken over wat de buitenkerkelijke wil, opperde een deelnemer. Vraaggericht werken in plaats van aanbodgericht. Een bekend fenomeen in de zorg en bij welzijnsorganisaties: we kunnen zo hard voor mensen lopen (met allerlei goede bedoelingen), maar waar zit iemand nu werkelijk op te wachten? Dat blijkt nogal eens te verschillen met onze eigen invulling en idee van hoe kerk zijn bedoeld is. Dat moeten we achter ons laten, zelfs ik: een controversiële en open denker. Ik merkte dat zelfs ik een visie heb op hoe kerk moet zijn en dat dit zelfs in de weg kan staan voor het samen optrekken met andere mensen.

Buurtbrunch met een korte overdenking en een vrijblijvend gesprek over spiritualiteit. Er is behoefte bij mensen aan contact en aan spiritualiteit. Als die twee een combinatie kunnen vormen, dan is dat voor mijn gevoel een enerverend proces. Waarom staat God zoveel lijden toe? Dat is een vraag die veel losmaakt en tot verrassende reacties leidt. Het is een vraag die ieder mens kan bezighouden. Die vraag openbreken in een groep geeft een bepaalde dynamiek en herkenbaarheid.

Mensen waren na afloop nogal enthousiast over de bijeenkomst. Zelf vond ik het samen eten en de ongedwongen sfeer aangenaam en iets wat tot meer uitnodigt.

Is religie iets voor mij?

2010-07-31T19:55:00.005+02:00

Als je de liefde begrijpt, leer je God kennen. Ik zoek niet naar religie, maar naar betekenis in mijn leven. Het zoeken naar betekenis is ons ingegeven. Gods afdruk is in ons hart achter gelaten: we zijn op zoek naar betekenis. Als het leven door materieel toeval ontstaan was, waren we dan op zoek naar betekenis? Het leren kennen van de liefde heeft een leven lang nodig, dus kun je God nog niet in zijn volledigheid leren kennen. Antwoorden op vragen vind je niet binnen een collegezaal, maar door levenservaringen.

Toen God de wereld maakte, wist hij dat lijden deel zou worden van zijn bestaan. Door een materiële wereld te creëren moest hij zich als het ware terugtrekken om die wereld een vrije loop te laten gaan. Hij wist dat daardoor dingen ‘fout’ konden gaan, maar het was de enige manier om een vrije wereld te scheppen. Door de corruptie van de vrije wil wist hij dat hij kwetsbaar zou worden voor ons verdriet. Met pijn in het hart zou hij toezien hoe willoze slachtoffers ten prooi vallen aan corrupte mensen en hoe de harmonieuze aarde ontwricht zou raken door milieuverontreiniging.

Dit kon hij alleen toestaan als hij zou weten dat zijn liefde op een dag de wonden en het verdriet zou kunnen overstijgen. En dat wist hij. Zijn liefde zou de wonden in een mensenhart doen vergeten. Op die zekerheid bouwde hij de wereld.

Pas als ik de liefde ten volle heb begrepen, zal ik God kennen en iets begrijpen van wie hij is. Als je de liefde begrijpt, krijgt alles betekenis. Dit klinkt simpeler dan het is. Ik heb het nodig mijn hart te openen voor de ander om zo tot genezing van mijn wonden te komen. Daarom staat God het lijden misschien ook toe: zodat wij in onze menselijke kwetsbaarheid het hart openen om verbonden te raken met de mensen die we vertrouwen. Daarom leer je God niet kennen door middel van theoretische kennis, maar veel meer door de ervaring van verbondenheid. Hetzelfde geldt voor liefde.

Dat is waar Jezus voor leefde. Het blijkt vaak moeilijker te zijn je hart te openen, dan allerlei bittere redeneringen op God af te vuren. In het openen van mijn hart en mij te verbinden met de ander, vind ik genezing voor mijn wonden. Liefde smelt het hart van zelfs de meest verbitterde cynicus. De machtigen van de aarde schreeuwen dat ze God niet nodig hebben. Ze hebben immers kennis, rijkdom en alles wat ze willen. Daarom ging Jezus ook niet naar hen op zoek, maar naar de kwetsbare mens die te kampen heeft met ziekte en armoede in zijn leven.

Waar is God als ik om me heen onrecht zie zegevieren?
Waar is God als de pijn in mijn hart blijft aanhouden?

Mensen die lijden, staan vaak veel meer open voor geloof dan mensen die het lijden van een afstandje bekijken. Hoe kan dat? Is dit niet het mysterie van ellende? Wanneer argumenten die Gods aanwezigheid in deze wereld bevragen, veranderen in gebeden, dan blijkt God ze te beantwoorden. Dit is iets persoonlijks. Maar het is duidelijk dat hij zich niet voor het karretje laat spannen van iemand die het lijden op een afstandje bekijkt. Je moet er midden in komen. Daarom zeggen we ook van iemand die niet weet waar het om draait in het leven: hij heeft niets meegemaakt. Door ellende heen leer je liefde kennen en raakt je jacht naar hebzucht steeds meer op de achtergrond.

Als God bestaat, dan is hij toch nergens anders in geïnteresseerd dan alleen in naastenliefde?

Ik zoek geen religie, maar verbondenheid. Waarom zou ik mijn leven geven aan menselijk verzonnen sprookjes? God is toch veel groter dan wij kunnen begrijpen? Te zeggen dat je God niet volledig kent, is mijns inziens veel realistischer dan te zeggen dat je precies weet wie hij is. Kan ons verstand hem bevatten? Dat is namelijk wat religie suggereert: het is een menselijke poging tot God te naderen. Terwijl liefde een Goddelijke poging is tot ons te naderen.

Daarom herken ik ook van Jezus dat hij van God kwam. Hij leerde de achterliggende betekenis van moraal. En hij zette mensen vrij van het juk van menselijk opgelegde religie. Omdat God religie nooit gewild heeft. Religie is iets menselijks. Jezus gaf onderwijs over het samenleven van mensen. Lees maar eens wat hij zei. Daaraan herken ik dat hij van God gezonden is: om wie hij is en wat hij zegt. Mensen hebben geen behoefte aan religie, maar om te leren hoe ze met de ander kunnen samenleven en op die manier te ontdekken waar het om draait in het leven: liefde.

God staat lijden toe, omdat hij weet dat op een dag zijn liefde alle wonden zal genezen die in het leven ontstaan zijn. Er is mijns inziens geen andere verklaring voor het ontstaan van leven dan in de schepping door een intelligent Opperwezen. Het ontstaan van soorten en variaties kan door natuurlijke processen zijn geweest, maar het ontstaan van leven niet. Juist door naar mensen om te zien, zul je iets van God zien en hem beter begrijpen, niet door op afstandelijke wijze het leed te bekijken. Dat is iets waar wij mee vertrouwd zijn geraakt: op tv de ellende in de wereld de revue te laten passeren zonder dat je er echt door in beweging komt.

Dit laatste vormt ook één van de oorzaken van de hedendaagse beschouwingen tegen geloof. Door al het cynische afgeven raakt het hart van de hedendaagse mens meer en meer gesloten voor een bovennatuurlijke ervaring. Het gevaar van religie aan de andere kant is dat we steeds meer geïnteresseerd raken in rituelen die met God te maken lijken te hebben en minder met waar het eenvoudigweg allemaal om draait: liefde voor elkaar. Ook religie vormt daarmee één van de grootste obstakels voor de mens te begrijpen waar het bij God om draait.

Belbidden met Wes en Yo

2010-07-02T18:10:00.001+02:00

Het is wel duidelijk dat Wesley Sneijder een bijzondere zegen voor het Nederlands Elftal is. Dat komt vast door zijn bekering en het dagelijkse belbidden met Yolanthe. Maar waar hebben Wesley en Yolanthe het samen over wanneer ze met elkaar bellen?

(a) Ze verzinnen namen voor de aanstaande kinderschare, Yolanthe wil immers in 2011 aan de dikke buik.
(b) Ze nemen samen de laatste roddels door, Wesley moet al die onzin immers even afreageren.
(c) Ze geilen samen gewoon een beetje, dat komt de voetbalkwaliteiten van Wesley ten goede.
(d) Ze bidden samen rozenkransgebedjes, dat is een goed katholiek gebruik.

Sinds vorige week weten we dat alle antwoorden goed zijn, en antwoord (d) is het meest opvallende. Het dagelijks bidden met Yolanthe kost natuurlijk wel wat, maar Wesley kan de gebedsbundel van zo’n 1500 minuten per maand met gemak betalen. Editie NL vroeg de rooms-katholieke pastor Roderick Vonhögen op 22 juni wat hij van ‘gebedsbellen’ vindt. De superhippe Roderick vindt het helemaal fantastisch dat Wesley en Yolanthe samen telefoonbidden. In beeld sms’te Roderick onze Sneijder meteen maar even dat hij hem altijd kon bellen als hij daar behoefte aan heeft.

Evangeliseren doet de katholieke Wesley trouwens ook. Hij heeft de hele voetbalploeg al aan een zogenaamd Power Balance-bandje gekregen. Helemaal goed voor rust en balans enzo, het werkt echt! 30 dollar kosten ze, en je kunt ze op internet bestellen. Wesley pakt het slim aan; stap twee is natuurlijk een rozenkrans om de nek. Voor we het weten klinkt uit de kleedkamer van ons elftal het geprevel van weesgegroetjes en onzevaders. Pastor Roderick helpt ons wel meteen uit de droom. Bidden zal niet helpen bij het winnen van het WK, verzekert hij de ploeg van Editie NL. De tegenstander kan ook vroom aan het bidden zijn, en sowieso weet niemand voor welke ploeg God is.

Bron: www.goedgelovig.nl

Terug in de kerk…?

2010-06-27T19:17:00.005+02:00

Vandaag ben ik sinds lange tijd weer in een kerkdienst geweest. Ik word er verdrietig van, want ik vraag me af wat het met het volgen van Jezus te maken heeft.

Jezus zegt: bid niet met omhaal van woorden, geef je geld aan de armen, genees de zieken, laat je geen leiders noemen enzovoorts. Wat zag ik tijdens de kerkdienst? Er werd een enorm langdradig gebed uitgesproken. Er worden bakken met geld gespendeerd aan materiële dingen. Men lijkt geen handen en voeten te weten geven aan het brengen van genezing. De hele kerkdienst wordt van a tot z uitgedacht door het ‘brein’ achter de kerk die men zonder blikken of blozen de ‘leider’ noemt.

Hoe leer ik nu een volgeling van Jezus te zijn in een kerk die het tegenovergestelde doet van wat hij geleerd heeft?

Ik ervaar zo’n kloof tussen de maatschappij en het kerkleven. Christenen wanen zichzelf in een soort sprookjeswereld op eigen terrein. Men weet niet beter. Nederlanders zijn zo vormelijk. Men moet een kerk hebben die voldoet aan de zondagse verplichting, de liturgie, zang, preek en ga zo maar door. Alles moet in het menu passen van wat we al eeuwenlang gewend zijn. Het zit zo diep in ons systeem gebakken dat we niet beter weten. Geven we wel om elkaar? Want ik zit zonder kerk, maar wie komt er op mij af om kerk te zijn met de onkerkelijke?

Binnen die kerk zie je dan dat mensen op zoek zijn naar ‘vrijheid’ van ouderwetse traditie. Ten diepste weet men heus wel dat het zo niet bedoeld is, dat vormelijke. Dat vindt men dan een ‘kick’: eventjes jezelf vrijmaken van ongeschreven regels. Even die handen in de lucht, even iets meer zwingen dan we gewend zijn, even een ondeugend grapje in de preek, iets meer dit, iets meer dat. Het lijkt wel of kerkmensen kicken op ‘even los gaan’. Ik zie het als een vorm van zoeken naar vrijheid binnen de traditie in plaats van helemaal die traditie achter je laten.

Ik vraag me af of mensen wel weten dat kerk zijn helemaal niet op deze manier hoeft: een zondagse verplichting van liedjes zingen en preken luisteren. Mensen zitten weet ik hoe lang niet te luisteren naar een preek alsof ze nog moeten leren hoe het christelijke geloof bedoeld is! Waar zie ik de christenen door de week om me heen?

Boek: ‘Jezus van Nazaret’

2010-06-19T18:52:00.003+02:00

Een spannend boek (september 2008) schreef Paul Verhoeven over de persoon van Jezus. Nog spannender het idee dat hij suggereert er een film van te kunnen maken. Het is me niet helemaal duidelijk welk belang dat gespeeld heeft bij het schrijven van dit boek. Door zijn onafhankelijke manier van kijken werd mijn belangstelling gewekt: wat zou een puur materiële manier van kijken naar de historische persoon van Jezus opleveren?

Kern van het boek was dat Jezus het koninkrijk van God verwachtte, maar volgens Verhoeven gedesillusioneerd raakte en op het einde geweld gebruikte om het koninkrijk alsnog te vestigen. Ik vind dit volkomen haaks staan op tekstgedeelten waar Jezus het tegenovergestelde leert. Verhoeven baseert zijn visie ondermeer op de uitspraak “mantels te verkopen en zwaarden aan te schaffen”. Dit was inderdaad een opmerkelijke uitspraak van Jezus, maar is daarmee gezegd dat hij opeens een politieke revolutionair werd of is er wellicht een andere verklaring hiervoor mogelijk?

Verhoeven suggereert dat de vroege christelijke kerk het verhaal van Jezus gemythologiseerd heeft en er daardoor het soort christendom ontstaan is zoals wij kennen. Dan is mijn vraag: waarom zouden de apostelen er zelfs hun leven voor over hebben gehad als ze wisten dat het allemaal verzinsels waren waarvan ze hun getuigenis aflegden? En waarom zou de historische beschrijving van Jezus wel waar zijn (zoals Verhoeven beweert) en de boodschap van de evangelisten niet? Welk belang hadden de apostelen ermee een religieuze mythe te creëren rondom de persoon van Jezus terwijl dat voor die tijd zoveel gevaren kende?

Verhoeven denkt dat er gebieden in de hersenen zijn die stoffen kunnen afscheiden om een genezingsproces te bewerkstelligen. Door het geloof van Jezus in het koninkrijk kwamen deze stoffen vrij bij de mensen voor wie hij bad. Een merkwaardige benadering, maar deze hoeft niet haaks te staan op de christelijke. Hij gelooft in ieder geval dat mensen echt door Jezus werden genezen.

Wat interessant is, is dat Verhoeven een typische uitdrukkingswijze identificeert bij Jezus. Hij probeert het karakter van Jezus te begrijpen en hem te herkennen in zijn uitspraken. Dit gebruikt hij om de authenticiteit van teksten vast te stellen. Verhoeven ziet namelijk allerlei verzinsels in de evangeliën gesponnen om een mystiek verhaal te creëren rond de persoon van Christus. Wanneer Jezus bijvoorbeeld na zijn opstanding aan de discipelen verschijnt, dan vindt Verhoeven zijn uitspraken niet in vergelijking staan met zijn eerdere intelligente optreden. Ik denk daarentegen dat Jezus nog veel menselijker was dan zelfs Verhoeven ons wil laten inzien.

Hij verdenkt de evangelisten ervan de christelijke versie te hebben verzonnen waarbij ze allerlei Oudtestamentische verhalen en voorzeggingen in het verhaal probeerden te leggen om zo de geloofwaardigheid bij zichzelf en hun (Joodse) publiek te winnen. Verhoeven beweert dat Jezus tijdens zijn kruisiging door de pijn geen enkel woord kon uitbrengen. Ook daarin ziet hij de verhalen van de evangelisten als christelijke ‘spin’. Maar nogmaals, waarom zouden ze als ze daarmee hun leven op het spel zetten? Daar was toch zeker sprake van in die tijd? Waarom zouden de evangelisten ons wel alle kwetsbare details hebben verteld, maar tegelijkertijd een christelijke mythologie verzonnen hebben?

Wat Verhoeven als authentiek identificeert in het leven van Jezus:
- Jezus koos de twaalf inderdaad zelf uit tijdens zijn aardse leven
- De gelijkenissen zijn door Jezus verteld
- Jezus streefde een vernieuwing van de Joodse ethiek na
- Mensen werden genezen op het gebed van Jezus

Soms vind ik dat Verhoeven tot een goede reconstructie komt. Zoals in het verhaal over de gevangenneming en de volgelingen die wel of niet bij Jezus waren. Waarschijnlijk werd Jezus tezamen met mannen gekruisigd die hem met geweld probeerden te verdedigden. Dat lijkt me aannemelijk en ik vind dat Verhoeven dat overtuigend kan brengen. Blijft de vraag overeind: waarom riep Jezus zijn discipelen op zwaarden aan te schaffen?

Waarom Jezus geen leven onder de Wet leerde

2010-05-01T10:30:00.004+02:00

Hierbij deel 2 uit de serie waarom de geboden van Jezus niet zwaar zijn. De vorige keer toonde ik aan dat Jezus niet over lust sprak in de Bergrede noch een ‘zwaardere Wet’ wilde introduceren door middel van zijn geboden. Nu wil ik aantonen dat Jezus het niet bedoeld heeft voor zijn volgelingen om onder de Wet te leven.

Paulus beweert tegenover Timoteüs dat elke schrifttekst geïnspireerd is door God. Mogen wij met Paulus van mening verschillen? Paulus geeft hier zelf aanleiding toe wanneer hij onderscheid maakt tussen zijn eigen geboden en de geboden van de Heer. Vond Jezus ook dat elke schrifttekst geïnspireerd was door God? Zag Jezus bijvoorbeeld de stenigingen en het verbod op onrein voedsel als Woord van God? Jezus verklaarde immers alle spijzen rein (Marcus 7:19) terwijl het Oude Testament stelde dat God bepaalde dieren als onrein zag. Gods Woord is onveranderlijk, dus moeten we dan Jezus of Mozes als Gods Woord beschouwen? Het antwoord is duidelijk: Jezus is het Woord van God. Jezus is geen boek met dode letters, maar een levende persoon!

Jezus lijkt in Matteüs 5:17-19 te zeggen dat het hele Oude Testament geïnspireerd is door God.

“Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen. Ik verzeker jullie: zolang de hemel en de aarde bestaan, blijft elke jota, elke tittel in de wet van kracht, totdat alles gebeurd zal zijn. Wie dus ook maar een van de kleinste van deze geboden afschaft en aan anderen leert datzelfde te doen, zal als de kleinste worden beschouwd in het koninkrijk van de hemel. Maar wie ze onderhoudt en dat aan anderen leert, zal in het koninkrijk van de hemel in hoog aanzien staan.“

Let op het woordje “totdat”. Jezus zegt eerst dat hij ze tot vervulling zal brengen en daarna noemt hij een tijdslimiet aan het van kracht zijn van gedeelten uit het Oude Testament. We weten dat het Oude Testament op Jezus wees. Het Nieuwe Testament behandelt dit uitputtend en wanneer Jezus na zijn dood aan de discipelen verschijnt, neemt hij de tijd hen hierin te onderwijzen. Hij laat hen zien hoe de Schriften door zijn dood vervuld werden. De geest van de Tenach wees op hem.

Achteraf gezien is de Wet dus circa 1500 jaar van kracht geweest voor het volk Israël totdat Jezus het vervulde. Als de Wet nog van kracht zou zijn, dan zouden wij bijvoorbeeld mensen moeten stenigen die de rustdag niet in acht nemen, want dat zegt het Oude Testament! Jezus verklaart echter dat de uitvoering van steniging moreel gezien onmogelijk is, omdat immers niemand zonder zonde is. De Wet werd ingesteld om de zonde te laten zien. Jezus kwam om de zonde weg te nemen. De Wet werd niet ingesteld om de mensen een vervelend leven te geven, maar om voor die tijd een gezonde en veilige samenleving te garanderen. Of elke straf geïnspireerd was door God, is nog maar de vraag, laat staan of deze ten uitvoer gebracht konden worden door immorele mensen!

Wat Jezus in de Bergrede dus eigenlijk zegt, is dat het van kracht zijn van het Oude Testament niet door afschaffing zou veranderen, zo van “laten we die wrede straffen eens afschaffen, die zijn niet meer van deze tijd”. Jezus laat zien dat door zijn dood de Wet vervuld wordt. Door de meest wrede straf aller tijden stierf de erfgenaam waarop het Testament betrekking had. Het volgen van Jezus staat dus niet haaks op het Oude Testament, maar er is een nieuw verbond doordat God als mens naar de aarde kwam. Vandaar de woorden ‘Nieuwe Testament’. Door Jezus kunnen we God leren kennen zoals hij werkelijk is. De wereld kende eerst geen vergeving van zonden, maar door Jezus hebben wij God leren kennen zoals hij echt is: vergevingsgezind en solidair met het menselijk lijden. God heeft de steniging nooit gewild, anders had Jezus de overspelige vrouw moeten stenigen. Dat deed hij niet. Ook al zijn de geboden goed, de straf op de zonde heft Jezus op door zijn vergevingsgezindheid. Mozes bracht de Wet, Jezus de genade.

Samenvattend kunnen we zeggen dat Jezus de menselijke kant van het Oude Testament bloot legde, terwijl hij de geïnspireerde teksten vervulde door zijn lijden en sterven. Wanneer Paulus zegt: ‘toets de profeten’, dan lijkt dit dus ook op te gaan voor de Oudtestamentische profeten! Jezus zelf zag een menselijke en een Goddelijke kant in de Wet en de Profeten.

Waarom Jezus niet over lust spreekt in de Bergrede

2010-01-21T12:37:00.006+01:00

De Bergrede is vaak geheel ten onrechte benaderd als een zware verhandeling die de Wet nog zou overtreffen in gestrengheid. Niets is minder waar. Vandaag deel 1: Waarom Jezus niet over lust spreekt.

Maar Ik zeg u: Een ieder, die een vrouw aanziet om haar te begeren, heeft in zijn hart reeds echtbreuk met haar gepleegd.
Matteüs 5:28

Het is vrij eenvoudig te achterhalen waarom Jezus in deze tekst niet over lust spreekt. Ten eerste gebruikt Jezus het woord ‘begeren’ ook in andere contexten en daar heeft het niets met lust te maken. Voorbeeld: de gelijkenis van de verloren zoon. Wanneer de zoon weg is van huis en berooid bij de varkens zit, begeert hij te eten wat zij te eten krijgen: aardappelschillen. Begeren spreekt dus over ‘iets willen hebben’. Uiteraard kan er bij begeerte ook sprake zijn van ‘lust’, maar het is niet hetzelfde. Jezus spreekt in Matteus 5 over mannen die een vrouw voor zichzelf willen hebben die reeds met een ander getrouwd is. Het gaat niet over lustgevoelens, maar over hebzucht.

Ten tweede is de consequentie die Jezus verbindt aan het begerig kijken volkomen absurd als je dit zou benaderen met de betekenis ‘lust’. Dat zou betekenen dat een groot gedeelte van de mannen die naar Jezus luisterden ter plekke hun handen moesten afhakken en hun ogen uitrukken. Dat is uiteraard niet wat Jezus bedoelde. Hij bedoelde dat wanneer je jezelf niet kunt beheersen om overspel te plegen terwijl jij of de ander getrouwd is, dat je dan nog beter je hand kunt afhakken, dan dat je het (huwelijks)leven van een ander verwoest. Zonde verwoest levens van andere mensen. Hij bedoelt dat we dit idee moeten haten als ons eigen leven.

Een ander heel eenvoudig argument is dat vrouwen – net zoals mannen – ook lustgevoelens kennen. Waarom zou het gebod dan niet tot vrouwen gericht zijn? Immers, dan had Jezus moeten zeggen: wanneer een man begerig kijkt naar een vrouw en een vrouw begerig naar een man, dan… Het gaat in deze tekst echter niet om lust, maar om een maatschappelijk probleem dat in die tijd speelde, namelijk: mannen bepaalden met wie ze het bed deelden en daardoor keken zij gerust met begerige ogen naar andere vrouwen. Jezus bedoelde dat de verhoudingen tussen man en vrouw krom waren. Op andere plaatsen richt hij zich direct tot vrouwen, dus deze tekst is duidelijk op mannen gericht.

Wanneer je het woord begeren per definitie als 'lust' benadert, dan krijg je bovendien een scheef beeld van het geloof. Dit was in de tijd van Jezus niet aan de orde, omdat zijn publiek precies begreep waar hij het over had. De leer van Jezus zet dus helemaal niet het beeld neer dat je geen gevoelens mag hebben. Daarmee wordt de Bergrede van zijn betekenis beroofd. En niet alleen in deze tekst, maar ook in andere teksten zoals de zinnen die handelen over de Wet en de Profeten.

Naast de rationele argumenten die tegen overspel pleiten, laat Jezus zien dat je je hart moet beschermen tegen begeerte. Dat is dus niet seksueel gevoel, maar obsessieve hebzucht. Uit je hart komen de oorsprongen van het leven, schreef koning Salomo in het Oude Testament (in het boek Spreuken).

Het probleem is dat, als je het woord begeren met 'lust' vervangt, je de woorden van Jezus in het absurde trekt. De Bergrede wordt dan een verhandeling van: "daar kunnen we toch niet aan voldoen". De geboden van Jezus worden dan gezien als een overtuiging van onze zondige staat. Daar geloof ik niets van. Jezus gaf ons geen opdrachten die onmogelijk zijn uit te voeren. Daarmee maken we hem belachelijk en heeft de Kerk een excuus om niet al zijn geboden uit te voeren. We moeten ons maar berusten in de genade, denkt men dan.

Vandaar dat ik hier toch een punt van maak. Wat vind jij?

Ik twijfel aan het atheïsme

2009-12-27T13:19:00.002+01:00

De theorie van de oerknal lijkt een andere chronologisch ontstaan van de hemel en de aarde te suggereren dan het Bijbelse scheppingsverhaal voorstelt. De evolutieleer lijkt te impliceren dat het Bijbelse scheppingsverhaal onbetrouwbaar is vanwege de tijdsindicatie en de manier waarop soorten zich hebben ontwikkeld. De wetenschappelijke aanname over het ontstaan van het heelal lijkt bovendien in geen enkele religie terug te komen. Dit geeft een unheimisch gevoel bij de hedendaagse mens. Wat is de betrouwbaarheid van welke religie dan ook? Veel mensen geloven wel in een hogere macht, maar opvallend is hoe velen zich afkeren van religieuze overtuigingen, simpelweg omdat de wetenschap zoveel hiaten laat zien binnen religieuze overtuigingen met betrekking tot het ontstaan van de wereld en het mechanisme in de natuurlijke wereld.

Daarnaast leeft er een sterke opvatting dat religies door de eeuwen heen veel ellende hebben gebracht zoals in het voeren van oorlogen. Het is niet zo gek dat de hedendaagse mens primitieve religie massaal verwerpt. Toch zie je bij een grote groep mensen nog steeds interesse ten aanzien van spiritualiteit en het bovennatuurlijke. Want, ook al komen veel religies absurd over in het licht van hedendaagse wetenschap, toch kan het er bij velen niet in dat er ‘niets’ zou zijn tussen hemel en aarde. Naast de antwoorden voeden de grote onbeantwoorde wetenschappelijke vragen juist óók de nieuwsgierigheid ten aanzien van het bestaan van spiritualiteit. De beroemde atheïst Richard Dawkins geeft daarbij opgeteld toe dat er een soort van intelligent ontwerp zichtbaar lijkt te zijn in het leven op aarde. Het lijkt in zijn beleving echter onmogelijk om spiritualiteit en wetenschap te integreren. Het lijkt wel of zowel atheïsme als religie even waanzinnig overkomen.

Het christelijke geloof wordt op steeds grotere schaal belachelijk gemaakt binnen de westerse samenleving. Het lijkt algemeen geaccepteerd te zijn dat je een ander mag beledigen in zijn religieuze overtuigingen. De angst die veel religieuze mensen voor God lijken te hebben, roept over het algemeen veel weerzin op. De plichtmatigheid in religieuze handelingen stoot mensen af. Er lijkt een soort ideeënwereld te leven die zegt: als er een God is, dan heeft het niets met angst of plichtmatigheid te maken. Wat overblijft, is een maatschappij waarbij een menselijke samenleving gebaseerd op respect wordt nagestreefd. En dat is ook precies de strekking van het Bijbelse verhaal: liefde voor je medemens. De vraag die resteert, is: wat is daarbij de relevantie van het geloof? Is de suggestie dat de wereld zonder religie beter af is, een juiste? Of moeten we de verworvenheden van onze beschaving voor een groot gedeelte ook toeschrijven aan de positieve invloed van het geloof?

Hoe belangrijk is het om God te kennen? Hebben we dat wel nodig? Verandert het mij als ik weet dat God mij liefheeft? Wordt mijn leven er beter op door het samen met God door te brengen?

• Geeft het kennen van God een vervulling in het leven?
• Geeft de Bijbel antwoorden op maatschappelijke problemen die onmisbaar zijn?
• Kunnen geloofsregels immoraliteit voorkomen of verminderen?
• Is onze rechtspraak te soft of zijn Bijbelse leefregels te streng?
• Tolereren wij te veel of tolereert de Bijbel te weinig?
• Wordt de Bijbelse rechtspraak gepromoot voor een wereld van vandaag?
• Wat hebben we aan het geloof te danken en wat niet?
• Hoe kun je een atheïst zijn als je om je heen ziet dat mensen dood gaan?
• Twijfel je als atheïst wel eens aan je atheïstische overtuigingen?

Waarom zou je kiezen voor een deprimerende levensovertuiging als je niet eens bewijzen hebt voor je atheïstische hypothesen over het ontstaan van leven? Ik kan niet geloven dat heel veel mensen atheïst zijn; het is de meest deprimerende levensinstelling die ik ken. Het idee dat er niets anders zou zijn dan alleen de materiële wereld… Wat geeft dat nu nog voor een zin aan het leven voor mensen die een dierbare hebben verloren of huis en haard kwijt zijn? Heel veel mensen geloven dat – ondanks de evolutieleer – er meer moet zijn tussen hemel en aarde. Het idee dat God er is, is niet heel erg onwaarschijnlijk.

Er zijn geen bewijzen voor het atheïsme. De theorieën van de oerknal en evolutie bewijzen niet dat het scheppingsverhaal vals is. Ze laten eenvoudigweg zien dat je de Bijbel met poëtische interpretatie zou moeten lezen. De Bijbel is geschreven door mensen. Aan de andere kant moeten we ons als hedendaagse mensheid ook niet verheffen en denken dat we alles weten. We zijn niet bij het begin van de wereld geweest of het ontstaan van leven op aarde, dus we kunnen enkel speculeren hoe het mogelijk gegaan zou kunnen zijn. Onze theorieën, hoe vernuftig ook, zijn menselijke pogingen om immens grote dingen te verklaren. Ik bedoel dit: misschien is de wereld in zes dagen geschapen, ook al wijzen onze hedendaagse technieken op iets anders. We weten het gewoon niet. Wat we wel weten, is dat niets uit niets kan ontstaan.

De Bijbel is geen wetenschappelijk boek en het is ook niet geschreven door God. De wetgeving in het Oude Testament lijkt heel streng en onmenselijk, maar je moet je realiseren dat het volk Israel in een compleet andere tijd en in andere omstandigheden leefde dan wij nu. Ze hadden geen apotheek op iedere hoek van de woestijn, dus ze moesten zich houden aan strenge hygiëne wetten waarin God voorzag door Mozes. Die regels golden voor hen op dat moment. En de straffen waren zwaar om het volk te beschermen tegen ziektes, immoraliteit en het uiteindelijke uitsterven van het volk. De Bijbel laat ook zien dat veel van die wetten nu niet meer gelden. We zullen dus rekening moeten houden met de omstandigheden van die tijd en de gevaren waarmee het volk werd geconfronteerd.

De armoede in de wereld moeten we gezamenlijk oplossen. Hoe kunnen mensen zich nog blijven verrijken als ze zien hoe kinderen doodgaan van de honger? Hoe kunnen we de prostitutie nog legitimeren als we zien hoe meisjes worden geronseld door loverboys? Hoe kunnen we blijven spotten met het christelijke geloof als we niet eens het atheïsme kunnen bewijzen? Hoe kunnen we nog doorleven in ons oude leven als we om ons heen zien hoe mensen gekweld worden door verdriet? De boodschap van de Bijbel is dat we iets doen aan de ellende van de wereld. God stelt ons verantwoordelijk. Wij hebben de middelen in handen om iets te doen aan de ellende in de wereld, maar dan moeten we ons wel eenparig voegen in de aanwijzingen die daarvoor gelden. We kunnen niet maar doorgaan het atheïsme te promoten en te schoppen tegen het christelijke geloof terwijl er op hetzelfde moment mensen doodgaan van de honger. Wij worden opgeroepen ons leven op te offeren voor een hoger doel: het welzijn van de mensheid. Door Jezus te volgen draag je daar je steentje aan bij. Jezus heeft alle richtlijnen gegeven om er een betere wereld van te maken. Het atheïsme heeft die niet te bieden. En voor al je vragen over de Bijbel kun je ook theologische werken raadplegen die heel veel antwoorden te bieden hebben. Maar zet jezelf niet vast in het schoppen tegen de christelijke beschaving als je niets beters te bieden hebt.

Wereldreis impressies

2009-12-20T00:15:00.001+01:00

Vorig jaar was ik met mijn gezin in Canada. We reisden vlak voor Kerst naar Toronto. Daarna logeerden we bij familie dichtbij de Niagarawatervallen. De watervallen behoren tot de grootste en bekendste watervallen ter wereld. De waterval bestaat uit drie delen: de Horseshoe Falls, de American Falls en de Bridal Veil Falls. Op bovenstaande foto die we maakten, zie je de Horseshoe Falls. Ze liggen op de grens tussen de Verenigde Staten en Canada tussen de gelijknamige steden Niagara Falls in de Amerikaanse staat New York en Niagara Falls in de Canadese provincie Ontario.

Bestaat God?

2009-12-18T10:49:00.003+01:00

Een voorbeeld zijn in (woord en) daad

2009-12-10T14:17:00.003+01:00

Als je zegt dat je naar de kerk gaat, liedjes zingt, moeite hebt met heidense kerstvieringen en je kinderen naar een christelijke school stuurt, dan ben je daar niet meteen een voorbeeld in voor je ongelovige medemens. Sterker nog, je kunt je afvragen in hoeverre je een voorbeeld bént. Als je zegt dat je actief bent in buurtopbouwwerk als vrijwilliger, werkzaam in de maatschappelijke opvang en pleegkinderen thuis hebt, dan wordt het een ander verhaal. Misschien moeten we als christenen wat minder tijd en energie geven aan het ene en wat meer aan het andere. Sterker nog, misschien moeten we wel wat minder plichtmatig zijn en te koop lopen met ons geloof en wat meer sociaal betrokken worden. Zodat mensen ook zien dat we veranderd zijn. We kunnen daar heel mooie songs over schrijven, maar wat merkt de wereld daar van?

Een probleem is dat we hulpverlening en opvang hebben geformaliseerd. We wanen ons in een wereld waar alles geregeld wordt en de zwakke mensen ook wel terecht zullen komen. Ze zijn immers zelf verantwoordelijk. Dit is niet de Bijbelse boodschap. Natuurlijk zitten er elementen in die waar zijn, maar de redenering in zijn geheel klopt niet. Ik denk dat dit een groot probleem is in onze westerse consumptiesamenleving waarin zorg en hulp zijn gebureaucratiseerd. Kerken moeten zich dat aantrekken, vind ik. En daarom veranderen: minder plichtmatig zijn in vormen en leden meer stimuleren maatschappelijk actief te worden. Dit kan prima door huisgroepen en wijkgemeentes worden vorm gegeven. We moeten stoppen met praten en starten met in de praktijk brengen van wat we geloven. We moeten ons niet laten verleiden in een debat waar religie breed wordt uitgemeten en onze energie zoveel daarin steken dat we bijna vergeten iets te doen met ons geloof.

Misschien moeten we ook wat bescheidener worden als christenen; uiteindelijk heeft niemand ooit God gezien. We kunnen wel in hem geloven, maar we hebben hem nooit gezien. Het feit dat wij daar zeker over zijn, daar hoeven we niet onze medemens op te veroordelen of pronken met ons geloofssysteem. We moeten juist in de praktijk brengen wat Gods wil is: omzien naar de zwakke en liefde tonen, dat is iets wat iedereen kan en waarin we een voorbeeld kunnen zijn. Als Gods liefde in ons gewerkt heeft, dan kunnen we daar ook een heel sterk getuigenis dragen dat schijnt als een lichtbaken in de wereld. Niet alleen door instituten, ook door individuele gelovigen en plaatselijke gemeenschappen die mensen interkerkelijk met elkaar aangaan om hun leefbuurt te verbeteren. Wanneer daarin ook nog de opbrengst van kerkverkoop besteed wordt aan de armen, dan zijn de gevolgen niet meer te overzien…

Wereldreis impressies

2009-12-01T01:46:00.000+01:00

Het is alweer december. Krijgen we een witte Kerst? De foto boven maakten we vorig jaar zomaar op een weggetje in Quebec, Canada. Pakken met sneeuw lagen er in de straten. We waren met de auto onderweg om met “snowshoes” de bergen in te gaan voor een flinke wandeling. Er lag een dik pak sneeuw wat menigmaal voor een fraai uitzicht zorgde. Het was zo rustig in het landschap met al dat mooie weer en alles ook lekker wit van de sneeuw, dat het net een sprookje leek. Aansluitend aan de wandeling hebben we op een flinke berg “tobagganing” beoefend, met andere woorden: “sleetje rijden van de berg af”… Al met al was het relaxed er even een dagje met zijn vieren uit te zijn na alle community roering.

Wereldreis impressies

2009-11-28T01:08:00.001+01:00

Op 28 november vorig jaar reisden we met de trein van New York City richting het Franstalige Quebec in Canada. Mijn neef kwam ons van de trein halen met zijn "zendingsauto" (een oud brik). Hij werkt bij de internationale organisatie Jeugd met een Opdracht. De medewerkers en studenten wonen in een community bij elkaar. Op de foto boven zie je het huis waar zij met elkaar wonen en wij een maand gebivakkeerd hebben. Na twee weken waren we al aardig gewend aan “community life”. Naar de wc, naar de douche, lunch of diner, je komt werkelijk overal wel iemand tegen.

Elkaar tegenkomen is echter geen garantie voor relatie, zo ontdekten we. Klinkt misschien gek, maar je zult toch echt moeten investeren in relaties wil je ook echt “community life” willen hebben “in the real sense of the word…” Warme relaties moet je, bij wijze van spreken, warm houden. Het community life in zichzelf kan ook heel wat vergen van individuen, dat zagen we ook om ons heen; het vraagt wat van je. Om ons heen hoorden we dat andere gezinnen behoefte hadden aan een plekje voor zichzelf. We prezen ons gelukkig dat we er maar voor een beperkte tijd waren, dan kun je er nog de lol van inzien… Het helpt wel dat we ons hier actief inzetten. Zo ben ik met mijn neef naar een bejaardentehuis geweest om een klein concert te geven; hij op de saxofoon, ik op de piano, zoals te zien is op de foto onder.

Wereldreis impressies

2009-11-24T01:19:00.001+01:00

Op 24 november vorig jaar vlogen we naar New York. We vielen precies in de periode dat Thanksgiving Day gevierd wordt door de Amerikanen, zoiets als een "Dankdag voor Gewas en Arbeid". De geur van verbrande Pretzels hing in de koude straten van New York, een mierzoete doordringende aroma. We zaten in een hotel vlakbij China Town. De foto boven maakte ik op het zuidelijkste puntje van Manhattan, een kerkgebouwtje omklemd door wolkenkrabbers.

Wereldreis impressies

2009-11-22T01:10:00.001+01:00

In Londen hebben we ook de Holy Trinity Brompton kerk bezocht behorend bij de Anglicaanse Kerk. Toen we uitstapten bij de bushalte, zagen we een groot bord staan van HTB, dus we dachten: dit moet het zijn. We gingen naar binnen en namen een plekje in de kerk. Op een gegeven moment bekroop ons een gevoel toch echt in een andere kerk te zijn! Dit was een Katholieke Kerk. Hoe kan dat nu? We hadden toch duidelijk de borden van HTB gezien naast de kerk? En op het gebouw van de kerk was een bord van de Alpha Cursus bevestigd, dus we dachten: dit kan niet missen.

Eenmaal weer buiten zagen we een weg die verder naar achteren liep en uitkwam bij een ander kerkgebouw: juist, van HTB... We kwamen vervolgens in een samenkomst terecht die aandeed als een evangelische dienst qua muziek en samenzang. Nicky Gumbel ging voor in de bediening van het Avondmaal. Hij is 'de man' achter de Alpha Cursus die wereldwijd is geïmplementeerd door diverse kerken. Hieronder zie je de toegangsweg die we eerst 'over het hoofd' gezien hadden...

Wereldreis impressies

2009-11-20T01:11:00.000+01:00

Het is vandaag precies een jaar geleden dat voor mij en mijn gezin een wereldreis begon. Op 20 november 2008 vlogen wij naar Londen als onze eerste bestemming. In Londen hebben we uiteraard de Big Ben gezien, de grote klokketoren aan de rivier Thames die dwars door Londen loopt.

Is digitale community mogelijk?

2009-11-15T09:59:00.002+01:00

De afgelopen tijd ben ik in de gelegenheid geweest een aantal bijeenkomsten bij te wonen van bloggers. Humor en scherpte nemen daarin een belangrijke rol in.

Ik ben gechoqueerd van onze felheid op Internet in verhouding met onze persoonlijkheid in real life. Ik schrijf in de “wij-vorm”, want ik voel me daarin ten volle verantwoordelijk. Ook al komen sommige comments door de moderatie heen, dan ligt er voor ons een verantwoordelijkheid te “zijn” wie we schrijven. Een aantal neemt daarin al een voortrekkersrol in, zoals Paul Abspoel op zijn blog De Vrijspraak. De kwetsbaarheid die wij ervaren, moet een filter zijn in wat wij schrijven. Zoals jij wilt dat iemand reageert op jou, doet de ander alzo, zou zomaar een Internetethiek kunnen zijn. Ik zou dit “de ethiek van satire en webloggen” willen noemen. Volgens mij is daar echt wel het één en ander over te zeggen en bevordert dit alleen maar de kwaliteit ervan.

Internetcommunity okay, maar je moet het mijns inziens niet verwarren met de gemeenschap weaar volgelingen van Jezus toe geroepen worden. Real live community is iets totaal anders als digitale community. Het moet altijd ergens over gaan, we kunnen elkaar niet meer ontmoeten van mens tot mens. Dat is de angel in internetcommunity. Het persoonlijke contact wordt versplinterd tot een aantal interessante onderwerpen. Ook satire kan daarin die rol vervullen: het moet altijd ergens over gaan, terwijl humor ongecultiveerd een plaats in kan nemen in iemands inter-persoonlijke relaties.

Ik zou je willen aanmoedigen een real life community te vormen met vrienden om je heen. Wij zitten al een tijdje samen te denken aan een groepje dat met elkaar optrekt om meer betrokken te raken op de wijk waar we wonen. Het lijkt ons leuk ons huis open te stellen als een soort trefpunt. We kunnen natuurlijk ook het wijkcentrum gebruiken, maar dat is vooral in een beginstadium niet zo huiselijk en kost bovendien geld. De groep kan een middel worden om contacten op te doen en het uitwisselen van ideeën op tal van gebieden. Voor onze kinderen denken we dat het ook een positieve ervaring kan zijn betrokkenheid in actie te zien in je eigen omgeving.

Ik hoor graag wat jij er van vindt!

Zoekt God naar leiders?

2009-11-12T12:04:00.002+01:00

Leiders hebben invloed, kunnen dingen veranderen, zijn pioniers en bepalen de geschiedenis van de wereld. Tenminste, dat denken we. We kijken naar de ‘grote’ dingen die ze kunnen doen. De werkelijke verandering in het leven gebeurt echter niet door politici, maar in de kleine daden van liefde die mensen elkaar geven. De politiek kan hoogstens ingrijpen als dat – de cornerstone van onze samenleving – niet werkt. En mensen die zichzelf bekwamen in en hun leven opgeven voor kleine daden met grote liefde, zijn de wereldveranderaars.

Laatst las ik ergens: De kerk is de hoop voor de wereld en haar toekomst lig met name in de handen van haar leiders

Mijn tere hartje breekt onder het massale gebruik van het woord ‘leider’ onder christenen. Ik vind het zo’n verdraaiing van de boodschap: gelijkheid, de minste zijn, zelfverloochening, volgen, uitreiken, delen, nederigheid en kleine daden van grote liefde. Dat is werkelijke gemeenschap. We zijn zo gewend aan leiderstermen. Het lijkt wel of we er niet meer zonder kunnen. We zijn verslaafd aan leiders. We moeten er een zijn en we kunnen niet zonder.

Jezus is de hoop van de wereld en haar toekomst ligt met name in de handen van nederige mensen die hun leven opgeven om voor hun medemens te zorgen. Zij kunnen revolutionaire veranderingen aanbrengen door hun belangeloze liefde voor armen en zwakken. Wanneer de armen en zwakken worden verzorgd, dan wordt de toekomst van de wereld bepaald, niet wanneer er geschreeuwd wordt door leiders op podia.

In Amerika las ik eens een fenomenaal grote poster dat op de zijkant van een enorm gebouw geplakt was. Het was reclame van het Amerikaanse leger. De tekst zei: “Wees geen volger. Wees een leider. Je moeder.” De mindset van de maatschappij. Mensen zijn verblind, zien niet meer de eenvoudige daden van grote liefde. We zijn gericht op uiterlijke dingen, ‘grote daden’, meer, meer, meer. Jezus leerde iets totaal anders. Hij leerde de minste te worden en deed dat voor.

Waarom moeten we de minsten worden? Is dat een soort marteldaad voor suffe mensen die toch eigenlijk niet begrijpen hoe belangrijk macht en leiderschap is? Nee, het gaat in tegen materialisme, verslaving en ijdelheid. Dat betekent compleet anders naar kerk kijken. In termen van relaties kijken in plaats van een groot rader aan programma’s. Die taken zijn allemaal bijzaak, dienend voor het grotere geheel. Het kan nooit de bedoeling geweest zijn dat die taken de hiërarchie van de kerk zouden bepalen!

“De Nieuwe Monastiek”, symposium Diemen, 30 oktober 2009

2009-10-31T13:50:00.005+01:00

Shane Claiborne heeft de code gekraakt voor 21e eeuwse discipelschap. Ik zie bij mensen en bij mezelf een hele brandende vraag: ik wil Jezus volgen, maar hoe? Shane biedt daarin met de ‘Nieuwe Monastiek’ visie enorm veel; een praktische vertaalslag naar veel van de woorden van Jezus die enigszins naar de achtergrond zijn geschoven in de maatschappelijke perceptie van christendom. De gemeente is bedoeld een gemeenschap te zijn en die behoefte zie je terug bij kerkmensen. Wanneer mensen daarin geen vervulling vinden, dan zie je dat ze gaan zoeken.

Shane Claiborne is voornamelijk beïnvloed door Moeder Theresa, zo werd mij gisteren duidelijk. Sinds hij haar belde en aan de lijn kreeg, is hij daar gaan wonen en heeft meegelopen in het werk van de nonnen. Het werken met de allerarmsten der aarde is zijn motto geworden wat terugkeert door het hele denken rondom de Nieuwe Monastiek. Hij is wat dat betreft zeer katholiek beïnvloed wat alleen al terugkomt in de naam van de beweging: De Nieuwe Monastiek. Kort gezegd wil Shane de kloosters renoveren middenin de 21e eeuwse samenleving.

Wat me aanspreekt in het werk van Shane, is dat er geen leiders worden benoemd; ik heb gisteren een halve dag geluisterd en gekeken naar Shane en de hele dag geen leidersterm gehoord en ook niet het gevoel gehad van hiërarchie binnen zijn team. Er wordt daadwerkelijk iets geboden aan mensen die op zoek zijn discipelschap te zien in hun leven. Ik bewonder mensen die zichzelf kunnen geven in een leefgemeenschap en met de armen gaan werken, maar ik denk dat het achterliggende onderwijs van Jezus ook vorm gegeven kan worden in je huisje waar je midden in je luxe wijk woont. Armenzorg zou je dan kunnen organiseren door met een clubje (zowel christenen als niet-christenen) een stel kinderen van Compassion te ondersteunen. Ik roep maar wat. Mensen uit achterstandswijken uitnodigen voor een royale maaltijd bij jou huis is ook een mogelijkheid.

“In plaats van met de vinger te wijzen naar de kerken, kun je juist ook het goede voorbeeld geven door middel van gemeenschapsleven.” (Shane Claiborne)

Ook al is dit een nobel streven, toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat het streven in zichzelf heel gedreven kan worden en mensen bergen met energie kan gaan kosten. Je hele drive achter het werk kan dan worden: we zullen laten zien dat het ook anders kan. Ik vind eigenlijk dat christenen best vrijmoedig de ruimte mogen nemen om op een constructieve wijze iets te doen met hun kritiek. Het is zonde om constructieve kritiek die je doorleefd hebt binnen een kerkelijke gemeente voor je te houden. En daarnaast vraag ik me ernstig af of het “positieve getuigenis” van allerlei initiatieven kerken nu zo diepgaand aan het denken zet als veel emergers zouden willen. Hieruit voortvloeiend is mijn proces dat ik steeds minder heil zie in het ‘opstarten’ van dingen en steeds meer heil begin te zien in het vinden van christenen zonder een aparte club op te richten of in de valkuil te stappen van het beter te willen doen.

Volgens mij kunnen die dingen allemaal samen op gaan in de wijk waar je woont en kunnen mensen gaandeweg het proces zelf beslissingen maken op het gebied van kerkbezoek, gemeenschapsleven, armenzorg et cetera. Het wordt dan een reis die je op interkerkelijke wijze met elkaar maakt. Zo sta ik er nu in, maar ik ben me ervan bewust dat ik ook in een proces zit. Ook zie ik daarin veel meer praktische mogelijkheden voor kerken hierin te participeren, terwijl de Emerging Church zo nu en dan toch erg als een apart clubje op me overkomt, ook al is het feitelijk een beweging binnen de kerk. Goed dat er dan op een dag als gisteren mensen uit de kerken uitgenodigd worden.

Toch roept De Nieuwe Monastiek ook vragen op.

1. Hoe wordt er aan de relaties tussen man en vrouw vorm gegeven? Juist door met zo’n dichte concentratie op elkaar te gaan zitten, komt de privacy in het geding en ontstaan er relaties die anders niet zo snel zouden ontstaan. Met andere woorden: is het mogelijk om als ‘gezin’ in één huis te wonen terwijl de meeste groepsleden van elkaars leeftijd zijn en er dus ook sneller relaties kunnen ontstaan die een behoefte opvullen die men mist in zijn eigen huwelijk? De normale huwelijksproblemen die kunnen ontstaan, zoeken sneller hun uitweg naar de relaties binnen het gemeenschapsleven. De kracht van het gemeenschapsleven kan dus tegelijkertijd ook de zwakte worden. De kracht is dat je de noden van armen en zwakken opvult door als gemeenschap er te zijn, maar dat kan ook gemakkelijk verschuiven naar huwelijksproblemen en populariteitskwesties binnen de groep.

2. Vanwege het vorige vraag ik me af of De Nieuwe Monastiek publiekelijk verkondigd moet worden of een meer coachende aanpak nodig heeft. Bij Shane zie ik integriteit en zuiverheid, maar je kunt redelijkerwijs niet verwachten dat hier bij iedereen sprake van is. Ik heb daar teveel verhalen van gehoord door de jaren heen. Een reële vraag is dus: is dit werkelijk dé visie voor 21e eeuws discipelschap of is er een ander vorm mogelijk die meer inspeelt en bescherming biedt voor reële scheefgroei en machtsmisbruik?

3. Hoe geef je vorm aan het oudstenschap? Door een aparte leefgemeenschap te vormen doe je mijns inziens geen recht aan de (oude) mensen die hierin geen deel hebben, maar wel een essentiële rol zouden kunnen vervullen in gemeenschapsleven binnen een wijk. Nogmaals de vraag dus bij mij of je als hoge concentratie op elkaar moet gaan zitten en hoe je daarin oude wijze mannen en vrouwen betrekt.

4. Hoe geef je navolging aan de radicale oproep genezing te brengen? Als ik de woorden van Jezus beluister, dan hoor ik niet alleen dat wonderbaarlijke genezingen een teken van liefde zijn en dat ze “mogelijk voorkomen”. Als ik eerlijk de woorden van Jezus lees, dan krijg ik de indruk dat hij ons wil leren alle zieken te genezen in de omgeving van de christelijke gemeenschap. Hoe geef je daar handen en voeten aan? Is daar onderwijs over? Kennen mensen de principes die Jezus leerde in de echte praktijk? Het adequaat handen en voeten geven aan de heling die je moet brengen in je omgeving; het volgen van Jezus is niet alleen het financieren van de doktersrekening of het ziekenhuis;

5. Waarom gaat de Nieuwe Monastiek terug naar het monastieke? Er is niets nieuws aan, riep Shane al op het podium en daar zit heel wat waarheid in. Ik onderken voor mezelf toch heel sterk de beïnvloeding van Moeder Theresa op het leven van Shane. Daar is niets mis mee. Ik vraag me alleen af of een meer inspirerende invulling van discipelschap niet veel verder terug gaat dan de kloosters, namelijk naar de eerste eeuw. Met alle respect voor Moeder Theresa en alle kerkelijke tradities die relevant zijn geweest voor hun omgeving en in hun eigen tijd. Als ik eerlijk ben, dan denk ik dat het monastieke van de Middeleeuwen waarop De Nieuwe Monastiek zich laat inspireren voor onze postmoderne samenleving, al genoeg heeft laten zien dat een leefgemeenschap toch hele reële gevaren kent die ik hierboven heb afgeschilderd. Maar, voor degenen die hier binnen met zuiverheid en werkelijke armenzorg tóch invulling kunnen geven aan het gedachtegoed, heb ik een groot respect. En ik wil niet ontkennen dat dit ook daadwerkelijk in de praktijk kan voorkomen.

Conclusie: schitterend wat Shane doet. Echt inspirerend, maar is het wat voor mij, is de vraag die door me heen blijft gaan en waarvan ik me kan voorstellen dat het ook bij meerderen aanwezig is. Ik zie de Nieuwe Monastiek als een positieve beweging die bijdraagt aan de zoektocht van mensen naar een praktische invulling van discipelschap. Toch denk ik dat een werkelijk revolutionaire beweging aandacht hoort te geven aan gebedsgenezing, de lokale eenheidsbevordering tussen kerkmensen en de gemeenschapsbevordering die “van binnenuit” een ommekeer zou kunnen geven.

Boek: "Dus jij wilt niet meer naar de kerk?"

2009-10-24T07:40:00.006+02:00

Klik hier om een gratis gedeelte te lezen van het boek!

Enkele citaten uit het boek:

"Het spijt me, maar ik moet deze zeepbel echt even doorprikken: elke grote ketterij die Gods volk de afgelopen 2000 jaar heeft geslikt, kwam voort uit de gevestigde kerken en groepen, door toedoen van ‘leiders’ die dachten dat ze de gedachten van God beter kenden dan de anderen in hun omgeving. En omgekeerd is het zo dat letterlijk elke beweging van God onder mensen die hongerden naar Hem, werd afgewezen door de ‘kerk’ van die dagen; de mensen werden buitengesloten, geëxcommuniceerd of zelfs geëxecuteerd omdat ze God wilden volgen."

"Het meeste van wat we vandaag de dag ‘kerk’ noemen is niet meer dan goed georganiseerde optredens, waarbij er nauwelijks relaties bestaan tussen de bezoekende gelovigen. Gelovigen worden aangemoedigd om in toenemende mate afhankelijk te zijn van het systeem of het leiderschap van de gemeente, in plaats van afhankelijk te zijn van Jezus Zelf."

"Ik ben op zoek naar mensen die hun geld niet verkwisten aan imposante gebouwen of indrukwekkende programma’s en naar plaatsen waar mensen die naast elkaar zitten geen vreemden voor elkaar zijn, waar iedereen deel kan nemen aan het samenzijn als priester van God, in plaats passief toe te zien vanaf een veilige afstand."

"Misschien is het in de buurt waar je woont of op je werkplek. Je kunt ook samenwerken met anderen in hulpverleningsprojecten voor arme mensen, daklozen, zwervers en andere gebroken mensen in je omgeving, als een manier om je leven in Hem te delen met anderen die dezelfde honger hebben."

Shane Claiborne op CNN

2009-10-17T14:13:00.002+02:00