İnteraktif Pazarlama

Buy Smart, How Good Timing Saves Money: Men's Wealth at menshealth.com

2012-02-02T00:32:00.000+02:00

Buy Smart, How Good Timing Saves Money: Men's Wealth at menshealth.com

Ülkemizde Pazarlama Biliminin Kurucusu

2012-01-23T11:57:00.002+02:00

İstanbul Üniversitesinde uzun yıllar hocalık yapan hocaların hocası Prof. Dr. Mehmet Oluç aramızdan ayrıldı. “Marketing” kavramının Türkçe karşılığı olan “Pazarlama”yı dilimize kazandıran o idi. Çok sayıda kitap, makale, bildiri ve benzeri bilimel çalışma ile ülkemizde pazarlamanın bir bilim disiplini olarak yerleşmesine büyük katkılar verdi. Binlerce öğrenci ve çok sayıda akademisyen yetiştirdi. Bugün Üniversitelerde pazarlama anlatan bir çok akademisyenin ya hocası oldu ya da kitaplarıyla onların yolunu aydınlattı. Ülkemizde bilim insanlarına ne denli değer verildiğinin bir göstergesi olarak sadece üniversitesi ve pazarlama camiasının katıldığı bir törenle sessiz sedasız kalbimizeki yerini aldı.

Yerli Otomobil Nedir?

2012-01-23T11:49:00.002+02:00

Otomobil pazarında tam 52 marka ve 500 civarında model bulunuyor. Bunlar içinde Türkiye’de üretilen otomobil markaları var ancak tam anlamıyla yerli malı bir otomobil yok. Hükümet bir yerli marka olması gerektiğini ısrarla vurguluyor. Sektörde yer alan firmalar da buna kafa yoruyorlar. Ancak 5000 civarında komponent ve 12 bin civarında parçadan oluşan herhangi bir otomobilin yerli olabilmesi nasıl mümkün olacak? Markası mı, modeli mi, tasarımı mı, teknolojisi mi, yan sanayii mi, ortakları mı yoksa kullanıcıları mı yerli olacak? Halen ülkemizde üretilen otomobilleri oluşturan komponentlerin büyük bir bölümü içeride üretiliyor. Ancak bunların markası, teknolojisi, tasarımı ve ortaklarının büyük bir bölümü yabancı. Markası, ortakları, tasarımı yerli olan bir üretim yapsak belki komponentlerin büyük bir kısmı belki teknolojisi ya da tasarımı dışarıdan gelecek. Büyük bir ihtimalle sermayedarlarının bir kısmı da dışarıdan gelecek. Bu durumda yerli otomobil üretmiş olacak mıyız? Hangi otomobil yerlidir sorusunun gerçek cevabı ise modeli, markası, teknolojisi, tasarımı, yan sanayiisi ne olursa olsun nerede, ne kadar, ne zaman, hangi modelden kaç adet üretileceğine ve hangi fiyattan satılacağına Türklerin karar verdiği bir otomobil yerli otomobildir şeklindedir.

İbrahim Kırcova

İnfomag Dergisi Ocak 2012 İnteraktif

The Evolution of the Geek

2012-01-13T15:20:00.000+02:00

The Evolution of the Geek

Class Of 2011: If Social Media Were a High School

2012-01-13T15:18:00.000+02:00

Class Of 2011: If Social Media Were a High School

15 Tips for Crazy Good Facebook Marketing

2012-01-05T23:16:00.000+02:00

15 Tips for Crazy Good Facebook Marketing

Müşterinin Çağrı Merkezi Deneyimi Sadakati Etkiler...- CRM Magazine

2012-01-02T15:10:00.001+02:00

Customers' Call Center Experience Affects Loyalty - CRM Magazine

2011 Told Through Twitter - Year in Review

2012-01-01T13:44:00.000+02:00

ikinci kuşak görevi devralırken...

2011-12-31T01:11:00.000+02:00

Dünya çapında çok büyük şirketlerimiz olmasa da Kobi’lerin sürüklediği ekonomimiz ciddi sınavlardan başarıyla geçmekte. Ne döviz kurunun yerlerde sürünmesi, ne yüksek kredi maliyetleri ne de Çin’in haksız rekabeti onları durduramıyor. Hemen her gün yeni bir kobi başarısın gazete ve dergi köşelerini süslüyor. Bütün bu gelişmelere bakıp da keşke çok daha önce piyasa ekonomisine geçseydik dememek mümkün değil. Şimdilerde dünya pazarlarını tutan hiç olmazsa 30 büyük şirketimiz olurdu.

Gelişmelere bakarak önümüzdeki yıllarda bu özlemin de gerçekleşeceğini söylemek için kahin olmaya gerek yok. Kobilerin gidişine bakılırsa en önemli sorun olan özgüven sorunu aşılmış görünüyor. Çoğu firmamız dünyadaki her coğrafyaya kolaylıkla mal satabilir, yatırım yapabilir, ortaklıklar kurabilir hale geldi. Anadolu insanına özgü sabır, ihtiyat ve sükunet kobilerin gelişiminde önemli rol oynuyor. Değişen pazar koşularına uyum sağlamada çok fazla zorlanmıyorlar. Ancak çoğu aile şirketi olan kobilerde zamanla yaşanması kaçınılmaz olan nöbet değişikliklerine dikkat etmek gerek. Genç kuşakların görevi devralmasıyla birlikte çeşitli sorunlar söz konusu olabiliyor. Geleneksel iş alanlarından yeni ekonominin yarattığı fırsatlara doğru yönelen kobilerde finansal zaaflar oluşabiliyor. Tedbirli, ihtiyatlı, sakin ve durgun bir firma kültüründen daha fazla risk almayı seven, atak ve hızlı bir firma kültürüne geçiş zaman zaman istenmeyen sonuçlara yol açabiliyor.

Özellikle iyi eğitimli, birikimli ve donanımlı ikinci kuşağın görevi devralmasıyla birlikte kobilerin çoğunda bir doğrultu değişikliği söz konusu olabiliyor. Yeni kuşaklar biraz da kayıp yılların acısını çıkartmak için hızla yeni iş alanlarına, yeni sektörlere yönelmeyi tercih edebiliyorlar. Yılların gıda üreticileri bir anda bilişim sektöründe yer almaya çalışırken, otomotiv sektörünün gözde firmaları inşaat sektöründe konut ya da alışveriş merkezi üretmenin yollarını aramaya başlıyorlar. Bu yüzden de olmadık şirketleri olmadık sektörlerde görebiliyoruz. Oysa iş dünyasının en basit kurallarından birisi olan “bildiğin işi yap” kuralı her zaman geçerliliğini korumakta. Bilmedikleri alanlara girip devasa yatırımlar yapan kobiler ciddi anlamda kayıplarla karşılaşabiliyorlar. Bu noktada kobilerde görevi devralan genç kuşakların üzerine önemli sorumluluklar yüklenmekte. Bu amaçla çoğu kobi genç kuşakların görevi devralmasını çeşitli esaslara bağlama yoluna gitmektedir. Eğitimini tamamlayan gençlerin şirketin en üst kademelerine damdan düşer gibi getirilmesinin yarattığı olumsuzluklardan ders alan firmalar artık deneyimin de en az eğitim kadar gerekli olduğu düşüncesiyle genç kuşakların firmada daha alt kademelerde çeşitli görevler alarak yükselmesini kural olarak uygulama yoluna gitmektedirler. Hatta ilgisiz alanlarda eğitim alanların firma yönetimlerinde yer almasını önleme yoluna giden firmalara da rastlanmaktadır. Bir çok kobi bu tür kurallardan oluşan bir aile anayasası oluşturarak firmanın gelecek kuşaklara sağlıklı bir şekilde intikal etmesini sağlamaya yönelik önlemler geliştiriyor. Tam bu noktada “gençler bilebilse, ihtiyarlar yapabilse” şeklindeki Fransız sözünün anlamını kavramak gerek. Bizim kobilerimizin geliştiği koşullar başka hiçbir ülkeninkine benzemez. Siyasi çalkantılar, askeri darbeler, ekonomik krizler, grevler, anarşik olaylar, depremler ve daha bir çok olumsuz çevre koşulları içinde düşe kalka günümüze değin gelen şirketlerin yarattığı kültürü bir anda bir yana bırakarak yeni bir iş anlayışı yaratmak her zaman sonuç vermeyebilir. Geçmişten gelen deneyim birikimi ile gençlerin bilgisini birlikte değerlendirirken sağlıklı bir geçiş dönemi uygulamak en doğru çözüm olsa gerek. Son zamanlarda dergi ve gazete köşelerinden izlediğimiz ve çoğunluğu ikinci kuşak yöneticilerin görev yaptığı ve de her biri yepyeni sektörlere yelken açmış ama bu konuda hiçbir geçmişi ve deneyimi olmayan şirketlerimize küçük bir uyarının yapılması mutlaka bir yarar sağlayacaktır.

Konferans Sektörü

2011-12-31T01:02:00.000+02:00

Konferans mevsimi geldi. İstanbul’a ardı ardına Vahşi Batı’nın gözü pek pazarlama dehaları geliyor. Lütfi Kırdar’ın ya da beş yıldızlı otellerin büyük salonlarının birisinde görkemli dekorların önünde kablosuz mikrofon, uzaktan kumandalı projeksiyon ve benzer teknolojik donanımlarla dev ekranlardan yansıtılan sunumlar üzerinden ülkemiz satış ve pazarlama yöneticilerine neler yapmaları gerektiğini anlatıyorlar. Nedense konuşulan şirketler dönemsel olarak hemen bütün konuşmacıların üzerinde anlaştıkları izlenimi veren markalar oluyor. Son dönemde hakkında en çok konuşulan marka Apple ve onun pazarlama dahisi kurucusu Steve Jobs. Gerçekten çok etkileyici bir başarı öyküsü. Bütün pazarlama guruları ondan bahsediyor ama bu başarı tek bir kişinin mi yoksa bir ekip çalışmasının sonucu mu pek anlaşılmıyor. Daha önce Google, Coca Cola ve Toyota ve benzer birkaç marka için de aynı şeyleri yaşadık. Örneğin bir zamanlar Sturbucks hikayeleri çok popülerdi. Daha önceleri Mc Donald’s çok daha önceleri de American Airlines. Bu türden popüler markaların modası üniversitelerde okutulan textbook’lara yazıldığında geçmiş oluyor. Artık bu markalar olayları birkaç yıl geriden de olsa sağlam analizlerle irdeleyen üniversite hocaları ve öğrencilerinin malzemesi haline geliyor. Alan araştırmalarıyla desteklenen yüksek lisans ve doktora çalışmalarında ele alınan markalar çeşitli yönleriyle didik didik ediliyor. Ama bu noktada modası geçtiği için kimse bu çalışmalarla ilgilenmiyor.

Çok sayıda popüler markanın temsilcilerinin ardı ardına kısa sunumlarla şapkadan tavşan çıkarma hikayesi anlatması bizim buralarda çok tutuluyor nedense. Söz konusu markalarda işler hep iyi gidiyor. Alınan kararlar nedense hep doğru oluyor. Hiç kimse hata yapmıyor. Benzersiz başarı hikayeleri “etkili sunum teknikleri” eğitimlerinde anlatılan “araya sıcak espriler katın” komutları gereği hafif sulandırılınca katılımcıların biraz tebessüm biraz kahkaha ve biraz da şamatayla karışık sunumlarda sıkılmaları söz konusu olmuyor. Ama ne öğrenip nerede uygulayacağımız konusunda akılda kalan pek fazla bir şey olmuyor.

Basit, herhangi bir araştırma veya analize tabi tutulmayan sadece başarılı performans çıktılarından hareketle klişe haline getirilmiş sunumlardan çok fazla bir şey öğrenmek mümkün değil. Sunumların kısa olması bu anlamda çok iyi. Zira ne kadar uzarsa kişisel deneyimlere dayanan öyküler o ölçüde subjektif hale geliyor. Katılımcıların işin sırrını öğrenmeye yönelik soru sordukları da pek rastlanır bir durum değil.

Bu türden konferansların en belirgin yararı katılımcıların networklerini geliştirmelerine olan katkısı konusunda oluyor. İlk yıllarda üst düzey yöneticilerin tercih ettiği bu toplantılara artık daha çok alt düzey çalışanlar ve hatta işe yeni başlayanlar katılıyor. Bazı şirketler hatırlı müşterilerine de davetiye hediye ettiklerinden katılımcı profili her geçen gün daha farklı hale geliyor.

Konferans, zirve ve toplantı şeklindeki bu etkinlikler ülke ekonomisinde bir sektör haline geldi. Çeşitli firmalar bunları kendi aralarında paylaştılar. Profili değişse de ciddi sayıda bir katılımcıyı toplamayı başarıyorlar. Formül çok basit. Yurt dışından birkaç renkli ve popüler konuşmacı, yurt içinden bu tür toplantılarda konuşmayı seven birkaç yönetici, farklı sektörlerden sponsorlar, fuayede kurulmuş standlar ve sahne….

Sonuç; yine kendi içinde başarılı ama dünya ölçeğinde esamisi okunmayan Türk markaları, kendi şirketlerini yöneten ama global markaların başına geçme konusunda çok fazla mesafe kaydedemeyen Türk yöneticileri. Yıllardır düzenlenen bu konferanslarda anlatılanları bizimkiler mi anlamıyor yoksa konuşmacılar mı anlatamıyor işte burası belli değil…..

Entegre Pazarlama İletişimi

2011-12-31T00:52:00.003+02:00

Hemen bütün şirketlerin temel sorunlarından birisi de hedef kitle ile en doğru iletişim yolunu bulmaktır. Geleneksel medya araçlarının geçmişte sahip olduğu tartışmasız üstünlük artık sona erdi. Hangi medyanın, hangi mecranın daha etkili olduğu sürekli tartışılıyor. Televizyon reklamlarının etkisi kuşkusuz çok fazla. Ancak giderek artan kanal sayısı, kanalların çeşitli segmentlere odaklanması ve tüketicilerin artan özgürlüğü reklamların tahtını çoktan sallamaya başladı bile. Gazete reklamları da internet yüzünden eskisi kadar rağbet görmüyor. Kaldı ki 71.5 milyon nüfusa sahip ülkemizde toplam tiraj birkaç milyonu geçmiyor bile. Öte yandan neredeyse 40 milyon mobil telefon abonesi var. Bu gelişmeler hedef pazarla iletişimin her geçen gün daha da zor olacağını gösteriyor. Bu güçlükleri aşmak için firmanın tüm iletişim imkan ve çabalarının birleştirilmesi ve bütün olarak tasarımlanması gerekir.

Entegre pazarlama iletişimi çeşitli iletişim disiplinlerinin stratejik rollerinin değerlendirildiği ve bu disiplinlerin birleştirilerek açıklık, tutarlılık ve maksimum iletişim etkisinin sağlanmasını amaçlayan katma değere sahip bir planın uygulanmasını içeren yönetim ve planlama sürecidir. Bu süreçte işletmenin pazarlama iletişimine konu olabilecek bütün imkanları seferber edilir. Kurumsal kimliğinizi ifade eden markanız, logonuz, renkleriniz, satış elemanlarınızın giyim-kuşamı ve konuşma tarzlarına kadar her şey birlikte değerlendirilir. Antetli kağıtlarınızdan, zarflarınıza, yöneticilerin kartlarından, satış noktalarının tasarımına kadar her şey bir bütünlük arz etmelidir. Örneğin şirketinize ait bir aracınızın trafik kurallarını ihlal ederek emniyet şeridinde seyretmesi de entegre pazarlama iletişimi konseptine aykırı bir olgu olarak değerlendirilecektir. Sizi telefonla arayan bir müşterinizin telefon zilinin kaç kez çaldığını sayacağını bilmeniz gerekir. Telefonu açan çağrı merkezi görevlisinin konuşma tarzı, seçtiği kelimeler ve problemlere yaklaşım tarzı da entegre pazarlama iletişiminin bir parçasıdır.

Televiyonu zaplayan, gazetelerdeki reklamları es geçen, insertleri kapının önünde bırakan, radyo kanalını bir tuşla değiştiren tüketici trafikte sevdiği markanın aracını, ana caddelerde bilboardları görmezden gelemez. Metroda, hava alanında, belediye otobüsünde gördüğü görselleri bazen başka yapacak bir şey olmadığından bazen de mecburiyetten okur. Aynen erkekler tuvaletinde pisuvarların üzerine göz hizasına konulan iletişim mesajlarını okumak zorunda olduğu gibi. Üstelik bu tür iletişimler için gereken bütçeler hiçbir zaman geleneksel medyanın devasa rakamlarına ulaşmaz. Diğer yandan internet, mobil mesaj, elektronik posta gibi yeni medya araçları da entegre pazarlama iletişimin farklı boyutlarını ortaya koymaktadır. Youtube gibi ücretsiz elektronik medya ortamlarında videoclip yayınlamak ve bunu hedef kitleye izlettirmek geleneksel medyanın imkanlarıyla kıyaslanmasa bile etkili sonuçlar doğurabiliyor. Bir şirket bloğu kurmak ve müşterilerin yazmasını sağlamak buradan elde edilen bilgilerle web sitesini geliştirmek entegre pazarlama iletişiminin süreçlerine uygun bir çalışmadır. Ağızdan iletişim gibi ücretsiz ve etkili bir mecrayı kullanmak için de entegre bir pazarlama iletişimi anlayışını gerektiriyor.

Bu süreçte pazarlama, iletişim, halkla ilişkiler, kurumsal itibar yönetimi, algılama yönetimi, satış, tasarım, grafik, müzik, istatistik, sosyoloji, antropoloji gibi bir çok farklı disiplinden yararlanarak hedef kitleye en doğru mecradan en doğru medyayı kullanarak ve en doğru bir biçimde kodlanmış mesajlarla ulaşma amaçlanmaktadır. Seçilen mesajların açık, şeffaf, net ve birbiriyle tutarlı olması çok önemldir. Hedef kitle üzerinde maksimum etki yaratabilmek için de hedef kitlenin hangi medyayı tercih ettiğini bilmek gerekir. Bunun için de pazarlama araştırmasına başvurulmalıdır.

Hiçbir şey eskisi gibi değil. Pazar, tüketiciler, medya, mecralar ve anlayışlar hızla değişiyor. Yeni olan eskisinin yerini alıyor. Pazarlama iletişimi de yerini “entegre pazarlama iletişimi”ne bırakıyor.

Pranav Mistry: AltıncıHis teknolojisinin heyecan verici potansiyeli

2011-12-28T18:36:00.000+02:00

Pranav Mistry: Altıncı His Teknolojisi videosu....

Şirketlere Reçeteler

2011-12-27T23:21:00.001+02:00

Şirketler üzerine yazılan sabun köpüğü kitapların çoğunda yöneticilere “olumlu düşün”, “rahat ol”, “geniş ufuklu ol” “astlarına iyi davran” “sürekli diyalog kur”, “iletişim kanallarını açık tut”, “web sayfanı şöyle yap” “değişimi sürekli kıl” gibi bir babanın çocuğuna vereceği türden öğütler verilir. Bunların çoğu genelde güzel şeylerdir de pek yararlı değildir. Yap demesi kolay ama yapması zor işlerdir. Genelde işsiz Amerikalı danışmanların yazdığı bu kitaplar çok tutulur. Konuya ilgisi olanlar bu kitaplardan okuduklarını eş dost toplantılarında çay yada kahve içerken birbirlerine satarlar. Bu kitaplarda yazılanların hepsi tamamen doğru olsa ve hepsini gözü kapalı yapmaya kalksanız şirketiniz bir dünya şirketi olur, ne üretseniz satar, parayı koyacak yer bulamazsınız. Üstelik bu kitapları yazanların da neden bu yolları izleyip zengin olmadıkları, onun yerine yazarlıktan geçinmeye çalıştıkları da ayrı bir merak konusudur. Tıpkı günlük gazetelerin arka sayfalarında yazan “bir bardak şarap kalp riskini azaltıyor”, “her gün bir elma uykusuzluğa iyi geliyor”, “kolestrol sorunu için her gün bir iki kaşık elma sirkesi içmek gerek”, “soğuk algınlığına yakalanmamak için her gün bir portakal yiyin”, “sabahları havuç suyu için”, “prostattan korunmak için bal yiyin” gibi kalıpların hepsini alt alta yazıp gerçekleştirirseniz Allah korusun mide fesadından öleceğiniz gibi. Bu türden kitapların hepsini uygulamaya kalksanız şirketin ne durumda olacağını tahmin etmek güç değildir.

Oysa gerçek hayat her zaman farklı sesler verir. “Olumlu düşün” öğüdünü bugünkü piyasa ortamında nasıl gerçekleştireceğiz? Kriz kapıda, dolar her gün inip çıkıyor, borsanın hali ortada. Pazarla ilgili beklentileriniz net değil. Ama siz oturup olumlu düşüneceksiniz ve de yatırım yapıp üretimi arttıracaksınız. “Ya da sürekli diyalog kur” öğüdünü tutmanız gerektiğini düşünün... Çukurova Grubunun Yönetim Kurulu ile sürekli diyalog halinde olan M.Emin Karamehmet’in Turkcell serüveninin başında tek başına karar verdiğini, bütün yönetim kurulu üyelerinin GSM operatörlüğü işine girmenin yanlış olacağını söyledikleri halde bu işe soyunduğunu aklınıza getirin ve bu öğüdü de çöpe atın. Peki ya astlarına iyi davran öğüdünü tutmak isteyen patron giderek bozulan iç pazar koşullarında işten çıkarmadan başka seçeneği kalmamışsa ne yapacaktır. Astlarına iyi davranıp onlara fabrikanın kapısına kilit vuruncaya kadar maaş ödemeye devam etmeli midir? Değişimi sürekli kılmak isteyen şirket değiştirecek bir şeyi kalmayınca ne yapacaktır. Önce düşüncelerini, sonra makinelerini, süreçlerini, ambalajını, ürünlerin değiştiren şirket en sonunda değiştirecek bir şey bulamayacaktır. Acaba pazar bu kadar hızlı mı değişiyor. Ya değişmekten hoşlanmayan bir pazarda çalışıyorsak. Geleneklerine bağlı, nostaljik özlemleri olan, eskiyi seven müşterilerin çok olduğu pazarlarda çalışıyorsak ne olacak? Bir başka örnek de A.B.D. tüketicisi. Yıllar öncesine dönen A.B.D.’liler doğal ve katkısız ürünler, kentten kaçarak hafta sonu taşrada tatil, büyük kentlerden kırsal kesime göç, mistik doğu inançlarına yönelme gibi trendler nedeniyle şirketlere zor anlar yaşatıyorlar. En son teknolojik gelişmeler, yeni üretim süreçleri, yeni dağıtım kanalları derken bir de bakıyorsunuz müşteriniz ilkel yöntemlerle üretilmiş ürünler ya da eskiden sunulduğu gibi hizmet talep etmeye başlıyor. Hadi bakalım gene değiş, ama ne yöne doğru?

Her pazar kendi koşullarını kendi belirliyor. Başkalarına iyi gelen ilaçlar sizi hasta edebilir. Bu tür öğütlerle ancak dost toplantılarının hoşsohbet misafiri olunur. Başarı ise o kadar kolay değil. Başarı; pazarı, ürünü, müşteriyi, pazar çevresini iyi bilmekle geliyor. Bazen tek başına alınan kararlar bile doğru olabiliyor. Bazen de herkesin yaptığının tersini yapmak doğru çözüm olabilir. En iyisi her şirketi kendi pazarında, kendi koşullarında yönetmek.

Ay, Venüs ve Mars'da Satılık Arazi.. Alan var mıdır?

2011-12-27T23:03:00.001+02:00

Satışçılık mesleği giderek daha zorlaşıyor. Ürünler meta haline geliyor. Birbirine benziyor. Farklılaştırmak güçleşiyor. Ambalaj, etiket, garanti, satış sonrası, ek hizmetler, yedek parça gibi faktörler ürünü diğerlerinden farklılaştırıyor.... Satışçılar bu durumda daha yetenekli, daha donanımlı, daha deneyimli olmak zorunda... Yeni ürünler bulmak, yeni müşteriler yaratmak gerek... Bunu başarıp çok başarılı satışlar yapan firmalar da var. Örneğin Ay'da, Mars'da Venüs'deki toprakları tüketicilere satmayı başaran şirketin youtube'da yer alan videosunu izlemenizi öneririm... Kim bu arazileri satın alır demeyin. Ciddi paralar ödeyen çok sayıda alıcı var...

Aile Şirketleri Gerçeği

2011-12-27T22:44:00.001+02:00

Aile şirketleri Türk Ekonomisinin önemli bir gerçeği. Şirketlerin büyük bir bölümü aile şirketi. Baba, anne ve çocuklardan oluşan organizasyon yapısı, damatlar ve gelinlerle birlikte genişlemekte, kuzenler ve ikinci dereceden akrabalarla genişlemektedir. Aile şirketlerine yönelik olarak ileri sürülen en önemli eleştiri kurumsallaşma ile ilgili olandır. Yani bu tür şirketlerin kurumsallaşmayı başaramadığı, bu nedenle de büyüyemedikleri söylenir. Bu söylenirken de hep batı ölçüleri ile hareket edilir ve batı kültüründeki aile ile Türk aile yapısı göz ardı edilir. Ülkemiz şirketlerinin krizden krize savruldukları halde hala ayakta kalmalarının temel nedenlerinden birisi de aile şirketi olmalarıdır. Belki batı ölçülerinde kurumsal değildirler ama ayaktadırlar. Yerleşik bir kurum kültüründen yoksun olsalar da aile bağlarının güçlü olması, aile içi hiyerarşinin şirket yapısına yansıması, babanın aynı zamanda doğal lider olması gibi etkenler farklı bir şirket yapısının oluşmasına neden olmaktadır.

Türk aile şirketleri dünya markası olma konusunda zorlansalar da varlıklarını sürdürme konusunda konusunda başarılıdırlar. Yakın geçmişe bakıldığında özellikle son yirmi yılda Türk şirketlerinin uğraştığı temel konular istikrarsız siyası yapıdan kaynaklanan yanlış kararlar, sürekli değişen koşullar, yüksek oranlı devalüasyonlar ve yakın aralıklarla yaşanan finansal krizlerdir. Buna ek olarak gümrük birliği anlaşmasıyla pazarların yabancı şirketlere açılması, Güneydoğu Sorunu, Irak Savaşı gibi her biri ciddi anlamda kriz sayılabilecek gelişmeleri de saydığımızda durumun ne kadar vahim olduğu kendiliğinden ortaya çıkar. Anılan bu gelişmeler hiçbir yönetim kitabında yan yana yer almaz. Başka bir ifadeyle hiçbir yönetim teorisi bu denli ardışık ve grift bir kriz ortamında ne yapılacağını yazmaz. Bu tarz krizler batılı şirketlerin hiç tanımadığı, bilmediği ve karşılaşmaları durumunda ise çaresiz kalacakları ortamlardır. Komik olan her biri steril ortamlarda yöneticilik teori ve pratiği ile yetişmiş yönetim gurularının şunu şöyle yapın, bunu böyle yapın diye başlayan kısa konuşmalarına yüzbinlerce dolar para ödenmesidir.

Ülkemizin önde gelen büyük holdinglerinin de mayasında aile yapısı etkilidir. Halen büyük şirketlerde en son sözü büyükler söylemektedir. Aslına bakarsanız bu yapıyı standart kurumsallaşma reçeteleriyle harcamaya hiç gerek yok. Türk aile şirketlerinin kurumsallaşması için yeni ölçütler geliştirilmesi gerekiyor. Bize özgü aile şirketi yapısından vazgeçip, en küçük krizde ortadan kaybolan şirket modeline dönüşün hiç anlamı yok. Doğrusu başarılı aile şirketlerinin hikayelerinde ortak noktaları ve değerleri araştırmaktır. Belki bu değerleri yaymak, ve sahip olmayan şirketlere benimsetmek daha faydalı olacaktır. Japon Yönetim Tarzı’nın geleneklere dayanan, Japon halkının yaşam biçimi ve değerlerini iş ortamına taşıyan özellikleri günümüzde bütün yönetim kitaplarında yer almaktadır. Belki bizim de şirketlerimizi ayakta tutan, geliştiren ve günümüzde dünya pazarlarında söz sahibi hale gelmesine yol açan ana etkenleri bulmamız gerekiyor.

Sabancı, Koç, Eczacıbaşı, Doğuş, Alarko gibi holdinglerimizin tek ortak noktası yönetimlerinde kuşaklar boyu aile büyüklerinin yer almasıdır. Basına yansıdığı kadarıyla arkadan gelen yeni kuşaklar da şirketlerin üst yönetimlerinde yer almaktadır. Her ne kadar profesyonel yönetim anlayışı benimsense de son söz ve kararlar aile meclislerinde verilmektedir. Bunun istisnaları olabilir ama dışarıya yansıyan budur. Hatta kardeşlerin farklı endüstrilerde uzmanlaştığı aile holdingleri de mevcuttur. Kobi’ lerde de durum farklı değildir. Babadan oğula geçen çok sayıda şirket pazarda faaliyet göstermektedir. Kısacası model başarılıdır. Yapılanlar büyük ölçüde doğrudur. Zira sürekli kriz ortamında profesyonel yöneticilerden büyük fedakarlıklar yapmasını beklemek mümkün değildir. Zira çoğunlukla bu tür durumlarda şirket çalışanlarının kariyerlerini garanti altına almak amacıyla iş değiştirdikleri ve şirketi insan kaynağı açısından da zor durumda bıraktıkları bir gerçektir. Ancak aile fertlerinin yönetiminde yer aldığı şirketlerde krizi yönetmek daha kolay olmaktadır. Aile bireyleri aile içi dayanışma ile daha fazla efor sarf ederek, şirketi düze çıkarmaya çalışmakta ve genelde başarılı olmaktadırlar.

İPhone Blogger

2011-12-26T21:10:00.001+02:00

24 saat her yerden blog yazısı yazmak, paylaşımda bulunmak mümkün....
Apple Store'dan indirdiğiniz ücretsiz bir Application ile bloğunuza istediğiniz zaman ve yerden ulaşabilir, yazılar fotoğraflar ekleyebilirsiniz...

Sosyal Medya Nereye

2011-12-26T20:55:00.001+02:00

Efbes.comwww.efbes.com | Digital Pazarlama, Reklamcılık ve Sosyal Medya Blogu Dijital Pazarlama ile ilgilenenlerin çok hoşuna gidecek yeni bir site... İçeriği yararlı bilgilerden oluşuyor...Volkan İnanç ve ekibinin yönettiği bu sitede benim de bir yazım yayınlandı.... Sosyal Medya Nereye başlığıyla yazdığım bu yazıda sosyal medyaya yönelik abartılı ilginin aslında şirketlerin çok fazla işini yaramadığını bu işten en çok reklam ajanslarının yararlandığını anlatıyorum.... Okuyanların yorumlarıyla zenginleşmesini ümit ediyorum....

Müşteri Çağında Pazarlama Zirvesi

2010-12-10T00:59:00.002+02:00

9-10 Aralık günleri yapılan Müşteri Çağında Pazarlama Zirvesinin ilk gün konuşmalarının tamamını dinledim. İlk günün hayal kırıklığı ile ikinci güne gitmedim. Bir yerlerde bir terslik var. Konuşmacılar ülkemizi Afrika ya da Güney Asya ülkesi sanıyorlar olsa gerek ki çok basit ve yüzeysel konuşmalar hazırlamışlar. Bilinen örneklerle ağızlara sakız olmuş konular konuşuldu. Yeni bir şeyler duyarmıyım diye bir hayli ümitlenmiştim ama çok fazla bir şey katmadı bana. Giderek daha çok network yapma amacıyla gidilen bu toplantılara katılımcı profilinin değiştiği görülüyor. Üst düzey yöneticilerden çok daha alt kademelerde çalışanların katıldığı etkinliklere dönüşüyor. Kolay değil yeni konular bulmak, ilginç konular yakalamak. Ama bu düzeyde bir etkinlik de çok anlamlı değil.

Ayrışma

2009-10-28T12:22:00.002+02:00

Günümüz koşullarında iş yapmanın ne kadar zor olduğunu hemen herkes anladı. Eskiden olduğu gibi bu bölgenin kralı olmak yetmiyor. Daha güçlü olmak gerekiyor. Mali yapının dayanıklı olması, insan kaynağının nitelikli olması, rekabet yeteneğinin üst düzeyde olması kesinlikle gerekli. İstanbul’da yapılan son IMF toplantılarından çıkan sonuçlar da bu durumu teyit ediyor. IMF’ye göre bundan sonra devlet piyasada yeni bir rol üstlenerek daha sıkı denetim uygulayacak, hükümetler eskiden olduğu gibi bol keseden teşvik dağıtmayacak, kamu harcamalarında kısıntıya gidilecek bir de yakın bir gelecekte faizlerin yukarı doğru çıkışı başlayacak.

Bizim hükümetimiz toplantının bitimiyle hemen harekete geçti. Nereden vergi alırım düşüncesiyle hareket edip akla gelmeyecek uygulamalar bulmaya başladı bile. Son olarak otomobil üzerindeki müzik aletlerinden otomobilin değeri üzerinden vergi almaya yönelerek bu konudaki gayretkeşliğini gösterdi. Radyo, teyp, CD çalar gibi müzik aletlerinin vergisi onların değeri üzerinden değil de otomobilin değeri üzerinden belirlenecekmiş. Buna benzer uygulamalarla bundan sonra daha çok karşılaşabiliriz. Üstelik bu uygulama geriye doğru işleyecekmiş. Yani geçmişte yapılan satışları da kapsayan bir vergi uygulaması olacakmış.

Krizden kurtulmaya başladığımız dönemde çevresel koşulların artık eskisi gibi olmayacağını bilmek gerekiyor. Ancak kontrol edilemeyen çevresel değişkenler ne kadar zor olursa olsun işine odaklanan firmalar için durum değişmiyor. Onlar kriz döneminde de büyümeye ya da ayakta kalmaya devam ettiler. Üstelik bazı şirketler krizin yarattığı tehditlerden önemli fırsatlar çıkartarak daha güçlü hale geldiler.

Dönemsel ekonomik dalgalanmaların en önemli sonuçlarından birisi de piyasada gerçekleştirdiği sadeleştirmelerdir. Her ciddi şirketin şikayet ettiği, pazarı bozan, haksız rekabet yaratan merdiven altı şirketler, ayakta zor duran kurumsal olmayan işletmeler bu dönemde birer birer yok oldular. Büyük şirketler bundan böyle kendi tedarikçilerini bu türden şirketleri kullanarak tehdit edemeyecekler. Mal ve hizmet piyasalarında taşlar yerine oturmaya başladı. Hak edenler ayakta kalırken çürük yumurtalar ayıklandı. Toz duman içinde iyi şirketlerden bazıları da yok oldu ancak onlar sahip oldukları deneyim ve yeteneklerle bir başka sektörde yine iş yapmaya başlayacaktır. Özetle babadan kalma yöntemlerle iş yapmanın tarihe karıştığı bir döneme doğru giriyoruz. Hesap, kitap zamanı. Plansız, programsız iş yapma devri bitti. İşini iyi yapanlarla yapamayanlar bundan sonraki dönemde daha net bir şekilde görülecek. Pazara hakim, pazarı dinleyen, gözleyen, müşterilerini birer entelektüel sermaye unsuru olarak gören firmalar için bundan sonra işler daha iyi gidecek.

Şirketin faaliyet alanını “Her türlü imalat, ithalat, ihracat, taahhüt, inşaat, turizm, toptan, perakende,..........”diye tanımlayan şirket ana sözleşmeleri dönemi bitti. Belli bir alanda uzmanlaşma, belli bir işe odaklanma ve o işi en iyi biçimde yapmak en akılcı yöntem. İşte bu noktada bir ayrışma yaşanıyor. Ne iş olsa yaparım diyenlerle, belli bir konunun uzmanı olanlar, moda olan, trend olan her işi yapmaya kalkışanlarla, köklü geleneklere, kurumsal yapılara sahip olanlar farklı yerlerde duruyorlar.

A.B.D.de alınan kararlarla, IMF toplantılarından çıkan sonuçlar ve pazarda yaşananların çizdiği tabloya göre krizden sonra uzun sürecek yeni bir dönem başlayacak. Bu dönem işini iyi yapanların sorun yaşamayacağı ancak bu krizden de bir şekilde kurtulan “kötü yönetilen şirketler” için işlerin çok zor olacağı bir dönem olacak.

Küresel Dalgalanmaların Öğrettikleri

2009-03-13T18:15:00.000+02:00

Batı başkentlerinde yüzyılın ekonomik krizi olarak adlandırılan küresel dalgalanma hemen her gün yeni bir yüzle karşımıza çıkıyor. Kara olarak adlandırılmadık haftanın günü neredeyse yok gibi. Şimdi de Avrupa’ya sıçradı yakında kapımızı çalar. Bu konuda yapılan yorumlara göre olumsuz düşünenler her şeyin daha da kötüye gideceğini öngörürken, olumlu düşünenler de özellikle ülkemiz açısından durumun çok da kötü olmadığını ileri sürüyorlar. Küresel dalgalanmanın seyri konusunda çeşitli tahminler yapılsa da sonucunu kestirmek zor değil. Öyle ya da böyle bu dalgalanma bir gün bitecek. Serbest piyasa ekonomisinin özüne aykırı bir biçimde de olsa devletler duruma el koydu. Yakın bir zamanda işlerin düzelmeye başlaması kaçınılmaz gibi görünüyor.
Bu dönemde bütün şirketlerin ana gündem konusu olası bir ekonomik dalgalanmanın mali bünyede yaratabileceği riskleri en aza indirmek. Özellikle döviz cinsinden borçlanan şirketlerin kurda meydana gelebilecek aşırı yükselişlerde ciddi borç sorunlarıyla karşılaşmaları söz konusu olabilir. Finans yönetiminin biraz daha fazla çalışması gerekiyor. Diğer yandan hemen her kriz söylentisi ile birlikte satın almaların ertelenmesi nedeniyle biriken stokları da ihmal etmemek gerek. Son zamanlarda başta otomotiv, inşaat, beyaz eşya gibi sektörlerde gördüğümüz kampanyalar bu durumu doğruluyor. Satın alımlar ertelendikçe üreticilerin fiyatları daha da aşağı çekmeleri kaçınılmaz.
Böyle dönemlerde genelde çoğu şirket faaliyet düzeyini aşağı çekmeye, küçülmeye yönelir. İşler iyi olduğunda da tersi yapılır. Oysa herkesin izlediği yolu izlemek yerine farklı yöntemler geliştirmek beklenmedik fırsatlar yaratabilir. Arazi, arsa, işyeri ve konut fiyatlarının dibe vurduğu bir dönemde şirket portföyüne yeni gayrimenkuller katılabilir. Daha büyük bir işyeri, fabrika, mağaza, depo ya da ofis almanın tam zamanı olabilir. Eskiyen makine parkının yenilenmesi, kapasite genişletmek için yeni yatırımlara gidilmesi için de en uygun zamanlardan birisi fiyatların çok düşük düzeylere indiği dönemlerdir. Hemen herkes satmakta zorlandığından alıcının pazarlık gücü arttığından makine-teçhizat ve donanım için satın alma zamanıdır. Yine bu dönemde mevcut üretim hatlarında farklı kullanım alanları için yeni ürünler geliştirilebilir. Üretilen ürünler için yeni pazarlar bulunabilir. Rutinin dışına çıkılarak yaratıcı fikirler üzerinde durulabilir. İşlerin iyi olduğu zamanlarda üzerinde durulmayan verim kayıplarını gidermek üzere proseslerde iyileştirmeler ve reorganizasyon çalışmaları yine bu dönemlerde daha rahat yapılabilir
İşlerin iyi gittiği dönemlerde bütün bu çalışmalar için hem zaman hem de zemin uygun olmayabilir. Günlük işlerin yoğun temposunda üretim ve satışa odaklanan şirketler çoğu zaman ihmal edip, erteledikleri konuları gündeme getirme fırsatı bulurlar.
Ekonomik dalgalanmalar birçok şirketi stratejik düşünmeye zorlar. İşlerin her zaman iyi gitmeyeceğini anlayan şirketler kötü olabilecek zamanlar için planlama yapmaya başlarlar. Yine işler bozulunca kaynakların değeri anlaşılır. Finansman ve pazarlamanın önemi kavranmaya başlanır. Satış argümanları yerine pazarlama araçlarından yararlanma dönemi başlar.
Önceki yıllarda yaşanan derin ekonomik krizlerin yarattığı travmalardan geçmeyi başaran Türk şirketleri için mevcut küresel dalgalanma çok sorun yaratmayacak gibi ancak bu tür deneyimleri olmayan şirketler için fırsatlar ve tehditlerle dolu bir dönemden geçtiğimiz bir gerçek.

İş Dünyası Geyikleri

2007-07-26T21:07:00.000+03:00

İşlerini yoluna koyup para kazanmaya başlayan orta karar iş adamları ve profesyonellerin boş zamanlarında başarılarını daha da parlatmak için uydurdukları hikayeler daha sık duyulmaya başlandı. Yatılı okulda okuyan, tren garlarında sabahlayan, beden eğitimi öğretmeniyken eşinin bileziklerini bozdurarak iş hayatına atılan, hamallık yaparak sermaye biriktiren, simit yiyerek öğün geçiren iş adamlarımız ve profesyonellerimiz yine arz-ı endam etmeye başladı.

“Bilmemne sektöründeki boşluğu gördüm ve birden bu alana girmeye karar verdim. Sermayem yoktu. İş planım yoktu. Hatta yabancı dil de bilmiyordum. Aynı amanda ne yapacağımı da bilmiyordum ama bugün acayip zengin oldum. Peki nasıl oldu? Filan zamanda feşmekancayla konuşurken şöyle bir ürün üretirsek çok satarız dedik ve bu işe girdik. Giriş o giriş. Bravo, aferin, ne büyük bir iş adamısınız.”

“Memurdum, öğretmendim ek gelir sağlamak için bavulla ticaret yapmaya başladım. Buradan alıp şuraya satıyordum. Bu konuda eğitim almadım. Üretim bilmem, pazarlamadan anlamam, finans mı? o ne demek. Çok şükür bügün ülkeme bir yığın döviz kazandıran bir ihracatçıyım. Fuarlara giderim, yurt dışı geziler yaparım ama yabancı dil bilmem. Ama kendimden daha başarılı bir iş adamına rast gelmedim. Büyük bir iş adamıyım ben. Gerçekten.”

“Köyümden çıktım, İstanbula geldim, çorba içtim, parklarda sabahladım. Bir işe girdim, hızla yükseldim, çok hızlı oldu. Şimdi CEO’yum. Bu şirketi sıfırdan aldım buraya getirdim. Çok büyük bir profesyonelim ben çoook.”

Pek neden kriz dönemlerinin ardından nasıl battığını, krizi öngöremediği için işini nasıl kaybettiğini, hangi şirketten nasıl kovulduğunu anlatan hiçbir hikayeye rastlamayız. Başarısızlıklar üzerine analiz yapmak geleneğine sahip olmayan iş dünyamız hatalarını kendisi dışındaki koşullara bağlayıp örtmeyi çok iyi beceriyor. Ortada başarı varsa onu allayıp pullamak, süslemek, yüceltmek ve bu başarının mimarını, yani kendisini en tepeye yerleştirmek ve hatta gazetelerde dergilerde boy boy resimler, sayfa sayfa ropörtajlar vermek çok güzel. Başarısılık söz konusu oldu mu, “döviz fırladı, kriz patladı, rüzgar çıktı, yağmur yağdı benim hiç mi hiç günahım yok. Vallahi.”

“Acaba günün birinde şöyle hikayeler duyabilecek miyiz? İş planımız üzerinde çok fazla durmadık. Detayları iyi hesaplamadık. Rakibimizin geliştirdiği ürüne karşılık veremedik. Ne yöneticilerimi ne de danışmanlarımı dinlemedim. Bu sektörden çıkmamız gerekiyordu ama ben ısrar ettim ve battım. Hatalarımdan herkes ders almalı. Şurda ve burda hata yaptım. Bu konuda her detayı anlatan bir de kitap yazıyorum”.

“Aldığım kararların hatalı olduğunu biraz geç anladım. Kurduğum ekiple ilgili sorunlar çıktı. Pazarlama planımız benim ısrarlarımla değiştirildi ve şirketim pazar kaybetti. Bilanço bir felaketti. Patronun karşısına çıkıp bütün sorumluluğu üzerime aldım ve görevimden ayrıldım.”

Bu tür iş dünyası hikayelerini çok duymaya başladığımızda iş dünyamızın olgunlaşmaya başladığını anlayacağız. Hatalardan ders alan, bunları başkalarıyla paylaşanların sayısı arttıkça gerçekten “büyük” nitelemesini hak eden Türk şirketlerinin sayısı artacaktır.

Ama bugün hangi iş dünyası dergisini karıştırsak, hangi iş dünyası programını izlesek bize özgü geyiklerle karşılaşıyoruz. “Cebimde beş kuruşum yoktu, bir arkadaşımdan bir miktar borç para alarak işe başladım ve ardından…………….

Makedonya

2007-07-26T21:03:00.000+03:00

Avrupa’nın ortasında küçük bir balkan ülkesi Makedonya. Bir uçtan diğerine birkaç saatte ulaşmak mümkün. Yemyeşil ormanları, berrak akarsuları, Avrupa’nın en büyük ve en derin gölü olan Ohri Gölü ile güzelliği doğallığından gelen bir tanıdık bir ülke. Hemen her köşesinde Osmanlı’dan kalan cami, köprü, çeşme ve benzeri yapılar olan bu güzel ülkede Türkçe en çok konuşulan üçüncü dil. Avrupa’da olmasına karşın sokaklarında gezerken kendinizi daha çok Anadolu ya da Trakya’da bir kentte gezer gibi hissediyorsunuz. Buralarda yaşayan Türkler uydu yayınları izleyebildiklerinden giderek daha temiz bir Türkçe konuşmaya başlamışlar. Eski Yugoslavya’dan sancılı bir süreç sonunda ayrıldıktan sonra “Makedonya” ismini kullanması nedeniyle Yunanistan ile sorunlar yaşayan Makedonya kendi içinde yaşadığı etnik çatışmaların sonucunda bugün biraz daha sakinleşmiş durumda.
Ekonomik açıdan bakıldığında özelleştirme çalışmaları tamamlanmış ve ülkenin büyük bankaları, fabrikaları, şirketleri birer birer özel sektörün eline geçmiş durumda. En önde gelen bankaları Yunanlılar satın almışlar. Büyük tekstil firmaları da aynı şekilde ağırlıklı olarak Yunanlıların eline geçmiş. Gözlerim Türk firmalarını, bankalarını boşuna aradı. Gostivar yakınlarında yol üzerinde bulunan, ısıya dayanıklı tuğla imal eden bir fabrikanın eskiden bakanlık yapmış bir Türk iş adamına ait olduğunu bilgisi verilince hoş bir duygu kapladı içimi. Acaba başkaları da gelmiş midir diye merak ettim. Lakin çok fazla gelen giden yoktu. Market raflarında yer alan ürünlerin tamamına yakını ithal ürünler olmasına rağmen Türk markalarından neredeyse eser yoktu. Ramenka mağazasını görünce Koç grubuyla gurur duydum. Bir de sağlık sektöründe yatırım yapan bir Türk şirketinden bahsedildi. Türk iş adamları tarafından küçük ve önemsiz görülen Makedonya’nın yakın bir gelecekte Avrupa Birliği’ne katılmasına kesin gözüyle bakılıyor. Birliğe uyum çalışmaları ve hazırlıklar bakımından önemli sayılabilecek adımlar atılmış.
Turizm yakın bir gelecekte bu ülkenin önemli gelir kaynaklarından birisi olabilir. Ohri gölü kıyısındaki beş yıldızlı oteller, kumarhaneler ve eğlence yerleri şimdilik boş olsa da bir kaç yıl sonra zengin Avrupa’lıların en gözde tatil yerleri arasında yer alacak gibi görünüyor. Otellerin işletmecileri bizim yirmi yıl öncesinin turizmcilerine çok benziyor. Fiziksel altyapı uygun olmasına rağmen hizmet kalitesi çok gerilerde. Sanayi tesislerine ilgi göstermeyen Türk yatırımcıların Turizm sektöründe olabileceklerini düşündüm ama yine yanıldım. Çoğu oteli yok pahasına Avrupalı ve Yunanlı şirketler satın almışlar.
Globalleşme sadece bizim ülkemize yabancı yatırımcıların gelmesi ve ulusal şirketleri satın alması mı acaba diye düşünmeden edemiyor insan. Neden Türk yatırımcıları bu fırsatları göremiyor diye üzülmemek elde değil. Coğrafi ve tarihi yakınlık, dil ve kültür sorununun olmayışı, iki ülke arasındaki sıkı ilişkiler bile Türk yatırımcılarının bu ülkeye yönelmesine yetmemiş.
Çevresinde Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan ve Kosova Özerk Bölgesi’nin yer aldığı Makedonya Türk şirketleri için önemli bir Pazar fırsatı olabilirdi. Zira çevre ülkelerle birlikte değerlendirildiğinde çok ciddi bir Pazar oluşturan ve de Avrupa Birliği’ne girmek üzere olan bu ülkede yatırım yapmak bir çok firma için ciddi kazanç kapıları açabilirdi. Çin’de, Hindistan’da fırsat peşinde koşan iş adamlarımızın burnumuzun dibindeki bu ülkeyi ihmal etmelerine üzülmemek elde değil.

Yeni iş modelleri

2007-01-01T20:50:00.000+02:00

İş dünyası hemen her gün yeni iş modellerinden bahsediyor..... Dış dünyadan habersiz yıllar yılı kendi iç dinamikleri ile bir arpa boyu yol alan şirketlerimiz şimdilerde yeni keşifler peşinde. Sarar yurt dışında 20. mağazasını açtı. Ramenka'nın mağaza sayısı 64 'ü buldu. Dünyanın en büyük altın işleme fabrikasını Çin'de bir Türk firması kurdu. Mavi Jeans, Gilan gibi son zamanların gözde markaları A.B.D. pazarında çoktan yer aldılar bile. Yüksek teknolojili ürünler pazarında Vestel'in adından söz ediliyor. Daha geçen yıl kurlar neden yükselmiyor diye ağlaşan şirketler bugün artık ekonominin işleyişine müdahele edemeyeceklerini görmüş ve işlerine bakmaya devam ediyorlar. Başarılı şirketlerin analizini yaptığımızda tek bir ortak noktanın varlığını görebiliyoruz. Hepsi de pazarlamanın gücünü keşfetmiş durumdalar. Pazarlamaya yatırım yaparlarsa gerisinin geleceğini görüyorlar. Uzun vadeli planlar yapmak, kaynakları etkin ve verimli kullanmak üzere ürün karmasını gözden geçirmek. Dağıtım, iletişim ve fiyat politikalarında tutarlı olmak, her işlerini düzgün yapmak onları başka bir boyuta taşıyor.

İş Dünyasının Tükettiği Kavramlar

2006-12-21T16:55:00.000+02:00

Son birkaç yıldır birbiri ardı sıra gerçekleşen ve iş dünyasını bir araya getiren zirvelerin ana temalarına baktığımızda; her biri batı iş dünyasının özellikle A.B.D.’nin dünya pazarlarına tanıttığı bu yolla da milyarlarca dolarlık yazılım, donanım, kitap, CD, eğitim ihraç ettiği süslü kavramlar göze çarpar. Yakın geçmişi şöyle kısaca bir hatırlayalım; “Kurumsal Kaynak Planlaması” “Müşteri İlişkileri Yönetimi” “Marka” “İnsan Kaynakları Yönetimi” “Yenilik Yönetimi” “Değer Yaratmak” “Bilgi Yönetimi” “Liderlik” “Kurumsal Yönetişim” “Değer Zinciri” “Lojistik Yönetimi” “Tedarik Zinciri Yönetimi” “one to one marketing” gibi kulağa hoş gelen ancak zirvelerde konuşulduktan sonra çoğunlukla bir tarafa atılan kavramlar, anlayışlar, yaklaşımlar, konseptler.....

İş dünyası, göz alıcı lansmanlarla tanıtılan ve her biri için ciddi sayılabilecek ücret talep edilen bu toplantıları sosyal bir etkinlik olarak görüyor. Bir araya gelinip, kartlar, alınıp veriliyor. “Ara beni, ararım seni” tarzında ayak üstü sohbetlerden sonra yine kurtlar sofrasına dönülüyor.

Dönülüyor dönülmesine de bu arada “Liderlik Konferansında” Fatih Terim’den “karizmatik liderlik” konusunda ip uçları alınmış, Hülya Avşar’ın marka olma serüvenini anlatan manâlı!! bir sunum dinlenmiş, reklam konusunda derin bir mevzuun içinden göbek dansının kıvrak nağmeleri ve bel kıvırmalarıyla uyanılmış, şehir hatları vapurlarında ayna, tarak, kırtasiye satan “Burhan Pazarlama” ve köşe başlarında çiçek satan roman vatandaşlarımızdan satışın incelikleri öğrenilmiş, ülkemize ilk defa gelmiş dünyaca ünlü pop starlardan yenilik, marka gibi moda kavramlar konusunda feyz alınmış, “Aşkla Yaratılan Markalar” konusunda Ertuğrul Özkök’ün derin deneyimlerinden faydalanılmış, herbiri tanıtım dehası olan Bakanlık bürokratlarına Türkiye’nin nasıl pazarlanacağı konusunda sorular sorulmuş oluyor. Bu süreçte bu yeni ve süslü kavramların Türkiye pazarı çoktan oluşmuş oluyor. Gelsin yazılımlar, donanımlar, danışmanlıklar, eğitimler…Sadece CRM konusunda pazarda satılan birkaç bin yazılım olduğunu söylemek bile sanırım bir ipucu verebilir.

Tüm bu konuşulanların ardından iş dünyasında neler değişiyor? Ürün ve hizmetlerimize daha çok değer katabiliyor muyuz? Müşterilerimizi çağrı merkezlerimizde daha mı az bekletiyoruz?. Satış sonrası destek hizmetlerini çok daha ileri seviyelere çıkabiliyor muyuz? Kurumsal kaynaklarımızı daha etkin planlanıyor, daha rekabetçi olabiliyor muyuz? Nakliyatçılıktan lojistik iş modeli olmaya dönüşme sürecimiz hızlanıyor mu? CRM zirvesinden sonra aynı müşteriye üç kredi kartı gönderme ucuzluğundan vazgeçebiliyor muyuz? Kurumsal yönetişim ilkelerini eksiksiz uygulayabiliyor muyuz? Bırakın birebir pazarlamayı, nişleri yakalamayı başarabiliyor muyuz? Yurt dışında böyle etkinlikler yapılınca –ki bu kadar sık ve çeşit çeşit yapılmıyor- kaç tane yöneticimiz başarı öyküsü anlatmaya gidebiliyor?

Doğaldır ki bu tür zirveler ya da toplantılardan amacını aşan sonuçlar beklenemez. Ama hiç olmazsa ele alınan konuların hem akademik hem de uygulamacı perspektifinden detaylı bir şekilde irdelenmesini ve ülkemiz pazarlarına ve de koşullarına uygun sonuçlara ulaşılmasını beklemek hakkımız değil mi? Ya da tersinden bakacak olursak burada anlatılanların, paylaşılanların doğru uygulamalar ve başarılı iş modellerinden kaynaklanması gerekmez mi?

İş dünyasının bilgi açlığına saygı duymak gerek. Yeni konuları izleme konusundaki gayretini de alkışlamak lazım. Bu tür etkinliklerden ne kadar para kazanıldığını bilmiyoruz ama ortaya çıkan iş çok da tatmin edici değil gibi görünüyor. Bu tarz etkinliklerin moda ya da trend olarak algılanması söz konusu. Konu ve içerik doğru belirlendiğinde ilgi çekmek için gösteri dünyasının figürlerine ihtiyaç kalmaz. Çiçek satan romanlara, sinema ve tiyatro oyuncularına, pop yıldızlarına gerek duyulmaz. Ortalıkta dolaşan dansözler, mankenler, seyyar satıcılar renk katmıyor, sadece hafifletici etki yaratıyor. Bir de dışarıdan getirilen sözüm ona uzmanların seçiminde de dikkatli olunmalı. Sadece konuşarak para kazanan ve gittiği her yerde ezberden aynı konuşmayı yapan, ülkemiz, bölgemiz pazarları hakkında hiçbir bilgisi, görgüsü olmayan kişiler yerine iş adamlarımıza, yöneticilerimize gerçek anlamda katkı sağlayacak konuşmacılara yer verilmesi gerekir.

Ayrıca üniversiteler kenti İstanbul’da kamu ve vakıf üniversitelerinin biraz daha etkinliklerin içine çekilmesi belki hemen olmasa da yakın gelecekte etkinliklere bilimsel bir derinlik de kazandırabilecektir.

Etik, Hukuk, İnetrent ve Turk-Net

2006-12-06T18:27:00.000+02:00

Ülkemizdeki en gelişmiş sektör hangisi diye kime sorsanız büyük çoğunluk telekomünikasyonu ilk ikiden birisi olarak söyler. Modern iletişim araçlarını kullanan, nitelikli personel çalıştıran, müşterisini yakından izleyen, sorunları modern yöntemlerle hızlı bir şekilde çözen bir sektör olarak algıladığımız bu sektörün özellikle internet üzerinden yapılan satış uygulamalarıyla ilgili olarak bazı noktalarına dikkat çekmekte yarar var.

Bugün internet penetrasyonunun bu denli düşük olması, internet iş modellerinin sayısının çok az olmasının temelinde, bir dönemler Türk Telekom’dan çok ucuza aldıkları internet hizmetini süslü paketler içine koydukları CD’ler üzerine yazılmış basit arayüz yazılımlarıyla 400 dolar gibi fahiş rakamlara satan internet servis sağlaycılarının vahşi uygulamaları vardır. Çoğu iş dünyası tarihinin başarısız iş modelleri sayfalarında yerini aldı ama geriye de internette geri kalmış bir Türkiye mirası bıraktılar. Sonra devreye ciddi firmalar girdi. Rakamlar makul seviyelere düştü ama iş işten geçmişti. Bugün hala o günlerin özlemiyle ne hukuk ne de etik kurallar tanımadan kendi bindikleri dalı kesen firmaları gördükçe yüreğim cız ediyor.

Amazon.com satın aldığınız ürün yolda kaybolur ya da zarar görürse hiç sorgu sual etmeden yenisini gönderiyor. Birde bizden örnek yazmak istiyorum. Sabancı adını arkasına alarak iş yapan ve doğal olarak herkesin güvenip hizmet aldığı Turk.Net. Yanılıp 2004 yılının aralık ayında telefonla arayarak üç aylık bir abone paketi aldım. Abonelik bitince olması gereken nedir? Size verilen hizmetin kesilmesi ya da hizmetin uzatılması için size yeni bir teklifi yapılması gerekir. Oysa bu işlemin müşteri tarafından yapılması gerekiyormuş. Ben artık bu hizmeti almak istemiyorum. Lütfen benim kredi kartımdan para almayın demeniz gerekiyormuş. Üç aylık hizmet bedelini ödeyip hizmet almanız yetmiyor. Bir de firma için ek zahmetlere katlanıp onların yapması gereken işleri de sizin yapmanız gerekiyor. Hukuken ortada yapılmış bir sözleşme yok. Telefonda yapılan bir satış işlemi tek taraflı olarak tekrarlanıyor. Banka ekstrelerinde de Turk.net lafı geçmiyor. “Sanal İstanbul TR” gibi bir ibare ile sizden üç ayda bir abonelik bedelini tam iki yıl boyunca çaktırmadan tahsil ediyorlar. Bu arada müşterilerini arayıp siz bizim eski müşterimizsiniz. Size altı aylık ya da yıllık abonelik önerelim de demiyorlar. Müşterilerine en kolay izleyen sektör olarak sizin iki yıldan beri bu hizmeti hiç kullanmadığınızı, sistemlerine hiç bağlanmadığınızı da izlemiyorlar. Ya da “belki sadece elektronik posta hizmeti için kullanıyorsunuzdur” diye kargaların bile güleceği cevaplar veriyorlar. Hadi hukuk bilmiyorsunuz peki ya etik olarak hiç mi sorumluluk duymuyorsunuz. Artık iş dünyası bu türden ucuz yöntemlerle satış yapan firmalardan kurtulmak zorunda. Bu firmaları yöneten sözüm ona yöneticilerin iş dünyası zirve toplantılarına katılıp bir de başarı hikayeleri anlatmalarına da izin verilmemeli. Ayrıca bütün MBA programlarında, dahası yönetici okullarında, işletme programlarında hukuk derslerine biraz daha ağırlık verilmeli bir de etik dersi zorunlu olarak okutulmalıdır.

Şimdi Telekomünikasyonda serbest piyasa kuralları uygulansın diye kampanya yapıyor Turk.Net. Biz de tüketici tarafından düşüncemizi söyleyelim. Siz bu yolda devam edecekseniz. Bırakın mevcut tekel olduğu gibi kalsın. Serbest piyasadan anladığınız kredi kartımdan dilediğiniz zaman dilediğiniz kadar para çekebileceğiniz bir piyasa anlayışı ise kalsın biz istemiyoruz…….