རོམ་ཐང་གནས་ཁྲ་མོ།

འབྲི་ཏ་ས་འཛིན།

2026-06-24T14:57:13.855+09:00

འབྲི་ཏ་ས་འཛིན།

མིང་འདི་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་“བྷྲྀ་ཏ་བྷཱུ་མི་”(Bhṛtabhūmi/भृतभूमि)ཞེས་པ་ལས། དང་པོ་“བྷྲྀ་ཏ་”(Bhṛta/भृत)ཞེས་པ་ནི་«མོ་ནིར་ཝི་ལི་ཡམ་སི་ཚིག་མཛོད་» (ⅰ) (Monier-Williams 1999, p. 764) ལས། “འཛིན་པ། བདག་གིར་བྱེད་པ་”སོགས་ལ་འཇུག་ཅིང་འདིའི་སྒྲ་སོར་བཞག་དང་། གཉིས་པ་“བྷཱུ་མི་”ཞེས་པ་འདི་“ས་འཛིན་”དུ་དོན་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ་“འབྲི་ཏ་ས་འཛིན་”ཞེས་བཏགས་པར་སེམས། ཡིག་རྙིང་གི་མ་དཔེར་“བྷྲི་”[=བྷྲྀ་] ཞེས་ཡོད་པ་དཔེ་གསར་དུ་“འབྲི་”ཞེས་བཅོས་ཡོད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར། དཔེར་ན། ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པ་“བྷྲྀ་ཧསྤ་ཏི་”(Bṛhaspati/बृहस्पति) ལ་བོད་ཡིག་རྙིང་པར་“འབྲི་ཧས་པ་ཏི་”ཞེས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །

དེས་ན་ལྡུམ་འབྲས་འདིའི་ཐ་སྙད་བོད་ཡིག་ཏུ་བཞུགས་པའི་ཁུངས་སྔ་ཤོས་གཅིག་ནི། བསྟན་པ་སྔ་དར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་བོད་དུ་བྱོན་པའི་སློབ་དཔོན་ཤཱནྟིཾ་གརྦྷས་(Shāntingarbha)བསྒྱུར་བར་གྲགས་པའི་«གསོ་དཔྱད་རིན་པོ་ཆེ་འཁྲུངས་དཔེ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་» (pp. 114.15–115.3) ལས། “འབྲི་ཏ་ས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ། །ལ་ལས་རྒྱལ་མ་རྒྱུ་མ་ཟེར། །ལོ་མ་དམར་པོ་ཆུང་བ་ལ། །སྡོང་བུ་དམར་པོས་ས་གཞི་ཁྱབ། །མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ཆུང་བ་ཡིན། །འབྲས་བུ་རི་ལུའི་དབྱིབས་དང་འདྲ། །ལ་ལས་ཙི་ཙི་མོ་ཞེས་ཟེར། །རོ་ནི་ཅུང་ཟད་མངར་སྐྱུར་ཡིན། །ནུས་པས་སྟོད་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད། །ཕྱེ་མ་བྱས་ལ་རྨ་ལ་གདབ། །རྨེན་ངན་སྐྱེས་དང་སྐྲངས་པ་འཇོམས། །ཤུ་བ་སྐྱ་སྔོ་ལ་སོགས་པ། །མར་སྦྱར་བྱུགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་ཡོན་ཏན་བསམ་མི་ཁྱབ། །”ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཆོག་པར་སེམས།

(i) Monier Williams 1999: 764: Bṛita, mfn. bearing, carrying, bringing, procuring, possessing, wearing, having, nourishing, supporting, maintaining.

ཁུངས་འདྲེན་ཡིག་ཆ།

1) སློབ་དཔོན་ཤཱནྟིཾ་གརྦྷ། (trs.) «གསོ་དཔྱད་རིན་པོ་ཆེའི་འཁྲུངས་དཔེ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་». «གསོ་རིག་སྨན་གྱི་རོ་ནུས་ངོས་འཛིན་གསལ་སྟོན་ཕྱོགས་སྒྲིག་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་». པེ་ཅིན། ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་པའི་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།, 2007, pp. 73–208. [BDRC: W1GS49280].

2) [Monier-Williams 1999] Monier, Ernst Leumann, and Carl Cappeller. A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages. New ed. Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, 1999.

ཚེ་རིང་ཞྭ་མོ་དང་སྐེད་གྲི་ལྕགས་ཤུབ་ཅན།

2026-02-27T10:58:00.004+09:00

ཚེ་རིང་ཞྭ་མོ་དང་སྐེད་གྲི་ལྕགས་ཤུབ་ཅན།

དེང་སང་ཚེ་རིང་ཞྭ་མོ་འདི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་ཆས་གོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ནའང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་འདི་རྒྱ་སོག་གམ། ཡང་ན་ཆས་གོས་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྐེད་གྲི་ལྕགས་ཤུབས་ཅན་འདི་ཡང་གང་ལས་བྱུང་མིན་མ་ངེས་ཀྱང་ཚེ་རིང་ཞྭ་མོ་དང་ལྷན་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཡོད་པ་འདྲ་ལ། སྲོལ་རྒྱུན་པ་ཚོས་དེ་དག་ལ་མི་འགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་པའི་ཟུར་ཟ་ཡང་བྱས་ཡོད་པ་སྟེ།

‘མགོ་ལ་ཁོལ་མོ་[རྦུད་པ་]གོན།

རྐུབ་ལ་ཤན་མཆུ་བཏགས།’

ཞེས་འཕྱ་སྨོད་བྱས་པར་གྲགས།

{གཏམ་རྒྱུད་འདི་བདག་གི་ཕ་འདས་པོ་ཚེ་རིང་རྡོ་རྗེ་ལྷོད་ལྷོད་ཡིན་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ང་ལ་བཤད་སོང་།}
དེས་ན་དངོས་པོ་འདི་དག་བོད་དུ་དར་ཚུལ་གསལ་པོ་མཁྱེན་མཁན་ཡོད་དམ།

The Story of rDo-rkon Girl

2025-12-27T03:24:00.031+09:00

The Story of rDo-rkon Girl: A Legend of 20th Century Chamdo

The Daughter of the Stone carving, in the 20th century, a famous woman known as rDo-rkon girl lived in Chamdo City. Her father was a master stone carver; in those days, many Tibetan people depended on the craft of carving holy mantras and scriptures onto stones to sell to pilgrims or for hire.

The Merchant’s Ruin My late father told me that a man from our homeland once went to Chamdo for business and became obsessed with rDo-rkon girl. He visited her yearly until he had spent every silver coin he possessed. He ended up completely bankrupt, and I still remember his family name to this day.

The Short Man’s Encounter rDo-rkon girl was known for her blunt and direct personality. Once, a very short man paid his silver coins and asked for more of her time, but she told him flatly:

"Hey! I could not do this more than only once with you."

The Trade in "Caravan Medicine" Because she saw so many men daily, she developed a unique business with the merchants traveling between China and Tibet. These merchants had a major problem: when a female mule is in heat, she becomes stubborn, refuses to carry her load, and will simply lie down on the spot.

To solve this, the merchants bought the collected fluids from rDo-rkon girl. After her work was done, she would lie in the sun’s rays, letting the warmth help the fluids flow back out so she could collect them. The merchants would then apply this to the female mules' vaginas. The hormones and pheromones in the fluid would "trick" the animal's body into thinking it had mated, causing the mule to become calm and continue the journey.

The Servants' Task If the merchants did not have rDo-rkon girl’s "medicine" and a female mule became too stubborn to move, they would resort to even more desperate measures. I heard that some merchants would command their servants to have sex with the stubborn female mule to satisfy her and force her to get up and carry her load again.

The Prostitute’s Wit She was famously vocal about the many men she encountered, comparing them using traditional containers. She once remarked:

"Oh! These people from the hills have such short lives! They spray their seed as sparingly as a mouse’s urine in my pubic hair. But the monks from Dhargyay Monastery—they have seed like full ba-dong (large bamboo buckets) and bi-u-dong (small bamboo buckets), pouring it deep inside me!"

རྡོ་རྐོན་བུ་མོའི་གཏམ་རྒྱུད།

དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་ཆབ་མདོའི་རྡོ་རྐོན་བུ་མོ།

དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ནང་ཆབ་མདོ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་“རྡོ་རྐོན་བུ་མོ་”ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་གཞང་ཚོང་མ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་། མོ་མོ་རང་གི་ཕ་དེ་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་ལག་རྩལ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་མོ་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས། སྐབས་དེ་དུས་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་མ་ཎི་དང་། གསུང་རབ་མང་པོ་རྡོ་ལ་བརྐོས་ཏེ་ཆོས་དད་མང་ཚོགས་ལ་བཙོང་བ་དང་། ཡང་ན་རྡོ་རྐོ་བའི་གླ་ཆ་བླངས་ཏེ་འཚོ་བ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད།

ཚོང་པའི་ཕམ་ཉེས། ངའི་ཕ་དམ་པ་དེས་གསུངས་དོན། སྔོན་ཆད་ང་ཚོའི་ལུང་པ་ནས་མི་ཞིག་ཆབ་མདོར་ཚོང་རྒྱག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས་རྡོ་རྐོན་བུ་མོར་སེམས་ཤོར་ནས་རྒྱུན་པར་མོ་ཐུག་ཏུ་སོང་། མཐར་ཁོ་རང་ལ་ཡོད་པའི་དངུལ་སྒོར་ཚང་མ་ཟད་དེ་སྤྲང་པོ་སྤྲང་རྐྱང་ཆགས་པ་རེད། ལྟ་ཡང་ངས་ཁོའི་མི་ཚང་གི་མིང་དེ་དྲན་ཐུབ་ཀྱི་འདུག

མིའུ་ཐུང་དང་འཕྲད་པ། ཐེངས་ཤིག་མི་གཟུགས་ཚད་ཧ་ཅང་ཐུང་བའི་མི་ཞིག་རྡོ་རྐོན་བུ་མོ་ལ་དངུལ་སྒོར་སྤྲད་སྐབས། མོས་མཐོང་ཆུང་གི་རྣམ་པའི་ཐོག། “ཧེ། ཐེངས་གཅིག་མ་གཏོགས་བྱེད་ལོང་མེད་ཨ།” ཞེས་བཤད་པར་གྲགས།

དྲེལ་པ་དང་ཚོང་འབྲེལ། མོ་ཉིན་ལྟར་སྐྱེས་པ་མང་པོ་དང་ལུས་འབྲེལ་བྱས་པའི་ཁམས་དཀར་བསགས་ཏེ། རྒྱ་བོད་དང་བལ་བོད་བར་གྱི་ཚོང་པ་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོང་ཞིག་རྒྱག་གིན་ཡོད། ཚོང་པ་དེ་ཚོར་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། དྲེལ་མོ་ཚོ་འདོད་ཆགས་ལངས་དུས་ཁལ་མི་འཁུར་བར་ས་ལ་ཉལ་ཏེ་མི་འགྲོ་བ་རེད། དཀའ་ངལ་དེ་སེལ་ཆེད་ཚོང་པ་ཚོས་རྡོ་རྐོན་བུ་མོའི་ལུས་ལས་ཐོན་པའི་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆུ་རྣམས་ཉོས་ཏེ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མོས་ཆགས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཚར་རྗེས་མོའི་མཚན་མ་ཉི་མའི་འོད་ལ་བསྲོ་བ་དང་། ཉི་དྲོད་ཀྱིས་ཆགས་ཆུ་རྣམས་ཕྱིར་ཐོན་པ་སྣོད་ཆས་ནང་དུ་བསགས་ཏེ་འཚོང་གིན་ཡོད། ཚོང་པ་ཚོས་དེ་དག་དྲེལ་མོའི་མཚན་མར་བླུགས་ཏེ་ཆགས་པ་སོད་ཐབས་བྱེད་པ་དང་། དྲེལ་མོར་སིམ་པ་ཐོབ་སྟེ་སླར་ཡང་ལམ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པར་གྲགས།

གཡོག་པོའི་ལས་འགན། གལ་ཏེ་ཚོང་པ་ཚོར་རྡོ་རྐོན་བུ་མོས་བཙོང་བའི་“ཕོ་ཡི་འདོད་ཆུ་”དེ་མེད་ནས་དྲེལ་མོ་ཆགས་པ་ལངས་ཚེ། ཚོང་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་རང་གི་གཡོག་པོ་ཚོར་དྲེལ་མོ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ནས་དྲེལ་མོ་འདོད་པ་ཚིམ་སྟེ་དོས་པོ་འཁུར་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་ཟེར།

མོའི་བཞད་གད། སྐབས་ཤིག་མོས་བཞད་གད་དང་སྦྲགས་ཏེ་འདི་ལྟར་བཤད་མྱོང་། “ཨོ་ཧོ། ཚེ་ཟད་ལ་ཁ་བ་འདི་ཚོ་ལ་འདོད་ཆུ་ཙི་ཙིའི་གཅིན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཡོད་མ་རེད། དེ་ཡང་ངའི་འདོམས་སྤུའི་གསེང་དུ་གཏོར་བཞག་གི་རེད། འོན་ཀྱང་ཨ་རོ་དར་རྒྱས་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་དེ་ཚོ་ནི་དེ་འདྲ་མ་རེད། ཁོ་ཚོའི་འདོད་ཆུ་ནི་སྦ་འདོང་དང་སྦིའུ་འདོང་ཙམ་ངའི་གཏིང་ལ་མར་བླུག་གི་རེད།" ཟེར་བར་གྲགས།

རྒྱ་ཡིག་ཤོའུ་ (shòu 壽) ངོ་སྤྲོད།

2025-12-17T18:54:00.001+09:00

ངོ་སྤྲོད།

མཚོན་རྟགས་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཡིག་གི་ཡིག་གཟུགས་ཤིག་སྟེ། ཡིག་འབྲུ་འདིའི་ནང་དོན་ཚེ་རིང་ (shòu 壽) བར་མཚོན་ཞིང་། དུས་རབས་ཀྱི་འགྱུར་བ་བསྟུན་ཏེ་ཡིག་འབྲུ་ (壽) འདིའམ་སྟབས་བདེའི་ཡིག་འབྲུ་ (寿) འདི་བཀྲ་ཤིས་པའི་དུས་སྟོན་གྱི་ཉེར་མཁོ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བཀོད་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་བསམ་བློའི་ནང་། མི་ཚེའི་ནང་དམིགས་ཡུལ་གལ་ཆེ་ཤོས་གསུམ་སྟེ། བདེ་སྐྱིད་ (fú 福) དང་། དཔལ་འབྱོར་ཕུན་ཚོགས་པ་ (lù 祿) དང་། ཚེ་རིང་ (shòu 壽) བཅས་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་འབྲུས་དེ་དག་མཚོན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད། མཚོན་རྟགས་ལ་"སྐར་མའི་ལྷ་"གསུམ་ཞེས་གོན་ཆས་དང་། ལག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བཟུང་བའི་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསུམ་ཡོད། རྒྱ་ཡིག་ "ཚེ་" (壽 - Shòu) ཞེས་པ་འདི་གཙོ་བོ་རས་ཆ་དང་། ཁྱིམ་ཆས། རྫ་ཆས། རྒྱན་ཆ་བཅས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། ཡི་གེ་འདི་རྐྱང་པ་འབྲི་བའམ། ཡང་ན་མེ་ཏོག་དང་། སྲོག་ཆགས་ཕ་ཝང་། བཀྲ་ཤིས་པའི་མཚོན་རྟགས་གཞན་གྱིས་བསྐོར་ནས་འབྲི་སྲོལ་ཡོད།

འདིའི་འབྱུང་འབྱུང་ཁུངས་ནི།

དང་པོ། རུས་སྦལ་ལྐོག་པགས་ལ་བྲིས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་ 14–11 བར་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་། དེའི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ནི་མི་ཞིག་གིས་འཁར་རྒྱུག་བཟུང་ཡོད་པས་རྒས་རྒོག་མཚོན་པ་དང་། སྐབས་རེར་ལག་པས་ཅ་དངོས་ཤིག་འབུལ་བ་མཚོན་པ་དེས་ཚེ་རིང་པོར་སྨོན་པའི་མཚོན་དོན་མཚོན་ཡིན་པར་བཤད།
གཉིས་པ། ཟངས་ཀྱི་བརྐོས་ཡིག་ལ་གསལ་བའི་ཡིག་འབྲུ་དེ་ནི་ཀྲོའུ་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ (1046–771 BC) བྱུང་ཞིང་དེའི་རྣམ་པ་ནི་མི་ཞིག་དང་ཐིག་རིང་པོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེས་ཚེ་རིང་ཞིང་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པའི་མཚོན་དོན་ཡོད་པར་བཤད།
གསུམ་པ། ཐམ་ཁའི་ཡིག་འབྲུ་ནི་སྤྱི་ལོའི་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པ་ཆིན་རྒྱལ་རབས་སྐབས་སུ་བྱུང་ཞིང་། ཡི་གེ་དེ་དག་སྔར་ལས་ཚད་ལྡན་ཅན་དང་། དབྱིབས་རིང་དུ་བཏང་བ་མ་ཟད་རྒྱན་སྤྲོས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་གསལ།
བཞི་པ། ཧན་རྒྱལ་རབས་ནས་བཟུང་གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་དང་། དཔེ་དེབ། དེ་མིན་དངོས་རྫས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་ལ་ཡིག་འབྲུ་འདི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཏན་འཁེལ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད་པར་བཤད།

བརྩེ་དུང་རྒྱལ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས།

2025-12-17T17:38:00.008+09:00

བརྩེ་དུང་རྒྱལ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས།

Cambodian Journalists Alliance Association: 18 November 2025 7:34 PM.

གཟའ་མིག་དམར་ཉིན་སི་ཝེ་རིང་ (Svay Rieng) ཉེན་རྟོག་པས་དྲ་ཐོག་མགོ་སྐོར་དང་། ཁྲིམས་འགལ་བཀག་ཉར། བཟི་སྨན་དང་འབྲེལ་བའི་ནག་ཉེས་ཡོད་པའི་ཝི་ཏི་ནམ་གྱི་མི་སེར་ལྔ་དང་། ཁོང་ཚོ་བྲོས་བྱོལ་དུ་གཏོང་མཁན་བུད་མེད་གཅིག དེ་བཞིན་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་སྐྱེས་པ་གཅིག་བཅས་བསྐྱར་དུ་འཛིན་བཟུང་བྱས་ཡོད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོས་བཙོན་ཁང་ནས་བྲོས་བྱོལ་བྱེད་ཐབས་བྱས་རྗེས་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་དམངས་ཚོགས་པ་ཞིག་གིས་ཀྱང་གནད་དོན་འདིར་མཐིལ་ཕྱིན་པའི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད།

དྲ་ཐོག་ཏུ་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་བརྙན་ཐུང་ཞིག་གི་ནང་དུ། མི་དྲུག་གིས་སི་ཝེ་རིང་(Svay Rieng) ཞིང་ཆེན་ཁྲིམས་ཁང་དུ་རླངས་འཁོར་ནས་བབས་སྐབས་ཉེན་རྟོག་པ་དང་མེ་མདའ་རྒྱག་རེས་བྱས་ཏེ་བྲོས་བྱོལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་བྱས་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ནི་གདོང་ཁེབས་དང་གོས་ནག་པོ་གྱོན་པའི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་བཙོན་པ་ཞིག་ལ་མེ་མདའ་སྤྲད་དེ། ཉེན་རྟོག་པར་མེ་མདའ་རྒྱག་བཞིན་བྲོས་བྱོལ་བྱེད་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་སུ་ལའང་རྨས་སྐྱོན་ཕོག་མེད།

བཙོན་ཁང་སྤྱི་ཁྱབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཁ་ཨང་སོ་ན་དིན་ (Kheang Sonadin) གྱིས་བཤད་དོན་ལྟར་ན། རྗེས་འདེད་བྱས་རྗེས་སྐྱེས་པ་གཅིག་དང་ཁྲིམས་ཁང་དུ་འཁྲིད་པའི་ཁམ་བྷོ་ཌི་ཡའི་བཙོན་པ་དེ་བཟུང་ཡོད་པ་དང་། ལྷག་འཕྲོས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་བཞི་དང་ངན་རོགས་བུད་མེད་དེ་དག་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན་བཟུང་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་དུ་"ཉེས་ཅན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་བཟི་སྨན་དང་། ཁྲིམས་འགལ་གོ་མཚོན་ཉར་ཚགས། མི་གཏའ་བཙན་ཉར་བྱས་པའི་ཉེས་ཅན་པ་རེད་"ཅེས་བཤད། ཁོང་ཚོ་ནི་ ༢༠༢༥ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོའི་ནང་བཀག་ཉར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

གཞུང་འབྲེལ་མིན་པའི་ཐོབ་ཐང་ཚོགས་པ་ལི་ཁ་དྷོ་ (Licadho) ཡི་འགན་འཛིན་ཨམ་སམ་ཨ་ཏཱ་ (Am Sam Ath) ཡིས་ཉེན་རྟོག་པར་གནད་དོན་འདིར་ཞིབ་འཇུག་ནན་པོ་དང་བཙོན་ཁང་གི་བདེ་འཇགས་དོ་དམ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཞུས་ཡོད། ཁོང་གིས་"གནད་དོན་འདི་ནི་བཙོན་པར་དོ་དམ་དང་བདེ་འཇགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་ཀྱི་སློབ་གསོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས། བདེན་པ་གསལ་རྟོགས་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ཐག་གཅོད་ཡོང་ཆེད་ཞིབ་འཇུག་ནན་པོ་བྱེད་དགོས་"ཞེས་དང་། ཁོང་གིས་སྔོན་མ་སིམ་རེབ་ (Siem Reap) ཞིང་ཆེན་དུ་ཐེ་ཝན་གྱི་བཟི་སྨན་ནག་ཚོང་བ་ཞིག་སོ་སྨན་བཅོས་བྱེད་སྐབས་བྲོས་བྱོལ་དུ་སོང་བའི་གནད་དོན་དྲན་གསོ་བྱས་ཡོད།

སི་ཝེ་རིང་ཁྲིམས་ཁང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་ལས་ཆུང་ཧེང་ (Lay Chungheng) གིས་ཉེན་རྟོག་པས་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅེས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་བཤད་པ་ལས་འགྲེལ་བརྗོད་གཞན་བྱས་མེད། དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་གཞན་ཁག་ཅིག་གིས་ཀྱང་མཆན་འགྲེལ་གནང་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱས་མེད་པ་རེད།

Cambodian Journalists Alliance Association

མེེ་སོར་ནས་མ་ཌི་ཀེ་རི་བར་གྱི་མགྱོགས་ལམ།

2025-12-16T03:05:00.003+09:00

མེེ་སོར་ནས་མ་ཌི་ཀེ་རི་བར་གྱི་མགྱོགས་ལམ་“དཔལ་འབྱོར་ལམ་ཆེན་” (Mysore-Madikeri Economic Corridor Expressway) ཞེས་པ་དེ་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ལས་འགོ་ཚུགས་འདུག

གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འཆར་ (NHAI) འདིར། ལམ་གྱི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ 115 དང་། བཟོ་སྐྲུན་མ་དངུལ་ཧིན་སྒོར་ཀ་རོར་དྲུག་སྟོང་ (6,000 crores) ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་ཀ་རོར་ཞེས་པ་ནི་འབུམ་བརྒྱ་ཐམ་པ་ཀ་རོར་གཅིག་ཡིན་པ་རེད། ལན་ཆེན་འདི་ནི་ཤྲི་རང་ག་པཊ་ན་ནས་མ་ཌི་ཀེ་རི་ (Srirangapatna to Madikeri) བར་མཐུད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ད་ཆ་གྲོང་ཁྱེར་བྷེང་ལོར་ནས་ཀོ་ད་གུ་ (Banglore-Kodagu)ཡི་འགྲུལ་བཞུད་དུས་ཚོད་ཆུ་ཚོད་ 7 ཡིན་ཡང་གཞུང་ལམ་གྲུབ་རྗེས་ཆུ་ཚོད་ 5 ཡི་ནང་འབྱོར་ཐུབ་པར་བཤད།

ལར་ནས་འདི་ས་ཆའི་བདག་དབང་གི་རྐྱེན་པས་བར་སྐབས་འགོར་འགྱངས་བྱུང་ཡང་ད་ལྟ་གནད་དོན་ཐག གཅོད་བྱུང་ཟིན་པས་ལས་འགོ་དངོས་སུ་བཙུག་ཟིན་འདུག་ལ། འཆར་གཞི་ལྟར་ན་སྤྱི་ལོ་ 2027 ཟླ་ 4 ནང་མཇུག་བསྒྲིལ་རྒྱུར་འབད་ཀྱིན་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། ལས་གཞིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བྷེང་ལོར་ནས་མ་ཌི་ཀེ་རི་ (Banglore-Medikeri) བར་གྱི་འགྲུལ་བཞུད་དུས་ཚོད་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དང་འཚང་ཁ་ཆུང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་བཤད།

ལོ་སོ་དྲུག་རིང་སྐྱེས་པར་བརྫུས་ཏེ་འཚོ་ལ་བསྐྱལ་བའི་ཏ་མིལ་གྱི་བུད་མེད་ཅིག

2025-12-12T02:23:00.009+09:00

ཁུངས། རྒྱ་གར་ཚགས་པ། (New Indian Express)

ལོ་སོ་དྲུག་རིང་སྐྱེས་པར་བརྫུས་ཏེ་འཚོ་ལ་བསྐྱལ་བའི་ཏ་མིལ་(TN)གྱི་བུད་མེད་ཅིག་གིས་ཉེ་ཆར་རོགས་རམ་འཚོལ་བ། བུ་མོ་ཤན་མུ་ག་སུན་ད་རི་ (Shanmugasundari) ད་ལྟ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ནའང་། ཨ་མ་པེཏྕི་ཅི་ཨམ་མལ་(Petchiammal) གྱིས་ཁོ་མོའི་ཆས་གོས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་མེད་པར་བཤད།

གནས་ཚུལ་གྱི་སྙིང་དོན།

རྒྱ་གར་ཏ་མིལ་ན་དུའི་གྲོང་རྡལ་ཐཽ་ཐུ་ཀུ་དི་ (Thoothukudi) ནས་ཡིན་པའི་བུད་མེད་པེཏ་ཅི་ཨམྨལ་ (S. Petchiammal) གྱིས་བུད་མེད་ལོ་ན་ 57 ཅན་ཞིག་གིས་ལོ་ 36 རིང་རང་ཉིད་ཀྱི་བུ་མོ་གསོ་སྐྱོང་བདེ་ལེགས་ཡོང་ཆེད་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་བརྫུས་ནས་འཚོ་བ་བསྐྱལ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ཁོ་མོས་"ཕོ་དབང་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོ་མོའི་བུ་མོ་གཅིག་པུ་དེ་ཉེན་མེད་ངང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་"ཞེས་བཤད། ཁོ་མོ་ནི་ཐཽ་ཐུ་ཀུ་དི་ནི་གྲོང་རྡལ་ནི་སྤྱི་ལེ་ 30 ལྷག་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་པའི་ཀཏྟུ་ན་ཡ་ཀན་པཏྟི་ (Kattunayakanpatti) གྲོང་ཚོ་ནས་ཡིན་འདུག་ལ། སྐབས་དེར་ཁོ་མོའི་ཁྱོ་ག་གློ་བུར་དུ་འདས་རྗེས་ཁོ་མོ'མུ་ཐུ་ (Muthu) སུ་ཞེས་པའི་སྐྱེས་པ་ཞིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་དགོས་བྱུང་བ་རེད།

པེཏ་ཅི་ཨམྨལ་གྱིས་དྲན་གསོ་བྱེད་བཞིན་"ངས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཉིན་ 15 ལས་མ་འགོར་བར་ངའི་ཁྱོ་ག་སི་ཝ་འདས་གྲོང་དུ་སོང་ལ་སྐབས་དེར་ང་ལོ་ 20 ཡིན། མི་འགྱངས་བར་ང་ལ་བུ་མོ་ཤན་མུ་ག་སུན་དྷ་རི་ (Shanmugasundari) བཙས། ངས་གཉེན་བསྐྱར་སྒྲིག་མི་བྱེད་པར་ཐག་བཅད། འོན་ཀྱང་ང་གཙིག་པུས་ཕྲུ་གུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་སྟེ། སྐབས་དེར་ངས་འཛུགས་སྐྲུན་ས་ཚིགས་དང་། མགྲོན་ཁང་། ཇ་ཁང་བཅས་སུ་ལས་ཀ་བྱས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ས་ཆ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ནས་ང་ལ་ཆགས་སྲེད་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙས་བཅོས་རབས་དང་རིམ་པར་བྱུང་།" ཞེས་བཤད།

སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་བརྫུས་པའི་གནས་ཚུལ།

ཁོ་མོར་ཆགས་སྲེད་ཀྱི་བརྙས་བཅོས་དང་དཀའ་ངལ་དུ་མ་རིམ་པར་ཕྲད་རྐྱེན། པེཏ་ཆི་ཡམ་མལ་གྱིས་ཏི་རུ་ཆེན་དུར་མུ་རུ་གན་ལྷ་ཁང་ (Tiruchendur Murugan Temple) དུ་ཕྱིན་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་གྱོན་ཆས་དག་སྟོད་ཐུང་དང་ལུང་གི་ (shirts & Lungi) རུ་བརྗེས་ཤིང་མིང་"ཡང་མུ་ཐུ་"ཞེས་སྐྱེས་པའི་མིང་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར། ཡང་ཁོ་མོས། "ལོ་ 20 ལྷག་གི་སྔོན་ལ་ང་ཚོ་ས་གནས་ཀཏྟུ་ན་ཡཀྐན་པ་ཏྟི་ (Kattunayakkanpatti) ལ་གནས་སྤོས་ནས་གཞིས་བཟུང་། ངའི་ནང་མི་ཉེ་འབྲེལ་ཚོ་དང་ངའི་བུ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་མ་གཏོགས་ང་བུད་མེད་ཡིན་པ་མི་གཞན་སུས་ཀྱང་ཤེས་"ཟེར།

ད་ལྟ་བུ་མོ་ཤན་མུ་ག་སུན་ད་རི་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ཟིན་ནའང་། ཨ་མ་པེཏ་ཅི་ཨམ་མལ་གྱིས་ཁོ་མོའི་ཕོ་ཡི་གྱོན་ཆས་དེ་བརྗེ་སྒྱུར་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་མེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དོན། "ཆ་ལུགས་འདིས་ངའི་བུ་མོར་ཉེན་མེད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཞིག་འགན་ལེན་བྱས་སོང་། ང་མ་ཤི་བར་དུ་མུ་ཐུ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོག་རང་དུ་གནས་རྒྱུ་ཡིན།" ཞེས་བཤད། ཁོ་མོའི་ཨ་དྷཱར་བྱང་བུ་ (Aadhaar card) དང་། ཟ་འབྲུའི་བྱང་བུ་ (ration card) ། འོས་ཤོག་བྱང་བུ་ (voter ID) བཅས་ཀྱི་ནང་ཁོ་མོ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད།

རོགས་རམ་འཚོལ་བ།

ད་ཆ་པེཏ་ཅི་ཨམ་མལ་གྱིས་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་མི་ཐུབ་པར་བརྟེན། མོས་ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཐོག་ (on a female identity) ལ་ཨེམ་ཇི་ཨེན་ཨར་ཨི་ཇི་ཨེསེ་ (MGNREGS) ལས་ཀའི་བྱང་བུ་ཞིག་བླངས་པ་རེད། མོས་བཤད་དོན། "ང་རང་ཉིད་ལ་དབང་བའི་ཁང་པ་མེད་ལ་གསོག་དངུལ་ཀྱང་མེད། ཡུག་སའི་ལག་ཁྱེར་ཡང་ཞུ་ཐབས་མེད་རྐྱེན། ངས་གཞུང་ལ་ང་ལ་དངུལ་དངོས་ཀྱི་རོགས་སྐྱོར་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།" ཞེས་བཤད། ས་གནས་སྒྲིག་འཛིན་པ་ཌོག་ཊར་ཀེ་སེན་ཐིལ་རཱཇ་ (Dr. K. Senthil, Raj) ལགས་ཀྱིས་པེཏ་ཅི་ཨམ་མལ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་གྱི་ལས་འཆར་གང་ཡང་རུང་ཞིག་གི་འོག་ནས་རོགས་སྐྱོར་ཐུབ་མིན་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད།

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥་ལོའི་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས།

2025-10-10T23:46:00.003+09:00

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥་ལོའི་ནོར་ཝེ་ནོ་བེལ་ཚོགས་ཆུང་གིས་འདི་ལོའི་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཝེ་ནི་ཛུ་ཝེ་ལའི་བུད་མེད་མ་རི་ཡ་ཀོ་རི་ན་མ་ཆ་ཌོ་ (Maria Corina Machado) ལགས་སུ་འབུལ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་ཡོད་པ་དང་། མོའི་བྱས་རྗེས་ནི་ཝེ་ནི་ཛུ་ལའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ལམ་ལུགས་ལ་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ། དྲང་བདེན་དང་ཞི་བདེའི་ལམ་ནས་ཡང་དག་པའི་དམངས་གཙོའི་ལམ་ལུགས་འཛུགས་པར་འབད་བརྩོན་དང་ནུས་པ་ཤུགས་ཆེར་བཏོན་ཡོད་པ་རེད།

ཕ་སྐད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ། (ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།)

2025-09-13T14:19:00.004+09:00

ད་ལམ་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་འགའ་རེས་བོད་ཀྱི་སྐད་བཤད་ན་གོ་བརྡ་མི་འཕྲོད་པའམ། ཚིག་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་སྐམ་པོ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འདུག་ཅེས་སྨྲས་སོང་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མི་མང་པོ་ཁྲོས་ནས་དེ་ལ་དགག་གཏམ་གཏོང་བའམ་འགའ་རེས་དེ་ལ་ལན་འདེབས་པ་སོགས་ཀྱིས་འུར་འུར་ཟིང་ཟིང་བྱེད་ཀྱིན་འདུག། སྐད་ཆ་དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་མིན་མ་ཤེས་མོད། ཡིན་ཡང་རུང་མིན་ཡང་རུང་གནས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གང་སར་ཁྱབ་ནས་འདུག །དེའི་ཕྱིར་རང་ཅག་གིས་ཉིན་འགའ་ཞིག་གི་རིང་ལ་ན་གཞོན་འདི་དག་ལ་ཁ་རུབ་བརྒྱབ་ནས་འུར་ཞོགས་ཤིག་བྱས་པ་གཅིག་པུས་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བཤད་ན་ན་གཞོན་འདི་རྣམས་ལ་ཁག་མེད་དེ། ཆུང་ལོ་གཉིས་ལོན་པ་ནས་བཟུང་ཕ་མ་སོགས་ཁྱིམ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་སྐད་སློབ་སྦྱོང་གི་ཕྱོགས་ལ་དོ་སྣང་ཡེ་མ་བྱས་ཤིང་། ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་བྱ་བ་མང་པོ་ཞིག་མདུན་ན་མངོན་བཞིན་དུ་སྣང་མེད་བྱས་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟ་མཇུག་འབྲས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྩོད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད། ད་དུང་འདི་ལས་ཀྱང་སྡུག་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་གྱིས། ད་ཐེངས་ཀྱི་བྱ་བ་འདིའི་ནང་ནས་རང་རེས་ངེས་པར་དུ་གོ་དགོས་པ་གཅིག་ནི། གལ་ཏེ་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཕ་སྐད་ལ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་སྣང་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཚིག་སྐམ་པོའམ་བྲོ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྐད་ཡིག་དེ་ཉམས་པའི་ཚད་མཐོན་པོ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཚར་བའི་མཚོན་རྟགས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་དགོས་ཏེ། སྐད་ཡིག་ཉམས་པ་ལ་གནས་ སྐབས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། གནས་སྐབས་དང་པོ་གཉིས་ཀ་བརྒལ་ཚར་ནས་ད་གནས་སྐབས་གསུམ་པའམ་ཐ་མའི་དུས་སུ་སླེབས་པའི་མཚོན་རྟགས་དངོས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་འཛམ་གླིང་སྐད་ཡིག་གི་སྐྱེ་འཆིའི་ལོ་རྒྱུས་བསྡུས་པ་ལུག་རྫི་རྒན་པོའི་ཀི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། གནས་སྐབས་གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྐད་གཉིས་པོ་བཤད་པས་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་སྐད་འཆད་པའི་ནུས་པ་ཇེ་བས་ཇེ་བཟང་དུ་འགྱུར། མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱི་སྐད་སྨྲ་བ་ལ་ལྟ་སྟངས་ཀྱང་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ནས་ཀུན་གྱིས་ཁས་ལེན། ཅི་ཞིག་ན་ལོ་ཆུང་རྣམས་ཕ་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་རྣམས་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཇེ་ཆུང་དང་ཕྱི་སྐད་ཀྱི་དེ་ལ་འདྲེས་ཆ་ཆེ་བས་ཕ་སྐད་འཆད་པ་བས་ཀྱང་ཕྱི་སྐད་འཆད་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། དེ་ཚེ་བརྗོད་ བྱ་མང་པོ་ཞིག་ཕ་སྐད་ཀྱིས་བཤད་ན་བརྗོད་མི་ཐུབ་ལ་ཕྱི་སྐད་ཀྱིས་བཤད་ན་བརྗོད་ཐུབ་པའི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང་། ཕ་སྐད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱི་སྐད་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འདྲེས། ཕྱི་སྐད་སྨྲ་མ་ཤེས་ན་རིག་གནས་མེད་པ་དང་མཐོང་རྒྱ་མེད་པའི་གྲལ་དུ་འཇོག དེས་ན་ཕ་སྐད་སྨྲས་ན་ངོ་ཚ་དགོས་པ་དང་རང་ཉིད་མི་གཞན་རྣམས་ལས་རིག་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་གཅིག་གིས་དམན་པའི་སྣང་བ་འགོག་མེད་དུ་འཆར། དེའི་དབང་གིས་ན་གཞོན་རྣམས་འདུ་འཛོམས་བྱ་སའི་གནས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་ཏུ་ཕྱི་སྐད་ཁོ་ན་བཤད། དེར་མ་ཟད་ཐ་ན་ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་དུའང་ཕ་སྐད་བཤད་པ་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྲོའོ། །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་མི་རིགས་དེའི་ནང་ནས་རྒན་པོ་དང་དར་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་སྐད་གཙོ་བོར་སྨྲ་ཞིང་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་སྐད་གཙོ་བོར་སྨྲ་སྟེ། སྐད་སྨྲ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོ་གཉིས་སུ་གྱེས། དེ་ལྟར་དུ་མུ་མཐུད་ནས་སོང་བས་ཕ་སྐད་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་མི་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཤི་བ་དང་རྒས་པས་ཇེ་ཉུང་དུ་འགྱུར། ཕྱི་སྐད་གཙོ་བོར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་ཚོགས་དེ་ཇེ་མང་དུ་འགྱུར། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་ཕ་སྐད་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་པར་མ་ཟད་རང་གི་བུ་ཚ་རྣམས་ལ་ཕ་སྐད་མི་སློབ། དེ་ནས་ཡུན་མི་རིང་བར་མི་རིགས་དེའི་སྐད་དེ་ཉེན་ལྡན་སྐད་རིགས་སུ་གྱུར་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་སྟེ། དེས་སྐད་རིགས་འདི་སྨྲ་བའི་མི་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཉེན་བརྡ་ཛ་དྲག་ཅན་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །

འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་ཞེ་ན། གནད་དོན་འདི་རྩོད་གླེང་གིས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་མ་ཤེས་ན། ཐོག་མར་ཁྱེད་ཅག་གིས་རང་རེའི་ཕ་སྐད་འདི་ཤོག་བུ་མཐའ་ནས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་སུམ་ཆ་གཅིག་ལ་ཉེ་ཙམ་ཞིག་སྐད་རིགས་གཞན་གྱིས་ཟོས་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བཞིན་པའི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གསལ་བར་སྟོན་པའི་དན་གྲངས་འདི་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་གཅིག་ལྟོས་ལ་མནོ་བསམ་ཞིག་ཐོངས་དང་དེ་ནས་སྙིང་ལ་ཚ་ཤར་རྒྱག་པ་དང་མཉམ་དུ་གོ་རྟོགས་ཤིག་སད་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཐང་། དན་གྲངས་འདི་རྣམས་ནི་སྐད་བརྡ་རིག་པའི་ཚན་རིག་གི་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་། ནོར་འཕྱུག་གང་ཡང་མེད་པར་བྱས་ཡོད་པས་ཡིད་རྟོན་ཕེར་ངེས་ཡིན། དེ་ཡང་ཉེ་བའི་ལོ་༩་ཡི་རིང་ལ་ང་ཚོས་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་གྱི་རྫོང་ཁག་༥༣་གྱི་ནང་ནས་ལོ་༢་ནས་༡༨་བར་གྱི་མི་༦༡༦༢་ཀྱིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་ལས་ཐ་སྙད་༣༩༥༤༤་ལ་དན་གྲངས་དབྱེ་ཞིབ་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པས། ཐ་སྙད་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༢༨༧༩༩་ལས་མི་འདུག། གཞན་ཐ་སྙད་༡༠༧༤༥་དེ་སྐད་རིགས་གཞན་པ་རེད། གཞན་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེས་ཐ་སྙད་སྤྱི་འབོར་གྱི་༢༧་༡༨ % ་ཟིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཡོངས་ཀྱི་སུམ་ཆ་གཅིག་ལ་ཉེ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ཕལ་ཆེར་ཐ་སྙད་༣་རེའི་ནང་དུ་གཞན་སྐད་རེ་རེ་འདྲེས་པའི་ཚད་ལ་སླེབས་ཉེར་ཡོད་པར་མ་ཟད། ཐ་སྙད་དེ་ རྣམས་ཀྱང་ཉིན་རྒྱུན་འཚོ་བའི་ནང་དུ་འབྱུང་ཚད་མཐོ་བའི་མིང་ཚིག་དང་བྱ་ཚིག་གི་སྐོར་རྣམས་སུ་སྣང་བས་གནས་

ཚུལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་རེད། གཤམ་གྱི་རེའུ་མིག་འདི་ལ་ལྟོས་དང་གསལ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། བོད་ཡུལ་གྱི་རྫོང་ཁག་༡༧་ནས་ལོ་༢་ཅན་གྱི་བྱིས་པ་༨༨་གྱིས་བཤད་པའི་ཐ་སྙད་ཁྱོན་༡༢༣༠་ལ་དན་གྲངས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པས་དེའི་ནང་དུ་ཕ་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༡༡༦༦་ཡོད་ཅིང་། གཞན་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་༦༤་ཡོད། གཞན་སྐད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེས་ཐ་སྙད་སྤྱིའི་༥་༢༠%་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ལ་དེས་མཚོན་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གནས་ཚུལ་འདི་ལེགས་པར་རྟོགས་རྗེས་ད་གཟོད་ན་གཞོན་འགའ་ཞིག་ལ་དགག་པ་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་ཕ་སྐད་སྐྱོབ་ནུས་མི་ནུས་གསལ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དགོས་ངེས་པ་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་གི་སློབ་གསོ་ཞེས་པ་འདི་ཁ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ནན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་དུ་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཕ་སྐད་མ་ཡིག་ཡང་དག་པ་ཤེས་ངེས་བྱ་དགོས། འདི་ཕ་མ་དག་གི་ཕྲག་ཁ་ན་ཡོད་པའི་འགན་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཕ་མས་ཁྱིམ་སློབ་ལེགས་པོ་བྱས་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཆ་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཞན་ཡང་ཕ་སྐད་ལེགས་པོ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་འདྲའི་དཔེ་མཚོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡོད། དེས་ན་ཕ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་ཀྱང་འདི་ལ་དོ་ཁུར་ནན་མོའི་སྒོ་ནས་རང་གི་འོས་འགན་དེ་སྣང་མེད་དུ་མི་འཇོག་པར་བསྒྲུབ་པར་ཞུ།

མདོར་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་སྐད་དང་དབྱིན་སྐད་སོགས་སྐད་རིགས་ཅི་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱོན་གཏན་ནས་མེད། སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད་སྐད་ཡིག་དེ་དག་ལེགས་པར་ཤེས་ཀྱང་དགོས། སྐྱོན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་རང་གི་སྐད་མི་ཤེས་པ་དང་མི་བཀོལ་བ་དེ་རེད། དེའི་རྩ་བ་བཙལ་ན་ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །རབ་གནས་ཤིང་སྦྲུལ་༢༠༢༥་སྟོན་ཟླ་ར་བའི་ཚེས་༡༩་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བྲིས་པ་དགེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག

ཡུལ་བྱོལ་ལམ།

2025-08-06T01:41:00.009+09:00

སྒྲོལ་མ་ལ་ནས་རླུང་རྟ་མཉམ་དུ་གཏོར།།
དར་ཆེན་མདུན་ནས་སྨོན་ལམ་ལྷན་དུ་བཏབ།།
གངས་རིའི་གཙང་པོ་འཕྲད་ལ་མཉམ་དུ་བཅད།།
མི་རྒན་ངེད་གཉིས་དེ་རིང་ཐུག་ཙམ་བྱུང་།།

ཆར་ནག་ཁྲོད་དུ་གུར་ཆུང་ཕུབ་ནས་བཞག།

རྒྱབ་ཁུར་ནང་དུ་རྒྱཌ་ཆས་ཉུམ་ཙམ་བླུགས།།
ཉིན་མོ་སོ་སྲུང་རྒོད་པས་མཚན་འགྲུལ་བྱས།།
གངས་ཆུས་མར་ཙམ་ཁྱེར་ཡང་ལངས་ཏེ་འོངས།།

བྱིའུ་དགོན་ནས་བྱི་བ་འཛུལ་བཞིན་འོངས།།
ཁྲུས་སྒོ་དགོན་ནས་ནམ་ཕྱེད་ལངས་ཏེ་འོངས།།
གཡའ་སྤང་ཁུག་ཏུ་རྐྱང་ཁྱུ་འགའ་དང་ཐུག།
གླེ་མི་ཡུལ་དུ་ཉིན་གུང་རྒྱབ་ཏུ་འབྱོར།།

སྦྲ་ཆུང་གཡག་རྒན་ཙམ་རེ་ཕུབ་པ་ཡི།།
མཁུར་ཚོས་དམར་པོ་ཅན་གྱི་མི་འགའ་མཐོང་།།
ད་བ་ཞིམ་པོ་ཕོར་པ་འགའ་རེ་སྟེར།།
གཞུང་ལམ་མ་འདེད་ས་སྲུང་བཙན་ནོ་ཟེར།།

ངེད་ཅག་དེ་ནས་གྲོག་རོང་བརྒྱུད་དེ་སོང་།།
གྲོག་ཆུར་ཧུར་བས་ཁྱེར་གྲབས་ཁྱེར་གྲབས་ཡིན།།
ཕར་རིའི་ཟམ་སྣེར་ཉེན་རྟོག་རུ་ཁག་གི།
གློག་འོད་འོག་ཏུ་ཁྱི་འགའ་ཟུག་གིན་མཆིས།།

ས་ཚིགས་དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་ཟེར།།
དེ་སྔོན་མང་པོ་འཛིན་བཟུང་བྱས་རབས་འདུག།
བྱིས་པ་ངུས་ན་ཉེན་རྟོག་རུ་ཁག་གིས།།
འཛིན་བཟུང་བྱེད་པར་སྐྲག་ཀྱང་སྐྱོན་མ་བྱུང་།།

དེ་ནས་འུམ་ལར་པདྨ་རིག་དགོན་མཇལ།།
དད་པ་ཆེ་ནས་མཇལ་སྐོར་མ་ཡིན་ཡང་།།
གྲོད་པ་ལྟོགས་ནས་སློང་མོ་བྱེད་དུ་སོང་།།
དགོན་པའི་ངོས་ནས་རྩམ་པ་བྲེ་འགའ་གནང་།།

གཞུང་ལམ་ཀྲག་ཛེར་(Simikot)སོང་ན་བདེ་མོད་ཀྱང་།།
ཉེན་རྟོག་པ་ཡིས་བཟུང་རྒྱུར་ཉེན་ཆེ་བས།།
ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལུར་ཤུར་དེད་ནས་སོང་།།
ལ་དེ་བརྒལ་རྗེས་བོད་རིགས་ཧ་ཅང་དཀོན།།

རོང་པའི་ཤོད་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཉིན་གང་བསྒུགས།།
མུན་པ་སྲོད་སྐབས་རྐང་ལམ་དེད་ནས་ཡོང་།།
ཡུལ་ལུང་པོ་སྐྱིད་པོ་ཀོང་པོ་འདྲ་ཞིག་རེད།།
ནམ་ཕྱེད་མིན་ཙམ་གྲོང་སྡེ་ཞིག་ཏུ་འབྱོར།།

གྲོང་དེར་ལམ་ཁྲིད་པ་ཡི་ངོ་ཤེས་ཏེ།།
བོད་སྐད་མི་ཤེས་འདོན་ཆོག་ཤེས་མཁན་ཞིག།
ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་ཡ་མ་ཟུང་གྱོན་ཞིང་།།
ཁྱིམ་དུ་བུད་མེད་བུ་ཕྲུག་སྐྱོང་མཁན་ཞིག།

ཡུལ་དེའི་མོ་འདེབས་སྐུ་ཡོན་རིམ་གྲོ་སོགས།།
ཡོད་ཚད་ཁོང་གི་ཕྱག་ཏུ་ཡོད་པ་འདྲ།།
བོད་ནས་འོང་པའི་གསར་འབྱོར་ལག་པ་ནས།།
དངུལ་དངོས་མང་པོ་ལོན་པའི་ཉམས་མྱོང་འདུག།

བདག་གིས་བལ་རྩག་ལ་སོགས་དངོས་འགའ་བཙོང་།།
རིན་ལ་རྩམ་ངན་པོར་པ་འགའ་རེ་གནང་།།
དེ་ཡི་དགོང་མོར་ལམ་པ་ཆང་གིས་མྱོས།།
རང་གི་གྲོགས་པོ་ཞིག་དང་འཁྲུག་རྩོད་ཤོར།།

གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྡུང་ངོ་གསོད་དོ་ཟེར།།
དམྱལ་བའི་ཡུལ་དུ་ད་ལྟ་སྐྱེལ་ལོ་ཞེས།།
གྲོང་ཚོ་སྟོད་སྨད་འུར་གྱིས་བསླངས་གྱུར་ཡང་།།
ཐ་མ་ཨ་རོགས་སྤྱང་པོ་ཞིག་གིས་བསྡུམས།།

ར་བཟི་ཆུང་བ་ཞིག་གི་རལ་གྲི་དེས།།
ཏོག་ཙམ་མིན་ན་བདག་གི་གྲོད་པ་ཕུག།
བདག་ཀྱང་འཚུབ་ཆ་ལངས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནམ།།
མགོ་ལ་འཇོར་མགོས་བསྣུན་ཀྱང་བསྒྱེལ་མ་ནུས།།

ཕྱིན་ཉིན་ལམ་ལ་ཆས་པའི་སྔ་དྲོའི་ཆར།།
ཉི་འོད་དྲོས་པའི་ཉིན་ཁུག་དགའ་མོ་ཞིག།
འབབས་ཆུ་དྭངས་མོའི་རོལ་མོ་སྙན་ས་དེར།།
ཇ་ཞིག་བསྐོལ་བཞིན་ངལ་གསོ་བྱེད་པའི་སྐབས།།

བཙུན་མས་མེ་ཤིང་བསྒུལ་བས་ཐབ་རྡོ་འཁྲུགས།།
ལྷོག་ལྷོག་ཁོལ་བའི་ཇ་རྡིག་ཁ་བུབ་ལོག།
རླུང་རྟ་མེད་པའི་ཕོ་རྒོད་རྐང་པར་བྱོ།།
ཧེ་ལྷམ་ཕུད་མ་ཐག་ནས་ལྤགས་པ་བུད།།

ཀྱེ་མ་ད་ནི་ཅི་བྱེད་གང་བྱེད་ཟེར།།
བཙུན་མ་ཞེད་ནས་སྐད་ཀྱང་མི་ཐོན་འདྲ།།
ལམ་པས་ཟེར་ན་གཡུགས་ནས་འགྲོ་ན་ཟེར།།
གཞན་པས་ཁུར་དགོས་བྱུང་ཡང་མི་བསྐྱུར་བྱས།།

མཐའ་དོན་ནད་པ་འཁར་བར་བརྟེན་ཏེ་སོང་།།
ཁོ་པའི་ཁུར་པོ་ང་ཚོས་བགོས་ཏེ་ཁུར།།
དེ་ནས་ཅི་ནུས་ལམ་དུ་བགྲོད་པར་བརྩོན།།
ཉིན་རེ་སོང་བཞིན་རྒྱགས་ཆས་ཇེ་ཉུང་རེད།།

ཉིན་ཤས་རྗེས་ནས་རྐང་པའི་རྨ་ནི་རུལ།།
དྲི་མས་ཉེ་སར་བཅར་ནི་དཀའ་བར་གྱུར།།
ཆུ་རྒོད་ནང་དུ་འབྲུ་རྒོད་ཨ་ཤོམ་བཙོས།།
ཚྭ་དང་ཚོད་མ་ཟེར་བ་གཏན་ནས་མེད།།

ཉིན་མོ་ནགས་སུ་གབ་ཀྱིན་མཚན་མོར་འོངས།།
གཞུང་བསྐྱུར་ནས་གསེབ་ལམ་བརྒྱུད་དེ་འོངས།།
སྐབས་དེའི་ཆར་པ་ཆུ་ཟོམ་བྱོ་བ་བཞིན།།
ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་མེད།།

གྱོན་ཆས་རློན་པ་ཆུ་ཐིགས་འཛར་འཛར་དག།
གོན་ནས་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་འོངས་པའི་རྐྱེན།།
འགའ་རེའི་ལུས་ལ་གྲང་བའི་ནད་གཞི་བྱུང་།།
འོན་ཀྱང་ངལ་དུབ་ཆེ་བས་གཉིད་ནི་འོངས།།

ཁྱོན་བསྡོམས་ཞག་པོ་ཉི་ཤུ་སོང་བའི་མཐར།།
སུར་ཁེ་ཊའི་(Surkhet)གྲོང་དང་ཉེ་བར་གྱུར།།
དྲིལ་པས་བཤད་ན་ལ་རྒྱབ་ཉེན་རྟོག་པར།།
བོད་པ་ཡོང་བའི་གསང་བརྡ་འབྱོར་ཟིན་ཟེར།།

དེ་བས་ངེད་ཅག་གསེབ་ལམ་གཞན་ནས་སོང་།།
རླུང་རྟ་རྒྱུག་པས་ལམ་དེ་ཧ་ཅང་བདེ།།
ཚྭ་དང་ཚོད་མ་མེད་པའི་ཨ་ཤོམ་གྱི།།
ཐུག་པ་པོར་པ་རེ་རེའང་བཏུང་རྒྱུ་བྱུང་།།

དེ་ནས་དངོས་སུ་གྲོང་བརྡལ་ཞིག་ཏུ་འབྱོར།།
ལམ་པས་ངེད་ཅན་ཤིང་ནགས་ཁྲོད་དུ་སྦས།།
ཁོ་དང་དགའ་རོགས་ཨ་རོགས་སྤྱང་པོ་གསུམ།།
བལ་པོའི་ཁྲོམ་དུ་ཉིན་གང་སྤྲོ་འཁྱམ་བྱས།།

ནད་པའི་གཙོས་པའི་སྐྱེ་བོ་བཅོ་བརྒྱད་པོ།།
ཟས་ནི་ཕར་ཞོག་ཆུ་ཡང་ཁམ་གང་ཙམ།།
མེད་པར་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཉིས་ལྷག་ཙམ་ལུས།།
ཕྲུ་གུ་དག་ཀྱང་ངལ་བས་ངུ་མི་ནུས།།

ཐ་མ་མུན་པ་སྲོད་སྐབས་ཁོང་ཚོ་བྱུང་།།
ངེད་ཅག་གསང་བའི་སྒོ་ནས་གྲོང་དུ་འཛུལ།།
ཚེ་འདིར་སྲན་ཚོད་དལ་(dal)ནི་ཐོག་མ་འཐུང་།།
བཙུན་མ་ཞིག་གིས་བྱ་ཤའི་ཐང་འདྲ་ཟེར།།

དེ་ནུབ་ཨར་འདམ་ཞལ་བཅལ་སྟེང་དུ་ཉལ།།
དུག་སྦྲང་མོད་ཅིང་ཚ་བ་ཆེ་ནའང་།།
ངལ་དུབ་ཆེ་བས་གཉིད་རྒྱུར་སྐྱོན་མ་བྱུང་།།
ཕྱི་ཉིན་འགྲུལ་འཁོར་ཞིག་ཏུ་བརྫངས་ནས་ཡོང་།།

དགོང་མོ་ཚ་འབོག་སྐབས་སུ་ཟ་ཟུར་ནས།།
ཡི་དྭགས་བཞིན་དུ་བསྒུགས་ནས་སྡོད་དགོས་བྱུང་།།
ཕྱི་ནང་སྔ་དྲོ་ཐང་གུ་ལ་རུ་འབྱོར།།
ཉེན་རྟོག་འགལ་རེ་འགྲུག་འཁོར་བསྔོག་ཏུ་བྱུང་།།

བོད་གོས་བྱོན་ཁར་མཁུར་ཚོས་དམར་བ་ཡི།།
བུ་མོ་དེ་ཚོ་ངོ་རྟགས་ཆོད་སླ་བས།།
འགྲུལ་འཁོར་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་སོ་སོར་བཀྲམ།།
ཉེན་རྟོག་པ་ལ་དོགས་སྣང་གང་མ་བྱུང་།།

བདག་ནི་རྒྱབ་ཏུ་བཀལ་པའི་ཁུར་ཆེན་ཞིག།
ས་ལ་ཕོག་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ།།
སེམས་ལ་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི་བདེ་སྣང་བྱུང་།།
འོན་ཏེ་སྐབས་དེར་ལྟོགས་ནས་འཆི་གྲབས་ཡོད།།

དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཙམ་སོང་བའི་་རྗེས།།
བལ་ཡུལ་འཕགས་པ་ཤིན་ཀུན་ཐད་དུ་འབྱོར།།
ད་རུང་སྐྲག་པའི་སྣང་བ་ཡལ་མ་གྱུར།།
ཐ་མ་བལ་ཡུལ་སྣེ་ལེན་ཁང་དུ་འབྱོར།།

Biogragy of Doctor Karma Dondan

2025-06-03T13:54:00.002+09:00

1. His birthplace, etc.

Doctor Karma Dondan was born in Mang-phug Cave, Rongthang Village, near the Romthang Neytramo Monastery, in 1925, in Tengchem Dzong, Chamdo Prefecture, Tibet. Known for his honesty and lack of resentment toward others, he was a strong and well-built man. As a child, his eyesight was poor due to reading dharma texts very close to his eyes. When I knew him, his vision remained unclear for distance. He regularly practiced dKon mchok spyi ’dus (encompassing the Three Jewels) and Phur sgrub rnam rol snying po (The Essence of the Miraculous Accomplishment of Phurpa, Kilaya), among other texts. Although he belonged to the Nyingma school within his own philosophical tradition, he showed no sectarian bias between the Old and New Schools. The local people admired and respected him, not only as a monk and doctor but also for his honesty and moral integrity. Doctor Tashi, a highly skilled and renowned physician in the region (1941–2017), regarded him as both a teacher and guru, treating him with deep faith and reverence.

In general, he was adept at accurately identifying the sex of foetuses. Many patients with chronic diseases, who had been unsuccessfully treated by other doctors, found healing through his treatments. He frequently employed traditional methods: Tshug: A medicinal wood stick heated by friction on a wooden board, then applied to painful areas like the legs and hands. ’Jib ru: A blood-sucking horn used to draw out stagnant blood from painful spots. Khrag gtar ba: Bloodletting, which he used extensively. Me btsa’: Cauterization, applied to painful areas. Me bum: A fire vessel used to treat painful areas. Tsha thur: A thin copper stick heated in fire and inserted into painful spots, though he used this method less frequently. These techniques were integral to his medical practice, providing relief to many patients.

He sometimes used sMan mar, a treatment made from a blend of nutritious ingredients like milk, butter, brown sugar, honey, and various herbs, boiled together and formed into pieces to nourish patients with weakened physical health. Another method he employed was Lums, in which herbs were boiled to create a steam treatment. Despite the unpleasantness of tasting a patient’s urine, a traditional diagnostic practice in Tibetan medicine, he did so without hesitation. Consistent with Tibetan medical tradition, he provided treatments and medicines without concern for cost, never charging a medical fee throughout his life.

2. His father, mother, and relatives

His father, Tshe-ring Choephel, was the son of Pon-yo Phag-tshe? and his mother was Za-nag-za. Pon-yo family (dPon yo tshang) was the chief family among the four major officials of the Khyung-po Meru Shog-sum (three local regions). He had four brothers—Konchok, Lodroe, Loden, and Phaktse—and two sisters, Konchok Tso and A-nyag. He had two wives. His first wife, from the Namchak clan, was the grandmother of the 6th reincarnation of gNam Lcags tsa gsum gling pa ’Phags pa rgya mtsho (1950–2020) and gave birth to a son, Pon-yo Na-nam, who later became the father of Trulku Phag-pa Gya-tsho and a local chieftain. His second wife, Tashi Lhamo, had three sons with him, whom I will detail below.

He eventually developed a debilitating leg disease, which left him unable to manage his household or leadership role, so he moved to Mang-phug Cave. During this difficult time, he met the 5th reincarnation of gNam lcags rtsa gsum ling pa, bzod pa rab brtan, who treated him and taught him extensively about traditional medicine. He also received Buddhist teachings, empowerments, reading-transmissions, and instructions from the head of Riwoche’s Taglung Monastery, the 7th Jedrung Trinley Jampa Jungney (1856–1922), who was also Dujom Jigdral Yeshe Dorje’s one root lama. Through these teachings, he developed a deep knowledge of Tibetan medical theory and practice.

Throughout his life, he treated many people in the region until his death during the “Chinese public reform” period. At that time, Mang-phug caves were a center for medical study in the region, with renowned experts like Trulku Zopa Rabten (gnam sprul zod pa rab brtan), the Jampal dpon lha (doctor) family, the Li chung (family name) Ponlha family, and Pon-yo Tsering Choephel’s family. These families and their students resided in various caves in the area, where the study and practice of medicine flourished. His mother, Tashi Lhamo (1891–1974), was born to father Tsechu from Lari, and her mother was from the Wangru clan. She was a kind and devoted woman, dedicating her life to caring for her disabled husband and their two children (one died at birth). Of their children, the eldest was Kochok Lhasrung, and the younger two were twins; one passed away at birth, while the surviving twin became Doctor Karma Dondan.

3.His childhood

He began learning Tibetan from his father at the age of four or five. The renowned Dharma text reader (A chod chen mo) Kyur-tsegon (skyur-clan tshe mgon), taught him with dedication, helping him to read clearly and quickly. He also learned the unique traditional Dharma reading melody, known as “shin lo rlung rdeb ma” (the waving of the forest melody), and other melodies from Tsegon. His main activities included communicating with his father, practicing Buddhist rituals, and studying medicine.

In the field of Tibetan traditional medicine, he studied the “Phyi Ma’i Rgyud” (Outer Tantra), which involves techniques like identifying disease symptoms by feeling the nerves and examining urine color and taste. Under the guidance of Trulku Zopa Rabten and the region’s respected doctor, Jampal Lhaje, who was the father of Pon-lha Tashi, he deepened his understanding of traditional medical practices.

Each summer and fall, he harvested enough medicinal plants to last an entire year. He would prepare medicinal compounds and provide fresh herbal treatments to those who visited daily, customizing the remedies based on test results. In addition to his medical and spiritual responsibilities, he also managed various household chores, both inside and outside the family home.

4. Visit to studies

At age 16, in 1941, he joined the monastery of Pal Tanglung Marthang, Yusho Riwoche. The monastery had three departments: the New Sect, the Old Sect, and Dratsang, and he chose the Old Sect. He received teachings, transmissions, and instructions from high lamas and practiced them without interruption. He cherished these teachings and carefully recorded them, preserving his notes for the rest of his life.

Some of these records can still be found in the Gulum family’s book files. During this time, he was required to return home monthly to bring back supplies, including food and clothing, as he needed to manage his own expenses. Once, he told me (the author), “I’d go home, gather some food and clothing, and even have new soles fixed onto my shoes. But by the time I reached Drala Pass, near the monastery, the new soles already had holes, so I had to patch them again after arriving at the monastery.” He would regularly walk back and forth, carrying enough supplies for a month. His family’s lack of money underscored the poverty of their life at that time.

5. Parents’ Gratitude and Medical Knowledge Improvement

After spending less than ten years in Riwoche, he returned home to care for his parents. He made significant advancements in the medical sciences he had first learned from his father at a young age. His treatments included not only testing symptoms through nerves and urine analysis, but also using methods such as gtar, bsreg, lums (mentioned in the first chapter), and byugp (apply cream), along with other Tibetan medical practices. He eventually mastered these higher levels of practice. Through continued study with his father and other medical experts, he improved his medical skills considerably. For 15 years, he was actively involved in medical practice and research in the local region.

6. Public Reform and Cultural Revolution

Soon after the start of the Public Reform, his father passed away. Later, during the Great Cultural Revolution (1966–1976), he was not allowed to remain in Mang-phug Cave. As a result, he moved to Po-yo Village, where he continued to provide medical care. After staying there for a few years, he moved in 1968 to Nyi-to Village in the Skyid Khar area to live with his nephew, Tsering Dorjee, the son of his elder brother Konchok Lha-srung, and his (Tsering Dorjee) wife, Bumo Rinchen.

Their two households merged into one. Even during the Great Cultural Revolution, he was able to continue practicing Tibetan medicine, serving as a doctor for several years and preserving Tibetan medical traditions. After a few years, he was allowed to stay at home and continue his medical practice. During this period, many monks were forced to return to lay life, yet he managed to remain steadfast, living as a pure monk without compromising his principles.

7. Freedom of Religious Belief

In 1979, with the onset of decollectivization, responsibilities were redistributed privately, and the policy of religious freedom began to be implemented. From that time until his passing, he dedicated himself to serving the public through medicine. In the 1980s and 1990s, he personally gathered medicinal herbs, sometimes taking relatives (including me, the author, and others) along to collect medicinal plants. Additionally, he sought ways to acquire rare substances, such as the “bzang drug,” the six precious substances, and other items not available in Tibet, from alternative sources. However, access was not a major challenge, as Dr. Tashi frequently provided these medicinal substances at no cost.

Meanwhile, during the three years between the start of the religious freedom policy and the completion of the restoration of Romthang Neytramo Monastery, the late Namtrul Phakpa Gyatso, the late Serpa Lama Ngawang Lodroe, the late Lama Trinley (son of Ngawang Lodroe), the late Dode Tulku Gyurme Tenzin, and other members of Romthang Monastery and the local community gathered to perform the “sgrub chen” (Great Accomplishment) and recite the “bKa' 'gyur” (100 volumes of sacred scriptures of Buddhist) at the monastery. For these gatherings, the entire upper and lower floors of the Gulum family’s house were offered as venues for various religious activities.

At that time, aside from some elders, most young people lacked tantric empowerments, oral transmissions, and lineage; they also lacked vows from the Sutra tradition. Therefore, the senior Serpa Lama Ngawang Lodro provided empowerments, oral transmissions, and instructions, while another senior Lhaje, Doctor Karma Donden, gave the lay practitioner vows of taking refuge in the Three Jewels to young people like Nagzing and Pema Tenzin, enabling them to practice the Dharma.

Additionally, to facilitate the “sgrub chen” practice, he provided essential items such as decorations for mandalas, offering utensils like vases, musical instruments like small trumpets (as there were initially no large trumpets), and various retual practicing texts like “Zhi khro Nges don nying po” (Peaceful and Wrathful Deities: The Heart Essence). After the restoration of Romthang Neytramo Monastery was completed, he took on the role of elder monk in the monastic community, serving until the end of his life. During summer retreats, he stayed at the monastery and carried out rituals such as “Thuk chen ngan song rang drol” (The Great Compassionate One: Natural Liberation of the Lower Realms). Through these and other contributions, he devoted himself to serving this monastery to the best of his abilities.

ཧན་ཀང་། Han Kang

2025-05-28T22:58:00.004+09:00

མཁན་པོ་ཨོ་རྒྱན་རིག་འཛིན་གྱིས་བརྩམས།

ཧན་ཀང་ (한강; ༡༩༧༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྐྱེས།) ནི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡའི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། མོས་བྲིས་པའི་བརྩམས་པའི་སྒྲུང་«དཀར་སྐྱོང་བ་» (The Vegetarian) ཞེས་པ་དེ་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་བུད་མེད་ཅིག་གི་སེམས་ཁམས་ནད་གཞི་དང་། མོའི་ནང་མི་ཚོས་སྣང་མེད་དུ་སྐྱུར་པའི་སྐོར་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པ་རེད། 2016 ལོར་མོས་བརྩམས་པའི་ཁོ་རེ་ཡའི་སྐད་ཡིག་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བུཀ་ཀར་ (International Booker Prize) གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་ཐོག་མར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༢༤ ལོར་ཧན་ཀང་ནི་ནོ་བེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཐོབ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་གཅིག་གིས་ནོ་བེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་ཐོག་མ་དེ་ཆགས་ཡོད།

ལོ་ཆུང་སྐབས་འཚོ་བ་དང་སློབ་གསོ།

ལྕམ་ཧན་ཀང་ནི་སྒྲུང་གཏམ་པ་ཧན་སེའུང་ཝོན་ (Han Seung-won) གྱི་བུ་མོ་ཡིན། ༡༩༧༠ ལོའི་ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༧ ཉིན་གྭང་ཇུ་ (Gwangju) རུ་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ནས་ལོ་ན་གཞོན་པའི་སྐབས་སུ་ཡུ་རི་(Suyu-ri, Seoul) ས་གནས་ལ་གནས་སྤོ་བྱས། ཁོང་མོའི་མིང་འདི་"ཧན་གཙང་པོ་"ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་འདུག^[༡] སྤྱིར་ཁོང་མོའི་ཁྱིམ་ཚང་ནི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ལྡན་པ་ཞིག་སྟེ། མོའི་ཨ་ཕ་ཧན་སེའུང་ཝོན་དང་། གཅེན་པོ་ཧན་ཏོང་རིམ། (Han Dong-rim) གཅུང་པོ་ཧན་ཀང་ཨིན་ (Han Kang-in) གསུམ་ཀ་སྒྲུང་གཏམ་རྩོམ་པ་པོ་དང་། མ་ཟད་གཅུང་པོ་དེ་འགུལ་རིས་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པར་གྲགས།^[༢] དེ་སྐབས་ཁོ་མོའི་ཨ་ཕ་ཧན་སེའུང་ཝོན་རྩོམ་པ་པོའི་ལས་རིགས་ཐོག་འཚོ་བ་སྐྱེལ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཅིང་དེས་ཁོང་གི་ནང་མིར་གནོད་སྐྱོན་གང་ཆེ་བཟོས། རྗེས་སུ་ཧན་གྱིས་མོ་རང་བྱིས་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་“བྱིས་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལ་དཀའ་སྡུག་ཧ་ཅང་ལྕི་དྲགས་པ་”ཞིག་བྱུང་ཚུལ་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་དཔེ་དེབ་ཀྱིས་བསྐོར་བའི་ཁོར་ཡུག་དེས་མོ་ལ་སེམས་གསོ་གང་ལེགས་བྱུང་། གང་ལྟར་ཧན་གྱིས་ཡོན་སཱི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ (Yonsei University) ནས་ཀོ་རི་ཡའི་རྩོམ་རིག་སློབ་སྦྱོང་བྱས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༨ ལོར་ཁོང་མོ་ལོ་ཝ་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ (University of Iowa International) རྒྱལ་སྤྱིའི་རྩོམ་འབྲི་ལས་རིམ་དུ་འཛུལ་ཞུགས་བྱས།

བྱ་གཞག་ལས་རིགས།

ཧན་གྱི་རྩོམ་རིག་གི་འཕེལ་ཕྱོགས་ནི་ཁོ་མོའི་སྙན་ངག་ཁག་ལྔ་ནས་མགོ་ཚུགས་པ་སྟེ། དང་པོ་«སཽལ་གྱི་དགུན་ཁ་» (The Winter in Soul) ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་ ༡༩༩༣ ལོའི་དགུན་དུས་ཟླ་བ་གསུམ་རེའི་དུས་དེབ་«རྩོམ་རིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་»ཞེས་པའི་ནང་ཚུད་པ་ནས་བཟུང་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་རེད། གཉིས་པ། ལོ་དེའི་རྗེས་མར་ཁོ་མོའི་སྒྲུང་ཐུང་«གཏིང་རྡོ་དམར་པོ་»(The Scarlet Anchor) ཞེས་པ་དེ་སཽལ་«ཤིན་མུན་གྱི་དཔྱིད་ཀའི་རྩོམ་རིག་འགྲན་བསྡུར་»ཁྲོད་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་དུབ་དེབ་ཏུ་ཐོག་མར་བཏོན། དེ་བཞིན་མོའི་སྒྲུང་རིང་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཐོག་མ་«ཡེའོ་སུ་ཡི་བརྩེ་བ་»ཞེས་པ་དེ་ ༡༩༩༥ ལོར་པར་སྐྲུན་བྱས།^[༣]

༢༠༠༧ ལོར་ཧན་གྱིས་«གླུ་ཞིག་དལ་ལྷོད་ཀྱིས་ལེན་»ཞེས་པའི་དེབ་ཅིག་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་རོལ་དབྱངས་ཆེད་སྒྲིག་གཅིག་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཐོག་མར་མོས་གཞས་གཏོང་འདོད་མེད་ཀྱང་རོལ་དབྱངས་མཁས་ཅན་དང་རོལ་དབྱངས་འགན་འཛིན་ཧན་ཇུང་རིམ་(Han Jung Rim) གྱིས་ཧན་ཀང་གི་གཞས་དེ་དག་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་བཤད་བྱས།^[༤]

ཧན་གྱིས་མཐོ་སློབ་འགྲིམ་སྐབས་ཀོ་རི་ཡའི་དེང་རབས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཡི་སང་ (Yi Sang) གི་སྙན་ངག་ནང་གི་“ངས་མི་རྣམས་རྩི་ཤིང་ཡིན་དགོས་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད།” ཅེས་པའི་ཡིག་ཕྲེང་གཅིག་པོ་དེས་ཡིད་དབང་འཕྲོག་པར་གྱུར།^[༥] གོ་གསལ་ཚིག་ཕྲེང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀོ་རི་ཡ་ཉི་ཧོང་གི་བཙན་འཛུལ་གྱི་དབང་འོག་ཏུ་གནས་པའི་སྐབས་དྲག་གནོན་ལ་འགོག་སྲུང་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་བབ་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་པ་མོས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་མོའི་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་བརྩམས་ཆོས་«དཀར་སྐྱོང་བ་»ཞེས་པ་དེ་འབྲི་བར་སེམས་ཤུགས་འཕར་མ་ཞིག་སྐྱེས་ཡོད་པར་བཤད།

མོའི་རྩོམ་ཡིག་གཉིས་པ་«སོག་པོ་རྟགས་ཅན་»གི་སྟོད་ཆར་“ཡི་སང་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་” (Yi Sang Literary Award) ཐོབ་ཡོད་ལ། རྩོམ་ལྷག་མ་«དཀར་སྐྱོང་བ་»དང་«མེ་ཤིང་»གཉིས་གན་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་གྱིས་པར་སྐྲུན་ཕྱིར་འགྱངས་ཤོར།^[༦]

«དཀར་སྐྱོང་བ་»ནི་ཧན་གྱི་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་བརྩམས་སྒྲུང་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ། སྐུ་ཞབས་དེ་བོ་རཱ་་སི་མི་ཐི་ (Deborah Smith) ཡིས་ཡིག་སྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཁོ་མོ་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་དོ་སྣང་བྱ་ཡུལ་ཆགས་ཟིན།^[༧] འགྱུར་རྩོམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཧན་དང་སི་མི་ཐི་གཉིས་ཀར་ ༢༠༡༦ ལོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བུག་ཀར་གཟེངས་རྟགས་ (International Booker Prize 2016) ཐོབ་ཡོད་ཅིང་། ཧན་ནི་བྱ་དགའ་འདིའི་ཆེད་དུ་འདེམས་སྒྲུག་བྱུང་བའི་ཀོ་རི་ཡ་པ་དང་པོ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་དབྱིན་འགྱུར་དེ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྷུ་ཀར་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག་གི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད།^[༨]^[༩]^[༡༠]^[༡༡] «དཀར་སྐྱོང་བ་»ནི་ནིའུ་ཡོག་ཊཡིམ་སི་དཔེ་དེབ་བསྐྱར་ཞིབ་ (New York times Book Review) སྡེ་ཚན་དུ་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་“དཔེ་དེབ་ལེགས་ཤོས་བཅུ་”ཡི་གྲས་སུ་འདེམས་སྒྲུག་བྱུང་ཡོད།^[༡༢] འོན་ཏེ་ཆེད་མཁས་པ་ཚོས་འགྱུར་རྩོམ་དེའི་ནང་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་སྟེ་དགག་རྩོམ་འགའ་ཤས་བྱུང་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་སི་མི་ཐི་ལ་ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་གི་གོ་རྟོགས་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཞི་རྩའི་ནོར་འཁྲུལ་དང༌། ཧན་གྱི་ཀོ་རི་ཡའི་མ་ཡིག་དངོས་ཀྱི་ནང་དོན་འགའ་རེ་ལསི་མི་ཐིས་བརྗོད་སྟངས་བསྒྱུར་བཅོས་བཏང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བར་བཤད།^[༡༣]

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༦ ལོའི་ཟླ་ ༡ པོར་ཧན་གྱི་བརྩམས་སྒྲུང་«མིའི་བྱ་སྤྱོད་»ཅེས་པ་དེ་པོར་ཏོ་བྷེལ་ལོ་དཔེ་དེབ་ཁང་ (Portobello Books) གིས་འགྲེམ་སྤེལ་བྱས།^[༡༤]^[༡༥] ༢༠༡༧ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡ ཉིན་ཧན་ལ་«མིའི་བྱ་སྤྱོད་» (Atti Umani) ཅེས་པ་དེ་ཨི་ཊ་ལིའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཨ་དེལ་ཕི་་ཨི་ཌི་ཛི་ཡོ་ནི་ (Adelphi Edizioni) ཞེས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་། འགྱུར་རྩོམ་དེར་པི་རེ་མི་ཡོ་་མ་ལ་པར་ཏེ་(Premio Malaparte)ཞེས་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད།^[༡༦]^[༡༧]

ཡང་ཧན་གྱི་སྒྲུང་རིང་གསུམ་པ་«དེབ་དཀར་པོ་»ཡང་ ༢༠༡༨ ལོའི་“རྒྱལ་སྤྱིའི་དེབ་ཀྱི་རིན་ཐང་”ཞེས་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན་གྱི་ཐོ་གཞུང་ནང་ཚུད་ཡོད།^[༡༨] འདི་ནི་མོའི་རང་རྣམ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་སྟེ། དེར་ཁོང་མོའི་གཅེན་མོ་ཞིག་སྐྱེས་རྗེས་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་པའི་སྐོར་ལ་གཙོར་བཟུང་སྟེ་བཤད་ཡོད།^[༡༩]

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་ཧན་གྱི་སྒྲུང་རིང་«ང་ཚོ་ཁ་མི་འབྲལ་»ཞེས་པ་དེ་པར་སྐྲུན་བྱས། དེའི་བརྗོད་གཙོ་བོ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་གིས་ཕྱི་ལོ ༡༩༤༨ ནས ༡༩༤༩ བར་གྱི་ཇེ་ཇུ་གླིང་ཕྲན་གྱི་གྱེན་ལངས་ (Jeju uprising) དང་། དེས་རང་གི་གྲོགས་པོའི་ཁྱིམ་མི་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་ཐེབས་མིན་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་སྒྲུང་ཞིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་བརྩམས་སྒྲུང་དེ་ཧྥ་རན་སིའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། འགྱུར་རྩོམ་དེ་ལ་པི་རིཀ་སི་་མེ་ཌི་སི་སི་་ཨེ་ཏྲན་ཇར་ (Prix Médicis Étranger) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ།^[༢༠]

སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་ཧན་གྱི་སྒྲུང་རིང་ཆ་ཚང་བཞི་པ་«གྷི་རིག་གི་སློབ་ཚན་»ཞེས་པ་དེ་དབྱིན་ཡིག་ཏུ་དེ་བོ་རཱ་སི་མི་ཐི་(Deborah Smith)་དང་ཨི་ཡའེ་ཝོན་(E Yaewon)གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཡོད། ཨ་རིའི་དུས་དེབ་ཨེ་ཊ་ལན་ཊིག་(The Atlantic) ཞེས་པས་སྒྲུང་དེབ་དེར་“ངོ་མཚར་བ་དང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་གཉིས་འདྲ་མཚུངས་སུ་ཡོད་པ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལ་མི་འདང་བ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་འདུལ་དཀའ་བའི་དབང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ནི། དངོས་གནས་དྲང་གནས་རང་གི་གཤིས་ཀ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དང་། གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག།” ཅེས་བཤད་ཡོད།^[༢༡]

མི་སྒེར་གྱི་འཚོ་བ།

ཧན་ནི་སྔོན་མར་རྩོམ་རིག་དཔྱད་བརྗོད་པ་དང་ཀྱུང་ཧི་དྲྭ་བའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(Kyung Hee Cyber University)དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཧོང་ཡོང་ཧི་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས།^[༢༢]^[༢༣] འོན་ཀྱང་ཁོ་གཉིས་ལོ་མང་པོའི་སྔོན་ནས་ཁ་བྲལ་ཟིན་པའི་སྐོར་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལོར་ཧན་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད།^[༢༤] ཧན་ལ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ནས་བཟུང་ཁོང་གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་སཽལ་དུ་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་བདག་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད།^[༢༥] གཞན་ཡང་ཧན་གྱིས་ཁོང་ལ་དུས་ནས་དུས་སུ་མགོ་ན་བའི་ན་ཚ་ཡོད་པ་དང༌། ན་ཚ་དེས་“ཁོང་མོར་ཉམས་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོང་འཇུག་གིན་ཡོད་”ཅེས་བརྗོད་ཡོད།^[༢༦]

གཟེངས་བསྟོད་དང་གཟེངས་རྟགས།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༩ ཁོ་མོའི་སྒྲུང་རྩོམ་«བྱིས་པ་སངས་རྒྱས་»ལ་ཀོ་རི་ཡའི་སྒྲུང་རྩོམ་བྱ་དགའ་ཐེངས་ཉེར་ལྔ་པ་ཐོབ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལོར་ཀོ་རི་ཡའི་རིག་གཞུང་ལྷན་ཁང་ (Korean Ministry of Culture) ནས་དེང་གི་གཞོན་སྐྱེས་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་དགའ་ (Today's Young Artist Award) ཐོབ། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༥ ལོར། ཁོ་མོའི་སོག་པོའི་རྟགས་ཅན་ཏེ་བརྩམས་སྒྲུང་«དཀར་སྐྱོང་བ་»ཞེས་པའི་ཚན་པ་གཉིས་པ་ལ་ཡི་སང་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་དགའ་( Yi Sang Literary Award ) ཐོབ།^[༢༧] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལོར་«རླུང་གཡོ་བ་»ཞེས་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ལ་དོང་རིའི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (Dongri Literary Award) ཐོབ།^[༢༨] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོར། ཧན་ནི་མ་འོངས་པའི་དཔེ་མཛོད་ལས་འཆར་ (Future Library project) ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་མཁན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་ལྔ་པ་དེ་ཆགས་ཡོད། ལས་འཆར་གྱི་གོ་སྒྲིག་པ་ཁེ་ཋི་་པེ་ཋར་སོན་ (Katie Paterson) གྱིས། ཧན་གྱིས་“ང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་གི་མཐོང་རྒྱ་ཡངས་པོར་བཟོས་”པས་ཁོ་མོ་འདེམས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།^[༢༩] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཧན་གྱིས་“བརྩེ་བའི་བུ་གཅེས་”དང་“ངའི་བྱམས་པའི་བུ་”ཞེས་པའི་བརྩམས་ཆོས་དེ་རྩིས་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། རྩིས་ལེན་མཛད་སྒོའི་སྐབས་སུ་ཁོ་མོས་རས་དཀར་པོ་ཞིག་ནགས་ཚལ་བརྒྱུད་དེ་དྲུད་ནས་བརྩམས་ཆོས་དེ་རས་དཀར་པོས་དཀྲིས་ཡོད། ཁོ་མོས་འདི་ནི་ཀོ་རི་ཡའི་རིག་གཞུང་ནང་། རས་དཀར་པོ་དེ་བྱིས་པ་གསར་སྐྱེས་དང་མྱ་ངན་གྱི་གྱོན་ཆས་གཉིས་ཀར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་སྲོལ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་། མཛད་སྒོ་དེ་ནི་“ངའི་བརྩམས་ཆོས་དང་ནགས་ཚལ་འདི་གཉིས་གཉེན་སྒྲིག་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་ལོ་བརྒྱར་གཉིད་ཁུག་པའི་བྱིས་པ་ཞིག་ལ་གཉིད་གླུ་ལེན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་”ཞེས་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་ཡོད།^[༣༠] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོར་ཧན་ཀང་རྒྱལ་སྤྱིའི་རྒྱལ་རྒྱུད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་ཚོགས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ (Royal Society of Literature International Writer) རུ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་།^[༣༡]^[༣༢] ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལོའི་ཟླ་ ༧ པར་ནིའུ་ཡོག་དུས་བབ་ཀྱི་“དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་དེབ་ཡག་ཤོས་བརྒྱ་”ཞེས་པའི་ནང་དུ་«དཀར་སྐྱོང་བ་»དེ་ཨང་ཞེ་དགུ་པར་སླེབས་ཡོད།^[༣༣] ༢༠༢༤ ལོར། ཧན་ལ་སི་ཝེ་ཌུ་ཤིའི་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ (Swedish Academy) ནས་ནོ་བེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ (Nobel Prize in Literature) ཕུལ། རྒྱུ་མཚན་ནི་“ཁོ་མོའི་སྙན་ངག་ལྷུག་རྩོམ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྡབ་གསིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ། འགྲོ་བ་མིའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཉམ་ཆུང་རང་བཞིན་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད།”^[༣༤]^[༣༥]^[༣༦] ཁོ་མོ་ནི་ལྷོ་ཀོ་རེ་ཡའི་རྩོམ་པ་པོ་དང་ཨེ་ཤེ་ཡའི་བུད་མེད་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ལ་ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་གི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་མི་སྣ་ཆེས་ཐོག་མར་གྱུར།^[༣༧]

བྱ་དགའི་ཐོ།

༡༩༩༩ – «བྱིས་པའི་སངས་རྒྱས་»ལ་ཀོ་རི་ཡའི་སྒྲུང་རིང་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད། Korean Novel Award for Baby Buddha^[༣༨]
༢༠༠༠ – ཀོ་རི་ཡའི་རིག་གཞུང་ལྷན་ཁང་གི་རྩོམ་རིག་སྡེ་ཚན་ནས་“དེང་གི་ན་གཞོན་སྒྱུ་རྩལ་པ་”ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ།^[༣༩]
༢༠༠༥ – མོའི་“སོག་པོ་རྟགས་ཅན་”ལ་ཡི་སང་རྩོམ་རིག་གི་བྱ་དགའ་ཐོབ།^[༤༠]
༢༠༡༠ – «རླུང་གཡོ་བ་»ཞེས་པའི་སྒྲུང་རྩོམ་ལ་དོང་རིའི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ཐོབ།^[༤༡]
༢༠༡༤ – མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ (Human Acts) ལ་མན་ཧེ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (Manhae Literary Award) ཐོབ།^[༤༢]
༢༠༡༥ – «ཁ་བའི་འདབ་མ་གཅིག་ཞུ་བའི་ཡུན་»ལ་ཧྭང་སུན་ཝོན་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (Hwang Sun-won Literary Award) ཐོབ།^[༤༣]
༢༠༡༦ – «དཀར་སྐྱོང་བ་»ལ་རྒྱལ་སྤྱིའི་བུ་ཀར་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ།^[༤༤]
༢༠༡༧ – «མིའི་བྱ་སྤྱོད་»ལ་མ་ལ་པར་ཏེ་གཟེངས་རྟགས་ (Malaparte Prize) ཐོབ།^[༤༥]^[༤༦]
༢༠༡༨ – «ཕེབས་སྐྱེལ་»ལ་ཀིམ་ཡུ་ཇོང་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (Kim Yu-jeong Literary Award) ཐོབ།^[༤༧]
༢༠༡༩– «དཀར་སྐྱོང་བ་»ལ་སན་ཁི་ལི་མེན་ཊི་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (San Clemente Literary Prize) ཐོབ།^[༤༨]
༢༠༢༣ – «ང་ཚོ་ཁ་མི་འབྲལ་»ལ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མེ་ཌི་ཅི་བྱ་དགའ་ (Prix Médicis Étranger) ཞེས་པའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་ཐོབ།^[༤༩]
༢༠༢༤:

«ང་ཚོ་ཁ་མི་འབྲལ་»ལ་ཨེ་ཤེ་ཡའི་རྩོམ་རིག་གི་ཨེ་མིལ་གུའི་མེ་ཊི་བྱ་དགའ་(Émile Guimet Prize for Asian Literature)ཐོབ་ཡོད།^[༥༠]
ཧོ་ཨམ་སྒྱུ་རྩལ་བྱ་དགའ་ (Ho-Am Prize in the Arts) ཐོབ།^[༥༡]
ནོ་སྦེལ་རྩོམ་རིག་བྱ་དགའ་ (Nobel Prize in Literature) ཐོབ།^[༥༢]^[༥༣]
རྟེའུ་ཆུང་གསར་གཏོད་བྱ་དགའ་ (Pony Chung Innovation Award) ཐོབ།^[༥༤]

བརྩམས་ཆོས།

བརྩམས་སྒྲུང་།

༡༩༩༥ ཡེ་སུའུ་ཡི་བརྩེ་དུང་། 여수의 사랑 [Love in Yeosu ] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Moonji. ISBN 8932007500.
༡༩༩༨ ཤ་བ་ནག་པོ། 검은 사슴 [Black Deer] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Munhakdongne. ISBN 8982811338.
༢༠༠༠ ངའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཤིང་ཏོག 내 여자의 열매 [My Woman's Fruits] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Changbi. ISBN 8936436570.
༢༠༠༢ ཁྱེད་ཀྱི་ལག་པ་གྲང་མོ། 그대의 차가운 손 [Your Cold Hands] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Moonji. ISBN 8932013047.
༢༠༠༧ དཀར་སྐྱོང་བ། 채식주의자 [The Vegetarian] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Changbi. ISBN 9788936433598.
༢༠༡༠ རླུང་གིས་གཡོ་བ། 바람이 분다, 가라 [The Wind Blows, Go] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Moonji. ISBN 9788932020006.
༢༠༡༡ གྷི་རིག་གི་སློབ་ཚན། 희랍어 시간 [Greek Lessons] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Munhakdongne. ISBN 9788954616515.
༢༠༡༢ མེ་སྐྱེས་སེར་ཁྲ། 노랑무늬영원 [Fire Salamander] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Moonji. ISBN 9788932023533.
༢༠༡༤ བུ་ཞིག་ཡོང་བ། 소년이 온다 [A Boy Comes] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Changbi. ISBN 9788936434120.
༢༠༡༦ དེབ་དཀར་པོ། (2016). 흰 [White] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Nanda. ISBN 9788954640718.
༢༠༢༡ ང་ཚོ་ཁ་འབྲལ། 작별하지 않는다 [We Do Not Part] (ཀོ་རི་ཡའི་སྐད་ཡིག). Munhakdongne. ISBN 9788954682152.

སྐད་ཡིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་རྩོམ།

(2015). དཀར་སྐྱོང་བ། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London: Portobello Books. ISBN 9781846275623.^[༥༥]
(2016). དཀར་སྐྱོང་བ། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London / New York: Hogarth. ISBN 9781101906118.
(2023). གྷི་རིག་གི་སློབ་ཚན། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་དང་ཨེ་མི་ལི་ཡཱ་ཝོན་ (Deborah Smith and Emily Yae Won.) གཉིས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London/New York: Hogarth. ISBN 9780593595275.^[༥༦]
(2016). མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London: Portobello Books. ISBN 9781846275968.
(2017). མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London/New York: Hogarth. ISBN 9781101906743.
(2017). དེབ་དཀར་པོ། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London: Portobello Books. ISBN 9781846276958.
(2019). དེབ་དཀར་པོ། དེ་བོ་རཱ་སྨི་ཐིས་ (Deborah Smith) དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London/New York: Hogarth. ISBN 9780525573067.
(2025). ང་ཚོ་ཁ་འབྲལ། ཨེ་མི་ལི་ཡཱ་ཝོན་དང་པཻ་གེ་ཨ་ནི་ཡྰ་མོར་རིས་སི་ ( Emily Yae Won & Paige Aniyah Morris) གཉིས་ཀྱིས་དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར། London/New York: Hogarth.

སྒྲུང་ཐུང་།

2002. ངའི་མིང་ལ་ཉི་མའི་མེ་ཏོག་ཟེར། 내 이름은 태양꽃 [My name is Sunflower], Munhakdongne, 2002, ISBN 978-89-8281-479-2.
2003. མེ་ཏོག་དམར་པོའི་སྒྲུང་། 붉은 꽃 이야기 [The red flower story], Yolimwon, 2003, ISBN 978-89-7063-333-6.
2007. འབྲུག་སྐད་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཆུང་ཆུང་དང་གློག་གི་ལྷ་མོ་ཆུང་ཆུང་། 천둥 꼬마 선녀 번개 꼬마 선녀 [Thunder little fairy, lightning little fairy], Munhakdongne, 2007, ISBN 978-89-546-0279-2.
2008. མིག་ཆུའི་སྒམ། 눈물상자 [Tear box], Munhakdongne, 2008, ISBN 978-89-546-0581-6.

སྙན་ངག

༢༠༡༣ ངས་དགོང་ཟས་ཤུད་སྒམ་ནང་དུ་བཞག་ཡོད། 서랍에 저녁을 넣어 두었다 [I put dinner in the drawer], Moonji, 2013, ISBN 978-89-320-2463-9.

རྩོམ་ཡིག

༢༠༠༣། བརྩེ་བ་དང་བརྩེ་དུང་གི་མཐའ་འཁོར་གྱི་དངོས་པོ། 사랑과, 사랑을 둘러싼 것들 [Love and things surrounding love], Yolimwon, 2003, ISBN 978-89-7063-369-5.
༢༠༠༧། གླུ་དབྱངས་ལྷོད་ཀྱིས་བླངས། 가만가만 부르는 노래 [A song to sing calmly], Bichae, 2007, ISBN 978-89-92036-27-6.

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཁུངས།

↑ "한강, 전쟁으로 사람 죽는데 노벨상 축하잔치 안 된다고 해". 한겨례 (in Korean). 20 October 2024.
↑ "딸이 쓴 문장에 질투심이 동했다"...아버지 한승원 작가의 고백. Maeil Business Newspaper (in Korean). 11 October 2024. Retrieved 13 October 2024.
↑ Korean Writers: The Novelists, Minumsa Publishing p. 78
↑ "[한강] 가만가만, 꿈꾸듯 노래한 한강". Archived from the original on 24 April 2016.
↑ "Humans As Plants". english.donga.com. Archived from the original on 13 January 2019. Retrieved 13 January 2019.
↑ "Humans As Plants". english.donga.com. Archived from the original on 13 January 2019. Retrieved 13 January 2019.
↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Han_Kang#cite_note-Khakpour-18
↑ "Eyes that Pierce into the Hinterland of Life Novelist Han Kang". Korean Literature Now (in Korean). Archived from the original on 22 September 2019. Retrieved 25 July 2018.
↑ Alter, Alexandra (17 May 2016), "Han Kang Wins Man Booker International Prize for Fiction With 'The Vegetarian'", The New York Times, archived from the original on 17 May 2016, retrieved 17 May 2016
↑ Fan, Jiayang (8 January 2018). "Han Kang and the Complexity of Translation". The New Yorker. Retrieved 21 November 2021. In 2016, "The Vegetarian" became the first Korean-language novel to win the Man Booker International Prize, which was awarded to both its author, Han Kang, and its translator, Deborah Smith.
↑ "Han Kang's The Vegetarian wins Man Booker International Prize". BBC. 16 May 2016. Retrieved 17 May 2016.
↑ "The 10 Best Books of 2016". 1 December 2016. Retrieved 13 January 2019 – via NYTimes.com.
↑ Yun, Charse (22 September 2017). "How the bestseller 'The Vegetarian,' translated from Han Kang's original, caused an uproar in South Korea". Los Angeles Times. Retrieved 3 May 2021.
↑ "Human Acts". Portobello Books. Archived from the original on 28 April 2018.
↑ McAloon, Jonathan (5 January 2016). "Human Acts by Han Kang, review: 'an emotional triumph'". The Telegraph. Archived from the original on 21 April 2016. Retrieved 7 April 2016.
↑ Del Corona, Marco. "Premio Malaparte ad Han Kang". Corriere della Sera (in Italian). Archived from the original on 15 September 2017.
↑ "The Man Booker International Prize 2018 shortlist". The Booker Prizes. Archived from the original on 23 August 2019. Retrieved 23 August 2019.
↑ "The Man Booker International Prize 2018 shortlist". The Booker Prizes. Archived from the original on 23 August 2019. Retrieved 23 August 2019.
↑ Beckerman, Hannah (17 December 2017). "Han Kang: 'I was looking for answers to fundamental questions, then I realised so is every writer'". The Guardian. Archived from the original on 23 April 2018. Retrieved 22 April 2018.
↑ Creamer, Ella (10 October 2024). "South Korean author Han Kang wins the 2024 Nobel prize in literature". The Guardian. ISSN 0261-3077. Retrieved 10 October 2024.
↑ Chihaya, Sarah (4 May 2023). "A Novel in Which Language Hits Its Limit—And Keeps On Going". The Atlantic. Retrieved 8 May 2023.
↑ Woo Jae-yeon (17 May 2016). "Man Booker Int'l Prize winner Han Kang says writing book was journey for truth". Yonhap News Agency. Retrieved 12 October 2024.
↑ Hwang Ji-yoon; Lee Tae-hoon; Kim Seo-young (11 October 2024). "Discovering Han Kang: Nobel laureate bridging history and humanity through literature". The Chosun Daily. Retrieved 12 October 2024.
↑ Kim Minjoo (15 October 2024). "Han Kang Divorces With Her Husband, A Literary Critic Who Changed His Mind On 'Dink'". Maeil Business Newspaper. Retrieved 15 October 2024.
↑ "노벨상 작가님이 직접 운영한다고?…'3평' 골목책방 앞은 인산인해". 매일경제 (in Korean). 12 October 2024. Retrieved 13 October 2024.
↑ Beckerman, Hannah (17 December 2017). "Han Kang: 'I was looking for answers to fundamental questions, then I realised so is every writer'". The Guardian. Archived from the original on 23 April 2018. Retrieved 22 April 2018.
↑ Smith, Deborah; Shin, Sarah (March 2016). "Interview with Han Kang". The White Review. Archived from the original on 27 November 2018. Retrieved 27 November 2018.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ Flood, Alison (31 August 2018). "Han Kang to bury next book for almost 100 years in Norwegian forest". The Guardian. Retrieved 11 October 2024.
↑ Flood, Alison (28 May 2019). "Han Kang hands over book to remain unseen until 2114". The Guardian. Retrieved 11 October 2024.
↑ "RSL International Writers: 2023 International Writers". Royal Society of Literature. 3 September 2023. Retrieved 3 December 2023.
↑ Spanoudi, Melina (30 November 2023). "RSL announces two new awards and appoints 12 authors to International Writers programme". The Bookseller. Retrieved 12 October 2024.
↑ Staff, The New York Times Books (8 July 2024). "The 100 Best Books of the 21st Century". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved 11 October 2024.
↑ The Nobel Prize in Literature 2024". Nobel Media AB. Retrieved 10 October 2024.
↑ "The Nobel Prize in Literature 2024 – Press release". NobelPrize.org. Retrieved 10 October 2024.
↑ Creamer, Ella (10 October 2024). "South Korean author Han Kang wins the 2024 Nobel prize in literature". The Guardian.
↑ Lee, Dae Woong (11 October 2024). "소설가 한강, 노벨문학상 수상 쾌거… 아시아 여성 작가 최초" ["Novelist Han Kang Makes History as the First Asian Woman to Win the Nobel Prize in Literature"]. Christian Today (in Korean). Retrieved 11 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ Smith, Deborah; Shin, Sarah (March 2016). "Interview with Han Kang". The White Review. Archived from the original on 27 November 2018. Retrieved 27 November 2018.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ Alter, Alexandra (17 May 2016), "Han Kang Wins Man Booker International Prize for Fiction With 'The Vegetarian'", The New York Times, archived from the original on 17 May 2016, retrieved 17 May 2016
↑ Del Corona, Marco. "Premio Malaparte ad Han Kang". Corriere della Sera (in Italian). Archived from the original on 15 September 2017.
↑ "Il Malaparte 2017 ad Han Kang". Premio Malaparte (in Italian). Capri. 12 September 2017. Archived from the original on 8 December 2023. Retrieved 25 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Biography". Han Kang. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Novelist Han Kang is Korea's first to win famed French award". Korea.net. 10 November 2023. Archived from the original on 23 November 2023. Retrieved 10 October 2024.
↑ "Le Prix Émile Guimet de littérature asiatique". Musée Guimet. Archived from the original on 26 September 2024. Retrieved 11 October 2024.
↑ "Han Kang". The Ho-Am Foundation. 2024. Retrieved 10 October 2024.
↑ "The Nobel Prize in Literature 2024". Nobel Media AB. Retrieved 10 October 2024.
↑ "The Nobel Prize in Literature 2024 – Press release". NobelPrize.org. Retrieved 10 October 2024.
↑ Lee, Ho-jae (15 October 2024). "Han Kang to attend the Pony Chung Innovation Award ceremony". The Dona-A Ilbo. Retrieved 23 October 2024.
↑ Filgate, Michele (17 April 2023). "Why 'The Vegetarian' author Han Kang's newly translated novel is her gutsiest yet". Los Angeles Times. Archived from the original on 15 June 2023. Retrieved 23 June 2023.
↑ Novey, Idra (18 April 2023). "A Narrator Locked in Silence, Who Finds Solace in an Ancient Language". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 28 April 2023. Retrieved 23 June 2023.

ཇི་ལེ་བི་(Jilebi) ངོ་སྤྲོད།

2025-04-07T15:14:00.003+09:00

ཇི་ལེ་བི་(Jilebi)དེང་སང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཇི་ལེ་བིའི་ངོ་སྤྲོད།

ཇི་ལེ་བི་(Jilebi)འམ་ཇ་ལེ་བི་(Jalebi)ནི་ལྷོ་ཨེ་ཤེ་ཡ་དང་། དབུས་ཤར་། དེ་བཞིན་བྱང་ཨ་ཧྥི་རི་ཀའི་མངའ་ཁུལ་ཁག་ཏུ་དར་སྲོལ་ཆེ་བའི་མངར་ཟས་གྲགས་ཅན་ཞིག་རེད། འདི་བཟོ་ཚུལ་ནི་གྲོ་ཟན་སྐྱོ་མ་ལྟ་བུ་བཟོས་ཏེ་ཁུག་མ་ཞབས་བརྡོལ་ཞིག་ཏུ་བླུགས། དེ་ནས་སྣུམ་ཁོལ་མའི་ནང་པ་ཏྲའི་རི་མོ་ལྟར་བླུགས་ནས་བཟོ་དགོས་པ་རེད། རྒྱུ་ཆ་ནི་གྲོ་དང་། བྱེ་མ་ཀ་ར་གཉིས་གཙོ་བོར་བྱེད།

འབྱུང་ཁུངས་དང་ལོ་རྒྱུས།

དེ་འང་དུས་རབས་དཀྱིལ་མའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལེ་བི་དབུས་ཤར་དུ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས་མིང་ལ་”ཛུ་ལ་བི་ཡ་”(Zulabiya)ཞེས་འབོད་པར་གྲགས། དེ་རྗེས་པར་སིག་ཚོང་པ་ཚོས་རྒྱ་གར་ཡུལ་གླིང་དུ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། པ་ཀི་སྠན། བྷང་ལ་དེ་ཤི་ལྟ་བུ་ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་དགའ་མོས་བྱེད་པའི་བཟའ་བཅའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར།

Regional variants ཡུལ་འདྲ་མིན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཚུལ།:

Afghanistan (جلیبی Jalebi, ཇ་ལེ་བི།)
Algeria (Zalabia: زلابية, ཨལ་གེ་རི་ཡ།)
Azerbaijan (Zülbiyə or zilviyə, ཟུལ་བི་ཡ།)
Bangladesh (Jilapi, ཇི་ལ་པི།)
Egypt (Meshabbek: مشبك, མེ་ཤབ་བེཀ།)
Ethiopia (Mushebek: ሙሸበክ, མུ་ཤེ་བེཀ།)
Fiji (Jalebi, ཇ་ལེ་བི།)
India (Jilebi ജിലേബി, ཇི་ལེ་བི།)
Iran (Zoolbia: زولبیا, ཟཽལ་བི་ཡ།)
Iraq (Zalabia, ཟ་ལ་བི་ཡ།)
Kurdistan (Zülubiya, ཟུ་ལུ་བི་ཡ།)
Nepal (Jerry जेरी, ཇོ་རཱི།)
Pakistan (Jalebi جلیبی, ཇ་ལེ་བི།)
Sri Lanka (Pani Walalu පැණි වළලු, པ་ནི་ཝ་ལ་ལུ།)
Syria (Zinghol, ཟིང་གྷོལ།)
Tunisia (Zlabia, ཟླ་བི་ཡ།)
Turkey (Zulbiye, ཟུལ་བི་ཡེ།)
Western Asia (Zalabiyeh, ཟ་ལ་བི་ཡ།)

ཀིནྣཽར་སྐད་ཡིག Kinnaur Languge

2024-11-29T21:19:00.001+09:00

ད་ལྟའི་ཀིནྣཽར་སྐད་ཡིག་གི་གནས་སྟངས་ནི་མ་འོངས་བོད་སྐད་ཀྱི་ལུང་བསྟན་ཉག་གཅིག་ཏུ་ངེས།

སྤྱིར་ཀིནྣཽར་མི་དམངས་ནི་རང་གི་ཕ་སྐད་དང་ཧིནྡི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀ་ཤོད་ཐུབ་མཁན་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་སྐད་མི་འདྲ་བ་(བརྒྱད་ལས་གཅིག་ཧིནྡི་དུ་དང་གཞན་བོད་སྐད།)རྣམས་ལས་ཧིནྡི་སྐད་ཡིག་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུག་བྱེད་པའི་སྐད་ཆ་གཙོ་བོར་བྱེད། དེ་ནི་སློབ་གྲྭ་དང་མཐོ་སློབ་དང་། སྲིད་གཞུང་ལས་ཁུངས། ཚོང་ར། དངུལ་ཁང་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གཙོ་བོའང་ཡིན། ཁྱད་པར་གཞོན་རབས་པ་རྣམས་ནི་ཧིནྡིའི་གློག་བརྙན་དང་། རོལ་མོ། ལག་འཁྱེར་ཁ་པར། ཚགས་པར་སོགས་བརྡ་འཕྲིན་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་བ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀིནྣཽ་རང་གི་གླུ་གཞས་གསར་རྩོམ་རྣམས་ཀྱང་ཧིནྡིའི་སྐད་ཡིག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་མ་འོངས་པར་ཤེས་ཡོན་དང་ལས་ཞུགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐོབ་ཆེད་དུ་མི་རབས་གཞོན་པ་རྣམས་ལ་ཧིནྡིའི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་དགོས་པ་དང་ཤོད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་རྒྱུན་དུ་བྱེད། དེར་བརྟེན་ཁུ་ནུའི་སྐད་ཡིག་ཆུ་རྒྱུག་རྒྱུག་བཤད་ཐུབ་མཁན་ནི་ཕྱི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་འདྲིས་ཉུང་བའི་རྒན་རབས་པ་དང་དེང་རབས་ཅན་གྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་མ་ཐེབས་པའི་མི་རབས་བར་མ་རྣམས་ཡིན། ད་ནི་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་རིག་གཞུང་གི་ཤེས་བྱ་དང་མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་རྣམས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་ཐུབ་མིན་ལ་དོགས་གནས་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཁུངས། NEGI, HARVINDER K U M A R. “LANGUAGE USE, PRESTIGE AND VITALITY OF LANGUAGES IN KINNAUR.” International Journal of Dravidian Linguistics , 2023.

The Explanation of All the Faults of Intoxicating Slcohol. by Longchenpa

2024-11-26T18:33:00.003+09:00

The Intelligent Rabbit's Expression of Realization:
the Answer to Questions Like the Sound of the Deity's Drum.

(Derge edition, gtam tshogs, volume Śrī, fools. 10b7–12a4)

Composed by the Omniscient Longchen Rabjampa Drime Ösal (1308–1364)

The Supreme Hare Said:

Listen to the explanation of all the faults of intoxicating alcohol,
Which, when relied upon, leads to wrong paths.
It becomes the basis of all non-virtuous actions, afflictions, and carelessness,
And causes the decline of both spiritual and worldly prosperity.

1. The Demon of Gossip
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of gossip enters the heart.
Secrets are revealed, and idle talk abounds—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

2. The Demon of Blabbering
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of blabbering takes root in the heart.
Arguments, reckless laughter, and mindless singing increase—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

3. The Demon of Craving
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of craving arises in the heart.
Insatiable thirst, with no sense of moderation, dominates—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

4. The Demon of Instability
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of instability takes over the heart.
Speech becomes unreliable, and behavior changes erratically—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

5. The Demon of Forgetfulness
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of forgetfulness emerges in the heart.
Memory fades, and analytical intelligence diminishes—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

6. The Demon of Procrastination
The moment one drinks, and it enters the stomach,
The demon of procrastination grips the heart.
Today’s tasks are delayed to tomorrow and beyond—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

7. The Demon of Decline
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of decline seizes the heart.
Even present prosperity swiftly erodes—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

8. The Demon of Loss
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of loss invades the heart.
Focus is scattered, and accomplishments slip away—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

9. The Demon of Destruction
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of destruction descends upon the heart.
Spiritual and worldly abundance are ruined—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

10. The Demon of Disease
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of disease grips the heart.
Illnesses like jaundice, fevers, and plagues proliferate—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

11. The Demon of Impairment
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of impairment clouds the heart.
The purity of senses diminishes, including vision—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

12. The Demon of Bewilderment
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of bewilderment confuses the heart.
Caution is lost, and harmful forces take their chance—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

13. The Demon of Harm
When one drinks, and it enters the stomach,
The demon of harm enters the heart.
Conflict, recklessness, and ruin ensue—
Abstain from intoxicating alcohol from today onwards.

A Concluding Counsel:

Alcohol, with its myriad faults,
Destroys virtue and disrupts the holy Dharma.
Those seeking supreme liberation should abandon it entirely,
For drinking increases heedlessness and undermines the Three Trainings.

Even in the practice of secret mantra,
Its use is only a method in rare, secret circumstances.
But for all else, it leads to lower realms and dire consequences.
Thus, the wise ones of past and present condemn intoxicants.

Abandon it today—cast away its lure.
May the mind find joy in the virtuous Dharma!

སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡུལ་ནས་བབས་སའི་ས་གནས་དངོས།

2024-11-23T15:39:00.006+09:00

དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གི་ངོ་དེབ་ཟིན་ཐོ་ལས། “ལྷ་ལས་བབས་པའི་གནས་ལ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་དེ་བཱ་བ་ཏཱ་ར་ (Devāvatāra) ཞེས་སམ་དེ་བཱ་བ་ཏ་ར་ཎ་ (Devāvataraṇa) སྟེ་ལྷ་ལས་བབས་པ་ཞེས་འབྱུང་། དེས་ན་ལྷ་ལས་བབས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པའི་མཛད་པ་ཞིག་གི་མིང་དང་མཛད་པ་གང་དུ་མཛད་པའི་ས་གནས་ཀྱི་མིང་དང་ལྷ་ལས་བབས་པའི་མཆོད་རྟེན་གི་མིང་དང་ལྷ་ལས་བབས་པའི་དུས་ཆེན་སོགས་ལ་འཇུག་པར་གསལ། ས་གནས་དེ་ལ་པཱ་ལིའི་སྐད་དུ་སཾ་ཀ་སྶ་ (Saṃkassa) ཞེས་དང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་སཱཾ་ཀཱ་ཤྱ་ (Sāṃkāśya) དང་སཾ་ཀཱ་ཤྱ་ (Saṃkāśya) དང་སཾ་ཀ་ཤྱ་ (Saṃkaśya) ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཙམ་འབྱུང་།” ཞེས་གསུངས་པའི་ས་གནས་དེ་ལ། དེང་སང་སཱཾ་ཀཱ་ཤྱ་ (Sāṃkāśya) འམ་སངྐིསྶ་ (Saṅkissa) ནི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཡིན། གནས་འདིར་མཉན་ཡོད་ནས་རྒྱང་གྲགས་སུམ་བཅུའི་རྒྱང་ཐག་ཡོད་ཚུལ་«དྷམྨ་པ་དཏྠ་ཀ་ཐཱ་» (Dhammapadatthakathā, iii, 224) སོགས་ནང་པའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལས་གསལ་བས་ཡུལ་གྲོང་འདི་གནའ་དུས་སུ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་ (c. 304 – 232 BC) ཀྱིས་ནང་པའི་གནས་གཞི་ཁག་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་བཞིན། གནས་འདིར་ཡང་རྡོ་རིང་བཙུགས་པ་སོགས་མཛད་ཡོད་པ་ལས་ད་ལྟའང་རྡོ་བརྐོས་གླང་ཆེན་དང་རྡོ་རིང་གི་ཐོག་ཁེབ་གཉིས་མཇལ་དུ་ཡོད། དེ་བཞིན་གནས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞབས་བཅགས་མྱོང་བའི་རྗེས་དྲན་མཚོན་ཆེད་དུ་མཆོད་རྟེན་ཞིག་དང་ལྷ་ཁང་གཅིག་བཞེངས་ཡོད་པ་ལས། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཤུལ་རྙིང་དེ་ད་ཆ་ཧིནྡུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དུག་འཇོམས་པའི་སྦྲུལ་གྱི་ལྷ་མོ་ཝི་ཤ་རི་འམ་ (Viśari) མ་ན་སཱ་ (Manasā) ཡི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཟིན།

གནས་འདིར་ཕྱི་ལོ་ 1842 ལོར་དབྱིན་ཇིའི་མི་རིགས་ཨེ་ལེག་ཟན་ཌེར་་ཁུན་ནིང་ཧམ་ (Alexander Cunningham) གྱིས་གནའ་བོའི་དགོན་པ་དང་ནང་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཤུལ་རྙིང་ཡོད་པ་གསར་རྙེད་བྱུང་།

ཡོངས་གྲགས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། སཾ་ཀིསྶ་ (Saṅkissa) ནི་ཡུལ་སཾ་ཀི་ས་བ་སནྟ་པུ་རའི་ (Saṅkisa-Basantapura) ཁོངས་ཀྱི་ཆུ་བོ་ཨིཀྵུ་མ་ཏཱིའམ་ཀཱ་ལཱི་ན་དཱིའི་ (Ikṣumatī, Kālīnadī) བྱང་གི་གཙང་འགྲམ་དང་། ཡུལ་གྲོང་ཀམ་པིལ་ (Kampil, Kampilya) དང་ཀ་ནཽ་ཇི་ (Kannauj, Kānyakubja) གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆགས་ཡོད་ལ། ཡུལ་གྲོང་ཧྥ་ཏེ་གར་ (Fatehgarh) ནས་བརྩིས་ན་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་མར་ལེ་ཉེར་གསུམ་དང་། ཀཻམ་གན་ཇི་ (Kaimganj) ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མར་ལེ་ཉི་ཤུ། ཀན་ནཽ་ཇི་ (Kannauj) ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་མར་ལེ་ཞེ་ལྔའི་སར་ཡོད་ལ། དེ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཨུཏྟར་པྲ་དེ་ཤ་ (UP) མངའ་སྡེའི་ཧྥར་རུ་ཁ་བཌ་ (Farrukhabad) རྫོང་ཁོངས་སུ་ཆགས་ཡོད།

Tibetan song by Menakā from Lithang

2024-11-21T17:50:00.004+09:00

White Crane with Beautiful Wings
Solani Lamo! From far away, where have you come?
With head bowed in sadness, to whom do you speak?
Solani Lamo! Whose message of love do you carry?
Ah, yes! Behind the mountain pass, a childhood sweetheart—how is that person?
Ah, yes! How are the heartfelt words, brewing with longing from a distant lover?
Solani Lamo! Crane with beautiful wings,
Solani Lamo! Crane with beautiful wings.

Blue Cuckoo with a Sweet Voice
Solani Lamo! From far away, where have you come?
With your sweet song, to whom do you sing of longing?
Solani Lamo! Whose beloved’s message do you bring?
Ah, yes! Behind the mountain pass, a childhood sweetheart—how is that person?
Ah, yes! How are the heartfelt words, clearer than water and softer than moonlight?
Solani Lamo! Cuckoo with a sweet voice,
Solani Lamo! Cuckoo with a sweet voice.

Yellow Swan in Golden Robes
Solani Lamo! From far away, where have you come?
On your yellow feathers, vermilion dots have fallen.
Solani Lamo! Whose beloved’s messenger are you?
Ah, yes! Behind the mountain pass, a childhood sweetheart—how is that person?
Ah, yes! How are the heartfelt words, mingling longing and sadness, scattered from the depths of the heart?
Solani Lamo! Little golden-headed swan,
Solani Lamo! Little golden-headed swan.

Lyric: Gangpal

Melody Art: Gar Tsering samdrup.

Sing: Menakā (Rinchen Drolma) from Lithang

https://www.youtube.com/watch?v=M3LKEt-hvvk

ཨ་རིའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཏང་ཚུལ།

2024-11-07T21:24:00.007+09:00

ཨ་རིའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཏང་ཚུལ་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཉེར་དྲུག་པ་ཐེའོ་ཌོར་རུ་སེ་ཝེལ་ཊི་ལགས་གསུང་དུམ་ཞིགཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཉེར་དྲུག་པ་ཐེའོ་ཌོར་་རུ་སེ་ཝེལ་ཊི་ (Theodore Roosevelt) ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༦་ལོའི་གཏམ་བཤད་ཅིག་ཏུ་འདི་ལྟར་གསུངས་པ་ཐོ་འགོད་བྱས་འདུག

“ང་ཚོའི་འཚོ་གནས་ལ་བདེ་འཇགས་ཡོད་མེད་ནི་ཨ་རིའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གཅིག་པུ་ལ་རག་ལས་ཡོད་ཅེས་སྔོན་ཐོན་པས་དེ་སྔོན་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་མྱོང་། ང་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་ཨ་རིའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་ལ་དྲང་གཞག་མེད་པ་བྱས་ཡོད་ལ། ད་རུང་མུ་མཐུད་དེ་ང་ཚོའི་ཡར་ཐོན་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ལམ་གཞན་ཞིག་སྟེ། འཛམ་གླིང་གོ་ལའི་ངོགས་ནས་དམུ་རྒོད་དང་དམུ་རྒོད་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་འདི་དག་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཡག་པོ་རེད།”

Theodore Roosevelt, the 26th president of the United States. He is recorded as having said this in an 1886 speech:

The Pioneer has before declared that our only safety depends upon the total extermination of the Indians. Having wronged them for centuries, we had better, in order to protect our civilization, follow it up by one more wrong and wipe these untamed and untamable creatures from the face of the earth.(**)

(**) ""L. Frank Baum's Editorials on the Sioux Nation"". Archived from the original on December 9, 2007. Retrieved December 9, 2007. Full text of both, with commentary by professor A. Waller Hastings

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཐེའོ་ཌོར་རཽ་སེ་ཝེལ་ཊིའི་ (Theodore Roosevelt) མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གཏམ་བཤད།

2024-11-03T02:59:00.005+09:00

Theodore Roosevelt

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཉེར་དྲུག་པས་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གཏམ་བཤད། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཉེར་དྲུག་པ་ཐེའོ་ཌོར་་རཽ་སེ་ཝེལ་ཊི་ (Theodore Roosevelt) ལགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༨༨༦་ལོའི་གཏམ་བཤད་ཅིག་ཏུ་འདི་ལྟར་གསུངས།

“ངས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གདོད་མའི་ཨ་རི་བ་རྣམས་ལས་ཤི་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་ཡག་པོ་རྐྱང་པ་དེ་དག་རེད་ཅེས་བཤད་མི་ཐུབ། ཡིན་ནའང་ངས་གདོད་མའི་ཨ་རི་བ་བཅུའི་ནང་ནས་དགུ་ནི་ཤི་ཟིན་པར་ཡིད་ཆེས་ཡོད། ངས་ཐ་མའི་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་འདྲི་རྩད་ཆེན་པོ་བྱེད་འདོད་མེད།”

Expressing the frontier anti-Indian sentiment, Theodore Roosevelt believed the Indians were destined to vanish under the pressure of white civilization, stating in an 1886 lecture:

I don't go so far as to think that the only good Indians are dead Indians, but I believe nine out of ten are, and I shouldn't like to inquire too closely into the case of the tenth.[*]

[*] Cary Michael Carney (1999). "Native American Higher Education in the United States". pp. 65–66. Transaction Publications

ཀིམ་སའེ་རོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ། Kim Sae ron

2024-10-26T02:35:00.005+09:00

ང་རང་དགའ་བའི་ཀིམ་སའེ་རོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ།

ཕྱི་ལོ་༢༠༢༢་ལོར་གློག་བརྙན་འཁྲབ་སྟོན་མ་ཀིམ་སའེ་རོན་གྱིས་ཆང་རག་བཏུང་ནས་རླངས་འཁོར་བཏང་བའི་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་ལོ་གཉིས་རིང་འཁྲབ་སྟོན་ལས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཀྱང་། ཉེ་བའི་ཆར་ཁོང་མོ་ཡང་བསྐྱར་འཁྲབ་སྟོན་ནང་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་ཡོད། དེ་ཡང་མ་དངུལ་གྱི་ཚད་དམའ་བའི་གློག་བརྙན་“སྒྲ་སྙན་འཛིན་མཁན་” (Guitar Man) ཞེས་པ་ཞིག་གི་ནང་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། གློག་བརྙན་འདི་ཤིན་ཇའེ་ཧོ་ཡིས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པ་ཞིག་རེད། འདི་ནི་མོ་ལ་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་མོའི་འཁྲབ་སྟོན་གལ་ཆེ་ཤོས་དང་པོ་དེ་ཆགས་ཡོད་ལ། དོན་རྐྱེན་དེའི་སྐབས་སུ་མོ་ལ་མི་མང་གི་སྐྱོན་བརྗོད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཕོག་ཡོད། མོ་གློག་བརྙན་ལས་རིགས་ལ་ཕྱིར་ལོག་བྱས་རྒྱབ་རྗེས་འབྲང་པ་དང་མི་མང་གི་ཁྲོད་དུ་བསམ་ཚུལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གིས་མོ་ཕྱིར་ལོག་པ་ལ་དགའ་སྣང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གཞན་དག་གིས་སྔོན་གྱི་རྙོག་གྲ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་དུང་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

དྲྭ་གྲོགས་འདིང་ཆེན།

2024-09-08T21:03:00.004+09:00

དྲྭ་རྒྱའི་ལམ་ནས་ཐུག་པའི།།

མཆི་མ་མོད་པའི་སྒྲོལ་མ།།

གསང་གཏམ་མང་བའི་སྒྲོལ་མ།།

ཁོང་ཁྲོ་ལྡང་བའི་སྒྲོལ་མ།།

སྔར་འདྲིས་བྱམས་པ་མིན་ལ།།

གསར་འགྲོགས་སྙིང་སྡུག་མིན་ཡང༌།།

གངས་དཀར་སེམས་ནས་གཅེས་པ།།

བུ་མོ་སྒྲོལ་མ་ཁྱོད་ཡིན།།

མེ་ཏོག་གླིང་ཁའི་ནང་དུ།།

དགའ་རོགས་དགོད་རོགས་མིན་ཡང་།།

སེམས་པ་སྐྱོ་བའི་ཉིན་མོ།།

མིག་ཆུ་ང་ལ་གཏོར་ཆོག།

དགའ་རབས་དྲན་རབས་མི་བཤད།།

རང་རང་སེམས་ལ་གསལ་ཡོད།།

ལས་འཕྲོ་ཡོད་རུང་མེད་རུང་།།

ཁྱོད་དང་འབྲལ་འདོད་མི་འདུག།

Met through social media;
Dolma, with tears in her eyes,
Dolma, full of secrets,
And the Dolma who angers easily.

Not a childhood sweetheart,
Nor a recent lover,
Yet dear to my heart,
You are Dolma.

In the flower garden,
Even if not a partner in joy,
When days are sad,
Let your tears fall on me.

We don't need to speak of love or longing,
It's clear in our minds.
Whether tied by karma or not,
I don't want to leave you.

ཇམ་མུ་དང་ཀཤྨིར་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་བཞི་བསད་པ།

2024-07-08T07:04:00.003+09:00

དེ་རིང་ཇམ་མུ་དང་ཀཤྨིར་ས་གནས་སུ་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་བཞི་བསད་པ་དེ་དག་འཆའ་སྒམ་རྫུན་མའི་ཡིབ་ཁང་དུ་སྦས་ནས་ཡོང་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡང་ད་ལན་བསད་པའི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ཚང་མ་ཧི་ཛི་བྷུལ་་མུ་ཇ་ཧི་ཌིན་ (Hizbul Mujahideen) ཞེས་པའི་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ཅིང་དེའི་ཁྲོད་ནས་གཅིག་ནི་ཧི་ཛི་བྷུལ་གྱི་ས་གནས་དམག་དཔོན་ཡིན་པར་བཤད།
དེ་ཡང་རེས་གཟའ་སྤེན་པའི་དགོང་མོ་ཆིན་ནི་གམ་དུ་གདོང་ཐུག་བྱུང་ནས་བསད་པའི་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་བཞི་པོ་དག་དེ་སྔོན་ཇམྨུ་དང་ཀཤྨིར་གྱི་ཀུལ་གམ་རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཆིན་ནི་གམ་ཧྥི་རི་སལ་ཞེས་པར་གསང་ཡིབ་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། གཞུང་འབྲེལ་མི་སྣ་ཞིས་གིས་“ཁོང་ཚོས་ཨལ་མི་རཱ་ཡི་(འཆའ་སྒམ་)ནང་དུ་ཡིབ་ཁང་ཞིག་བཟོས་འདུག་”ཅེས་བརྗོད། ད་ལྟ་ས་གནས་མི་མང་གིས་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་མེད་ལ་ཞི་བ་བཤེར་བྱེད་བཞིན་ཡོད་རེད། ཡང་གདོང་ཐུག་དེའི་ཁྲོད་དང་པོ་མ་ཌེར་གྷམ་ལ་གཅིག་དང་དེ་ནས་ཆི་ནི་གམ་དུ་གཅིག་བཅས་རྒྱ་གར་དམག་མི་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཡོད་པ་རེད།

ཀུ་ཤུ་ནག་པོ།

2024-07-08T05:01:00.000+09:00

རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་གྱི་ཀུ་ཤུ་ནག་པོ་དེ་བོད་ནས་ཐོན་པའི་རྒྱས་སྤྲོས་ཅན་གྱི་ཤིང་འབྲས་དཀོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་རྐང་རེ་རེ་ལ་རིན་ཐང་ཧིན་སྒོར་ ༥༠༠ རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། གོང་ཞུས་ལྟར་རྐང་རེ་རེར་རིན་གོང་ཧིན་སྒོར་ ༥༠༠ ཡིན་པའི་ཕ་ལམ་ནག་པོའི་ཀུ་ཤུ་དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་སྨུག་པོ་ཡིན་ཞིང་བོད་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲིའི་ཁུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་ཤིང་ཐོག་མཐོང་དཀོན་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

ཇ་བཟོ་མི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད།

2024-07-04T01:48:00.008+09:00

ངའི་ཨ་མ་ལགས་ནི་ཧི་མ་ལ་ཡའི་གྲོང་གསེབ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཏུ་འཚར་ལོང་བྱུང་ཞིང་སློབ་གྲྭ་ལའང་འགྲོ་མྱོང་མེད། འོན་ཏེ་བུ་མོ་ང་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞིག་ཏུ་བཟོ་བར་དམ་བཅའ་བྱས། སྐབས་ཤིག་ཨ་མས་ས་གནས་ཡིག་ཚང་ནང་མཐོང་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། “ཕོ་སྐྱེས་ཚོ་རྐུབ་སྟེགས་ལ་བསྡད་ནས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་‘ཇ་བཟོས་ཤོག་’ཅེས་ཟུག་སྐད་རྒྱག་པ་མཐོང་མྱོང་། ཤེས་ཡོན་མེད་ན་མི་‘ཉོབ་ཏོ་འདི་འདྲ་ལའང་’ཇ་བཟོ་དགོས་ཐུག་གི་རེད་”ཅེས་གསུངས་མྱོང་། ང་སློབ་འབྲིང་མཐར་ཕྱིན་ནས་སྐད་ཡིག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་སྦྱངས་ཤིང་བྷར་ཀི་ལི་ (Berkeley) ནས་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན། ད་ལྟ་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གཅིག་རིང་གྷུ་གྷུལ་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཆ་ངའི་ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་ངས་ལས་ཀ་གང་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཤེས་ཀྱི་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ངས་མི་གཞན་ལ་ཇ་བཟོ་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་ནས་ཁོ་མོ་དགའ་པོ་བྱུང་ཡོད། — བསོད་ནམས་ཐུན་ལྡན།

Learning to Not Make Tea

Living in a small Himalayan village, my mother, who never went to school, made sure I got an education. She despised what she saw in local offices: men sitting in chairs barking at women to make them tea. She said without an education, I could end up serving tea for “lazy men like these.” I finished high school, learned six languages, graduated from Berkeley and have worked at Google for a decade now. My mother doesn’t know exactly what I do at work, but she is glad to know that I don’t make tea for anyone (except, occasionally, for her). — Sonam Thunden

मेरी माँ हिमालय के एक छोटे से गाँव में पली-बढ़ीं और कभी स्कूल नहीं गईं। लेकिन मेरी माँ ने मुझे एक शिक्षित व्यक्ति बनाने का वादा किया। एक बार मेरी माँ ने स्थानीय कार्यालय में एक घटना देखी। “मैंने पुरुषों को कुर्सियों पर बैठे और महिलाओं को चाय बनाने के लिए चिल्लाते हुए देखा है। उन्होंने कहा, "यदि आपके पास शिक्षा नहीं है, तो आपको एक 'उबाऊ व्यक्ति' के लिए चाय बनानी होगी।" मैंने हाई स्कूल से स्नातक की उपाधि प्राप्त की, छह अलग-अलग भाषाएँ सीखीं और बर्कले से स्नातक की उपाधि प्राप्त की। अब एक दशक से Google में काम कर रहा हूँ। अब मेरी माँ को नहीं पता कि मैं क्या कर रहा हूँ, लेकिन वह यह जानकर खुश थी कि मैं किसी के लिए चाय नहीं बना रहा था। -सोनम थुंडेन

འུར་འདྲོག་རྡོག་བརྫིས།

2024-07-03T20:22:00.003+09:00

རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་མངའ་སྡེའི་ཧཐ་རས་ (Hathras) རྫོང་དུ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཚོགས་ཤིག་ལ་མི་མང་གིས་རྡོག་བརྫིས་བཏང་སྟེ་མི་གྲངས་ ༡༢༡ བསད་པ་ཡོད་པ་དང་མི་མང་ཤོས་བུད་མེད་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཡང་སྐུ་ཞབས་ས་ཏྱེ་དྲ་ཡ་དབ་ལ་“ས་ཙང་”“སྟེ་རོགས་པ་གྱིས་དང་”ཞེས་ཁོས་ཆུང་མས་ཁ་པར་ནས་བོས་རྗེས། དེ་མ་ཐག་ཁོ་རང་རླངས་འཁོར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུགས། སྐབས་དེར་ཁོ་ཚོའི་ལོ་གསུམ་ཅན་གྱི་བུ་ཆོ་ཊ་སྐར་མ་ཁ་ཤས་སྔོན་ལ་བྱུང་བའི་མི་མང་འུར་འདྲོག་ཁྲོད་རྡོག་བརྫིས་ཐེབས་ནས་གྲོངས་ཟིན་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ཡང་། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལི་ནས་ཡོང་བའི་ལོ་ ༢༩ ཅན་གྱི་ཁ་ལོ་བ་དེ་ཁོང་གི་ནང་མི་ཨ་མ་དང་ཨ་ཅག་གཉིས་བཅས་མཉམ་དུ་འདིར་འབྱོར་ཡོད། ལས་རིམ་མཇུག་མ་བསྒྲིལ་གོང་དུ་ཡ་ཌབ་ཀྱིས་ཁོང་གི་ཨ་མ་དང་བུ་རྒན་པ་མ་ཡན་ཀ་(༤)དང་མཉམ་དུ་རང་གི་འཁོར་གསུམ་རླངས་འཁོར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད། ང་ཚོ་རླངས་འཁོར་འགྲམ་དུ་འབྱོར་སྐབས་ངའི་བཟའ་ཟླས་ཁ་པར་ནས། “པི་ལུ་ཨ་ཐཱ་ནེ་ཨཱ་ཇཱཱ་འོ། ཆོ་ཊ་༼ཆུང་ཆུང་༽ཁ་ཏམ་ཧོ་ག་ཡཱ་ཧེ།” ཞེས་པ་སྟེ། “ཉེན་རྟོག་ཁང་ལ་ཤོག་དང་། ཆོ་ཊ་མེད་པ་བྱས་སོང་།” ཞེས་བཤད་བྱུང་ཞེས་ཡ་དབ་ཀྱིས་བཤད།

ཡ་ཌབ་ཀྱི་བུ་རོ་ཝིན་ད་སྐབས་ལོ་གསུམ་ལོན་ཡོད་ཅིང་ནང་མི་ཚོས་ཁོ་ལ་གཅེས་མིང་དུ་“ཆོ་ཊ་”ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ལན་ཁོང་ནི་གཟའ་མིག་དམར་ཉིན་གྱི་དོན་རྐྱེན་ཁྲོད་ཤི་བའི་མི་གྲངས་ ༡༢༡ གི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་རེད་ལ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཡིད་སྐྱོ་བའི་དོན་རྐྱེན་དེའི་ཁྲོད་ཕྲུ་གུ་ཤོར་བའི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་མ་ཡོད་པ་རེད། ཞེས་སོགས་འཁོད།

རོམ་ཐང་གནས་ཁྲ་མོ།

འབྲི་ཏ་ས་འཛིན།

འབྲི་ཏ་ས་འཛིན།

ཁུངས་འདྲེན་ཡིག་ཆ།

ཚེ་རིང་ཞྭ་མོ་དང་སྐེད་གྲི་ལྕགས་ཤུབ་ཅན།

The Story of rDo-rkon Girl

The Story of rDo-rkon Girl: A Legend of 20th Century Chamdo

རྡོ་རྐོན་བུ་མོའི་གཏམ་རྒྱུད།

རྒྱ་ཡིག་ཤོའུ་ (shòu 壽) ངོ་སྤྲོད།

ངོ་སྤྲོད།

འདིའི་འབྱུང་འབྱུང་ཁུངས་ནི།

བརྩེ་དུང་རྒྱལ་མོའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས།

མེེ་སོར་ནས་མ་ཌི་ཀེ་རི་བར་གྱི་མགྱོགས་ལམ།

ལོ་སོ་དྲུག་རིང་སྐྱེས་པར་བརྫུས་ཏེ་འཚོ་ལ་བསྐྱལ་བའི་ཏ་མིལ་གྱི་བུད་མེད་ཅིག

གནས་ཚུལ་གྱི་སྙིང་དོན།

སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་བརྫུས་པའི་གནས་ཚུལ།

རོགས་རམ་འཚོལ་བ།

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥་ལོའི་ནོ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས།

ཕ་སྐད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ། (ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས།)

ཡུལ་བྱོལ་ལམ།

Biogragy of Doctor Karma Dondan

1. His birthplace, etc.

2. His father, mother, and relatives

3.His childhood

4. Visit to studies

5. Parents’ Gratitude and Medical Knowledge Improvement

6. Public Reform and Cultural Revolution

7. Freedom of Religious Belief

ཧན་ཀང་། Han Kang

ལོ་ཆུང་སྐབས་འཚོ་བ་དང་སློབ་གསོ།

བྱ་གཞག་ལས་རིགས།

མི་སྒེར་གྱི་འཚོ་བ།

གཟེངས་བསྟོད་དང་གཟེངས་རྟགས།

བྱ་དགའི་ཐོ།

བརྩམས་ཆོས།

བརྩམས་སྒྲུང་།

སྐད་ཡིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་རྩོམ།

སྒྲུང་ཐུང་།

སྙན་ངག

རྩོམ་ཡིག

དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཁུངས།

ཇི་ལེ་བི་(Jilebi) ངོ་སྤྲོད།

ཇི་ལེ་བི་(Jilebi)དེང་སང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཇི་ལེ་བིའི་ངོ་སྤྲོད།

འབྱུང་ཁུངས་དང་ལོ་རྒྱུས།

ཀིནྣཽར་སྐད་ཡིག Kinnaur Languge

The Explanation of All the Faults of Intoxicating Slcohol. by Longchenpa

The Intelligent Rabbit's Expression of Realization: the Answer to Questions Like the Sound of the Deity's Drum.

The Supreme Hare Said:

A Concluding Counsel:

སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡུལ་ནས་བབས་སའི་ས་གནས་དངོས།

Tibetan song by Menakā from Lithang

ཨ་རིའི་གདོད་མིའི་མི་རིགས་རྩ་མེད་བཏང་ཚུལ།

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་ཐེའོ་ཌོར་རཽ་སེ་ཝེལ་ཊིའི་ (Theodore Roosevelt) མི་རིགས་རྩ་མེད་བཟོས་པའི་གཏམ་བཤད།

ཀིམ་སའེ་རོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གསར་པ། Kim Sae ron

དྲྭ་གྲོགས་འདིང་ཆེན།

ཇམ་མུ་དང་ཀཤྨིར་འཇིགས་སྐུལ་རིང་ལུགས་པ་བཞི་བསད་པ།

ཀུ་ཤུ་ནག་པོ།

ཇ་བཟོ་མི་དགོས་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད།

Learning to Not Make Tea

འུར་འདྲོག་རྡོག་བརྫིས།

The Intelligent Rabbit's Expression of Realization:
the Answer to Questions Like the Sound of the Deity's Drum.