പുതിയവിളകള്‍

ആർ. ശിവരാമപിള്ള – ഒരു അനുജന്റെ ഓർമ്മയിൽ

2025-01-15T02:56:00.000-08:00

ആർ. ശിവരാമപിള്ള – ഒരു അനുജന്റെ ഓർമ്മയിൽ

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് മുൻ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ആർ. ശിവരാമപിള്ളയെപ്പറ്റി]

പറഞ്ഞുനടന്ന ആശയങ്ങൾ സ്വജീവിതത്തിലും കുടുംബത്തിലും നടപ്പാക്കുകയും സമൂഹത്തെ മാറ്റാൻ കഠിനാദ്ധ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ആർ. ശിവരാമപിള്ള ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ തനിമയായ 'പാരിഷത്തികത' പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊണ്ട മാതൃകാപ്രവർത്തകൻ‌കൂടി ആയിരുന്നു. പരിഷത്പ്രവർത്തകർക്കൊരു പാഠപുസ്തകമായ ആ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു നഖചിത്രമാണിത്.

ഞാൻ പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്ന കാലം. അന്നു വായിക്കാൻ പുസ്തകം കിട്ടിയിരുന്ന രണ്ടു സ്രോതസുകൾ പുതിയവിള യുപിസ്കൂളിലെ ഹെഡ്മാസ്റ്ററായിരുന്ന ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളസാറും ബന്ധുകൂടിയായ വളയയ്ക്കകത്തെ ശിവൻകൊച്ചാട്ടനുമായിരുന്നു. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളസാർ സ്കൂൾ ലൈബ്രറിയിൽനിന്നു നല്ല പുസ്തകങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുത്തുതരും. ശിവൻകൊച്ചാട്ടന്റെ വീട്ടിൽ ഒരു മുറിയിൽ പുസ്തകശേഖരം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽനിന്നു തെരഞ്ഞെടുക്കും. വീട്ടിൽ ലൈബ്രറി ആകാം എന്നു മനസിലാക്കുന്നത് അപ്പോഴാണ്. അക്കാലത്ത് സ്വന്തം പാഠപുസ്തകങ്ങളും ചേട്ടന്മാരും ചേച്ചിയും പഠിച്ച പുസ്തകങ്ങളും വീട്ടിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റു പുസ്തകങ്ങളുമൊക്കെ എടുത്ത് എല്ലാത്തിനും നമ്പരിട്ട് ഒരു അലമാരയിൽ പെറുക്കിവച്ചു. പുസ്തകങ്ങളുടെ നമ്പർ MLH 1, 2, 3 എന്നിങ്ങനെ. MLH എന്താണെന്നല്ലേ? മറ്റൊന്നുമല്ല, സാക്ഷാൽ മനോജ് ലൈബ്രറി ഹാൾ. ഒരു നോട്ട് ബുക്കിൽ എഴുതിവച്ച് ചില കൂട്ടുകാർക്കൊക്കെ വിതരണവും തുടങ്ങി.

ഈ പഴയ കഥ ഓർത്തതിനു കാരണമുണ്ട്. ഇതിലെ ശിവൻകൊച്ചാട്ടനാണ് ഈ ജാനുവരി 8-ന് അന്തരിച്ച, കേരള ശാസ്ത്രസഹിത്യപരിഷത്ത് മുൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ആർ. ശിവരാമപിള്ള. പരിഷത്തുകാർ ആറെസ്പി എന്നും പരിഷത്തിലെ ഇളയവർ ശിവരാമണ്ണൻ എന്നും നാട്ടുകാർ ശിവരാമപിള്ളസാർ എന്നും ശിവൻ കൊച്ചാട്ടനെന്നും ഒക്കെ വിളിച്ചിരുന്ന പേരിന് അർത്ഥം ഒന്നേയുള്ളൂ – ആത്മാർത്ഥത.

പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് സമർത്ഥനായ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു ശിവരാമപിള്ളയെന്ന് സഹപാഠികളും അദ്ധ്യാപകരും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കണക്കിലും ഇംഗ്ലിഷിലുമൊക്കെ 100-ൽ 100 മാർക്കാണ്. എസ്എസ്എൽസി സർട്ടിഫിക്കറ്റുതന്നെ സാക്ഷ്യം. അന്ന് മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിലെ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന മണ്ണേയാട്ടെ ശിവശങ്കരപ്പിള്ളസാർ സ്കൂളിൽ പത്താം ക്ലാസുകാരെ പഠിപ്പിക്കാൻ എട്ടിൽ പഠിക്കുന്ന ശിവരാമപിള്ളയെ വിളിക്കുമായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹംതന്നെ പലരോടും ഓർമ്മ പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ട്!
പുതിയവിളയോടടുത്ത് മുതുകുളത്തു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കെ ആൻഡ് എസ് എന്ന ട്യൂഷൻ ഹോമിൽ കുറേക്കാലം അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. പില്ക്കാലത്തെ ട്യൂട്ടോറിയൽ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാലമായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് നാട്ടിലെ പ്രധാന ട്യൂട്ടോറിയലുകൾ ആയിരുന്ന വിജയയിലും ഉദയയിലും പഠിപ്പിച്ചു. വീട്ടിലും ട്യൂഷൻ ക്ലാസുകൾ നടത്തിയിരുന്നു. പഠിച്ചവർക്കെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രസകരമായ ക്ലാസുകൾ വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നുവെന്നും കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ക്ലാസിൽ പറഞ്ഞിരുന്ന കഥകൾ പലരും അഞ്ചാറുപതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷവും ഓർക്കുന്നു. നാട്ടിൽ അതിവിപുലമായ വിദ്യാർത്ഥിസമ്പത്തും ശിവരാമപിള്ളസ്സാറെന്ന വിളിപ്പേരും ഈ അദ്ധ്യാപനത്തിലൂടെ കൈവന്നതാണ്. ആ ശിഷ്യസമ്പത്ത് നാട്ടിൽ അക്കാലത്തുതും പില്ക്കാലത്തും നല്ല സ്വീകാരവും ആദരവും ലഭിക്കാനും പൊതുപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പിന്തുണ കിട്ടാനും ഏറെ സഹായിച്ചു.

ആദിവാസിയൂരിലെ സന്ദർശനവേളയിൽ മന്ത്രിക്കൊപ്പം.

അദ്ധ്യാപനത്തിലുള്ള താത്പര്യം കാരണം റ്റിറ്റിസിക്കു ചേർന്നെങ്കിലും പഠനം മുഴുമിക്കുമ്മുമ്പേ ആരോഗ്യവകുപ്പിൽ ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്റ്ററായി ജോലി കിട്ടി. ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചത് 1960-ൽ വടക്കൻ പറവൂരാണ്. തുടർന്ന് കുറ്റ്യാടി, കോഴിക്കോട്, മൈനാഗപ്പള്ളി, വടക്കൻ പറവൂർ, തൃക്കുന്നപ്പുഴ, കുറത്തികാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. ഹെൽത്ത് സൂപ്പർവൈസറായാണു വിരമിച്ചത്. സർക്കാരിലും ആത്മാർത്ഥനമായി ജനസേവനം ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം മികച്ച ആരോഗ്യപ്രവർത്തകനുള്ള സർക്കാരിന്റെ അവാർഡും നേടിയിട്ടുണ്ട്.

കുറ്റ്യാടിയിലും കോഴിക്കോട്ടുമൊക്കെ ജോലി ചെയ്യുന്ന കാലത്തുതന്നെ ആകാശവാണിയിൽ ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ പ്രഭാഷണങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്നു. ‘പുതിയവിള ആർ. ശിവൻ’ നടത്തുന്ന പ്രഭാഷണം കേൾക്കാൻ റേഡിയോ വച്ചു കാത്തിരുന്നതും കേട്ടതും നല്ല ഓർമ്മയുണ്ട്. ആ പേരിൽ ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം എഴുതിയിരുന്നു. (ഒരുപക്ഷെ, പേരിൽ പുതിയവിള ചേർക്കാൻ എനിക്കു പ്രേരണയായത് ഇതാകണം.) അന്ന് ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിൽനിന്നു മറ്റാരും റേഡിയോയിൽ സംസാരിച്ചിട്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനോഹരമായ ശബ്ദവും അദ്ധ്യാപകസഹജമായ ലളിതമായ അവതരണവും ആകാശവാണി കോഴിക്കോട് നിലയത്തിൽ അന്നുണ്ടായിരുന്നവർക്കും ഇഷ്ടമായിരുന്നത്രേ.

വിവിധസ്ഥലങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോഴും നാട്ടിലെ പൊതുക്കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടിരുന്നു. ആണ്ടുതോറും വാർഷികസമ്മേളനവും നാടകവും ഒക്കെ നടത്തിയിരുന്ന ദേശസേവിനി യുവജനസമാജത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. അതിന്റെ ഭാരവാഹിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് നാട്ടിലെ പ്രമുഖ കലാസംഘടനയായ ‘റീഫോർമേഴ്സ് ആർട്സ് ക്ലബ്ബി’ലും സജീവമായി. ഇവയുടെ നാടകങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹം പ്രധാനവേഷങ്ങൾ അഭിനയിച്ചു. ഒരു ബാലെ ട്രൂപ്പിനും അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം രൂപം നല്കിയിരിക്കുന്നു. ഒന്നുരണ്ടുകൊല്ലമെങ്ങാണ്ടേ അതു പ്രവർത്തിച്ചുള്ളൂ.

ശബരിമല മണ്ഡല-മകരവിളക്കുകാലത്ത് അവിടെ സ്പെഷ്യൽ ഡ്യൂട്ടിക്കു നിയോഗിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അനവധിദിവസം താമസിച്ചു ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പതിവായി ശബരിമലയിൽ പോകാറുണ്ടായിരുന്ന അയ്യപ്പഭക്തൻ ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം മകന് ആദ്യം ഇട്ട പേരുതന്നെ മണികണ്ഠൻ എന്നാണ്.

ആർ. ശിവരാമപിള്ള

അക്കാലത്തു നാട്ടിൽ സജീവമായി ഉണ്ടായിരുന്നത് രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളും സമുദായസംഘടനകളും ആർട്സ് ആൻഡ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബുകളും ആയിരുന്നു. സർക്കാരുദ്യോഗസ്ഥർക്കു രാഷ്ട്രീയം പാടില്ലാത്തതിനാലാണോ എന്ന് അറിയില്ല, അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടത് സമുദായസംഘടനയായ നായർ കരയോഗത്തിലാണ്. ഗ്രാമക്ഷേത്രത്തിലെ ഭരണവും ഉത്സവനടത്തിപ്പും ഒക്കെയായി ബന്ധപ്പെട്ട ആവശ്യങ്ങൾക്കു രൂപപ്പെട്ടിരുന്ന കരയോഗങ്ങൾ മിക്കതും എൻഎസ്എസ് നിലവിൽ വന്നതോടെ അതിൽ അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തു. എൻഎസ്എസിൽ ചേരാതെ നിന്നവയാണ് നായർ കരയോഗങ്ങൾ. അവയോരോന്നും ഓരോ സ്വതന്ത്രസംഘടനകൾ ആയിരുന്നു. അതിനു മുകളിൽ ഏകോപനഘടകങ്ങളോ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലായിരുന്നു

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ സ്വതന്ത്രസംഘങ്ങൾക്ക് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ഒരു സംഘടനയും ജില്ലാതാലൂക്ക് ഘടകങ്ങളും വേണമെന്ന ചിന്ത ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിനു മുന്നിട്ടിറങ്ങിയത് ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ആയിരുന്നു. തെക്കൻ ജില്ലകളിലാണ് അത്തരം കരയോഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നത്. അത്തരം എല്ലാ സ്വതന്ത്രകരയോഗങ്ങളെയും ബന്ധപ്പെട്ട് അവയെയെല്ലാം കോർത്തിണക്കി ‘നായർ കരയോഗ യൂണിയൻ’ (NKU) എന്നൊരു സംഘടനയുണ്ടാക്കി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ അവർ തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നു കിടങ്ങൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളയാണ് എൻഎസ്എസ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി. സമാന്തരസംഘടനയിൽ അതിനു തുല്യമായ പദവി വഹിക്കുന്നയാൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ‘കിടങ്ങൂർതുല്യൻ’ എന്നൊക്കെ ചിലർ വിളിച്ചിരുന്നു.

ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിലേക്ക്

അക്കാലത്താണ് മലബാറിലെ സേവനകാലത്ത് അഞ്ചു വർഷം ജോലി ചെയ്ത കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ കുറ്റ്യാടിയിൽവച്ചാണ് അദ്ദേഹം ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ ശാസ്ത്രസാംസ്കാരികജാഥ കാണുന്നതും സി. ജി. ശാന്തകുമാറിന്റെ പ്രസംഗം കേൾക്കുന്നതും. അതിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം അതിന്റെ ഭാഗമാകാൻ താത്പര്യപ്പെട്ടു. അങ്ങനെയാണ് 1982-ലെ ശാസ്ത്രകലാജാഥയ്ക്കു സ്വന്തം നാടായ പുതിയവിളയിൽ സ്വീകരണകേന്ദ്രമൊരുക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനു മൂന്നുനാലു വീടിനപ്പുറം ഒരു ചെറിയ പറമ്പിലാണു കലാജാഥ വന്നു പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഞങ്ങളെല്ലാം കാണാൻ പോയി. അന്നു ഞാനും കുറെ കൂട്ടുകാരും (എല്ലാവർക്കും 19 - 21 പ്രായക്കാർ) കേരള യുക്തിവാദിസംഘത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. പക്ഷെ, പരിഷത്തിന്റെ തെരുവുനാടകസങ്കേതവും പരിഷത്തിനെ പരിചയപ്പെടുത്തിയുള്ള ജാഥാമാനേജരുടെ പ്രസംഗവും വ്യത്യസ്തമായ സമീപനവുമൊക്കെ ഞങ്ങളെ ആകർഷിച്ചു. പരിഷത്തിന്റെ ഒരു യൂണിറ്റുകൂടി പുതിയവിളയിൽ സ്ഥാപിക്കണമെന്നു ഞങ്ങൾ അപ്പോൾത്തന്നെ തീരുമാനിച്ചു.

പ്രസംഗിക്കുന്ന ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിനു പിന്നിൽ ഇരിക്കുന്നവരിൽ ചുനക്കര ജനാർദ്ദനൻ നായർ, പ്രൊഫ. എം. എൻ ലക്ഷ്മണൻ

കലാജാഥാസംഘത്തിനു ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ വീട്ടിലായിരുന്നു പ്രഭാതഭക്ഷണം. അവരോടൊപ്പം പരിഷത്തിന്റെ മാവേലിക്കര മേഖലാഭാരവാഹികളും ജില്ലാഭാരവാഹികളും ആയ ചുനക്കര ജനാർദ്ദനൻ നായർ, പ്രൊഫ. എം. എൻ. ലക്ഷ്മണൻ, പ്രൊഫ. ആർ. ആർ. സി വർമ്മ തുടങ്ങിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങൾ അവരെ സമീപിച്ചു. ശിവരാമപിള്ളസാർ രൂപം നല്കുന്ന യൂണിറ്റിൽ ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കൂ, ഒരേ സ്ഥലത്ത് ഒന്നിലധികം യൂണിറ്റ് പറ്റില്ല എന്നായിരുന്നു മറുപടി.

പക്ഷെ, നായർ കരയോഗവുമായുള്ള ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ ബന്ധവും ദൈവവിശ്വാസവും ശബരിമലപ്പോക്കും ഒക്കെ കാരണം യുക്തിവാദികളായ ഞങ്ങൾക്ക് (ഞാൻ, എസ്. ഡി. സലിം ലാൽ, ആർ. ശശിധരൻ പിള്ള തുടങ്ങിയവർ) പരിഷത്തുകാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹവുമായി സഹകരിക്കാൻ വൈമുഖ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. അതൊക്കെക്കൊണ്ടാണ് കലാജാഥവരെ ഞങ്ങൾ വിട്ടുനിന്നതുതന്നെ. ഇക്കാര്യം തുറന്നുപറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം നയം വ്യക്തമാക്കി: ‘എന്നാൽപ്പിന്നെ നിങ്ങൾ ശിവരാമപിള്ളയെ നേരേയാക്കിനെടേ’.

ഞങ്ങളുടെ പരിഷത്തുതാത്പര്യം അവരാരെങ്കിലും പറഞ്ഞറിഞ്ഞിട്ടാകാം അദ്ദേഹം ഞങ്ങളെ പരിഷത്തിലേക്കു ക്ഷണിച്ചു. ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ഞങ്ങൾ ആ യൂണിറ്റുമായി സഹകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കെ. എസ്. ഷെല്ലി, സരസൻ, കൃഷ്ണകുമാർ (ചെങ്ങളിൽ) എന്നിവരുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ മുൻകൈയിൽ കലാജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച യൂണിറ്റ് ഫലത്തിൽ പൂർണ്ണരൂപം കൈവരിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾകൂടി അംഗങ്ങളായപ്പോഴാണ്.

യൂണിറ്റുയോഗമൊക്കെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനു തെക്കുപുറത്തുള്ള ഒരു തുറന്ന മുറിയിലാണ്. ചുവരുകൾ ഇല്ല. അരമതിലാണ്. അതിലാണ് ഇരിപ്പ്. ഒരു വശത്തുമാത്രം ചുവർ. അതിൽ അക്കാലത്ത് പുതിയവിള സർവ്വിസ് സഹകരണസംഘം നടത്തുന്ന തുണി വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിന് ഇറക്കിയ ചിത്രകാലൻഡറിൽനിന്നു വെട്ടി ഒട്ടിച്ച ശിവപാർവ്വതിമാരുടെ ചിത്രം! ഞങ്ങൾക്ക് അതു വലിയ കല്ലുകടിയായി തോന്നി. ശാസ്ത്രം പറയുകയും ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യുക! ഞങ്ങൾ വിയോജിപ്പോടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടർന്നു. കെ. എസ്. റോയി, ആർ. സദാശിവൻ പിള്ള, ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള, എം. ആർ. ജയകൃഷ്ണൻ, വി. ജി. ജയ്‌കിഷൻ, ശിവശങ്കരപ്പിള്ള, സുരേഷ്, ... യൂണിറ്റ് അങ്ങനെ വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.

കണ്മുന്നിൽ കണ്ട പരിണാമം

പ്രവർത്തനം സജീവമായതോടെ ചുവരിലെ ശിവപാർവ്വതിമാർ അപ്രത്യക്ഷമായി. നഷ്ടവും മറ്റു കാരണങ്ങളുംകൊണ്ട് ബാലെ ട്രൂപ്പ് പിരിച്ചുവിട്ടു. ഉത്സവക്കമ്മിറ്റിയും പറയെടുപ്പുസ്വീകരണവും ഒക്കെ ഉപേക്ഷിച്ചു. കരയോഗകാര്യങ്ങളിൽനിന്നു ക്രമേണ അകന്നു. ശിവപാർവ്വതിമാരിരുന്ന ചുമരിൽ പുതിയ എഴുത്തു വന്നു: ‘പരിഷദ് ഭവൻ’. ആ വീടുള്ള ജങ്ഷനിലും വന്നു ഒരു ബോർഡ്: പരിഷത്ത് നഗർ’. ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ മേൽവിലാസംതന്നെ ‘ആർ. ശിവരാമപിള്ള, പരിഷദ് ഭവൻ, പരിഷത്ത് നഗർ, പട്ടോളിമാർക്കറ്റ് പിഒ’ എന്നായി! അന്നത്തെ ഒട്ടുമിക്ക പരിഷത്തുകാർക്കും കാണാപ്പാഠമായിരുന്ന വിലാസം.

പരിഷത്തിൽ 2022-24-ൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ജോജി കൂട്ടുമ്മേൽ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ മരണമറിഞ്ഞപ്പോൾ ഫേസ്ബുക്കിൽ എഴുതിയ ആദ്യവാക്കുകളും ഈ മേൽവിലാസം ആയിരുന്നു. തുടർന്ന് ഇത്രകൂടി എഴുതി: “ഇങ്ങനെയൊരു മേൽവിലാസം ഓർമ്മയുണ്ട്. കലാജാഥയുടെ ഒരുക്കങ്ങളൊക്കെ എന്തായി എന്ന് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ വന്ന ഒരു പോസ്റ്റ് കാർഡിലെ ഫ്രം അഡ്രസ് ആയിരുന്നു അത്. അന്ന് മേഖലാഭാരവാഹി ആയിരുന്ന എനിക്ക് ആദ്യമായി കിട്ടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനകമ്മിറ്റിയംഗത്തിന്റെ കത്ത് ഇതാണ്.”

പരിഷത്പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നതിനുമുമ്പ് പരിഷത്ത് അദ്ദേഹത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച മാറ്റത്തിന്റെ നഖചിത്രം പൂർണ്ണമാക്കാം.

ഞങ്ങളുടെ കണ്മുന്നിൽ നടന്ന ആ മാറ്റത്തിന്റെ പാരമ്യം നാടിനെയാകെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഞെട്ടിച്ച ഒരു സംഭവമായിരുന്നു. സ്വന്തം അമ്മ മരിച്ചപ്പോൾ ഒരു മരണാനന്തരച്ചടങ്ങും നടത്താതെ സംസ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായി! യുക്തിവാദികളായ ഞങ്ങൾ ചിലർക്കല്ലാതെ നാട്ടുകാർക്കു കേട്ടുകേഴ്വിപോലുമില്ലാത്ത കാര്യം! (അതിനു മുമ്പു നടന്ന, എന്റെ അച്ഛന്റെ ശവസംസ്ക്കാരവും ഇത്തരത്തിൽ ആയിരുന്നെങ്കിലും ആദ്ധ്യാത്മികനിലപാടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കുളിപ്പിക്കലും നിലത്തു തെക്കുവടക്കു കിടത്തലും അടക്കമുള്ള ആചാരങ്ങളൊന്നും ഇല്ലാതെ ‘ശവം കത്തിച്ചുകളയണം’ എന്ന് എഴുതിവച്ചിരുന്നതിനാൽ വൈക്ലബ്യത്തോടെയാണെങ്കിലും നാട്ടുകാർ സഹകരിച്ചിരുന്നു.) ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ നാട്ടിൽ വലിയ പ്രതിഷേധം ഉയർന്നു. ആരും ആ വീട്ടിൽ കയറുകയും സഹകരിക്കുകയും ഇല്ലെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരുതരം ഊരുവിലക്ക്. നാട്ടിലെ ഉത്പതിഷ്ണുക്കളായ ചിലരും ഞങ്ങളും അവിടെ പോകാനും കാര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കനും തയ്യാറായി. ഊരുവിലക്കിയ നായർ സമുദായക്കാർക്കു നിഷേധിക്കാനാവാത്ത, അനാചാരങ്ങൾ നീക്കി സമുദായത്തെ പരിഷ്കരിക്കണമെന്നു ചിന്തിക്കുന്ന, ചില സമുദായപ്രമാണിമാരെത്തന്നെ ആ വീട്ടിലേക്കു ക്ഷണിച്ചുകൊണ്ടുവരികയുമൊക്കെ ചെയ്താണ് ഏറെക്കാലംകൊണ്ട് ആ നിലയ്ക്കു മാറ്റമുണ്ടാക്കിയത്.

ഇപ്പോൾ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറും അതേ പാതയാണു സ്വീകരിച്ചത്. വിപ്ലവാത്മകമായ സ്വയംപരിണാമത്തിനു വിധേയനായിരുന്ന ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ആചാരപ്രകാരമുള്ള സംസ്ക്കാരം ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. മരണശേഷവും തന്നെക്കൊണ്ടു സമൂഹത്തിനു ഗുണമുണ്ടാകണം എന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ, ശരീരം വൈദ്യവിദാർത്ഥികൾക്കു പഠിക്കാൻ നല്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം കുടുംബത്തോടു നിഷ്ക്കർഷിച്ചിരുന്നു. അപ്രകാരം ദേഹം കളമശ്ശേരി മെഡിക്കൽ കോളെജിനു കൈമാറുകയായിരുന്നു.
ഇതൊന്നും ആരും പറഞ്ഞിട്ടായിരുന്നില്ല. ധാരാളമായി വായിക്കുമായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായന ശാസ്ത്രപുസ്തകങ്ങളിലെക്കു മാറിയതും ‘പ്രകൃതി, സമൂഹം, ശാസ്ത്രം’, ‘നാം ജീവിക്കുന്ന ലോകം’ തുടങ്ങിയ ഗൗരവമുള്ള ശാസ്ത്രക്ലാസുകൾ കേട്ടതും ആ ക്ലാസുകൾ എടുത്തതും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും ജീവന്റെയും ഉത്പത്തിപരിണാമങ്ങളും സാമൂഹികവികാസവുമൊക്കെ മനസിലാക്കിയതും ഉന്നതാശയക്കാരായ നിരവധിപേരുമായി ചേർന്നു ദീർഘകാലം പ്രവർത്തിച്ചതും എല്ലാം അദ്ദേഹത്തിൽ വളർത്തിയ ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെ പ്രതിസ്ഫുരണങ്ങൾ ആയിരുന്നു അതെല്ലാം.

‘എന്റെ ജീവിതമാണ് എന്റെ സന്ദേശം’ എന്ന ഗാന്ധിവാക്യം അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ സ്വന്തം ആശയങ്ങൾ ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കുന്ന ഒരു മികച്ച മനുഷ്യന്റെ ഉദയമായിരുന്നു അത്. ശാസ്ത്രബോധവും ആധുനികമൂല്യങ്ങളും പുരോഗമനാശയങ്ങളും സ്വാംശീകരിച്ച് ആ വ്യക്തിത്വം വളർന്നുവികസിച്ചത് വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന അനുഭവം ആയിരുന്നു. ആ ഘടകംതന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി വീണ്ടും വീണ്ടും എഴുതാനും പറയാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. ആ മാറ്റത്തിന്റെ കഥയാണ് ഇനി പറയുന്നത്.

പരിഷത്തിനായി സമർപ്പിച്ച ജീവിതം

പരിഷത്ത് പുതിയവിള യൂണിറ്റിന്റെ ആസ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടുതന്നെ ആയിരുന്നു. അങ്ങനെയെല്ലാം സ്വയം പരിണമിച്ച ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ കുടുംബത്തെയാകെ പരിഷത്തുവത്ക്കരിച്ചു. മറ്റു പല പ്രധാന പരിഷത്തുകാർക്കും കഴിയാത്ത കാര്യമായിരുന്നു അത്. ജീവിതപങ്കാളിയായ ജഗദയെ പരിഷത്തിലെ ആദ്യകാലവനിതാപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളാക്കി മാറ്റി. യൂണിറ്റിനു കീഴിൽ രൂപം‌കൊണ്ട സി. വി. രാമൻ യുറേക്കാ ബാലവേദിയുടെയും ആസ്ഥാനം അവിടെത്തന്നെ. രണ്ടു മക്കളും അതിൽ അംഗങ്ങളായി - എസ്. ജഗദീശും ജെ. ശിജയും. ആ പശ്ചാത്തലമാണ് ജഗദീശിനെ തികഞ്ഞ പരിസ്ഥിതിസ്നേഹിയാക്കി മാറ്റിയത്. സുസ്ഥിരവികസനവും പുനർനവീകരണഷമമായ ഈർജ്ജവും പരിസ്ഥിതിയും സംബന്ധിച്ച ജഗദീശിൻ്റെ ബ്ലോഗ് സമകാലികമായ സുപ്രധാനവിവരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്. ആ ബാലവേദിയിലൂടെ വളർന്നവരാണ് സി. പി. ഐ. (എം) പൊളിറ്റ്ബ്യൂറോ അംഗം സ. എസ്. രാമചന്ദ്രൻ പിള്ളയുടെ മക്കളായ ബിപിൻ ചന്ദ്രനും ബിജോയ് ചന്ദ്രനുമൊക്കെ. നല്ല പൗരരായി വളർന്ന വേറെയും എത്രപേർ!

പുതിയവിള യൂണിറ്റ് സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച പരിഷത്ത് യൂണിറ്റുകളിലൊന്നായി വളർന്നതിനുപിന്നിൽ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ സമർപ്പണവും കഠിനാദ്ധ്വാനവുംതന്നെ ആയിരുന്നു പ്രധാനം. യൂണിറ്റ് ഉണ്ടായതിന്റെ അടുത്തവർഷംതന്നെ മാവേലിക്കര മേഖലാവാർഷികം പുതിയവിള ഏറ്റെടുത്തു. (അന്ന് ആലപ്പുഴയിൽ രണ്ടു മേഖലയേ ഉള്ളൂ. ആലപ്പുഴയും മാവേലിക്കരയും. ഇന്ന് ആ മാവേലിക്കരമേഖല മാവേലിക്കര, കായംകുളം, ഹരിപ്പാട്, ചാരുമ്മൂട്, ചെങ്ങന്നൂർ തുടങ്ങിയ പല മേഖലകളാണ്.) ഏഴു ദിവസത്തെ അനുബന്ധപരിപാടികളോടെ ആയിരുന്നു സമ്മേളനം. പരിഷത്തിന്റെ സംസ്ഥാനചുമതലക്കാരായ ആർ. രാധാകൃഷ്ണൻ (അണ്ണൻ), ഡോ. ബി. ഇക്ബാൽ, ടി. രാധാമണി, ചുനക്കര തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരുടെ പ്രതിദിനപ്രഭാഷണങ്ങൾ. എല്ലാത്തിനും വേദി ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ വീട്ടുവളപ്പിൽ ഇട്ട പന്തൽ!

ആ സമ്മേളനം പുതിയവിളയുടെ ചരിത്രത്തിലെതന്നെ സുപ്രധാനസംഭവം ആണ്. നാട്ടുകാർ അന്നുവരെ ചിന്തിച്ചിട്ടില്ലാത്ത, കേട്ടിട്ടുപോലുമില്ലാത്ത ഗൗരവമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ പരിഷത്തിന്റെ സംസ്ഥാനനേതാക്കൾ വന്നു നടത്തിയ ഗം‌ഭീരപ്രഭാഷണങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ദിവസം ചെല്ലുന്തോറും ആളുകൾ കൂടിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

പുതിയവിള യൂണിറ്റിന്റെ ആദ്യമാസങ്ങളിൽത്തന്നെ നടത്തിയ ഗ്രാമശാസ്ത്രജാഥയുടെ പ്രഥമപരിപാടി പറത്തറ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പട്ടികവിഭാഗക്കോളനിയിൽ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറിയായ ജിജി തോംസൺ അന്ന് ചെങ്ങന്നൂർ ആർഡിഒ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോടൊപ്പം നടന്നതും ആ കോളനിയിൽ അവർ ഇട്ട പായയിൽ ഇരുന്നു സംസാരിച്ചതും അവർ തന്ന കാപ്പി കുടിച്ചതും ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ മുൻകൈയുടെ മാത്രം ഫലം ആയിരുന്നു. സവർണ്ണർ പോകാറില്ലായിരുന്ന കോളനിയിലേക്കുള്ള ആ കടന്നുചെല്ലൽ ജാതിബോധത്തിൽനിന്നു വിശാലമാനവികതയിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ ആദ്യസൂചനയായി ഇന്നു ഞാൻ മനസിലാക്കുന്നു.

ഇതിനിടെ ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ വെയിലുകൊണ്ട് സൈക്കിൾ ചവിട്ടിയും നടന്നും പരിഷത്തിനു യൂണിറ്റുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. മാവേലിക്കരമേഖലയിൽ യൂണിറ്റുകൾ പെരുകിയപ്പോൾ മേഖല ആദ്യം മാവേലിക്കരയെന്നും കായംകുളമെന്നും വിഭജിച്ചു. ഇതിൽ കായംകുളം മേഖല ആയിരുന്ന, വടക്കു തോട്ടപ്പള്ളിമുതൽ ജില്ലയുടെ തെക്കേ അതിർത്തിയായ ഓച്ചിറവരെയും പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലിനോടു ചേർന്ന ആറാട്ടുപുഴ മുതൽ കിഴക്ക് രണ്ടാംകുറ്റിവരെയുമുള്ള, പ്രദേശത്തുമാത്രം ഉണ്ടായത് സജീവമായ 25-ഓളം യൂണിറ്റുകൾ! ആ വളർച്ച ആ മേഖലയെയും ഹരിപ്പാടും കായംകുളവുമായി വിഭജിക്കുന്നതിലെത്തി.

പുതിയവിള യൂണിറ്റും അതിനൊത്തു വളരുകയായിരുന്നു. മേഖലാവാർഷികവും ജില്ലാവാർഷികവും മേഖലാ, ജില്ലാ ബാലോത്സവങ്ങളും ജില്ലയിലെ ശാസ്ത്രകലാസംഘത്തിന്റെ റിഹേഴ്സൽ ക്യാമ്പും ഉൾപ്പെടെ പല പ്രധാന ജില്ലാമേഖലാതലപരിപാടികളും ഏറ്റെടുത്തു നടത്തുന്ന യൂണിറ്റായി മാറി. പഞ്ചായത്തിലെ മൂന്നു വാർഡുകൾ മാത്രമായിരുന്നു പ്രവർത്തനമേഖല എന്നിരിക്കെയാണ് ബൃഹത്തായ ഈ പ്രവർത്തനമെല്ലാം പുതിയവിള യൂണിറ്റ് നടത്തുന്നത്. പുതിയവിള ഉൾപ്പെട്ട കണ്ടല്ലൂർ പഞ്ചായത്തിൽത്തന്നെ ഉണ്ടായീ മറ്റു മൂന്നു യൂണിറ്റുകൾകൂടി. ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ സ്വന്തമായി ശാസ്ത്രകലാസംഘം ഉണ്ടായിരുന്ന ആദ്യയൂണിറ്റായിരുന്നു പുതിയവിള. സംസ്ഥാനത്തുതന്നെ വിരലിൽ എണ്ണാവുന്ന യൂണിറ്റുകൾക്കേ കലാസംഘം ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. അതിലും പ്രധാനപങ്ക് അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.

'നാം ജീവിക്കുന്ന ലോകം' ക്ലാസുകൾ, ഹാലീധൂമകേതുവിനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു നടത്തിയ ജ്യോതിശാസ്ത്രക്ലാസുകൾ ഒക്കെ സ്മസ്ഥാനതലത്തിൽ 10,000 ക്ലാസുകൾ ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുകയും 18,000-ഉം 20,000-ഉം ഒക്കെ കവിയുകയും ചെയ്തപ്പോൾ പുതിയവിളയും അതിനൊത്ത് ലക്ഷ്യത്തിന്റെ രണ്ടും മൂന്നും ഇരട്ടി ക്ലാസുകൾ നടത്തി. ഹാലി ധൂമകേതു വന്നപ്പോൾ സ്കൂൾവിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി സംഘടിപ്പിച്ച 'സയൻസ് ഒളിമ്പ്യാഡ്' മത്സരത്തിൽ കായം‌കുളം സബ്‌ ജില്ലയിലെ ഒന്നാം സ്ഥാനവും സമ്മാനമായ അഞ്ചിച്ച് ടെലസ്കോപ്പും പുതിയവിള യൂണിറ്റ് തയ്യാറെടുപ്പിച്ചു കൊണ്ടുപോയ കൊപ്പാറേത്ത് സ്കൂളിനാണു ലഭിച്ചത്. ശാസ്ത്രകലാജാഥകൾക്കു മികച്ച സ്വീകരണം ഒരുക്കുകയും ആയിരക്കണക്കിനു രൂപയുടെ ശാസ്ത്രപുസ്തകങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്തതടക്കം എത്രയെത്ര പ്രവർത്തനവിജയങ്ങളുടെ കഥയാണ് അന്നു യൂണിറ്റിനു പറയാനുണ്ടായിരുന്നത്!

ആ കലാസംഘത്തിന്റെയും പിന്നീട് ജില്ല സ്വന്തം കലാസംഘം ഉണ്ടാക്കിയപ്പോൾ അതിന്റെയും മുഖ്യചുമതലക്കാരൻ ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ആയിരുന്നു. ഷർട്ടിടാതെ മെറൂൺ മുണ്ടും തോർത്തുമായി ഞങ്ങൾ ശാസ്ത്രകലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ച വേദികൾ എത്ര! ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ പിന്നീട് സംസ്ഥാന ശാസ്ത്രകലാജാഥയുടെയും ശാസ്ത്രവണ്ടിയുടെയുമൊക്കെ മാനേജരായി. അരങ്ങുകളിൽ നാടകം കളിച്ചു, പാട്ടു പാടി. അഭിനയവും കലാവതരണവും അദ്ദേഹത്തിനു ഹരമായിരുന്നു. കായം‌കുളം മേഖലയുടെ ഒരറ്റമായ തൃക്കുന്നപ്പുഴമുതൽ മറ്റേയറ്റമായ കാപ്പിൽവരെ ഞങ്ങൾ പിള്ളേരുസെറ്റിനൊപ്പം ഞങ്ങളെപ്പോലെ ലുങ്കിമാത്രം ഉടുത്ത് തോർത്തു തോളിൽ ചുറ്റി സൈക്കിൾ ചവിട്ടി വന്നതും കലാപരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചതുമൊക്കെ ഇന്നു പലർക്കും ചിന്തിക്കാൻപോലും കഴിയാത്തതാണ്.

1980-കളുടെ തുടക്കത്തിലെല്ലാം പരിഷത്ത് ആണുങ്ങളുടെ സംഘടന ആയിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്താകെക്കൂടി ഏതാനും വനിതാ അംഗങ്ങൾ മാത്രം. എൺപതുകളിൽ പരിഷത്തിൽ ശക്തിപ്പെട്ട സ്ത്രീപക്ഷചിന്തകൾ സ്ത്രീകളെ സംഘടനയിലേക്ക് ആകർഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത തിരിച്ചറിഞ്ഞു. അതേത്തുടർന്ന് പരിഷത്തിനുകീഴിൽ വനിതാവേദി സംഘടിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. പക്ഷെ, പൊതുക്കാര്യങ്ങൾക്കു സ്ത്രീകളെ കിട്ടുക എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. പരിഷത്പ്രവർത്തകർ ജീവിതപങ്കാളികൾ ഉൾപ്പെടെ കുടുംബങ്ങളിലെ സ്ത്രീകളെ സംഘടനാപ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കുചേർക്കാൻ ആഹ്വാനമുണ്ടായി. അതൊന്നും കാര്യമായ ഒരു ചലനവും ഉണ്ടായില്ല.

പക്ഷെ, അന്ന് ആ വഴിയിലെ ആദ്യപഥികനായത് ശിവരാമപിള്ളസ്സാറായിരുന്നു. ജീവിതപങ്കാളിയായ ജി. ജഗദയെ (ഞങ്ങളുടെയെല്ലാം ജഗദച്ചേച്ചി) അദ്ദേഹം സജീവമായി രംഗത്തിറക്കി. അന്ന് ജില്ലാക്കമ്മിറ്റിയിൽപ്പോലും ഒരു വനിതയെ അംഗമാക്കാൻ ഇല്ലാതിരിക്കെ ഒരു പൊതുപ്രവർത്തനപരിചയവും ഇല്ലാത്ത ജഗതച്ചേച്ചിയെ കായംകുളം മേഖലയിലും പിന്നീടു ജില്ലയിലും വനിതാവേദി കൺവീനരാക്കി അവരെയുംകൂട്ടി ജില്ലയുടെ മുക്കിലും മൂലയിലുമെല്ലാം എത്തി വനിതാവേദികൾ സംഘടിപ്പിച്ചു. അതിന്റെ മഹത്വം അന്ന് അത്ര മനസിലായില്ലങ്കിലും ഇന്നു വളരെ നന്നായി തിരിച്ചറിയുന്നു. ജഗദച്ചേച്ചിയെയുംകൂട്ടി അദ്ദേഹം സംസ്ഥാനത്തുടനീളം പരിപാടികൾക്കെല്ലാം പോയിത്തുടങ്ങി. അവരുടെ സാന്നിദ്ധ്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്തി യൂണിറ്റുകളിൽ വനിതാവേദികൾ ഉണ്ടാക്കാനും അതിനു പറ്റാത്തിടങ്ങളിൽ ഒറ്റയ്ക്കും തെറ്റയ്ക്കും വനിതകളെ പരിഷത്തിന്റെ യൂണിറ്റുകളിൽ പ്രവർത്തകരാക്കാനും അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞു.

സ്വന്തം ജീവിതപങ്കാളിയെ നേതാവാക്കാൻ കൊണ്ടുനടക്കുകയാണെന്നും കുടുംബവാഴ്ചയെന്നുമൊക്കെ ആക്ഷേപിച്ചവരുടെ പലരുടെയും കുടുംബത്തെയൊന്നും പരിഷത്തിൽ കണ്ടിരുന്നില്ല എന്നതും അതേ ഗൗരവത്തോടെ ഓർക്കുന്നു. അതെല്ലാം അവഗണിച്ച് അദ്ദേഹവും ജഗതച്ചേച്ചിയും മുന്നോട്ടുതന്നെ പോയി. അതൊന്നും ആ പദവിക്കായി ആയിരുന്നില്ല. ഇന്നും പരിഷത്തിൽ സജീവമായുള്ള പല വനിതകളും ശിവരാമപിള്ളസാറിന്റെ ഈ മാതൃകാപ്രവർത്തനത്തിന്റെകൂടി ഫലമായി വന്നവരാണ്. തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾ പരിഷത്പ്രവർത്തകരുടെയെല്ലാം പിന്തുണ അതിന് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ, രംഗത്തേക്കു വരാൻ അന്നത്തെ സ്ത്രീകൾക്കു ധൈര്യവും പ്രചോദനവും ആയത് ജഗത എന്ന സ്ത്രീയുടെ സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. പരിഷത്തിൽ ഏതാണ്ടു മുഴുവൻസമയം ആണ്ടുമുങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിന്തുണയും അവർതന്നെ ആയിരുന്നു.

യാഥാസ്ഥിതികസാഹചര്യങ്ങളിൽ ജനിച്ചുവളർന്ന ആളായിരുന്നിട്ടും കുടുംബത്തിൽ നല്ല ജനാധിപത്യം പുലർത്തി. മക്കളുടെ പഠനത്തിലടക്കം അവരുടെ അഭിരുചിക്കും ഇഷ്ടത്തിനുമായിരുന്നു പരിഗണന. മകൾ ശിജ അക്വാകൾച്ചർ പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ മിക്കവരും കളിയാക്കിയെങ്കിലും ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ പ്രാത്സാഹിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ജോലിയുടെ ഒരു ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം എംഫിലും പിഎച്ഛ്ഡിയും ചെയ്യുമ്പോൾ അച്ഛനു വലിയ സന്തോഷമായിരുന്നെന്നും ശിജ ഓർക്കുന്നു.

1984 ഡിസംബർ 2-ലെ ഭോപ്പാൽ വാതകദുരന്തം എന്ന മുതലാളിത്തകൂട്ടക്കൊലയെത്തുടർന്ന് ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് യൂണീയൻ കാർബൈഡിന്റെ ഉത്പന്നങ്ങൾ ബഹിഷ്ക്കരിക്കാൻ നടത്തിയ ആഹ്വാനവും കുത്തകവിരുദ്ധ, സ്വാശ്രയത്വ ക്യാമെയിനും ആത്മാർത്ഥമായും ശക്തമായും ഏറ്റെടുത്തയാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 'എവറെഡി ബാറ്ററി ബഹിഷ്ക്കരിക്കുക' എന്ന സീൽ ഉണ്ടാക്കി കത്തുകളിലും മറ്റ് എഴുത്തുകളിലുമെല്ലാം അദ്ദേഹം പതിച്ചിരുന്നു. ഞാനും അക്കാലത്തെല്ലാം ആ മുദ്ര പതിച്ചാണു നൂറുകണക്കിനു കത്തുകൾ അയച്ചിരുന്നത്. തുടർന്ന്, ഭോപ്പാലിൽ നടന്ന ജനകീയശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ അഖിലേൻഡ്യാ സമ്മേളനത്തിലും പരിഷത്തിന്റെ ശാസ്ത്രകലാജാഥയുടെ മാതൃകയിൽ അഖിലേൻഡ്യാതലത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ച 'ഭാരത് ഗ്യാൻ വിഗ്യാൻ ജാഥ'കളുടെ സമാപനത്തിലും പങ്കെടുക്കാൻ കേരളത്തിനിന്നുള്ള പരിഷത്തുകാർ ഒരു ട്രയിൻ ചാർട്ടർ ചെയ്തു പോയിരുന്നു. സയൻസ് ട്രയിൻ എന്നു പേരിട്ട ആ ട്രയിനിൽ ഭോപ്പാലിനുപോയ സംഘത്തിൽ ജില്ലയിൽനിന്നു പരമാവധിപ്പേരെ പങ്കെടുപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹം മുന്നിൽനിന്നു. സയൻസ് ട്രയിനിലും ഞങ്ങൾക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം ഉണ്ടായിരുന്നു.

സംഘാടനത്തെക്കാൾ പ്രധാനം അദ്ദേഹം ചെയ്ത എണ്ണമറ്റ പ്രഭാഷണങ്ങളും എടുത്ത ശാസ്ത്രക്ലാസുകളുമാണ്. പത്തും ഇരുപതും പേർക്കുള്ള ക്ലാസുകൾ മുതൽ നൂറുകണക്കിനുപേർ പങ്കെടുത്ത സെമിനാറുകൾവരെ എത്രയെത്ര ശാസ്ത്ര, സാമൂഹിക പ്രഭാഷണങ്ങളും പ്രസംഗങ്ങളും!
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അക്കാലത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പരിഷത്തിന്റെ മുതിർന്നപ്രവർത്തകനായ എൻ. ആർ. ബാലകൃഷ്ണൻ അനുസ്മരിച്ചത് പകർത്തുന്നു:

“ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ 80-കളുടെ ആദ്യം ഞാൻ ആലപ്പുഴ കെഎസ്ഇബി വക ക്വാർട്ടേഴ്സിൽ താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് അവിടെ കൂടെക്കൂടെ വന്നിരുന്നത് ഓർക്കുന്നു. അക്കാലത്ത് ജില്ലാക്കമ്മിറ്റികൾ പലപ്പോഴും രാത്രിയാണു കൂടിയിരുന്നത്. ദൂരെനിന്നു വരുന്നവർ രാത്രി താമസിച്ചിട്ടു രാവിലെ തിരിച്ചുപോവുകയാണു പതിവ്. പുതിയവിളഭാഗത്തു സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ക്യാമ്പുകളിൽ ഞാനും പോയി താമസിച്ചിരുന്നു. തുടർച്ചയായി ഇടപഴകുകവഴി ഒരാത്മബന്ധം സ്ഥാപിച്ചതായി പറയാം.

“കാഴ്ചയിൽ സൗമ്യനെങ്കിലും അദ്ദേഹം കണിശക്കാരൻ ആയിരുന്നു. പലപ്പോഴും അനീതികളോട് കലഹിച്ചു നിലകൊണ്ടു. ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. 90കളുടെ ആദ്യം അനർട്ടിന്റെ ഡയറക്ടർസ്ഥാനത്തുനിന്ന് ആർവിജിയെ നീക്കം ചെയ്തപ്പോൾ അദ്ദേഹം (RSP) പുതിയവിളയിൽ ഒരു (പ്രതിഷേധ)യോഗം വിളിച്ചുചേർത്തു. ആ യോഗത്തിൽ ആർവിജിയെക്കൂടാതെ ചുനക്കര, ഡോ. ജോൺ മത്തായി, സി. എസ്. സുജാത തുടങ്ങിയവരും പങ്കെടുത്തിരുന്നു.

“മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം ഓർമ്മിക്കാനുള്ളത് കായംകുളം താപനിലയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. കായംകുളം താപനിലയം പ്രക്ഷോഭസമരസമിതിയുടെ കൺവീനർ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. സുദീർഘവും സമരഭരിതവുമായ ഒരു കാലഘട്ടമാണ് തുടർന്നു നമുക്കു കാണാൻ കഴിയുന്നത്. ചേർത്തലനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ചൂളത്തെരുവിൽ സമാപിച്ച 'വൻബാനർ' ജാഥയും കായംകുളത്തുനിന്നു തിരുവനന്തപുരത്തേക്കു കാൽനടയായി പുറപ്പെട്ട 'ശവമഞ്ചവിലാപയാത്ര'യും കേരളത്തിന്റെ ഊർജ്ജരംഗത്തെ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്ന നടപടികൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘ശാസ്ത്രം സമരായുധമാകുമ്പോൾ’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഐതിഹാസികമായ ആ സമരപരമ്പരയുടെ കഥ ശിവരാമപിള്ള വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.

“അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒളിമങ്ങാത്ത ഓർമ്മകൾ നിരവധിയാണ്. പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത് ഇന്നു വിട പറയുമ്പോൾ ഒരു കാലഘട്ടത്തിനു വിരാമമായപോലെ.”

ആരോഗ്യം ഇഷ്ടവിഷയം

ആരോഗ്യംതന്നെ ആയിരുന്നു ഇഷ്ടവിഷയം. എന്നുവച്ച് പരിഷത്ത് ഇടപെട്ടിരുന്ന മറ്റു വിഷയങ്ങളൊന്നും അന്യമായിരുന്നില്ല. ആകർഷകമായ ശബ്ദത്തിൽ, അതീവലളിതമായി, ഇടതടവില്ലാതെ, ഉദാഹരണങ്ങളിലൂടെയും ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെയും അങ്ങനെ നുരഞ്ഞുപതഞ്ഞൊഴുകുന്ന വാഗ്ദ്ധോരണി. അന്നു ലക്ഷംവീടുകോളനികളും പട്ടികവിഭാഗക്കോളനികളും ഒക്കെ കേന്ദ്രീകരിച്ചു നടത്തിയിട്ടുള്ള ആരോഗ്യക്ലാസുകൾക്കു കണക്കില്ല! പിന്നെ, കുടുംബശ്രീയൊക്കെ വന്നശേഷം അവരുടെ ചെറുകൂട്ടങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ആരോഗ്യവിജ്ഞാനം പകർന്നു. സ്വന്തം മുൻകൈയിൽ, മാതൃവകുപ്പിലെ ബന്ധങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ഒട്ടനവധി ആരോഗ്യ-രോഗനിർണ്ണയക്യാമ്പുകളും സംഘടിപ്പിച്ചു. ബൃഹത്തായ എത്ര സെമിനാറുകൾ, പൊതുയോഗങ്ങൾ!

ആദിവാസിയൂരിൽ മന്ത്രിയോടൊപ്പം

കെപിഎസിയുടെ ‘അശ്വമേധ’ത്തിലെ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ രീതികൾ. ആരോഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിനു വിട്ടുവീഴ്ച ഇല്ലായിരുന്നു. ചായ കുടിക്കാൻ ഒരു കടയിൽ കയറിയാൽ, അവിടെ അലമാരയിൽ പലഹാരവും മുട്ടയും ഒരേ തട്ടിൽ ഇരിക്കുന്നതുകണ്ടാൽ ഉടൻ കടയുടമയെയും ജീവനക്കാരെയും ബോധവത്ക്കരിക്കും – വയറിളക്കരോഗം ഉണ്ടാക്കുന്ന അമീബ പലഹാരങ്ങളിൽ പറ്റി രോഗമുണ്ടാകും എന്ന്. മുട്ട അവിടുന്നു മാറ്റി വയ്പിച്ചിട്ടേ അടങ്ങൂ! മൂന്നും നാലും ഗ്ലാസുകളിൽ ചായ ഒന്നിച്ചെടുത്ത് ഗ്ലാസുകളിൽ വിരലിട്ടു ചേർത്തുപിടിച്ചു സപ്ലേ ചെയ്യുന്നതു കണ്ടാൽ അപ്പോൾ ഇടപെടും. അങ്ങനെയാണു സ്വന്തം മുന്നിൽ ചായ എത്തുന്നതെങ്കിൽ വച്ചയാളെക്കൊണ്ട് അതു തിരിച്ചെടുപ്പിക്കും. ‘വിരലിടാത്ത രണ്ടു ചായ’ എന്ന് ഓർഡർ ചെയ്യുകയാകും ചിലപ്പോൾ. അത്തരം എത്രയെത്ര സന്ദർഭങ്ങൾ!

രസകരമായ മറ്റൊരു സംഭവംകൂടി പറയാം. മകൾക്കു പനിയോമറ്റോ വന്നപ്പോൾ രക്തം പരിശോധിക്കണമെന്ന് ഡോക്റ്റർ നിർദ്ദേശിച്ചു. അടുത്ത ദിവസം അദ്ദേഹത്തെ കാണുന്നത് എട്ടാം ക്ലാസിലെ ബയോളജി പുസ്തകത്തിൽനിന്നു കീറിയെടുത്ത ഒരു താളുമായാണ്. മകളെയുംകൂട്ടി ആ കടലാസുമായി അദ്ദേഹം ഹരിപ്പാട്ടെ ഓരോ ക്ലിനിക്കൽ ലാബുകളിലായി കയറിയിറങ്ങി. ഓരോ ലാബിലെയും ടെക്നീഷ്യനെ ആ പടം കാട്ടിയിട്ട് അത് എന്താണെന്നു ചോദിക്കും. അറിയില്ലെന്നു മറുപടി കിട്ടിയാൽ ‘ശരി’ എന്നുപറഞ്ഞ് അടുത്ത ലാബിലേക്ക്. പടം ഹീമോഗ്ലോബിന്റെയോമറ്റോ ആണ്. അത് എന്താണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാഞ്ഞിട്ടല്ല. ടെക്നീഷ്യനു രക്തത്തിലെ അണുക്കളെ കണ്ടാൽ തിരിച്ചറിയാമോ എന്ന് അറിയണം. മറ്റൊരു തരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ നേരെചൊവ്വേ പഠിച്ചു ടെക്നീഷ്യൻ ആയതാണോ എന്ന പരിശോധനയാണ്! വ്യാജടെക്നീഷ്യൻസിനെ കണ്ടുപിടിക്കാനുള്ള സർക്കാർപരിശോധനയൊന്നുമല്ല. കൊള്ളാവുന്ന ലാബ് കണ്ടെത്താൻ പ്രയോഗിച്ച ബുദ്ധിയാണത്. അണുക്കളെയെല്ലാം ശരിയായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിടത്തേ അദ്ദേഹം രക്തം പരിശോധനയ്ക്കു കൊടുത്തുള്ളൂ.

ആരോഗ്യത്തിന്റെ സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ തലങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ശക്തമായി ഇടപെട്ടിരുന്നു. ഹാഥി കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് നടപ്പിലാക്കാനും ജനകീയാരോഗ്യനയം നടപ്പിലാക്കാനുമൊക്കെ നടത്തിയ വലിയ ജനകീയക്യാമ്പയിനുകളിൽ ഡോക്റ്റർമാരായ ബി. ഇക്ബാൽ, കെ. പി. അരവിന്ദൻ, കെ. ആർ. തങ്കപ്പൻ, കെ. പി. രാജ്മോഹൻ, സി. എൻ. പരമേശ്വരൻ, കെ. വിജയകുമാർ തുടങ്ങിയവർക്കൊപ്പമോ മുന്നിലോ നേതൃത്വച്ചുമതലയിൽ ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ പ്രവർത്തിച്ചു.

പ്രവർത്തനത്തിനൊപ്പം, ശിവരാമപിള്ളസാർ മേഖലാ സെക്രട്ടറിയും ജില്ലാക്കമ്മിറ്റിയംഗവും ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും ആരോഗ്യവിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള സംസ്ഥാനനിർവ്വാഹകസമിതിയംഗവും സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റും ഒക്കെയായി ഉയർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനുപിന്നാലെ (സംയുക്ത) കായംകുളം മേഖലാസെക്രട്ടറിയായ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ആലപ്പുഴ ജില്ലാക്കമ്മിറ്റിയിലും പ്രവർത്തിച്ചു. അന്ന് ജില്ലാക്കമ്മിറ്റിയോഗമടക്കം ഏതു പരിപാടിക്കു പോയാലും എന്റെ ടിക്കറ്റ് എടുക്കുന്നത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു. [അന്ന് ആലപ്പുഴയ്ക്ക് 2 രൂപ 90 പൈസയോമറ്റോ ആയിരുന്നു ടിക്കറ്റുചാർജ്ജ് എന്നാണോർമ്മ. ചായയ്ക്ക് 25-ഓ 50-ഓ പൈസയുള്ള അക്കാലത്ത് അതുപക്ഷെ ചെറിയസംഖ്യ ആയിരുന്നില്ല. എനിക്കു ജോലിയും വരുമാനവും ആയപ്പോൾ തൊഴിൽരഹിതരായ പ്രവർത്തകർക്കു ടിക്കറ്റും ചായയും വാങ്ങിനല്കുന്ന ഈ ശൈലി ഞാനും പിന്തുടർന്നു. എന്റെ പെങ്ങൾ കോളെജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ബസിൽ ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു 10 പൈസാട്ടിക്കറ്റുകൂടി (കൺസഷൻ നിരക്ക്) അദ്ദേഹം എടുക്കുമായിരുന്നെന്ന് അവർ കഴിഞ്ഞദിവസം അനുസ്മരിച്ചു.]

സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റിന്റെ ചുമതല അവസാനിച്ചപ്പോൾ അതിനു ‘താഴെ’യുള്ള ജില്ലാസെക്രട്ടറിയുടെയും പിന്നീട് യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയുടെയും ചുമതലകളാണ് അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തതെന്ന് അനുസ്മരണപ്രഭാഷണത്തിൽ റെജി സാമുവൽ അനുസ്മരിക്കുന്നതു കേട്ടു. പരിഷത്ത് അങ്ങനെയാണല്ലോ. സ്ഥാനങ്ങളും പദവികളുമല്ല, ചുമതലകളാണ് അതിലുള്ളത്. പാരിഷത്തികത എന്ന തനതുസ്വഭാവത്തിൽ പെടുന്ന ‘ഏല്പിച്ച ചുമതലകൾ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ നിർവ്വഹിക്കുക’ എന്ന മൂല്യം അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ടതാണ് ഇതിൽ നാം കാണുന്നത്. (1993-ഓടെ ഞാൻ തിരുവനന്തപുരത്തേക്കു മാറിപ്പോന്നശേഷമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിശദവിവരങ്ങൾ എനിക്ക് കൃത്യമായി അറിയില്ല. അതിനാൽ, പില്ക്കാലത്തെ പ്രധാനചുമതലകളും പ്രവർത്തനങ്ങളും വിവരിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.)

സാക്ഷരത, ജനകീയാസൂത്രണം

സ്വന്തം സംഘടനയായ പരിഷത്തിന്റെ മുൻകൈയിൽ നടന്ന കേരള സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരതായജ്ഞത്തിലും ജനകീയാസൂത്രണത്തിലുമെല്ലാം സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിച്ച അതേ തീവ്രതയോടും ആത്മാർത്ഥതയോടും അദ്ദേഹം കൈമെയ് മറന്നു മുഴുകി!

അക്ഷരസൗഹൃദസംഗമം

കേരള സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരതായജ്ഞത്തിൽ മുതുകുളം ബ്ലോക്കുതലത്തിലെ പ്രധാനചുമതലക്കാരനും ജില്ലയിലെ കീ റിസോഴ്സ് പേഴ്സ്ൺമാരിൽ ഒരു പ്രധാനിയും ആയിരുന്നു. സാക്ഷരതായജ്ഞം വിളംബരം ചെയ്തു മുഴുവൻ വീടുകളിലും അക്ഷരദീപം തെളിക്കാനുള്ള പരിപാടി ഒരുപക്ഷെ, സംസ്ഥാനത്തുതന്നെ ഏറ്റവും വിപുലമായി നടന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പുതിയവിള. തുടർന്ന്, സംസ്ഥാനത്താകെ നാടിളക്കിയുള്ള പ്രചാരണം ആയിരുന്നു. അക്ഷരകലാജാഥകളടക്കം പ്രചണ്ഡമായ പരിപാടികൾ. (അക്ഷരകലാജാഥകൾക്കു മാനേജർമാരെ തികയാതെവന്നപ്പോൾ അവയുടെ ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന ഞാൻ ഡിഗ്രിപ്പരീക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിപ്പാട് ബ്ലോക്കിലെ ജാഥയുടെ മാനേജരായി പോയതും ജാഥയ്ക്കെടുത്ത ടെമ്പോ വാനിൽ കോളെജിൽ പോയി ഹോൾ ടിക്കറ്റ് വാങ്ങി പോന്നതും അന്നത്തെ പ്രവർത്തനതീവ്രതയുടെയും തീക്ഷ്ണതയുടെയും സാക്ഷ്യമാണ്.) സാറിന്റെ ജീവിതപങ്കാളിയും സാക്ഷരതായജ്ഞത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. കുട്ടിയായിരുന്ന മകൾ ശിജ ജില്ലയിലെ അന്നത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ഇൻസ്ട്രക്ടർ ആയിരുന്നു.

അതിനൊപ്പംതന്നെ, റിസോഴ്സ് പേഴ്സൺമാരെയും മാസ്റ്റർ ട്രെയിനർമാരെയും നിരക്ഷരരെ പഠിപ്പിക്കേണ്ട ട്രയിനർമാരെയും നിരക്ഷരരെയുമെല്ലാം കണ്ടെത്താനും അവരെയെല്ലാം പ്രചോദിപ്പിക്കാനും സാക്ഷരതാപ്രവർത്തകർക്കു പരിശീലനം നല്കാനും പഠനകേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരുക്കാനും മറ്റുമായി നടന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതിവിപുലമായിരുന്നു. വർഷംമുഴുവൻ നീണ്ട നിരന്തരമായ നിരീക്ഷണവും അവലോകനവും പുനർ, തുടർ പരിശീലനങ്ങളും അനുബന്ധമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അനവധി പരിപാടികളും പരീക്ഷകളും മൂല്യനിർണ്ണയവും ഫലപ്രഖ്യാപനവും സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരതാപ്രഖ്യാപനവും എല്ലാംകൂടി വിശ്രമരഹിതമായ വർഷമായിരുന്നു പരിഷത്തുകാർക്കും മറ്റു സാക്ഷരതാപ്രവർത്തകർക്കും അത്. ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ അതിലെല്ലാം ആണ്ടുമുങ്ങി.
ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിലെ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ സംഭാവനകൾ അതിന്റെ നായകനായിരുന്ന ഡോ. റ്റി. എം. തോമസ് ഐസക്ക് അനുസ്മരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ:

“സാക്ഷരതയിൽ സജീവമായി. പിന്നെ സ്വാഭാവികമായും ജനകീയാസൂത്രണത്തിലും. ഒന്നാംഘട്ട കെആർപി പരിശീലനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. കണ്ടല്ലൂർ പഞ്ചായത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചതിനോടൊപ്പം മുതുകുളം ബ്ലോക്കിലെ മറ്റു പഞ്ചായത്തുകളിലും ഇടപെട്ടു. ആദ്യവർഷം ഗ്രാമസഭയിൽ ഏറ്റവുമധികം വോട്ടർമാരെ പങ്കെടുപ്പിച്ചത് പത്തിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ മൂന്നാം വാർഡായിരുന്നു. ഇതിനായി മെമ്പറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ സൂത്രധാരൻ ശിവരാമപിള്ളയായിരുന്നു.

“കണ്ടല്ലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പദ്ധതി അടങ്കൽ 100 ശതമാനവും ചെലവാക്കി. പ്രവർത്തന മികവിന് 5 ലക്ഷം രൂപയുടെ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. നടപ്പാക്കിയ ഒരു പ്രോജക്ട് പഞ്ചായത്തിലെ മുഴുവൻ കുട്ടികൾക്കും കുടയും യൂണിഫോമും നൽകുകയെന്നതായിരുന്നു. കടക്കാരോടു വിലപേശിയും സംഭാവന സമാഹരിച്ചും ചുരുങ്ങിയ ചെലവിൽ ഈ പ്രോജക്ട് നടപ്പാക്കി. ഇതു വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള മഹാസമ്മേളനത്തിൽ ശിവരാമപിള്ള എങ്ങനെ ഒരു പൈസ പോലും ദുർവ്യയം ചെയ്യാതെ ഈ പ്രോജക്ട് നടപ്പാക്കിയെന്നത് സവിസ്തരം പ്രതിപാദിച്ചു. പലപ്പോഴും കാര്യങ്ങൾ അങ്ങനെയല്ല നടക്കുന്നതെന്നു വ്യംഗ്യം. ഇത് പഞ്ചായത്തിലെ മറ്റു ജീവനക്കാർക്കു വലിയ അതൃപ്തിയുണ്ടാക്കുകയും തുടർന്ന് ശിവരാമപിള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്നു കുറച്ചുനാൾ അകന്നുനിൽക്കുന്നതിന് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തു.

“കണ്ടല്ലൂർ ആരോഗ്യസർവ്വേയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രൂപം നൽകിയ പ്രോജക്ടുകളും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.

“ശ്രീമതി. ജഗദമ്മയുടെ വനിതാവേദി പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിച്ചുവല്ലോ. ഈ ബന്ധം ജനകീയാസൂത്രണത്തിലേയ്ക്കും നീണ്ടു. സി. എസ്. സുജാതയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അക്കാലത്തു നടപ്പാക്കിയ സ്ത്രീശക്തി ബോധവൽക്കരണ കാമ്പയിനിന്റെ പിന്നണിയിൽ ശിവരാമപിള്ള ഉണ്ടായിരുന്നു.

“ആലുവയിലേക്കു താമസം മാറ്റിയപ്പോൾ അവിടെയും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയായി. ആലുവ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 12-ാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയുടെ അവസാനവർഷം 24 ശതമാനം തുക മാത്രമേ ഉപയോഗിച്ചുള്ളൂ. പിന്നാലെ, 2017-ൽ ശിവരാമപിള്ള ആലുവ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ റിസോഴ്സ് പേഴ്സണായി. 2017-18-ൽ ആ വർഷത്തെ ഏറ്റവും നല്ല മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്കുള്ള അവാർഡ് ലഭിച്ചു. റിട്ടയർമെന്റിനുശേഷവും കിലയുടെ ഫാക്കൽറ്റിയായുംമറ്റും പ്രവർത്തിച്ചു.

“25 വർഷത്തിലേറെ ഒരു സ്ഥലത്ത് അല്ലെങ്കിൽ വേറൊരിടത്ത് അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവേദികളിൽ സജീവമായിരുന്ന ശിവരാമപിള്ള, പിന്നെയും അങ്ങനെതന്നെ തുടരാനാണ് ആഗ്രഹിച്ചത്. പക്ഷെ, വികേന്ദ്രീകരണാസൂത്രണശൈലിയിൽ ഒട്ടേറെ തിരുത്തലുകൾ വേണമെന്ന ശക്തമായ അഭിപ്രായം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.”

പരിഷത്തിനും സാക്ഷരതയ്ക്കും ജനകീയാസൂത്രണത്തിനും പുറമേ, ഏറെക്കാലം ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ സംഘടനയായ ജനകീയാരോഗ്യസമിതിയുടെ കൺവീനറും ആയിരുന്നു.
പരിഷത്പ്രവർത്തനം പുതിയവിളയിൽ മൂർദ്ധന്യത്തിൽ നില്ക്കുമ്പോളാണ് 1980-കളുടെ അവസാനം ആ തിരക്കുകൾക്കെല്ലാം ഇടയിൽ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിന്റെ മുൻകൈയിൽ രഞ്ജിനി ആർട്സ് ആൻഡ് സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അത് ഒരു കൈയെഴുത്തുമാസികയും കാക്കനാടൻ, വൈക്കം ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ, ജയപാലപ്പണിക്കർ തുടങ്ങിയവരെ പങ്കെടുപ്പിച്ചു സാംസ്ക്കാരികസമ്മേളനവും നടത്തിയതും നാടിന്റെ സാംസ്ക്കാരികചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗം.

അന്ത്യനാളുകളും കർമ്മനിരതം, ആദർശബദ്ധം

ആഗോളീകരണത്തോടെ മറ്റു പല സംഘടനകളെയുംപോലെ പരിഷത്തിന്റെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ദീഭവിച്ച കാലത്തു കുടുബപരമായ അസൗകര്യങ്ങളാൽ ആലുവയ്ക്കു താമസം മാറ്റിയ അദ്ദേഹം അവിടെ പരിഷത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാകുകയും തൃശൂർ കിലയിൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവും തദ്ദേശഭരണവും ആരോഗ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്ലാസുകൾ എടുക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്തിരുന്നു.

സ്ട്രോക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതിനുമുമ്പ് ശാസ്ത്രഗതിക്കുവേണ്ടി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സമീപം ചെറുമകൾ ഗൗരി ശിജ.

അനാരോഗ്യം അവഗണിച്ചും ഇതൊക്കെ തുടരുകയായിരുന്ന ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ഈ കുറച്ചുനാൾ മുമ്പ് – കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ വേളയിൽ - പുതിയവിളയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ കാര്യം ഞാൻ ഫേസ്ബുക്കിൽ കുറിച്ചിരുന്നു. നാട്ടിലെത്തിയ കാര്യം സുഹൃത്തുക്കളിൽ പലരെയും ഞാൻ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നാലെ, ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ഫേസ്ബുക്ക് അക്കൗണ്ടു തുറക്കുകയും നമ്മളിലേക്ക് എത്തുകയും എല്ലാ നിലയിലും മടങ്ങിയെത്തിയ കാര്യം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്തെ പരിഷത് പ്രവർത്തകർക്ക് അതിലുണ്ടായ സന്തോഷം മുഴുവൻ ആ പോസ്റ്റിന്റെ കമന്റുകളിൽ കാണാം.

അതിനുശേഷം ഒരുദിവസം പെട്ടെന്ന് കാഴ്ചയും നല്ലയളവിൽ ഓർമ്മയും നഷ്ടമായി. തൊട്ടുമുമ്പ് നേത്രശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്തിരുന്നതിനാലും അന്ന് ഓർമ്മക്കുറവ് കാര്യമായി തോന്നാഞ്ഞതിനാലും കാഴ്ചപോയത് അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാകാമെന്ന സംശയത്തിൽ കണ്ണാശുപത്രിയിലാണു ചികിത്സ തേടിയത്. ഓർമ്മക്കുറവ് കൂടുതൽ പ്രകടമായപ്പോഴാണ് മറ്റുവഴിക്കു ചിന്തിക്കുന്നത്. സ്ട്രോക് ഉണ്ടായതാണെന്നും വൈകിപ്പോയതിനാൽ സ്രവിച്ച രക്തം കട്ടപിടിച്ചുപോയെന്നും പരിശോധനയിൽ കണ്ടെത്തി. അത് അലിയിച്ചുനീക്കാനുള്ള ചികിത്സയിലായിരുന്നു പിന്നീട്. ആ സാഹചര്യത്തിൽ വീണ്ടും മകൾ ശിജയുടെ ആലുവയിലെ വീട്ടിലേക്കു വീണ്ടും താമസം മാറ്റി.

അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് 2025 ജനുവരി 8, ബുധനാഴ്ച രാവിലെ ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടായത്. പെട്ടെന്നുതന്നെ ആലുവ കാരോത്തുകുഴി ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. എങ്കിലും, ചികിത്സയ്ക്കിടെ ഹൃദയസ്തംഭനം സംഭവിക്കുകയായിരുന്നു. അന്നുതന്നെ വൈകിട്ട് 6 15-നായിരുന്നു അന്ത്യം.
വ്യാഴാഴ്ച രാവിലെ 9 മുതൽ 12 വരെ ആലുവ ബാങ്ക് കവല കടത്തു കടവിലുള്ള മുനിസിപ്പൽ സാംസ്കാരികകേന്ദ്രത്തിൽ പൊതുദർശനത്തിനു വച്ച മൃതദേഹം കാണാനും അന്ത്യോപചാരം അർപ്പിക്കാനും ജന്മനാട്ടിൽനിന്നടക്കം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും പ്രിയസുഹൃത്തുക്കൾ എത്തി.

തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ഉച്ചയ്ക്കു 12 മണിക്ക് കളമശ്ശേരി മെഡിക്കൽ കോളെജിനു കൈമാറി. മരണംപോലും ആശയപ്രചാരണത്തിനും പ്രിയപ്പെട്ട മേഖലയായിരുന്ന ആരോഗ്യരംഗത്തെ പഠനത്തിനുമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ശിവരാമപിള്ളസ്സാർ ഒരിക്കൽക്കൂടി മഹത്തായ മാതൃക തീർത്തു.

ഒട്ടനവധിപേർ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഓർമ്മകൾ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡോ. വി. രാമൻ കുട്ടി അദ്ദേഹത്തെ ഓർക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ: “മാന്യനും സൗമ്യനും ആയ സുഹൃത്ത്‌. തികഞ്ഞ പ്രതിബദ്ധതയോടെ ഏറ്റെടുത്ത എല്ലാം തീർക്കണം എന്ന നിർബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു.” “കടുത്ത യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിൽനിന്ന് ഏറ്റവും പുരോഗമനകാരിയായി സ്വയം നവീകരിച്ച വലിയ മനുഷ്യൻ” എന്നാണ് അയൽഗ്രാമമായ മുതുകുളത്തെ പരിഷത്പ്രവർത്തകൻ ആയിരുന്ന അരുൺ ശ്രീകുമാർ ഫേസ്ബുക്കിൽ കുറിച്ചത്. "വാർഷികസമ്മേളനങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ടിനും മുമ്പേ കണക്ക് അവതരിപ്പിക്കുന്ന സെക്രട്ടറി"യാണ് ആലപ്പുഴയിലെ ഒരു മുൻ ജില്ലാസെക്രട്ടറി റജി സാമുവലിന് അദ്ദേഹം. കണക്കിലെ കൃത്യതയും കാർക്കശ്യവും വീട്ടിലും പുലർത്തിയിരുന്നെന്ന് മകൾ പറയുന്നു.

സംഘടനാകാര്യങ്ങളിലും നിലപാടുകളിലും കാർക്കശ്യവും നിശിതവിമർശനവും പുലർത്തുമ്പോഴും സഹപ്രവർത്തകരോടും ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ മനുഷ്യരോടും അങ്ങേയറ്റത്തെ സ്നേഹവും കരുതലും അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഓരോ പരിഷത്തുകാർക്കും അത്തരം എന്തെങ്കിലും അനുഭവങ്ങൾ പറയാനുണ്ടാകും. 'പാരിഷത്തികത' എന്ന ജീവിതശൈലി സ്വാംശീകരിച്ച് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അദ്ദേഹം മാറി.

കോഴിക്കോട്ടുകാരനായ മുതിർന്നപ്രവർത്തകൻ സി. എം. മുരളീധരൻ അദ്ദേഹത്തെ വിലയിരുത്തുന്നത് ഇങ്ങനെ: “മികച്ച സംഘാടകന്‍, ഏറ്റ പണിയില്‍ ആണ്ടിറങ്ങുന്നവന്‍, മാർദ്ദവമില്ലാതെ വിമര്‍ശിക്കുന്നവന്‍... അങ്ങനെ അങ്ങനെ ഒരുപാട് ഉണ്ട് പറയാന്‍. കായംകുളത്തിനടുത്തുള്ള പുതിയവിളയിലെ വീട്ടില്‍ ഞങ്ങള്‍ വലിയൊരു സംഘം രണ്ടുമൂന്നു ദിവസം പോയി തങ്ങിയിരുന്നു, പണ്ട്.” കണക്കിന്റെയും തീരുമാനിക്കുന്ന പരിപാടികളുടെയും ഓരോ ആളും നിർവ്വഹിക്കേണ്ട ചുമതലകളുടെയും ഒക്കെക്കാര്യത്തിലെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത കാർക്കശ്യം വേറെയും പലരും അനുസ്മരിക്കുന്നു. ആ കാർക്കശ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം ഉപരി സ്നേഹവാനായ, പാരിഷത്തികത മുറുകെപ്പിടിക്കുന്ന, നല്ല മനുഷ്യനാണ് അവർക്കെല്ലാം അദ്ദേഹം. വിസ്തരഭയത്താൽ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ പ്രകടിപ്പിക്കപ്പെട്ട അഭിപ്രായങ്ങളെല്ലാം ഉദ്ധരിക്കുന്നില്ല.

പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ വ്യക്തികളെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ എന്റേതടക്കം പലതും ഉണ്ടെങ്കിലും അത്തരം സ്വയം‌മാറ്റത്തിനു തയ്യാറായ, പറയുന്ന ആശയങ്ങൾ സ്വജീവിതത്തിൽ സ്വാംശീകരിക്കുകയും പകർത്തുകയും ചെയ്ത, മറ്റൊരാളെ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ കാണാനായിട്ടില്ല എന്നുകൂടി പറയട്ടെ! എന്നെയൊക്കെ വാർത്തടുക്കുന്നതിൽ എത്രവലിയ പങ്കാണു പരിഷത്തു വഹിച്ചത് എന്നു നന്നായി തിരിച്ചറിയുന്ന ഞാൻ അതിനു കാരണഭൂതനായ ശിവരാമപിള്ളസ്സാറിനോടുള്ള കടപ്പാടുകൂടി ഇവിടെ കുറിക്കട്ടെ!

പൗരസമിതിയും പൗരസമൂഹവും

2024-02-21T21:53:00.000-08:00

പൗരസമിതിയും പൗരസമൂഹവും

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[തിരുവനന്തപുരം നഗരപ്രാന്തത്തിലുള്ള കൊങ്കളത്തെ പൗരസമിതി 2024 ജനുവരിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൈയ്യെഴുത്തുമാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്]

പൗരസമിതിയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണം ആയതിനാൽ പൗരത്വത്തെയും പൗരബോധത്തെയും പറ്റി എഴുതാം എന്നാണ് ആലോചിച്ചത്. എല്ലാവർക്കും അറിയുന്നതും എല്ലാവരും മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യത്തിൽ വിമർശിക്കുന്നതും മിക്കവരും സ്വന്തം കാര്യത്തിൽ അനുവർത്തിക്കാത്തതുമായ കാര്യങ്ങൾ കൂട്ടിവച്ച് ഒരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ.

പൗരസമിതി. ‘പൗര’രുടെ സമിതി. ആ പേര് ഒട്ടേറെ ചിന്തകൾക്കു വഴിവയ്ക്കുന്നതാണ്. രാജഭരണകാലത്ത് പൗരർ (citizens) ഇല്ലായിരുന്നു, പ്രജകളേ (subjects) ഉള്ളായിരുന്നു. ജനാധിപത്യമാണ് മനുഷ്യരെ പൗരരാക്കിയത്. ദേശരാഷ്ട്രങ്ങൾ (Nation States) രൂപം കൊണ്ടപ്പോൾ ആ ഓരോ ഭൂപരിധിയിലും ഉള്ളവർ ആ രാജ്യത്തെ പൗരർ ആയി. ജനാധിപത്യയിൻഡ്യ ഉണ്ടായപ്പോൾ അങ്ങനെ നമ്മളെല്ലാം ഇൻഡ്യൻ പൗരരായി.

അതുവരെ കൊങ്കളത്ത് (കൈയെഴുത്തുമാസിക പ്രസിദ്ധീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ഒരു പ്രദേശം) ജീവിച്ചവർ തിരുവിതാംകൂറുകാർ ആയിരുന്നു. ഇൻഡ്യയ്ക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞും ഇവിടത്തുകാർ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിന്റെ പ്രജകൾ ആയിരുന്നു. ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയും തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭയും ഒക്കെ വരികയും കുറേപ്പേർക്കു വോട്ടവകാശം കിട്ടുകയും ഒക്കെ ചെയ്തപ്പോഴും ഇവിടത്തുകാർ പൗരരായിരുന്നു എന്നു പറയാനാവില്ല. ഇൻഡ്യയുടെ ഭാഗമായി കേരളസംസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾമുതൽ ആണ് ഇന്നാട്ടുകാർ പൗരർ ആയത് – ഇൻഡ്യയിലെ പൗരർ.

അക്കാലത്ത് തിരുവിതാംകൂർ സ്വതന്ത്രരാജ്യമായി തുടരാനും അമേരിക്കൻ മോഡൽ പ്രസിഡൻഷ്യൽ ഭരണക്രമം കൊണ്ടുവരാനും സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ കൗശലത്തിൽ രാജാവ് ശ്രമിച്ചതും അതിനെതിരെ ‘അമേരിക്കൻ മോഡൽ അറബിക്കടലിൽ’ എന്ന മുദ്രാവാക്യമുയർത്തി തിരുവിതാംകൂറുകാർ പ്രതിഷേധിച്ചതും പോരാടിയതും ഐക്യകേരളത്തിനായി ‘പദം പദം ഉറച്ചു നാം...’ എന്നു പാടി ജാഥനടത്തിയതുമൊക്കെ നമുക്കറിയാം. അന്ന് തിരുവിതാംകൂർ ഇൻഡ്യയിൽ ചേരാതെ സ്വതന്ത്രരാജ്യം ആകുകയും രാജഭരണം അവസാനിപ്പിച്ച് (അത് ദിവാന്റെ പ്ലാനിൽ ഇല്ലായിരുന്നു) ദേശരാഷ്ട്രം ആകുകയും ചെയ്തിരുന്നു എന്നു വെറുതെ ഒന്നു സങ്കല്പിക്കുക. എങ്കിൽ, ഇന്നാട്ടുകാരെല്ലാം തിരുവിതാംകൂറിലെ പൗരർ ആകുമായിരുന്നു. അപ്പോൾ നമ്മളും നമ്മുടെ കുട്ടികളും ഒക്കെ പഠിക്കുക, ഇൻഡ്യ, ശ്രീലങ്ക എന്നിവ നമ്മുടെ അയൽരാജ്യങ്ങളാണ് എന്ന് ആയിരുന്നേനെ.

1947-ൽ ഇൻഡ്യ-പാക് വിഭജനം നടന്നില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ പാക്കിസ്താനിൽ ഉള്ളവരും ഇൻഡ്യൻ പൗരർ ആയിരുന്നേനെ. 1971-ൽ പാക്കിസ്താൻ വീണ്ടും വിഭജിച്ച് ബംഗ്ലാദേശ് പിറന്നില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ ബംഗ്ലാദേശ് പൗരർ പാക് പൗരർ ആയിരുന്നേനെ. സോവ്യറ്റ് യൂണിയൻ തകർന്നപ്പോൾ അത് പലപലരാജ്യങ്ങളായി മാറിയതു നാം കണ്ടു. സോവ്യറ്റുപൗരർ അതോടെ അതതു രാജ്യത്തെ പൗരരായി. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനായി ഏകീകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയതിന്റെ ആദ്യഘട്ടം നാം കണ്ടുകഴിഞ്ഞു. അത് പൂർത്തിയായാൽ ഒരുപക്ഷെ, ആ ഓരോ രാജ്യത്തെയും പൗരർ യൂറോപ്പുപൗരർ എന്ന ഒറ്റവിഭാഗം ആയേക്കാം.

ലോകമാകെ ഇങ്ങനെ വിഭജനങ്ങളും ഏകീകരണങ്ങളും ഒക്കെ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, അത്തരം ദേശരാഷ്ട്രപൗരത്വം എല്ലാക്കാലത്തും ഒന്നായി നിലകൊള്ളുന്നതല്ല. എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മാറാവുന്നതാണ്.

സൃഷ്ടികളുടെ സമ്പന്നതയാൽ പുസ്തകത്തോളം വളർന്ന 'കലിക' മന്ത്രി ജി. ആർ. അനിൽ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.

സിറ്റിസൺസ് എന്നൊക്കെ സാങ്കേതികമായി പറയുമെങ്കിലും ഇന്നും രാജാക്കളോ രാജ്ഞിമാരോ സുൽത്താന്മാരോ സുൽത്താനകളോ ഒക്കെ ഭരിക്കുന്ന നാടുകളിലെ മനുഷ്യർ പ്രജകളായി തുടരുന്നു. അവയും ക്രമേണ രാജാധികാരം ഉപേക്ഷിച്ചു ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളായി മാറാം. അപ്പോൾ ആ മനുഷരും പൗരരാകും. ഇത്തരം അവസ്ഥകളും മാറ്റങ്ങളും എല്ലാം ചേർന്നതാണു ലോകം.

പ്രദേശം നിർണ്ണയിക്കുന്ന പൗരത്വം എന്ന ഈ പ്രതിഭാസത്തിനപ്പുറം ആധുനികമായ ബോധമാണ് വിശ്വപൗരത്വം. അതിരുകളില്ലാത്ത മാനവികതയിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന, അതിരുകളുടെ സങ്കുചിതത്വമില്ലാതെ മനുഷ്യരെയാകെ സ്നേഹിക്കുന്ന, അതിരുകളുടെയും മത-ജാതി-വർണ്ണ-വർഗ്ഗ-വംശവ്യത്യാസങ്ങളുടെയും പേരിൽ മനുഷ്യർ തമ്മിൽത്തല്ലുന്നതിലെ നിരർത്ഥകത മനസിലാക്കുന്ന, യുദ്ധങ്ങളെയും അക്രമങ്ങളെയും എതിർക്കുന്ന, വിശ്വസാഹോദര്യവും വിശ്വസ്നേഹവും വിശ്വസമാധാനവും കാംക്ഷിക്കുന്ന വിശാലകാഴ്ചപ്പാടാണ് വിശ്വപൗരർ എന്നത്. വിഭാഗീയതകളുടെ ഇടുങ്ങിയ മനസുകളിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രരായി വിശ്വപൗരത്വത്തിലേക്ക് ഉയരുക എന്നതാകണം ഓരോ മനുഷ്യരുടെയും ആത്യന്തികലക്ഷ്യം.

പൗരത്വത്തെപ്പറ്റിയുള്ള ചിന്ത അനിവാര്യമായും എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരിടമാണ് ‘പൗരബോധം’. പൗരബോധമുള്ളവരുടെ സമൂഹത്തിനേ ‘പൗരസമൂഹം’ (സിവിൽ സൊസൈറ്റി) ആകാനാവൂ. സിവിൽ സമൂഹത്തിലെ പൗരർക്കു വേണ്ട ബോധത്തെ സിവിക് സെൻസ്, സിവിക് കോൺഷ്യസ്നെസ് എന്നൊക്കെയാണു പറയാറ്.

സന്തോഷസൂചിക(happiness index)യെപ്പറ്റി അടുത്തകാലത്തു നാം കേട്ടുതുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അത് ഏറ്റവും ഉയർന്നുനില്ക്കുന്ന നാടുകളൊക്കെ ഉന്നതമായ പൗരബോധമുള്ള പൗരസമൂഹങ്ങളാണ്. എന്നുവച്ചാൽ, ഒരു സമൂഹം സന്തോഷമുള്ളത് ആകുന്നത് ആ സമൂഹത്തിനു പൗരബോധം മെച്ചപ്പെടുന്ന മുറയ്ക്കാണ്.

വംശീയത, ജാതി-മതവർഗ്ഗീയത, സങ്കുചിതദേശീയത, അസഹിഷ്ണുത, അക്രമം, നിയമലംഘനം എന്നിവതൊട്ട് ഒരാളോട് സമഭാവനയോടെയല്ലാതെ ഇടപെടുന്നതും അവഹേളിക്കുന്നതും അസഭ്യം വിളിക്കുന്നതും വാഹനം ഓടിക്കുമ്പോൾ കാട്ടുന്ന മത്സരവും പൊതുവിടങ്ങളിലെയും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെയും മോശം പെരുമാറ്റവും മാലിന്യങ്ങൾ വലിച്ചെറിയുന്നതും മറ്റുള്ളവരുടെ ആരോഗ്യത്തെ ബാധിക്കുമാറു പൊതുവിടത്തിൽ പുക വലിക്കുന്നതും തുപ്പുന്നതും സർക്കാരിലെയുംമറ്റും ജോലികൾ ഉത്തരവാദിതത്തോടെ ചെയ്യാത്തതും, എന്തിന്, സമയനിഷ്ഠ പാലിക്കാത്തു വരെ നമ്മുടെ ഒട്ടെല്ലാ മനോഭാവങ്ങളും ചെയ്തികളും പൗരബോധം ഇല്ലായ്മയുടെ വിളംബരങ്ങളാണ്. ഇത്തരം അരുതാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഒട്ടേറെയുണ്ട്. കാലം മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് പുതിയപുതിയ കാര്യങ്ങൾ ഇക്കൂട്ടത്തിലേക്കു വന്നുചേരുകയും ചെയ്യും. സമൂഹത്തിന്റെ കെട്ടുറപ്പിനും സുസ്ഥിതിക്കും പുരോഗതിക്കും തടസമാകുന്ന ഇത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് സംസ്ക്കാരസമ്പന്നം ആകുമ്പോഴാണ് ആ സമൂഹം പൗരസമൂഹം ആകുന്നതും സന്തുഷ്ടം ആകുന്നതും.

ദൗർഭാഗ്യവശാൽ നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ ഇതിനു വേണ്ടത്ര ഊന്നൽ ഇന്നില്ല. സിവിക്സ് എന്നൊരു വിഷയം ചില ക്ലാസുകളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതു ലക്ഷ്യം കാണുന്നില്ല. പഠിക്കുന്നവ ജീവിതത്തിൽ പകർത്താനും പുലർത്താനും ഉള്ളതാണെന്ന അടിസ്ഥാനപാഠം വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ നല്കപ്പെടുന്നില്ല. പഠിക്കുന്നതെല്ലാം പരീക്ഷ ജയിക്കാനുള്ളതാണ് എന്ന പൊതുബോധമാണ് ഇന്നും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്.

റോഡിൽ വലതുവശം ചേർന്നു നടക്കണമെന്ന്, റോഡ് മുറിച്ചുകടക്കുമ്പോൾ ആദ്യം വലത്തോട്ടും പിന്നത്തെ പകുതിക്കുമുമ്പ് ഇടത്തോട്ടും നോക്കണമെന്ന്, 1973-ൽ സ്കൂളിൽ പഠിച്ച എനിക്ക് ഇന്ന് അതുപോലും പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് അറിയുമ്പോൾ ആശങ്ക തോന്നുന്നു. ഇടതുവശത്തുകൂടി ഓവർട്ടേക് ചെയ്തും എതിരെ വരേണ്ട വാഹനത്തിനുള്ള ട്രാക്കിൽ കയറ്റി വാഹനം ഓടിച്ചും ഹെഡ് ലൈറ്റ് ഹൈ ബീമിൽ ഇട്ടും ഒക്കെ ഗതാഗതക്കുരുക്കും അപകടവും ഉണ്ടാക്കുന്നവർക്ക് ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് എങ്ങനെ കിട്ടുന്നു എന്നു പലപ്പോഴും വിസ്മയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഒച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കി മറ്റുള്ളവരുടെ സ്വസ്ഥത തകർക്കാൻ നമുക്ക് ഇന്നും ഒരു മടിയും ഇല്ലല്ലോ! ആഘോഷങ്ങൾക്കായാലും വിനോദത്തിനായാലും പൊതുക്കാര്യങ്ങൾക്കായാലും നിയമം ലംഘിച്ചു ശബ്ദമലിനീകരണം നടത്തുന്നത് അഭിമാനമായി കരുതുന്ന അപരിഷ്ക്കൃതരല്ലേ നാം ഇന്നും? പരീക്ഷകൾക്കു പഠിക്കേണ്ടവർ, ഹൃദ്രോഗവും കാൻസറും മറ്റു മാരകരോഗങ്ങളും ഒക്കെയായി പീഡിതരായി കഴിയുന്നവർ, ഓൺലൈൻ ക്ലാസുകൾ എടുക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അദ്ധ്യാപകരും വിദ്യാർത്ഥികളും, സുപ്രധാനമായ ഓൺലൈൻ യോഗങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ, ഓൺലൈൻ പ്രഭാഷകർ, വീട്ടിലിരുന്ന് ഇഷ്ടപ്പെട്ട പാട്ടോ സിനിമയോ ആസ്വദിക്കുന്നവർ... എത്രയെത്ര മനുഷ്യരെയാണു മൈക്കു വച്ചു നാം ശല്യപ്പെടുത്തുന്നത്! രാത്രിവൈക്യും പണിയെടുത്തിട്ട് പുലർച്ചെ ഉറങ്ങുന്നവരെ ഉറങ്ങാൻ സമ്മതിക്കാതെ കൊച്ചുവെളുപ്പാൻകാലത്തേ അലർച്ച തുടങ്ങുന്ന ഒച്ചഭാഷിണി ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധ ഉപകരണമാണെന്നു നാം എന്നാണു തിരിച്ചറിയുക! നിശാശലഭങ്ങൾതൊട്ട് രാത്രി ഇരതേടുന്ന ജീവികൾവരെയുള്ള എണ്ണമറ്റ ജീവജാലങ്ങളുടെ നിലനില്പിനെ ഹനിക്കുന്ന പ്രകാശമലിനീകരണത്തിനെതിരെപോലും പൗരർ ആശങ്കപ്പെടുന്ന ഈ ആധുനികകാലത്താണ് ആർക്കും ഒരു ഉപകാരവും ഇല്ലാത്ത, ഉപദ്രവം മാത്രമായ ഒച്ചഭാഷിണിശല്യത്തിന്റെ ആരാധകരായ കുറേപ്പേർ നമുക്കിടയിൽ ജീവിക്കുന്നത് എന്നത് നമ്മെ ലജ്ജിപ്പിക്കേണ്ടതല്ലേ?

കൊങ്കളത്ത് എത്ര വീടുകളിലാണ് പ്ലാസ്റ്റിക് കത്തിക്കാറുള്ളത്! ഹരിതകർമ്മസേന പ്ലാസ്റ്റിക് ശേഖരണം തുടങ്ങിയശേഷവും പലരും അതു തുടരുന്നു. രക്താർബ്ബുദത്തിനും പലതരം ശ്വാസകോശരോഗങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്ന വിഷവാതകങ്ങളാണ് പ്ലാസ്റ്റിക് കത്തുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. കത്തിക്കുന്നവരുടെതന്നെ വീടുകളിൽ ഉള്ളവരാണ് ഇതിന്റെ മുഖ്യ ഇരകൾ. എന്നിട്ടും... അത് അറിയാഞ്ഞിട്ടോ എന്തോ നാം സ്വന്തം അന്തരീക്ഷത്തെ മലിനമാക്കിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

ഒരു പൈപ്പ് പൊട്ടി ഒഴുകിയാൽ, വഴിയോരത്തോ പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിലോ ടാപ്പ് തുറന്നുകിടന്നാൽ, കേബിളുകൾ റോഡിലേക്കു താണുകിടന്നാൽ, കണ്ണിൽ കുത്തുമാറു കരക്കൊമ്പു ചാഞ്ഞുനിന്നാൽ എനിക്കെന്തു ചേതം എന്നു കരുതി സ്വസ്ഥമായി നടന്നുപോകുന്നത് പൗരബോധം ഇല്ലായ്മയുടെ നല്ല ലക്ഷണമാണ്. പൊതുവിടങ്ങളിലെ കക്കൂസുകളും മൂത്രപ്പുരകളും ഉപയോഗിച്ചാൽ ഫ്ലഷ് ചെയ്യണമെന്ന നിർബ്ബന്ധബുദ്ധി ഇനി എന്നാണു നമുക്ക് ഉണ്ടാകുക! നമ്മുടെ നാടിനാകെ അപമാനം ആകുമാറ് അവ അഴുക്കും നാറ്റവും നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിൽ അശേഷം വ്യാകുലതയില്ലാത്ത സമൂഹത്തെ എങ്ങനെ പരിഷ്കൃതസമൂഹമായി കാണാനാകും?

ക്യൂ തെറ്റിച്ചു കയറുക, അർഹതയില്ലാത്തതു നേടിയെടുക്കുക, അർഹതയുള്ളതു നല്കാതിരിക്കുക, വൈകിപ്പിക്കുക, സേവനങ്ങൾക്കു കൈക്കൂലി വാങ്ങുക, അർഹമായ അവകാശങ്ങളും സേവനങ്ങളും തേടി വരുന്നവരോടു മോശമായി പെരുമാറുക... ജനസേവകർ ആകേണ്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ അധികാരികൾ ആണെന്നു കരുതുന്ന സമൂഹം! രാജഭരണവും കോളനിഭരണവും പ്രജകളെ അടിച്ചമർത്തിബ്ഭരിക്കാൻ ഉണ്ടാക്കിയ ഭരണയന്ത്രം 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ലെ അർദ്ധരാത്രിക്കുശേഷവും അതേപടി നിലനിർത്തിയതിന്റെ അപകടം. നവോത്ഥാനവും വിപ്ലവവുമൊക്കെ ഉണ്ടായ യൂറോപ്യൻസമൂഹങ്ങളിൽ അവയ്ക്കൊപ്പം ആവിർഭവിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം എന്നീ ആധുനികമൂല്യങ്ങളും അവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായി വികസിച്ചുവന്ന ജനാധിപത്യം, മതേതരത്വം, അവയ്ക്കുപിന്നാലെ വന്ന മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ മുതൽ ഉൾച്ചേർക്കൽ (inclusiveness) വരെയുള്ള ആശയങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും സ്വാംശീകരിക്കാതെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം മാത്രം നേടിയ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ അനിവാര്യദുരന്തമാണ് നാം ഒരു പൗരസമൂഹമായി വികസിച്ചില്ല എന്നത്.

ഇന്നത്തെ മുതലാളിത്ത ആഗോളീകരണം ആകട്ടെ, വ്യക്തികേന്ദ്രിതമായ മൂല്യബോധവും ധനസമ്പാദനമാണ് മനുഷ്യരുടെ ആത്യന്തികലക്ഷ്യമെന്ന ‘ദർശന’വും അവരുടെ ഉപകരണങ്ങളായി അധഃപതിച്ച മാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും മറ്റു വഴികളിലൂടെയും നിരന്തരം നമുക്കുമേൽ അടിച്ചേല്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അത് പൗരസമൂഹത്തിലേക്കുള്ള നമ്മുടെ പരിണാമത്തെ തകർക്കുന്നതാണ്. അതിനെക്കൂടി പ്രതിരോധിച്ചാലേ ശരിയായ പൗരസമൂഹം നമുക്കു സൃഷ്ടിക്കാനാവൂ.

പൗരബോധത്തിനും പൗരസമൂഹസൃഷ്ടിക്കും വിരുദ്ധമായ എണ്ണമറ്റകാര്യങ്ങൾ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ നടമാടുന്നു. എല്ലാം എണ്ണിയെണ്ണി പറയുക അസാദ്ധ്യമാണ്. പക്ഷെ, ഇതിക്കെ പറയുകയും പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടവർ ചെയ്യാതിരിക്കുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും പറയേണ്ടേ? ആ ചിന്തയിലാണ് ഇത്രയും എഴുതിയത്; ഒരാൾക്കെങ്കിലും മനഃപരിവർത്തനത്തിനോ ആലോചനയ്ക്കെങ്കിലുമോ കാരണമാകുന്നെങ്കിൽ അത്രയുമാകട്ടെ എന്ന വ്യാമോഹത്തോടെ.

മനസ്സിൽ അരങ്ങുകെട്ടിപ്പാർക്കുന്ന നാടകങ്ങൾ (പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ നാടകങ്ങളെപ്പറ്റി )

2023-12-28T02:30:00.000-08:00

മനസ്സിൽ അരങ്ങുകെട്ടിപ്പാർക്കുന്ന നാടകങ്ങൾ

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ 2018 ജൂൺ 24 ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്]

ചിത്രലേഖ നാടകത്തിലെ രാവണന്റെ ചിത്രീകരണസാധ്യതകൾ വിവരിക്കുന്നു

പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ നാടകങ്ങളെപ്പറ്റി മകരദ്ധ്വജൻ, കറ, ബലൂണുകൾ, ജനാലയ്ക്കപ്പുറം, വജ്രമുഖൻ, ഛായാമുഖി എന്നീ പ്രമുഖരചനകൾ മുൻനിർത്തി ഒരു അവലോകനം

പ്രശാന്ത് നാരായണൻ എന്ന അരങ്ങുപ്രതിഭ ആ രംഗത്ത് അർഹിക്കുന്ന അംഗീകാരം ലഭിക്കാതെയും വേണ്ടനിലയിൽ പഠിക്കപ്പെടാതെയും തുടരുന്നതിനു പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ഏതാനും ദശകങ്ങളായി മലയാളത്തിൽ മികച്ച നാടകങ്ങൾ കാര്യമായി ഉണ്ടാകാത്തതും ഉണ്ടായവതന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടാത്തും അരങ്ങേറുന്നവപോലും വിരലിലെണ്ണാവുന്ന അരങ്ങുകൾക്കപ്പുറം കളിക്കപ്പെടാത്തതും ഇതെല്ലാംകൊണ്ടുതന്നെ നാടകത്തിനു കലാസാഹിത്യരംഗങ്ങളിൽ പ്രാമുഖ്യം കുറഞ്ഞുപോയതും വേണ്ടത്ര പ്രോത്സാഹനം ഇല്ലാതെപോയതുമെല്ലാം ഈ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതാകാം.
അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്, എ.പി. കളയ്ക്കാട് അവാർഡ്, 2003-ലെ മികച്ച നാടകരചനയ്ക്കുള്ള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ് അടക്കം ചെറുതും വലുതുമായ ധാരാളം അവാർഡുകൾ ലഭിക്കുകയും മുപ്പതുവർഷത്തിലേറെ നാടകരംഗത്തു സജീവമായിരിക്കുകയും മുപ്പതോളം നാടകങ്ങളും അരങ്ങിൽ നിലനിൽക്കുന്ന രണ്ട് ആട്ടക്കഥകളും രചിക്കുകയുമൊക്കെ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മോഹൻലാലും മുകേഷും അഭിനയിച്ച ‘ഛായാമുഖി’യുടെ നാടകകാരൻ എന്ന പരിചയപ്പെടുത്തൽ പലപ്പോഴും വേണ്ടിവരുന്നു എന്നത് പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ എന്തെങ്കിലും തകരാറല്ല, നാടകരംഗത്തിനു പ്രതാപം നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയതിന്റെയും നാടകത്തോടുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ സമീപനത്തിന്റെയും താരപ്പൊലിമ സർഗ്ഗാത്മകതയ്ക്കുമേൽ അധീശത്വം സ്ഥാപിച്ചതിന്റെയുമൊക്കെ പ്രശ്നമാണ്. അല്ലാതെ, നിരവധി അരങ്ങുകളിൽ കളിച്ച ആറ്റിങ്ങൽ ദേശാഭിമാനി തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ‘മണികർണ്ണിക’യടക്കമുള്ള പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങളും മത്സരവേദികളിൽ വർഷങ്ങളായി കളിക്കപ്പെട്ടുപോരുന്ന മറ്റു നാടകങ്ങളുമൊക്കെ മികവുറ്റതല്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല. രണ്ടുരണ്ടരപ്പതിറ്റാണ്ടിനിടെ മലയാളത്തിലെ മുഖ്യധാരാപ്രസാധകർ ഒരു നാടകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ ‘ഛായാമുഖി’യാണ്. അതിന് അവർ തയ്യാറായതുപോലും ഒരുപക്ഷേ താരങ്ങൾ കളിച്ചു ശ്രദ്ധനേടിയ നാടകമായതുകൊണ്ടാകാം.
സർഗ്ഗപ്രതിഭകൾക്കു സ്വതസിദ്ധമായ ധിക്കാരം ഈ നാടകകാരന്റെയും മുഖമുദ്ര ആയതിനാലും പദവികൾക്കോ അംഗീകാരങ്ങൾക്കോ ആരെയും സ്വാധീനിക്കാൻ പോകാത്തതിനാലുമൊക്കെ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകാവുന്ന ഒറ്റപ്പെടുത്തലും അവഗണനയുമൊക്കെ മികച്ച സംഭാവനകളുള്ള ഒരാളെ തമസ്ക്കരിക്കാൻ ഇടയാക്കിക്കൂടാ എന്ന ചിന്തയാണ് ഇത്തരത്തിലൊരു പരിശ്രമത്തിനു പ്രേരണ.
പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ആറു നാടകങ്ങളാണ് ഇതിന് ആധാരമാക്കുന്നത്. ‘മകരദ്ധ്വജൻ’, ‘കറ’, ‘ബലൂണുകൾ’, ‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറം’, ‘വജ്രമുഖൻ’ എന്നീ നാടകങ്ങളെ മുഖ്യമായും പരിശോധിക്കുന്നു. ‘ഛായാമുഖി’ക്ക് ഡി.സി. ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകത്തിൽത്തന്നെ കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കരുടെ അവതാരികയും ഓ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്, റ്റി.എം. എബ്രഹാം, തനൂജ ഭട്ടതിരി, അലക്സ് വള്ളികുന്നം എന്നിവരുടെ ആസ്വാദനങ്ങളും ഉള്ളതിനാൽ അതിനെപ്പറ്റി അത്യാവശ്യസന്ദർഭങ്ങളിലുള്ള പരാമർശങ്ങളേ നടത്തുന്നുള്ളൂ. ഇവയിലൂടെ പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ രൂപംകൊള്ളുന്ന വിധം, അവയിലെ സാഹിത്യഭംഗി, അവയുടെ ഉൾക്കരുത്തും ശൈലിയുടെ തനിമയും, രംഗഭാഷയും നിർവ്വഹണവും, രാഷ്ട്രീയം എന്നിങ്ങനെയുള്ള അഞ്ച് അംശങ്ങളാണ് വിശകലനവിധേയമാക്കുന്നത്.

ഹനുമാനായി വേഷമിട്ട രാജസ്ഥാനിനടൻ അജിത് സിംഗ് പലാവത്ത്, മകരിയായി വേഷമിട്ട ബംഗാളിനടി ഇപ്ഷിത ചക്രവർത്തി എന്നിവർക്കൊപ്പം

പരിമിതിയില്ലാത്ത ഭാവനയുടെ അരങ്ങ്
ഞാൻ തിരുവനന്തപുരത്തെത്തിയ 1990-കളുടെ ആദ്യപാദംമുതൽ അടുത്തറിയുന്ന പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുവരുന്നതിന്റെ ജൈവവികാസം ക്യാമ്പുകളിൽ നേരിട്ടുകാണാൻ അവസരം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതൊരു പ്രത്യേക അനുഭവമാണ്.
ഒരു ആശയബിന്ദു ആ മനസിന്റെ ഫലഭൂയിഷ്ഠതയിൽ വീണാൽ അതു വേരാഴ്ത്തി തലനീട്ടി മഹാമേരുവായി വളരുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ അതിന്റെ ജനിതകവിശേഷങ്ങളെല്ലാം സമഗ്രമായി വിശകലനം‌ചെയ്യപ്പെടും. അതിനായി ദിവസങ്ങൾ നീളുന്ന ശില്പശാലയോ പഠനശിബിരമോ ഒക്കെത്തന്നെ നടത്തിയെന്നിരിക്കും. ആ വിഷയത്തെപ്പറ്റി സംവദിച്ചാൽ അതിന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ പിന്നെയും പൊലിപ്പിക്കാൻ കഴിയും എന്നു തോന്നുന്നവരുമായി പലകുറി മണിക്കൂറുകൾ സംസാരിച്ചെന്നിരിക്കും. ഏതായാലും, അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ പ്രശാന്തിനെ ഫോൺ ചെയ്യാൻ പോലും കഴിയില്ല. നമ്മൾ എന്തു വിഷയം സംസാരിക്കാൻ വിളിച്ചാലും മുപ്പതുസെക്കൻഡിനകം വിഷയം പുതിയനാടകത്തിന്റെ പ്ലോട്ടിൽ എത്തിയിരിക്കും. പിന്നെ അതിലാകും സംഭാഷണം. തലേരാത്രി ആലോചിച്ച ആശയങ്ങൾ, നാടകീയമുഹൂർത്തങ്ങൾ, പുതിയൊരു ആഖ്യാനതലം, എന്തുമാകാം. അതല്ലെങ്കിൽ ആ രാത്രി മനസിൽ എഴുതിയിട്ട സന്ദർഭമോ സംഭാഷണമോ ഈരടികളോ ആകാം. അതങ്ങനെ ഹിസ്റ്റീരിയ ബാധിച്ചപോലെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും. അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിലാണു മനസിലാകുക, രാത്രിയുടെ ഏകാന്തതകളിൽ ആ മനസാകുന്ന നാടകക്കളത്തിൽ നടക്കുന്ന നാടകപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉർവ്വരത.
റിഹേഴ്സൽ ആരംഭിക്കുമ്പോഴോ ക്യാമ്പിൽ നാടകം പൂർണ്ണതനേടുമ്പോഴോപോലും പ്രശാന്തിന്റെ നാടകത്തിനു ലിഖിതരൂപം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാവില്ല. നാടകം എഴുതുകയല്ല, അതങ്ങനെ ഉണ്ടായിവളരുകയാണ്. അതു കടലാസിൽ പകർത്തുന്നത് അവതരണത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പോ ശേഷമോ ആയിരിക്കും. പലപ്പോഴും എഴുതുന്നത് എപ്പോഴെങ്കിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സന്ദർഭവും സംഭാഷണവുമൊക്കെ എപ്പോൾവേണമെങ്കിലും മാറാം. ചുരുക്കത്തിൽ, നാടകമെഴുതി അതിനു ദൃശ്യരൂപം കൊടുക്കുകയല്ല, ദൃശ്യനാടകം ഉണ്ടാക്കിയിട്ടു രേഖപ്പെടുത്തിവയ്ക്കൽ മാത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ ദൃശ്യപ്രധാനമാണ്.

മകരധ്വജനിൽ അജിത് സിംഗ് പലാവത്ത് ഹനുമാനും അനൂപ് എസ്.കെ.എം മകരധ്വജനും

ഉയിരും ഉണർവ്വുമായ് കനിവും കനവും
സൃഷ്ടികൾ ദൃശ്യപ്രധാനമാണ് എന്നു പറഞ്ഞതുകൊണ്ട്, അതിന്റെ സാഹിത്യഭംഗി അപ്രധാനമാകുന്നു എന്നു കരുതരുത്. അതിലെ സംഭാഷണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, രംഗസൂചനയും രംഗവർണ്ണനയും ക്രിയാംശവുമെല്ലാം സാഹിത്യശോഭ മുറ്റിനിൽക്കുന്നതാകണം എന്ന നിഷ്ക്കർഷ ഈ നാടകങ്ങളുടെ ലിഖിതപാഠത്തിന്റെ ഓരോ താളും തുറക്കുമ്പോൾ ഒരാൾക്കു വെളിവാകും. അത്തരം വിവരണങ്ങൾതന്നെ നാടകത്തിന്റെ ഭാവപ്രസരണത്തിനുതകുമാറു നിഷ്ക്കൃഷ്ടമായ പദമേളനത്തിലൂടെ രചിക്കുന്നവയാണ്. അവയ്ക്കുപോലുമുണ്ട് ആ നാടകത്തിന്റെ, സന്ദർഭത്തിന്റെ, ഭാവത്തിന്റെ താളം. സംഭാഷണങ്ങളാകട്ടെ, ഭാവോന്മീലകം മാത്രമല്ല കാവ്യാത്മകവുമാണ്. ‘മകരദ്ധ്വജ’ന്റെ തുടക്കത്തിൽ വില്ലുപാട്ടുകാർ ഹനുമാനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നിടത്തെ
“നക്ഷത്രക്കനി നുള്ളിയെടുത്തതു
കാതിലണിഞ്ഞൊരു രൂപമെതോ?”
എന്ന ചോദ്യത്തിൽ കല്പനാവൈഭവം മാത്രമല്ല, അതിഗംഭീരനായ ഹനുമാന്റെ വിദൂരദൃശ്യത്തിന്റെ സമസ്തഗരിമയും നാം കാണുന്നു.
അടുത്തിടെ എന്റെ ഒരു സഹപ്രവർത്തക പറഞ്ഞ ഒരു കാര്യം എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയില്ല. വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ഒരേയൊരു അവതരണം മാത്രം കണ്ട ‘ഛായാമുഖി’യിലെ
“പൂക്കളെത്തേടി നീ വന്നിടുമ്പോൾ
പൂക്കാമരത്തിന്റെ ചില്ലയൊന്നിൽ
പൂമ്പാറ്റ വന്നതും കണ്ടതല്ലേ? - മനം
പൂക്കാത്തചില്ലയായ് തീർന്നതല്ലേ?” എന്നുതുടങ്ങുന്ന ഭാഗം മുഴുവൻ അവർ കാണാതെ ചൊല്ലി. ആ വരികളോടുള്ള ഇഷ്ടം കാരണം നാടകത്തിലെ ആ ആലാപനഭാഗം പകർത്തി ഡയലർ ടോണാക്കി ദീർഘനാൾ ഇട്ടിരുന്നെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. ‘ഛായാമുഖി’ ഈ സമാഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും പ്രശാന്തിന്റെ എഴുത്തിലെ സാഹിത്യത്തിനുള്ള ആസ്വാദ്യതയും സ്വീകാരവും ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്താൻ അനുസ്മരിച്ചെന്നേയുള്ളൂ. ‘വജ്രമുഖ’നിൽ വണ്ട് കുന്തിയുടെ മുഖത്തേക്കു പറന്നടുക്കുമ്പോൾ സൂര്യൻ പറയുന്ന “ഛീ...! ദൂരപ്പോ! ദൂരപ്പോ! മുഖം താമരയെന്നു ശങ്കിച്ചിരിക്കുന്നു കീടം!” എന്ന വരിയിലെ കവിത ശാകുന്തളത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കും.
“നിന്റെ പേച്ചിനകത്തൊരു
മൊഴിയഴകുമാനമുണ്ടെടിയേ...” എന്ന ‘കറ’യിലെ നങ്ങേലിള്ള തമ്പ്രാന്റെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഈ നാടകകാരനും നന്നായി ഇണങ്ങും. നാടൻ‌തനിമ കിനിയുന്ന ഈ മൊഴിയഴകിനൊപ്പം ഇതിവൃത്താനുസാരിയായും സന്ദർഭാനുസാരിയായും ആധുനികകവിതയുടെ എല്ലാ ഭാവതീവ്രതയും ബിംബ, പദ, ആശയ, ഘടനകളുമൊക്കെ ഇണങ്ങുന്ന ശക്തിസ്വരൂപമായും ആ കവനം മാറുന്നു:
“എന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളെത്ര പേർ ജീവിത-
പ്പകലുതേടി പഴമയായ് തീർന്നവർ
അരികിലല്ലവർ അകലത്തിലല്ലെന്റെ
കരളിലാണാ പിറക്കാത്തയുണ്ണികൾ
ഉണർവ്വിലല്ലെൻ ഉറക്കത്തിലെപ്പോഴും
പ്രകൃതി തേടി പകലായ് മരിച്ചവർ
അവരിലാണെന്റെ മജ്ജയും മാംസവും
മുറിവു വീണുണങ്ങാത്തൊരെൻ ഹൃദയവും” എന്നുതുടങ്ങുന്ന ‘കറ’യിലെ കാവ്യഭാഗം‌ഇതിനൊരു മികച്ച നിദർശനമാണ്.
രാഗങ്ങളെയും അവയുടെ ഭാവവൈഭവങ്ങളെയും പറ്റിയുള്ള ധാരണയും പാടാനുള്ള കഴിവും ഭാവാനുസാരിയായ കഥകളിസംഗീതത്തിന്റെ അനുശീലനവുമൊക്കെ രംഗസന്ദർഭത്തിനും ഭാവത്തിനും ഏറ്റവും ഇണങ്ങുന്ന ഈണവും താളവും കണ്ടെത്തി എഴുതാനും ആ ധർമ്മം നിറവേറ്റുമാറുതന്നെ ഈണം ചിട്ടപ്പെടുത്തി ദൃശ്യമൊരുക്കാനും ഈ നാടകകാരനു തുണയാകുന്നു. ഏറെപ്പേർക്ക് ഇല്ലാത്ത വൈഭവമാണിത്.

കറ ഒറ്റയാൾനാടകത്തിന്റെ അവസാനരംഗം

‘കറ’ നാടകത്തിൽ സംഭാഷണത്തിന്റെ നിരവധിമടങ്ങാണു നാടകം. സംഭാഷണമാകട്ടെ, അതിലെ ഇതിവൃത്തമായ നാടോടിപ്പഴമയുടെ കാലവും നിലവും അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന മനോഹരങ്ങളായ ശീലുകളാണ്. അതേസമയംതന്നെ ഫാഷൻ ഷോയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന രംഗമെത്തുമ്പോൾ അതിനനുസരിച്ചു സംഭാഷണം മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ‘വജ്രമുഖ’നിലും ‘മകരദ്ധ്വജ’നിലുമൊക്കെ അവയുടെ പ്രൗഢിയ്ക്കിണങ്ങുന്ന കാവ്യസുഷമയാകും സംഭാഷണത്തിന്. ‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറം’ പോലെയുള്ള നാടകങ്ങളിൽ വളരെ യഥാതഥമായ സംഭാഷണങ്ങളിൽപ്പോലും ഈ ഭാഷാനിഷ്ക്കർഷ കാണാം. പ്രതിപാത്രം ഭേദഭാവോന്മീലനം നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഭാഷണം. സംഭാഷണത്തിന്റെയും പാട്ടിന്റെയും സാംഗത്യവും ഓരോ സന്ദർഭത്തിലെയും പ്രസക്തിയും നന്നായി അറിയാവുന്ന ഒരു നിരൂപകൻകൂടി ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസിലുണ്ട്. അതിന്റെ നയപ്രഖ്യാപനം‌പോലെ തോന്നും ‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറം’ എന്ന നാടകത്തിലെ “അരസികനായ ഒരു തനതുവാദിയുടെ നാടകംപോലെ അനവസരത്തിൽ കവിത പറയുന്ന അലമ്പന്മാർ” എന്ന സംഭാഷണം. തനതുനാടകവേദി എന്ന പേരിൽ അനുകരണശാലികൾ ഇടക്കാലത്തു കാട്ടിക്കൂട്ടിയ അഭ്യാസങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണമായിക്കൂടി ഇതിനെ കാണാം. അനവസരത്തിൽ അരങ്ങിൽ ഒരു കഥാപാത്രത്തെക്കൊണ്ട് രണ്ടുവരി പാട്ടു പാടിച്ചിട്ടാണ് ഈ സംഭാഷണം ‘അയാൾ’ എന്ന കഥാപാത്രത്തെക്കൊണ്ടു പറയിക്കുന്നത്. ‘ബലൂണുകളി’ലുമുണ്ട് നാടകത്തെപ്പറ്റി നാടകകൃത്തിന്റെ നയപ്രഖ്യാപനം.
“നാടകമായാൽ കാര്യം വേണം കഥവേണം
കഥയിലറിവു ചേർത്ത്, അലിവു ചേർത്ത്
ഉയിരു ചേർത്ത്, ഉണർവ്വു ചേർത്ത്
കവിത ചേർത്ത്, കളികൾ ചേർത്ത്
കനവു ചേർത്ത്, കനിവു ചേർത്ത്
കരൾ നിറയെ കണ്ടിരിക്കാൻ
കാര്യങ്ങളുമുണ്ടാകണം...” അതെ, ഇതെല്ലാമുള്ളതാണു പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ നാടകങ്ങൾ.

ഛായാമുഖിയിൽ മുകേഷ് കീചകനായും മോഹൻലാൽ ഭീമനായും അരങ്ങിൽ നിറഞ്ഞാടിയപ്പോൾ

ആഴത്തിലോടിയ നാരായവേരിന്റെ കരുത്ത്
കണ്ണും കാതും തുറന്നതുതന്നെ കലയും സാഹിത്യവും ഭാഷാവൈഭവവും പാണ്ഡിത്യവും വസന്തോത്സവമാടുന്ന രംഗമണ്ഡപത്തിലേക്കാണ് എന്നത് പ്രശാന്തിന്റെ പ്രതിഭയ്ക്കു മേല്പറഞ്ഞ ഗുണമേന്മകളുടെ ഈട്ടം കൂടാൻ സ്വാഭാവികമായും വഴിയൊരുക്കി. സംസ്കൃതപണ്ഡിതനും സാഹിത്യകുശലനും ആയിരുന്ന അച്ഛൻ വെള്ളായണി നാരായണൻ നായർ പ്രശാന്തിനു ബാല്യത്തിലേ പുരാണകഥകളിൽത്തുടങ്ങി രഘുവംശവും കുമാരസംഭവവും ഋതുസംഹാരവുംവരെ ചൊല്ലി വിഗ്രഹിച്ച് അർത്ഥം പറഞ്ഞുകൊടുത്തിരുന്നത്രേ! പതിനാല് ആട്ടക്കഥകൾ എഴുതിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നു മാങ്കുളം വിഷ്ണുനമ്പൂതിരി, ഹരിപ്പാട്ടു രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ചെന്നിത്തല ചെല്ലപ്പൻപിള്ള, രാമൻകുട്ടിനായർ, കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണൻ നായർ, കലാമണ്ഡലം ഗോപി, മടവൂർ വാസുദേവൻ നായർ, വൈക്കം കരുണാകരൻ നായർ, സദനം കൃഷ്ണൻകുട്ടി തുടങ്ങിയവരൊക്കെ. ഇവർ തിരുവനന്തപുരത്തു വന്നാൽ പലപ്പോഴും ആ വീട്ടിലാണു തങ്ങിയിരുന്നത്. അത്തരം കൂട്ടായ്മകൾ ഗംഭീരമാംവിധം സർഗ്ഗാത്മകമായ പണ്ഡിതസദസ്സുകൾ ആയിരുന്നു എന്നും കഥകളിയെപ്പറ്റി, സന്ദർഭങ്ങളെപ്പറ്റി, അവതരണത്തെപ്പറ്റി, കഥകളിയിൽ വരുത്തേണ്ട പരിഷ്ക്കരണങ്ങളെപ്പറ്റി ഒക്കെ അവിടെ നടന്നിരുന്ന ചർച്ചകൾ വലിയ അനുഭവമായിരുന്നു എന്നും പ്രശാന്ത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഗുരുകുലരീതിയിൽ നടത്തിയ കഥകളിയഭ്യസനവും സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമയിലെ നാടകാഭ്യസനവുമൊക്കെ പ്രശാന്തിലെ നാടകകാരനെ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ വഹിച്ച പങ്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങളിൽ കാണാം.
കേരളീയരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പാശ്ചാത്യനാടകങ്ങളുടെ കടന്നുവരവുവരെ കഥകളിയും കൂടിയാട്ടവും ആയിരുന്നല്ലോ നാടകസങ്കല്പത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണത. ഇതിൽ ഭാഷ, സംഗീതം, നാടകീയത, പാത്രബോധം, കലാബോധം, സ്റ്റേജ് ക്രാഫ്റ്റ് എല്ലാം ഇണങ്ങി ഭാരതീയവും കേരളീയവുമായ നാടകസങ്കല്പത്തിന്റെ പരിപൂർത്തിയായി ഗണിച്ചുവരുന്ന കഥകളിയിലൂടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉള്ളറകളിലേക്കു പോയ ഒരു നാടകകാരൻ ആ വഴിയിൽ ആർജ്ജിച്ച പൈതൃകസ്വത്തും പാശ്ചാത്യനാടകാനുശീലനത്തിലൂടെയും അവയുടെ സൈദ്ധാന്തികപാഠങ്ങളിലൂടെയും വിമർശനബുദ്ധ്യാ നേടിയ മുതൽക്കൂട്ടും ചേർത്തു കരുപ്പിടിപ്പിച്ച സ്വന്തമായ ഒരു നാടകസങ്കല്പമാണു പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ വിത്തുമൂലധനം. അതിനാൽ, ഈ നാടകകാരന്റെ സൃഷ്ടികളുടെ മഷിപ്പകർപ്പുകൾവച്ചു രംഗഭാഷ്യം തീർക്കുക അത്ര സുസാദ്ധ്യമല്ല.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രശാന്തിനെ നാടകവഴിയിലെ ആരുടെയെങ്കിലും അനുകർത്താവോ പിൻതുടർച്ചക്കാരനോ ആയി കാണാനാവില്ല. പദ്യരൂപത്തിലുള്ള സംഭാഷണവും കേരളീയമായ ചില ചൊല്ലുകളും ചുവടുകളുമൊക്കെ ഉള്ളതിനാൽ പ്രശാന്തിന്റെ നാടകം കാവാലത്തിന്റേതുപോലെയാണ് എന്നൊക്കെ ചിലർ പറയുന്നതു കേൾക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. നാലുകാലും രണ്ടുകണ്ണും രണ്ടുചെവിയും തലയും വാലും ഉള്ളതിനാൽ മാനും മുയലും ഒന്നാണെന്നു പറയുന്നതുപോലെയാണിത്. രണ്ടുപേരും രണ്ടു വ്യത്യസ്തശൈലികളുടെ വക്താക്കളാണ് എന്നത് നന്നായി നാടകം കാണുന്ന ആർക്കും മനസിലാകും. രണ്ടും തനിമയാർന്ന രണ്ടു വിഭിന്നശൈലികൾതന്നെയാണ്. ഭാരതീയമോ കേരളീയമോ ആയ നാടകസങ്കേതങ്ങളിൽനിന്ന് ഊർജ്ജവും കരുക്കളും ഉൾക്കൊണ്ടു രൂപപ്പെട്ടവയാണു രണ്ടും എന്നതു മാത്രമാണു പറയാവുന്ന സമാനത.
ചില സംഭാഷണങ്ങളുടെ താളം പ്രൊഫ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടേതുപോലെയാണെന്ന് അടുത്തിടെ ‘ഛായാമുഖി’ വായിച്ചിട്ട് ഒരു നിരൂപക പറഞ്ഞതും ഓർക്കുന്നു. വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ ‘ബാല്യകാലസഖി’ മോഷണമാണെന്നു വരുത്തിത്തീർക്കാൻ മുമ്പൊരു നിരൂപകൻ ബാലിശമായ ചില വാദങ്ങൾ കണ്ടത്തിയതുപോലെയുള്ള ഉപരിപ്ലവക്കാഴ്ചകളാണ് ഇവപലതും.
കാവാലത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ദില്ലിയിലും ബംഗ്ലാദേശിലുംമറ്റും പര്യടനങ്ങൾ നടത്തുകയുമൊക്കെ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കാവാലം ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെടുകയും സ്വന്തം നാടകക്കളരിയായ ‘തിരുവരങ്ങ്’ ഏല്പിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്ത ആളാണെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലിയോടു കടപ്പെടാതിരിക്കാൻ സദാ ജാഗ്രതപുലർത്തിയിരുന്നൂ പ്രശാന്ത് എന്നാണു ഞാൻ മനസിലാക്കിയിട്ടുള്ളത്. പുരാണേതിവൃത്തങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ ഇതു വ്യക്തമാകും. അത്തരമൊരു താരതമ്യത്തിനുള്ള ഇടമല്ല എന്നതിനാൽ അതിനിവിടെ മുതിരുന്നില്ല.

ഛായാമുഖിയിൽ സ്നേഹാശ്രീകുമാർ ഹിഡുംബിയായും മോഹൻലാൽ ഭീമനായും

നിർവ്വഹണത്തിലെ ‘ഞെട്ടിക്കൽ’
നാടകം എന്നത് ആത്യന്തികമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത് സ്രഷ്ടാവിന്റെ മനസാകുന്ന രംഗവേദിയിലാണല്ലോ. അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ പ്രേക്ഷകരിൽ ഓരോരുത്തർക്കും അത് അവരവരുടെ നാടകവുമാണ്. സ്വന്തം സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ, ആശയപ്രപഞ്ചങ്ങൾക്കും അനുഭവപ്രപഞ്ചങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായ തലങ്ങളിലാണ് അവരോരോരുത്തരും അതിനെ കാണുന്നത്. ഇവിടെ നാടകകൃത്തിനു ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത് തന്റെ നിലപാടുകൾക്കോ കാഴ്ചപ്പാടിനോ വൈകാരികതയ്ക്കോ അനുസരിച്ച ഇച്ഛയ്ക്കൊത്ത് ആസ്വാദനത്തെ വഴിനയിക്കാനുള്ള പൊടിക്കൈകൾ പ്രയോഗിക്കുകമാത്രമാണ്. അത്തരത്തിലുള്ള രംഗക്രിയാത്മകമായ കരുക്കളും നാടകകൃത്തിന്റെ മനസിലുള്ള യഥാർത്ഥനാടകത്തിന്റെ ഭാഗമാണെങ്കിലും അവയുടെ അഭാവം‌കൊണ്ട് അപൂർണ്ണമാണ് ഏതു നാടകത്തിന്റെയും ലിഖിതരൂപം എന്നാണ് എനിക്കു തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. രംഗപാഠം‌കൂടി എഴുതിയാലും എഴുത്തുഭാഷയ്ക്കുവഴങ്ങാത്ത ഒട്ടേറെ ക്രിയാംശങ്ങൾ പിന്നെയുമുണ്ടാകും. അവയെല്ലാം ഉൾച്ചേർത്ത് അയാൾതന്നെ ദൃശ്യാവിഷ്ക്കാരം ഒരുക്കിയാലും അയാളുടെ കരുക്കളായ അഭിനേതാക്കൾ നാടകകൃത്തിന്റെ മനസിലെ നാടകത്തെ പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാത്തിടത്തോളം അവരിലൂടെ ആവിഷ്ക്കൃതമാകുന്ന ആ ദൃശ്യരൂപം പോലും പൂർണ്ണതയുള്ളതാകുന്നില്ല.
‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറം’ എന്ന നാടകത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ, “സ്വപ്നാന്തരീക്ഷം - യുദ്ധം, പട്ടാളക്കാർ, പരിശീലനം, അപകടങ്ങൾ, രോഗം, ചികിത്സ, ശസ്ത്രക്രിയ തുടങ്ങിയ ദുഃസ്വപ്നങ്ങൾ. ഫാന്റസിക്കവസാനം ആഗതൻ ഞെട്ടിയുണരുന്നു.” എന്നുമാത്രം എഴുതി ഇട്ടുപോകുന്ന നാടകകാരൻ രംഗാവിഷ്ക്കാരത്തിനുള്ള അനന്തസ്വാതന്ത്ര്യമാണു തുറന്നിടുന്നത്. വലിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളൊന്നും പ്രയോഗിക്കാതെയും ദുർഗ്രഹത സൃഷ്ടിക്കാതെയും ഇതൊക്കെ അനായാസം അരങ്ങത്തു ദൃശ്യവത്ക്കരിക്കാൻ ഭാരതീയനാടകസങ്കേതങ്ങളിലൂടെ കഴിയുന്ന രംഗക്രിയ മനസിൽ കണ്ടുകൊണ്ടാണു പ്രശാന്ത് അങ്ങനെ എഴുതുന്നത്. ‘വജ്രമുഖ’നിൽ നാടകകൃത്തുതന്നെ പറയുന്ന “നടിപ്പത് നാടകം - പേശക്കൂടാത്.” എന്ന വാക്യത്തിൽ സ്വന്തം നാടകസങ്കല്പത്തിൽ ക്രിയാംശത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യമാണു ധ്വനിക്കുന്നത്. സുദീർഘമായ രണ്ടാംപകുതിമുഴുവൻ സംഭാഷണശൂന്യമായ ‘കറ’ ഇത്തരത്തിൽ വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് അവതരണത്തിന് ഉയർത്തുന്നത്. ലേഖനം‌പോലെ സുദീർഘമായി ക്രിയാംശം എഴുതിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കൃതഹസ്തയായ ഒരു നടിക്കും ക്രിയാംശത്തിലൂടെ സുഗമസംവേദനം നിർവ്വഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന സംവിധായകർക്കും മാത്രമേ ആ നാടകം കാഴ്ചവയ്ക്കാൻ കഴിയൂ.
പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇതു കൂടുതൽ പ്രസക്തവും പ്രധാനവുമാകുന്നതിനു വേറെയും കാരണങ്ങളുണ്ട്. മിക്ക നാടകത്തിലും ഒന്നിലേറെ നാടകങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അരങ്ങിൽത്തന്നെ സമാന്തരമായി അവ വികസിക്കും. ഒരു തലത്തിൽ നാടകം വികസിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ അതിനു പുതിയപുതിയ തലങ്ങൾ ഇതൾവിരിഞ്ഞുവരും. ഓരോവായനയിലും പുതുതായി തുറന്നുകിട്ടുന്ന ഭാവ-ആസ്വാദനതലങ്ങളും അനുഭവവും ഏത് അവതരണത്തെയും അതുകൊണ്ടുതന്നെ അപൂർണ്ണതയിൽ നിർത്തും. പ്രശാന്തുതന്നെ സ്വന്തം നാടകം രണ്ടാമതൊന്നു ചെയ്യുമ്പോൾ അതിനു മറ്റൊരു ആശയതലം‌കൂടി പലപ്പോഴും പകർന്നുവരും. പ്രശാന്തല്ലെങ്കിൽ അതുപോലെ പ്രതിഭാധനരായ ആളുകൾക്കുമാത്രമേ ഈ നാടകങ്ങൾ പൂർണ്ണതയോടടുത്തുനിൽക്കുന്ന തരത്തിൽ ദൃശ്യവത്ക്കരിക്കാൻ കഴിയൂ.

ഛായാമുഖിയുടെ റിഹേഴ്സൽ വേളയിൽ മോഹൻലാലും പ്രശാന്ത് നാരായണനും മല്ലയുദ്ധം സീൻ പരിശീലനത്തിൽ

മറ്റുള്ളവരുടെ സംവിധാനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നവയ്ക്കൊന്നും ഗുണമേന്മയില്ലെന്നല്ല ഇപ്പറഞ്ഞതിന്റെ അർത്ഥം. ലിഖിതരൂപത്തിലുള്ള ഏതു നാടകവും ആർക്കും അവതരിപ്പിക്കാം. അവയ്ക്കോരോന്നിനും അതിനു ദൃശ്യാവിഷ്ക്കാരം ഒരുക്കുന്ന നാടകപ്രവർത്തകരുടെ വായനയ്ക്കനുസരിച്ച പുതുമയും മികവും വ്യക്തിത്വവും സ്വതന്ത്രമായ കലാവിഷ്ക്കാരമെന്നനിലയിലുള്ള അസ്തിത്വവുമെല്ലാം ഉണ്ടാകും. രചിതാവു കാണാത്ത അർത്ഥ-ഭാവതലങ്ങളും ഉണ്ടാകാം. ഉണ്ണായിവാര്യർ ഉദ്ദേശിക്കാത്ത ഒരു ഭാവം കലാമണ്ഡലം ഗോപി ധ്വനിപ്പിക്കുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ആസ്വാദനാനുഭവം ഇത്തരം ഓരോ അവതരണവും തീർക്കും. പ്രശാന്തിന്റെ ആദ്യനാടകങ്ങൾ പലതും ആർട്സ് ക്ലബ്ബുകളും സ്കൂൾ, കോളെജ് സംഘങ്ങളുമെല്ലാം അവതരിപ്പിക്കുകയും പല മത്സരങ്ങളിലും സമ്മാനം നേടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അത്തരം ധാരാളം അവതരണങ്ങൾ പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകണം എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തിൽക്കൂടിയാണ് ഇവ സമാഹരിച്ചു പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്തിറക്കുന്നതെന്നും ഞാൻ മനസിലാക്കുന്നു.
‘മണികർണ്ണിക’യും ‘സായിപ്പിന്റെ പൂച്ചയും’ അടക്കമുള്ള കൃതികളെല്ലാം ഒന്നിനൊന്നു ഭിന്നമാണ്. സമീപനത്തിലും അവതരണത്തിലും ഈ വൈവിദ്ധ്യം ഓരോ രചനയുടെയും വ്യക്തിത്വം അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ആലോചനയിലുള്ള ‘ശ്യാമമാധവ’വും ‘ചിത്രലേഖ’യും അങ്ങനെതന്നെ ആയിരിക്കുമെന്നാണു അതേപ്പറ്റിയുള്ള സംസാരത്തിൽനിന്നു മനസിലാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഭാസനാടകങ്ങളായ ‘ഊരുഭംഗം’, ‘സ്വപ്നവാസവദത്തം’, ‘ദൂതഘടോത്ക്കചം’ തുടങ്ങിയവയുടെയൊക്കെ ദൃശ്യഭാഷ്യം ചമയ്ക്കുമ്പോൾപ്പോലും പുതുക്കാലവായനയുടെ സ്പർശം അവയുടെ മാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാറുണ്ട്. വാച്യഭാഷയ്ക്കതീതമായി അതെല്ലാം സംവേദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തനിക്കു വശമില്ലാത്ത കന്നടഭാഷയിൽ കർണ്ണാടകത്തിലെ പ്രമുഖനാടകസംഘമായ രംഗായനയ്ക്കുവേണ്ടി സംവിധാനം ചെയ്ത ‘സ്വപ്നവാസവദത്തം’ ഒരുവർഷത്തിനിടെ രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും പ്രധാനനാടകോത്സവങ്ങളിലടക്കം എഴുപതിൽപ്പരം വേദികളിൽ കളിച്ചു സ്വീകരണം നേടിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്നത് വാച്യഭാഷാതീതമായ അരങ്ങുഭാഷയിലുള്ള പ്രശാന്തിന്റെ വഴക്കത്തിന്റെ സാക്ഷ്യമാണ്. എം.റ്റി. വാസുദേവൻ നായരുടെ രചനകൾ ആധാരമാക്കി അടുത്തിടെ അവതരിപ്പിച്ച ‘മഹാസാഗര’വും ഇത്തരത്തിൽ പുനർവായനകളായിരുന്നു.
ഉൾക്കാമ്പിൽ ഈ ഘനഗാംഭീര്യമെല്ലാം ഉള്ളപ്പോഴും പ്രശാന്ത് അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവയൊക്കെ അതീവലളിതമാകുന്നു എന്നതാണു വിസ്മയകരം. ഏതു സാധാരണക്കാർക്കും ആസ്വദിക്കാവുന്ന, മനസിലാക്കാവുന്ന, ജാടകളില്ലാത്ത അവതരണം. ആദ്യകാലരചനകളിൽ ഒന്നായ ‘ബലൂണുകളി’ൽത്തന്നെ കാണാം അരങ്ങിന്റെ ഈ മാന്ത്രികത. “കുട്ടികളുടെ കൈയിലുള്ള സൈക്കിൾറിമ്മുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ബലൂൺമാമൻ അവിടെ ഒരു ഗുഹ സൃഷ്ടിക്കുന്നു” എന്ന ക്രിയാംശസൂചനയിലുണ്ട് വല്ലഭനു പുല്ലുമായുധം എന്ന പ്രഖ്യാപനം. ഏറ്റവും ലളിതമായ രംഗവിതാനവും വിധാനവും (stage properties) വേഷഭൂഷകളും തദ്ദേശീയതയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്ന സംഗീതവും വാദ്യവും ആർഭാടമില്ലാത്ത പ്രകാശവിന്യസനവും ഒക്കെക്കൊണ്ടാണു പ്രശാന്ത് അരങ്ങിൽ അത്ഭുതങ്ങൾ തീർക്കുന്നത്. അടുത്തിടെ ‘മഹാസാഗര’ത്തെപ്പറ്റി ഒരു സുഹൃത്ത് വിമർശം പറഞ്ഞതുതന്നെ പ്രശാന്തിന്റെ നാടകങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകാറുള്ള ‘ഞെട്ടിക്കൽ’ ഉണ്ടായില്ല എന്നാണ്. പ്രശാന്തിന്റെ ലിഖിതപാഠം അല്ലാത്തതിനാലാകാം എന്ന് അവർതന്നെ കാരണം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. സൃഷ്ടികളിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചെടുത്തതാണീ വിശ്വാസം. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മറ്റേ അറ്റത്തുനിന്നുവരെ ആസ്വാദകർ വരികയും അഞ്ഞൂറും ആയിരവുമൊക്കെ രൂപയ്ക്കു ടിക്കറ്റെടുത്തു നാടകം കാണുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നത് ഈ കൃതഹസ്തതയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരമാണെന്നു ഞാൻ മനസിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ദേശാഭിമാനിയുടെ സംഘടിപ്പിച്ച എം.ടി. സാംസ്കാരികോത്സവത്തിൽ മഹാസാഗരം അവതരിപ്പിച്ചശേഷം എംടിയും വി. ആർ. സുധീഷും വേദിയിലത്തി അഭിനന്ദിച്ചപ്പോൾ

കലാനിറവിന്റെ രാഷ്ട്രീയസുഗന്ധം
‘ഛായാമുഖി’, ‘മകരദ്ധ്വജൻ’, ‘വജ്രമുഖൻ’ എന്നൊക്കെയുള്ള നാടകങ്ങൾ കാണാത്തവരോ നേരാം‌വണ്ണം കാണാത്തവരോ തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയും പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ഒരു പ്രതിച്ഛായയാണ് പുരാണങ്ങളുടെ നാടകകാരൻ എന്നത്. ഞാൻ തുടക്കത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ചതരം കാലികവും സാമൂഹികവുമായ ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയതലം പ്രശാന്തിന്റെ എല്ലാ നാടകങ്ങൾക്കുമുണ്ട്. നാടിനെ പിന്നോട്ടടിക്കാനുള്ള ഉപാധിയായി പുരാണങ്ങളെ ദുർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്തു നിരന്തരപ്രചാരണം നടത്തുന്ന ഈ നാട്ടിൽ പുരാണങ്ങളുടെ കാലികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പുനർവായനയ്ക്കു പ്രസക്തി ഏറിവരികയാണെന്ന പുതിയ ചിന്ത ശക്തിപ്പെടുന്ന ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ഈ രചനകൾക്ക് അങ്ങനെയൊരു രാഷ്ട്രീയമാനംകൂടിയുണ്ട്.
പ്രശാന്തിന്റെ ഇതിവൃത്തസ്വീകരണത്തിൽ കാണുന്നത് പുരാണത്തിലെ നാടകീയത നിറഞ്ഞ ഒരു മുഹൂർത്തം കണ്ടെടുത്തു വികസിപ്പിക്കുക എന്ന രീതിയല്ല. അത്തരം എത്രയോ മുഹൂർത്തങ്ങൾ അവയിലെല്ലാമുണ്ട്. അതിനപ്പുറം, തന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ സമൂഹത്തോടു പറയേണ്ട, സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കേണ്ട ചില വിഷയങ്ങൾ കലാത്മകമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ പറ്റുന്ന കഥാതന്തുക്കൾ തേടിക്കണ്ടെത്തുകയാണ്. ‘മകരദ്ധ്വജ’നിൽ നാം കാണുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടലിന്റെ, ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ, ആ അനാഥത്വത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വേട്ടയാടലുകളുടെ സ്ത്രീയവസ്ഥയും അച്ഛനില്ലാതെ വളരുന്ന ബാല്യങ്ങളുടെ പാതാളദാസ്യവും ഉള്ളിന്റെയുള്ളിൽ ഉറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന പിതൃഭാവത്തെ തിരസ്ക്കരിച്ചും ആരോടോ ഉള്ള എന്തൊക്കെയോ കടമകൾ നിറവേറ്റാനുഴലുന്ന ഔദ്യോഗികവ്യവഹാരവ്യഗ്രതയുമൊക്കെയാണ്.
“നീന്തിനീന്തി തളരുമ്പോൾ
നിന്നെയോർക്കും ഞാൻ, പൊന്നേ...!”
എന്ന മകരിയുടെ ആത്മതാപം നാടകം കണ്ടു വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും പ്രേക്ഷകരിൽ നൊമ്പരമായി നിൽക്കുന്നതുപോലെ സ്ത്രീയുടെ സമസ്യകൾ സമകാലികസാമൂഹികപശ്ചാത്തലത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച എത്ര ആധുനികകാലനാടകങ്ങൾ നമ്മെ പിൻതുടരുന്നുണ്ട്? അതുപോലെതന്നെയാണ് ‘കറ’യിലെ “മുഷിഞ്ഞോ?” എന്ന ചോദ്യവും.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് എഴുതിയ ‘കറ’യിലെ നായിക നങ്ങേലി,
“ചുറ്റാകെ മൃഗങ്ങൾ അല്ലയോ തമ്പ്രാ
പല്ലുള്ളവ, നഖമുള്ളവ
കണ്ണു തിന്നും, കരള് തിന്നും
കനിവില്ലാതെ ചങ്ക് തിന്നുന്നവ, ചോരകുടിക്കുന്നവ, വിഷം ചീറ്റുന്നവ” എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ കഠ്‌വയും ഉന്നാവയും വളർത്തിയ ക്രൗര്യത്തിലേക്കു നമ്മുടെ മനസിലെ ലൈംഗികാക്രമണത്തിന്റെ ചിത്രം പൈശാചികരൂപം ആർജ്ജിച്ചിരുന്നില്ല. ഇന്ന് ആ നാടകം വീണ്ടും കാണുമ്പോഴും വായിക്കുമ്പോഴും ആ ചോദ്യത്തിനു ഭീഷണമായ പുതിയമുഖങ്ങൾ തെളിയുന്നു.

കളം അഭിനയവിദ്യാലയം അവതരിപ്പിച്ച മഹാസാഗരത്തിൽ സുരഭി

“എനിക്ക് കേൾക്കാം, തമ്പ്രാ!
ശബ്ദമില്ലാതെ ഞങ്ങളു പേശും,
ഓരോ ചേലയ്ക്കും ഓരോ കഥപ്പേച്ച്” എന്നവൾ പറയുമ്പോൾ പിച്ചിച്ചീന്തിയ, രക്തക്കറപിടിച്ച പുതിയ ചേലകളും അവയുടെ പുതിയകഥകളും നമ്മുടെ മനസിൽ വീർപ്പുമുട്ടിക്കുന്ന വിഴുപ്പുകൂനകൾ തീർക്കുന്നു.
ഏതോകാലത്തെ മണ്ണാത്തിത്തെയ്യത്തിന്റെ കഥയിലൂടെ പുതുക്കാലത്തെ ജീർണ്ണത അതിശക്തമായി എയ്തുകൊള്ളിക്കുന്ന ‘കറ’, “നാറിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; കാലം പുറകോട്ടൊഴുകിയാൽ ദേശക്കിണറഴുകും” എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. കാലത്തെ പിന്നോട്ടൊഴുക്കി ‘ദേശ’ക്കിണറിനെ നാറ്റിക്കുന്ന ശക്തികൾക്കു മാത്രമല്ല നാടകം മുന്നറിയിപ്പു നൽകുന്നത്, ഏറിയും കുറഞ്ഞുമുള്ള കറ മനസിൽ കൊണ്ടുനടക്കുന്ന നമ്മിലോരോരുത്തർക്കുമാണ്.
“മനുഷ്യന്റെ മനസിലെ കറയളവു കൂടുംതോറും
ഉടുക്കുന്ന ചേലയിലും കറയടയാളങ്ങൾ വീഴും.
തെളിഞ്ഞ ചേലയ്ക്കകത്ത്
ഒരുകടുകു കറയുണ്ടായാലും മുഷിയും.
ഉടുചേല മുഷിഞ്ഞൊരു വിഴുപ്പായ് മാറും.”

വജ്രമുഖൻ നാടകത്തിൽ ഇന്ദ്രൻസ് തമിഴനും ജയകൃഷ്ണൻ കോതണ്ടനുമായി പരിശീനത്തിൽ

“പലവേഷവും പലവിധ ചെയ്തികളു”മായി മനുഷ്യജീവിതത്തിൽ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഇടപെടുകയും ജീവിതഗതി തിരിച്ചുവിടുകയും ദുരന്തങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന, രക്തദാഹം പ്രകൃതമാക്കിയ, വജ്രത്തിൽ തീർത്ത കൂർത്ത കൊമ്പുള്ള, നിയതിയാകുന്ന വണ്ടിനെ തെരയുന്ന യാത്രയാണു ‘വജ്രമുഖൻ’. പരശുരാമൻ തലവച്ചുറങ്ങുന്ന കർണ്ണന്റെ തുട തുളച്ചു രക്തമൊഴുക്കി കർണ്ണന്റെ സ്വത്വം വെളിപ്പെടുത്തിയ മഹാഭാരതത്തിലെ വണ്ടിനെ കർണ്ണന്റെ ജനനകാരണം മുതൽ മരണം‌വരെയുള്ള ഓരോ നിർണ്ണായകഘട്ടത്തിലും ഇടപെടുന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രമാക്കി പുതിയ വ്യാഖ്യാനമാണു പ്രശാന്ത് ഇവിടെ നൽകുന്നത്. ജീവിതത്തിലെ യാദൃച്ഛികതകളെന്നു തോന്നാവുന്ന കാര്യങ്ങളെ ഒരു വണ്ടിന്റെ ഇടപെടലുകളായി ആവിഷ്ക്കരിക്കുമ്പോൾ ആ ഓരോ സന്ദർഭത്തിലും മനുഷ്യമനസിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്വാർത്ഥചിന്തകളുടെ പ്രതീകമാകുകയാണത്. “ഉദ്യാനത്തിൽ പകൽക്കിനാവു കാണുന്നു യൗവ്വനയുക്തയായ കുമാരിയോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണവേഷധാരിയായ സൂര്യൻ പ്രണയലോലനായി ശൃംഗാരപ്പദമാടുന്ന” ഇടത്താണു നാം ആദ്യം വണ്ടിനെ കാണുന്നത്. പുത്രനെ കുന്തി ആറ്റിലൊഴുക്കുമ്പോഴും ഇതേ വണ്ട് അതിനു പ്രേരണയാകുന്നു. അങ്ങനെ ഓരോ സന്ദർഭത്തിലും വജ്രമുഖനെന്ന വണ്ടിനെ രംഗത്തു കൊണ്ടുവന്ന് ഒരു പുരാണകഥയ്ക്കു മനഃശാസ്ത്രപരമായോ മനുഷ്യസ്വഭാവപരമായോ ഉള്ള ഒരു തലം പകരുകയും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു പുനരാഖ്യാനം നടത്തുകയുമാണു രചിതാവു ചെയ്യുന്നത്.
കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടി എഴുതിയ, കുട്ടികൾക്കു കളിക്കാവുന്ന, കുട്ടികളുടെ കഥപറയുന്ന നാടകമാണു ‘ബലൂണുകൾ’. പ്രശാന്ത് കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ രചിച്ചതുമാണത്. ഇക്കാലത്തെ കുട്ടികളും മുതിർന്നവരൗം കഥാപാത്രങ്ങളാകുന്ന ഈ നാടകത്തിൽപ്പോലും മിത്തിക്കൽ എന്നു തോന്നാവുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളും കഥാസൂചനകളുമൊക്കെയുണ്ട്. സംഭവബഹുലമാണു നാടകം. കുട്ടികളുടെ ഭാഷയിൽ ലളിതപദങ്ങൾകൊണ്ട് വലിയ ആശയലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. “ബലൂൺമാമാ, ഞങ്ങളും വരുന്നൂ മാമന്റെ ലോകത്തേയ്ക്ക്. നിറയെ കളിപ്പാട്ടങ്ങളുള്ള, സ്നേഹം വഴിയുന്ന, സത്യമുള്ള ലോകത്തേയ്ക്ക്. സീതപ്പൊയ്കയ്ക്കപ്പുറം ഭീമൻമല കയറിയിറങ്ങി നടനടന്നു പോകാം” എന്നു കുസൃതിക്കാരായ കുട്ടികളെക്കൊണ്ടു പറയിക്കുന്ന, അവരിലെ നന്മ കണ്ടെടുക്കുന്ന, അവരിലെ ഭാവന വികസിപ്പിക്കുന്ന ‘ബലൂണുകൾ’ ബാലസാഹിത്യത്തിന്റെ നല്ല മാതൃകകൂടിയാണ്.

പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ സംവിധാനത്തിൽ കർണ്ണാടകയിലെ രംഗായണ അവതരിപ്പിച്ച സ്വപ്നവാസവദത്തത്തിലെ രംഗം

മിത്തിന്റെയോ പുരാണത്തിന്റെയോ സ്പർശമില്ലാത്ത നാടകമാണു ‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറം’. എന്നാൽ അതും കേവലമായ യഥാതഥത്വത്തിനു കീഴ്പെടുന്നില്ല. ലോകത്തെയും മനുഷ്യനെയും കുറിച്ചുള്ള സങ്കല്പങ്ങളും യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേടുകളും അതുണ്ടാക്കുന്ന അസ്വസ്ഥതകളും കലാത്മകതയോടെആവിഷ്ക്കരിക്കുമ്പോൾ അതു സാർവ്വകാലികമാകുന്നു. മഞ്ഞുമൂടിയ നീലത്തടാകവും അരയന്നങ്ങളും അതിനപ്പുറം പുൽപ്പരപ്പും അതിൽ കളിക്കുന്ന കുട്ടികളും ചെമ്മൺപാതയിലൂടെ പാലുവാങ്ങാൻ പോകുന്ന ബാലികയുമൊക്കെ കേവലം സ്വപ്നങ്ങളും ചോര തളം കെട്ടിയ റോഡും അറുത്തിട്ട തലകൊണ്ടു പന്തുതട്ടുന്ന മനുഷ്യരും പൂക്കൾ പതിച്ച കുഞ്ഞുടുപ്പിട്ട ബാലികയെ ആരൊക്കെയോ ചേർന്നു കാറിൽ പിടിച്ചുകയറ്റി കൊണ്ടുപോകുന്നതുമെല്ലാം യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും ആകുന്നു. എല്ലാം ഒരു ആസന്നമരണൻ പറഞ്ഞുകേൾക്കുന്ന ജനൽപ്പുറക്കാഴ്ചകൾ! അതിനുമപ്പുറം, ആ ജനൽപ്പുറം ഒരു ഇടുങ്ങിയ ഇടനാഴി മാത്രമാണെന്നും അതു മോർച്ചറിയിലേക്കുള്ളതാണെന്നും പിന്നീടു നാം അറിയുന്നു. വിനാശത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിലാണു ലോകം എന്നു നാടകകാരൻ പറഞ്ഞുവയ്ക്കുന്നു.
സംഭാഷണപ്രധാനമെന്നു വേണമെങ്കിൽ പറയാവുന്ന ഈ നാടകത്തിന്റെ ഓരോ വരിയിലും രാഷ്ട്രീയമുണ്ട്. കഥാനായകനെത്തന്നെ നോക്കുക. അയാളുടെ ആശുപത്രിക്കാർഡിൽ പറയുന്നു, “പേര് യുദ്ധപാലൻ, വയസ്സ് അറുപത്തിയെട്ട്, സ്വദേശം ഇന്ത്യ, തൊഴിൽ നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്യൽ, ഭാര്യ ഇല്ല, മക്കൾ...”
ആളെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സംഭാഷണം ഇങ്ങനെ:
“ആഗതൻ : ഷർട്ട്! ജവാനായിരുന്നു... പട്ടാളത്തിൽ സേവനം! എത്രകാലം...?
യുദ്ധപാലൻ : ഏയ്... ജീവിക്കാൻ വേറെ വഴിയില്ലാതെ... രാഷ്ട്രസേവനം വെറും പൊങ്ങച്ചം, യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് എല്ലാവരും ഭയപ്പെടുന്നത്.”

കാവാലവും പ്രശാന്തും

ജനാലയ്ക്കു പുറത്ത് (അകത്തും) ഇന്നു നാം കാണുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണു ‘ജനാലയ്ക്കപ്പുറ’ത്തിലെ ഈ സംഭാഷണത്തിലുള്ളത്: “മനുഷ്യരോ!... ഇല്ല, മനുഷ്യരുടെ രൂപങ്ങൾ മാത്രം. എല്ലാവർക്കും ഒരു മൃഗഛായ. പ്രകൃതം കണ്ടിട്ട് മൃഗങ്ങൾതന്നെ. ഇവരിൽ പ്രണയമില്ല... പ്രസാദമില്ല...“
പ്രണയവും പ്രസാദവും ആർദ്രമായ മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും ഇല്ലാത്തതും അവ നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതുമായ മനുഷ്യാവസ്ഥയോട്, സാമൂഹികാവസ്ഥയോട് ഉള്ള കലഹങ്ങളാണു പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ നാടകങ്ങൾ. മുഷ്ടിചുരുട്ടിനിന്ന് ചുവന്ന ലൈറ്റിട്ട് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ച് ആ നാടകങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് മനുഷ്യമനസിൽ ആഴത്തിൽ സ്പർശിച്ച്, അവിടെ ഇടമുറപ്പിച്ച്, മനസിനെ എന്നും നീറ്റുകയും അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന, അങ്ങനെ മനോവിമലനത്തിനുള്ള സ്വാധീനതാശക്തിയായി സ്വയം പരിണമിക്കുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമാണ് ഈ നാടകങ്ങളിലൂടെ സംഭവിക്കുന്നത്. സ്വർണ്ണത്തിനു സുഗന്ധംപോലെ കലാസുഭഗതയ്ക്കു സുഗന്ധം ചാർത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയം. കലാസാഹിത്യസുഷമകൾ രാഷ്ട്രീയാത്മകരചനകൾക്ക് അന്യമാണെന്ന നമ്മുടെ സാഹിത്യപ്രസ്ഥാനകലഹങ്ങൾക്കു കാരണമായ വാദം ഇവിടെ അന്യമാകുന്നു.
ഇവയിലുള്ളതു ജീവിതാവസ്ഥകളാണ്. അതാകട്ടെ സാർവ്വലൗകികവും സാർവ്വകാലികവുമായ മാനങ്ങളുള്ളവ. അങ്ങനെയുള്ളവയാണു കാലാതിവർത്തിയായ കലാസൃഷ്ടികൾ. അത്തരം എഴുത്തിന്റെ ഒരു മഹാപാരമ്പര്യം ഇൻഡ്യയ്ക്കും കേരളത്തിനുമുണ്ട്. അതിന്റെ ഇങ്ങേത്തലയ്ക്കൽ നിൽക്കുന്ന പിന്മുറക്കാരനാകാൻ കഴിയുന്ന പ്രതിഭയാണു പ്രശാന്ത് നാരായണൻ. അതിഭാവുകത്വം കലർന്ന പ്രശംസയായല്ല, വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഒരു നിരീക്ഷണം എന്ന നിലയിലാണിതു പറയുന്നത്. ആ നിലയിലുള്ള ഗൗരവാവഹമായ വായനയും പഠനങ്ങളും അവതരണങ്ങളും അർഹിക്കുന്നതാണ് പ്രശാന്ത് നാരായണന്റെ ഓരോ രചനയും.

കർമ്മയോഗിയായ കൊച്ചുമനുഷ്യൻ: എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായരുടെ ജീവിതം

2023-12-08T05:32:00.000-08:00

"കർമ്മയോഗിയായ കൊച്ചുമനുഷ്യൻ"

എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായരുടെ ജീവിതം: 30-ാം ചരമവാർഷികത്തിൽ ഒരു അനുസ്മരണം

(ജീവിതം: 1910 ഫെബ്രുവരി 10 – 1993 ഡിസംബർ 9)

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

സർക്കാരിൽ താൽക്കാലികജീവനക്കാരൻ ആയിരുന്ന ഒരു തനി ഗ്രാമീണൻ അതിപ്രതാപശാലി ആയിരുന്ന ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരെ മുഖാമുഖം കാണാൻ ഇടയായതിന്റെ വിവരണം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്ത് ഡയറിയിൽ കുറിച്ചുവച്ചത് ഇരുവരുടെയും മരണശേഷം കാണാൻ അവസരം ഉണ്ടായി. ദിവാനുമായി ഓഫീസിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ അവസരം ലഭിച്ച വേറെ ആരും ആ നാട്ടിൽ ഇല്ലായിരുന്നതുകൊണ്ടാകാം ആ സംഭവം അത്തരത്തിൽ നാടകീയതയും അതിഭാവുകത്വവും ഒക്കെ കലർത്തി സവിസ്തരം എഴുതപ്പെട്ടത്. പുതിയവിള യുപി സ്കൂളിൽ ഹെഡ്മാസ്റ്റർ ആയിരുന്ന ഓടാശേരിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള ആ കുറിപ്പ് എഴുതിയത് കുടുംബസുഹൃത്തായിരുന്ന ഇളങ്ങള്ളൂർ കണ്ടത്തിൽ എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായരെപ്പറ്റി ആണ്. അച്ഛനായ ഓടാശേരിൽ ദാമോദരൻ പിള്ളയുടെയും അടുത്ത സുഹൃത്ത് ആയിരുന്നു കൃഷ്ണൻ നായർ.

ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ - എൻ്റെയും

‘ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ - എന്റെയും’ എന്ന തലക്കെട്ടിൽ എഴുതിയ ആ കുറിപ്പിൽ വിവരിച്ചിരുന്നത് സർവ്വേ വകുപ്പിൽ താത്ക്കാലികനിയമനത്തിൽ വർഷങ്ങളോളം ജോലി ചെയ്ത ഏതാനുംപേരെ അന്നത്തെ നിയമപ്രകാരം സ്ഥിരപ്പെടുത്താതെ പിരിച്ചുവിട്ടതിനെത്തുടർന്ന് അവർക്കുവേണ്ടി ദിവാനെ കണ്ട് നിവേദനം നല്കി സ്ഥിരം നിയമനം മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെ നേടിയെടുത്ത സംഭവം ആണ്. ദിവാന്റെ മുന്നിൽ ഇരിക്കാൻ കൃഷ്ണൻ നായർ മടിച്ചതും ദിവാൻ വിരട്ടി ഇരുത്തി പരാതി കേട്ടതും നിവേദനം സ്വീകരിച്ച് മറ്റെന്നാൾ കാലത്ത് കച്ചേരിയിൽ വരാൻ നിർദ്ദേശിച്ചതും അതുപ്രകാരം എത്തി കാത്തിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായരെ മറ്റു സന്ദർശകർക്കിടയിൽനിന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ് “Oh! The disbanded surveyor, you come up” എന്നു പറഞ്ഞ് ദിവാൻ വിളിച്ചുകൊണ്ടുപോയതും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ വിളിച്ചുവരുത്തി ഫയൽ എടുപ്പിച്ചതും അതു പരിശോധിച്ചു കുപിതനായ ദിവാൻ വകുപ്പുസെക്രട്ടറിയെ വിളിച്ചുവരുത്തി ശകാരിച്ചതും അയാൾക്കുനേരെ ഫയൽ വലിച്ചെറിഞ്ഞതും ഒക്കെ സവിസ്തരം അതിൽ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരുവർഷം മുമ്പ് ഇവർക്ക് ഒരുവർഷത്തേക്കുകൂടി താത്ക്കാലികനിയമനം നല്കാൻ സെക്രട്ടറി നല്കിയ ശുപാർശയിൽ അത് അംഗീകരിച്ചതോടൊപ്പം ആ സേവനം പൂർത്തിയാകുന്നമുറയ്ക്ക് ഇവർക്കു സ്ഥിരനിയമനം നല്കണമെന്നും ദിവാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. അതു ശ്രദ്ധിക്കാതെ അവരെ പിരിച്ചുവിടാൻ ഉത്തരവ് ഇറക്കിയതാണ് ദിവാനെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. അനന്തരം “You may go. The paper will reach you on 6th and you will be posted with retrospective effect” എന്നു പറഞ്ഞാണ് കൃഷ്ണൻ നായരെ സിപി മടക്കിയയച്ചത്. 1936 ജൂലൈ 1 മുതൽ ആറുകൊല്ലം താത്ക്കാലികനിയമനത്തിൽ ജോലി ചെയ്തുവന്ന കൃഷ്ണൻ നായരുടെ കഥ ഉപസംഹരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ: “മുൻകാല പ്രാബ്യലത്തോടുകൂടി 1118 ചിങ്ങം 6-ന് (1942 ഓഗസ്റ്റ് 22) പുതിയ തസ്തികയിൽ നിയമിക്കപ്പെട്ട പരാതിക്കാരൻ (എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ) വില്ലേജ് ഓഫീസറായി ഇംഗ്ലിഷ് വർഷം 1965 ജനുവരിയിൽ റിട്ടയർ ചെയ്തു.” [ആ വിവരണം ഈ ലിങ്കിൽ വായിക്കാം.]

കഥാപുരുഷനും കഥകളും

ഈ ചരിത്രക്കുറിപ്പിലെ കഥാനായകനായ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ കണ്ടല്ലൂർ വില്ലേജിൽ പുതിയവിള ഇളങ്ങള്ളൂർക്കണ്ടത്തിൽ എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ ആ നാടിനെ ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്കു മാറ്റാൻ വഴിയൊരുക്കിയ പല പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സുപ്രധാനപങ്കുകൾ നിർവ്വഹിച്ച ആളാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം ഓണാട്ടുകരയുമായും ചില നിലകളിൽ കേരളവുമായും ബന്ധമുള്ളതാണ്. അതിൽ പല ഓർമ്മകളും ഓണാട്ടുകരയിലെ കണ്ടല്ലൂർ, മുതുകുളം ഗ്രാമങ്ങളിലുണ്ട്. പക്ഷെ, ആ ഓർമ്മകൾ വിശദാംശങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട് ഒളിമങ്ങുകയാണ്. നാടിന്റെ മറവി വിഴുങ്ങിയ, നാട് അറിയേണ്ട, അത്തരം ചില സംഭവങ്ങൾ അനുസ്മരിക്കുകയാണ്, അദ്ദേഹത്തെ അറിയുന്നവർക്കും അറിയാത്ത പുതുതലമുയ്ക്കുമായി.

ആ ജീവിതകഥ തുടങ്ങുന്നത് 113 കൊല്ലം മുമ്പാണ്. 1910-ൽ. അക്കൊല്ലം ഫെബ്രുവരി 10 (1085 മകരം 28) വ്യാഴാഴ്ചയാണ് കഥാപുരുഷന്റെ ജനനം. അച്ഛൻ കാഞ്ഞിരത്തിൻമൂട്ടിൽ നാരായണപിള്ള. അമ്മ മരങ്ങാട്ട് ലക്ഷ്മിപ്പിള്ള. ഇരുവരും പുതിയവിളക്കാർ; അയൽക്കാർ. സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക ആയിരുന്ന കൈലാസത്തിൽ എൽ. ഗൗരിപ്പിള്ള, ഗൃഹസ്ഥ ആയിരുന്ന ഇളങ്ങള്ളൂർ കണ്ടത്തിൽ എൽ. കുഞ്ഞുകുഞ്ഞമ്മ, കുത്തിയോട്ടകലാകാരനും ചുവടിന്റെ ആശാനും നാട്ടിൽ മിഡ്വൈഫറി സെന്ററിനു ദീർഘകാലം ആസ്ഥാനമായ കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ചു നല്കിയ, അക്കാലത്ത് ആ നാട്ടിലെ ഏക സാംസ്ക്കാരികസംഘടന ആയിരുന്ന, ദേശസേവിനി യുവജനസമാജം പ്രവർത്തകനും ആയിരുന്ന കെ. പരമേശ്വരൻ പിള്ള, ആ സമാജത്തിന്റെ സ്ഥാപകാംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായ, രോഗബാധയാൽ ചെറുപ്പത്തിലേ മരിച്ച കെ. വാസുദേവൻ പിള്ള, ഗൃഹസ്ഥ ആയിരുന്ന എൽ. ഭാർഗ്ഗവിപ്പിള്ള എന്നിവർ ആയിരുന്നു സഹോദരർ.

VSLE സർട്ടിഫിക്കറ്റ് - 1926 ഏപ്രിൽ

തിരുവിതാംകൂറിൽ ആണുങ്ങൾക്ക് അച്ഛന്റെയും പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് അമ്മയുടെയും പേരിന്റെ ആദ്യാക്ഷരം ആയിരുന്നു ഇനീഷ്യൽസായി ചേർത്തിരുന്നത്. അതിനൊപ്പം വീട്ടുപേരിന്റെ ആദ്യക്ഷരവും ചിലർ ചേർത്തിരുന്നു. മരുമക്കത്തായത്തിന്റെ നഷ്ടപ്രതാപകാലത്ത് സ്കൂളിൽ ചേർക്കാൻ കൊണ്ടുപോയത് അമ്മാവൻ മരങ്ങാട്ട് കണക്ക് കുഞ്ഞുപിള്ളയാണ്. അങ്ങനെയാണ് കൃഷ്ണൻ നായരുടെ ഇനീഷ്യൽസ് എം. കെ. ആയത്. വീട്ടുകാർ ഇട്ട കൃഷ്ണപിള്ള എന്ന പേര് ഔദ്യോഗികരേഖകളിൽ കൃഷ്ണൻ നായർ ആയതും ആ സ്കൂൾ ചേർക്കലിൽ ആണത്രേ! ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘തൊണ്ണുറ്റൊമ്പതിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം’ 14-ാം വയസിൽ കണ്ടനുഭവിച്ച ആ തലമുറയുടെ കാലത്ത് അതൊക്കെ നാട്ടുനടപ്പായിരുന്നു.

രാമപുരം മിഡിൽ സ്കൂളിൽ പഠിച്ച് ഡയറക്റ്റർ ഓഫ് പബ്ലിക് ഇൻസ്ട്രക്ഷനിൽനിന്ന് 1926 ജൂലൈ 28-ന് 16 വയസിൽ വെർണാക്കുലർ സ്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റും തുടർന്ന്, മൂവാറ്റുപുഴ സർവ്വേ സ്കൂളിൽ മെഷറിങ് ലാൻഡ് വിത്ത് ചെയിൻ, പ്ലോട്ടിങ് ഫീൽഡ്സ്, കാൽക്കുലേറ്റിങ് ഏരിയാസ് ആൻഡ് റിസ്റ്റോറിങ് മിസിങ് സർവ്വേ ബൗൺഡറി മാർക്സ് എന്നിവ അടങ്ങുന്ന സർവ്വേ കോഴ്സ് പഠിച്ച് 1935 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് (1107 കന്നി 9) ട്രാവൻകോർ സർവ്വേ സൂപ്പറിന്റൻഡന്റിന്റെ സർട്ടിഫിക്കറ്റും നേടിയശേഷമുള്ള സംഭവവികാസങ്ങളാണ് തുടക്കത്തിലെ കഥയിൽ ഉള്ളത്.

അങ്ങനെ സർക്കാരിൽ മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെ സ്ഥിരനിയമനം ലഭിച്ച കൃഷ്ണൻ നായർ പിന്നീട് വില്ലേജ് ഓഫീസർ ആകുകയും സമീപവില്ലേജായ മുതുകുളവും സ്വദേശമായ കണ്ടല്ലൂരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വില്ലേജുകളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചശേഷം 1965 ജനുവരി 31-നു സർവ്വീസിൽനിന്നു വിരമിക്കുകയും ചെയ്തു. സർക്കാർസേവനകാലത്തെ വേറെയും പല സംഭവങ്ങളും കൗതുകകരവും ചരിത്രപ്രാധാന്യം ഉള്ളതുമാണ്. അവയിലേക്കു വരുന്നതിനുമുമ്പ് നാടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ ചുരുക്കി പറയാം.

സർവ്വേ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് 1931 സെപ്റ്റംബർ 25

കർമ്മയോഗിയായ കൊച്ചുമനുഷ്യൻ

ശതാബ്ദിയുടെ നിറവിൽ നില്ക്കുന്ന, ഇപ്പോൾ സഹകരണബാങ്കായ, പുതിയവിള സർവ്വീസ് സഹകരണസംഘം നം: 631-ന്റെ രൂപവത്ക്കരണത്തിനു മുൻകൈ എടുത്തു പ്രവർത്തിച്ച ഒൻപതുപേരിൽ ഒരാളാൾ ഇദ്ദേഹം ആയിരുന്നു എന്ന് 1997-ൽ കണ്ടല്ലൂർ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വികസനറിപ്പോർട്ടിന്റെ 85-ാം പേജിൽ ഈ സൊസൈറ്റിയുടെ ചരിത്രം പറയുന്നിടത്ത് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അതിൽ ഒൻപതാമത്തെ പേരുകാരനായ ഇളങ്ങള്ളൂർ കണ്ടത്തിൽ എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ആൾ ആയിരുന്നു. സംഘം രൂപവത്ക്കരിക്കുന്ന 1923 ജൂലായിൽ അദ്ദേഹത്തിനു 14 വയസ്. അന്നൊക്കെ മിഡിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യുന്നവർ നാട്ടിൽ നന്നേ കുറവായിരുന്നതിനാൽ, അങ്ങനെയൊരാൾ എന്ന നിലയിൽ ഈ കൗമാരക്കാരനും അന്നത്തെ 18-25 പ്രായക്കാർ മാത്രം ആയിരുന്ന മറ്റു സംഘാടകരിൽ ഒരാളായി പങ്കുചേർന്നതു സ്വാഭാവികം. പ്രായപൂർത്തി ആയപ്പോൾ അംഗം ആകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഈ സൊസൈറ്റി പ്രതിസന്ധിയിൽ ആയ ഘട്ടത്തിൽ അതിനെ രക്ഷപ്പെടുത്താൻ അന്നു വില്ലേജോഫീസർ ആയിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായരെ അവധിയെടുപ്പിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് സെക്രട്ടറിയുടെ ചുമതല ഏല്പിച്ചതും ചരിത്രം. പിന്നീടാണ് സെക്രട്ടറി ആകാൻ കൊമേഴ്സും കോപ്പറേഷനും ഒക്കെ യോഗ്യത ആകുന്നത്. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ കാലത്ത് ഈ സൊസൈറ്റിയിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ഭരണം ഏർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ അതിൽ അംഗമായി സർക്കാർ നിയമിച്ചതും ഇദ്ദേഹത്തെയാണ്. അക്കാലത്ത് ബോംബേ ഡൈയിങ്ങിന്റെ വില്പനശാല തുടങ്ങിയതടക്കം സൊസൈറ്റിക്കു കാര്യമായ ഉണർവ്വ് ഉണ്ടായി.

കണ്ടല്ലൂർ പഞ്ചായത്തിന്റെ 1997-ലെ വികസനറിപ്പോർട്ട് പേജ് 85

ആദ്യകാലത്ത് റേഷൻ കടയും വളം ഡിപ്പോയും ഒക്കെ ഉണ്ടായിരുന്ന പുതിയവിള സർവ്വീസ് സഹകരണസംഘം തുടക്കം മുതലേ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് ഇളങ്ങള്ളൂർ വീടിന്റെ തെക്കുപുറത്തുള്ള നടപ്പുരയിൽ ആയിരുന്നു. അന്ന് കൃഷ്ണൻ നായരുടെ അച്ഛനും കുടുംബവുംകൂടി ഉൾപ്പെട്ട കൂട്ടുകുടുംബം താമസിച്ചിരുന്നത് ആ വീട്ടിൽ ആണ്. കുടുംബസ്വത്തു വീതം വച്ചപ്പോൾ പിതാവിനു കിട്ടിയ കണ്ടം നികത്തി വീടുകെട്ടി ഇളങ്ങള്ളൂർക്കണ്ടത്തിൽ എന്നു പേരിട്ട് സഹോദരങ്ങൾക്കൊപ്പം കൃഷ്ണൻ നായർ താമസം തുടങ്ങിയശേഷവും ഏറെക്കാലം സൊസൈറ്റി അവിടെത്തന്നെ ആയിരുന്നു. സൊസൈറ്റി സ്വന്തം കെട്ടിടം പണിത് അവിടേക്കു മാറിയപ്പോൾ റേഷൻ കട മാത്രം അവിടെ തുടർന്നു.

മുതുകുളം ഹൈസ്കൂൾ സമാജം ഭരണഘടനയുടെ കരട്

മുതുകുളം ഹൈസ്കൂൾ ആണ് കൃഷ്ണൻ നായരുടെകൂടി മുൻകൈയിൽ തുടങ്ങിയ മറ്റൊരു സ്ഥാപനം. അമ്പഴവേലിൽ വേലുപ്പിള്ളയെപ്പോലെ ഉള്ളവർ ആയിരുന്നു മുന്നണിയിൽ. 1951-ൽ മുതുകുളം ഹൈസ്കൂൾ സ്ഥാപിക്കാൻ രൂപംകൊടുത്ത ‘മുതുകുളം ഹൈസ്കൂൾ സമാജ’ത്തിന്റെ ഭരണഘടന എഴുതിത്തയ്യാറാക്കിയത് ഇദ്ദേഹമാണ്. അത് ഉൾപ്പെടെ സ്കൂൾ സ്ഥാപിക്കലിന്റെ മുഖ്യചുമതലകളിൽ കൃഷ്ണൻ നായർ സജീവം ആയിരുന്നു. നാട്ടിൽ ഒരു സ്ക്കൂൾ എന്ന ആശയം ഉയർത്തി അതിനായി പ്രദേശത്തെ ‘എല്ലാ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരും’ (ജാതിമതരാഷ്ട്രീയഭേദമൊന്നും ഇല്ലാതെ) അംഗങ്ങളായി ഒരു ‘സമാജം’ രൂപവത്ക്കരിക്കാൻ മുന്നിട്ടിറങ്ങിയവരിൽ സുപ്രധാനപങ്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈപ്പടയിൽ തയ്യാറാക്കിയ സമാജത്തിന്റെ ഭരണഘടനയുടെ കരട് അദ്ദേഹം സൂക്ഷിച്ച രേഖകളിൽ ഉണ്ട്.

മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിന് 1957-ൽ കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ചതിൻ്റെ വരവുചെലവുകണക്ക് എഴുതിയ ബുക്കുകളിൽ ഒന്നിൻ്റെ ആദ്യതാൾ

മുതുകുളം ഹൈസ്ക്കൂളിനായി 1957-ൽ കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും ഇദ്ദേഹം ആയിരുന്നു. 1976-77-ൽ അതേ സ്ക്കൂളിന്റെ രജതജൂബിലി കൊണ്ടാടിയപ്പോൾ ആ ആഘോഷക്കമ്മിറ്റിയുടെയും കൺവീനർ ആയി. അന്നു പിറ്റിഎ പ്രസിഡന്റും ആയിരുന്നു. അതിനുമുമ്പ് മറ്റു മൂന്നു മക്കൾ പഠിച്ചപ്പോഴും കൃഷ്ണൻ നായർ ആയിരുന്നു പിറ്റിഎ പ്രസിഡന്റ്. ഈ ചുമതലകൾ വഹിച്ച് സ്ക്കൂൾക്കെട്ടിടത്തിന്റെയും രജതജൂബിലിസ്മാരക ഓപ്പൺ എയർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിന്റെയും നിർമ്മാണത്തിനു ചുക്കാൻ പിടിച്ച ആളെന്ന നിലയിലും പഴമക്കാർക്ക് ഇദ്ദേഹത്തെ ഓർമ്മയുണ്ടാകും. സ്കൂളിന്റെ ആദ്യകെട്ടിടത്തിന്റെയും മതിലിന്റെയും രജതജൂബിലി ആഘോഷത്തിന്റെയും ഓഡിറ്റോറിയത്തിന്റെയും വരവുചെലവുകണക്കുകളും ഇദ്ദേഹം ഭദ്രമായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.

മുതുകുളം ഹസികൂൾ രജതജൂബിലി ആഘോഷത്തിൻ്റെയും ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം നിർമ്മാണത്തിൻ്റെയും വരവുചെലവുകണക്കുപുസ്തകത്തിൻ്റെ ആദ്യതാൾ

പുല്ലുകുളങ്ങര, മുതുകുളം, കാർത്തികപ്പള്ളി വഴിയുള്ള കായംകുളം - ഹരിപ്പാട് റോഡിന്റെ വളവുകൾ കുറച്ചു വീതികൂട്ടാനുള്ള സ്കെച്ചുകൾ സ്വയം തയ്യാറാക്കി ജനങ്ങളുടെ ഒപ്പു ശേഖരിച്ചു 1960-കളിലും 70-കളിലും പലവുരു നിവേദനങ്ങൾ നൽകിയതുൾപ്പെടെ വേറെയും നിരവധി പൊതുക്കാര്യങ്ങളിൽ നേതൃത്വപരമായി ഇടപെട്ടിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായർ ഒന്നിന്റെയും പേരും പെരുമയും അവകാശപ്പെടാൻ താല്പര്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ല; പ്രമാണിയാകാനും നിന്നില്ല.

പുതിയവിളയിൽ 1938 (കൊ.വ. 1110)-ൽ ആദ്യമായി നായർ കരയോഗം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സ്ഥാപകസെക്രട്ടറി ആയതും എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ ആണ്. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിൽ ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് നിലവിളക്കു കൊളുത്തി കരയോഗത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ചതും ആദ്യ വിശേഷാൽ പൊതുയോഗം 1110 വൃശ്ചികം 24 (1934 ഡിസംബർ 9, ഞായർ)-ന് പ്രസിഡന്റ് കോയിപ്പള്ളിൽ കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ അദ്ധ്യക്ഷതയിൽ ഓടാശേരിൽ വീട്ടിൽ ചേർന്ന് കരയോഗത്തിന് ‘ഐശ്വര്യപ്രദായിനി’ എന്നു പേരിടാൻ തീരുമാനിച്ചതു മുതലുള്ള യോഗങ്ങളുടെയും കരയോഗം സംഘടിപ്പിച്ച പരിപാടികളുടെയും മിനുട്ടുകളും സെക്രട്ടറിയായ ഇദ്ദേഹം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത് ആ ചരിത്രത്തിലേക്കു വെളിച്ചം വീശുന്നു. ഇതുകൂടാതെ, പുല്ലുകുളങ്ങര നായർ കരയോഗയൂണിയൻ എന്നൊരു സംഘടനയുടെ ചട്ടങ്ങളും കൃഷ്ണൻ നായരുടെ കൈപ്പടയിൽ എഴുതിയത് ശേഖരത്തിൽ കാണുന്നു. ‘പുല്ലുകുളങ്ങര ദേവസ്വത്തോട് ബന്ധിച്ചുള്ള എല്ലാ കരകളും ഇതിന്റെ വ്യാപ്തിയിൽ ഉൾപ്പെടും’ എന്ന് ഇതിൽ പറയുന്നു. എൻഎസ്എസിന്റെ കരയോഗങ്ങൾ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ രൂപംകൊള്ളുന്നതിനു മുമ്പ് നായർ കരയോഗങ്ങൾ ആയിരുന്നു നായർ സമുദായത്തിന്റെ സംഘടന. അതു മുഖ്യമായും ആ കരകളുടെ പൊതുക്ഷേത്രം ആയിരുന്ന പുല്ലുകുളങ്ങര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണവും ഉത്സവനടത്തിപ്പും ഒക്കെയായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആയിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ഈ നായർ കരയോഗ യൂണിയന്റെ ചട്ടങ്ങളിൽ ‘ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ’ എന്ന ശീർഷകത്തിൽ കാണുന്നതും ‘കരയോഗങ്ങൾക്ക് ഐകരൂപ്യം ഉണ്ടാക്കി അവയെല്ലാം യൂണിയന്റെ ഘടകങ്ങൾ എന്ന നിലയ്ക്ക് ഒരു പൊതുനയത്തോടുകൂടി അന്യോന്യം സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക’ എന്നാണ്. ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമല്ല.

പുല്ലുകുളങ്ങര നായർ കരയോഗയൂണിയൻ ചട്ടങ്ങൾ

നാട്ടുകാർക്കു സുസമ്മതൻ ആയിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക പ്രഭാതവും ആരംഭിച്ചിരുന്നത് നാട്ടുകാരുടെ വസ്തുത്തർക്കങ്ങളോ അതിരുവഴക്കുകളോ കുടുംബകലഹങ്ങളോ തീർത്തുകൊണ്ട് ആയിരുന്നു. അതിർത്തിത്തർക്കമൊക്കെ ആവശ്യമെങ്കിൽ നേരിട്ടു പോയി അളന്നു കല്ലിട്ട് തീർപ്പാക്കും. അമ്മാവൻ, കണ്ടത്തിലെ അമ്മാവൻ, വല്യമ്മാവൻ, കൊച്ചുകിട്ടനമ്മാവൻ, പാറോത്യാരമ്മാവൻ എന്നെല്ലാം ഇളംമുറക്കാരും കൃഷ്ണൻ നായരുചേട്ടൻ എന്നു കുറച്ചു മുതിർന്നവരും സ്നേഹാദരത്തോടെ വിളിച്ചിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായരുടെ തീർപ്പുകൾ എല്ലവർക്കും സമ്മതം ആയിരുന്നു. ആ നീതിനിഷ്ഠതയിൽ എല്ലാവർക്കും അത്രയ്ക്കു വിശ്വാസം ആയിരുന്നു.

ഐശ്വര്യപ്രദായിനി നായർ കരയോഗത്തിനു നാമകരണം ചെയ്ത യോഗത്തിന്റെ മിനുട്സ്

ഇദ്ദേഹത്തിന്റേതായി കണ്ട എഴുത്തുകളെല്ലാം പ്രൗഢമായ ഭാഷയിൽ എഴുതിയവയാണ്. ഇടയ്ക്കൊക്കെ ചെറുകവിതകളും എഴുതിയിരുന്നതായി കാണുന്നു. നിയമസഭകളുടെ പ്രവർത്തനം നിലവാരം കുറഞ്ഞ് പരസ്പരപോരാട്ടമായി മാറിയ ഒരു ഘട്ടത്തിൽ എഴുതിയ ‘നിയമസഭാവലോകനം’ എന്ന നാലുവരിശ്ലോകം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനാരീതിയുടെ സ്വഭാവം വെളിവാക്കുന്നു:
“കഷ്ടം! സ്ഥാനവലിപ്പമോ ജനമനോഭാവങ്ങളോ ധർമ്മമോ
നാട്ടാവശ്യങ്ങളിലൊന്നുമോ ചെറുതുമിങ്ങോരില്ല സാമാജികർ
കഷ്ടം! നിയമസഭാപരിസരം നാറുന്നു ബാലിസുഗ്രീവർപോ-
ലിഷ്ടന്മാർ പൊരുതുന്നു, ഹാ! ഇവിടമാണശ്ലീലവിദ്യാലയം!”

കവിത: നിയമസഭാവലോകനം

വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി എഴുതിയതോ എന്നു വ്യക്തമല്ലാത്ത സാഹിത്യനിരൂപണം പോലുള്ള ചില എഴുത്തുകളും കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ട്. 1934, 35 വർഷങ്ങളിലെയൊക്കെ ‘മലയാളനാട് ചിത്രവാരിക’യുടെ പല ലക്കത്തിന്റെയും പുറംചട്ടകളും ഉൾത്താളുകളും ശേഖരത്തിൽ കാണുന്നതിൽനിന്ന് അവയൊക്കെ അദ്ദേഹം വരുത്തി വായിച്ചിരുന്നെന്നു മനസിലാക്കാം. അക്കാലത്ത് പ്രസിദ്ധമായിരുന്ന ‘അനാർക്കലി’ നാടകത്തിൽ അതിലൂടെ പ്രസിദ്ധരായ അഭിനേതാക്കളായ അനാർക്കലി വാസുദേവൻ പിള്ളയോടും അക്ബർ ശങ്കരപ്പിള്ളയോടും ഒപ്പം അഭിനയിച്ച ചരിത്രവും കൃഷ്ണൻ നായർക്കുണ്ട്.

സേവനപർവ്വം

അഴിമതിയുടെ കറപുരളാത്ത അഭിമാനപൂർവ്വമായ വ്യക്തിജീവിതത്തിന്റെ ഉടമയായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നാലു കാശുണ്ടാക്കാത്തവൻ മണ്ടനാണെന്ന തത്വചിന്ത പുലർത്തിയ ഒരു അനന്തരവനാൽ ‘മണ്ടൻ പാറോത്യാർ’ എന്ന് അധിക്ഷേപിക്കപ്പെടാനും ഇടയായിട്ടുണ്ട് എന്നത് ആ ജീവിതത്തിലെ മറ്റൊരു അഭിമാനം. രാജഭരണകാലം പ്രവൃത്തിക്കാർ (പ്രവർത്ത്യാർ, പാറോത്യാർ) എന്ന വില്ലേജോഫീസർമാർക്ക് വലിയ അധികാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന കാലമാണ്. അത് ഉപയോഗിച്ച് പലരും അവിഹിതസ്വത്തു സമ്പാദിക്കുന്നതു കണ്ടിട്ടുള്ള അനന്തരവൻ അമ്മാവനെക്കൊണ്ട് പലതും സാധിച്ചുകൊടുക്കാം എന്നു പറഞ്ഞ് ചിലരോടെല്ലാം കാശുവാങ്ങിയത് അറിഞ്ഞ കൃഷ്ണൻ നായർ അനന്തരവനെ പരസ്യമായി ശാസിച്ച് ആ കാശു തിരികെ കൊടുപ്പിച്ചതാണത്രേ മേല്പറഞ്ഞ അധിക്ഷേപത്തിനുള്ള പ്രകോപനം.

അന്നൊക്കെ രാജഭരണത്തിന്റെ എന്തെങ്കിലും ആനുകൂല്യം കിട്ടുന്നത് ഇന്നത്തെ ജനാധിപത്യഭരണത്തിലെപ്പോലെ പൗരരുടെ അവകാശമായല്ല കണ്ടിരുന്നത്. അതിനാൽ, അങ്ങനെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ കിട്ടുന്നവർ അതു നല്കിയ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് വാഴക്കുലകളും കൃഷിവിളകളും മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾ ആണെങ്കിൽ നല്ലയിനം മീനും ഒക്കെ ‘കാഴ്ച’യായി നല്കുമായിരുന്നു. പലപ്പോഴും അങ്ങനെയൊക്കെ നല്കിയാലേ അർഹമായ ആനുകൂല്യംപോലും കിട്ടുമായിരുന്നും ഉള്ളൂ. രാജഭരണം തീർന്നിട്ടും ആ ശീലം ആ തലമുറയിൽ നിലനിന്നുപോന്നു. ആ ശീലത്തോടെ ആരെങ്കിലും അങ്ങനെയെന്തെങ്കിലും ‘കാഴ്ച’യോ ‘സ്നേഹസമ്മാന’മോ കൊണ്ടുവന്നാൽ അവരെ അതു പാടില്ലെന്നു ഗുണദോഷിച്ചും എന്നിട്ടും കേൾക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ കഠിനമായി ശകാരിച്ചും കാഴ്ചവസ്തുവുമായി നിർദ്ദയം തിരിച്ചയയ്ക്കുമായിരുന്നു. അവരെ അനുസരിപ്പിക്കാൻ ‘തനിക്കു കിടപ്പാടത്തിനു പതിച്ചുതന്ന ഭൂമി ഞാൻ സർക്കാരിലേക്കു തിരിച്ചെടുത്തുകളയും’ എന്നുവരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുമായിരുന്നു. ഒരാളോളം നീളമുള്ള ഒരു സ്രാവിനെ കമുകിന്റെ കഴയിൽ വച്ചുകെട്ടി രണ്ടാളെക്കൊണ്ടു മൂന്നു കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള കൊച്ചിയുടെ ജെട്ടിയിൽനിന്നു ചുമപ്പിച്ചു വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്നത് തിരിച്ചയച്ചതിന് ഈ ലേഖകനും സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്. അത് അത്രയും ദൂരം വീണ്ടും അങ്ങനെ ചുമന്നു കൊണ്ടുപോകുന്നതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടൊക്കെ അയാൾ വിവരിച്ചിട്ടും കൃഷ്ണൻ നായർ ചെവിക്കൊണ്ടില്ല. അയാളുടെ പാടും ദുരിതവും കേട്ട് ‘ഇനി അത്രയും ദൂരം അവരിതു ചുമക്കണ്ടേ’ എന്നൊന്നു ചോദിച്ചതിന് ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായും അവസാനമായും ഭാര്യയോടു ദേഷ്യപ്പെട്ടതും ‘ഈ കാര്യത്തിൽ മേലിൽ ഇടപെടരുത്’ എന്നു വിലക്കിയതും ആ ഓർമ്മയിലുണ്ട്. ആ ശകാരം തന്നെയും അഴിമതിവിരുദ്ധത എന്ന ആദർശം പാലിക്കാൻ ആയിരുന്നു എന്നതും കാണണം. കർക്കശമായ ഈ അഴിമതിവിരുദ്ധത ഉൾക്കൊള്ളാൻ ആകാതിരുന്നവർക്ക് ഇങ്ങനെയൊരാൾ ‘മണ്ടൻ’ ആകുന്നതു സ്വാഭാവികം.

തുടക്കത്തിൽ പരാമർശിച്ച കുറിപ്പിൽ വിവരിക്കുന്ന സംഭവത്തിലോ അതിനുശേഷം മറ്റെന്തോ ആവശ്യത്തിനോ സഹജീവനക്കാരുടെ സർവ്വീസ് കാര്യത്തിനായി ഒരു സംഘടന രൂപവത്ക്കരിക്കുകയും ആവശ്യം കഴിഞ്ഞമുറയ്ക്ക് അതു പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്ത ചരിത്രവുമുണ്ട് ഇദ്ദേഹത്തിന്. ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, കേരളത്തിലെ ആദ്യ സർവ്വീസ് സംഘടനാസ്ഥാപകൻ എന്ന പദവിയും, ഒരുപക്ഷേ, ഇദ്ദേഹത്തിന് അവകാശപ്പെട്ടതാകും.

എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ

സർവ്വേ രംഗത്തു പ്രവർത്തിക്കവേ, പമ്പാതീരത്തിന്റെ സർവ്വേ നടത്തുന്ന ചുമതല ഇദ്ദേഹത്തിനു കൈവന്നു. ആറിന്റെ ഗതിയിൽ കാലഗതിയിൽ ഉണ്ടായ ഏറ്റിറക്കങ്ങളിൽ പല സർവ്വേക്കല്ലുകളും കാണാതായിരുന്നു. ആറ്റിനുള്ളിൽ ആയ ഇവയുടെ സ്ഥാനം നിർണ്ണയിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം ഒരു വിദ്യയും സമവാക്യവും ആവിഷ്ക്കരിച്ചു. അതുപ്രകാരം കല്ലുകൾ പലതും കണ്ടെത്താനും മറ്റുള്ളവയുടെ സ്ഥാനം നിർണയിക്കാനും കഴിഞ്ഞു. ഈ സമ്പ്രദായവും സമവാക്യവും ബ്രിട്ടിഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ സർവ്വേ സംബന്ധിച്ച പുസ്തകത്തിൽ ചേർക്കുകയും ‘കൃഷ്ണൻ നായേഴ്സ് ഇക്വേഷൻ’ എന്ന പേരിൽ അന്നത്തെ സർവ്വേപരിശീലനപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഈ കാര്യത്തിനുള്ള ആധാരങ്ങൾക്കായി തെരച്ചിൽ നടത്തിവരികയാണ്. അതിനുമുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടിവന്നതിനാൽ തത്ക്കാലം ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നില്ല.

ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള മറ്റൊരു സംഗതി പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരകാലത്ത് വയലാറിലെ വില്ലേജ് ഓഫീസർ ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു എന്നതാണ്! ദിവാന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവിടത്തെ രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യത്തെപ്പറ്റി ഇദ്ദേഹം പതിവായി സർക്കാരിലേക്കു റിപ്പോർട്ടുകൾ അയച്ചിരുന്നു. ഇവ ആർക്കൈവിലോ റവന്യൂവകുപ്പിന്റെ ബന്ധപ്പെട്ട ഓഫീസുകളിലോ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്ന് അറിയില്ല. ഉണ്ടെങ്കിൽ നല്ല ചരിത്രരേഖകൾ ആയിരിക്കും. സൈന്യം വരും, സംഘർഷം ഉണ്ടാകും എന്നെല്ലാം ഉറപ്പായതോടെ ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന കുശിനിക്കാരനെ നിർബ്ബന്ധിച്ചു നാട്ടിലേക്ക് അയച്ച് കൃഷ്ണൻ നായർ തനിച്ചാണ് അവിടെ കഴിഞ്ഞത്. അവധി എടുത്തു പോകാനൊന്നും കഴിയാത്ത അടിയന്തരസാഹചര്യം ആയിരുന്നു അവിടെ.

വയലാർ വെടിവയ്പിന്റെ വേളയിൽ സൈന്യം വഴികാട്ടാൻ വില്ലേജോഫീസറുടെ സേവനം തേടിയെങ്കിലും അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. അതു ജീവനു തുടർന്നു ഭീഷണിയാകും എന്ന വാദമൊക്കെ ഉയർത്തിയെങ്കിലും അതൊന്നും സൈനികോദ്യോഗസ്ഥൻ അംഗീകരിച്ചില്ല. തിരിച്ചറിയാതിരിക്കാൻ പട്ടാളവേഷം ധരിപ്പിച്ചു നിർബ്ബന്ധിച്ചു കൂടെ കൊണ്ടുപോയത്രേ! അവിടെ നടന്ന നരനായാട്ടിന്റെ നേർസാക്ഷിയായ ഇദ്ദേഹം പുറത്തറിയാത്ത ഭീകരതകൾ നാട്ടുകാരായ പലരോടും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഭിലായിയിൽ താമസിക്കുന്ന കൈലാസത്തിൽ പദ്മനാഭപിള്ള ഉൾപ്പെടെ നാട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും ആയ പലരും ഇക്കാര്യത്തിൽ ഓർമ്മ പങ്കുവച്ചു. ഈ ലേഖകനും ആ വിവരണം നേരിട്ടു കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

അളിയനായ, പിന്നീട് ആർഡിഒ ആയി വിരമിച്ച, പുളിയറപ്പടീറ്റതിൽ നാരായണൻ നായരുമായി ചേർന്ന് അക്കാലത്തുതന്നെ മാർക്സിസം പഠിച്ചെങ്കിലും സമത്വം പ്രായോഗികമല്ല എന്ന നിഗമനത്തിൽ എത്തുകയായിരുന്നു. കോൺഗ്രസ് അനുഭാവി ആയിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുവിരുദ്ധൻ ആയിരുന്നില്ല. ഇക്കാര്യം ദീർഘകാലം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രാദേശികനേതാവും പിന്നീട് സിപിഐ(എം) ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയും പഞ്ചായത്തു പ്രസിഡന്റും ഒക്കെ ആയിരുന്ന ആലേക്കളത്തിൽ ശങ്കരപ്പിള്ള ഈ ലേഖകനോടു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കൃഷ്ണൻ നായരും നാരായണൻ നായരും പിന്നീട് ആദ്ധ്യാത്മികപാതയിലേക്കു തിരിഞ്ഞു. തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള ആദ്ധ്യാത്മികചിന്തകൻ കൃഷ്ണമേനോൻ ആയിരുന്നു ഇരുവരുടെയും ഗുരു. നാരായണൻ നായർ പിന്നീട് അടൂർ തട്ടയിൽ ആശ്രമം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.

സ്വന്തം ഉത്തരവാദിത്തത്തെപ്പറ്റി തികഞ്ഞ ജാഗ്രത ഉണ്ടായിരുന്ന കൃഷ്ണൻ നായർ വില്ലേജോഫീസറായിരിക്കേ കൃഷിമന്ത്രിക്കെതിരെ കേസ് ഫയൽ ചെയ്ത സംഭവവും ഉണ്ട്! ദിവാൻ ഭരണത്തിന്റെ അപ്രമാദിത്വത്തിന്റെ കാലത്ത് അതിനു വിധേയനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാലത്ത് നിയമത്തിനുമേലേ ഭരണാധികാരിക്ക് ഇല്ലാത്ത അപ്രമാദിത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തതിൽ വൈരുദ്ധ്യമല്ല, കാലികമായ വളർച്ചയാണു കാണുന്നത്. പൊതുസ്വത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കാണിക്കേണ്ട ജാഗ്രതയാണ് ഇവിടെ കണ്ടത്. സംഭവം ഇങ്ങനെ:

1967-ലെ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്ത് കായംകുളം കായൽ നികത്തി കായൽ ഫാം (ഇപ്പോൾ താപനിലയം നിൽക്കുന്ന സ്ഥലം) നിർമ്മിക്കാൻ തറക്കല്ലിടുമ്പോൾ റവന്യൂ ഭൂമിയായ കായലിലെ ആ സ്ഥലത്തിന്റെ അവകാശം കൃഷിവകുപ്പിനു കൈമാറിയിരുന്നില്ല. ആ സാഹചര്യത്തിൽ, റവന്യൂ ഭൂമിയുടെ മേൽനോട്ടാധികാരിയായ വില്ലേജോഫീസറുടെ അനുമതി കൂടാതെ ആ സ്ഥലം കയ്യേറി എന്ന് ആരോപിച്ചാണ് മൂന്നുകൈ മണ്ണുവാരി ഇട്ടു പദ്ധതിക്കു തുടക്കം കുറിച്ച അന്നത്തെ കൃഷിമന്ത്രി എം. എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർക്ക് എതിരെ ഇദ്ദേഹം പരാതി നൽകിയത്. റവന്യൂ മന്ത്രി കെ.ആർ. ഗൗരി ആയിരുന്നു അദ്ധ്യക്ഷ. മന്ത്രിക്കെതിരെ കേസു കൊടുക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥനു കഴിയുമായിരുന്നില്ല എന്നതിനാൽ, മന്ത്രി എന്നതിനു പകരം, എം. എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ എന്ന വ്യക്തിയുടെ പേരിലാണത്രേ കേസു കൊടുത്തത്! സംഗതി കുസൃതിയാണെങ്കിലും അതിനു കാട്ടിയ ചങ്കൂറ്റവും അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച കർത്തവ്യബോധവും ആ നിലയിൽത്തന്നെ കണ്ടേ മതിയാകൂ. ജനാധിപത്യഭരണത്തിന്റെ വികസനപദ്ധതിക്കു തുരങ്കം വച്ചു എന്നൊക്കെ വ്യാഖ്യാനിക്കാവുന്ന ഈ പ്രവൃത്തി കായൽ നികത്തലൊക്കെ പാരിസ്ഥിതികമായി അരുതാത്തതാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ പുതിയ കാലത്ത് പ്രശംസനീയമായ ദീർഘവീക്ഷണമായി പ്രകീർത്തിക്കപ്പെടാം. അതാണു ചരിത്രത്തിന്റെ ഫലിതയുക്തി.

ക്ഷേത്രാരാധകൻ അല്ലാത്ത ക്ഷേത്രാധികാരി

സർക്കാർസേവനത്തിൽനിന്നു വിരമിച്ച ശേഷം എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ പുല്ലുകുളങ്ങര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മാനേജർ (ദേവസ്വം പിള്ള) ആയി ദീർഘകാലം പ്രവർത്തിച്ചു. അന്നാണ് അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന ഏക്കറുകണക്കിനു ക്ഷേത്രഭൂമിയുടെ ആന്വിറ്റി കൊല്ലം ലാൻഡ് ട്രിബ്യൂണലിൽ വർഷങ്ങൾ നീണ്ട കേസുകൾ നടത്തി നേടിയതും സദ്യാലയം, ഓപ്പൺ എയർ ഓഡിറ്റോറിയം തുടങ്ങിയവ നിർമ്മിക്കുന്നതും ചുറ്റുമതിൽ പണിയുന്നതും നാട്ടുകാരുടെ പ്രിയങ്കരനായി മാറിയ ഗണേശൻ എന്ന പ്രസിദ്ധനായ ആനയെ വാങ്ങുന്നതും ജീവതയും സ്വർണ്ണച്ചമയങ്ങളും നവീകരിക്കുന്നതും ഒക്കെ. ഇതൊന്നും എവിടെയും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ആന ഇണങ്ങില്ല, മെരുക്കാനേ ആകൂ എന്നു പറയുമ്പോഴും ഗണേശൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വീടിനടുത്തുകൂടി പോയാൽ ആനപ്പാപ്പാന്റെ വിലക്കൊക്കെ അവഗണിച്ചും നേരേ അവിടേക്കു കയറിച്ചെല്ലുമായിരുന്നു. കുംഭഭരണിദിവസം ചെട്ടികുളങ്ങരയിലെ എഴുന്നള്ളത്തു കഴിഞ്ഞ് വടക്കൻകോയിക്കലേക്കു വരുന്നവഴി ഒരു കൊല്ലവും ഗണേശൻ ഈ പതിവു മുടക്കിയിട്ടില്ല. ആനപ്പാപ്പാൻ വിജയൻ പിള്ള മുറ്റത്തെ ചെന്തെങ്ങിൽ കയറി പറിക്കുന്ന കരിക്കു പൊളിച്ച് കാമ്പ് ഇളക്കിയെടുത്ത് കരുപ്പെട്ടിയും ചേർത്തു കൃഷ്ണൻ നായർ ഗണേശന്റെ വായിൽ വച്ചുകൊടുക്കും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹലാളനകളും സ്വീകരിച്ചേ മടങ്ങൂ. ഈ ലേഖകനും അതിനു പലപ്പോഴും സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്. കൃഷ്ണൻ നായരുടെ മരണദിവസം ഗണേശൻ ആ വീട്ടിൽ എത്തി ഏറെനേരം നിശ്ചലനായി നിന്നതൊക്കെ പിന്നെ ഏറെനാൾ നാട്ടുകാർ അത്ഭുതത്തോടെ പറഞ്ഞിരുന്നു.

നാട്ടിലെ വലിയ ഉത്സവം ആയിരുന്ന ക്ഷേത്രസദ്യാലത്തിന്റെ സമർപ്പണച്ചടങ്ങിൽ ‘കർമ്മയോഗിയായ കൊച്ചുമനുഷ്യൻ’ എന്നു പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട ഇദ്ദേഹം ക്ഷേത്രാരാധനയിൽ വിശ്വാസമില്ലായിരുന്ന ആദ്ധ്യാത്മികവാദി ആയിരുന്നു എന്നതു നാട്ടുകാരുടെ വലിയ കൗതുകം ആയിരുന്നു. ഉത്സവവാശ്യങ്ങൾക്കും മറ്റും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിലിനടിയിലെ ഭണ്ഡാരം തുറന്ന് തിരുവാഭരണങ്ങൾ എടുക്കുകയും വയ്ക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്യുമായിരുന്നിട്ടും ഒരിക്കൽപ്പോലും അവിടെ തൊഴുകയോ വഴിപാടുകഴിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല! ഞാൻ മാത്രമാണ് ഉണ്മ (ഉള്ളത്) എന്ന ആത്മബോധം അതിനപ്പുറമുള്ള ദൈവത്തെ നിഷേധിക്കുന്നതാണല്ലോ. എന്നാൽ, ഈ ആത്മബോധം നേടാനാവാത്ത ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിന് ആരാധനാലയങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്നും അതുകൊണ്ടാണ് ആദ്ധ്യാത്മികാചാര്യർ പലരും ക്ഷേത്രാരാധന നിരുത്സാഹപ്പെടുത്താതിരുന്നതെന്നും ഇദ്ദേഹം കരുതി. അതിനാൽ തന്റെ കർമ്മത്തിൽ അദ്ദേഹം വൈരുദ്ധ്യം കണ്ടില്ല.

ഗണപതി, സരസ്വതി, രാമൻ, കൃഷ്ണൻ തുടങ്ങിയവരെ സ്തുതിക്കുന്ന കീർത്തനങ്ങൾ മക്കൾ ചൊല്ലുന്നതിനോട്, ബഹുദൈവവിശ്വാസത്തോട്, അദ്ദേഹത്തിന് ആഭിമുഖ്യം ഇല്ലായിരുന്നെന്ന് മകൾ എസ്. ഗിരിജ കുമാരി ഓർക്കുന്നു. അതിനെ എതിർക്കുകയോ തടയുകയോ ഒന്നും ചെയ്തിരുന്നില്ലെങ്കിലും കൂട്ടത്തിൽ ‘സദ്ഗുരുവേ ജയ’ എന്ന കീർത്തനം ചൊല്ലുമ്പോൾ പറയുമായിരുന്നത്രേ, ‘ങാ, അതാണു ചൊല്ലേണ്ടത്. സദ്ഗുരു മാത്രമാണുള്ളത്. അതാണു പരമാത്മാവ്’ എന്ന്. എല്ലാ ദിവസവും രാത്രി പതിവായി ഇത്തരം തത്വചിന്താഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വായനയും കണ്ണടച്ചുള്ള ഏകാഗ്രധ്യാനവും (ആദ്ധ്യാത്മോപാസനയായ മെഡിറ്റേഷൻ) ഇദ്ദേഹം നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നു.

മരണാനന്തരച്ചടങ്ങുകൾ പാടില്ലെന്നു നിർദ്ദേശിക്കുന്ന കുറിപ്പ്

ആദ്ധ്യാത്മികവാദി ആയതുകൊണ്ടുതന്നെ, അദ്ദേഹം സ്വന്തം മരണാനന്തരകാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി മുൻകൂട്ടി എഴുതിവച്ചിരുന്നു: “ഞാൻ മരിച്ചാൽ ശവം ചുട്ടുകളയുകയല്ലാതെ മറ്റു കർമ്മങ്ങളൊന്നും വേണ്ട - കോടിയിടൽ, കർമ്മം ചെയ്യൽ, ബലിയിടൽ, സഞ്ചയനം തുടങ്ങിയവ.” നാട്ടുകാർക്കു മുഴുവൻ ആദരണീയനായ ‘അമ്മാവൻ’ ആരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ തീരുമാനം സകലരെയും അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ഞെട്ടിച്ചു. എങ്കിലും അവരെല്ലാം അതിലെ ദാർശനികമാനം ഉൾക്കൊണ്ട് അവസരത്തിനൊത്ത് ഉയർന്നു. ബാല്യത്തിൽ യോഗാഭ്യാസമൊക്കെ ശീലിച്ചിരുന്ന, 83-ാം വയസിലും പൂർണ്ണ ആരോഗ്യവാൻ ആയിരുന്ന, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന് 1993 ഡിസംബർ 9-നു രാത്രി പതിവ് ആദ്ധ്യാത്മികദ്ധ്യാനത്തിൽ ഇരിക്കെ പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതം അന്ത്യം കുറിക്കുക ആയിരുന്നു. ഡിസംബർ 10-ന് ഉച്ച കഴിഞ്ഞ് വലിയൊരു പൗരാവലിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ ആചാരരഹിതമായി അദ്ദേഹത്തെ സംസ്ക്കരിച്ചു. ആ നാട്ടിലെ ആദ്യത്തെ ആചാരരഹിതശവദാഹം.

കുടുംബം

പൊതുമണ്ഡലത്തിലൊന്നും ഇടപെടാൻ അവസരം കിട്ടാതെപോയ അക്കാലത്തെ ഒരു സാധാരണ എയ്ഡെഡ് സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക ആയിരുന്നു ഭാര്യ. പേര് കെ. കെ. സരോജിനിയമ്മ. കൊല്ലം പെരിനാട് ഇഞ്ചവിള കൈതയ്ക്കൽ കുടുംബാംഗം ആയിരുന്ന അവർ വിവാഹശേഷം പുതിയവിള യുപി സ്കൂളിലും പ്രൊട്ടക്ഷന്റെ ഭാഗമായി കീരിക്കാട് രാമപുരം, പത്തിയൂർ, തൂണേത്ത്, കായംകുളം ടൗൺ യുപിഎസ്, കായംകുളം വിഠോബാ സ്കൂൾ, മംഗലത്ത്, ചെറിയഴീക്കൽ, തുടങ്ങിയ സ്കൂളുകളിലും മലയാളം അദ്ധ്യാപിക ആയിരുന്നു.

കെ. കെ. സരോജിനി അമ്മ

നാലു മക്കൾ. തിരുവനന്തപുരം കവടിയാർ ജവാഹർ നഗറിൽ താമസിക്കുന്ന പ്രമുഖ ആർക്കിടെക്റ്റും സിനിമകളുടെ കലാസംവിധായകനും ആയ കെ. പുരുഷോത്തമൻ ആണ് മൂത്തമകൻ. ഏകമകൾ എസ്. ഗിരിജ കുമാരി ഐഎസ്ആർഒ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആയിരുന്ന ഭർത്താവ് കെ. നാരായണപിള്ളയ്ക്കൊപ്പം തിരുവനന്തപുരത്ത് കഴക്കൂട്ടത്ത് താമസിക്കുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസം ബോർഡിൽ സബ്ഗ്രൂപ് ഓഫീസറും അസിസ്റ്റന്റ് കമ്മിഷണറും ആയിരുന്ന കെ. ശശികുമാർ ആണ് മൂന്നാമൻ. കേരളശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് പ്രവർത്തകനും മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകനും കേരളസർക്കാരിൽ ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറും ആയിരുന്ന മനോജ് കെ. പുതിയവിള ആണു നാലാമൻ.

എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായരുടെ 30-ാം ചരമവാർഷികദിനത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ പെട്ടെന്നു തയ്യാറാക്കിയ ഈ അനുസ്മരണക്കുറിപ്പിൽ ഉൾപ്പെടേണ്ട ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങൾ വേറെയും ഉണ്ട്. പലതിന്റെയും വിശദാംശങ്ങളും വിസ്തരഭയത്താൽ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുമുണ്ട്. അവയെല്ലാം ചേർത്ത് ഇതു പിന്നീടു വിപുലപ്പെടുത്താം. അതിനു സഹായിക്കാവുന്ന വിവരങ്ങൾ നല്കാൻ കഴിയുന്നവർ അവ നല്കി സഹായിക്കണം എന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.

ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ – എന്റെയും: ഒരു നാടൻ ചരിത്രകഥയും ചരിത്രകാരനും അല്പം നാട്ടുചരിത്രചിന്തയും

2023-12-08T04:09:00.000-08:00

ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ – എന്റെയും

ഒരു നാടൻ ചരിത്രകഥയും ചരിത്രകാരനും അല്പം നാട്ടുചരിത്രചിന്തയും

[പുതിയവിള സ്വദേശിയായ ഓടാശേരിൽ ആർ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള കുടുംബസുഹൃത്തായിരുന്ന ഇളങ്ങള്ളൂർക്കണ്ടത്തിൽ എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായരെപ്പറ്റി എഴിതിസൂക്ഷിച്ച ഒരോർമ്മ.]

ആർ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളയും എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ

രസകരമായ ഒരു പഴയ ഡയറിക്കുറിപ്പാണിത്. സർക്കാരിൽ താൽക്കാലികജീവനക്കാരനായിരുന്ന ഒരു തനി ഗ്രാമീണൻ അതിപ്രതാപശാലിയായിരുന്ന ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യരെ മുഖാമുഖം കാണാൻ ഇടയായതിന്റെ വിവരണമാണ്. സംഭവത്തിന്റെ പിരിമുറുക്കങ്ങളും സംഘർഷവും ഒട്ടും ചോരാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തും നാട്ടുകാരനുമായ ഒരു ഗ്രാമീണാദ്ധ്യാപകൻ സ്വന്തം ഡയറിയിൽ പകർത്തിസൂക്ഷിച്ചത്. കഥപോലെയുള്ള ഈ ആവിഷ്ക്കാരത്തിൽ രാജഭരണകാലത്തെ സംഭവത്തിനു ചേർന്ന അന്നത്തെ ഫ്യൂഡൽ കഥാന്തരീക്ഷം നിലനിർത്തി അതിനൊത്ത ഭാഷയിലാണ് ഇതിന്റെ രചന. അദ്ദേഹംതന്നെ നല്കിയ തലക്കെട്ടോടെ അത് അതേപടി പകർത്താം:

ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ – എന്റെയും

കൊല്ലവർഷം 1118 ചിങ്ങം 3, കാലത്ത് ഒൻപത് മണി. സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ, ദിവാൻജിയുടെ ഓഫീസ് മുറിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന വഴിയുടെ ഇരുവശവും പഞ്ചപുച്ഛമടക്കി ആളുകൾ വരിവരിയായി നില്ക്കുന്നു. പരാതിക്കാരുണ്ട്, അഭിവാദനം അർപ്പിക്കാൻ എത്തിയവരുമുണ്ട് അക്കൂട്ടത്തിൽ.

കൃത്യസമയത്തു ദിവാൻ സർ സി. പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ കാറിൽ വന്നിറങ്ങി. സ്വതസിദ്ധമായ ഗൗരവത്തോടെ ദിവാൻ മുന്നോട്ടു നടന്നു. ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരിയാൽ സന്ദർശകരുടെ അഭിവാദനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ടു മുന്നോട്ടു നീങ്ങിയ ദിവാൻ, സന്ദർശകരിൽ ഒരാൾക്കുമുന്നിൽ ക്ഷണനേരം നിലയുറപ്പിച്ചു. ശുദ്ധമായ ആംഗലേയശൈലിയിൽ അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു, “Oh! The disbanded surveyor, you come up”. ഉദ്ധതശീർഷനായി ദിവാൻ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി, ദിവാന്റെ കൃപാകടാക്ഷം ലഭിച്ച സന്ദർശകൻ പുറകെയും.

സംഗതി ഇതാണ്. കൊല്ലവർഷം 1111 കർക്കിടകം 1-ാം തീയതി സർവ്വേ ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റിൽ സർവ്വേയറായി നിയമനം ലഭിച്ച വ്യക്തിയാണ് ശ്രീ. എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ. കായംകുളത്തു, കീരിക്കാട്ടുള്ള എന്റെ അയൽവാസി. മൂന്നു വർഷത്തേക്കുള്ള താൽക്കാലികനിയമനമായിരുന്നു ആദ്യം. 1114 കർക്കിടകത്തിൽ താല്ക്കാലികനിയമനം തീർന്നു. പക്ഷേ, അവർ ചെയ്തുതീർക്കേണ്ട ഭാരിച്ച ജോലി കിടക്കുന്നതേയുള്ളൂ - ഫോറസ്റ്റ് സർവ്വേ. അതിനാൽ നിയമനത്തിന്റെ കാലാവധി ഒരു വർഷത്തേക്കുകൂടി നീട്ടി. വീണ്ടും ഇതേ അനുഭവം. സർവ്വേ ചെയ്യേണ്ട വനവിഭാഗത്തിന്റെ വിസ്തൃതി കൂടിക്കൂടിവരുന്ന പ്രതീതി. അങ്ങനെ നിയമനകാലാവധി ഓരോ വർഷമായി നിണ്ടുനീണ്ട് 1117 കർക്കിടകം 30 വരെയായി. അവരെ ഏൽപിച്ചിരുന്ന ജോലി മിക്കവാറും തീർന്നുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. പുനർനിയമനം നടത്തണമെങ്കിൽ ദിവാന്റെ ഉത്തരവു കൂടിയേ കഴിയൂ. ദിവാനാകട്ടെ, സർക്കീട്ടിലും. അങ്ങിനെ 1117 കർക്കിടകം 30 ന്, നീണ്ട ആറു വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, ശ്രീ. എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർക്കും ഔദ്യോഗികജീവിതത്തോടു വിട വാങ്ങേണ്ടി വന്നു.

ഡയറിയിൽ എഴുതിസൂക്ഷിച്ച കുറിപ്പിന്റെ ആദ്യതാൾ

കർക്കിടകം 30 ന്, ദിവാൻ തിരിച്ചെത്തുമെന്നുള്ള പ്രതീക്ഷയിൽ ഹതഭാഗ്യരായ ഈ സംഘം തിരുവനന്തപുരത്തു കഴിച്ചുകൂട്ടി. പിറ്റേദിവസം ഉച്ചവരേയും അവർ പ്രതീക്ഷാനിർഭരരായിരുന്നു. പക്ഷേ ദിവാൻ എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നില്ല. അതു കാരണം കഥാനായകൻ ഒഴികെ മറ്റുള്ളവരെല്ലാം അവരവരുടെ നാട്ടിലേക്കു യാത്രയായി.

സമയം ഉച്ചയ്ക്കു രണ്ടു മണി. ദിവാൻ തലസ്ഥാനനഗരിയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതായി അദ്ദേഹത്തിന് എങ്ങിനെയോ അറിവുകിട്ടി. തയ്യാറാക്കി വെച്ചിരുന്ന മെമ്മോറാണ്ടവുമായി അദ്ദേഹം ദിവാന്റെ ഔദ്യോഗികവസതിയായ ഭക്തിവിലാസത്തേക്കു തിരിച്ചു. മൂന്നു മണി മുതൽ അഞ്ചു മണി വരെയാണു സന്ദർശനസമയം. സന്ദർശകലിസ്റ്റിൽ പേരെഴുതിക്കൊടുത്തിട്ട് അദ്ദേഹം കാത്തിരുന്നു.

സമയം 4.10 “എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ”, ഡഫേദാർ നീട്ടി വിളിച്ചു.

കിരാതഭരണക്കാരനായ സർ സി. പി.യെപ്പറ്റി വേണ്ടുവോളം കേട്ടറിവുള്ള കൃഷ്ണൻ നായർ ചഞ്ചലനായി, വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളിൽ മെമ്മോറാണ്ടവുമായി, പതറുന്ന കാൽവെയ്പുകളോടെ അദ്ദേഹം സന്ദർശനമുറിയിലേക്കു കടന്നു. ഘനഗംഭീരനായ ദിവാൻ മുന്നിലുള്ള കസേര ചൂണ്ടി ആജ്ഞാപിച്ചു: “Please sit down!” ഇതികർത്തവ്യതാമൂഢനായ കൃഷ്ണൻ നായർ ഇരിക്കുവാൻ അറച്ചു. ദിവാൻ ചാടിയെഴുന്നേറ്റു. ദിവാന്റെ ശബ്ദം ആ മുറിയിൽ മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു: “No sitting, no talking. Now you are my guest. Sit down and talk.”

സമനില വീണ്ടെടുത്ത പരാതിക്കാരൻ കസേരയിലിരുന്നു. ദിവാനും ഉപവിഷ്ടനായി. “Go on!”, ദിവാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു. പറഞ്ഞറിയിക്കാനുള്ള കാര്യങ്ങളെല്ലാം ഇംഗ്ലീഷിൽ പറയേണ്ടി വരുന്നല്ലോ, എന്നോർത്തപ്പോൾ പരാതിക്കാരൻ പരുങ്ങലിലായി. അതു കണ്ടറിഞ്ഞ ദിവാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു: “മലയാളത്തിൽ പറഞ്ഞോളു. നല്ലവണ്ണം മനസ്സിലാകും. പറയാനേ എനിക്കു പ്രയാസമുള്ളൂ”.

പരാതിക്കാരനു പറയാൻ ഒന്നേയുള്ളൂ. അഞ്ചു വർഷം തുടർച്ചയായ സർവ്വീസുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പിരിച്ചുവിടരുതെന്നു നിയമമുണ്ട്. തനിക്കു ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന നിയമനം ആദ്യം മൂന്നു വർഷവും പിന്നീട് താൽക്കാലികാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഓരോ വർഷം വീതം മൂന്നു വർഷവും അങ്ങിനെ ആറു വർഷത്തെ സർവ്വീസുണ്ടെങ്കിലും ആവർത്തിച്ചുള്ള താൽക്കാലികനിയമനം ആയതുകൊണ്ട് മേല്പറഞ്ഞ വകുപ്പനുസരിച്ചുള്ള ആനുകൂല്യം തനിക്കു ലഭിക്കുന്നില്ല. ഇതിന് ഒരു പരിഹാരം ഉണ്ടാക്കിത്തന്നാൽ കൊള്ളാം. വിശദവിവരങ്ങൾ മെമ്മോറാണ്ടത്തിലുണ്ട്.

ദിവാൻ പരാതി സശ്രദ്ധം കേട്ടു. മെമ്മോറാണ്ടവും വാങ്ങി. “മറ്റന്നാൾ കാലത്ത് കച്ചേരിയിൽ വരൂ!” ദിവാൻ യാത്ര പറഞ്ഞു.

ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങൾ സംബന്ധിച്ചും അല്ലാതെയും ഒട്ടധികം പേരുമായി ദിവസവും ദിവാൻ ചർച്ച നടത്താറുണ്ട്. അവരെയെല്ലാം ഓർത്തിരിക്കുക മനുഷ്യസാദ്ധ്യമല്ല. ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ‘മറ്റന്നാൾ’ (ചിങ്ങം 3) കാലത്ത് പരാതിക്കാരൻ സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെത്തിയത്. അപ്പോൾ അകപ്പെട്ടുപോയത് ആരാധകരായി എത്തിയിരിക്കുന്നവരുടെ നീണ്ട ക്യൂവിലും. അങ്ങിനെ മനസ്സുമടിച്ചു നിന്നപ്പോഴാണു ദിവാന്റെ ഉത്തരവു കേട്ടത് “Oh! The disbanded surveyor, you come up.”

എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ

ദിവാൻ മുൻപേയും പരാതിക്കാരൻ പുറകേയും ആഫീസ് മുറിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. കോളിംഗ് ബെല്ലിൽ ദിവാന്റെ വിരലമർന്നു. ഡഫേദാർ മുന്നിലെത്തി താണുവണങ്ങി. “ചീഫ് സെക്രട്ടറി” ദിവാൻ ഗർജ്ജിച്ചു. ഭക്തിവിലാസത്തുവച്ചു തന്നെ സ്വീകരിച്ച സർ സി. പി.യല്ല, കോണിപ്പടിക്കു സമീപം വച്ചു മുകളിലേക്കു വരാൻ തന്നെ ക്ഷണിച്ച സർ സി. പി.യല്ല, ഇപ്പോൾ മുന്നിലിരിക്കുന്നത് എന്നു പരാതിക്കാരൻ കണ്ടറിഞ്ഞു. മുൻപു കണ്ട ശാന്തതയല്ല. തികഞ്ഞ രൗദ്രഭാവമാണു ദിവാന്റ മുഖത്ത് ഇപ്പോൾ കാണുന്നത്. കോളിംഗ് ബെല്ലിൽനിന്നു പുറപ്പെട്ട ശബ്ദവീചികൾ അലിഞ്ഞലിഞ്ഞില്ലാതാകുന്നതിനുമുമ്പ് ചീഫ് സെക്രട്ടറി എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. മെമ്മോറാണ്ടം ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ നേർക്കെറിഞ്ഞശേഷം ദിവാൻ ഗർജ്ജിച്ചു: “Bring the file!” നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഫയലുകളുമായി ചീഫ് സെക്രട്ടറി പാഞ്ഞെത്തി. ദിവാന്റെ കയ്യിലെത്തിയ ഫയലിന്റെ താളുകൾ ദ്രുതഗതിയിൽ പുറകോട്ടു മറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.

“Bring the other fool here!” സെക്രട്ടേറിയറ്റ് മുഴുവൻ കിടുങ്ങത്തക്കവിധത്തിലുള്ള ദിവാന്റെ അലർച്ച കേട്ടു ചീഫ് സെക്രട്ടറി ഫയലിലേക്കു നോക്കി. ദിവാന്റെ സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ അതിലെന്തോ എഴുതി ഒപ്പിട്ടിരിക്കുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പു സെക്രട്ടറി ക്ഷണത്തിൽ ഹാജരാക്കപ്പെട്ടു. ഫയൽ വകുപ്പുസെക്രട്ടറിയുടെ മുഖത്തേക്കു പാഞ്ഞുചെന്നു. “You fool! Study the file and submit your explanation!” ദിവാൻ രൗദ്രമൂർത്തിയായി. കാരണം, വീണ്ടും ഒരു വർഷത്തേക്കു കൂടി ഇവരുടെ നിയമനം നീട്ടിക്കൊടുക്കണമെന്നു കഴിഞ്ഞവർഷം വകുപ്പുസെക്രട്ടറി ശുപാർശ ചെയ്തയച്ച കടലാസിൽ അതംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടും ആ നിയമനത്തിന്റെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞാൽ സർവ്വീസിനു വിഘ്നം വരാത്തവിധത്തിൽ അവരെ ലാൻഡ് റെവന്യൂ വകുപ്പിലേക്കു വിട്ടുകൊള്ളണമെന്നുമാണ് ദിവാൻ എഴുതി ഒപ്പിട്ടിരുന്നത്. വകുപ്പു സെക്രട്ടറിയുടെ നോട്ടക്കുറവു കാരണമായിരിക്കാം, അതു കണ്ണിൽപ്പെട്ടില്ലന്നേയുള്ളൂ.

വകുപ്പുസെക്രട്ടറിയും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയും മുറി വിട്ടിറങ്ങിയപ്പോൾ ദിവാൻ ശാന്തത കൈക്കൊണ്ടു. സ്വതസിദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടുകൂടി ദിവാൻ പരാതിക്കാരനെ നോക്കി പറഞ്ഞു. “You may go. The paper will reach you on 6th and you will be posted with retrospective effect.”

മുൻകാല പ്രാബ്യലത്തോടുകൂടി ചിങ്ങം-6 നു പുതിയ തസ്തികയിൽ നിയമിക്കപ്പെട്ട പരാതിക്കാരൻ (എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ) വില്ലേജ് ഓഫീസറായി ഇംഗ്ലിഷ് വർഷം 1965 ജനുവരിയിൽ റിട്ടയർ ചെയ്തു.

ഇത്രയുമാണാ കുറിപ്പ്.

ഈ കുറിപ്പിൽ മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെ സർക്കാരിൽ സ്ഥിരനിയമനം കിട്ടിയ സർവ്വേയർ കണ്ടല്ലൂർ പുതിയവിള ഇളങ്ങള്ളൂർക്കണ്ടത്തിൽ എം. കെ. കൃഷ്ണൻ നായർ ആണ്. അതിനുമുമ്പും ശേഷവുമൊക്കെ നാടിനെ ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്കു മാറ്റാൻ വഴിയൊരുക്കിയ പല പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സുപ്രധാനപങ്കുകൾ നിർവ്വഹിച്ച ആളാണ് അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജീവിതം വൈകാതെ പറയാം.

അറിയാതെപോയ ചരിത്രകാരൻ

ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്ന, ദിവാനെക്കണ്ട സംഭവം നടന്നത് 73 വർഷം മുമ്പ് 1942ൽ ആണ്. ഇദ്ദേഹം നൽകിയ വിവരണം പ്രാദേശികചരിത്രരചനയിൽ താല്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്ന ഓടാശേരിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ തനതു ശൈലിയിൽ കൃത്യമായ തീയതികളും വിവരങ്ങളുമായി പകർത്തുകയായിരുന്നു. ദീർഘകാലം പുതിയവിള യുപി സ്കൂളിന്റെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ആയിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിൻ്റെയും അച്ഛനായ ഓടാശേരിൽ ദാമോദരൻ പിള്ളയുടെയും കുടുംബസുഹൃത്ത് ആയിരുന്നു കഥാപുരുഷൻ. ഈ കുറിപ്പിന് ‘ഒരു സ്നേഹിതന്റെ കഥ - എന്റെയും’ എന്ന തലക്കെട്ട് രചയിതാവുതന്നെ നൽകിയതാണ്.

ആർ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളയും കുടുംബവും ഇ‌എം‌എസിനോടൊപ്പം

ഓടാശേരിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള ശാസ്ത്രകുതുകിയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സമഗ്രവികസനത്തിൽ ശ്രദ്ധാലുവും ഒക്കെ ആയ നല്ല അദ്ധ്യാപകനും ചരിത്രകാര്യങ്ങളിൽ അതീവതത്പരനും ആയിരുന്നു. കായംകുളം രാജവംശവുമായും ഗ്രാമത്തിലെ പഴക്കംചെന്ന ആരാധനാലയങ്ങളുമായും ഒക്കെ ബന്ധപ്പെട്ടു ലഭ്യമായിരുന്ന രേഖകൾ പരിശോധിച്ചും ഐതിഹ്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വിശകലനം ചെയ്തും യുക്തിസഹമായ നിഗമനങ്ങളിലെത്തി ചരിത്രക്കുറിപ്പുകൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

കായംകുളം രാജവംശത്തിന്റെ കഥ ആസ്പദമാക്കി ‘ചരിത്രത്തിന്റെ ശവകുടീരം’ എന്ന പേരിൽ ഒരു ചരിത്രാഖ്യായിക രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അശ്വഥാമാവിന്റെ കണ്ണിലൂടെ മഹാഭാരതകഥ പുനരാവിഷ്ക്കരിക്കുന്ന ‘ഇതിഹാസഭൂമിയിലൂടെ’ എന്ന മറ്റൊരു നോവലും ഇദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രവും ജീവചരിത്രവും ഒക്കെയായി കേരളചരിത്രം അന്നും ഇന്നും - തലക്കുളത്തു വേലുത്തമ്പി, പടത്തലവനായിരുന്ന വീരകർമ്മം നാരായണന്റെ കഥ, കഥകളിവിദ്വാനായിരുന്ന കീരിക്കാട്ടു നാരായണപിള്ളയുടെ ജീവിതവും കലയും, പള്ളാത്തുരുത്തിയുടെ വിരിമാറിൽ, ശബരിമലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉദയനനെപ്പറ്റി രചിച്ച A Strange Messenger, കണ്ണകി, Dakshina Kailasam തുടങ്ങിയ രചനകളും Last Hours of Karna, Weeping Soul, Noble Sacrifice, തുടങ്ങി ചില ഇംഗ്ലിഷ് കവിതകളും ഊർമ്മിള, ദുഃശള, ശരശയനത്തിലെ ഭീക്ഷ്മർ, ദുര്യോധനൻ, അണയാത്ത കൈത്തിരി എന്നീ കവിതകളും അടക്കം വേറെയും ധാരാളം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

ഇവ മിക്കതും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അർഹമായ അംഗീകാരം കിട്ടാതെപോയ ഒരാളാണ് ഓടാശ്ശേരിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ളയും. ഇന്നായിരുന്നെങ്കിൽ സാമൂഹികമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയെങ്കിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കാമായിരുന്നു. എങ്കിൽ നൂറുകണക്കിനുപേർ വായിക്കുകയും അവർതന്നെ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്തേനെ. പ്രസാധനം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതും ചെലവേറിയതും ആയിരുന്ന മുൻകാലങ്ങളിൽ ഇങ്ങനെ എത്രപേരുടെ എത്രയെത്ര രചനകൾ അച്ചടിക്കപ്പെടാതെ കാലപ്രവാഹത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകും! ഇനിയെങ്കിലും ഇത്തരം രചനകൾ കണ്ടെത്താനും സംരക്ഷിക്കാനും അർഹമായവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും നാം സന്നദ്ധരാകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ആർ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള

എഴുത്തുകാലത്തെ മൂല്യബോധം

എപ്പോഴും എല്ലാവരിലും വിസ്മയം വിടർത്തുന്ന ഒന്നാണു ചരിത്രം. ഓരോ കാലത്തും ചരിത്രം വായിക്കുന്നത് അതതു കാലത്തെ സാമൂഹികകാഴ്ചപ്പാടുകളിലൂടെയാണ്. അതേസമയം, ചരിത്രത്തിന് ആസ്പദമായ സംഭവം നടന്ന കാലത്തെയും എഴുതപ്പെട്ടകാലത്തെയും സാമൂഹികമൂല്യങ്ങളുടെകൂടി തലങ്ങൾ പകർന്നുനല്കിയാണതു വായിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ചരിത്രവായന ഓരോ കാലത്തും ഓരോ അനുഭവമാണ്. രാജഭരണകാലത്തെ മൂല്യബോധം മനസിൽ ഉള്ള ഒരാൾ, ദിവാൻ ചീഫ് സെക്രട്ടറിയെ ഫൂൾ എന്നു വിളിക്കുന്നതിനെ ആരാധനയോടെ കാണുമെങ്കിൽ ജനാധിപത്യകാലത്ത് അതു വായിക്കുന്നവർ മനുഷ്യാവകാശലംഘനമായും ജനാധിപത്യവിരുദ്ധതയായും കാണും. ആ സ്വാതന്ത്ര്യം ചരിത്രവായനയുടെ അടിസ്ഥാനമാണ്.

അതേസമയം, പുതിയ കാലത്തിനു സ്വീകാര്യമല്ലാത്ത ഒരു മൂല്യബോധമാണ് ആ ചരിത്രരചനയിൽ ഉള്ളതെന്നു കരുതി ആ ചരിത്രവും രചനയും അസംഗതം ആകുന്നില്ല. മറിച്ച് അവയുടെ അനിവാര്യമായ വായനയിലൂടെയാണ് ചരിത്രത്തിലെ ആവർത്തിച്ചുകൂടാത്ത ഏടുകൾ നാം തിരിച്ചറിയുന്നത്. അവ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളാണ്. തിരുവനന്തപുരത്തെ വിക്റ്റോറിയ ജൂബിലി ടൗൺ ഹാളും കാപ്പാട്ടെ വാസ്ക്കോഡ ഗാമയുടെ സ്മാരകവും ഇല്ലാതാക്കുകയോ പേരു മാറ്റുകയോ ചെയ്തു ‘ചരിത്രത്തെ തിരുത്താ’നല്ല, അവ നിലനിർത്തി അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് ആ അധിനിവേശത്തിന്റെ ഓർമ്മ പകർന്നുനല്കി വീണ്ടുമൊരു അധിനിവേശത്തിലേക്കു രാജ്യം പോകാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രത വളർത്താനാണു നാം ശ്രമിക്കേണ്ടത്. പേരു മാറ്റിയസ്ഥിതിക്ക്, ബ്രിട്ടിഷ് റാണിയുടെ ജൂബിലിക്കുപോലും സ്മാരകം പണിയേണ്ട, അതു കൊണ്ടാടേണ്ട, അവസ്ഥ കോളനിരാജ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന കാര്യവും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിൻ്റെ ഒരു ആവിഷ്ക്കാരം എന്ന നിലയിൽ അതിൻ്റെ പേരു നാം മാറ്റി എന്നതും അവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിവയ്ക്കുകയെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

ആർ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള

അതുപോലെതന്നെ, സാധാരണക്കാരുടെ വേദനകളോട് അലംഭാവം പുലർത്തുന്ന, ജനങ്ങളുടേതല്ലായിരുന്ന, ഭരണയന്ത്രം ഇന്നും അതേ ബോധത്തോടെ തുടരുന്നു എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തലും ആ കുറിപ്പിലുണ്ട്. ജനാധിപത്യരീതിയിൽ ഭരണയന്ത്രം ഉടച്ചുവാർത്തില്ല എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ. സിവിൽ സർവ്വീസ് ശരിയായി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാത്തതിന്റെ ഫലമായി ആ സംവിധാനത്തിന് അച്ചടക്കവും കർത്തവ്യബോധവും കൈമോശം വന്നതിനെപ്പറ്റി ഓർക്കുന്നതും ചരിത്രപരമായ ശരിതന്നെ. ഭരണസംവിധാനം കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ സമഗ്രാധിപത്യത്തിലേക്കു തിരിച്ചുപോകുകയാണ് അഭികാമ്യം എന്ന പാഠമൊന്നും ഇതിൽനിന്നു വായിച്ചെടുക്കാനുള്ള മൗഢ്യം പുതിയകാലത്തെ പൗരസമൂഹത്തിന് ഉണ്ടാവില്ല അതിനാൽത്തന്നെ, ഭരണം ഫലപ്രദമാക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം ആ സംവിധാനങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യവത്ക്കരണവും സുതാര്യവത്ക്കരണവും പങ്കാളിത്തവത്ക്കരണവും ഒക്കെയാണെന്നു ചിന്തിക്കാനാകും ഈ ഓർമ്മക്കുറിപ്പു സഹായിക്കുക.

ഇതിനൊക്കെപ്പുറമെ, ദിവാന്റെ ‘കേമത്തം ഘോഷിക്കൽ’ ആയി ആർക്കെങ്കിലും തോന്നിയാലും കുറ്റം പറയാനാവില്ല. കാരണം, അത്തരം കേമത്തങ്ങൾ ഘോഷിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹികബോധമായിരുന്നു ഒരു തലമുറ മുമ്പുവരെ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ കുറിപ്പിലെ കഥാപാത്രവും കുറിപ്പെഴുതിയ ആളും ആ തലമുറയുടെ പ്രതിനിധികളാണ്. ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ അതേ അംശങ്ങൾ തന്നെയാണ് ഇന്നും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മേഖലയിൽ നാം നല്ലപങ്കും പിന്തുടരുന്നതെന്നു തിരിച്ചറിയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വിമർശകരുടെ ആ വിഷമം മാറിക്കിട്ടും. നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് പൗരസമൂഹത്തിന്റെ ശമ്പളം പറ്റുന്ന, നമ്മുടെ സേവകരായ, ഉദ്യോഗസ്ഥരോടും മന്ത്രിമാരോടും മറ്റും പൗരർ പുലർത്തുന്ന ദാസ്യവും മറുവശത്ത് ഉദ്യോഗസ്ഥരിലും ഭരണകർത്താക്കളിലും ഒരുവിഭാഗം പുലർത്തുന്ന ധാർഷ്ട്യവും പരിഷ്ക്കൃതസമൂഹങ്ങളിൽ കാണാത്തതാണ്. ഫ്യൂഡൽ അവസ്ഥയിൽനിന്നു നാം ഏറെയൊന്നും മാറിയിട്ടില്ലെന്നുകൂടി ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നൂ ഈ സംഭവക്കുറിപ്പ്.

വിസ്മൃതമാകുന്ന നാട്ടുചരിത്രങ്ങൾ

പുതിയവിള യുപി സ്കൂൾ

ഓരോ നാടിനും ഇങ്ങനെ എത്രയെത്ര കഥകളും വ്യക്തിജീവിതങ്ങളും ഒക്കെ ഉണ്ടാകും രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടവയായി! തുടക്കത്തിലെ കുറിപ്പും ഈ അനുസ്മരണവും പ്രാദേശികചരിത്രനിർമ്മിതിയുടെ പ്രാധാന്യം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അക്കാലത്തെ സമൂഹമനസ് ഉണ്ട് ആ കുറിപ്പിൽ. രാജാധികാരത്തിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അറിയുന്നതിലെ കൗതുകവും അധികാരത്തിന്റെ താഴേത്തലത്തിലെ അരക്ഷിതാവസ്ഥയും നിസ്സഹായതയും മേലേത്തലത്തിലെ കാർക്കശ്യവും ഗർവ്വും ഇടത്തലത്തിലെ സാധാരണമായ അശ്രദ്ധയോ അനാസ്ഥയോ അവഗണനയോ ഒക്കെയും ജനാധിപത്യത്തിനു മുമ്പ് എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്നതിന്റെ ഏകദേശചിത്രവും അതു നല്കുന്നു. ഇതൊക്കെ ജനാധിപത്യഭരണത്തിലും എങ്ങനെയെല്ലാം ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞും നിലനില്ക്കുന്നു എന്നു ചിന്തിക്കാനും ഇത് പ്രേരണയാകുന്നു.

മണ്മറഞ്ഞ ഓരോ ആൾക്കും പറയാൻ ഇതുപോലെ ഒരായിരം ചരിത്രം ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കും. അയാൾ അറിഞ്ഞ, അനുഭവിച്ച കാലങ്ങളുടെ സ്വന്തം ആഖ്യാനങ്ങൾ. അതെ, നമുക്ക് ഇതിനകം കൈമോശം വന്നത് കോടാനുകോടി ചരിത്രങ്ങളാണ്. കാലത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, അയാളുടെതന്നെ ചരിത്രവുമുണ്ട്; അയാളുടേതു മാത്രമായ ചരിത്രം. അതിനപ്പുറം അയാളുടെ കുടുംബത്തിന്റെ, അയൽക്കൂട്ടത്തിന്റെ, ഗ്രാമത്തിന്റെ, ജനപഥത്തിന്റെ, നാട്ടുവഴിയുടെ, അതിനരികിലെ ആൽമരത്തിന്റെ, കാവിന്റെ, കുളത്തിന്റെ, ആരാധനാലയത്തിന്റെ, വിദ്യാലയത്തിന്റെ, കൂട്ടുകാരുടെ, തൊഴിലിടത്തിന്റെ... കോടാനുകോടി ചരിത്രങ്ങൾ!

ഓരോ നാടിനും ഇങ്ങനെ സമൃദ്ധമായ ചരിത്രം ഉണ്ടാകും. ചൈനയും ഈജിപ്റ്റും പേർഷ്യയും റോമും ഒക്കെ കച്ചവടം നടത്തിയ പ്രാചീനകാലത്ത് നിങ്ങളുടെ ഗ്രാമം എങ്ങനെ ആയിരുന്നു? സംഘകാലത്ത് അവിടം എങ്ങനെ മാറി? അങ്ങനെ ഓരോ നാടിനും ഓരോ കാലത്തും ഉണ്ടായിരുന്ന ജീവിതം അറിയാൻ കഴിഞ്ഞാൽ എത്ര നന്നായിരുന്നു! പക്ഷെ, അവയൊന്നും ആരും രേഖപ്പെടുത്തിവച്ചില്ല. ചരിത്രം അറിയണം എന്ന പുതിയ ബോധം ഉണ്ടായപ്പോൾ മനുഷ്യർ അവ അന്വേഷിച്ചു പിന്നോട്ടുപോയി. കാടു തെളിച്ചും മണ്ണു നീക്കിയും അവർ ഇന്നലെകളുടെ വിസ്മയങ്ങൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ പട്ടണത്തേതുപോലെ അങ്ങുമിങ്ങും നടക്കുന്ന ചരിത്രപര്യവേഷണങ്ങൾ അങ്ങിങ്ങുള്ള അത്തരം ഒറ്റയൊറ്റ കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും അവയിലൂടെ കണ്ടെടുക്കാവുന്ന പൊതുവായതുമായ പഴങ്കഥകൾ നമുക്കു പറഞ്ഞുതരും. പക്ഷേ, ബാക്കി നാടുകളുടെയെല്ലാം സൂക്ഷ്മചരിത്രം അജ്ഞാതമായി തുടരും. ചരിത്രബോധമൊക്കെ വികസിച്ച ഇക്കാലത്തും നമ്മുടെ നാട്ടകങ്ങളുടെ ഇന്നലെകൾ കണ്ടെത്താൻ നമുക്ക് ആകുന്നില്ല. തലമുറകൾ കൈമാറിക്കിട്ടിയ അറിവുകളും ഓർമ്മകളുംപോലും അതിവേഗം നാം നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയാണ്. ആ വാമൊഴിചരിത്രങ്ങളും ലഭ്യമായ രേഖകളിലും മറ്റു തെളിവുകളിലുംനിന്നു വസ്തുനിഷ്ഠതയോടെ നിർമ്മിച്ചെടുക്കാവുന്ന ചരിത്രങ്ങളും സമീപഭൂതകാലത്തിൻ്റെയെങ്കിലും നല്ലൊരു ചിത്രം നമുക്കു തരും. പക്ഷേ, അവയും സമാഹരിക്കാനും എഴുതിസൂക്ഷിക്കാനും ഇന്നും നാം വിമുഖരാണ്. അതുണ്ടാക്കുന്ന നഷ്ടം ചെറുതല്ല.

ചരിത്രം എഴുതിവയ്ക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും മടിയർ ഒരുപക്ഷെ, മലയാളികളാകും. പല രാജ്യങ്ങളിലും കുടുംബചരിത്രങ്ങൾ എഴുതിവയ്ക്കുകയും കുടുംബവൃക്ഷങ്ങളുടെ ചിത്രം തയ്യാറാക്കി സൂക്ഷിക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്യാറുണ്ട്. പ്രാദേശികചരിത്രനിർമ്മിതി ഇന്ന് ലോകം പ്രാധന്യം നൽകുന്ന ഒരു മേഖലയാണ്. ആ മേഖലയിൽ ഇനിയും നാം വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടില്ല. ആ കുറവു നാം നികത്തേണ്ടിയിരിക്കുന്ന്. ഓരോ ആൾക്കും ഈ വഴിക്കു സംഭാവൻ ചെയ്യാനാകും. (പ്രാദേശികചരിത്രനിർമ്മിതിയെപ്പറ്റി ഏതാനും ലക്കം മുമ്പ് ഓച്ചിറവിശേഷത്തിൽ ഒരു ലേഖനം ഈ ലേഖകൻതന്നെ എഴുതിയിരുന്നതിനാൽ ആവർത്തിക്കുന്നില്ല.
ലിങ്ക്: https://docs.google.com/file/d/0B45a7ROwYJo4aU1xbVhUdGxwSXM/view?resourcekey=0-F7lQamY9jHD7IrakOZSnwA

[ഇതിലെ കഥാപുരുഷൻ ലേഖകന്റെ അച്ഛനും ചരിത്രക്കുറിപ്പ് എഴുതിയ ശ്രീ. ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള ലേഖകന്റെ അദ്ധ്യാപകനും ആണ്.]

മണിപ്പൂർ: കേരളത്തിനുള്ള പാഠപുസ്തകം

2023-08-02T00:41:00.003-07:00

മണിപ്പൂർ: കേരളത്തിനുള്ള പാഠപുസ്തകം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[സാഹിത്യസംഘം മാസികയുടെ 2023 ഓഗസ്റ്റ് ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

മണിപ്പൂരിൽ പടർന്ന കലാപം അവസാനിക്കുന്നില്ല. തത്ക്കാലം കെട്ടടങ്ങിയാലും അതു വെട്ടിമുറിച്ച സമൂഹമനസ്സ് തലമുറകളോളം മുറികൂടാതെ നീറിനില്ക്കും. അതാണ് അതിൻ്റെ പ്രായോജകർ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും. എന്തിന് എന്ന അന്വേഷണമാണ് ഈ ലേഖനം.

കലാപത്തിൻ്റെ ഭീകരത നാം മാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും അറിയുന്നതിനാൽ ആവർത്തിക്കുന്നില്ല. ക്രിസ്ത്യൻ ആരാധനാലയങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യാപകമായി തകർത്തും തീവച്ചും നശിപ്പിച്ചതിനാലും അവരെ ഏകപക്ഷീയമായി ആക്രമിക്കുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാലും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് എതിരായ അക്രമമായും ക്രിസ്ത്യൻ വംശഹത്യയായും നാം അതിനെ മനസിലാക്കി. വർഗ്ഗീയകലാപം എന്നാണ് മണിപ്പൂരിലെ സംഭവങ്ങൾ ബ്രാൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടതും. വർഗ്ഗീയകലാപങ്ങളിലൂടെ അധികാരം പിടിക്കാമെന്നും ഉറപ്പിക്കാമെന്നും അറിയാവുന്ന പ്രയോക്താക്കൾക്ക് അതും ആവശ്യമാണ്.

പ്രധാനമന്ത്രി ഇടപെട്ടില്ല, മിണ്ടിയില്ല, ആഭ്യന്തരമന്ത്രി ഇടപെട്ടപ്പോൾ കലാപം ശക്തിപ്പെട്ടു, മണിപ്പൂരിലെ ബിജെപിമുഖ്യമന്ത്രി ക്രിസ്ത്യൻപൗരരെ സംരക്ഷിക്കാനോ കലാപം നിയന്ത്രിക്കാനോ ശ്രമിച്ചില്ല എന്നൊക്കെ പലരും കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് പ്രയോക്താക്കളുടെ ബഹുവിധലക്ഷ്യങ്ങൾ അറിയാഞ്ഞിട്ടാണ്. ഒരു വംശഹത്യ തുടങ്ങിക്കിട്ടിയാൽ ആ അവസരം അതിനു പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടണം എന്നതാകുമല്ലോ പ്രയോക്താക്കളുടെ താത്പര്യം. അതിനു കലാപങ്ങൾ കെട്ടടങ്ങുകയല്ലല്ലോ, തുടരുകയും പടരുകയും അല്ലേ വേണ്ടത്. ആഭ്യന്തരശത്രുക്കളായി അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ള മുസ്ലിങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ എന്നിവരിലെ രണ്ടാംസ്ഥാനക്കാരാണല്ലോ ഇരകൾ.

മണിപ്പൂരിലെ മനുഷ്യർ
ഇൻഡ്യയിൽ നിലനില്ക്കുന്ന എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും അട്ടിമറിക്കുക എന്ന അജൻഡയുടെ ഭാഗമായി കാനേഷുമാരിയും ഇല്ലാതാക്കിയതിനാൽ 2021-ലെ ജനസംഖ്യ അറിയാൻ നിർവ്വാഹമില്ല. അതുകൊണ്ട് 2011-ലെ കണക്കെടുക്കാം. അതുപ്രകാരം മണിപ്പൂരിൽ 29 ലക്ഷം മനുഷ്യരുണ്ട്. ഇവർ മെയ്തേയ്, നാഗാ, കുക്കി, സോംബി എന്നീ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളായി കഴിയുന്നു. ഈ പ്രധാനവിഭാഗങ്ങളിലായി 29 ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. സോംബികളെയും ചേർത്തു കുക്കികൾ എന്നു വ്യവഹരിക്കുമെങ്കിലും അവരുടേത് കുക്കികളിൽനിന്നു വേറിട്ട സ്വത്വം ആണ്.

മണിപ്പൂർ സംസ്ഥാനം ഒരു ചെറിയ താഴ്വാരവും ബാക്കി മുഴുവൻ വനങ്ങളോടുകൂടിയ മലകളുമാണ്. മണിപ്പൂരിൻ്റെ വിസ്തൃതിയിൽ 10 ശതമാനം മാത്രമുള്ള താഴ്വാരസമതലത്തിലെ ജനത മെയ്തേയ്കൾ ആണ്. മറ്റുള്ളവരെല്ലാം മലകളിലാണ്. സംസ്ഥാനത്തെ ജനങ്ങളിൽ 54 ശതമാനവും മെയ്തേയികൾ ആണ്. കുക്കികളും നാഗരുംകൂടി 40 ശതമാനം. ബാക്കി മറ്റുള്ളവരും.

മലകൾ നിറഞ്ഞ 90 ശതമാനം ഭൂമിയിലെ വനവിസ്തൃതി സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ 78 ശതമാനം വരും. ഇതിൽ 9 ശതമാനം റിസർവ് വനം. അവിടെ മനുഷ്യവാസം അനുവദനീയമല്ല. ബാക്കി വനത്തിൻ്റെ അവകാശം അവിടെ വസിക്കുന്ന ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾക്കാണ്. താഴ്വര ഫലപുഷ്ടിയുള്ളതും നല്ലപങ്കും നഗരവത്കൃതവും ആണ്.

മണിപ്പൂരിൽ ഹിന്ദുക്കൾ 41.39 ശതമാനം ആണ്. ഇവർ മെയ്തേയികൾ ആണ്. മെയ്തേയികളിൽ ബാക്കി 13 ശതമാനത്തിൽ 8.4 മെയ്തേയ് പഗലുകൾ എന്നു വിളിക്കുന്ന മുസ്ലിങ്ങൾ ആണ്. മെയ്തേയികളുടെ ഗോത്രമതമായ സനമഹിസം പിന്തുടരുന്നവരാണ് ബാക്കിയിൽ നല്ലപങ്കും. മെയ്തേയ് മറൂപ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഇവർ ആകെ 8.19 ശതമാനം വരും. സംസ്ഥാനജനതയിൽ മതം പറയാത്ത 0.38 ശതമാനംപേർ ഉണ്ട്. പിന്നെ, കേവലം 0.35 ശതമാനം ബുദ്ധ, ജൈന, സിഖ് മതങ്ങളും.

പാംഹേയ്ബ എന്ന മണിപ്പൂർ രാജാവ് 1710-ൽ ഹിന്ദുമതം (വൈഷണവമതം) സ്വീകരിക്കുകയും രാജ്യം ഹിന്ദുരാജ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തതോടെയാണ് സഹനമികൾ ഹിന്ദുക്കൾ ആകുന്നത്. എന്നാൽ, പിൽക്കാലത്ത് സഹനമിസം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. സഹനമികൾ ‘ഘർ വാപ്പസി’ തുടങ്ങിയതോടെ ഹിന്ദുക്കളുടെ എണ്ണം അതിനനുസരിച്ചു കുറയുന്നു എന്നത് ഹിന്ദുസംഘടനകളുടെ വേവലാതിയാണ്.

ബാക്കിയിൽ 41.29 ശതമാനവും ക്രിസ്ത്യാനികൾ ആണ്. ഇവർ പരമ്പരാഗതമായി മലകളിൽ താമസിക്കുന്നു. ഇവരാണ് നേരത്തേ പറഞ്ഞ നാഗാ, കുക്കി, സോംബി ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ. കൂടുതൽ ഹിന്ദുക്കൾ സഹനമിസം സ്വീകരിച്ചാൽ ക്രിസ്ത്യാനികൾ മണിപ്പൂരിൽ ഭൂരിപക്ഷം ആകുമോ എന്നതും ഹിന്ദുസംഘടനകളുടെ വേവലാതി ആണ്.

പത്തിലൊന്നു സ്ഥലത്തു ജീവിക്കുന്ന മെയ്തേയ്കളാണ് എന്നും മണിപ്പൂരിലെ ഭരണം തീരുമാനിക്കുന്നത്. നിയമസഭയിലെ 60 സീറ്റിൽ 40-ഉം മെയ്തേയ്കൾക്കാണ്; 20 സീറ്റാണു പട്ടികഗോത്രങ്ങൾക്ക് ഉള്ളത്; നാഗർക്കും കുക്കികൾക്കും 10 വീതം. ഭരണവും ഏറെക്കുറെ താഴ്വരയ്ക്കുവേണ്ടിത്തന്നെ. വികസനഫണ്ടിൽ 80 ശതമാനവും വിനിയോഗിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്. പല വിഷയങ്ങളിലെയും തീരുമാനങ്ങളും മെയ്തേയികൾക്ക് അനുകൂലം. ഇതെല്ലാം എക്കാലവും മലയിലെ ഗോത്രജനതയുടെ അസംതൃപ്തി ആണ്.

2017-ൽ 60-ൽ 28 സീറ്റു കിട്ടിയ കോൺഗ്രസിനെ മൂലയ്ക്കിരുത്തി 21 സീറ്റു മാത്രമുള്ള ബിജെപി അവരുടെ തനതു ശൈലിയിൽ അധികാരം പിടിക്കുക ആയിരുന്നു. കോൺഗ്രസിൽനിന്നു ചാടിയെത്തിയ ബൈരൻ സിങ് മുഖ്യമന്ത്രി ആയി. കോൺഗ്രസിൻ്റെ ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്ന മലകളിൽ പിന്നത്തെ അഞ്ചുകൊല്ലംകൊണ്ട് കോൺഗ്രസ് ഇല്ലാതായി. കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരിൽ 42 ശതമാനംപേരും ബിജെപിയിൽ ചേർന്നു.

അങ്ങനെ കോൺഗ്രസിൻ്റെ തനിക്കൊണംകൊണ്ട് 2023-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ താഴ്വരയിലെ 40-ൽ 26-ഉം മലകളിലെ 20-ൽ 10-ഉം സീറ്റ് ബിജെപിയ്ക്കായി; 60-ൽ 36 സീറ്റ്. മലയിലെ 20-ൽ കുക്കികളുടെ 10 സീറ്റിൽ ഏഴും ബിജെപി നേടി; രണ്ടെണ്ണം കുക്കി പീപ്പിൾസ് അലയൻസും ഒന്നിൽ സ്വതന്ത്രനും. നാഗർക്കുള്ള 10 സീറ്റിൽ ബിജെപി രണ്ടും നാഗ പീപ്പ്ൾസ് ഫ്രണ്ട് അഞ്ചും നാഷണൽ പീപ്പിൾ പാർട്ടി മൂന്നും പങ്കിട്ടു. ഈ രണ്ടു പാർട്ടിയും ബിജെപിയുടെ സഖ്യകക്ഷികളുമാണ്. മലകളും ബിജെപിയെ പിന്തുണച്ചെങ്കിലും മുഖ്യമന്ത്രിയും ഭൂരിഭാഗം മന്ത്രിമാരും താഴ്വരയിൽനിന്ന്. ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പായാൽ ചെയ്യുന്നതൊക്കെ അവർ അവിടെയും ചെയ്തു.

കലാപത്തുടക്കം
നമ്മൾ പ്രധാനമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൊക്കെ വായിച്ചത് മെയ്തേയ് വിഭാഗത്തിന് പട്ടികവർഗ്ഗപദവി നല്കാൻ സംസ്ഥാനസർക്കാർ യൂണിയൻ സർക്കാരിനോട് മേയ് 29-നകം ശുപാർശ ചെയ്യണം എന്ന് അവിടത്തെ ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചതിനെ തുടർന്നു നടന്ന പ്രതിഷേധം അക്രമത്തിലേക്കു വഴുതിവീണു എന്നാണ്. മാർച്ച് 27-നാണ് ആ വിധി.

ഗോത്രമതം ഉപേക്ഷിച്ച് ഹിന്ദുമതം സ്വീകരിച്ച മെയ്തേയ്കൾക്ക് മണിപ്പൂർ രാജ്യം സ്വതന്ത്രയിൻഡ്യയിൽ ലയിച്ചു സംസ്ഥാനം ആയതുമുതലേ പട്ടികവർഗ്ഗപദവി ഇല്ല. ഫലപുഷ്ടിയും വികസനവും ഉള്ള താഴ്വരയിൽ മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതം നയിച്ചുവരുന്ന ഇവർ 2012-ൽ ആണ് പട്ടികവർഗ്ഗപദവി ആവശ്യപ്പെടുന്നത്.
നമ്മുടെ വനനിയമങ്ങൾ പ്രകാരം വനമേഖലയുടെയും അവിടത്തെ വിഭവങ്ങളുടെയും അധികാരം അവിടെയുള്ള ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് ആണല്ലോ. ജില്ല, വില്ലേജ് തലങ്ങളിൽ രൂപംകൊടുത്തിട്ടുള്ള ഗോത്രഭരണസംവിധാനങ്ങൾ ആണ് ഇവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ 90 ശതമാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മലകളിൽ റിസർവ്വ് വനവും സംരക്ഷിതവനവും ആയ 9 ശതമാനം ഒഴികെയുള്ള മുഴുവൻ പ്രദേശത്തിൻ്റെയും അധികാരം കുക്കി (സോംബി ഉൾപ്പെടെ), നാഗാ ഗോത്രങ്ങൾക്കാണ്. ഇവിടങ്ങളിൽ ഭൂമി വാങ്ങാൻ മെയ്തേയികൾക്ക് അനുമതിയില്ല. ജനങ്ങളിൽ പകുതിയിലേറെ വരുന്ന ഇവർക്ക് ബാക്കിയുള്ള 10 ശതമാനം ഭൂമിയിലേ ജീവിക്കാനാവൂ. എന്നാൽ, ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്ക് തഴ്വരയിൽ ഭൂമി വാങ്ങാൻ തടസവുമില്ല. പട്ടികവർഗ്ഗപദവി കിട്ടിയാൽ മേയ്തേയികൾക്ക് മലകളിൽക്കൂടി ഭൂമി വാങ്ങി പാർപ്പും കൃഷിയും ഒക്കെ ആകാം. അതാണ് അവർ ഈ അവകാശവാദത്തിനു പറയുന്ന ന്യായം.

എന്നാൽ, പകുതിയിലേറെ വരുന്ന അവർക്കുകൂടി പട്ടികവർഗ്ഗപ്പട്ടം ആകുന്നതോടെ വിവിധരംഗങ്ങളിലെ സംവരണത്തിനും മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കും അവർകൂടി അർഹരാകും. അതിന് ആനുപാതികമായ കുറവ് നിലവിലെ പട്ടികഗോത്രങ്ങൾക്കു വരികയും ചെയ്യുമല്ലോ. ഇതാണ് പട്ടികഗോത്രക്കാർക്കുള്ള മുഖ്യ ആശങ്ക. ഇപ്പോൾത്തന്നെ ഭരണത്തിൽ നിർണ്ണായകസ്വാധീനം ഉള്ള മെയ്തേയ്കൾ മലകളിലേക്കുകൂടി കടന്നുചെല്ലുകയും കൃഷിയും മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിലും അവർക്ക് ആശങ്കയുണ്ട്. നിലവിൽ കൈവശം ഇരിക്കുന്ന മേഖലയുടെ അധികാരം കൈമോശം വരും എന്ന ഉത്ക്കണ്ഠയും പട്ടികഗോത്രങ്ങൾക്കുണ്ട്.

ഇതൊക്കെക്കാരണം, മെയ്തേയ്കൾക്ക് പട്ടികവർഗ്ഗപദവി നല്കണമെന്ന് യൂണിയൻ സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെടണം എന്ന കോടതിവിധി മറ്റു വിഭാഗങ്ങളിൽ അസ്വസ്ഥത പടർത്തി. മെയ്തേയികൾ ഹിന്ദുക്കൾ ആണെന്നതും അവർക്കാണ് ഭരണത്തിൽ മേൽക്കൈ എന്നതും ഹിന്ദുത്വസർക്കാരാണു ഭരണത്തിൽ എന്നതും ആശങ്ക ആളിക്കത്തിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ ബിജെപിസർക്കാർ ഉടൻ യൂണിയൻസർക്കാരിനോട് അവശ്യപ്പെടും എന്നും അവിടത്തെ യൂണിയൻ ഭരണം അത് ഉറപ്പായും അംഗീകരിക്കും എന്നും ന്യായമായും കരുതണമല്ലോ.

ഈ സ്ഥിതിവിശേഷം, ഹൈക്കോടതി നിർദ്ദേശിച്ച മേയ് 29 അടുത്തപ്പോഴേക്ക്, ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ സംഘടിക്കുന്നതിലേക്കും പ്രതിഷേധത്തിലേക്കും നയിച്ചു. മേയ് മൂന്നിന് ഓൾ ട്രൈബൽ സ്റ്റൂഡൻ്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് മണിപ്പൂർ (ATSUM) മലനിരകൾ ഉൾപ്പെട്ട ജില്ലകളിൽ ‘ഗോത്രവർഗ്ഗ ഐക്യദാർഢ്യ മാർച്ച്’ നടത്തി. ഈ മാർച്ചിൻ്റെ ദിവസം ആണ് അക്രമങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ, മാർച്ചിൻ്റെ വാർത്ത അന്നു വൈകിട്ട് വാർത്തായേജൻസിയായ പിറ്റിഐ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിൽ അക്രമത്തിൻ്റെ ഒരു സൂചനയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

എന്നാൽ, ട്രൈബൽ സ്റ്റൂഡൻ്റ്സ് യൂണിയൻ ആയുധമേന്തി നടത്തിയ മാർച്ച് ആക്രമണം അഴിച്ചുവിടുകയും അതു താഴ്വരയിലേക്കു പടരുകയും ആയിരുന്നുവെന്നാണ് മെയ്തേയ് സംഘടനകൾ ആരോപിച്ചത്. ക്രിസ്ത്യാനികളായ കുക്കികൾ ഹിന്ദുക്കളായ മെയ്തേയ്കൾക്കെതിരെ ആക്രമണം അഴിച്ചുവിട്ടു എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം.

എന്നാൽ, വാർത്തകളിൽ നാം കണ്ടത്, ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെ നടന്ന ഭീകരമായ ആക്രമണങ്ങളാണ്. ഇതിനകം 357 പള്ളികളും പാസ്റ്ററൽ ഹോമുകളും ക്രിസ്ത്യൻ സ്ഥാപനങ്ങളും തകർക്കുകയോ തീവയ്ക്കുകയോ ചെയ്തു എന്നാണ് ആ മേഖലയിൽ ഉള്ളവർ പറയുന്നത്. താഴ്വരയോടു ചേർന്ന് ഗോത്രമേഖലയിലുള്ള ചുരാചന്ദ്പൂർ മലകളിലാണ് അക്രമം നടന്നത്. ആക്രമണം ഭയന്നു കുക്കികൾ ഉൾക്കാടുകളിൽ അഭയംതേടി എന്നും വാർത്ത പറയുന്നു. എങ്കിൽ, ആക്രമണം നടത്തിയത് മെയ്തികൾ ആകണമല്ലോ. സത്യാനന്തരഹിന്ദുത്വമാദ്ധ്യമകാലത്ത് വസ്തുത തെരഞ്ഞു കണ്ടെത്തുക വലിയ അദ്ധ്വാനംതന്നെ!

കലാപത്തിൻ്റെ അരങ്ങൊരുക്കം
വാസ്തവത്തിൽ കഥ ഇവിടെയല്ല തുടങ്ങുന്നത്. അല്പംകൂടി പുറകോട്ടു പോയാൽ, ഒരാഴ്ച മുമ്പ് മറ്റുചിലത് അവിടെ നടക്കുന്നുണ്ട്. ബിജെപിക്കാരനായ 58-ചുരാചന്ദ്പൂർ എംഎൽഎ എൽ. എം. ഖൗട്ടേ താൻ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിൻ്റെ വാർഷികാഘോഷത്തിന് മുഖ്യമന്ത്രി ബൈരൻ സിങ്ങിനെ ക്ഷണിച്ചു. ഗോത്രവർഗ്ഗവിരുദ്ധൻ എന്ന പ്രതിച്ഛായയുള്ള ഇദ്ദേഹം തങ്ങളെ ദ്രോഹിക്കുന്ന മുഖ്യമന്ത്രിയെ ക്ഷണിച്ചത് ഗോത്രജനതയെ ചൊടിപ്പിച്ചു. പരിപാടിദിവസമായ ഏപ്രിൽ 28-ന് ഇൻഡിജനസ് ട്രൈബൽ ലീഡേഴ്സ് ഫോറം (ITLF) ജില്ലയിൽ ബന്ദ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരു ഓപ്പൺ ജിമ്മിൻ്റെ ഉദ്ഘാടനം ആണു നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ സന്ദർശനവേദിയായ ഈ ഓപ്പൺ ജിം തലേന്ന് ആൾക്കൂട്ടം തീവച്ചു. അക്രമസാദ്ധ്യത പരിഗണിച്ച് ജില്ലയിൽ നിരോധനാജ്ഞ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും തെരുവുകളിൽ പൊലീസ് മാർച്ച് നടത്തുകയും ചെയ്തു.

ബന്ദു നടന്ന ഏപ്രിൽ 28-ന് മെയ്തേയ് ലീപുൺ എന്ന സംഘടനയുടെ മേധാവി പ്രമോത് സിങ് ഇങ്ങനെ ഒരു ട്വീറ്റ് ചെയ്തു: “This is the right time... Let’s annihilate our traditional rival on the hills and live peacefully.” ഇതാണു സുവർണ്ണാവസരം... മലകളിലെ നിതാന്തശത്രുക്കളെ നമുക്ക് ഉന്മൂലനം ചെയ്തു സമാധാനമായി ജീവിക്കാം എന്ന്. ട്രൈബൽ സ്റ്റൂഡൻ്റ്സ് യൂണിയൻ്റെ മാർച്ചു നടന്ന മേയ് 3 മുതൽ കുക്കികൾക്കുനേരെ നടക്കുന്ന ആക്രമണം ആസൂത്രിതം ആണെന്നതിൻ്റെ തെളിവാണ് ഇതെന്നു കുക്കികൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇതു പറഞ്ഞു നല്കിയ പരാതിയിൽ പൊലീസ് കേസെടുക്കാതെ ആഴ്ചകൾ നീട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. ഏതായാലും ഇപ്പോൾ ഇതിന്മേൽ നിയമനടപടി നടക്കുകയാണ്.

തീവ്രവാദിസംഘമായ മെയ്തേയ് ലീപുൺ സംഘപരിവാറിൻ്റെ ഭാഗമാണോ എന്നു ചോദിച്ചാൽ സംഘപരിവാറിലെ ഏതു സംഘടനയെയുംപോലെതന്നെ ഇതും ആണെന്നു തെളിയിക്കാൻ ആവില്ല. അതാണല്ലോ സംഘപരിവാറിൻ്റെ പ്രവർത്തനരീതി. ആർഎസ്എസിനെപ്പറ്റി ജാവാഹർലാൽ നെഹ്രു പറഞ്ഞതുപോലെ, അംഗത്വവുമില്ല, രജിസ്റ്ററുകളുമില്ല, കണക്കുമില്ല, ഒരു രേഖയും ഇല്ല.

ഗുജറാത്തുവംശഹത്യയ്ക്കു കാരണം ഉണ്ടാക്കാൻ കലാപത്തിൻ്റെ പ്രയോക്താക്കൾതന്നെ ഗോദ്രയിൽ ട്രയിനിനു തീയിട്ടതുപോലെ, കുക്കികളുടെ വംശഹത്യയ്ക്കു ന്യായം ചമയ്ക്കാൻ ഇവർ മെയ്ത്തേയ് മേഖലയിൽ ആദ്യം അക്രമം അഴിച്ചുവിട്ടതാകാം എന്നു പലരും സംശയിക്കുന്നു. പ്രമോത് സിങ്ങിൻ്റെ ട്വീറ്റ് ഇതിനുള്ള ആഹ്വാനം ആയാണു കാണുന്നത്. കറുത്ത ഷർട്ടും പാൻ്റ്സും കണ്ണടയും ധരിച്ചു നടക്കുന്ന ആരംബായി തെൻഗോൾ എന്ന മറ്റൊരു മെയ്തേയ് തീവ്രവാദിസംഘവും ഉണ്ട്. ഈ സംഘങ്ങൾ ആണ് ആക്രമണങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ എന്നാണ് കുക്കികൾ പറയുന്നത്. കുക്കികൾക്കുമുണ്ട് സായുധസംഘങ്ങൾ.
മുഖ്യമന്ത്രി ബൈറൻ സിങ്ങിൻ്റെ സന്ദർശനത്തെ കുക്കികൾ എതിർത്തത് എന്തിന്? അത് അറിയണമെങ്കിൽ കഥ പിന്നെയും പിന്നോട്ടു പോകണം.

വളർത്തിയെടുത്ത സംഘർഷം
മെയ്തേയ്കളും ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അസന്തുലനവും ഭൂവുടമാപ്രശ്നവും മുമ്പുമുതലേ നിലനില്ക്കുന്നതാണ്. വികസനത്തിലെ അന്തരം മൂർച്ഛിപ്പിക്കുന്നതിൽ മുമ്പു മണിപ്പൂർ ഭരിച്ച കോൺഗ്രസ് തങ്ങളാൽ ആവുന്ന സംഭാവന നല്കിയിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും ഹിന്ദുത്വരാഷ്ട്രീയം രാജ്യത്തു ശക്തിപ്പെടുന്ന നാളുകളിൽ 2012-ൽ ആണ് ഹിന്ദുക്കളായ മെയ്തേയ്കൾ ഗോത്രപദവി ആദ്യമായി ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ആ പ്രകോപനം നിലനില്ക്കെയാണ് 2017-ൽ ബിജെപി തനതുരീതിയിൽ അധികാരം പിടിക്കുന്നത്. അതോടെ ഭരണത്തിൽ പൂർണ്ണമായും പക്ഷപാതം നിറഞ്ഞു. പിന്നെ നടന്ന പല ഭരണനടപടിയും ഗോത്രവർഗ്ഗവിരുദ്ധവും മെയ്തേയ് അനുകൂലവും ആയിരുന്നു.

മണിപ്പൂർ സർക്കാർ 2022 നവംബറിൽ ചുരാചന്ദ്പൂർ, നോനെ ജില്ലകളിലെ 38 ഗ്രാമങ്ങളുടെ അംഗീകാരം റദ്ദാക്കി. അവിടം സംരക്ഷിതവനം ആണെന്നു പറഞ്ഞ് ആയിരുന്നു ഇത്. അവിടെ താമസിക്കാൻ അനുമതി നല്കിയ ഉദ്യോഗസ്ഥന് അതിന് അധികാരം ഇല്ലായിരുന്നത്രേ! എന്നാൽ, ആയിരം വീതം ജനങ്ങളുള്ള ഈ ഗ്രാമങ്ങൾ 50-60 കൊല്ലമായി ഉള്ളവയാണെന്നാണു കുക്കികൾ പറയുന്നത്. ഏകാധിപത്യഭരണത്തോടുള്ള ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ വിയോജിപ്പിൽനിന്നു ശ്രദ്ധതിരിക്കാനാൻ മുഖ്യമന്ത്രി നുണ പറയുകയാണെന്നും തങ്ങളെ ഉന്നം വച്ചുള്ള ബിജെപിസർക്കാരിൻ്റെ നീക്കമാണിതെന്നും കുക്കികളുടെ പരമോന്നതസമിതി ആയ കുക്കി ഇൻപി മണിപ്പൂർ (KIM) ആരോപിച്ചു. ഇതിനു യൂണിയൻ സർക്കാരിൻ്റെ ഒത്താശ ഉണ്ടെന്നും അവർ കരുതുന്നു.

അവിടത്തെ വനത്തിൻ്റെ കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ റവന്യൂ, വനം വകുപ്പുകളിൽ ഇല്ലെന്നതാണു വസ്തുത. ഉപഗ്രഹചിത്രത്തിൽ 2020-ൽ ഇവിടം ജനവാസമേഖല അല്ലായിരുന്നു എന്നൊക്കെയാണ് ബൈരൻ സിങ്ങിൻ്റെ വാദം. ഇതും പറഞ്ഞ് 2023 ഫെബ്രുവരി 21-ന് ചുരാചന്ദ്പൂർ ജില്ലയിലെ കെ. സോങ്ജാങ് വില്ലേജിലെ ജനങ്ങളെ കുടിയിറക്കി. ഇതിനെതിരെ മാർച്ച് 11-ന് ആറു പട്ടികവർഗ്ഗജില്ലകളിലും കൂറ്റൻ പ്രതിഷേധമാർച്ചുകൾ നടന്നു. എന്നാൽ, ഏപ്രിൽ 11-ന് മറ്റൊരു ഗ്രാമത്തിലെ 26 വീട് സർക്കാർ ഇടിച്ചുനിരത്തി.

പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനായി നടന്നുവന്ന ത്രികക്ഷിചർച്ചയിൽനിന്നു മാർച്ച് 10-നു സംസ്ഥാനസർക്കാർ പിന്മാറി! സായുധസംഘങ്ങളായ കുക്കി നാഷണൽ ആർമിയും സോമി റെവല്യൂഷണറി ആർമിയുമായി സർക്കാർ 2008-ൽ ഉണ്ടാക്കിയ വെടിനിർത്തൽക്കരാറും [Suspension of Operation (SoO)] സർക്കാർ റദ്ദാക്കി! റാലികളിൽ പ്രതിഷേധക്കാരെ അക്രമത്തിനു പ്രേരിപ്പിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ചായിരുന്നു ഇത്. ആ സംഘടനകൾക്ക് അക്രമം നടത്താനുള്ള നിയന്ത്രണം ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് അതിലൂടെ ഫലത്തിൽ സർക്കാർ ചെയ്തത്. അങ്ങനെയെല്ലാം അക്രമത്തിനു കളമൊരുക്കിയിട്ട് മേയ് 5-ന് 355-ാം വകുപ്പു പ്രയോഗിച്ച് മണിപ്പൂരിൻ്റെ സുരക്ഷ യൂണിയൻ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

എന്നാൽ, പ്രതിഷേധം മണിപ്പൂരിനു ബാധകമായ 370, 371 C ഭരണഘടനാവകുപ്പുകളോടും ഷെഡ്യൂളിൽപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളുടെ ഗോത്രസർക്കാരുകളോടും കാട്ടുന്ന നിഷേധത്തോടുള്ള സ്വാഭാവികപ്രതികരണം ആണെന്നു കുക്കികൾ പറയുന്നു. തങ്ങളെ അനധികൃതകുടിയേറ്റക്കാരെന്നും വനം കയ്യേറ്റക്കാരെന്നും മയക്കുമരുന്നു കള്ളക്കടത്തുകാരെന്നും കറുപ്പുകൃഷിക്കാരെന്നും ഒക്കെ മുദ്രകുത്തുന്നതിലും ഗോത്രസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിൽ കടുത്ത രോഷമുണ്ട്.

കുക്കികൾ മ്യാൻമറിൽനിന്നു കുടിയേറിയവർ ആണെന്ന ആഖ്യാനമാണു ഹിന്ദുത്വവാദികളായ മെയ്തേയ് തീവ്രവാദസംഘടനകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ കുടിയേറ്റം ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്നും അതുകാരണം കുക്കികൾ അതിവേഗം പെരുകുകയാണെന്നും ഹിന്ദുക്കൾ വൈകാതെ ന്യൂനപക്ഷമാകുമെന്നും ഒക്കെയാണ് മറ്റെവിടത്തെയും പോലെ സംഘികളുടെ പ്രചാരണം. കുടിയേടക്കാർ കാട്ടിൽ ഏക്കറുകണക്കിനു കറുപ്പുകൃഷി ചെയ്യുന്നെന്നും മയക്കുമരുന്നു കള്ളക്കടത്തുനടത്തി ആയുധങ്ങൾ സംഭരിക്കുന്നെന്നുമൊക്കെ ഈ ആഖ്യാനം വികസിക്കുന്നു. മ്യാൻമറിലെ വേട്ടയാടൽമൂലം അഭയം തേടുന്ന, നിരാലംബരായ, സ്വന്തം ഗോത്രക്കാരെ അവഹേളിക്കാനും വേട്ടയാടാനുമാണ് ഇതെന്നാണ് കുക്കികൾ പറയുന്നത്. അതിലുമുണ്ട് അവർക്ക് അമർഷം. മണിപ്പൂരിനു പുറത്ത് കുക്കി ഗോത്രത്തിനു ചിൻ എന്നാണു പേർ. കുടിയേറ്റക്കാരെ കണ്ടെത്തി പിടികൂടി മടക്കിയയയ്ക്കാൻ പൗരത്വരജിസ്റ്ററും നിയമവും നടപ്പാക്കണമെന്ന മെയ്തേയ് സംഘടനകളുടെ ആവശ്യം കുക്കികളെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

വേട്ടയുടെ ലക്ഷ്യം
ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെ ഇങ്ങനെ വേട്ടയാടുന്നതിനു വർഗ്ഗീയത ഉപയോഗപ്പെടുത്തുക മാത്രമാണ്. മറ്റു കാരണങ്ങളാൽ ഗോത്രമേഖലകൾ തമ്മിൽ ഉണ്ടായ സംഘർഷത്തെ ഹിന്ദു – ക്രിസ്ത്യൻ സംഘർഷമായി ചിത്രീകരിച്ചു വർഗ്ഗീയമുഖം പകരുന്നത് അതിനാണ്. അതിനപ്പുറം പലതുമാണു ലക്ഷ്യം. അക്രമം തുടങ്ങി ഒരു ദിവസം പിന്നിടുമ്പോഴേക്കു മണിപ്പൂരിൽ 355-ാം വകുപ്പു പ്രയോഗിച്ചത് അതിൻ്റെ സൂചനയാണ്. തുടർന്ന് അവിടെ വിന്യസിച്ച വൻ സൈനികസന്നാഹങ്ങൾ അതിർത്തിസംസ്ഥാനമായ മണിപ്പൂരിൻ്റെ പ്രത്യേകപദവി റദ്ദാക്കാനുള്ള നീക്കത്തിൻ്റെ ഭാഗമാണോ എന്നു പലരും സംശയിക്കുന്നു; കാശ്മീരിൽ കളിച്ച കളി പോലെ. എങ്കിൽ എന്തിന്? അതറിയാൻ കഥ പിന്നെയും പിന്നിലേക്കു പോകണം.

ശക്തമായ ഭരണഘടനാസുരക്ഷയുള്ള ഏക പ്രദേശം ഇന്ന് വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആണ്. ഭരണഘടനയുടെ ആറാം ഷെഡ്യൂളും 371-ാം വകുപ്പിലെ വ്യവസ്ഥകളും ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങൾക്കു ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും ഉടമസ്ഥത, ഭരണം, സംസ്ക്കാരാചരണം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ്. ഈ വ്യവസ്ഥകൾകൊണ്ടാണ് രാജ്യത്തെ വനത്തിൽ നല്ലപങ്കും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുനത്. വകുപ്പു 371 ബാധകമാണെങ്കിലും ഏറ്റവും കുറവു സംരക്ഷണമേ മണിപ്പൂരിൽ ഉള്ളൂ. ഇവിടെ ബാധകമായ 371 എച്ഛ് വനനിയമം അടക്കമുള്ള നിയമങ്ങൾക്കു വിധേയമാണ്. വകുപ്പ് 371 സി പ്രകാരം ഭൂവവകാശം, ഭരണം സംസ്കാരം എന്നിവ മണിപ്പൂർ ഗോത്രങ്ങൾക്കുണ്ട്. അതുപ്രകാരം ജില്ലാ സ്വയംഭരണ കൗൺസിലൊക്കെ ഉണ്ടെങ്കിലും സംസ്ഥാനഭരണം കയ്യാളുന്ന മെയ്തേയ്കൾ ഭരാണാധികാരവും സംസ്ഥാനധനവിഭവവും ഒന്നും ഇവർക്കും കാര്യമായി വികേന്ദ്രീകരിച്ചു നല്കിയിട്ടില്ല. അരുണാചലിനും ലഡാക്കിനും ഒപ്പം മണിപ്പൂരിലെ ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങളും ആറാം ഷെഡ്യൂൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. 2020-ൽ മണിപ്പൂർ സർക്കാർ ഇത് ഇൻഡ്യൻ യൂണിയനിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല.

ദശാബ്ദങ്ങളായി ഇതെല്ലാം ഇങ്ങനെ നടന്നുപോകവെയാണ് ഇക്കൊല്ലം മാർച്ച് 29-ന് 1980-ലെ വനം സംരക്ഷണനിയമം യൂണിയൻ സർക്കാർ ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഭേദഗതിബില്ല് ബിജെപിയുടെ തനതു രീതിയിൽ പാർലമെൻ്ററി സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റിയെ മറികടന്ന് ബിജെപിക്കാർ മാത്രമുള്ള സംയുക്ത പാർലമെൻ്റ് കമ്മിറ്റിക്കു വിടുകയായിരുന്നു! മേയ് 18 വരെ 15 ദിവസം പൊതുജനത്തിന് അഭിപ്രായം പറയാൻ കനിഞ്ഞു നല്കിയ ബിൽ ഈ പാർലമെൻ്റുസമ്മേളനത്തിൽ നിയമം ആക്കും എന്നാണു കരുതുന്നത്.

ഒന്നു പറയുകയും മറ്റൊന്നു ചെയ്യുകയും ചെയ്യും എന്ന് ആർഎസ്എസിനെപ്പറ്റി നെഹ്രു പറഞ്ഞതിനെ അനുസ്മരിപ്പിച്ച്, ‘ജൈവവ്യവസ്ഥ, പരിസ്ഥിതി, സമൂഹം എന്നിവയുടെ വികസനത്തിനുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ’ എന്ന പേരിൽ വനമേഖലയെ വൻതോതിൽ വനേതരോപയോഗത്തിനു മാറ്റാനും കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് അനായാസം കയ്യടക്കാനും വഴിയൊരുക്കുന്നതാണു ബിൽ. ഇത് വനാധികാരം ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് നാഗരും കുക്കികളും ഭയക്കുന്നു. പല വലിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വികസനപദ്ധതികൾക്കായി ജനങ്ങളെ വലിയതോതിൽ കുടിയൊഴിപ്പിക്കുന്നതൊക്കെ കണ്ടും കേട്ടും കഴിയുന്ന ഇക്കൂട്ടർക്ക് അത്തരം ആശങ്കകളും ഉണ്ട്. രാജ്യാതിർത്തിക്കു 100 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിലുള്ള വനങ്ങളിൽ തന്ത്രപ്രാധാന്യവും ദേശീയപ്രാധാന്യവും ഉള്ള നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്താം എന്നൊക്കെയുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ ഈ 100 കിലോമീറ്റർ പരിധിയിൽ പൂർണ്ണമായും പെടുന്ന മണിപ്പൂരിലെ ഗോത്രജനങ്ങൾക്ക് ആശങ്ക വളർത്തുന്നതാണ്. ഇക്കോടൂറിസം, മൃഗശാലകൾ, സഫാരികൾ എന്നിവയ്ക്കായി വനങ്ങൾ സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കു പാട്ടത്തിനു നല്കാം എന്നൊക്കെയുള്ള വ്യവസ്ഥകളും ഈ വിഭാഗങ്ങളെ വഴിയാധാരം ആക്കാം.

മണിപ്പൂർ സർക്കാർ 4,000 - 5,000 കോടിവീതം രൂപയുടെ 39 പദ്ധതികൾക്കുള്ള ധാരണാപത്രമാണ് 2017-ലെ നോർത്ത്-ഈസ്റ്റ് ഉച്ചകോടിയിൽ മാത്രം ഒപ്പുവച്ചത്. നുമാലിഘർ - ഇംഫാൽ എണ്ണ പൈപ്പ് ലൈൻ ഇതിൽ ഒന്നാണ്. മണിപ്പൂരിലെ പല നദികളിലായി നാലു ജലവൈദ്യുതിപദ്ധതികൾക്ക് 2014-ൽ സർക്കാർ ഒപ്പുവച്ചിരുന്നു. 2012-ലെ ജലവൈദ്യുതിനയത്തിൽ കൂടുതൽ അണക്കെട്ടുകൾക്കുള്ള പദ്ധതിയുണ്ട്. ‘നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ഹൈഡ്രോകാർബൺ വിഷൻ 2030’ വൻതോതിലുള്ള എണ്ണഘനനം വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. തെരഞ്ഞെടുത്ത കമ്പനികളായ ജൂബിലൻ്റ് എനർജി, ഓയിൽ ഇൻഡ്യ ലിമിറ്റഡ്, ഏഷ്യൻ ഓയിൽഫീൽഡ്സ്, ആൽഫ ജിയോ തുടങ്ങിയ കമ്പനികൾ എണ്ണനിക്ഷേപം സംബന്ധിച്ച സർവ്വേകൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിൻ്റെ ‘ആക്റ്റ് ഈസ്റ്റ് പോളിസി’ രാജ്യാന്തരസാമ്പത്തികസ്ഥാപനങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദത്തോടെ മണ്ണിലും വിഭവങ്ങളിലും കണ്ണു വച്ച് മുന്നോട്ടു പോകുന്നു. ലോകബാങ്ക് 400 കിലോവാട്ടിൻ്റെ പ്രസരണ-വിതരണലൈൻ മണിപ്പൂരിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. റോഡ് പധതികളിൽ എഡിബിയും വലിയ ജലവൈദ്യുതിപദ്ധതിയിലും കുടിവെള്ളപ്പദ്ധതിയിലും ജിക്കയും പണം മുടക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. ഇതു മിക്കതും വലിയതോതിൽ കുടിയൊഴിപ്പിക്കലിനും വനം ഏറ്റെടുക്കലിനും വനം വെളുപ്പിക്കലിനും അണക്കെട്ടുമൂലമുള്ള ജൈവസമ്പത്തുനാശത്തിനും ഒക്കെ വഴിയൊരുക്കും. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലാകെ നടപ്പാക്കിവരുന്ന മറ്റൊരു മെഗാപദ്ധതിയാണ് കാടു തെളിച്ച് എണ്ണപ്പനയുടെയും ഏകതാനനാണ്യവിളകളുടെയും പ്രവിശാലമായ ഫാമുകൾ ഒരുക്കൽ. ആ മേഖലയിലും സമീപരാജ്യങ്ങളിലും വലിയ പരിസ്ഥിതിനാശവും ഫലപുഷ്ടിശോഷണവും വനനഷ്ടവും വനം വനം അല്ലാതാകുന്നതൊടെ ഗോത്രവർഗ്ഗങ്ങളുടെ വനാധികാരവും ഭൂവുടമസ്ഥതയും നഷ്ടമാകുന്നതും അടക്കം ഒട്ടേറെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഭരണക്കാരുടെ ഉറ്റവരായ പതഞ്ജലിയും ഗോദ്റെജ് അഗ്രോവെറ്റും ഒക്കെയാണ് ഇതിൻ്റെ നടത്തിപ്പുകാർ.

കോർപ്പറേറ്റുകളും സാമ്പത്തികസ്ഥാപനങ്ങളും വൻ നേട്ടം സ്വപ്നം കാണുന്ന ഈ പദ്ധതികൾക്ക് രാജ്യത്തെ ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തസർക്കാരിനുമേൽ സ്വാഭാവികമായും വലിയ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാകും. അവരാകട്ടെ മുൻപിൻ വിചാരമില്ലാതെ എല്ലാം നടപ്പാക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും. അതാണല്ലോ കാണുന്നത്. അതിനായി അവർ എന്തും ചെയ്യും. പ്രിയമുതലാളി അംബാനി റിലയൻസ് ഫ്രെഷ് തുടങ്ങിയപ്പോൾ രാജ്യത്തെ കർഷകരെ മുഴുവൻ ഒറ്റുകൊടുത്ത് കൃഷിനിയമം ഭേദഗതി ചെയ്തവരല്ലേ അവർ.
മേല്പറഞ്ഞ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നടപ്പാക്കണമെങ്കിൽ നിയമഭേദഗതി മാത്രം പോരല്ലോ. ഗോത്രവിഭാഗങ്ങളെ തമ്മിൽത്തല്ലിച്ചു ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തണം. സമീപകാലത്തൊന്നും അടുക്കാത്തവിധം അവർക്കിടയിൽ വിദ്വേഷം വളർത്തണം. സംഘടിതരെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു ഭയപ്പെടുത്തി മെരുക്കണം. പ്രത്യേകസംരക്ഷണനിയമങ്ങൾ എടുത്തുകളഞ്ഞ് സൈനികശക്തിക്കു കീഴ്പെടുത്തണം. ‘മെയ്തേയ്കളുടെ മണിപ്പൂർ ഞങ്ങൾക്കു വേണ്ടാ’ എന്നു ഗോത്രജനതയെക്കൊണ്ടു പറയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. ഇനി അവരെ വിഘടനവാദികളും ദേശവിരുദ്ധരുമായി മുദ്രകുത്തി വേട്ടയാടാൻ എളുപ്പം. കൂട്ടത്തിൽ ‘ആഭ്യന്തരശത്രുക്കളെ’ ഉന്മൂലനം ചെയ്യാൻകൂടി അവസരം തരപ്പെട്ടാൽ അതു ബോണസും. ബിജെപിയുടെ വികസനവായ്ത്താരിയിൽ വീണുപോയ ഗോത്രജനത ഇപ്പോൾ തിരിച്ചറിവിൻ്റെയും വീണ്ടുവിചാരത്തിൻ്റെയും പാതയിലാണെങ്കിലും, എണ്ണത്തിൽ കുറഞ്ഞ് ആ സീറ്റുകൾക്കു പകരം, ഹിന്ദുത്വവർഗ്ഗീയതയിൽ മുക്കിയെടുത്തുകഴിഞ്ഞ മെയ്തേയ്കളുടെ താഴ്വരയിലെ 40 സീറ്റും ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയും എന്നതും ഭരണക്കാർക്ക് ഈ ആസൂത്രിതപദ്ധതിയുടെ നേട്ടം.

ഹിന്ദുത്വരാഷ്ട്രീയത്തിനു കീഴടങ്ങാത്ത കേരളത്തിനു പഠിക്കാനുള്ള മികച്ച പാഠമാണ് മണിപ്പൂർ. ആഭ്യന്തരശത്രുക്കളിൽ ഒന്നാംകൂട്ടരെയും മൂന്നാം കൂട്ടരെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് രണ്ടാംകൂട്ടരെ വശത്താക്കാൻ നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ടല്ലോ. മണിപ്പൂരിലും മെയ്തേയ് ക്രിസ്ത്യാനികളെ ക്രിസംഘികൾ ആക്കി കുക്കിക്കൃസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെ നുണയുമായി രംഗത്തിറക്കാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞതു നാം കാണണം. മണിപ്പൂരിൽ കണ്ടതരം ഏതു കുത്തിത്തിരിപ്പും ഗൂഢാലോചനയും കുത്സിതനടപടിയും ഇവിടെയും നാം പ്രതീക്ഷിക്കണം. കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരും ദേശീയനേതാക്കളും ആഴ്ചയ്ക്കാഴ്ചയ്ക്കു വന്നുപോകുന്നതും അദാനിയുടെ എൻഡിറ്റിവിയും അർണാബിൻ്റെ റിപ്പബ്ലിക്കും മലയാളം ചാനലുകൾ തുടങ്ങുന്നതും കർണ്ണാടകബിജെപിയുടെ ധനസ്രോതസിൽ എന്നു പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന റിപ്പോർട്ടറും ഒക്കെക്കൂടി ശതകോടികൾ നിക്ഷേപിച്ചു കേരളത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതടക്കം പലതും ആ വലിയ ഗെയിമിൻ്റെ ഭാഗം മാത്രമാണ്. ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കേണ്ട, ഉണർന്നു പ്രവർത്തിക്കേണ്ട, നാളുകളാണു നമുക്കു മുന്നിൽ.

Worker’s Cooperatives: An Alternative Model for Welfare and Development

2023-05-30T06:11:00.001-07:00

Worker’s Cooperatives: An Alternative Model for Welfare and Development

Manoj K. Puthiyavila

[Published in the special issue of 'Thozhil Kshema Ramgam' magazine published in connection with the International Labour Conclave held on 24, 25 & 26 May 2023.]

This article describes the evolution of labour cooperatives in Kerala, the supports given by various governments including the British colony government, to which extent a labour cooperative can grow and the level of labour, wages, welfare and decent life a cooperative can provide.

In the early years of the 20th century, the Kerala society was undergoing dramatic changes which manifested in various forms of social actions in various regions. The social reform movements led mainly by the renaissance leaders from oppressed classes, philosophers, activists and revolutionaries generated new thoughts of equality, modesty, rights for a better life and liberation from social discriminations. The proclamations of the most influential leaders such as “Get enlightenment through Education, Strength through Organization, and Economic Independence through Industries,” by Sree Narayana Guru were translated in to action through a number of initiatives. The freedom movement, by the influence of its progressive section, was also becoming popular in Kerala through inclusive approaches addressing the pressing issues of the peasants, the labourers in agriculture and other sectors and all oppressed classes. Newspapers were bringing in new ideas and information from other parts of the country and the world. In the northern parts of Kerala various reforms introduced by Tipu Sultan and the British Government also accelerated the transformation. At this juncture the united labourers in a North Malabar village embraced the idea of Co-operatives taking advantage of the co-operative law brought by the colony government.

It happened in a remote village of British Malabar 99 years ago where 14 labourers facing social ban by the upper cast landlords for their reformist activities decided to found a labour cooperative for their own survival. It came in to existence on 13 February 1925 as ‘Uralungal Koolivelakkarute Parasparasahaya Sangham’ (Uralungal Labourers’ Mutual Aid and Co-operative Society) which later modified its name as the Uralungal Labour Contract Cooperative Society (ULCCS) Ltd. The founders were the disciples of Guru Vagbhatananda, a reformist leader of Malabar, whose ideals influence and govern the cooperative even now on the threshold of its centenary. Although there were many ‘mutual aid societies’ in Kerala at that time, a dedicated one for labour contracting and for daily-wage labourers was a revolutionary idea even in the whole of India.

After Independence

The state of Kerala came into existence only in 1956 and the first government was elected in 1957, during the period of the second five year plan. The Union Government had begun taking initiatives to promote labour cooperatives by that time. They directed the states to entrust the construction and other public works with the labour contract cooperatives. A standing committee, formed as part of the second five year plan which began in 1956, once again brought this matter into the attention of the State Governments in 1958. The Government of Kerala led by E. M. S. Namboothiripad took immediate steps in this regard which went in line with their pro-labour ideology. They decided to form labour cooperatives in every development block.

Prof. Joseph Mundassery, the then Minister for Education and a well-known co-operator, explained the perspective in an article written in ‘Sahakarana Prabodhini’, a magazine for co-operatives, “There is much to be gained by avoiding middle men and entrusting the public works directly with the workers in the locality. Workers will get better remuneration. Local development activities would be taken up with great sincerity. Labour contract societies can also be utilized to mobilize volunteer work for development programmes.”

The EMS Government developed model bylaws addressing the major challenges of mobilizing sufficient capital to undertake public works, developing management skills among the workers and preventing private contractors hijacking the cooperatives. The bylaws restricted the membership to masons, carpenters and ironsmiths allowing only a few others for accounting and work supervising purposes. ULCCS Ltd. was the only labour cooperative in Kerala at that time. As part of the new initiative, 56 societies were formed during the tenure of the Government. No other State in India had shown such enthusiasm in this regard. The EMS Government was dismissed by the Union Government in 1959 following the infamous Anti-Communist Liberation Struggle. Six more societies were formed by the next Congress-led Government before 1961.

A large number, say around 50 percent, of the labour societies were dormant. They faced several problems like delay in getting credits, non-cooperation and hesitation from the authorities to grant public works and their own inefficiency. The later years, especially in the absence of a strong political will to curtail corruption and to promote labour cooperatives, were favourable to the private contractors. Some of the contractors even formed benami cooperatives to exploit the prerogatives given by the Government to the cooperatives.

The number of labour contract societies grew from 58 in 1970 to 75 in 1980 and 97 in 1990. The percentage of the dormant cooperatives which was reduced to 25 during 1970s from 50 in 1961 again rose to 32 percent in the 80s. In 1990 the dormant societies were only 14, bringing down the percentage to 14. During 1991-95 the number of labour contract cooperatives grew to 231 out of which 58 (25%) were dormant. But it jumped to a total number of 424 with 152 (36%) dormant and 272 functional societies during 1997-2003 as an impact of the participatory implementation of the Decentralised People’s Plan.

Unfortunately most of these functional societies were unsuccessful in the competition with the private contractors. None of the labour cooperatives except the decades old ULCCS were making profit till 1985. In 1990 profit making societies were 28 which grew to 56 by 1995 and 92 by 2003. At the dawn of the new millennium the number of memberships in labour cooperatives rose above 50,000 from 7,844 in the 1967-70 period.

The 1996 - 2001 period of the People’s Plan Campaign by the Kerala Government, a milestone in the history of decentralized and participatory democracy, was a golden era for labour cooperatives. It inspired many local self-governments to come up with public works, and the Government permitted and encouraged them to entrust public works with labour societies without tender to avoid delay, corruption and poor quality in the absence of a proper support system. This caused the boom of labour cooperatives. This order issued in 1997 was modified in 1998, 1999, 2001 2003, 2004, 2005 and 2007 rectifying problems identified through experience.

Now there are 778 registered labour cooperatives in the state with 401 functional, 330 dormant and 47 under liquidation.

Supports for a noble cause

Labour Cooperatives, who complete the works on time with maximum quality at reasonable expenditure, substitute intermediary profit-seeking contractors and avoid middlemen and corruption, one of the biggest social evils prevailing today. The working class rightly perceive public works as part of our nation building, so they participate in their execution with great devotion and sincerity.

Since the labour cooperatives focus on employment generation, they always implement modern technologies and equipment without reducing the human resource, but enhancing higher wages through up skilling, and increase workdays by executing more works. They can provide more secure and satisfying work with better wages to its members. They also diminish bonded labour and cast aside the exploitation faced by women workers, migrant labourers and all oppressed classes and ensure gender equality.

They can also mitigate hardship of workers by incentives and welfare activities. It is proven that the properly functioning labour cooperatives can provide Provident Fund, Gratuity, Life Insurance, Medical Aid, Medical allowance, Bonus, Leave benefit, Welfare fund and dividend on shares.

Considering all these aspects, the Kerala Government has always been keen on supporting the labour cooperatives from the very beginning. Even before the formation of the State, in 1954, the Departments of Agriculture as well as Cooperatives had begun this tradition. Following the All India Co-op. Planning Committee’s recommendation, the Department of Agriculture and Cooperation ordered that the government and local bodies should give preference for contract to labour contract societies, not by tenders but by directly offering the work. In the same year the Cooperative Societies Registrar also had granted some favours: security deposit may be waived, bills may be paid at shorter intervals and fee for registration as contractor may be exempted. In 1955, two Labour Cooperatives, the ULCCS in Malabar, along with one in Thirunelveli (of the erstwhile Kingdom of Travancore) were given some concessions from the Department of Public Works (PWD). It ordered to entrust works up to a limit of Rs. 5,000 which don’t demand special technical skills with both the societies at estimate rate and without tender. ULCCS was exempted from tender deposit also.

Through another order in 1958, PWD limited the earnest money deposit (EMD) for labour cooperatives to one percent of the probable amount of the work subject to a maximum of Rs. 500. It also exempted labour contract societies from registration fee. In 1960 and ’61 the Department of Agriculture (Cooperation) issued orders exempting the labour cooperatives from executing agreements in stamp papers and from EMD respectively.

In 1997, the Cooperative Department came up with a few more supportive steps. According to these, the authority can award the work to the labour society if it quotes an amount within a limit of 10 percent higher than the lowest quotation. If it is even higher than the lowest quotation amount, they have a chance to take up the work at an amount 10 percent higher than the lowest one, through negotiation. In such situations the authority will seek the willingness of the labour society and initiate negotiation in this regard. The Kerala State Electricity Board (KSEB) in 1998 brought out relaxations in the preferential terms and conditions for entrusting works with labour cooperatives. PWD implemented 10 percent tender preference in 2008. Tax Department also supported labour societies by exempting them from excess liability over compounded sale tax. Another important protective measure was to accredit capable cooperatives in the construction sector along with various Government agencies to whom public works can be awarded without tender up to a ceiling which is revised on time. This was to avoid procedural delays, corruption and to ensure quality. Today there are 46 accredited agencies including 40 government agencies and 6 nongovernmental agencies including cooperatives.

Worker’s welfare at its best

Workers’ welfare is always the prime concern for labour cooperative societies. Labour societies can set the best models in this regard. It can be illustrated through a case study of a model labour cooperative in Kerala. The first labour cooperative that was mentioned in the beginning, the Uralungal Labour Cooperative Society (ULCCS) Ltd. is the best model to establish to what extent a labour cooperative can provide wages and welfare to the workers.

Now in ULCCS, the lowest daily wage for a construction worker is Rs. 1600 including allowance for working outside the hometown. It is Rs. 1700 to 2000 for skilled labourers who operate machines. This is in addition to free residential facilities and food including breakfast, lunch, supper and light refreshments. Every worker gets a minimum monthly salary of Rs. 40,000 - 50,000 in hand. Contributory pension is also implemented for workers since 2007. ULCCS provides regular skill upgradation to its workers making them eligible for better wages. It implements mechanisation in a big way aiming at reducing the difficult jobs and creating more skilled jobs without reducing the number of labourers but increasing from a few hundreds to around 16,000 in the past 25 years.

Welfare Schemes at ULCCS

●    Overtime allowance for night work comes to double the wages
●    Bonus of 20 percent given twice a year, during Onam and Vishu
●    Provident Fund and Gratuity for workers. ULCCS provides 12 percent of salary for PF. Gratuity is five days wages for every 100 days work.
●    ESI coverage for those who are eligible. Attractive benefits for the others. In ESI, the employer’s share is 3.25 percent and medical allowance 2.5 percent.
●    Pensions to the senior workers and their dependents
●    Health insurance: Workers or members will get Rs 2.5 lakh in case of illness or accident. Besides this, 60 to 70 percent wages for sick leave. ULCCS pays the premium amount except the worker’s share of Rs. 2,750.
●    Family Group insurance (includes parents of spouses also): Rs. 2 lakhs for treatments. Free medical expenses and care of Rs 4,000 to Rs 50,000 to women workers and daughters of all workers for childbirth along with a financial support of Rs. 10,000. Half of the premium is paid by the society. There is a buffer policy to support workers’ families in case of expensive treatments.
●    Two personal insurance schemes completely paid by the society:
1) A medical health insurance of Rs. 75,000.
2) An accident claim insurance: Rs. 22 - 30 lakh for any accident death (not only at work sites). Rs. 5 - 20 lakhs for disabilities. A grant of Rs. 5,000 - 10,000 for the children of the deceased. A weekly leave salary of Rs. 25,000 - 35,000 for the survivors.
●    For marriages special gifts of one sovereign (8 gms) gold for women and Rs. 10,000 for men along with advances.
●    Workers are given interest free loans without collateral.
●    Interest free soft loans for house building, house repair, house warming, marriage of working women and daughters of workers.
●    Scholarships offered to students.
●    The highest security measures at work sites.

As a Co-operative Society which is rooted in social responsibility, ULCCS is involved in welfare activities for the upliftment of the society at various levels, much before the inception of a similar thought in the corporate business world. NCDC on their website summarises the welfare activities of ULCCS as, “Conducts Civil Service Foundation Class for around 150 students in a batch; Vocational Training and Rehabilitation Centre for Intellectually Challenged Adults, a programme of ULCCS Foundation; Geriatric care at a safe and well-equipped facility centre and medical and palliative care for the terminally ill.” Wages and other benefits provided for their workers and employees are also a model to the nation. They have a separate wing, the ULCCS Foundation, to implement these social welfare activities.

The heights an LCC can achieve

Development experts position ULCCS as a co-operative alternative to the corporate world. It redefines the role the working class in national development, while emerging as a global model to the labour co-operative movement. The name of the book itself telling the inspiring story of ULCCS Ltd. is ‘Building Alternatives; The story of India’s oldest construction workers’ cooperative’, written by Dr. T.M. Thomas Isaac and Michelle Williams.
The success story of ULCCS illustrates the potential of labour cooperatives in a country like India. ULCCS which has become one of the largest labour cooperatives, as well as primary cooperatives in Asia, was selected as Model Co-operative Society by the United Nations Development Programme (UNDP) in 2016. UNDP made a film on ULCCS to exhibit globally. ULCCS received membership in the International Co-operative Alliance (ICA) in 2019 becoming the only Primary Cooperative getting such a privilege.

In three subsequent years 2020, 2021 and 2022, the ULCCS Ltd. has remained second in the sector of Industry and Utilities Co-operatives in the global ranking of World Co-operative Monitor, published by the International Co-operative Alliance.

“Major clients of the Society include National Highways Department, Public Works Department of Govt. of Kerala and other state government ministries and a host of reputed private enterprises,” the NSDC website says. “Considering the meritorious service performance of the Society, the Government of Kerala appointed ULCCS as an Accredited Agency for the execution of Government sponsored projects like civil construction work for development of roads, bridges, buildings and allied infrastructure.”

Now ULCCS is the Total Solutions Provider for the departments of Public Works, Finance, Local Self Government, Tourism, Labour and Co-operative for execution of projects without tender. The ULCCS which owns an IT Firm, the UL Technology Solutions, is a Total Solution Provider of the Government of Kerala.

Presently, ULCCS is the only contractor capable of participating in tenders for major projects like the Bharat Mala by the National Highway Authority of India (NHAI). It has completed more than 7,500 projects in its 98-year long history. It has diversified into IT, IT Infrastructure, Tourism & Hospitality, Arts & Crafts, Education & Skilling, Quality Testing, Housing and Agriculture. Its name is synonymous with quality, integrity, and trust.

കിഷാനോയുടെ മതിഭ്രമങ്ങൾ

2023-05-18T04:43:00.003-07:00

കിഷാനോയുടെ മതിഭ്രമങ്ങൾ

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[പച്ചക്കുതിര മാസികയിൽ 2016 ഓഗസ്റ്റ് ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

വിഖ്യാത സ്പാനിഷ് നോവലായ ഡോൺ കിഹോത്തെയുടെ നാനൂറാം വാർഷികം ആഘോഷിച്ച വേളയിൽ, 2016-ൽ, നോവലിനു ഡോ. പി. വേണുഗോപാലൻ രചിച്ച കഥകളിയാവിഷ്ക്കാരം ആധുനികകാലത്തെ സമാനമായ ഉദ്യമങ്ങളിൽ പലനിലയ്ക്കും അവതരണക്ഷമതയും വ്യത്യസ്തതയും പുലർത്തുന്നു. ക്ലാസിക്കൽ കലയായ കഥകളിയെ ജനകീയമാക്കാൻകൂടി സഹായിക്കുന്നതാണ് വേറിട്ട കഥകളും സംസ്ക്കാരങ്ങളുമൊക്കെ കഥകളിക്കു വിഷയമാക്കുന്നത്. സ്പെയിനിൽ ഒരുഡസനിലധികം വേദികളിൽ അന്ന് അവതരിപ്പിച്ച ഈ കഥകളിയുടെ അരങ്ങേറ്റം 2016 ജൂലായ് നാലിന് തിരുവനന്തപുരത്തു നടന്നപ്പോൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനമാണിത്. ഇതിലെ വിമർശങ്ങൾ ആദ്യാവതരണം ആധാരമാക്കി ഉള്ളതാണ്. സ്പെയിനിലെ അവതരണത്തിനു മുമ്പും ശേഷവും ഒട്ടേറെ പരിഷ്ക്കാരങ്ങൾ വരുത്തി എന്നാണു മനസിലാക്കുന്നത്. ഇപ്പോൾ ഇതു പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് പുതിയ അവതരണങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചാണ്.

വായിച്ചുവായിച്ചു വട്ടാകുക എന്നൊരു പ്രയോഗമുണ്ടല്ലോ. സ്പെയിനിലെ സാധാരണകർഷകനായിരുന്ന അലോൺസോ കിഷാനോയ്ക്ക് അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചത് അതാണ്. മദ്ധ്യകാലയൂറോപ്പിലെ പോരാളികളായ മാടമ്പിമാ(knights)രുടെ വീരകഥകൾ വായിച്ചുവായിച്ച് താനും അവരിലൊരാളാണെന്നു സ്വയം സങ്കല്പിച്ചു. മാടമ്പിത്തമുള്ള ഒരു പേരൊക്കെ ഇട്ടു - ഡോൺ കിഹോത്തെ. ചാവാലിക്കുതിരയ്ക്കുമിട്ടൂ ഒരു തകർപ്പൻ പേര് - റോസിനാന്റെ. അനീതികൾക്കെതിരെ, ദുഷ്ടശക്തികൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ അയാൾ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെടുകയാണ്. മർദ്ദകരായ ഭൂപ്രഭുക്കളോടും രാക്ഷസരോടും ഒക്കെ ഏറ്റുമുട്ടിയുള്ള സംഭവബഹുലമായ യാത്ര! എല്ലാ മാടമ്പിമാർക്കും ഉള്ളതുപോലെ സുന്ദരിയായ ഒരു റോയൽ കാമുകിയുമുണ്ട് ഇദ്ദേഹത്തിന്. അതും സങ്കല്പത്തിലാണെന്നു മാത്രം. പേര് ദോൾസീനിയ. സങ്കല്പമായാലെന്ത്, ശൃംഗാരത്തിനും വകുപ്പായല്ലോ. കഥകളി കൊഴുക്കാൻ വേണ്ടതെല്ലാം ആയി എന്നർത്ഥം. പോരാത്തതിന്, മതിഭ്രമം ബാധിച്ച നായകൻ ചെന്നുചാടുന്ന അബദ്ധങ്ങളും കാട്ടിക്കൂട്ടുന്ന കോപ്രായങ്ങളും കൂത്തിലെ വിദൂഷകവേഷത്തിൽ അരങ്ങിലെത്തുന്ന മണ്ടനായ അനുചരൻ സാഞ്ചോ പാൻസ ഉടനീളം കാട്ടുന്ന കോമാളിത്തരങ്ങളും പതിവുകളികളുടെ ആസ്വാദനത്തിനപ്പുറം പ്രേക്ഷകരെ രസിപ്പിക്കും. കിഹോത്തേയുടെ സങ്കല്പത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരായി മാറുന്ന കൂറ്റൻ കാറ്റാടിയന്ത്രങ്ങളും സിംഹവും കിഷാനോയ്ക്കായി രൂപകല്പന ചെയ്ത, യൂറോപ്യൻ വേഷത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന, ഉടുത്തുകെട്ടും തൊപ്പിയുമൊക്കെ പതിവിൽനിന്നു വേറിട്ട പരീക്ഷണങ്ങളാണ്. കുതിരപ്പുറത്തിരുന്നുള്ള കുന്തപ്പയറ്റും പുതുമയുള്ളതാണ്. ഇതെല്ലാം പുതിയ ആസ്വാദകരെ കഥകളിയിലേക്ക് അടുപ്പിക്കാനും സഹായിക്കും.

അത്യാവശ്യം കളിക്കപ്പെടുന്ന കൃഷ്ണലീല ആട്ടക്കഥ എഴുതിയ തഴക്കത്തോടെ ഡോ: പി. വേണുഗോപാലനാണ് മിഗൽ ദെ സെർവാന്റെസ് രചിച്ച ഡോൺ കിഹോത്തെ (Don Quixote) എന്ന ബൃഹത്തായ സ്പാനിഷ് നോവലിൽനിന്ന് കഥകളിക്കു പറ്റിയ മുഹൂർത്തങ്ങൾ കണ്ടെടുത്ത് ആട്ടക്കഥ രചിച്ചത്. മാർഗിയുടെ സൗകര്യങ്ങളിൽ നെല്ലിയോടു വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയും കലാമണ്ഡലം പ്രദീപും മാർഗി വിജയകുമാറും മികച്ച പാട്ടുകാരനായ പത്തിയൂർ ശങ്കരൻകുട്ടിയും മേളവിദഗ്ദ്ധരായ കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണദാസും മാർഗി രത്നാകരനും ചുട്ടികലാകാരൻ മാർഗി രവീന്ദ്രൻ പിള്ളയും ഒക്കെ ചേർന്നു പാട്ടും ചിട്ടയും ചുട്ടിയുമെല്ലാം ഒരുക്കിയപ്പോൾ പ്രതീക്ഷ പകരുന്ന മിഴിവുറ്റ ഒരു സൃഷ്ടിയായി അതു മാറി. ഇവയ്ക്കൊപ്പം കഥയിലെ പുതുമയും വേഷങ്ങളിലും അവതരണത്തിലും ഉള്ള പുതുമകളുംകൊണ്ട് കഥകളിയാസ്വാദകർക്ക് ഡോൺ കിഹോത്തേ പ്രിയപ്പെട്ടതാകും. കൂടുതൽ അവതരണത്തിനുള്ള ആവശ്യം അതുയർത്തും.

കഴിഞ്ഞ ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനിടെ എഴുതപ്പെട്ട ആട്ടക്കഥകളിൽ മാലി എന്ന വി മാധവൻ നായർ രചിച്ച കർണ്ണശപഥവും പന്നിശ്ശേരി നാണുപിള്ളയുടെ നിഴൽക്കുത്തും ഒഴികെ ഒന്നും അരങ്ങിൽ വിജയിച്ചില്ല. പലതും അരങ്ങേറ്റത്തോടെ അരങ്ങൊഴിഞ്ഞു. രചയിതാക്കളുടെ സ്വാധീനത്താലുംമറ്റും ഏതെങ്കിലും ഒന്നോ രണ്ടോ കഥകൾ വല്ലപ്പോഴുമൊക്കെ ആടുന്നു എന്നത് അവയുടെ സ്വീകാര്യതയായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. അവതരണയോഗ്യമായവതന്നെയും മാമൂലുകളുടെയും വിശ്വാസങ്ങളുടെയുമൊക്കെ കൂനാങ്കുരുക്കുകളിൽ ശ്വാസം മുട്ടി മൃതമോ വിസ്മൃതമോ ആകുകയും ചെയ്തു. ഇവയിൽ മാനവവിജയവും കിങ് ലിയറും പോലെയുള്ള പരീക്ഷണങ്ങളും പെടും. ഇങ്ങനെ കഥകളി കേവലമൊരു അനുഷ്ഠാനമോ ടൂറിസം വിപണനത്തിനുള്ള ആന്റിക് പീസോ ആണെന്ന പൊതുധാരണ സമൂഹത്തിൽ വളർന്നുമുറ്റി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടായിത്തീർന്നു. ശിവരാത്രിക്ക് ഉറക്കമിളയ്ക്കാൻ കൂടുന്നതൊഴിച്ചാൽ കളിത്തട്ടിനുമുന്നിൽ മറ്റു കലകൾക്കു കിട്ടുന്നതുപോലെ ആളെ കൂട്ടാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ.

ആട്ടപ്പാട്ടു വ്യക്തതയോടെ പാടിത്തുടങ്ങിയതും ആസ്വാദനപരിചയത്തിനു നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചതും യുവജനോത്സവങ്ങൾക്കായി കുട്ടികൾ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയതും ഫൈനാട്സ് സൊസൈറ്റികൾ കഥകളിയെയും അല്പസ്വല്പം പരിഗണിച്ചുതുടങ്ങിയതും കഥകളിപ്രേമികളായ ചിലർ സ്വന്തം താല്പര്യത്തിൽ ഓരോ നാട്ടിലും ആണ്ടിൽ ഒന്നോരണ്ടോ വീതമെങ്കിലും വേദികൾ ഒരുക്കിത്തുടങ്ങിയതും സർക്കാർ ചില്ലറ പ്രോത്സാഹനങ്ങൾക്കു തയ്യാറായതുമെല്ലാം അടുത്തകാലത്തായി സ്ഥിതി ലേശം മെച്ചപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കാണികളുടെ എണ്ണം നൂറിനുമുകളിലേക്കൊക്കെ ഉയർന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഒരു യൂറോപ്യൻ നോവൽ കഥകളിക്കുവേണ്ട അവശ്യം ചേരുവകളോടെ, പ്രതിഭാശാലികളുടെ കലാനിക്ഷേപങ്ങളോടെ അരങ്ങിലെത്തിയിരിക്കുന്നത്.

നോവലിന്റെ നാനൂറാം വാർഷികവും നോവലിസ്റ്റായ സെർവാന്റെസിന്റെ നാനൂറാം ചരമവാർഷികവുമാണ് ഈ വർഷം. സ്പെയിനിൽ വിപുലമായ ആഘോഷം നടക്കുന്നു. ആ വേളയിലാണ് ഈ കഥകളിയുടെ പിറവി. സ്പെയിനിൽ ഒരുഡസൻ വേദികളിൽ നമ്മുടെ കലാകാരർ ഇപ്പോൾ ഡോൺ കിഹോത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ഡോ: അയ്യപ്പപ്പണിക്കരാണ് മികച്ച രംഗാവതരണസാദ്ധ്യതയുള്ള ഈ കഥ കഥകളിയാക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചതെന്ന് പി. വേണുഗോപാലൻ ഓർക്കുന്നു. അന്നതു നടന്നില്ല. നടന്നപ്പോൾ കാണാൻ അയ്യപ്പപ്പണിക്കരില്ല. നൈറ്റ് എന്നതിന് മാടമ്പി എന്ന പരിഭാഷ അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ നിർദ്ദേശിച്ചതാണത്രേ.

ആദ്യത്തെ ഒരു മുഴുനീളആക്ഷേപഹാസ്യനോവലായ ഡോൺ കിഹോത്തെയുടെ കഥകളിയാവിഷ്ക്കാരത്തിന് അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആദ്യത്തെ മുഴുനീളഹാസ്യകഥകളി എന്ന പ്രത്യേകതകൂടിയുണ്ട്. ലാ മാഞ്ചാ ഗ്രാമത്തിലാണു കഥ നടക്കുന്നത്. തനി യൂറോപ്യന്റെ രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വേഷത്തിൽ കടന്നുവരുന്ന കിഷാനോയുടെ ഇളകിയാട്ടത്തോടെയുള്ള തുടക്കം തികച്ചും പുതുമയാർന്നതാണ്. മാടമ്പിചരിതങ്ങളിൽ ആസക്തനാകുന്നതും മാടമ്പിയുടെ കോപ്പുകൾ അണിഞ്ഞും ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചും സ്വയം മാടമ്പിയായി മാറുന്നതുമൊക്കെ അതീവഹൃദ്യമായി നെല്ലിയോട് ആടി. പിന്നീടു നാം കാണുന്നത് കത്തിവേഷത്തിൽ എത്തുന്ന കിഹോത്തെയെയാണ്. കലാമണ്ഡലം പ്രദീപാണു കിഹോത്തെയെ അവതരിപ്പിച്ചത്. രസകരമായ സംഭവപരമ്പരകളാണു പിന്നെ. കർഷകബാലനെ കെട്ടിയിട്ടു തല്ലുന്ന ജന്മിയോടാണ് ആദ്യ ഇടപെടൽ.

“വേലയ്ക്കു കൂലി കൊടുത്തീടാതെ
സാധുകളോടുള്ള ദ്രോഹം കഷ്ടം
വേഗം കൊടുക്കുക വേതനം ബാലന്
വീതവിശങ്കം ചെയ്തീടേണം”

എന്നാണു കല്പന. കിഹോത്തേയുടെ ഭാവഹാവാദികൾ കണ്ട് ലേശം അമ്പരന്ന ജന്മി എല്ലാം ചെയ്യാമെന്നു സത്യം ചെയ്യുന്നു. കിഹോത്തേ വിജയിയായി യാത്ര തുടരുന്നു. എന്നാൽ, ജന്മി വാക്കുപാലിക്കുന്നില്ലെന്നുമാത്രമല്ല, വീണ്ടും ബാലനെ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ കിഹോത്തേയുടെ വിജയത്തിന്റെ നിരർത്ഥകത വെളിവാക്കപ്പെടുന്നു.

ആദ്യയാത്ര കഴിഞ്ഞ് അടികൊണ്ട് അവശനായി തിരികെയെത്തുന്ന കിഹോത്തെ രണ്ടാമതും വീരകൃത്യങ്ങൾക്കായി പുറപ്പെടുന്നു. ഒരു സിൽബന്തിയെക്കൂടി ഇക്കുറി കൂടെ കൂട്ടി. അലക്കുകാരനായ സാഞ്ചോ പാൻസയെ താൻ പിടിച്ചടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നിലെ ഗവർണ്ണറാക്കാമെന്നു പ്രലോഭിപ്പിച്ചാണ് അനുചരനാക്കുന്നത്. ചാവാലിക്കുതിരയുടെ പുറത്ത് കിഹോത്തേയും കഴുതപ്പുറത്ത് സാഞ്ചോയും. വഴിയിൽ കാണുന്ന കൂറ്റൻ കാറ്റാടികൾ കിഹോത്തേയ്ക്കു രാക്ഷസന്മാരാണ്. രണ്ടു ചുവന്ന താടിവേഷങ്ങൾ. സാഞ്ചോ നോക്കുമ്പോൾ അവ കാറ്റാടിയന്ത്രങ്ങളായി കൈ ചുഴറ്റി നിൽക്കും. കിഹോത്തെ നോക്കുമ്പോഴാകട്ടെ പോരിനു വിളിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരും. ഈ സ്ഥലജവിഭ്രാന്തി കഥകളിയിൽ പുതുമ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പരിമിതമായ കലാപ്രകടനസാദ്ധ്യതയേ ഉള്ളെങ്കിലും സവിശേഷമായ ആ അവതരണരീതി രണ്ടു മനോനിലകൾ കൃത്യമായി അഭിവ്യഞ്ജിപ്പിക്കുന്നു. രാജാവിന്റെ മൃഗശാലയിലേക്കു കൊണ്ടു പോകുന്ന സിംഹത്തെ കൂടുതുറന്നുവിട്ടു പോരിനു വിളിക്കുന്നതും സിംഹം ബോറടിയോടെ കിഹോത്തേയെ നോക്കി പുച്ഛിച്ചു കൂട്ടിൽക്കയറിക്കിടക്കുന്നതുമൊക്കെ രസകരമാണ്.

നല്ലവനായ കിഷാനോയെ മടക്കിക്കൊണ്ടുവരാൻ പുരോഹിതന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കരാസ്കോ എന്നയാൾ കണ്ണാടിമാടമ്പിയായി വേഷം മാറിവന്ന് കിഹോത്തെയുമായി ഏറ്റുമുട്ടി അബദ്ധത്തിൽ തോൽക്കുന്നതും പിന്നൊരിക്കൽ വെളുത്തചന്ദ്രൻ മാടമ്പിയായിവന്നു കിഹോത്തേയെ തോല്പിക്കുന്നതും കഥകളിത്തത്തിനപ്പുറം കുതിരപ്പുറത്തുള്ള യുദ്ധം എന്നനിലയിൽ പുതുമപുലർത്തുന്നു. കാമുകിയായ ദൊൾസീനിയയെ ദിവാസ്വപ്നത്തിൽ വാരിപ്പുണരുന്ന കിഹോത്തേ കണ്ണുതുറക്കുമ്പോൾ കരവലയത്തിൽ സാഞ്ചോയെക്കണ്ട് ജാള്യത്താൽ ചൂളുന്ന രംഗം രസകരമായ ഭാവപ്പകർച്ചയുടേതാണ്. എല്ലാരംഗത്തും മനോധർമ്മംകൊണ്ടു ചിരിയുടെയും കരഘോഷത്തിന്റെയും പെരുമഴ പെയ്യിച്ച സാഞ്ചോ പാൻസയെ മാർഗി വിജയകുമാർ അവിസ്മരണീയമാക്കി. നല്ല പുസ്തകങ്ങൾ വായിച്ചില്ലല്ലോ എന്ന പശ്ചാത്താപത്തോടെ മരണം പ്രാപിക്കുന്ന കിഷാനോ മടവൂരിന്റെ അനന്യമായ അഭിനയപാടവത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും സാക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.

ആദ്യാവതരണമെന്നു തോന്നാത്തത്ര അനായാസമായും ഭാവപ്പൊലിമയോടെയും അർത്ഥനിഷ്പത്തിയോടെയും പത്തിയൂർ ശങ്കരൻകുട്ടിയും കലാമണ്ഡലം വിഷ്ണുവും പദങ്ങൾ മധുരമനോഹരമാക്കി. കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണദാസും മാർഗി രത്നാകരനും മേളം കൊഴുപ്പിച്ചു. കണ്ണാടി മാടമ്പി, വെളുത്തചന്ദ്രൻ മാടമ്പി എന്നീ കഥാപത്രങ്ങൾക്കു മാർഗി ബാലസുബ്രഹ്മണ്യനും ദൊൾസീനിയയും കർഷകബാലനുമായി കലാമണ്ഡലം സുദീപും മികച്ച പ്രകടനം നടത്തി. മാർഗി സുരേഷ് കർഷകജന്മിയും സിംഹത്തെ കൊണ്ടുവരുന്ന വണ്ടിക്കാരനുമായി. കലാമണ്ഡലം ബാലകൃൻ, കലാമണ്ഡലം പാർത്ഥസാരഥി എന്നിവർ രാക്ഷസന്മാരും സിംഹവും പുരോഹിതനുമായി. ചുട്ടിയിൽ മാർഗി ശ്രീകുമാറും ചമയത്തിൽ പള്ളിപ്പുറം ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണനും മാർഗി ഗോപനും മാർഗി രവീന്ദ്രൻ നായർക്കു കൂട്ടായി.

ആദ്യാവതരണത്തിന്റെ പരിമിതികൾ കാര്യമായി കണ്ടില്ലെങ്കിലും പരിഹരിക്കേണ്ട പോരായ്മകളായി ചിലതു തോന്നിയതുകൂടി പറയട്ടെ. ശ്ലോകങ്ങളും പദങ്ങളും പലതും പരമ്പരാഗതശൈലിയുടെ ചാലിൽനിന്നു വിടുതൽ നേടിയിട്ടില്ല. നിരവധി വാക്കുകളും പ്രയോഗങ്ങളും അപ്പടിതന്നെ കടന്നുവന്നിരിക്കുന്നു. വീരകഥകൾ വായിച്ചു മതിഭ്രമം വന്ന നായകന്റെ മനസിൽ താൻ പരിചയിച്ച കഥാസന്ദർഭങ്ങൾ തന്റെ സങ്കൽപ്പത്തിലെ സമാനമായ മുഹൂർത്തങ്ങളിൽ കടന്നുവരിക സ്വാഭാവികമാണല്ലോ. അതിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കാൻ ധീരോദാത്തരും പ്രതാപഗുണവാന്മാരുമായ കഥാപാത്രങ്ങളുള്ള ആട്ടക്കഥകളിലെ സമാനസന്ദർഭങ്ങളിലെ പദങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളും രാഗതാളങ്ങളും മനഃപൂർവ്വം അനുകരിച്ചതാണെന്ന് ഡോ. പി. വേണുഗോപാലൻ ഇതേപ്പറ്റി വിശദീകരിക്കുന്നു. കിഹോത്തേയുടെ പദങ്ങളിൽ കല്യാണസൗഗന്ധികത്തിലെ ഭീമനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന

“പ്രമത്തരാക്ഷസകുലത്തെയാകവെ
അമർത്തു കീർത്തികൾ പെരുത്തൊരു
വരിഷ്ഠനാകിയ കിഹോത്തേ ഞാൻ”

എന്നൊക്കെ ചെമ്പട താളത്തിൽ കാംബോജിയിൽത്തന്നെ പ്രയോഗിക്കുന്നത് അത്തരത്തിൽ കാണാമെങ്കിലും പുതിയകാല ആട്ടക്കഥകളും കളിയും പാരമ്പര്യങ്ങളിലും സാമ്പ്രദായികതകളിലും നല്ലയളവു കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകതന്നെ ആണ്. ഇത് ഒരുപക്ഷെ, പരമ്പരാഗത കഥകളിയാസ്വാദകരെപ്രതിയുള്ള സന്ദേഹം‌കൊണ്ട് ആകാം. പുതിയ മലയാളവും പുതിയ ഭാവുകത്വവും ഒക്കെ കഥകളിക്കു വഴക്കാൻ ഇക്കാലത്തെ രചിതാക്കളും ധൈര്യം കാട്ടാതിരിക്കുകയോ ബോധപൂർവ്വം ശ്രമിക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടോ എന്നത് പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്.

പുതിയ കാലം പോലെതന്നെ കഥകളുടെ സംസ്ക്കാരവും തദ്ദേശീയമായ മറ്റു കാര്യങ്ങളുമൊക്കെ പരിഗണിച്ചും ഉചിതമായ മാറ്റങ്ങൾ ആകാവുന്നതാണ്. കിഹോത്തേയുടെ കാമുകിയായ സ്പാനിഷ് സുന്ദരിയുടെ സൗന്ദര്യം “ഇന്ദീവരതുല്യ നീലവിലോചനേ” എന്നല്ലാതെ യൂറോപ്യൻ സൗന്ദര്യപ്രമാണപ്രകാരമുള്ള ഉപമകളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാമായിരുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ വീരനല്ലാഞ്ഞിട്ടും കിഹോത്തേയെ കൃത്യമായ കത്തിവേഷമായി അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ അയാളുടെ കിരീടമെങ്കിലും പുതിയതൊന്ന് ആലോചിക്കാമായിരുന്നു - യൂറോപ്യൻ ഛായയുള്ള ഒന്ന്. നോവലിസ്റ്റ് വ്യക്തമായി പറയുന്ന സ്ഥിതിക്ക് പടച്ചട്ടയും ആകാമായിരുന്നു. യുദ്ധവേളയിൽ കുന്തവും പരിചയുമൊക്കെ അതേരൂപത്തിലും വലിപ്പത്തിലും ഉള്ളവ ഉപയോഗിച്ച സ്ഥിതിക്ക് വട്ടത്തിലുള്ള കേരളീയപരിചയ്ക്കു പകരം യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിലുള്ള പരിച നോക്കാമായിരുന്നു. സിംഹത്തെ ചുട്ടിയും വേഷവുമിട്ടു രംഗത്തു കൊണ്ടുവന്നസ്ഥിതിക്ക് അതിന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതായിരുന്നു. (edit: ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ പിന്നീടു മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ എന്ന് അറിയില്ല.)

സാഞ്ചോ പാൻസയെ പൂർണ്ണമായും ലോകധർമ്മിയാക്കിയത് ഏറെ ഉചിതമായി. ഇത്രയും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുമ്പോൾ ഒരു നടന് എന്തെല്ലാം അത്ഭുതം സൃഷ്ടിക്കാനാകുമെന്ന് മാർഗി വിജയകുമാർ തെളിയിച്ചു. വിജയകുമാറിനായിരുന്നു കയ്യടി ഏറെയും. എന്നാൽ ഈ കഥാപാത്രത്തിന് കൂടിയാട്ടത്തിലെ വിദൂഷകന്റെ വേഷം അപ്പടി പകർത്താതെ, കേശഭൂഷണത്തിലടക്കം പരിഷ്ക്കാരം വരുത്താനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യംകൂടി ഉപയോഗിക്കണമായിരുന്നു. കിഷാനോയുടെയും ജന്മിയുടെയും കർഷകബാലന്റെയും ഒക്കെ വേഷത്തിൽ കാട്ടിയ സ്വാതന്ത്ര്യം അനുകരണീയമാണ്. ആ സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യമായിടത്തെല്ലാം കാട്ടണമായിരുന്നു. കണ്ണാടി പതിച്ച പടച്ചട്ടയുള്ളയാൾ എന്നു നോവലിസ്റ്റ് വിധിക്കുന്ന കണ്ണാടിമാടമ്പിക്കൊക്കെ അത്തരം വേഷം വേണമായിരുന്നു. സമയക്കുറവുകൊണ്ടു മുതിരാഞ്ഞതാകും എന്നു കരുതുന്നു.

കഥാന്ത്യത്തിൽ കിഹോത്തേ കിഷാനോയായി മാറുകയും ‘ആത്മാവിൽ പ്രകാശം പരത്തുന്ന’ നല്ല പുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കാൻ കഴിയാഞ്ഞതിനാലാണ് തന്റെ ജീവിതം ഇപ്രകാരം പാഴായിപ്പോയതെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞു പശ്ചാത്തപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ തിരിച്ചറിവോടെ കഥാവശേഷനാകുന്ന കിഷാനോയ്ക്ക് കഥകളിയിൽ ഭാരതീയമായ മോക്ഷപ്രാപ്തി കല്പിച്ചിരിക്കുന്നതിലെ യുക്തിയും ബോദ്ധ്യമായില്ല. “ഞാനത്രേ പരം ജ്ഞാനം, ഞാൻ തന്നെ പരം മോക്ഷം” എന്നൊക്കെ സ്പാനിഷ് നായകൻ പറയുമ്പോൾ ഒരു സുഖമില്ലായ്മ. ആ രംഗമാകട്ടെ, ബാലിവധത്തെ ഒരുപാടുതരത്തിൽ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതുമായി. മംഗളശ്ലോകം നല്ല പുസ്തകങ്ങളെയും നല്ല അറിവുകളെയുംപറ്റി ആകുന്നതായിരുന്നു ഉചിതം.

പാശ്ചാത്യ ഇതിവൃത്തത്തെ പൗരസ്ത്യകലാരൂപമാക്കുമ്പോൾ കഥ ഭാരതീയമാക്കുകയല്ല, കലയുടെ സാർവ്വലൗകികത വികസിപ്പിക്കുകയാണു വേണ്ടത്. കാരണം, കലാമാദ്ധ്യമം നമ്മുടേതുതന്നെയെങ്കിലും കഥാഭൂമികയും പാത്രങ്ങളും നമ്മുടേതല്ല. ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങൾ കഥകളിത്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തുമെന്ന പേടി അനാവശ്യമാണ്. മൗലികതാവാദികൾ എതിർത്തേക്കാം. ഏതുകാലത്തും ഏതു മഹത്തായ മാറ്റങ്ങളെയും അക്കൂട്ടർ അങ്ങനെയേ സമീച്ചിട്ടുള്ളൂ. അതിനു കീഴടങ്ങുകയല്ല, നവഭാവുകത്വവും കാവ്യഭാഷയും രംഗഭാഷയും സൃഷ്ടിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെടുകയാണ് ഉല്പതിഷ്ണുക്കൾ ചെയ്യേണ്ടത്. ഏറെ മനോഹരമായി ഈ സൃഷ്ടി ഒരുക്കിയവർക്ക് തീർച്ചയായും അതിനാകും.

(edit: ഇത് എഴുതിയശേഷം, സ്പെയിനിലെ അവതരണങ്ങൾക്കു മുമ്പും പിന്നീടും പല മാറ്റവും വന്നു എന്നാണു മനസിലാക്കുന്നത്. ആതുകൊണ്ട്, ഈ നിരൂപണം ആദ്യാവതരണത്തിൻ്റേത് ആണ് എന്ന് ഓർക്കുമല്ലോ.)

സ്മരണകളിരമ്പും രണസ്മാരകം ഈ മഹാഗാനം

2023-04-10T10:25:00.002-07:00

സ്മരണകളിരമ്പും രണസ്മാരകം ഈ മഹാഗാനം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[ഇൻഡ്യാവിഷൻ ഓൺ‌ലൈനിൽ 2014 ഓഗസ്റ്റ് 14-നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

1857ന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി 1957ൽ പിറന്ന ‘ബലികുടീരങ്ങളെ...’ എന്ന വിഖ്യാതഗാനത്തിന് 57ന്റെ നിറവിൽ 2014 ഓഗസ്റ്റ് 14-നു തിരുവനന്തപുരം പാളയം രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപത്തിൽ വിപുലമായ പിറന്നാളാഘോഷം സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി എഴുതിയത്.

57 കേരള ചരിത്രത്തിലെ ഒരു തുടക്കബിന്ദുവാണ്. ദേശീയചരിത്രത്തിലും 57 വലിയൊരു തുടക്കത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കുറിയാണ്. അധിനിവേശശക്തികൾക്കെതിരെ ഇൻഡ്യൻ ദേശീയത ആദ്യമായി സടകുടഞ്ഞെണീറ്റ മുഹൂർത്തം. 1857. അന്നത്തെ ഓഗസ്റ്റ് 14. ശിപ്പായി ലഹള എന്ന് അധിനിവേശക്കാർ വിളിച്ച ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട ദിനം. അതിന്റെ നൂറാം വാർഷികദിനത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ ധീരരക്തസാക്ഷികളെ ഓർക്കാൻ വരും തലമുറകൾക്കായി ഉയർത്തപ്പെട്ടതാണ് തിരുവനന്തപുരം പാളയത്തെ രക്തസാക്ഷിസ്തൂപം. 1957 ഓഗസ്റ്റ് 14നാണ് അതു രാഷ്ടത്തിനു സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടത്.

രാഷ്ട്രപതി ഡോ: എസ്. രാജേന്ദ്രപ്രസാദാണ് ഒരു മഹാസമ്മേളനത്തെ സാക്ഷിനിർത്തി രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപം നാടിനു സമർപ്പിച്ചത്. ആ മുഹൂർത്തത്തെ അനശ്വരമാക്കാൻ അനേകായിരങ്ങളുടെ ധീരരക്തസാക്ഷിത്വത്തിന്റെ ഓർമ്മയിരമ്പമായി, പ്രകമ്പനം കൊള്ളുന്ന ഹൃദയത്തുടിപ്പായി, തലമുറകളോളം കൊളുത്തിക്കൈമാറേണ്ട കെടാത്ത തീനാളമായി ഉജ്ജ്വലിപ്പിച്ചത് നൂറുകണ്ഠങ്ങളിൽനിന്ന് അലറിയുണർന്ന ഒരു ഗാനമാണ്. കഴിഞ്ഞ അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ കേരളത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം പാടുകയും കേൾക്കുകയും ഏറ്റുപാടുകയും ഒക്കെ ചെയ്ത ആ സംഘമഹാഗാനം –

‘ബലികുടീരങ്ങളേ…
ബലികുടീരങ്ങളേ…
സ്മരണകളിരമ്പും രണസ്മാരകങ്ങളേ…
ഇവിടെ ജനകോടികൾ
ചാർത്തുന്നു നിങ്ങളിൽ
സമരപുളകങ്ങൾ തൻ സിന്ദൂരമാലകൾ’

ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഈ ഗാനം നാടിനു സമർപ്പിച്ചിട്ട് ഈ (2014) ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് 57 വർഷം തികയുകയാണ്. തുടക്കത്തിൽ പറഞ്ഞ 57ന്റെ വൈശിഷ്ഠ്യങ്ങൾ ഈ 57–ാം പിറന്നാളിനു പ്രത്യേക അർത്ഥചാരുതയും വികാരതീവ്രതയും പകരുന്നു.

ഈ ഗാനത്തിന് ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാത്രം മഹത്ത്വമല്ല ഉള്ളത്. കേരളത്തിന്റെ ഗാന – നാടക – സാംസ്ക്കാരിക ചരിത്രവുമായിക്കൂടി അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ട്. ഈ പാട്ടിന്റെ സ്മരണകളിരമ്പുന്ന വേളയിൽ ഈ മഹത്വങ്ങളുടെകൂടി ഊർജ്ജവും ഊഷ്മളതയും അതിനു പകർന്നുനൽകാൻ ഈ വിവരങ്ങൾകൂടി ഇഴചേർക്കാം.

നമ്മുടെ നാടോടി, ആദിവാസി, അനുഷ്ഠാന ഗാനധാരകൾ ഏറിയകൂറും കൂട്ടപ്പാട്ടുകളാണ്. എന്നാൽ ക്ലാസിക്കൽ കാലഘട്ടത്തോടെ ഈ പാരമ്പര്യം പിന്നാക്കം തള്ളപ്പെടുകയും ഒരാളോ രണ്ടുപേരോ മാത്രം പാടുന്ന പാട്ടുരീതി മുഖ്യധാരയായി മാറുകയും ചെയ്തു. ആധുനികനാടകങ്ങളുടെ ആദ്യദശയിലെല്ലാം ഇതായിരുന്നു സ്ഥിതി. ‘പൊന്നരിവാളമ്പിളിയിൽ കണ്ണെറിയുന്നോളേ...’ പോലുള്ള ഗാനങ്ങൾ.

അക്കാലത്ത്1956-ലോ 57 ആദ്യമോ കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ നാടകസംഘം ആയിരുന്ന കെ.പി.എ.സി. ഒരു ഉത്തരേന്ത്യൻ പര്യടനം നടത്തുകയുണ്ടായി. ‘നിങ്ങളെന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റാക്കി’യും ‘വിശക്കുന്ന കരിങ്കാലി’യും ഒക്കെ അന്ന് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നതായി അക്കാലം ഓർക്കുന്നവർ പറയുന്നു. ആ യാത്രയ്ക്കിടെ ഇൻഡ്യൻ പീപ്പിൾസ് തീയറ്റർ അസോസിയേഷ (ഇപ്റ്റ)ന്റെ സമ്മേളനത്തിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു.
കെ. എ. അബ്ബാസൊക്കെയുള്ള കാലം. ബംഗാളിൽനിന്നുള്ള നാടകസംഘം വലിയ ഗായകസംഘത്തെ അണിനിരത്തി സമൂഹഗാനങ്ങൾ പാടി. കെ.പി.എ.സി. അതിനു സജ്ജരായിരുന്നില്ല. ജനങ്ങളുടെ ശക്തിയും സംഘബോധവുമൊക്കെ ഉണർത്താൻ ഇത്തരം പാട്ടുകൾ പ്രധാനമാണെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് തീയറ്ററിന് അത് അനിവാര്യമണെന്നുമൊക്കെ അവർ അവിടെനിന്നു മനസിലാക്കിയത്രേ. അങ്ങനെയാണ് മലയാളനാടകരംഗത്തേക്ക് സമൂഹഗാനങ്ങൾ അവതരണഗാനമായും സമാപനഗാനമായും ഒക്കെ കടന്നുവരുന്നത്.

നാടകപര്യടനത്തിന്റെയും ഇപ്റ്റ സമ്മേളനത്തിന്റെയും അനുഭവവും ആവേശവും ഒക്കെയായി സംഘഗാനം എന്ന ആശയം പലരും മനസിൽ കൊണ്ടുനടക്കുന്നകാലത്താണ് 1957ൽ രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപം നിർമ്മിക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം ഉണ്ടാകുന്നത്. 57ലെ ഇ.എം.എസ്. മന്ത്രിസഭയുടെ മുൻകയ്യിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം

(പാളയത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു വഴിക്കിണർ നികത്തിയാണു മണ്ഡപം പണിതതെന്നു കാണുന്നു. അടുത്തകാലത്ത് പാളയത്ത് അടിപ്പാത പണിതപ്പോൾ ഈ മണ്ഡപം അതേസ്ഥാനത്ത് ഉയർത്തിനിർത്തി കീഴ്ഭാഗം തുരങ്കമാക്കുകയും പണിപൂർത്തിയായശേഷം പഴയ സ്ഥാനത്തുതന്നെ സ്ഥാപിക്കുകയും ആയിരുന്നു. അന്ന് മണ്ണിനടിയിൽ വില്ലിങ്ടൺ ജലവിതരണപദ്ധതിയുടെ ഒരു സുപ്രധാന വാൽവ് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു.)

രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപം നാടിനു സമർപ്പിക്കുന്ന വേളയിൽ പാടാൻ ഒരു സംഘഗാനം വേണമെന്ന് ആ മന്ത്രിസഭയുടെ സാംസ്ക്കാരികവകുപ്പ് തീരുമാനിച്ചു. സാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തകർ ആയിരുന്ന അഡ്വ: ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പും അഡ്വ: ശങ്കുണ്ണിമേനോനും റ്റി. കെ. രാമകൃഷ്ണനും സി. എസ്. ഗോപാലപിള്ളയും എല്ലാം കൂടിയാലോചിച്ചാണ് വിപ്ലവസ്വഭാവമുള്ള പുതിയതരം കവിതകളും പാട്ടുകളുമൊക്കെ എഴുതുന്ന വയലാർ ജി. രാമവർമ്മയെ പാട്ടെഴുത്തിനു ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്. കെ.പി.എ.സി.യുമായും മറ്റും ബന്ധപ്പെട്ടും വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുമൊക്കെ അതിനകം കഴിവു തെളിയിച്ചിരുന്ന പരവൂർ ജി. ദേവരാജനെ ചിട്ടപ്പെടുത്താനും നിയോഗിച്ചു.

ഇരുവരെയും ഒന്നിച്ചിരുത്തി പാട്ടു തയ്യാറാക്കാൻ ഒരു ദ്രുതകർമ്മപദ്ധതി. അവിഭക്ത കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോട്ടയം ജില്ലാസെക്രട്ടറിയും സഹൃദയനും ആയിരുന്ന സി. എസ്. ഗോപാലപിള്ള ഇവർക്ക് സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്ന ചുമതല ഏറ്റെടുത്തു. അങ്ങനെ കളം കോട്ടയത്തായി. തിരുനക്കര മൈതാനത്തിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന ഹോട്ടൽ ‘ബെസ്റ്റോട്ടലി’ൽ. കോട്ടയത്തിന്റെ ‘സാംസ്ക്കാരികാസ്ഥാന’മായിരുന്നു അവിടം. കലാകാരരുടെ താവളം. ഹാർമ്മോണിയവും മറ്റു വട്ടംകൂട്ടലുകളുമൊക്കെയായി ആ വൈകുന്നേരം യജ്ഞം തുടങ്ങി.

അന്നു കോട്ടയത്തു പൊൻകുന്നം വർക്കിയുടെ ‘സ്വർഗ്ഗം നാണിക്കുന്നു’ പോലുള്ള നാടകങ്ങൾ കളിക്കുന്ന കേരള തീയറ്റേഴ്സ് സജീവമായിരുന്നു. അതിന്റെ സെക്രട്ടറി ബേബി ജേക്കബ്ബായിരുന്നു ഇരുട്ടിവെളുക്കെ തുണയായി നിന്നത്. നേരം വെളുത്തപ്പോഴേക്ക് പാട്ടു റെഡി! വയലാർ - ദേവരാജൻ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ പിറവി! ഈ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ ആദ്യസിനിമാഗാനമായ ‘ചതുരംഗ’ത്തിലെ പാട്ടുകൾക്കും രണ്ടുകൊല്ലം മുമ്പായിരുന്നു ഇത്.

ഇരുപത്തഞ്ചുപേരടങ്ങുന്ന ഒരു ഗായകസംഘത്തെ പഠിപ്പിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു അടുത്തപടി. രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപത്തിനടുത്തുള്ള വി.ജെ.റ്റി. ഹാൾ ആയിരുന്നു വേദി. രക്തസാക്ഷിമണ്ഡപത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനവേളയിൽ അവിടെ കൂടിയവർക്കെല്ലാം പുതിയൊരു അനുഭവം ആയിരുന്നു അത്. സംഘഗാനം എന്ന പുതിയ ഒന്നിന്റെ സമുദ്ഘാടനം കൂടി ആയി ആ മുഹൂർത്തം. അന്ന് അണിനിരന്ന ഗായകരിൽ ദേവരാജനും കെ.എസ്. ജോർജ്ജിനും ഒപ്പം ജനാർദ്ദനക്കുറുപ്പും പിന്നീടു സിനിമാനടനായി പ്രസിദ്ധനായ ജോസ് പ്രകാശും ഒക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഹിഡൻ അജൻഡകളില്ലാത്ത ദേശീയത കത്തിനിന്ന കാലം ആയിരുന്നതിനാലും രാഷ്ട്രപതിയുടെ സന്ദർശനം അന്ന് അത്യപൂർവ്വസംഭവം ആയിരുന്നതിനാലും പരിപാടിയുടെ സംഘാടകർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ ആയിരുന്നതിനാലുമെല്ലാം വലിയൊരു ജനാവലി ആ മുഹൂർത്തത്തിനു സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ ഉണ്ടായിരുന്നത്രേ.

‘ബലികുടീരങ്ങളേ…’ പിന്നീട് കെ.പി.എ.സി.യുടെ അവതരണഗാനമായി സംസ്ഥാനത്തുടനീളം അലയടിച്ചു. ‘വിശറിക്കു കാറ്റുവേണ്ടാ’ എന്ന നാടകത്തിലാണ് ഈ ഗാനം കെ.പി.എ.സി. ആദ്യം ഉൾപ്പെടുത്തിയത്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമ്മേളനവേദികളിലും അത് ആവേശത്തിരയിളക്കി. പുതിയതലമുറ അതിനെ അറിഞ്ഞത് വിപ്ലവഗാനമായാണ്. തീർച്ചയായും അതിന്റെ ആത്മവത്തയും അതുതന്നെ.

ആ ആവേശമാണ് കൊല്ലം കാളിദാസ കലാകേന്ദ്രത്തിന്റെ അവതരണഗാനമായ ‘തുഞ്ചൻപറമ്പിലെ തത്തേ’ എന്ന ഒ.എൻ.വി. – കെ.എസ്. ജോർജ്ജ് – സുലോചന ഗാനവും കോട്ടയം കേരളാ തീയറ്റേഴ്സിന്റെ ‘മാനവധർമ്മം വിളംബരം ചെയ്യുന്ന’ എന്ന, കെ.ഇ. ശ്രീധരനും കോട്ടയം ശാന്തയുമൊക്കെ ചേർന്നു പാടിയ ഗാനവും കലാനിലയത്തിന്റെ ‘സൽക്കലാദേവിതൻ’ എന്ന ദക്ഷിണാമൂർത്തി – പാപ്പനംകോട് ലക്ഷ്മണൻ ഗാനവും പൊൻകുന്നം ദാമോദരന്റെ ‘നമ്മളൊന്നാണേ, പാടാം, നമ്മളൊന്നാണേ’യും എല്ലാം സംഘഗാനങ്ങളായി പിറവികൊള്ളാൻ കാരണം. അക്കാലത്ത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി സമ്മേളനങ്ങൾക്കു തുടക്കത്തിലും സമാപനത്തിലും ‘നമ്മളൊന്നാണേ’ ഒരു അനിവാര്യഭാഗമായിരുന്നു. പി.ജെ. ആന്റണിയും ആന്റോയും സുലോചനയുമെല്ലാം എത്രയെത്ര അരങ്ങുകളിൽ അതു പാടിത്തകർത്തു! വൻ ജനാവലികൾ ഏറ്റുപാടി.

നാടൻ ശീലുകളുടെ മധുരവുമായി പി. ഭാസ്ക്കരനും കെ. രാഘവനും ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ ഭാവപ്രപഞ്ചവുമായി ബാബുരാജും മെഹബൂബുമെല്ലാ സാംസ്ക്കാരികാന്തരീക്ഷത്തെ സംഗീതസാന്ദ്രമാക്കിയ ആ മഹാകാലത്തിന്റെ ധന്യമായ ഓർമ്മകൂടിയാണ് ഈ 14നു പുതുക്കപ്പെടുന്നത്. സംഘബോധത്തിന്റെയും സംഘഗാനങ്ങളുടെയും സംഘടിതശക്തിയുടെ മുന്നേറ്റത്തിന്റെയുമെല്ലാം ഓർമ്മ.

ORDER FORM for the book 'VELICHATHILEKKU NATATHUNNAVAR' by Manoj K. Puthiyavila

2022-10-03T02:29:00.000-07:00

വെളിച്ചത്തിലേക്കു നടത്തുന്നവർ

മനോജ് കെ. പുതിയവിളയുടെ പുതിയ പുസ്തകം

വില: രൂപ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല/-

പ്രസാധകർ: എക്സ്‌പ്ലോർ കേരള

ഓർഡർ ഫോം

പ്രിയസുഹൃത്തെ,

നീണ്ട ഇടവേളയ്ക്കുശേഷം ഒരു പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയാണ്. പത്രപ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയിൽ ചെയ്ത ധാരാളം അഭിമുഖങ്ങളിൽ ധാരാളം വായിക്കപ്പെടണം എന്നു തോന്നിയിരുന്ന ആറു ദീർഘാഭിമുഖങ്ങൾ സമാഹരിച്ചതാണു പുസ്തകം. കൗതുകമാണ് ഈ അഭിമുഖങ്ങളുടെയും ഈ വ്യക്തികളുടെയും സവിശേഷത. ആറു വ്യത്യസ്തമേഖലകളിൽ സവിശേഷമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്ന, നാം അവശ്യം അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട ആറുപേരുടെ കൗതുകമാർന്ന ജീവിതങ്ങളും ചിന്തകളും അനുഭവങ്ങളും. നാലു മലയാളികളും രണ്ടു വൈദേശികരും.

പുസ്തകം ഫ്രീ ലൈസൻസിൽ ഓൺലൈനായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനാണ് ആലോചിക്കുന്നത്. സാധാരണപുസ്തകത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിലും സ്മാർട്ട് ഫോൺ സ്ക്രീനിന്റെ വലിപ്പത്തിലുമുള്ള ഡിസൈനുകൾ തയ്യാറാക്കി പിഡിഎഫായി ലഭ്യമാക്കും. സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്‌വെയർ രംഗത്തും സ്വതന്ത്രപ്രസാധനരംഗത്തും സി.വി.ആർ. എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന സി.വി. രാധാകൃഷ്ണൻ തുടങ്ങിയ ‘സായാഹ്ന ഫൗണ്ടേഷൻ’ ആണ് ഓൺലൈൻ എഡിഷന്റെ പ്രസാധകർ. ഓൺലൈൻ എഡിഷൻ സൗജന്യമാണ്.

സുഖകരമായ വായനയ്ക്ക് അച്ചടിച്ച പുസ്തകം വേണമെന്നുള്ളവർക്ക് ആവശ്യപ്രകാരം അച്ചടിച്ചു നല്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത് എന്റെതന്നെ പുതിയ സംരംഭമായ ‘എക്സ്‌പ്ലോർ കേരള’ ആണു നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. പ്രസാധനയേജൻസിയെയും വിതരണക്കാരെയും ഒഴിവാക്കി അവർക്കുള്ള ലാഭവിഹിതം കുറച്ച് ആവശ്യക്കാർക്ക് അച്ചടിച്ച പുസ്തകം സാധാരണനിരക്കിലും നന്നേ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്കു ലഭ്യമാക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. (അതുകൊണ്ട് പ്രീപബ്ലിക്കേഷൻ പോലെ മുൻകൂർ പണം വാങ്ങി ആവശ്യക്കാരുടെയത്ര എണ്ണം കോപ്പി അച്ചടിക്കുന്ന പ്രിന്റ് ഓൺ ഡിമാൻഡ് രീതിയാണു സ്വീകരിക്കുന്നത്.)

സമൂഹത്തിനു ഗുണമുള്ള വിവരങ്ങൾ ലാഭേച്ഛകൂടാതെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനുള്ള പരിശ്രമമാണ്. ഇതു വിജയിച്ചാൽ ഈ ഉദ്യമം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകാൻ താത്പര്യമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട്, താങ്കളുടെ തുടർച്ചയായ പിന്തുണ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അഭിപ്രായനിർദ്ദേശങ്ങളും വേണം.

അച്ചടിച്ച പുസ്തകം ആവശ്യമുള്ളവർക്ക് പുസ്തകം ബുക്ക് ചെയ്യാനും പണം അയച്ചതിന്റെ വിവരങ്ങൾ അറിയിക്കാനുമായി ഒരു ഓർഡർ ഫോം ഇതോടൊപ്പം ചേർക്കുന്നു. ഇതിൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് സബ്‌മിറ്റ് ചെയ്താൽ മതി.

ഇന്റർനെറ്റ് ബാങ്കിങ്, ഡെബിറ്റ് കാർഡ്, ഗൂഗിൾ പേ, ഫോൺ പേ എന്നീ മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ പണമയയ്ക്കാം. പണം അയച്ചശേഷം അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾകൂടി ചേർത്തുവേണം ഓർഡർ ഫോം പൂരിപ്പിച്ചു സബ്‌മിറ്റ് ചെയ്യാൻ. ഒരിക്കൽ സബ്‌മിറ്റ് ചെയ്താൽ പിന്നെ എഡിറ്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. നെറ്റ് ബാങ്കിങ് / ഡെബിറ്റ് കാർഡ് പേയ്‌മെന്റാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ട്രാൻസാക്‌ഷൻ നമ്പരോ മറ്റു സൂചനയോ ഫോമിൽ ചേർക്കണം. ഗൂഗിൾ പേയോ ഫോൺ പേയോ ആണെങ്കിൽ അത് അയച്ച ആളെ മനസിലാക്കാൻ വേണ്ട ഫോൺ നമ്പറോ മറ്റു സൂചകങ്ങളോ നല്കണം. പണമയച്ച തീയതിയും വേണം. എല്ലാം ഫോമിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.

നെറ്റ് ബാങ്കിങ്ങിൽ പണം അയയ്ക്കേണ്ട വിവരങ്ങൾ:

Account No: 280201141000193

IFSC: VIJB0002802

Bank: Vijaya Bank (Bank of Baroda)

Branch: Christ Nagar Branch

ഗൂഗിൾ പേ / ഫോൺ പേ ആണെങ്കിൽ അയയ്ക്കേണ്ട ഫോൺ നമ്പർ: +91 8547027399

ഫോം സബ്‌മിറ്റ് ചെയ്യുമ്മുമ്പ് പൂരിപ്പിച്ച വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പാക്കുമല്ലോ. എന്തെങ്കിലും സശയം ഉണ്ടായാൽ അതു പരിഹരിച്ചശേഷം സബ്‌മിറ്റ് ചെയ്താൽ മതി.

ഓർഡർ ഫോം

Loading…

നന്ദി.

പ്രസാധനം നടന്നാലുടൻ പുസ്തകം എത്തിക്കാം.

മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ട്! എന്റെ രാഷ്ട്രത്തിനു സംഭവിച്ചത്...

2022-09-09T23:04:00.002-07:00

മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ട്! എന്റെ രാഷ്ട്രത്തിനു സംഭവിച്ചത്...

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം‘ മാസികയുടെ 2022 സെപ്റ്റംബർ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

റേഷനുള്ള അവകാശം 20 രൂപ കൊടുത്തു ദേശീയപതാകവാങ്ങാൻ പാങ്ങില്ലാത്ത അന്ത്യജർക്കു നിഷേധിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അമൃതമഹോത്സവകാലത്ത് ഇൻഡ്യയുടെ ജനാധിപത്യവും സ്വാതന്ത്ര്യവും എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം പരിശോധിക്കുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യജൂബിലിദിവസമാണ് ഇത് എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. ഈ ദിവസത്തെ പത്രങ്ങൾ കണ്ട് അന്തംവിട്ടു. ഇൻഡ്യ എന്തായിരുന്നു, എങ്ങനെ ആയിരുന്നു, ഇനി എങ്ങനെയൊക്കെ ആകണം എന്നെല്ലാം സവിസ്തരം എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ ഇൻഡ്യയെപ്പറ്റി അധികമൊന്നും കണ്ടില്ല. ഈയൊരു മുഹൂർത്തത്തിൽ ഓർക്കാനും പറയാനും കൊള്ളാത്തവ ആയതുകൊണ്ടു വിട്ടുകളഞ്ഞതാകാം. ആ ഉചിതജ്ഞതയ്ക്കു നല്ലനമസ്ക്കാരം.

പത്രം മടക്കിവച്ചു കമ്പ്യൂട്ടർ തുറന്ന് സേർച്ച് എൻജിനിൽ democracy എന്നു ടൈപ്പ് ചെയ്തപ്പോഴേക്ക് democracy index എന്നു വന്നു. പുതിയ ഇൻഡെക്സ് നോക്കി. (നിങ്ങൾക്കും നോക്കാം: https://v-dem.net/media/publications/dr_2022.pdf). സ്വതന്ത്രജനാധിപത്യസൂചകം (Liberal Democratic Index - LDI) എന്ന വിഭാഗത്തിൽ 179 രാജ്യങ്ങളിൽ 93 ആണ് ഇൻഡ്യയുടെ സ്ഥാനം. Electoral Democracy Index (EDI)-ൽ 100-ഉം Deliberative Component Index (DCI)-ൽ 102-ഉം സ്ഥാനം. തെക്കേയേഷ്യയിൽ ശ്രീലങ്കയും ബംഗ്ലാദേശും നേപ്പാളും ഭൂട്ടാനുമൊക്കെ നമുക്കു മുകളിലാണ്, യഥാക്രമം 88, 75, 71, 65 സ്ഥാനങ്ങളിൽ. എൽഡിഐ ഇൻഡക്സിൽ 117-ാം സ്ഥാനത്തുള്ള മതരാഷ്ട്രമായ പാക്കിസ്താനെക്കാൾ മുകളിലാണെന്നു നമുക്ക് അഭിമാനിക്കാം. വലിപ്പത്തിന്റെ പേരിൽ പലരും നടത്തിയിരുന്ന, ‘ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യരാജ്യം’ എന്ന അവകാശവാദത്തിനും ഇനി പാങ്ങില്ലതന്നെ.

മൂന്നുകോടി വിവരങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്തു തയ്യാറാക്കുന്ന പട്ടികയിൽ സ്വീഡൻ, ഡെൻമാർക്, നോർവേ, കോസ്റ്റാ റീക്ക, ന്യൂ സീലാൻഡ് എന്നിവയാണ് ആദ്യസ്ഥാനക്കാർ.

‘മോഡി’ഫൈഡ് ഇൻഡ്യ

സ്വതന്ത്രജനാധിപത്യം (liberal democracy), തെരഞ്ഞെടുപ്പുജനാധിപത്യം (electoral democracy), തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏകാധിപത്യം (electoral autocracy), പൂർണ്ണ ഏകാധിപത്യം (closed autocracy) എന്നിങ്ങനെ നാലായി ലോകരാജ്യങ്ങളെ തരംതിരിക്കുന്നതിൽ ഇൻഡ്യയ്ക്ക് ‘തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏകാധിപത്യ’ത്തിലേക്കു വീണുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യം എന്ന പട്ടമാണുള്ളത്. രണ്ടാം മോഡിസർക്കാർ വന്നശേഷം 2020-ലാണ് ഈ ദിശയിലുള്ള ഇൻഡ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പതനം ഉണ്ടായതെന്ന് അവർ പറയുന്നു. ‘ബഹുസ്വരതാവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടി ഇൻഡ്യയെ അതിലേക്കു നയിക്കുന്നു’ എന്നാണു റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. ‘ഏകാധിപത്യവത്ക്കരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ’ (autocratizers) എന്നു റിപ്പോർട്ട് വിളിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ മുന്നണിയിലുള്ള പത്തിൽ മുന്നിലാണ് ഇൻഡ്യയുടെ സ്ഥാനം. ഇൻഡ്യയ്ക്കു മുകളിലുള്ള ബ്രസീലില്‍ ഈ ഒക്ടോബറിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷനേതാവ് ലുലാ ദാ സില്‍വ പ്രസിഡൻ്റായി ജനാധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചാൽ ഇൻഡ്യയുടെ ഏകാധിപത്യപദവി പിന്നെയും ഉയരാം.

ഇനി നെറ്റിൽ ‘പ്രസ് ഫ്രീഡം’ എന്നു സേർച്ച് ചെയ്താൽ അതിന്റെ പട്ടിക വരും. മാദ്ധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിൽ കഴിഞ്ഞകൊല്ലത്തെ 142-ാം സ്ഥാനത്തുനിന്ന് 150-ാം സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള ഇൻഡ്യയുടെ തലകുത്തിവീഴ്ച അവിടെ കാണാം. 2014-ലെ മോഡിയുടെ അരങ്ങേറ്റത്തിനുശേഷമാണ് ഇൻഡ്യയുടെ ഈ രംഗത്തെയും വമ്പിച്ച പതനം.

മനുഷ്യവിഭവവികസനസൂചികയിൽ 131-ാം സ്ഥാനം. സ്കോർ 0.645. വിശപ്പിന്റെ സൂചികയായ ഗ്ലോബൽ ഹങ്ഗർ ഇൻഡെക്സിൽ 116 രാജ്യങ്ങളിൽ 101-ാമതും യുഎൻഡിപിയുടെ ദാരിദ്ര്യസൂചികയിൽ 109 രാജ്യങ്ങളിൽ 66-ാമതും. ഇൻഡ്യയിൽ ദാരിദ്ര്യം ജാതിയടിസ്ഥാനത്തിൽ ആണെന്നും യുഎൻഡിപി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഒന്നിനെപ്പറ്റിയും ശരിയായ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഇല്ലാത്ത, രാജ്യം എങ്ങനെയൊക്കെ വികസിക്കണമെന്ന് അറിയാത്ത, തലമുറകളായി കാണാപ്പാഠം പഠിച്ചുവയ്ക്കുന്ന അബദ്ധങ്ങൾ മാത്രമായ കുറെ പിന്തിരിപ്പൻ ആശയങ്ങൾ മാത്രമുള്ള, വർഗ്ഗീയമായി ചേരിതിരിക്കുകയും ‘ശത്രുക്ക’ളായി സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന കുറെ വിഭാഗങ്ങളെ എങ്ങനെയെങ്കിലും ഉന്മൂലനം ചെയ്യുകയും ഇൻഡ്യയെ ഹിന്ദുരാഷ്ട്രം ആക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതിനപ്പുറം ഒരു അജൻഡയും ഇല്ലാത്ത, സംഘപരിവാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയോപകരണമായ ബിജെപിയുടെ ഭരണം തുടങ്ങിയശേഷമാണ് ജനാധിപത്യവും സ്വാതന്ത്ര്യവും പൗരാവകാശങ്ങളും എല്ലാം രാജ്യത്ത് ഇത്ര ഭീകരമായി അധഃപതിച്ചത് എന്നാണ് എല്ലാ റിപ്പോർട്ടും വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

ധനിക-ദരിദ്ര അന്തരവും ജാതി, മത അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവേചനവും പീഡനവുമൊക്കെ ഇക്കാലത്താണ് ഏറ്റവും മോശമായത്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തോടും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തോടുമെല്ലാം കാണിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവഗണകളുടെയും വിദ്വേഷവും ദുരുദ്ദേശ്യങ്ങളും മാത്രം വച്ച് ആ രംഗങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന അട്ടിമറികളുടെയുമൊക്കെ തകർച്ചകൾ അറിയാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ.

അവസ്ഥ ഇതായിരിക്കെ ഇന്നത്തെ ഇൻഡ്യയെപ്പറ്റി പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ എങ്ങനെ എഴുതും! മടിയിൽ (ലാളനയേറ്റ്) ഇരിക്കുന്ന മാദ്ധ്യമം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ‘ഗോദി മീഡിയ’ എന്നും ‘മോദി മീഡിയ’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കും വിലയ്ക്കെടുക്കപ്പെട്ടതും മടിയിൽ കനം ഉള്ളതിനാൽ ഭീഷണിയ്ക്കും ബ്ലായ്ക്ക് മെയിലിങ്ങിനും കീഴടങ്ങിനില്ക്കുന്നതുമായ മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കും കഴിയാത്ത കാര്യം. അവർക്കു കഴിയുന്നത് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ ഇല്ലാത്ത ആർഎസ്എസ്‘ധാര’യെപ്പറ്റി രാം മാധവ്മാരെക്കൊണ്ടു ലേഖനം എഴുതിച്ചു വിധേയത്വം വിളംബരം ചെയ്യാൻ മാത്രമാണല്ലോ.

ഇൻഡ്യയെ കണ്ടെത്താത്ത ഭരണം

നമുക്കൊപ്പം നിലവിൽവന്ന ചൈന ലോകത്തെ ഒന്നാമത്തെ സാമ്പത്തികശക്തി എന്ന പദവിക്കു തൊട്ടടുത്താണ്. അതിന്റെ ഗുണഫലങ്ങൾ അവർ ജനങ്ങൾക്കു ലഭ്യമാക്കുന്നു. 1981-ൽ 88 ശതമാനം ആയിരുന്ന ദാരിദ്ര്യം 2019-ൽ പൂജ്യമാക്കി അവർ ദാരിദ്ര്യമുക്തരാജ്യമായി. പാർപ്പിടം, തൊഴിൽ, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗ്രാമ-നഗര അന്തരം തുടങ്ങിയവയും ഒന്നൊന്നായി പരിഹരിരിക്കാനുള്ള പരിശ്രമത്തിലാണ് അവർ. ആഗോളസൂചികകളിൽ ഓരോന്നും അവർ മെച്ചെപ്പെടുത്തുകയാണ്.

എന്തുകൊണ്ടാണ് നാം ഇങ്ങനെ? സ്വാതന്ത്ര്യജൂബിലിദിനത്തിലെ ‘ദ് ഹിന്ദു’ പത്രത്തിന്റെ ഒന്നാംപേജിൽ അവർ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിച്ച 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ലെ എഡിറ്റോറിയൽ അതിന്റെ ഉത്തരം തരുന്നുണ്ട്. വ്യവസായമായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്ന പത്രങ്ങൾ അന്നു മുന്നോട്ടുവച്ച വികസനസമീപനവും ഭാവിഭാരതത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സങ്കല്പങ്ങളും സാമൂഹികനീതിയിലോ അവസരസമത്വത്തിലോ പൗരാവകാശങ്ങളിലോ സമ്പത്തിന്റെ നീതിപൂർവ്വമായ വിതരണത്തിലോ ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞ അവസാനത്തവന്റെയും ഉയർച്ചയിലോ അത്തരക്കാർ അവകാശത്തിനായി സംഘടിക്കുന്നതിലോ ഒന്നും അധിഷ്ഠിതം ആയിരുന്നില്ല. അതെല്ലാം മാറ്റിവച്ച് മൂലധനത്തെയും അതിന്റെ ശക്തികളെയും യഥേഷ്ടം വളർത്തുന്നതിൽ ആയിരുന്നു ഊന്നൽ. ശബ്ദമില്ലാത്തവരുടെ ശബ്ദം ആയില്ല മുഖ്യധാരാമാദ്ധ്യമങ്ങൾ.

എസ്എഫ്ഐക്കാരായിരുന്ന എൻ. റാമിനെപ്പോലുള്ളവരുടെ കൈകളിൽ എത്തിയശേഷമാണ് ആ പത്രം കുറെയെല്ലാം മാറുന്നത്. ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസ് കോൺഗ്രസ്സർക്കാരുകളുടെ അഴിമതികൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവരാനുംമറ്റും കാട്ടിയ താത്പര്യം ആർഎസ്എസ് പക്ഷത്തായിരുന്ന ഗോയങ്കയുടെ രാഷ്ട്രീയവുമായിക്കൂടി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു എന്ന് അവരുടെ ഇന്നത്തെ സമീപനം വെളിവാക്കുന്നു. ഹിന്ദിയിലെയും ഇംഗ്ലിഷിലെയും നാട്ടുഭാഷകളിലെയുമൊക്കെ മുൻനിരപ്പത്രങ്ങൾ മിക്കതും ഇന്നത്തെ ഇൻഡ്യയെപ്പറ്റി പറയാൻ കഴിയാത്ത നിലയിലേക്ക് എത്തിയത് വിശദചർച്ച വേണ്ട മറ്റൊരു വിഷയമാണ്.

മാദ്ധ്യമങ്ങളും മൂലധനശക്തികളും മാത്രമല്ല, ഇടതുകക്ഷികൾ ഒഴികെയുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളും സ്വാധീനശക്തി ഉണ്ടായിരുന്ന വികസന-സാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധരും ഇൻഡ്യക്കാരെ ചൂഷണം ചെയ്യാൻ ബ്രിട്ടിഷുകാർ സ്ഥാപിച്ച ഭരണസംവിധാനവും അതിനായി വാർക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സിവിൽ സർവ്വീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥപ്പടയുമെല്ലാം ചേർന്നു നയിച്ചുപോരുന്ന ബൂർഷ്വാഭരണകൂടം ആകെയും ഈ സമീപനമാണു പുലർത്തിപ്പോരുന്നത്.

നെഹ്രുവിന്റെ മിശ്രസമ്പദ്ഘടനാവാദം ഫലത്തിൽ ബൂർഷ്വാമൂലധനം വളർത്താനും അതിനെ സഹായിക്കാൻ ഘനനവും ഇരുമ്പുരുക്കലും പോലുള്ള അടിസ്ഥാന-ഘനവ്യവസായങ്ങൾ പൊതുമുതൽകൊണ്ടു നടത്തിക്കൊടുക്കാനും അവകൂടി ഏറ്റെടുക്കാൻ ഇൻഡ്യൻ ബൂർഷ്വാസി പ്രാപ്തമാകുന്നമുറയ്ക്ക് അവയും അവർക്കു വിറ്റു കൈയൊഴിയാനും ഒക്കെയുള്ള ഒരു പദ്ധതിയായാണു പ്രവർത്തിച്ചത്. നെഹ്രൂവിയൻ സോഷ്യലിസം എന്നൊക്കെ ഘോഷിക്കപ്പെട്ട സമ്പ്രദായത്തിന്റെ സ്വാഭാവികപരിണതിയാണത്.

രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമ ആര് എന്ന ചോദ്യത്തിനു മൂലധനശക്തികളും ഭൂപ്രഭുക്കളും എന്ന ഉത്തരമാണ് ആദ്യംമുതൽ ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഭരണഘടനയിൽനിന്ന് 70-കളുടെ രണ്ടാംപകുതിവരെ സോഷ്യലിസം എന്ന പദം മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടു. എഴുതിച്ചേർത്തപ്പോഴാകട്ടെ ചില ബാങ്ക് ദേശസാത്ക്കരണത്തിലും മറ്റും അത് അവസാനിച്ചു. അതുതന്നെയും അന്നു മൂലധനക്ഷാമം നേരിട്ട ഇൻഡ്യൻ മുതലാളിമാർക്കു പുതിയ സംരംഭങ്ങൾക്കു പണം ലഭ്യമാക്കാനുള്ള ഒത്താശ മാത്രമായിരുന്നുതാനും. സോഷ്യലിസത്തിനു വിരുദ്ധമായ പൊതുമുതൽവില്പനയുടെ മാമാങ്കമാണു പിന്നെ കോൺഗ്രസും ബിജെപിയും നയിച്ച സർക്കാരുകൾ മത്സരിച്ചു കൊണ്ടാടിയത്. അടിസ്ഥാനജനവിഭാഗത്തിന്റെ യഥാർത്ഥസ്വാതന്ത്ര്യം ഇൻഡ്യയിൽ യാഥാർത്ഥ്യമാകാതെപോയത്തിന്റെ കാരണം ഇതൊക്കെയാണ്. അതിനുള്ള ഉപാധികളായി മാറുകയായിരുന്നു ഇൻഡ്യയുടെ ജനാധിപത്യവും അതിന്റെ ആധാരത്തൂണുകളും സ്ഥാപനങ്ങളുമൊക്കെ.

‘കേന്ദ്രം’ ആകുന്ന യൂണിയൻ സർക്കാർ

ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങേണ്ട ജനപ്രതിനിധിസഭകൾ ഭൂപ്രഭുക്കളുടെയും മുതലാളിമാരുടെയും അവർ പണമൊഴുക്കി ജയിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ആശ്രിതരുടെയും സഭകളായി. സ്വാഭാവികമായും അവ സവർണ്ണസഭകളുമായി. ജനങ്ങളിലേക്കോ കീഴ്ത്തട്ടുകളിലേക്കോ അധികാരം വിട്ടുകൊടുക്കാൻ വിമുഖരായ അധികാരമോഹത്തിന്റെയും കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെയും സംവിധാനങ്ങളായി ഭരണയന്ത്രവും ഭരണഘടനാസ്ഥാപനങ്ങളും മാറി. നെഹ്രുവിനുശേഷം ഇൻഡ്യയെ മനസിലാക്കിയ ഒരൊറ്റ നേതാവേ ഇൻഡ്യ ഭരിച്ചിട്ടുള്ളൂ എന്നു ഞാൻ പറയും. വി. പി. സിങ് ആണത്. ഇടതുപിന്തുണയോടെ നടന്ന ആ ഭരണമാണ് പര്യമ്പുറത്തു തള്ളപ്പെട്ടിരുന്ന ജനതയ്ക്കു ശബ്ദവും പങ്കാളിത്തവും ഉണ്ടാക്കിയത്. സ്വതന്ത്രയിൻഡ്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു രജതരേഖ.

ഭരണഘടനാശില്പികൾ വിഭാവനം ചെയ്ത എറ്റവും മനോഹരമായ സങ്കല്പനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഫെഡറലിസം. സംസ്ഥാനങ്ങളും അങ്ങനെ ചുമതലകൾ താഴേക്കു നല്കേണ്ടതുണ്ട്. നടപ്പാക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും, പൊലീസും ജയിലും സിവിൽ ഡിഫൻസും റവന്യൂ രേഖകളും വരെ ജില്ലാഭരണത്തിനു വികേന്ദ്രീകരിച്ചുനല്കാനുള്ള വിപ്ലവാത്മകചിന്തകൾ മുന്നോട്ടുവച്ച് 1967-ൽ ഇഎംഎസ് സർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ബില്ലുകൾ ഈ അന്തസ്സത്ത ഉൾക്കൊണ്ട് ഉള്ളതാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങൾ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് യൂണിയൻ സർക്കാർ കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കു കൈമാറണം. എന്നാൽ, സംസ്ഥാനപട്ടികയ്ക്കും ഉഭയതലപട്ടികയ്ക്കും മേൽ കൈവയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ യൂണിയൻ സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് എത്രയോ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

നെഹ്രുവിന്റെ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണനിയമം തദ്ദേശഭരണത്തിൽ കാര്യമായ ചലനമൊന്നും ഉണ്ടാക്കാതെപോയ സാഹചര്യത്തിൽ ശക്തമായ ആവശ്യം ഉയർന്നപ്പോൾ രാജീവ് ഗാന്ധി കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാഭേദഗതി അതിലെ പരിമിതികൾകൊണ്ട് അവർക്കുതന്നെ മാറ്റേണ്ടിവന്നു. പിന്നീടുണ്ടായ 73, 74 ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾ ജനാധിപത്യവഴിയിലെ സുപ്രധാനനടപടിയായി പറയാറുണ്ടെങ്കിലും പട്ടണങ്ങളെ മുഴുവൻ ഒഴിവാക്കിയുള്ള ജില്ലാപ്പഞ്ചായത്ത് എന്ന സംവിധാനം കൊണ്ടുവരികവഴി ജില്ലാഭരണംപോലും അസാദ്ധ്യമാക്കുകയാണു ചെയ്തത്. ജില്ലകൾ ഇപ്പോഴും യൂണിയൻ സർക്കാരിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥരായ കളക്റ്റർമാർ ഭരിക്കുന്നു! ജനങ്ങളിലേക്ക് അധികാരം എത്തുന്നതിന് ഉദ്യോഗസ്ഥലോബികളടക്കം എല്ലാവരും വഴിമുടക്കുന്നതാണ് ഇൻഡ്യയുടെ അനുഭവം. കേരളത്തിൽ വികസനാസൂത്രണനിർവ്വഹണങ്ങളിലടക്കം ജനപങ്കാളിത്തം കൊണ്ടുവന്നതും പദ്ധതിത്തുകയുടെ 40 ശതമാനം തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൈമാറിയതും ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയയിച്ഛ ഒന്നുകൊണ്ടു മാത്രമാണ്.

കാലാകാലം നിയമത്തിലൂടെയും മറ്റും താഴേക്കു കൈമാറുന്ന അധികാരങ്ങളും പിന്നത്തെ ആദ്യാവസരം ഉപയോഗിച്ചു തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതാണ് രാജ്യത്തിന്റെ അനുഭവം. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കു ഭരണഘടന നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള അധികാരങ്ങൾപോലും കവർന്നെടുക്കാൻ അവസരം പാർത്തിരിക്കുന്ന ഒന്നാണ് എന്നും യൂണിയൻ സർക്കാർ.

നികുതി നിശ്ചയിക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്ന അധികാരങ്ങൾ കവർന്നെടുത്ത ജിഎസ്റ്റി നിയമം നടപ്പാക്കിയതിനു പിന്നാലെ നികുതിധനത്തിനുമേലും അധികാരം സ്ഥാപിക്കുകയാണ്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികസ്വാതന്ത്ര്യവും സ്വാശ്രയത്വവും നിഷേധിക്കുകമാത്രമല്ല സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള വിഹിതം വൈകിക്കുകയും പ്രഖ്യാപിച്ച നഷ്ടപരിഹാരം റദ്ദാക്കുകയും ഒക്കെവഴി കേരളംപോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വികസന-ക്ഷേമകാര്യങ്ങളും ദൈനംദിനപ്രവർത്തനങ്ങൾതന്നെയും മുടക്കുകയുമാണ്. നമ്മുടെ പല വികസനപദ്ധതികൾക്കും രാഷ്ട്രീയതാത്പര്യത്തിൽ അനുമതി നിഷേധിക്കുകയോ വൈകിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതും നാം കാണുന്നു.

ഇൻഡ്യപോലൊരു ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ആവശ്യമില്ലാത്തതെന്നു പല വിദഗ്ദ്ധരും ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുള്ള ഗവർണ്ണർപദവിയിൽ നിയോഗിക്കുന്നവരെ യൂണിയൻ സർക്കാരിനെ നയിക്കുന്നവരുടെ രാഷ്ട്രീയതാത്പര്യത്തിനായും സംസ്ഥാനഭരണം അസ്ഥിരപ്പെടുത്താനായും നിർദ്ദാക്ഷിണ്യം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണു മറ്റൊരു പ്രധാന ജനാധിപത്യവിരുദ്ധത.

സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനങ്ങൾ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ നിയോഗിച്ച സർക്കാരുകളെ അട്ടിമറിക്കാൻ യൂണിയൻ സർക്കാർ അവരുടെ ഔഗ്യോഗികയേജൻസികളെ നഗ്നമായി ദുരുപയോഗിക്കുന്നതിലും കാണുന്നത് ഫെഡറലിസം ചവിട്ടിയരയ്ക്കുക എന്ന അജൻഡതന്നെ.

ജനം ഇല്ലാത്ത ജനാധിപത്യം

അടിയന്തരാവസ്ഥ അവസാനിക്കുംവരെ രാജ്യത്ത് ഏകകക്ഷിഭരണം ആയിരുന്നു എന്നതാണ് ഫെഡറലിസത്തിന് ഏറ്റവും തടസമായി നിന്നത്. ആ അവസ്ഥ ഇന്ദിരയുടെ കാലത്തുമാത്രം സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 50 തവണ പ്രസിഡൻ്റ് ഭരണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനും അടിയന്തരാവസ്ഥ എന്ന സമഗ്രാധിപത്യത്തിന്റെ കറുത്ത അദ്ധ്യായത്തിനുംവരെ വഴിയൊരുക്കി. തുടർന്നുവന്ന ജനതാസർക്കാർ അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്കായി ഇന്ദിര കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾ റദ്ദാക്കുകയും അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കാവുന്ന സാഹചര്യം പുനർനിർണ്ണയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭരണഘടനയുടെ ഈ 43-ഉം 44-ഉം ഭേദഗതികൾ അത്തരം ആശങ്കകൾ അകറ്റി. പക്ഷെ, ആ സർക്കാരും 356-ാം വകുപ്പ് 9 തവണ പ്രയോഗിച്ചു! ഇന്നോളം പ്രഖ്യാപിച്ച 126 പ്രസിഡൻ്റുഭരണങ്ങളിൽ ൽ 88-ഉം കോൺഗ്രസ്ഭരണത്തിലാണ്.

വീണ്ടും തിരികെവന്ന ഏകകക്ഷിഭരണം അവസാനിക്കാൻ പിന്നെയും 1989 വരെ കാക്കേണ്ടിവന്നു. പ്രാദേശികകക്ഷികൾ പങ്കുചേരുകയോ ഇടതുകക്ഷികൾ പിന്തുണയ്ക്കുകയോ ഒക്കെ ചെയ്ത മുന്നണിഭരണങ്ങളിൽ ഏകപക്ഷീയമായി കാര്യങ്ങൾ അടിച്ചേല്പിക്കുന്നതും അധികാരങ്ങൾ കവരുന്നതും എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. സംസ്ഥാനാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ചില നടപടിക്രമങ്ങളും ഉടമ്പടികളുമൊക്കെ ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. അപ്പോഴും ഗവർണ്ണർപദവി പോലെയുള്ള കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങളും ഉഭയതലപട്ടികയിലെ കൈകടത്തലും യൂണിയൻ സർക്കാരിന്റെ ഏജൻസികളുടെ ഇടപെടലുകളും ധനവിഭജനത്തിലെ മേൽക്കൈയും കേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണം പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, അഥവാ, ആലോചനകൾപോലും ഉണ്ടായില്ല.

ഇന്ദിരാവധത്തെത്തുടർന്നു ഭീകരഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ച കോൺഗ്രസിന്റെ വർക്കിങ് കമ്മിറ്റിയോ പാർലമെന്ററി പാർട്ടിയോ യോഗം ചേരുമ്മുമ്പ് രാജീവ് ഗാന്ധിയെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി രാഷ്ട്രപതി ഗ്യാനി സെയിൽ സിങ് പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇൻഡ്യൻ ജനാധിപത്യത്തിൽ കുടുംബവാഴ്ചയും ‘പ്രക്രിയ’യായി മാറി. പല സംസ്ഥാനത്തും അതു ‘നാട്ടുനടപ്പ്’ ആകുകയും ചെയ്തു. കുടുംബാധിപത്യത്തിന്റെ ഇടവേളയിലും ഭരണം കിട്ടിയപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണാധിപത്യം കോൺഗ്രസ് നിലനിർത്തി.

കോൺഗ്രസിന്റെ ക്ഷയത്തിനൊപ്പം സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോൺഗ്രസിതരസർക്കാരുകൾ വ്യാപകമാകുന്നതും 90-കളുടെ രണ്ടാം പകുതിമുതൽ നാം കണ്ടു. രാജ്യത്തു കോൺഗ്രസ് പിന്നീട് അധികാരത്തിൽ എത്തിയെങ്കിലും അതെല്ലാം മുന്നണിസർക്കാരുകൾ ആയിരുന്നു.

1989-നുശേഷം ഏകകക്ഷിഭരണത്തിനു വഴിതുറക്കുന്നത് ഗുജറാത്ത് വംശഹത്യയിലൂടെ വിളംബരം ചെയ്യപ്പെട്ട ബിജെപിയുടെ ജൈത്രയാത്രയാണ്. രാജ്യത്തെയാകെ മുക്കിയ വർഗ്ഗീയതയുടെ പരന്നൊഴുകൽ ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതയുടെ ഏകകക്ഷിഭരണം എന്ന അത്യാപത്ക്കരമായ സാഹചര്യത്തിലേക്കു രാജ്യത്തെ നയിക്കുകയായിരുന്നു. ജനാധിപത്യവികാസം തടയുക മാത്രമല്ല, ജനാധിപത്യത്തെത്തന്നെ അപ്രസക്തമാക്കുക ആയിരുന്നു നരേന്ദ്രമോഡിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2014-ൽ തുടങ്ങിയ ബിജെപിഭരണം.

കശ്മീരിന്റെ പ്രത്യേകപദവി എടുത്തുകളഞ്ഞതും സംസ്ഥാനത്തെ വെട്ടിമുറിച്ച് ഒരു കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം സൃഷ്ടിച്ചതും തുടർന്ന് ആ നാട്ടിൽ അഴിച്ചുവിട്ടിരിക്കുന്ന ജനാധിപത്യധ്വംസനങ്ങളും നാം വേണ്ടത്ര ഗൗരവത്തിൽ കാണാത്തത് പലപ്പോഴും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.

ഫെഡറലിസത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ, അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ, ഏറ്റവും ഭീകരമായ അവസ്ഥയാണ് മോഡിഭരണത്തിൽ നാം കാണുന്നത്. പലതരം വീണ്ടെടുക്കലുകൾക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന സാദ്ധ്യതകളുംകൂടി ഇല്ലാതാക്കുകയാണത്.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തൂണുകൾ

പാർലമെൻ്റിനെ നോക്കുകുത്തിയാക്കി നിർത്തിയുള്ള സ്വേച്ഛാധിപത്യമാണ് ഇന്നു നടക്കുന്നത്. അടിയന്തരാവസ്ഥ അനായാസം ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാവ്യവസ്ഥകൾ ഉറപ്പാക്കിയതിൽ നാം അർപ്പിച്ചിരുന്ന എല്ലാ പ്രതീക്ഷകളെയും തകിടം മറിച്ച്, എല്ലാ ഭരണഘടനാതാത്വങ്ങളും നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും കീഴ്വഴക്കങ്ങളും അവഗണിച്ചാണ് മോഡിസർക്കാർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിയമനിർമ്മാണസഭയെയും അതിന്റെ അവകാശങ്ങളെയും പുച്ഛിച്ചുകൊണ്ടാണു നിയമങ്ങൾപോലും പാസാക്കുന്നത്. ധനബിൽ അടക്കം അപ്പംപോലെ ചുട്ടെടുത്ത നിയമങ്ങൾ എത്ര!

തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ജനവിധികൾ നഗ്നമായി അട്ടിമറിക്കുന്ന ശൈലി ബിജെപി രാജ്യത്തു വളർത്തിയിരിക്കുന്നു. എത്ര സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് അവർ ജനവിധി അട്ടിമറിക്കുകയും എംഎൽഎമാരെ വിലയ്ക്കെടുത്തു ഭരണം പിടിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്! പ്രസിഡൻ്റുഭരണത്തിലൊന്നും അവർക്കു താത്പര്യമില്ല. സംസ്ഥാനങ്ങൾ പിടിക്കുക എന്നതിനപ്പുറം അതുവഴി രാജ്യസഭാസീറ്റുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകകൂടിയാണു ലക്ഷ്യം. എന്നാലേ ജനാധിപത്യഭരണഘടന മാറ്റി മനുസ്മൃതിയധിഷ്ഠിതഭരണഘടന കൊണ്ടുവരികയും ഹിന്ദുരാഷ്ട്രം ആക്കുകയും പോലുള്ള ആർഎസ്എസിന്റെ അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനാകൂ.

ബിജെപിഭരണത്തിൽ നാം സാക്ഷ്യംവഹിച്ച ആപത്ക്കരമായ മറ്റുചില പ്രധാനകാര്യങ്ങൾ ഭരണഘടനാസ്ഥാപനങ്ങളെയടക്കം വർഗ്ഗീയവത്ക്കരിക്കുന്നതും അവയുടെ സ്വയംഭരണം ഇല്ലാതാക്കി വരുതിയിലാക്കുന്നതുമാണ്. ഇന്നു നേരിടുന്ന സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയ്ക്കു മുമ്പുവരെ നാം കൈവരിച്ചിരുന്ന വളർച്ച മുഴുവൻ ആസൂത്രണം ചെയ്ത ആസൂത്രണക്കമ്മിഷനെ ഇല്ലാതാക്കി നീതി ആയോഗ് എന്ന സർക്കാർനിയന്ത്രിതസംവിധാനം നടപ്പാക്കിയതുമുതൽ സേനാവിഭാഗങ്ങൾക്കു പൊതുമേധാവിയെ കൊണ്ടുവന്നു രാഷ്ട്രീയയിടപെടൽ സാദ്ധ്യമാക്കിയതും റിസർവ്വ് ബാങ്കിനെ സ്വേച്ഛയിലാക്കിയതും അവരെപ്പോലും മറികടന്നു നോട്ടുനിരോധനം നടപ്പിലാക്കിയതും ചരിത്രഗവേഷണക്കൗൺസിലുകൾ പോലുള്ള അക്കാദമികസ്ഥാപനങ്ങൾ വർഗ്ഗീയക്കോമരങ്ങളെ ഏല്പിച്ചുകൊടുത്തതും ചരിത്രത്തിലും അക്കാദമികപ്രവർത്തനങ്ങളിലും പാഠ്യപധതിയിലുമെല്ലാം പ്രതിലോമതകൾ കുത്തിനിറയ്ക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള എണ്ണമറ്റ നടപടികൾ വിസ്തരഭയത്താൽ വിവരിക്കുന്നില്ല.

ഭാവിജനാധിപത്യത്തിന്റെ കളരികളായ സർവ്വകലാശാലകളെ എല്ലാ ബൗദ്ധികമഹത്വവും ബലികഴിച്ചു മതവൈതാളികർക്ക് അടിയറ ഏല്പിച്ചതും അവിടങ്ങളിലെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അവസാനനാമ്പുകൾവരെ തല്ലിക്കെടുത്തിയതും നാടിനുവേണ്ടി പൊരുതാനിറങ്ങിയ യൗവനം മുറ്റാത്ത കുട്ടികളെ ഗൂണ്ടകളെയും പൊലീസിനെയും വിട്ടു വേട്ടയാടിയതും ഒക്കെ സമഗ്രാധിപത്യത്തിനു ഭാവിയിലും വെല്ലുവിളി ഉയരാതിരിക്കാനുള്ള മുൻകരുതലുകൾകൂടിയാണ്.

ലെജിസ്ലേറ്റീവിനെ നോക്കുകുത്തി ആക്കുകയും കോടതിയെ വരുതിയിലാക്കുകയും ചെയ്തതുപോലെ നാലാംതൂണെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപെട്ടുവന്ന മാദ്ധ്യമങ്ങളെ ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തത്തിലൂടെയും വിലയ്ക്കെടുത്തും വർഗ്ഗീയവത്ക്കരിച്ചും ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയും നിയമവ്യവഹാരങ്ങളിലുംമറ്റും പെടുത്തി വേട്ടയാടിയും എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ സ്വേച്ഛാഭരണത്തിന്റെ കുഴലൂത്തുകാർ ആക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. (ഇതേപ്പറ്റി ‘സാഹിത്യസംഘം’ 2021 സെപ്റ്റംബർ ലക്കത്തിൽ എഴുതിയിരുന്നു: http://puthiyavilakal.blogspot.com/2021/09/blog-post.html)

രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളിലും ജനാധിപത്യം കുറഞ്ഞുവരുന്നതാണു സമീപഭൂതകാലത്തു നാം കണ്ടത്. കുടുംബവാഴ്ചയ്ക്കൊപ്പം ജനസ്വീകാരമില്ലാത്തവർ നേതൃപദവികളിൽ എത്തുന്നതിനും ആശ്രിതരാഷ്ട്രീയത്തിനും പണാധിപത്യത്തിനുമൊക്കെ ഇതു വഴിയൊരുക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയപദവികൾ മേലാവിന്റെ ഔദാര്യം ആകുകയോ പേയ്മെൻ്റ് പോസ്റ്റിങ് ആകുകയോ ഒക്കെ ചെയ്യുന്നത് അഴിമതിക്കും രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഗുണമേന്മയുടെ ശോഷണത്തിനും ജനപക്ഷസമീപനങ്ങൾ കൈമോശം വരുന്നതിനുമെല്ലാം വഴിവയ്ക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വളർന്നുവരുന്ന രാഷ്ട്രീയനേതൃത്വങ്ങൾ അവർ നിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ജനാധിപത്യപദവികളിലും ഭരണഘടനാപദവികളിലുംപോലും ജനാധിപത്യവിരുദ്ധതകൾ നിർവ്വിശങ്കം നടപ്പാക്കുന്നു. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രവർത്തിച്ച പരിചയം ഇന്നു പദവികളിലെത്താൻ ആവശ്യമില്ലാതായിരിക്കുന്നു. കൃത്യമായ സമ്മേളനങ്ങളും തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളും നടക്കുന്ന ഇടതുപാർട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ വിരലിൽ എണ്ണാവുന്ന പാർട്ടികൾ മാത്രമാണ് ഇതിനൊക്കെ അപവാദം.

ജനാധിപത്യം എന്നത് ജനാധിപത്യസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. സമൂഹത്തിന്റെ സർവ്വതലത്തിലും വേണ്ടതാണത്. അഭിപ്രായ, ആവിഷ്ക്കാര, പത്ര സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും, എന്തിന്, ഇഷ്ടഭക്ഷണം കഴിക്കാനും ഇഷ്ടവസ്ത്രം ധരിക്കാനും ഇഷ്ടഭാഷ പറയാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങൾ പോലും, ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രയോഗങ്ങളാണ്. ഇവയെല്ലാം ഹനിക്കപ്പെടുകയാണ്. പ്രതിഷേധിക്കുന്നവരെ കള്ളക്കേസുകളിൽ കുടുക്കുകയും ജാമ്യം കിട്ടാത്ത വകുപ്പുകൾ ചുമത്തിയും ഉത്തരവുകളേ ഇല്ലാതെയും അനന്തമായി തടവിലാക്കുകയും രാജ്യദ്രോഹികളായി മുദ്രകുത്തുകയും ഒരേസമയം വിവിധ നാടുകളിൽ കേസെടുത്തു വലയ്ക്കുകയും കുറുവടിസംഘത്തെക്കൊണ്ടു കായികമായി നേരിടുകയും ഒക്കെ പതിവായിരിക്കുന്നു. പൗരർ അഭിപ്രായം പറയാൻ ഭയക്കുകയും സ്വയം സെൻസർ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഭീകരാവസ്ഥ. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യവും പ്രതിഷേധങ്ങളും എങ്ങനെയൊക്കെ നിഷേധിക്കുന്നു എന്ന് ‘ദ് വയർ’ എഡിറ്റർ സിദ്ധാർത്ഥ് വരദരാജൻ ഈ ഓഗസ്റ്റ് 7-നു തിരുവനന്തപുരത്തു നടത്തിയ എൻ. നരേന്ദ്രൻ സ്മാരകപ്രഭാഷണത്തിൽ വിവരിക്കുകയുണ്ടായി. (https://www.facebook.com/NarendranLecture എന്ന പേജിൽ കേൾക്കാം.)

സർക്കാരിന്റെ കോടതി!

ഏറ്റവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിൽ പൗരരുടെ അവസാനപ്രതീക്ഷയായ കോടതികളും ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമഗ്രാധിപത്യത്തിനു ചൂട്ടുപിടിക്കുന്നതാണ്. ഭരണകൂടവും അധീശവർഗ്ഗവും സ്വാധീനമുള്ളവരും ഒക്കെ പൗരരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളും അവകാശങ്ങളും നിഷേധിക്കുമ്പോൾ അതു തടയുകയും പൗരർക്കൊപ്പം നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ട നീതിന്യായവ്യവസ്ഥതന്നെ അവകാശ-സ്വാതന്ത്ര്യനിഷേധങ്ങളെയെല്ലാം പിന്തുണയ്ക്കുന്ന അഭൂതപൂർവ്വമായ അവസ്ഥയാണു സംജാതമായിരിക്കുന്നത്! അടുത്തിടെ ഏറെ ചർച്ചചെയ്യപ്പെട്ട ജ. ഖാൻവിൽക്കറുടെ ചില വിധികൾ അതിന്റെ ഏറ്റവും ബീഭത്സമായ മുഖം വെളിവാക്കുന്നു. ശബരിമലയിൽ യുവതീപ്രവേശനം ആവശ്യപ്പെട്ട് സംഘപരിവാർസംഘടനകളിൽപ്പെട്ട ചിലർ നല്കിയ കേസിൽ വിധി പറഞ്ഞ ബെഞ്ചിലെ അംഗം എന്ന നിലയിൽ കേരളീയർ ഏറെ ശ്രദ്ധിച്ച ഇദ്ദേഹം വിരമിക്കലിനു തൊട്ടുമുമ്പാണ് ഈ വിധികൾ പറഞ്ഞത്.

ഗുജറാത്ത് കലാപത്തിൽ വയോധികനും സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയുമായ ഇഷാൻ ജെഫ്രി വധിക്കപ്പെട്ട ഗുൽബർഗ് സൊസൈറ്റി കേസ് അവസാനിപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേകാന്വേഷണസംഘം കൊടുത്ത റിപ്പോർട്ട് ചോദ്യം ചെയ്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി സാക്കിയ ജാഫ്രി നല്കിയ പരാതി തള്ളിയതിനെക്കാൾ രാജ്യത്തെ ഞെട്ടിച്ചത്, “നടപടിക്രമങ്ങളെ ഇത്തരത്തിൽ ‘ദുരുപയോഗിച്ച’ എല്ലാവരെയും നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടിക്കു വിധേയരാക്കണം” എന്ന പരാമർശമാണ്. ഇതാണ് ഗുജറാത്ത് വംശഹത്യയിലെ ഇരകൾക്കു നീതി ലഭിക്കാൻ പോരാടിവന്ന ടീസ്റ്റ സേതിൽവാഡിന്റെയും ആർ. ബി. ശ്രീകുമാറിന്റെയും അറസ്റ്റിനു കാരണമായത്.

ഛത്തീസ്ഗഡിൽ നിയമവ്യവസ്ഥ മറികടന്നു സുരക്ഷാസേന നടത്തിയതായി പറയുന്ന ആദിവാസിക്കൂട്ടക്കൊലയെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2009-ൽ നല്കിയിരുന്ന പരാതി സുപ്രീംകോടതി തള്ളിയത് പരാതിക്കാരനായ ആദിവാസീസംരക്ഷണപ്രവർത്തകനും ഗാന്ധിയനുമായ ഹിമാംശി കുമാറിനെ അഞ്ചുലക്ഷം രൂപ പിഴ ശിക്ഷിച്ചുകൊണ്ടാണ്.

പണം വെളുപ്പിക്കൽ നിരോധനനിയമം അനുസരിച്ച് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് ഡയറക്റ്ററേറ്റി(ED)ന് ആരെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും എത്രകാലവും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാനും അധികാരം നല്കുന്ന തരത്തിൽ നിയമം ഭേദഗതി ചെയ്തതിനെയും ഇതേ ജഡ്ജി വിധിയിലൂടെ ശരിവച്ചിരിക്കുന്നു! ജാമ്യം കിട്ടണമെങ്കിൽ അയാൾ കുറ്റം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു സ്വയം തെളിയിക്കണം. ജാമ്യം നല്കുകയാണെങ്കിൽ ജാമ്യകാലത്തു കുറ്റമൊന്നും ചെയ്യില്ലെന്നും ‘തെളിയിക്കണ’മത്രേ! അറസ്റ്റിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണമായ മുൻകൂർജാമ്യത്തിനുപോലും ഇതൊക്കെത്തന്നെ വ്യവസ്ഥ ആക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇഡി ശരിയായ കുറ്റപത്രം കൊടുത്താലല്ലേ കുറ്റം ചെയ്തില്ലെന്ന് അയാൾക്കു വാദിക്കാനാകൂ? എന്നുവച്ചാൽ, യൂണിയൻ സർക്കാരിന് ഇഷ്ടമില്ലാത്തവരെയൊക്കെ എത്രകാലവും പിടിച്ചു ജയിലിലിടാമെന്ന്.

ഇപ്പോൾ 6.1 ലക്ഷം പേർ ഇഡി കേസുകളിൽ തടവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 80 ശതമാനവും വിചാരണത്തടവും. രാഷ്ട്രീയലാക്കോടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ യൂണിയൻ സർക്കാരിന്റെ ‘ഇലക്ഷൻ ഡൂട്ടി(ED)’ക്കാരായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇക്കൂട്ടരുടെ പ്രവർത്തനരീതി കേരളത്തിലടക്കം നാം കാണുകയാണല്ലോ.

ജനാധിപത്യയിൻഡ്യ നിലവിൽവരുമ്പോൾ ഫൈസാബാദിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ബാബറിപ്പള്ളി ഹിന്ദുത്വവാദികൾ പൊളിച്ചിടത്ത് രാമക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചുകൊള്ളാൻ വിധിക്കുന്നിടത്തോളം എത്തിയ നമ്മുടെ മതനിരപേക്ഷകോടതികൾ ഇന്നു പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന മുമ്പില്ലാത്ത സമീപനങ്ങളിലും ശൈലിയിലുംനിന്ന് എന്നാണാവോ വീണ്ടെടുക്കപ്പെടുക! അതു സുസാദ്ധ്യമല്ലെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്, അടുത്തിടെ പാർലമെൻ്റിൽ വെളിപ്പെടുത്തപ്പെട്ട, സുപ്രീംകോടതിയടക്കമുള്ള ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലപ്പത്തു കൊടികുത്തിവാഴുന്ന സവർണ്ണകുടുംബവാഴ്ച.

മതനിരപേക്ഷത അവർക്കു തെറി!

ബിജെപിഭരണം ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം ഏല്പിച്ചത് മതനിരപേക്ഷതയ്ക്കാണ്. അർഎസ്എസിന്റെയും ബിജെപിയുടെയും സംഘപരിവാറിലെ അവർ പരസ്യമായി അംഗീകരിക്കുന്നതും അല്ലാത്തതുമായ എല്ലാ സംഘങ്ങളുടെയും നേതൃപ്രമാണിമാർ മുതൽ അണികൾവരെ ഓരോരുത്തരും ഓരോ നിമിഷവും പ്രവൃത്തികളിലൂടെയും വാക്കുകളിലൂടെയും കീറിപ്പറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് അതിനെയാണ്. അതാണ് എക്കാലത്തെയും ഇൻഡ്യയുടെ ആത്മാവ്. അതിനെ മലീമസമാക്കിയാലേ ഇവരുടെ വർഗ്ഗീയവിദ്വേഷയജൻഡ നടപ്പാക്കാനാകൂ.

ഭൂമേഖലയ്ക്കു പകരം മതം പൗരത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി പുനർനിർവ്വചിച്ച പൗരത്വഭേദഗതിനിയമം (സിഎഎ) നടപ്പക്കാനാകാതെപോയത് കലാശാലാവിദ്യാർത്ഥികൾ നയിച്ച ഇതിഹാസോജ്ജ്വലമായ സമരങ്ങളും ദില്ലിയിലെ പ്രക്ഷോഭവും സിഎഎ നടപ്പിലാക്കില്ല എന്ന കേരളം തുടങ്ങിവച്ച പ്രഖ്യാപനം മറ്റു ചില സംസ്ഥാനങ്ങൾകൂടി ഏറ്റെടുത്തതും കോവിഡ്വ്യാപനവും ഒക്കെക്കൊണ്ടു മാത്രമാണ്. എന്നിട്ടും, അയൽരാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് അഭയം തേടി എത്തുന്നവരിൽ മുസ്ലിങ്ങൾ മാത്രം അഭയാർത്ഥികളല്ല എന്നതടക്കം എത്രയെത്ര പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ പിന്നെയും!

സിഎഎ നടപ്പാക്കാനുള്ള എല്ലാ അണിയറപ്രവർത്തനങ്ങളും അവർ തുടരുകയാണ്. എല്ലാ ക്ഷേമസേവനങ്ങളും ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളും എല്ലാം ആധാറിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് അടക്കമുള്ള നീക്കങ്ങൾ, ഒരാളെ പൗരത്വനിയമപ്രകാരം പൗരനോ പൗരിയോ അല്ലെന്നു നിശ്ചയിച്ചാൽ അക്കൗണ്ടുകൾ മരവിപ്പിച്ചും റേഷൻ അടക്കമുള്ള സേവനങ്ങൾ നിഷേധിച്ചും ഉപജീവനം മുട്ടിക്കുന്നതടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾക്കാണെന്നു ചില വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. അതൊന്നും മനസിലാക്കാതെ സുപ്രീംകോടതിവിലക്കുപോലും ലംഘിച്ച് തൊട്ടതും പിടിച്ചതുമെല്ലാം നാം ആധാറിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

ന്യൂനപക്ഷമായ മുസ്ലിങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനുവേണ്ടി സംസാരിക്കുന്നതുപോലും രാജ്യദ്രോഹമാണെന്ന ആശയം പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏതു കാര്യത്തിലും അപരത്വം കല്പിച്ച് ആ വിഭാഗക്കാർ നമ്മളിൽ പെടുന്നവരല്ലെന്ന ബോധം പുതുതലമുറയിലടക്കം ഉറപ്പിക്കുകയാണ്. പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടെ അതിനാണു വിഷം കലക്കുന്നത്. വിദ്യാലയങ്ങളിലും പൊതുമണ്ഡലത്തിലാകെയും വേഷത്തെയും ആഹാരത്തെയും ആചാരങ്ങളെയും ഒക്കെച്ചൊല്ലിനടത്തുന്ന വിവാദങ്ങളും ഈ അപരവത്ക്കരണത്തിനുള്ളതാണ്. ഭരണഘടനയിലെ ‘സാഹോദര്യം’ അക്ഷരങ്ങളായി മരിച്ചുകിടക്കുന്നു!

ബിജെപിയിലൂടെ 2014-ൽ തിരിച്ചെത്തിയ ഏകകക്ഷിഭരണം ഏകമതഭരണം എന്നതിലേക്കും മാറിയിരിക്കുന്നു. പാർലമെൻ്റിൽ മറ്റു മതങ്ങളുടെ പ്രാതിനിദ്ധ്യം ഉണ്ടെങ്കിലും ഭൂരിപക്ഷമതത്തിന്റെ സ്വേച്ഛാഭരണമാണ് ഇന്ന് അരങ്ങേറുന്നത്. ഇന്ന് ഇൻഡ്യൻ പാർലമെൻ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർട്ടിയായ ബിജെപിക്കുള്ള 395 എംപിമാരിൽ ഒരാൾപോലും മുസ്ലിമല്ല. രാജ്യത്തു 14 ശതമാനത്തിലേറെവരുന്ന മതവിഭാഗത്തിന്റെ കാര്യമാണിത്.

1947-48-ലെ ഝാനഗർ യുദ്ധം നയിച്ച ബ്രിദേശിയർ മുഹമ്മദ് ഉസ്മാനെയും 1965-ൽ പൂഞ്ചിൽ പാക്കിസ്താൻ സേനയെ തോല്പിച്ച മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷസേന ആയിരുന്ന രാജ്പുത് റജിമെൻ്റിനെ പടനയിച്ച ഹവിൽദാർ അബ്ദുൽ ഹമീദിനെയും പോലെ മഹാവീരചക്രവും പരമവീരചക്രവും ഒക്കെ നേടിയ ധാരാളം മുസ്ലിം ഓഫീസർമാർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇൻഡ്യൻ സായുധസേനയിൽ ഇന്ന് അവർ രണ്ടു ശതമാനത്തിൽ താഴെയാണെന്ന് ഇക്കണോമിക് ആൻഡ് പൊളിറ്റിക്കൽ വീക്ക്ലി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. സിവിൽ സർവ്വീസിലെയും സർക്കാർജോലിയിലെയുമൊക്കെ പ്രാതിനിദ്ധ്യവും ഇങ്ങനെതന്നെ.

പട്ടികവിഭാഗങ്ങളുടെ കണക്കെടുത്താലും, സംവരണമൊക്കെ ഉണ്ടായിട്ടുപോലും, പ്രാതിനിദ്ധ്യം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വിവിധതുറകളിലും സർക്കാരിലും പൊതുമണ്ഡലങ്ങളിലും എല്ലാം ഗണ്യമായി കുറവാണ്. ഇതെല്ലാം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രയോഗത്തിലെ നിരർത്ഥകതതന്നെയാണു വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്. ‘സമത്വ’വും വീൺവാക്കാകുന്നു.

ഇൻഡ്യയെ വീണ്ടെടുക്കാൻ

ത്യാഗോജ്ജ്വലമായ പോരാട്ടം ഒന്നു മാത്രം. അതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഓരോ ആളുടെയും ആലോചനയാകട്ടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ 75-ാം വർഷത്തെ ദൗത്യം.

മദം പൊട്ടുന്ന മതം

2022-07-08T07:18:00.001-07:00

മദം പൊട്ടുന്ന മതം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം‘ മാസികയുടെ 2022 ജൂലൈ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

മതങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇടപെടുകയും മതത്തെ രാഷ്ട്രീയവത്ക്കരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് മൗലികതാവാദം, തീവ്രവാദം, ഭീകരത എന്നിവയിലേക്കു നയിക്കുന്നത്. അതിനു ശ്രമിക്കുന്നവർ വാസ്തവത്തിൽ ആ മതങ്ങളുടെ ആരുമല്ല എന്നതാണു വാസ്തവം. തങ്ങളാണു മതത്തിന്റെ വക്താക്കൾ എന്നു വരുത്തിത്തീർക്കുന്ന അധികാരമോഹികളോ മതഭ്രാന്തരോ ഒക്കെയാണ് അവർ. അതതു മതത്തിൽ പെടുന്നവരും അല്ലാത്തവരുമായ മതനിരപേക്ഷർ അവരെ ഒറ്റപെടുത്തുക എന്നതു മാത്രമാണ് ഈ വിപത്തിനുള്ള പരിഹാരം. അതിനുള്ള ബോധവത്ക്കരണവും സംഘാടനവും സമസ്തജനങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കുകയാണ് സാമൂഹികോത്തരവാദിത്വം ഉള്ളവരുടെ കടമ.

ആധുനികസമൂഹത്തിലും ശരിയായ ജനാധിപത്യത്തിലും എല്ലാവർക്കും ഏതു മതത്തിലും ദൈവത്തിലും വിശ്വസിക്കാനും മതവും ദൈവവിശ്വാസവും ഇല്ലാതെ ജീവിക്കാനും ഇഷ്ടമുള്ള മതം സ്വീകരിക്കാനും മതം ഉപേക്ഷിക്കാനും ഒക്കെയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും അവകാശവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒപ്പംതന്നെ, ഏതു മതത്തെയും ദൈവത്തെയും സന്യാസിമാരെയും പ്രവാചകരെയും പുരോഹിതരെയും മതജാതിമേധാവികളെയും എല്ലാം വിമർശിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും അവ ഉറപ്പുനല്കണം. എന്നാൽ, വിമർശം നിന്ദയോ അവഹേളനമോ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തലോ ഒന്നും ആകാൻ പാടില്ല. അതും പൗരരുടെ അന്തസ്സു സംരക്ഷിക്കാൻ ബാദ്ധ്യസ്ഥമായ ആധുനികസാമൂഹികമര്യാദയുടെ ഭാഗമാണ്. പരസ്പരബഹുമാനം ആണ് അടിസ്ഥാനം. ഇത്രയും മനസിൽ വച്ചുകൊണ്ടേ ആനുകാലികസംഭവങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യാനകൂ.

ഇൻഡ്യ അത്തരം ആധുനികവും ജനാധിപത്യപൂർണ്ണവുമായ സമൂഹമാണോ? രാഷ്ട്രത്തെ സംബന്ധിച്ച് അത്തരം കാര്യങ്ങൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയാണ്. അതുപ്രകാരം ‘അതെ’ എന്നാണ് ഉത്തരം. എന്നാൽ, പ്രയോഗത്തിൽ കാണുന്നത് ‘അല്ല’ എന്നും. ഒന്നാമത്, ഇൻഡ്യൻ സമൂഹം ആധുനികതയുടെ മൂല്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ള ഒന്നല്ല. നവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിച്ച യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിനു സമാനമായ ചിന്താവിപ്ലവം ഇൻഡ്യയിൽ ഉണ്ടായില്ല എന്നതാണ് പ്രധാനകാരണം. മറ്റൊന്ന്, നമ്മുടെ ജനാധിപത്യം അഞ്ചാണ്ടുകൂടുമ്പോൾ ഒരു ചിഹ്നത്തിൽ സീലു കുത്തുന്നതിനപ്പുറം പൗരർക്ക് ഒരു പങ്കാളിത്തവും ഇല്ലാത്തതാണ് എന്നതാണ്.

എന്നിട്ടും ഭരണഘടനാമൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും അടുത്തകാലം‌വരെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടുപോന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലു തൂണുകളും പുലർത്തിപ്പോന്ന ജാഗ്രതകൊണ്ടും പൗരബോധമുള്ള ജനങ്ങളും അത്തരം ബോദ്ധ്യങ്ങളുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളും നടത്തിയ ഇടപെടലുകളും സമരങ്ങളുംകൊണ്ടും ആണ്. എന്നാൽ, രണ്ടുദശകത്തോളമായി ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തൂണുകളെല്ലാം ആ അടിസ്ഥാനമൂല്യങ്ങളിൽനിന്നു മാറുകയോ മാറാൻ നിർബ്ബന്ധിക്കപ്പെടുകയോ അട്ടിമറിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നതാണു കാണുന്നത്.

ആദ്യം പാർലമെന്റ് എടുക്കാം. അവിടെ വർഗ്ഗീയരാഷ്ട്രീയം ഭൂരിപക്ഷം നേടുകയും ജനാധിപത്യത്തിലും ഭരണഘടനയിലും അധിഷ്ഠിതമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ അട്ടിമറിക്കുകയും സ്വേച്ഛാധിപത്യരീതികൾ നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ഭൂരിപക്ഷത്തിലൂടെ ഭരണം നേടിയ വർഗ്ഗീയരാഷ്ട്രീയം മതനിരപേക്ഷത, ജനാധിപത്യം സോഷ്യലിസം തുടങ്ങിയ ഭരണഘടനാതത്ത്വങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞ് എക്സിക്യൂട്ടീവിനെയും ഫാഷിസ്റ്റ്, സ്വേച്ഛാധിപത്യ സ്വഭാവത്തിൽ ആക്കിയിരിക്കുന്നു. മാദ്ധ്യമരംഗത്തെ കോർപ്പറേറ്റുവത്ക്കരണവും ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തവും നാലാം‌തൂണിനെയും ജനാധിപത്യ, മതനിരപേക്ഷ, സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളിൽനിന്ന് അധഃപതിപ്പിച്ചു. പൗരജങ്ങളുടെ അന്തിമപ്രതീക്ഷ എന്നു കരുതിപ്പോന്ന ജുഡീഷ്യറിയെ അട്ടിമറിക്കാനും വരുതിയിലാക്കാനുമുള്ള ആസൂത്രിതനീക്കങ്ങളും മറകൂടാതെ നടപ്പാക്കുകയാണ് വർഗ്ഗീയരാഷ്ട്രീയം. ബാബറിപ്പള്ളി സംബന്ധിച്ച വിധി മുതൽ പല തട്ടിലെയും പല കോടതികളുടെയും ഒരുപിടി വിധികൾ ജുഡീഷ്യറിക്കു സംഭവിക്കുന്ന സമാനമായ മൂല്യശോഷണത്തിന്റെ സാക്ഷ്യങ്ങളായി നിയമവിദഗ്ദ്ധരും മുൻ ന്യായാധിപരുംതന്നെ പരസ്യമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ടല്ലോ. ഇത്തരത്തിൽ വർഗ്ഗീയഫാഷിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സമഗ്രാധിപത്യം രാജ്യത്തെ സർവ്വതലങ്ങളിലും അതിവേഗം വിഴുങ്ങുകയാണ്.

പ്രത്യാഘാതം ആഗോളം

ഫാഷിസത്തിലേക്കും സമഗ്രാധിപത്യത്തിലേക്കും വംശഹത്യയിലേക്കും മനുഷ്യാവകാശലംഘനങ്ങളിലേക്കും അമർന്നുപോയ രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വാതന്ത്ര്യ, വിമോചന പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ വളർന്നുവരാനുള്ള സാദ്ധ്യത സായുധാധികാരത്തിന്റെയടക്കം പ്രയോഗത്തിലൂടെ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുക സ്വാഭാവികമാണ്. അത്തരം രാജ്യങ്ങൾ മഹാഭൂരിപക്ഷവും മോചിതമായത് ബാഹ്യയിടപെടലുകളിലൂടെ ആണെന്നതും ലോകചരിത്രസാക്ഷ്യം. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ആഭ്യന്തരകാര്യത്തിൽ മറ്റൊരു രാജ്യം ഇടപെടുക എന്നത് പരമാധികാരറിപ്പബ്ലിക്കുകൾ എന്ന നിലയിൽ അംഗീകരിക്കാനാവാത്ത കാര്യമാണ്. എന്നാൽ, ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ നാസി കൂട്ടക്കൊല പോലുള്ള മനുഷ്യാവകാശധ്വംസനങ്ങളുടെ സാഹചര്യത്തിൽ നീതിമത്ക്കരിക്കപ്പെടുന്നതും ചരിത്രത്തിൽ കാണുന്നു. അതിന്റെ നൈതികത ഇവിടെ പരിശോധനാവിഷയമല്ല.

ആഗോളഗ്രാമം, ആഗോളസമ്പദ്ഘടന തുടങ്ങിയവയുടെ പുതിയകാലത്ത് ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വയം‌നിർണ്ണയാധികാരത്തിലോ പരമാധികാരത്തിലോ സൈനികയിടപെടൽ നടത്താതെതന്നെ ആ രാഷ്ട്രത്തിലെ ഭരണം അട്ടിമറിക്കാനാകും. സാമ്പത്തിക, വ്യാപാര ഉപരോധങ്ങൾതന്നെ ഇതിനു ധാരാളം. ഉപരോധങ്ങൾ കൂടാതെയും ഇതു സംഭവിക്കാം. ശ്രീലങ്കയിൽ നാം കാണുന്നത് ആഗോളസമ്പദ്ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടാനാവാതെവന്നപ്പോൾ ഭരണസംവിധാനം സ്വയം അപകടത്തിൽ ആകുന്നതാണല്ലോ.

പ്രവാചകനിന്ദ എന്ന വിവാദത്തെത്തുടർന്ന് ഇൻഡ്യ അഭിമുഖീകരിച്ചതും ആഗോളസമ്പദ്ഘടനയുമായുള്ള ഉദ്ഗ്രഥനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. പല രാജ്യങ്ങളും അവരുടെ വ്യാപാരശാലകളിൽനിന്ന് ഇൻഡ്യൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു. അത് ഇൻഡ്യൻ വ്യാപാരികളെയും അവർ താങ്ങിനിർത്തുന്ന ഇൻഡ്യൻ സമ്പദ്ഘടനയെയും ആണല്ലോ ബാധിക്കുക. ഈ വ്യാപാരികളാണ് ഇന്ന് ഇൻഡ്യ ഭരിക്കുന്ന വർഗ്ഗീയരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിത്തറയായ സാമ്പത്തികസ്രോതസ്. ആ സ്രോതസിനെ ബാധിക്കുന്ന കാര്യമാകുമ്പോൾ അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യമായ വർഗ്ഗീയാജൻഡപോലും മാറ്റിവയ്ക്കേണ്ടിവരും എന്നതാണ് നിമിഷങ്ങൾക്കകം ആ പാർട്ടി സ്വീകരിച്ച അച്ചടക്കനടപടികൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

പ്രവാചകനിന്ദ എന്ന ഒറ്റസംഭവത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതമല്ല ഇപ്പോഴുണ്ടായ പ്രതികരണം എന്നതാണു നാം കാണേണ്ടത്. ഇവിടെ ഇസ്ലാംസമൂഹത്തിനെതിരെ നിരന്തരം നടന്നുവരുന്ന അതിക്രമങ്ങൾ, അവർ താമസിക്കുകയും വ്യാപാരവും മറ്റു സംരഭങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ ഇടിച്ചുനിരത്തുന്നത്, ആ മതത്തിൽപ്പെട്ടവരെ ഉന്നംവച്ച് എന്നു വ്യക്തമായിക്കഴിഞ്ഞ പൗരത്വനിയമവും കോൺസൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഡിറ്റൻഷൻ ക്യാമ്പുകളും, ഒന്നിനുപിറകെ ഒന്നായി മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങൾ പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളുടെ ജന്മസ്ഥാനമെന്നു വാദിച്ചു പൊളിച്ചുനീക്കാൻ നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങൾ എല്ലാം ലോകരാജ്യങ്ങൾ മുഴുവൻ കാണുന്നതാണല്ലോ. ഇൻഡ്യയുടെ രാഷ്ട്രതന്ത്രപരമായ മുൻകാലനിലപാടുകളും ഗാന്ധിയിയുടെയും ബുദ്ധന്റെയും വിവേകാനന്ദന്റെയുമൊക്കെ പാരമ്പര്യവും ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഭോക്തൃസമൂഹം എന്നതടക്കം ആഗോളസാമ്പത്തികക്രമത്തിൽ ഉള്ള സ്ഥാനവും ഒക്കെ പരിഗണിച്ച് പ്രതികരണങ്ങൾ കരുതിവയ്ക്കുകയാണ് പല രാജ്യങ്ങളും എന്നുവേണം കരുതാൻ. ഇടപെടാൻ തക്ക ഒരു വിഷയം ഉണ്ടായപ്പോൾ ഇടപെട്ടു എന്നതാണ് ഇപ്പോൾ ഉണ്ടായത്.

മുസ്ലിമിനു ശേഷമുള്ള രണ്ടാമത്തെ പ്രഖ്യാപിതശത്രുവായ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെയും എണ്ണമറ്റ അതിക്രമങ്ങൾ അവർ നടത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞവർഷം മാത്രം ഇൻഡ്യയിൽ 486 അതിക്രമങ്ങൾ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കെതിരെ നടന്നിട്ടുണ്ട്. പെരുകുന്ന ഈ അതിക്രമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അതിൽ ഉത്ക്കണ്ഠയുള്ള രാജ്യങ്ങളും നാളെ സമാനമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തുകൂടെന്നില്ല. അത്തരം രാജ്യങ്ങൾ പലതും വികസിതമുതലാളിത്തരാജ്യങ്ങളാണ് എന്നത് അതിന്റെ ഗൗരവം വർദ്ധിപ്പിക്കും.

ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതയുടെ ഇരകളായ പട്ടികവിഭാഗങ്ങളും മതന്യൂനപക്ഷങ്ങളും മതനിരപേക്ഷ-ജനാധിപത്യപ്രവർത്തകരും സാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തകരും ഒക്കെ നേരിടുന്ന മനുഷ്യാവകാശനിഷേധങ്ങളും അതിക്രമങ്ങളും യുഎന്നിലടക്കം പലതവണ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. ഇവയെയൊക്കെ അമർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള നയതന്ത്രജ്ഞതയ്ക്കും പരിമിതിയുണ്ട് എന്നു നാം ഓർക്കണം. ആഗോളയിടപെടലിന്റെ സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സർവ്വനാശത്തിലേക്കാകും നയിക്കുക. അവിടേക്കാണു ബിജെപിഭരണവും സംഘപരിവാർപ്രവർത്തനങ്ങളും രാജ്യത്തെ കൊണ്ടുപോകുന്നത്.

കേരളവും വർഗ്ഗീയാതിക്രമവും

ഇത്തരം എല്ലാ പ്രതിലോമതകളെയും പ്രതിരോധിച്ചു നില്ക്കുന്ന പ്രതീക്ഷയുടെ തുരുത്താണു കേരളം. കൊറോണ വൈറസിനെപ്പോലെതന്നെ വർഗ്ഗീയവിദ്വേഷവൈറസിനെയും ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിച്ചുനില്ക്കുന്ന സംസ്ഥാനം. അതേസമയം കേരളത്തിന്റെ സമൂഹശരീരത്തിൽ ആ വൈറസിനെ കടത്തിവിടാൻ കൊണ്ടുപിടിച്ച ശ്രമങ്ങളാണ് ആ വൈറസിന് അടിമപ്പെട്ടവരെല്ലാം നടത്തുന്നത്. ചരിത്രാതീതകാലംതൊട്ടേ വിശാലലോകത്തിനുനേരെ തുറന്നുവച്ച വാതിലുകളിലൂടെ കടന്നുവന്ന നാനാസംസ്ക്കാരങ്ങളുടെ സമന്വയവും അതിലൂടെ വികസിച്ച സാർവ്വലൗകികത, സാഹോദര്യം, സഹിഷ്ണുത തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളും നവോത്ഥാനനായകരും പുരോഗമനപ്രസ്ഥാനങ്ങളും സാർവ്വത്രികവിദ്യാഭ്യാസവും വായനയും ഇടതുമതനിരപേക്ഷജനാധിപത്യസമീപനങ്ങളും ഒക്കെച്ചേർന്നു സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിരോധശേഷിയെ തോല്പിക്കാൻ പക്ഷെ, ആ ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

എന്നാൽ, ആ ശ്രമങ്ങൾ ആപത്ക്കരമായി വളർന്നുപടരുന്ന ഗുരുതരമായ സാഹചര്യം സംജാതമായിരിക്കുന്നു. അതാകട്ടെ, രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ്.

രാജ്യത്തിന്റെ ഇതരഭാഗങ്ങളിൽ ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതയാണ് അരാജകത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ദേശീയഭരണത്തിന്റെയും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപിയും യഥാർത്ഥ ഹിന്ദുരാഷ്ട്രം തങ്ങൾക്കാണ് ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുക എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച കോൺഗ്രസും സംഘപരിവാറിൽ നേരിട്ട് അഫിലിയേഷനു തെളിവില്ലെങ്കിലും ബിജെപിയുടെ ഹിന്ദുത്വസമീപനങ്ങൾ പിന്തുടരുകയും അവരുടെ മുസ്ലിംവിരുദ്ധനടപടികൾക്കുനേരെ കണ്ണടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന എ‌എ‌പിയും ഒക്കെ നയിക്കുന്ന ഭരണകൂടങ്ങളുടെയും പിന്തുണയാണ് അവർക്ക് അതു സാദ്ധ്യമാക്കുന്നത്. ഹിന്ദുത്വഭരണകൂടങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയ്ക്കും അതു ചെയ്യുന്നു. ഇത് ന്യൂനപക്ഷങ്ങളിൽ വളർത്തുന്ന ഭീതി അവർക്കിടയിലും വർഗ്ഗീയത വളർത്തുന്നു. പഷേ, അതേ ഭയം അവരെ പ്രതികരണങ്ങളിൽനിന്നു വിലക്കുന്നു. നിസ്സഹായതയാൽ വീർപ്പുമുട്ടുന്ന പ്രതികാരമാണ് അതിന്റെ ഉത്പന്നം. അതുണ്ടാക്കാവുന്ന സ്ഫോടനം ആഭ്യന്തരകലാപത്തിൽക്കുറഞ്ഞ് ഒന്നാകാൻ ഇടയില്ല.

എന്നാൽ, കേരളത്തിൽ മതനിരപേക്ഷതയിൽ ഉറച്ചുനില്ക്കുന്ന ഭരണം ആയതിനാൽ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ വേട്ടയാടാൻ ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതയ്ക്കു കഴിയുന്നില്ല. എൽഡിഎഫ് സർക്കാർ ഭരണഘടനാനുസൃതം ന്യൂനപക്ഷസംരക്ഷണവും ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങളും ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന നിലപാടാണ് എടുക്കുന്നത്. പൗരത്വനിയമം ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്നും അതു നടപ്പാക്കില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചതും ശബരിമലക്കലാപം ഉൾപ്പെടെ അവർ കോപ്പുകൂട്ടിയ കലാപങ്ങളെല്ലാം പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതും അത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു മുതിരുന്നവരുടെയെല്ലാം പേരിൽ കേസെടുക്കുന്നതും കലാപലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള വിദ്വേഷപ്രചാരണങ്ങളും വ്യാജപ്രചാരണങ്ങളും തുറന്നുകാട്ടുന്നതും ഒക്കെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

അതേസമയം, ന്യൂനപക്ഷമതങ്ങൾക്കു ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതയെ ഭയക്കേണ്ടതില്ല എന്ന അവസ്ഥ ആ ഭാഗത്തെ തീവ്രവാദസമീപനക്കാർ ദുരുപയോഗിക്കുന്നു. ഇതു സവിശേഷാവസ്ഥയാണ്. ഇസ്ലാംവർഗീയത ഈ സാദ്ധ്യത ഉപയോഗപ്പെടുത്തി വളരാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വ്യാജങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക, മതവിദ്വേഷം വളർത്തുക, പരമതഭീതി വളർത്തി സ്വമതത്തെ വർഗ്ഗീയവത്ക്കരിക്കുക, ഇതിൽ വീഴുന്നവരെ സംഘടിപ്പിക്കുക എന്ന ഹിന്ദുത്വവർഗ്ഗീയതയുടെ തന്ത്രം തന്നെയാണ് ഇസ്ലാംവർഗ്ഗീയതയും പയറ്റുന്നത്.

മതത്തിന്റെ ആരുമല്ല അവർ

ഹിന്ദുവർഗ്ഗീയത വളർത്തുന്നത് ഹിന്ദുത്വ എന്ന തത്വശാസ്ത്രവും ഇസ്ലാംവർഗ്ഗീയത വളർത്തുന്നത് പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാം എന്ന തത്വശാസ്ത്രവും ആണ്. വർഗ്ഗീയതസംബന്ധിച്ച ചിന്തകളിൽ ഇതു വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഹിന്ദുത്വ ഹിന്ദുമതമല്ല; പൊലിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാം ഇസ്ലാംമതവുമല്ല. ഇവ പാടേ ഭിന്നമാണെന്നും വർഗ്ഗീയത വളർത്തുന്നത് ഹിന്ദുമതവും ഇസ്ലാംമതവുമല്ല ഹിന്ദുത്വ, പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാം ശക്തികളാണെന്നുമുള്ള അടിസ്ഥാനവസ്തുത നമ്മുടെ സമൂഹത്തെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിൽ വന്ന പരാജയമാണ് ആ വർഗ്ഗീയതകൾ വളരാനും കേരളസമൂഹത്തിനു ഭീഷണിയാകാനും നല്ലയളവു കാരണമായത് എന്നാണ് എനിക്കു പലപ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. ഹിന്ദുത്വയ്ക്കും പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാമിനും എതിരെ മതനിരപേക്ഷപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ നടത്തുന്ന പ്രചാരണപ്രവർത്തനമെല്ലാം ഹിന്ദുമതത്തിനും ഇസ്ലാംമതത്തിനും എതിരാണ് എന്ന തെറ്റായ ചിന്ത അതതുമതവിശ്വാസികളിൽ വളരാൻ ഇത് ഇടയാക്കി. ആ ചിന്ത വളർത്താൻ വർഗ്ഗീയശക്തികൾ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതു കാണാതിരുന്നുകൂടാ. ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തത വരുത്താനുള്ള ഫലപ്രദമായ പ്രവർത്തനം ഇനിയെങ്കിലും നാം നടത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഹിന്ദുക്കളിൽ വളരെ ചെറിയൊരു വിഭാഗം മാത്രമാണ് ഹിന്ദുത്വയുടെ വക്താക്കൾ. വി.ഡി. സവർക്കർ ‘ഹൂ ഈസ് ഹിന്ദു?’ എന്ന പുസ്തകത്തിലൂടെ 1923-ൽമാത്രം രൂപം നല്കിയ ആശയമാണ് ഹിന്ദുത്വ. ഗാന്ധിവധക്കേസിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെടുകയും ആ ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കാളി ആയിരുന്നു എന്നു കപൂർ കമ്മിഷൻ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്ത ഹിന്ദുമഹാസഭാനേതാവാണ് സവർക്കർ. സ്വാതന്ത്ര്യപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിലെല്ലാം നാം കാണുന്ന ഹിന്ദുമതാധിഷ്ഠിതദേശീയതയെ അതിന്റെ അപകടം മനസിലാക്കി പില്ക്കാലത്ത് മതനിരപേക്ഷദേശീയതയായി വികസിപ്പിക്കാൻ ദേശീയനേതാക്കൾ ശ്രമിച്ച വേളയിലാണ് ദേശീയതയെ തിരികെ മതത്തിൽ തളയ്ക്കാനും ആ മതബോധത്തെ ഹിന്ദുത്വ എന്ന വർഗ്ഗീയചിന്തയാക്കി പരിവർത്തിപ്പിക്കാനുമുള്ള ഈ തത്വചിന്ത ഇദ്ദേഹം കൊണ്ടുവരുന്നത്.

മുസ്ലീങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ, കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ എന്നിവരെ ആഭ്യന്തര ശത്രുക്കളായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും വർഗീയസംഘർഷത്തിലൂടെയും അല്ലാതെയും ഇവരെ കൊലപ്പെടുത്താമെന്ന സന്ദേശം നല്കുകയും ചെയ്ത ഗോൾവാൾക്കറുടെ നിലപാടുകൾകൂടി ഇതിനോടു സമന്വയിച്ച് ഉണ്ടായതാണ് ഹിന്ദുവർഗ്ഗീയതയും അതിന്റെ ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങളും. ആ നിലപാടു സ്വന്തം തത്വശാസ്ത്രമായി സ്വീകരിച്ച പ്രസ്ഥാനമാണ് ആർഎസ്‌എസ്.

നൂറുവർഷത്തിന് ഇപ്പുറവും ആ സിദ്ധാന്തത്തിനു കേരളത്തിലെ മഹാഭൂരിപക്ഷം ഹിന്ദുക്കളെയും സ്വാധീനിക്കാൻ ആയിട്ടില്ല. ബിജെപി അധികാരത്തിൽ വന്ന 2014-ലെ പാർലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പു വരെയും നമ്മുടെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഏറിയാൽ ഒന്നോ രണ്ടോ പേരിലൊക്കെമാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നതാണ് ആർഎസ്‌എസും അതിന്റെ പരമതവിദ്വേഷവും.

ഇസ്ലാം വർഗ്ഗീയതയുടെ കാര്യവും ഇങ്ങനെതന്നെ. ഇരുപതാംനൂറ്റാണ്ടിൽ മാത്രം രൂപം‌കൊണ്ടതാണ് പൊളിറ്റിക്കൽ ഇസ്ലാം എന്ന പ്രത്യയശാസ്ത്രം. ഇസ്ലാമികനിയമങ്ങൾ പിൻതുടരുന്ന സമൂഹങ്ങളും രാഷ്ട്രങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുകയും ഇസ്ലാം‌മതത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം. മുഹമ്മദ് നബിയും രാജ്യം സ്ഥാപിച്ച് മതതത്വങ്ങൾ അനുസരിച്ച ഭരണം നടത്തുകയും അയൽരാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി അതു വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും അറബിനാട്ടിലെ അവ്യവസ്ഥകളും അരാജകത്വവും അവസാനിപ്പിക്കുക എന്ന ദൗത്യത്തിനപ്പുറം ഇസ്ലാമികലോകം എന്ന ആശയം അദ്ദേഹത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നതായി സൂചനയില്ല എന്നാണ് പല ചരിത്രപണ്ഡിതരും പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.

മുസ്ലിം മതനിയമമായ ശരീ‌അത്ത് പ്രകാരം ഖലീഫയോ സുൽത്താനോ ഭരിച്ചിരുന്ന രാജ്യങ്ങളിലെ യൂറോപ്യൻ കോളനിവാഴ്ച, അതിനു മുമ്പുള്ള ഭരണകാലം ആയിരുന്നു മഹനീയം എന്ന ചിന്ത വളർത്തുകയും ആ ‘ഗൃഹാതുരത്വം’ പഴയതിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനത്തിനും പുനരുജ്ജീവനത്തിനും പ്രേരണയാകുകയും ചെയ്തു. യഹൂദ, കൃസ്ത്യൻ മതങ്ങളോടുള്ള അനഭിമതത്വവും ഇസ്രായേൽ സംഘർഷവുമൊക്കെ അതിനെ രൂപപരിണാമത്തോടെ ഇസ്ലാമികരാഷ്ട്രസങ്കല്പത്തിലേക്കു വികസിപ്പിച്ചു. അതിലാണ് ഇസ്ലാമിന്റെ രാഷ്ട്രീയവത്ക്കരണത്തിന്റെ തുടക്കം അവർ കാണുന്നത്. ഇത്തരം സംഘടനകളായ മുസ്ലിം ബ്രദർഹുഡും ജമാഅത്തെഇസ്ലാമിയുമൊക്കെ ജനാധിപത്യരീതി ആയിരുന്നു ആ ഘട്ടത്തിൽ സ്വീകരിച്ചത്.

ലോകമുസ്ലിങ്ങളെയാകെ ഒരു മുസ്ലിം രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ ഐക്യപ്പെടുത്തുക എന്ന ആശയത്തിന്റെ തുടക്കം കാണുന്നത് ഈജിപ്റ്റിലെ മുസ്ലിം ബ്രദർഹുഡ് നേതാവായിരുന്ന സയ്യിദ് കുതബിലാണ്. ഈ ആശയത്തിന്റെതന്നെ ജനാധിപത്യേതരമായ പ്രയോഗരൂപങ്ങളാണ് വിവിധതരം ഭീകരപ്രസ്ഥാനങ്ങളായി മാറിയത്. ഒസാമ ബിൻ ലാദനും ഐമൻ അൽ സവാഹിരിയുമൊക്കെ വികസിപ്പിച്ച ആ രീതിയാണ് അൽഖ്വൈദയും താലിബാനും ഐഎസ് സംഘടനകളുമെല്ലാം പിന്തുടരുന്നത്.

സയ്യിദ് അബ്ദുൾ അല മൗദൂദി ആണ് 1941-ൽ ലാഹോറിൽ ജമാ‌അത്തെ ഇസ്ലാമി സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഇൻഡ്യയിലെ മുസ്ലിം മൗലികതാവാദത്തിന്റെ തത്വശാസ്ത്രം മൗദൂദിയുടേതാണ്. ഇൻഡ്യയ്ക്കായി 1948-ൽ സ്ഥാപിതമായ ജമാ‌അത്തെ ഇസ്ലാമി ഹിന്ദിന്റെ കൂരയ്ക്കു കീഴിൽ ഉള്ളവയാണ് രാജ്യത്ത് പലകാലത്ത് പലരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന മൗലികതാവാദ, ഭീകരതാ നിലപാടുകളുള്ള സംഘടനകളെല്ലാം എന്നാണ് അതേപ്പറ്റി പഠിച്ചിട്ടുള്ള പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുള്ളത്. സംഘപരിവാർ എന്ന കുടുംബത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടകളെല്ലാം ആർഎസ്‌എസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൻകീഴിൽ ആണെന്നതുപോലെ.

സ്രഷ്ടാവ് അധികാരക്കയ്യൂക്ക്

എണ്ണയുടെ നിയന്ത്രണം എന്ന അജൻഡ പിന്നിൽ വച്ച് ഏകാധിപത്യവും മനുഷ്യാവകാശലംഘനവും അവസാനിപ്പിക്കാൻ എന്നൊക്കെ പുറമേ പറഞ്ഞ് അറബിരാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാനും തകർത്തുനിലം‌പെരിശാക്കാനും അമേരിക്കയും കൂട്ടരും മുതിർന്നപ്പോൾ അതിനുള്ള തിരിച്ചടി എന്ന പേരിൽ അമേരിക്കയിലെ ഇരട്ടഗോപുരങ്ങൾ തകർത്ത 9/11 സംഭവമാണ് ഭീകരാക്രമണം എന്നും ഇസ്ലാമികഭീകരത എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു നാന്ദി കുറിച്ചത്. ആ സംഭവം ഗൾഫിൽ യുദ്ധം നടത്താൻ കാരണമുണ്ടാക്കാനും മുസ്ലിംജനതയ്ക്കും മതത്തിനും രാജ്യങ്ങൾക്കും എതിരെ ജനവികാരം വളർത്താനും അമേരിക്കതന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണെന്നുപോലും വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ ഉണ്ടായി! അതു ശരിയോ തെറ്റോ ആകട്ടെ, 9/11 ആക്രമണത്തിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചു എന്നു പറയുന്ന അൽഖ്വൈദയും പിന്നീടു വന്ന താലിബാനും ഐഎസ് സംഘടനകളുമൊക്കെ അമേരിക്കൻ ചാരസംഘടന സൃഷ്ടിച്ചതും ആ രാജ്യം ചെല്ലും ചെലവും കൊടുത്തു വളർത്തിയതും ആണെന്ന് ഇന്നു ലോകത്തിന് അറിയാം.

ഇറാഖ് യുദ്ധം രാജ്യാന്തരതലത്തിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ പേരിലുള്ള ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു പ്രേരണയായതുപോലെ ഹിന്ദുമതഭ്രാന്തർ ബാബറിപള്ളി തകർത്തതാണ് ഇൻഡ്യയിൽ അതിനു പ്രേരണയായത്. ഗുജറാത്ത് കൂട്ടക്കൊല അടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾ ആ സമീപനത്തിനു പിന്നെയും നീതിമത്ക്കരണവും പ്രോത്സാഹനവുമായി.

അമേരിക്കൻസാമ്രാജ്യത്വചേരിയിലുള്ള ലോകമാദ്ധ്യമങ്ങളും പില്ക്കാലത്ത് ഇൻഡ്യയിലെ സവർണ്ണപക്ഷമാദ്ധ്യമങ്ങളും നിരന്തരം പരിശ്രമിച്ചു വളർത്തിയെടുത്തതാണ് ഇസ്ലാം മതം ഭീകരമതമാണെന്ന പ്രതിച്ഛായയും ഇസ്ലാമോഫോബിയയും. ഇവയാണ് ഇന്ന് ഈ വിഷയം വിശകലനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ മുന്നിൽ കയറിനിന്നു വഴിതെറ്റിക്കുന്നത്. ഇതിനു കാരണമായ അമേരിക്കൻഭീകരതയും ഹിന്ദുത്വഭീകരതയും സമർത്ഥമായി മറച്ചുപിടിക്കാനും ഈ മാദ്ധ്യമപ്രൊപ്പഗാൻഡയിലൂടെ കഴിഞ്ഞു.

ഭൂരിപക്ഷവും മതനിരപേക്ഷർ

ഇസ്ലാമിന്റെ പേരിൽ നടത്തുന്ന ഭീകരപ്രവർത്തനത്തെയും അതു നടത്തുന്നവരെയും ആ മതങ്ങളിലെ മഹാഭൂരിപക്ഷവും അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണല്ലോ ലോകത്ത് ഇപ്പോഴും സമാധാനം പുലരുന്നത്. ആ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യങ്ങളാണ് കേരളത്തിൽ ഭീകരപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു വഴിതെറ്റിപ്പോയ സ്വന്തം മക്കളെയും അവരുടെ ജഡംപോലുമോ വേണ്ട എന്ന് അവരെ നൊന്തുപെറ്റ അമ്മമാരും അച്ഛന്മാരുംവരെ പറയുന്നത്. അമേരിക്കയിൽ ക്രിസ്‌മസ്ദിനബോംബാക്രമണം നടത്തിയ യുവാവിന്റെ അച്ഛൻ ഉമറു അബ്ദുൾ മുത്തലാബ് തന്റെ മകൻ ഇസ്ലാമിസ്റ്റ് ചിന്താഗതിയിലേക്കു മാറുന്നതായി ആ സംഭവത്തിനു മുമ്പുതന്നെ നൈജീരിയയിലെ അമേരിക്കൻ എംബസിയിൽ പോയി മുന്നറിയിപ്പു നല്കിയതും നാം വായിച്ചു. ലോകത്തെല്ലാം ഇതാണു സ്ഥിതി. താലിബാനും ഐ‌എസുമൊക്കെ ഭരിക്കുന്ന നാടുകളിൽ അവരുടെ ഇരകളാകുന്നതുമുഴുവൻ അതേ മതക്കാരാണെന്നതും ഇതിന്റെ തെളിവാണ്.

ഉത്തരേൻഡ്യയിൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം വിരോധം വളർത്തിയ രാഷ്ട്രീയസംഭവമായ ഇൻഡ്യാവിഭജനം‌പോലും കേരളത്തിലെ മതസൗഹാർദ്ദത്തെ അശേഷം ബാധിച്ചില്ല. മലബാറിലെ ജന്മി-കുടിയാൻ വൈരുദ്ധ്യത്തിന്റെ മൂർദ്ധന്യത്തിൽ ഖിലാഫത്ത് പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടന്ന മലബാർ കലാപം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ വഴിതെറ്റി സംഭവിച്ച ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷവും കേരളത്തിന്റെ മതസൗഹാർദ്ദാന്തരീക്ഷത്തിനു കോട്ടം തട്ടിച്ചില്ല. ഇന്നും ആ ഗ്രാമങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ മതാതീതസ്നേഹത്തിൽത്തന്നെ പുലരുന്നു.

വർഗ്ഗീയവക്കരണവഴികൾ

ഭീകരപ്രവർത്തനമാണു പ്രതിരോധം എന്ന ചിന്ത നമ്മുടെ മണ്ണിലേക്കു കടന്നുവന്നത് സമീപകാലത്തുമാത്രമാണ്. അതിനു സ്വാധീനം നേടാനും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് കേരളം നാനാമതസ്ഥരും സോദരത്വേന വാഴുന്ന മാതൃകാസ്ഥാനമായി നൂറ്റാണ്ടുകൾ നിലനിന്നത്; ഇന്നും നിലനില്ക്കുന്നത്.

ഈ സാഹചര്യം രണ്ടുതരം വർഗ്ഗീയതയ്ക്കും വളരാൻ സഹായകമല്ല എന്നു രണ്ടുപക്ഷത്തെയും ഭീകരാശയക്കാർ മനസിലാക്കിയതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് കേരളത്തിൽ സമീപകാലത്തു കാണുന്ന മുമ്പില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ. മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്തതെന്നോണം ഒറ്റദിവസത്തിന്റെയോ മണിക്കൂറുകളുടെയോ വ്യത്യാസത്തിൽ രണ്ടു മതത്തിലെയും ഭീകരവാദസംഘങ്ങൾ പരസ്പരം കൊലകൾ നടത്തുന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെടുന്നു. അത്തരം കൊലകൾ ഏതെങ്കിലും മതത്തിന്റെ ആഘോഷാചാരങ്ങളോ ഉത്സവദിനങ്ങളോ ആയി ബന്ധപ്പെടുത്തി ആകാനും അവർ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്. വളരെപ്പെട്ടെന്ന് ഇരുഭാഗത്തും ഭീതിയും വിദ്വേഷവും മതവികാരവും വളർത്താൻ സഹായിക്കുന്നതാണ് ഈ രീതി. ഇത് ഒന്നിലേറെത്തവണ ആവർത്തിക്കുന്നതു നാം കണ്ടു.

ചെറുപ്പക്കാരെ സംഘടിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. കാര്യമായ വിദ്യാഭ്യാസമോ വിവരമോ വായനയോ പൊതുബന്ധമോ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവരെ മതവർഗ്ഗീയത പറഞ്ഞു കൂടെക്കൂട്ടാൻ എളുപ്പമാണല്ലോ. കായികപരിശീലനമൊക്കെ നല്കും എന്നുവന്നാൽ അവർക്കു താത്പര്യം കൂടും. ക്വട്ടേഷൻ സംഘങ്ങളുടെ മനോഭാവത്തിലുള്ള വലിയ സംഘങ്ങളായാണ് ഇവരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.

മൂന്നാമതൊന്ന് കുരുന്നിലേ പിടികൂടലാണ്. അതിന് കുടുംബങ്ങളിലേക്കു കടന്നുകയറേണ്ടതുണ്ട്. അതിനുള്ള പരിശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങിയിട്ട് ഏതാനും ദശകങ്ങളായി. ബാലഗോകുലവും ക്ഷേത്രകേന്ദ്രിതമായി ഉണ്ടാക്കുന്ന മാതൃസമിതികൾ പോലുള്ള സ്ത്രീക്കൂട്ടായ്മകളും ക്ഷേത്രസംരക്ഷണസമിതികളും ഒക്കെവഴിയും ജാതിസംഘടനകളിൽ ഞുഴഞ്ഞുകയറി അതിലുള്ളവരെ സ്വാധീനിച്ചും സംഘപരിവാർ നടത്തുന്നതിനു സമാനമായ പദ്ധതിയാണിത്. കുടുംബങ്ങളിൽ മതനിയമങ്ങൾ കർക്കശമായി നടപ്പാക്കുന്നതൊക്കെ വന്നത് ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ്. നമ്മുടെ നാട്ടിൽ മുമ്പ് ഇല്ലാതിരുന്ന മതപരത വളർത്താൻ ഇതിലൂടെ കഴിഞ്ഞു. അതാണ് കുരുന്നുകളിലടക്കം വർഗ്ഗീയവിഷം കുത്തിവയ്ക്കൽ എളുപ്പമാക്കിയത്. ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് ആലപ്പുഴയിൽ കുരുന്നിനെക്കൊണ്ട് മതവിദ്വേഷമുദ്രാവാക്യം വിളിപ്പിച്ച സംഭവം.

ആ മുദ്രാവാക്യത്തിലെ കുന്തിരിക്കത്തിൽ പിടിച്ച് മണിക്കൂറുകൾക്കകം തൃക്കാക്കരമണ്ഡലത്തിൽ കുന്തിരിക്കം പുകച്ചു ബിജെപിക്കാർ സംഘടിപ്പിച്ച പ്രകടനം ഇത്തരം ഓരോ സംഭവവും എങ്ങനെയെല്ലാം ഉടനുടൻ വർഗ്ഗീയത വളർത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നു കാട്ടിത്തരുന്നു. നേതൃതലത്തിലുള്ള ‘അന്തർധാര’യാണ് ഇതിലെല്ലാം വെളിവാകുന്ന പുതിയ പ്രവണത.

ഈ രണ്ടുമതങ്ങളിലും സംഭവിക്കുന്ന ഈ മാറ്റം മൂന്നാമത്തെ പ്രധാനമതമായ ക്രിസ്ത്യാനികളിലും മതപരതയും ആശങ്കയും വളർത്താൻ സ്വാഭാവികമായും പ്രേരണയായിട്ടുണ്ട്. അതോടൊപ്പം, ആഗോളരാഷ്ട്രീയത്തിലുള്ള ക്രിസ്ത്യൻ-മുസ്ലിം സംഘർഷഘടകവും ഇൻഡ്യയിലെ ഹിന്ദുത്വഭരണസംവിധാനം ഉയർത്തുന്ന സമ്മർദ്ദങ്ങളും വിദേശസഹായങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളുമൊക്കെ ഇതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ശത്രുവിന്റെ ശത്രു മിത്രം എന്ന ലളിതയുക്തിയിൽ, ഇല്ലാതാക്കപ്പെടേണ്ട മൂന്നു ശത്രുക്കളിൽ ഒന്നായി തങ്ങളെ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളവരുമായി കൂട്ടുകൂടുക എന്ന ആത്മഹത്യാവഴിയാണ് അവർ തെരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് കൗതുകവും ആശങ്കയും ഉണർത്തുന്നത്. ആ കെണിയിൽ വീണ് വർഗ്ഗീയവിഷവും വിദ്വേഷവും വമിപ്പിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകൾ ചെയ്യുന്നതിൽ ചില ക്രിസ്തീയപുരോഹിതരും മതസംഘടനാനേതാക്കളും മത്സരിക്കുന്നതാണു നാം കണ്ടത്.

ഒറ്റ വഴിയേ ഉള്ളൂ

ഈ പുതിയ സാഹചര്യം കേരളത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും എല്ലാ നന്മകളെയും തല്ലിക്കെടുത്തുന്നതും നാനാതരത്തിൽ അപകടപ്പെടുത്തുന്നതും ആണ്. അവരവർ സംഘടിച്ചും അവരവരുടെ വർഗ്ഗീയത ശക്തിപ്പെടുത്തിയും പരമതവിദ്വേഷം വളർത്തിയുമൊക്കെ അവരവരുടെ കൂട്ടർ നേരിടുന്ന ഭീഷണി പരിഹരിക്കാമെന്നാണ് ഇവരെല്ലാം കരുതുന്നത്. ആനമണ്ടത്തരം മാത്രമല്ല, തലമുറകളോളം വീണ്ടെടുക്കാനാവാത്ത അരക്ഷിതസമൂഹമായി കേരളത്തെ മാറ്റുന്ന ക്രിമിനൽക്കുറ്റംകൂടി ആണിത്. ചരിത്രത്തിൽ ഉണ്ടാകാത്തതരം വികസനവും പുരോഗതിയും കേരളം ആർജ്ജിക്കുന്ന, ആർജ്ജിക്കേണ്ട, ഒരു വേളയിലാണ് നാടിനെ പാടേതകർക്കാനുള്ള ഈ പ്രാകൃതത്വം വളർത്തുന്നത് എന്നതാണ് ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ള കാര്യം.

ഫ്യൂഡൽക്കാലത്ത് രാജഭരണത്തിന്റെ മാർഗ്ഗദർശനം മതതത്വങ്ങളും ഉപദേഷ്ടാക്കളായ മതപണ്ഡിതരും പുരോഹിതരും ഒക്കെ ആയിരുന്നല്ലോ. അതിൽനിന്നു നവോത്ഥാനത്തിലൂടെയും വിപ്ലവങ്ങളിലൂടെയും മോചനംനേടി മതാതീതമായ സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയും ജനാധിപത്യഭരണവ്യവസ്ഥയും കെട്ടിപ്പടുത്ത ലോകത്താണു നാം ജീവിക്കുന്നത്. അവിടെ ഒരു പ്രാധാന്യവും പ്രസക്തിയും ഇല്ലാത്ത ഒന്നാണു മതം. സ്വാതന്ത്ര്യവും ജനാധിപത്യവും സ്ഥാപിച്ചു മുക്കാൽനൂറ്റാണ്ടോളം ആയിട്ടും പക്ഷെ, എന്നോ മണ്ണടിയേണ്ടിയിരുന്ന മതം അതിന്റെ കാലഹരണപ്പെട്ട എല്ലാ പ്രാകൃതത്വങ്ങളോടുംകൂടി നമ്മുടെ രാജ്യത്തു നിലനില്ക്കുന്നു എന്നതുതന്നെ ലജ്ജാവഹമാണ്.

മതം വ്യക്തിനിഷ്ഠമായ ഒന്നു മാത്രമാകണം. ആധുനികസമൂഹങ്ങളിലൊക്കെ അങ്ങനെയാണ്. മറ്റ് ഏത് ആശയത്തിന്റെയും കാര്യത്തിൽ എന്നപോലെ മതവും വിശ്വസിക്കാനും അനുഷ്ഠിക്കാനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പൗരർക്ക് ഉണ്ടാകാം. പക്ഷെ, അതിനെ രാഷ്ട്രീയം അടക്കമുള്ള പൊതുമണ്ഡലത്തിലേക്കു കടക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്. അത്തരമൊരു സമൂഹം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടു മാത്രമേ വർഗ്ഗീയവിപത്ത് ഒഴിവാക്കാനാകൂ. അത്തരം മതനിരപേക്ഷസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി മാത്രമേ വർഗ്ഗീയതയെ പ്രതിരോധിക്കാനാകൂ. അതുകൊണ്ട്, ഏതെങ്കിലും മതത്തിൽ ചിലർ വർഗ്ഗീയമായി സംഘടിക്കുന്നുവെന്നോ ചിലർ ഭീകരപാത സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്നോ കണ്ട് മറ്റു മതങ്ങളും സംഘടിക്കാൻ പുറപ്പെടാതെ അത്തരം കൂട്ടരെ ഒറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മതനിരപേക്ഷസമീപനം സ്വീകരിക്കുകയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംഘടിക്കുകയും ബോധവത്ക്കരണം അടക്കമുള്ള വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയുമാണു വേണ്ടത്. മറിച്ചായാൽ ആർക്കും ആരെയും രക്ഷിക്കാനാവില്ല. സർവ്വനാശമായിരിക്കും ഫലം.

അക്കങ്ങളിൽ പൊലിയുന്ന ജനാധിപത്യം

2022-03-17T23:36:00.004-07:00

അക്കങ്ങളിൽ പൊലിയുന്ന ജനാധിപത്യം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം‘ മാസികയുടെ 2022 മാർച്ച് ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

ഇൻഡ്യയിൽ നിലനില്ക്കുന്നതു ജനാധിപത്യമാണോ? ആണെങ്കിൽ സർക്കാരുകളുടെ ബജറ്റിൽ ജനങ്ങളുടെ ആധിപത്യം പ്രതിഫലിക്കേണ്ടേ? എന്നാൽ എന്താണു സ്ഥിതി? ആധിപത്യം പോയിട്ട്, പ്രാതിനിദ്ധ്യമെന്നല്ല, പരിഗണനപോലും ഉണ്ടാകുന്നില്ല. അവഗണനയും പ്രതികാരവും മാത്രം നേരിടുന്ന ജനത്തിന് എന്ത് ആധിപത്യമാണുള്ളത്!

ഇൻഡ്യയുടെ ഒരു ബജറ്റുകൂടി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യപ്രാപ്തിയുടെ മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അമൃതമഹോത്സവം ഘോഷിച്ചും ‘സ്വാതന്ത്ര്യശതാബ്ദിയിലേക്ക് ഇനിയുള്ള കാൽ നൂറ്റാണ്ടിനുള്ള വികസനം ലക്ഷ്യമാക്കി’ എന്നു സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചും മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഏറ്റുചൊല്ലിയും ആയിരുന്നു ഇത്തവണത്തെ അവതരണം. ബജറ്റിന്റെ സാമ്പത്തിക ഉള്ളടക്കത്തെപ്പറ്റി ആ രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധരും രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളും ധാരാളം എഴുതുകയും പറയുകയും ചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. ബജറ്റിന്മേലുള്ള ചർച്ചയുടെ റിപ്പോർട്ടുകളും വരും. അതിനാൽ അത് ഇവിടെ വിഷയമാക്കുന്നില്ല. മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ടു തികഞ്ഞ ഇൻഡ്യയുടെ ബജറ്റ് ഉയർത്തിയ ചില ചിന്തകൾ മാത്രം പങ്കുവയ്ക്കട്ടെ!

ആരുടെ ബജറ്റ്?

ജനാധിപത്യം എന്നത് ഒരു ഭരണവ്യവസ്ഥ മാത്രമല്ല, മൂല്യം‌കൂടിയാണ്. ജനങ്ങൾ ഭരണത്തിന്റെ അധിപരായിരിക്കുക എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങൾ പരിപാലിക്കപ്പെടുക എന്നതാണല്ലോ സംഭവിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ, ജനങ്ങൾ എന്ന ഗണത്തിലെ മഹാഭൂരിപക്ഷമായ ദരിദ്രർ, ദളിതരുൾപ്പെടെയുള്ള അരികുവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടവർ, സ്ത്രീകൾ, കുട്ടികൾ, വയോജനങ്ങൾ, തൊഴിൽരഹിതരായ യുവാക്കൾ, കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ, കൈത്തൊഴിലുകാർ, കൂലിവേലക്കാർ, നാമമാത്ര-ചെറുകിട-ഇടത്തരം കർഷകർ, ഫാക്റ്ററിത്തൊഴിലാളികൾ, സ്വകാര്യ-സർക്കാർ മേഖലകളിലെ ശമ്പളക്കാർ, ഇടത്തരക്കാർ, ചില്ലറവ്യാപാരികൾ, ചെറുകിടവ്യവസായക്കാർ തുടങ്ങിയവരൊക്കെയാണല്ലോ. ഇവരുടെയൊന്നും താത്പര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെടാത്ത വ്യവസ്ഥ എങ്ങനെ ജനാധിപത്യമാകും? ഇതേ ചോദ്യം കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ ഉയർത്തുന്നതാണ് ഇത്തവണത്തെയും യൂണിയൻ ബജറ്റ്. ഈ വിഭാഗങ്ങളെയെല്ലാം മറന്ന ജനാധിപത്യവിരുദ്ധ, ജനവിരുദ്ധ ബജറ്റ്.

റ്റിവിയിൽ നാം കേൾക്കുന്നത് ബജറ്റ് പ്രസംഗമാണ്. സർക്കാർതന്നെ നല്കുന്ന ഹൈലൈറ്റ്സ് ആണു പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ കാണുന്നത്. രണ്ടും ബജറ്റ് എന്ന ബൃഹദ്രൂപത്തിൽനിന്ന് പരസ്യമായി പറഞ്ഞാൽ നേട്ടമുണ്ടാകും എന്ന് അതിന്റെ അവതാരകർ കരുതുന്ന കാര്യങ്ങൾ മാത്രമെടുത്ത് ലളിതമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന രേഖകൾ മാത്രമാണ്. എൺപതോ നൂറോ പേജു വരുന്ന ആ പ്രസംഗമോ ഹൈലൈറ്റ്സോ അല്ല ബജറ്റ്. ആയിരക്കണക്കിനു പേജുകൾ അടങ്ങുന്നതാണ് ബജറ്റ്. ബജറ്റ് പ്രസംഗം, വാർഷികധനകാര്യപ്രസ്താവന എന്ന സാക്ഷാൽ ബജറ്റ്, ധനബിൽ, ധനാഭ്യർത്ഥനകൾ എന്നുതുടങ്ങിയ ബൃഹത്തും സങ്കീർണ്ണവുമായ 14 ബജറ്റ് രേഖകൾ. എല്ലാം ഭരണഘടനപ്രകാരം ഉള്ളവ.

മൊത്തത്തിൽ പരിഗണിച്ചാൽ അക്ഷരങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ അക്കങ്ങളായിരിക്കും. നാടിന്റെയും ജനതയുടെയും ഭാവി നിർവ്വചിക്കുന്ന സംഖ്യാജാലം. അതുമുഴുവൻ പരിശോധിച്ചാലേ ബജറ്റിൽ എന്തെല്ലാമുണ്ടെന്നു മനസിലാകൂ. പ്രതിലോമകരമായതെല്ലാം അതിലാകും ഉണ്ടാകുക. കോർപ്പറേറ്റ്, ഗോദി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ അതൊന്നും പരിശോധിക്കാനോ കുഴപ്പങ്ങൾ കണ്ടാൽത്തന്നെ മിണ്ടാനോ മുതിരില്ലല്ലോ. ഈ അവസ്ഥയും ബജറ്റിനെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അന്യവത്ക്കരിക്കുന്നതാണ്.

ബജറ്റവതരണം കഴിഞ്ഞാലുടൻ അതത്രയും പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾക്കും മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകർക്കും ലഭ്യമാക്കുകയാണു പതിവ്. ഇത്തവണ ബജറ്റ് ‘പേപ്പർ ലെസ്’ ആക്കിയതിനാൽ അതു മുഴുവൻ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തു വായിക്കേണ്ട സ്ഥിതിയാണ് അതിനെ തലനാരിഴ കീറി പരിശോധിക്കേണ്ട സാമാജികർക്ക് ഉണ്ടായത്. ബജറ്റിന്റെ തലേന്നു പാർലമെന്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന അതിബൃഹത്തായ ‘ഇക്കണോമിക് സർവ്വേ’യും ഇത്തവണ ഓൺലൈനിൽ മാത്രമാക്കി. ഇതെല്ലാം പഠിക്കാൻ മൊബൈൽ ഫോൺ ആപ്പാണ് വയോധികരടക്കമുള്ള സാമാജികർക്കു യൂണിയൻ സർക്കാർ നല്കിയത്! പാർലമെന്റിന്റെ കാര്യോപദേശകസമിതി യോഗത്തിൽ ഇക്കാര്യം ശക്തിയായി ഉന്നയിച്ച സാമാജികർ ഫലത്തിൽ വിരൽ ചൂണ്ടിയത് ഇതിലെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധതയിലേക്കാണ്.

പേപ്പർ ലെസ് ആകുന്നത് പാരിസ്ഥിതികമായും സാമ്പത്തികമായും സാങ്കേതികവിദ്യാപരമായും നല്ലതാണെങ്കിലും ലക്ഷം‌കോടികളുടെ കണക്കും രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയും വ്യവഹരിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ആ പരിഗണനകൾക്കു മീതെ ജനാധിപത്യാവശ്യം‌ തന്നെയാണു വരിക. മാത്രവുമല്ല, മഹാഭൂരിപക്ഷം സാമാജികരും ഇവയെല്ലാം സ്വന്തമായി പ്രിന്റൗട്ട് എടുക്കുകയാണെങ്കിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെലവും പാരിസ്ഥിതികാഘാതവും കൂടുതലായിരിക്കുമെന്നതും കാണണം. ഇതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടിനെപ്പറ്റി എം‌പിമാർ സ്പീക്കർ വഴി സർക്കാരിനെ അറിയിച്ചതുമാണ്.

ഇപ്പോൾ രാജ്യം ഭരിക്കുന്ന സർക്കാർ നിലവിലെ ഭരണഘടനയെയും അതിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതും നടന്നുവരുന്നതുമായ സകലതിനെയും എങ്ങനെയാണു കാണുന്നതെന്നു നമുക്കറിയാം. ആസൂത്രണക്കമ്മിഷൻ മുതൽ കോടതികളും സൈനികമേധാവിത്വവും പാർലമെന്ററി നടപടികളും ഫെഡറലിസവും മതനിരപേക്ഷതയും പൗരത്വനിയമവും കശ്മീരിന്റെ പ്രത്യേകപദവിയും പോലുള്ള നിയമങ്ങളും വഴി സകലതും ബെടക്കാക്കി തനിക്കാക്കുകയാണ്. മുസ്സോളിനിയിൽനിന്നു പഠിക്കുകയും നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്ത സമഗ്രാധിപത്യസംവിധാനത്തിന് ഇണങ്ങും‌വിധം മാറ്റിത്തീർക്കലോ ഇല്ലാതാക്കലോ ആണ് അവർ ചെയ്തുവരുന്നത്. നിലനിന്നതിന്റെ ഓർമ്മകൾ പോലും ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള പരിശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് അതിനെല്ലാം സാക്ഷിയായ പാർല‌മെന്റ് മന്ദിരം‌തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്നത്. ഓരോ പ്രവൃത്തിയിലും അവർ കാണിക്കുന്ന ഈ സമീപനം‌തന്നെയാണ് ബജറ്റിന്റെ കാര്യത്തിലും കാണുന്നത്.

അതിന്റെ ഒരു ഉദാഹരണം‌കൂടി പറയാം. ക്രിപ്റ്റോ കറൻസിക്കു ബജറ്റിൽ നികുതി പ്രഖ്യാപിച്ചതാണത്. ഇതുവരെ ക്രിപ്റ്റോ കറൻസിയെ നിയമവിധേയമാക്കുകയോ അതിനായി നിയമം നിർമ്മിക്കുകയോ നിയന്ത്രണസംവിധാനം ഉണ്ടാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നിരിക്കെ നിയമപരമല്ലാത്ത ഒന്നിനു നികുതി ചുമത്തി അംഗീകാരം നല്കുന്നത് നിലവിലെ ജനാധിപത്യതത്ത്വങ്ങൾക്കു വിരുദ്ധമാണ്. സഭകളെ മറികടന്നു നിയമങ്ങൾ പാസാക്കിയെടുക്കാൻപോലും മടിക്കാത്ത കൂട്ടരിൽനിന്ന് നാം ഇനി എന്തെല്ലാം പ്രതീക്ഷിക്കണം!

ഫെഡറലിസമാണ് സംഘപരിവാറിനു സ്വീകാര്യമല്ലാത്ത മറ്റൊന്ന്. സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുള്ള വിഹിതം നടപ്പുബജറ്റിൽ മൊത്തം ദേശീയോത്പാദനത്തിന്റെ 6.91% ആയിരുന്നത് പുതിയബജറ്റിൽ 6.25% ആയിരിക്കുന്നു!

ഈ തകിടം‌മറിക്കലുകൾ നമ്മെ എവിടെക്കൊണ്ട് എത്തിക്കും, ജനാധിപത്യത്തെ എങ്ങനെയെല്ലാം അപകടത്തിൽ പെടുത്തും, ഈ ഭരണം മാറിയാൽത്തന്നെ ഇതൊക്കെ എങ്ങനെ തിരുത്തപ്പെടും, തിരുത്താൻ താത്പര്യമോ ഇച്ഛാശക്തിയോ ഉള്ളവരാകുമോ പകരം വരിക, തിരുത്തലുകൾക്കുമപ്പുറമുള്ള മെച്ചപ്പെടലുകളിലേക്കു നമ്മുടെ രാജ്യം വളരുമോ... ഇതൊക്കെയാണു ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ചിന്തകൾ.

ജനാധിപത്യബജറ്റിലെ ജനം

എഴുപത്തഞ്ചു സ്വതന്ത്ര(?)വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ട ഇൻഡ്യയുടെ ബജറ്റവതരണം നടന്ന സെഷനിൽ ബജറ്റുചർച്ചയ്ക്കുമുമ്പ് രാഷ്ട്രപതിയുടെ പ്രസംഗത്തിനുള്ള നന്ദിപ്രമേയത്തിന്മേലുള്ള ചർച്ചയിൽ ഉയർന്ന പ്രധാനവിഷയങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നോ? ദുസ്സഹമായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ജോലി നഷ്ടപ്പെടൽ, വിലക്കയറ്റം, കർഷകാത്മഹത്യ, സൂക്ഷ്മ-ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങൾ നേരിടുന്ന തകരൽ അടക്കമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ, ഇന്ധനവിലവർദ്ധന,പൊതുമേഖല വിറ്റുതുലയ്ക്കൽ, വർഗ്ഗീയാസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾ, അപകടകരമായ വിദേശനയം തുടങ്ങിയവയൊക്കെയാണ്.

മാനുഫാക്ചറിങ് മേഖലയിൽമാത്രം 46% പേർക്കാണു തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത്. ദരിദ്രരുടെ എണ്ണം ഇരട്ടിയായിരിക്കുന്നു – 3.40 കോടി. സഭയിൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട ഈ കണക്കുകളിലുണ്ട് രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ ഭീദിതമുഖം.

ഈ ദിവസങ്ങളിലാണ് സ്ത്രീസുരക്ഷ സംബന്ധിച്ച ആക്‌ഷൻ ടേക്കൺ റിപ്പോർട്ട് സഭയിൽ വന്നത്. നിർഭയ ഫണ്ടിന്റെ വിനിയോഗമില്ലായ്മയായിരുന്നു അതിലെ ഹൈലൈറ്റ്. നടപ്പാക്കുന്നതായി ഘോഷിക്കുന്ന പദ്ധതികളുടെ നിജസ്ഥിതിയുണ്ട് ഇതിൽ. ഇതോടൊപ്പം, ഇതേ സമ്മേളനത്തിൽ ജോൺ ബ്രിട്ടാസിന്റെ ഒരു ചോദ്യത്തിനു കിട്ടിയ ഉത്തരത്തിലുമുണ്ട് മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ടിലെ സ്ത്രീമുന്നേറ്റത്തിന്റെ ചിത്രം. 2022 ജനുവരി 28-ലെ കണക്കുപ്രകാരം സുപ്രീം‌കോടതിയിലെ ജഡ്ജിമാരുടെ 34 തസ്തികയിൽ നാലുപേരാണു സ്ത്രീകൾ. രാജ്യത്തെ വിവിധ ഹൈക്കോടതികളിലായി അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള 1098 ജഡ്ജിമാരുടെ തസ്തികകളിലുള്ളത് 34 വനിതകളും.

മറ്റൊരു ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരമായി സഭ കേട്ടത് കഴിഞ്ഞ ബജറ്റിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു പ്രഖ്യാപിച്ച 93,224 കോടിരൂപയിൽ 56,567 കോടി മാത്രമാണ് സാമ്പത്തികവർഷം തീരാൻ രണ്ടുമാസം മാത്രം ബാക്കിനില്ക്കെ 2022 ഫെബ്രുവരി 2 വരെ വിനിയോഗിച്ചത് എന്നാണ്.

എന്നാൽ മുന്നിൽത്തന്നെ രൗദ്രഭാവത്തിൽ നില്ക്കുന്ന ഈ വിഷയങ്ങളോടെല്ലാം പുറം‌തിരിഞ്ഞു നില്ക്കുകയാണ് സമീപകാലത്തെ എല്ലാ ബജറ്റുകളും.

മുക്കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകൊണ്ട് പൊതുമേഖലയും മറ്റുമെല്ലാം അടങ്ങുന്ന രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പത്തിന്റെ 57 ശതമാനവും പത്തു ശതമാനത്തിന്റെ കൈയിലായിരിക്കുന്നു. ധനിക-ദരിദ്രവ്യത്യാസം അത്യാപത്ക്കരമായി വർദ്ധിക്കുന്നതിൽ ലോകമെങ്ങുമുള്ള മുതലാളിത്തത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നവരടക്കമുള്ള വികസന-സാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധരും ഏജൻസികളുമൊക്കെ എത്രയോ കാലമായി ഉത്ക്കണ്ഠപ്പെടുന്നു! ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ‘ക്യാപ്പിറ്റൽ ഇൻ ദ് റ്റ്വെന്റി-ഫസ്റ്റ് സെഞ്ചുറി’ എഴുതിയ തോമസ് പിക്കെറ്റിയടക്കം, നിരവധിപേർ മുന്നോട്ടുവച്ച നിദ്ദേശമാണ് ആദായനികുതി (income tax) നിർത്തലാക്കി സ്വത്തുനികുതി (wealth tax) നടപ്പാക്കുക എന്നത്. വരുമാനം നേടുന്നതല്ല അതു കുന്നുകൂട്ടുന്നതാണു നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തേണ്ടത് എന്നു ലളിതം. ‘പെരുംലാഭങ്ങൾ’ക്ക് ഉയർന്ന നികുതി ചുമത്തി ആ ധനംകൊണ്ടു ദരിദ്രരുടെ ക്ഷേമം ഉറപ്പാക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശവും ഉണ്ട്. എന്നാൽ, ആ വഴിക്കൊന്നുമുള്ള ആലോചനപോലും ഇല്ല കോർപ്പറേറ്റുകളുടെ സ്വന്തം സർക്കാരിന്.

2007-ലെ ആഗോളമാന്ദ്യത്തെ ഇൻഡ്യ അതിജീവിച്ചത് നമ്മുടെ ശക്തമായ പൊതുമേഖലകൊണ്ടാണെന്നു പറഞ്ഞത് അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. അദ്ദേഹവും പിന്നാലെവന്ന മോഡിയും രാജ്യത്തിന്റെ നിലനില്പിന്റെ ഈടുകൾ പണ്ടത്തേതിന്റെ പിന്നത്തേതായി വിറ്റുതുലയ്ക്കുകയാണ്. ബിജെപി സർക്കാർ സൃഷ്ടിച്ച ഭീഷണമായ ഇന്നത്തെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ച തുടർന്നാൽ അതിജീവിക്കാനുള്ള അവസാനപ്രതീക്ഷയാണ് ഇതിലൂടെ ഇല്ലാതാക്കുന്നത്. ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത, മൂലധനത്തിന്റെ ഫെസിലിറ്റേറ്റർ മാത്രമായ, സംവിധാനം എന്ന നിലയിലേക്കു സർക്കാരിനെ അധഃപതിപ്പിക്കാനുള്ള കോർപ്പറേറ്റ് അജൻഡയാണ് ഇതിലൂടെ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് പ്രതിപക്ഷകക്ഷികളിൽപ്പോലും പലർക്കും മനസിലാകാത്തതല്ല. അവരും ഇതേ ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തത്തിലെ ചങ്ങാതിമാരാണ് എന്നതാണ് ഇക്കാര്യങ്ങളൊക്കെ എന്നു തിരുത്തപ്പെടും എന്ന ഉത്ക്കണ്ഠയ്ക്ക് ഉത്തരമില്ലാതാക്കുന്നത്.

കോവിഡുമൂലം നട്ടെല്ലു തകർന്നുകിടക്കുന്ന മനുഷ്യജീവിതത്തിനും സമ്പദ്ഘടനയ്ക്കും ആശ്വാസമാകാൻ നഗരതൊഴിലുറപ്പുപദ്ധതി പ്രഖ്യാപിക്കും എന്നു പ്രതീക്ഷിച്ചതാണ്. അതുണ്ടായില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, നിലവിലുള്ള ഗ്രാമീണതൊഴിലുറപ്പുപദ്ധതിയുടെ തുകയിൽ 25,000 കോടി രൂപ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഭക്ഷ്യ, ഇന്ധന, രാസവള സബ്സിഡികളിലും ആരോഗ്യം, ഗ്രാമവികസനം തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള ധനത്തിലും കുറവുവരുത്തി. കുറഞ്ഞ താങ്ങുവിലയ്ക്കായി പോരാടുന്ന കർഷകർക്കു ‘പണി’ കൊടുത്തുകൊണ്ട് ഫുഡ് കോർപ്പറേഷൻ വഴിയും വികേന്ദ്രീകൃതമായുമുള്ള ഭക്ഷ്യധാന്യസംഭരണത്തിനുള്ള പദ്ധതികളിൽ 28% ആണു വെട്ടിക്കുറച്ചത്. പന്ത്രണ്ടരക്കോടി കർഷകുടുംബങ്ങൾക്ക് 6000 രൂപവീതം കൊടുക്കുന്ന പിഎം-കിസാൻ പദ്ധതിക്കു വേണ്ട 75,000 കോടിക്കുപകരം 68,000 കോടിരൂപയേ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളൂ. പട്ടികവിഭാഗം കുട്ടികളുടെ പോഷണത്തിനുള്ള പണത്തിലും പൊതുവിൽ കുട്ടികളടക്കം പരിഗനനവേണ്ട എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുടെയും പദ്ധതികളിലും വെട്ടിക്കുറവാണുള്ളത്. തുക കൂട്ടി എന്നു പറയുന്ന പദ്ധതികളിൽപ്പോലും മൊത്തം ദേശീയവരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നോക്കിയാൽ കുറയുകയാണു ചെയ്തിട്ടുള്ളത് എന്നും കാണാം. ഇതൊക്കെ കുറയ്ക്കലുകളിൽ ചിലതുമാത്രം.

ബജറ്റിന്റെ ഉള്ളടക്കം എത്രമാത്രം ജനാധിപത്യപരമാണ് എന്നു മനസിലാക്കാൻ മാത്രമാണ് ഈ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിച്ചത്. മഹാഭൂരിപക്ഷവും മേല്പറഞ്ഞ വിഭാഗങ്ങളാണെന്നിരിക്കെ അവരുടെ കാര്യം പരിഗണിക്കാത്ത സർക്കാരിന്റെ മുൻഗണനകളും പരിഗണനകളും എവിടെ നില്ക്കുന്നു എന്നാണു തിരിച്ചറിയേണ്ടത്. പിഎം കെയറും അച്ഛാ ദിനും എല്ലാം കോർപ്പറേറ്റുകൾക്കുമാത്രം. അവർക്കാണ് ഇളവുകളും സഹായങ്ങളുമെല്ലാം. അടുത്ത തെരഞ്ഞെടുപ്പിനു ചെലവാക്കാനുള്ള ഫണ്ടു കണ്ടെത്താനുള്ള സേവയ്ക്കപ്പുറം ഒന്നും സർക്കാരിനെ നയിക്കുന്നവരുടെ ലക്ഷ്യമല്ല. ‘രാജ്യം വിറ്റും പണം നേടിക്കൊണ്ടാൽ വോട്ടൊക്കെ ആ പണം നേടിത്തരും’ എന്ന മനോഭാവം, പക്ഷെ, ഇനി എത്രകാലം ഓടും എന്നത് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന സംസ്ഥാനതെരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെ ഫലം വരുമ്പോഴേ അറിയാനാകൂ.

സാംസ്ക്കാരികം

‘സാഹിത്യസംഘം’ വായനക്കാർക്കു താത്പര്യം ഉണ്ടാകാവുന്ന സാംസ്ക്കാരികരംഗത്തെ ബജറ്റുവിശേഷം‌കൂടി നോക്കാം. സാംസ്ക്കാരികരംഗത്തിനുള്ള വിഹിതം 2021-22-ലെ ബജറ്റ് എസ്റ്റിമേറ്റായ 2,687.99 കോടി രൂപയിൽനിന്ന് 11.9 % ഉയർത്തി 3,009.05 കോടി രൂപയാക്കി എന്നാണു മന്ത്രി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞകൊല്ലത്തെ വിഹിതം മുൻ‌വർഷത്തെ വിഹിതമായ 3,149.86 കോടി രൂപയെക്കാൾ 15% കുറവായിരുന്നു എന്നതാണു വസ്തുത. മാത്രവുമല്ല, പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന തുക മുഴുവൻ വിനിയോഗിക്കാത്ത സ്ഥിതിയുമുണ്ട്. 2021-22-ലെ പുതുക്കിയ എസ്റ്റിമേറ്റ് 2,665 കോടി രൂപ മാത്രമായിരുന്നു. ബജറ്റ് എസ്റ്റിമേറ്റിലും 22.99 കോടി കുറവ്.

ഇതിൽ 106 കോടി രൂപ നേപ്പാളിലെ ലുംബിനിയിൽ ബുദ്ധവിഹാരം നിർമ്മിക്കാൻ ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധിസ്റ്റ് കോൺഫെഡറേഷനുള്ളതാണ്. മറ്റൊരു 100 കോടി രൂപ നരേന്ദ്രമോഡിയുടെ ജന്മസ്ഥലമായ വഡ്‌നഗറിൽ 200 കോടി രൂപ ചെലവിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ആർക്കിയോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിനുള്ളതാണ്. ലോകത്തേതന്നെ ഏറ്റവും വലുതെന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ഈ മ്യൂസിയത്തെപ്പറ്റി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത വിവരണത്തിൽനിന്നു മനസിലാകുന്നത് അവിടെ ഒരുക്കുന്നത് ആ നാടിന്റെ 2200 കൊല്ലത്തെ ചരിത്രമെന്നും ബിസി‌ഇ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടുമുതലുള്ള നാണയങ്ങൾ, സി‌ഇ നാലുമുതൽ എട്ടുവരെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സീലുകൾ, ടെറാക്കോട്ട, ഇരുമ്പ്, ചെമ്പ് സാമഗ്രികളും പ്രതിച്ഛായകളും മറ്റും എന്നൊക്കെയാണ്. ഇതു കണ്ടിട്ട്, ഹരപ്പ-മോഹൻജൊദാരോ സംസ്ക്കാരങ്ങൾക്കു ശേഷമുണ്ടായ ഉള്ള ആര്യൻ കുടിപാർപ്പു മുതൽ മുഗൾ, ബ്രീട്ടിഷ് ഭരണകാലത്തിനു മുമ്പുവരെയുള്ള പുരാവസ്തുക്കൾ മാത്രമാണോ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്നു വ്യക്തമല്ല.

ശേഷിക്കുന്നതിൽ 1080.34 കോടി രൂപയും ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവ്വേ ഓഫ് ഇൻഡ്യയ്ക്കാണ്. ബിജെപി ഭരണം തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പുള്ളതിന്റെ ഇരട്ടിയോടടുത്ത തുകയാണിത്. 2013-14-ൽ 577.30 കോടി രൂപയായിരുന്നു വിഹിതം. നടപ്പുവർഷം 1042.63 കോടി രൂപയും. ആഫ്രിക്കയിൽ പിറവികൊണ്ട ഹോമോസാപ്പിയൻസ് എന്ന മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ വലിയസംഘങ്ങളുടെ ഇൻഡ്യൻ ഭൂമേഖലയിലേക്കുള്ള അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടാം വരവ് ബിസി‌ഇ 500-ഓടെ ആണെന്നാണല്ലോ ചരിത്രം പറയുന്നത്. ആര്യന്മാർ എന്ന് അവർതന്നെ വിശേഷിപ്പിച്ചുവരുന്ന ആ മനുഷ്യഗോത്രങ്ങളുടെ വരവിനുമുമ്പ് ഈ ഭൂമേഖലയിൽ മഹത്തായൊരു സംസ്ക്കാരം സൃഷ്ടിച്ചു പാർത്ത ഹരപ്പ-മോഹൻജോദാരോ ജനതയെപ്പറ്റിയുള്ള ഉദ്‌ഘനനഗവേഷണങ്ങൾ കുറേക്കാലമായി പലതരം പ്രതിസന്ധി നേരിടുകയാണെന്നു ഗവേഷകർ പറയാറുണ്ട്.

ആ സംസ്ക്കാരം വ്യാപിച്ചുകിടന്ന മേഖലയിലുള്ള പാക്കിസ്താനുമായി ഇൻഡ്യയ്ക്കു നല്ല ബന്ധം അല്ലാത്തതിനാൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഗവേഷണവിവരങ്ങൾ പരസ്പരം കൈമാറാത്തതാണ് ഒരു പ്രശ്നം. ആ സംസ്ക്കാരത്തെ അവഗണിക്കാനും ആര്യൻ സംസ്ക്കാരമാണ് തനിഭാരതീയസംസ്ക്കാരം എന്നു സ്ഥാപിക്കാനുമുള്ള സംഘപരിവാർ അജൻഡയാണ് മറ്റൊരു പ്രശ്നം. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളായ രാമന്റെയും കൃഷ്ണന്റെയുമൊക്കെ ജന്മസ്ഥലങ്ങൾ തേടാനുള്ള നിരർത്ഥകോദ്യമങ്ങളും ചരിത്രഗതിയിൽ മണ്ണടിഞ്ഞതോ ഉപേക്ഷിച്ചതോ തകർത്തതോ ഒക്കെയായി പറയപ്പെടുന്ന അപ്രധാനമായ ആരാധനാലയങ്ങളുടെപോലും ഇല്ലാത്ത അടിത്തറകൾ കണ്ടുപിടിക്കാനുള്ള വിദ്ധ്വംസകോദ്യമങ്ങളും ഒക്കെയായി നമ്മുടെ പുരാവസ്തുഗവേഷണം വഴിതെറ്റുന്നതും അധഃപതിക്കുന്നതും ഇതേകാലത്തു നാം കണ്ടു. ആ നിലയ്ക്ക് ഈ ‘ഇരട്ടിയാക്കലും’ കുറെ അഭ്യൂഹങ്ങളും വിദ്വേഷങ്ങളും കലാപങ്ങളും അല്ലാതെ എന്താണു സംഭാവന ചെയ്യാൻ പോകുന്നത് എന്നതും ആശങ്കയാണ് ഉണർത്തുന്നത്.

ബജറ്റിൽ കണ്ട കൗതുകകരമായ കാര്യം ലൈബ്രറികളുടെ വികസനത്തിനുള്ള വിഹിതം ബിജെപി അധികാരത്തിൽ വന്ന 2014-നു മുമ്പുള്ളതിന്റെ പകുതിയിലും താഴെ ആയിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. 2013-14-ൽ 50.5 കോടി ആയിരുന്നത് 23 കോടി ആയി. നടപ്പുവർഷം ഇതു വെറും 0.77 കോടി (77 ലക്ഷം) രൂപ ആയിരുന്നു! മ്യൂസിയം വികസനത്തിന്റെ വിഹിതവും 2013-24-ലെ 190.7 കോടിയിൽനിന്ന് 10 കോടി കുറഞ്ഞ് 180 കോടിയിലെത്തി. നടപ്പുവർഷം വിഹിതം 128 കോടി രൂപമാത്രം ആയിരുന്നു. അതേസമയം ലൈബ്രറികളും ആർക്കൈവുകളും എന്ന വിഭാഗത്തിൽ വേറെ 123.76 കോടി രൂപ വയ്ക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് നടപ്പുവർഷം 100 കോടിയും 2013-14-ൽ 82.34 കോടിയും രൂപവീതം ആയിരുന്നു.

നാഷണൽ മിഷൻ ഓൺ കൾച്ചറൽ മാപ്പിങ് ആൻഡ് റോഡ്‌മാപ് എന്ന മിഷനാണ് 19.13 കോടി രൂപ. പുതിയ ഇനമായാണ് ഇതു വന്നിരിക്കുന്നത്. തദ്ദേശീയമായ കലാരൂപങ്ങളെയെല്ലാം സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും എന്നൊക്കെ ലക്ഷ്യമായി പറഞ്ഞിട്ടുള്ള ഈ മിഷന്റെ പ്രവർത്തനം സംഗ്രഹിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: “It encompasses data mapping, demography building, formalising the processes and bringing all cultural activities under one umbrella for better results.” ബിജെപിയുടെ അജൻഡ ആകുമ്പോൾ നടപ്പാക്കലിൽ എന്തൊക്കെ ഗൂഢലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം എന്നൊരാശങ്ക നല്ലതാണല്ലോ.

ബജറ്റിന്റെ ഫലശ്രുതി

ചൊല്ലിപ്പഠിപ്പിച്ച കുറെ അബദ്ധങ്ങളും അതിന്മേൽ വളർത്തിവച്ച വിദ്വേഷവും തോന്നിയപോലെ എന്തും ചെയ്യാനുള്ള വിവരക്കേടും മാത്രം കൈമുതലുള്ള, ലോകത്തെ പുതിയ ചിന്തകളെപ്പറ്റി എന്തെങ്കിലും ധാരണയോ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെപ്പറ്റി എന്തെങ്കിലും കാഴ്ചപ്പാടോ (vision) ഇല്ലാത്ത ഒരുകൂട്ടർ ‘വിഭാവനം’ ചെയ്യുന്ന കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകൂടി അനുഭവിക്കാനുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ ദുര്യോഗമാണ് ഈ ബജറ്റിന്റെ ഫലശ്രുതി. ഈ ഭരണം എത്രയും വേഗം അവസാനിപ്പിക്കുക മാത്രമാണ് പ്രതിവിധി.

യഥാർത്ഥവിജ്ഞാനസമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാൻ

2022-03-17T23:10:00.003-07:00

യഥാർത്ഥവിജ്ഞാനസമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാൻ

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

['Truecopy Think'-ൽ 2022 ഫെബ്രുവരി 26-നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ലിങ്ക്: https://truecopythink.media/manoj-k-puthiyavila-on-cpim-policies]

വിജ്ഞാനസമ്പദ്ഘടനയെപ്പറ്റിയല്ല ഈ ലേഖനം. വിജ്ഞാനസമൂഹസൃഷിയ്യുടെ വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാബദ്ധമായ ഭാഗത്തെപ്പറ്റിയുമല്ല. വിജ്ഞാനസമൂഹം എന്നത് കേവലമൊരു ഐറ്റി സമൂഹമായി ചുരുങ്ങരുതെന്നും അതിനപ്പുറം വിജ്ഞാനം എന്നതിന്റെ വിശാലാർത്ഥത്തിലുള്ള എല്ലാ മികവുകളും മൂല്യങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും അവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായി സാമ്പത്തിക, ഉത്പാദന, വാണിജ്യ വ്യവഹാരങ്ങളടക്കം സകലതിനെയും പുനർനിർണ്ണയിക്കുന്നതും ആകണമെന്നും അപ്പോൾമാത്രമേ മുതലാളിത്തസങ്കല്പമായ വിജ്ഞാനസമൂഹത്തിനുള്ള ബദൽ ആകുകയുള്ളെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയാണ്. സാമൂഹികമായും സാംസ്ക്കാരികമായും കടുത്ത വെല്ലുവിളി നേരിടുന്ന ഒരു സമൂഹം ആ പ്രശ്നത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കാതെ കേവലം സമ്പദ്ഘടന പുനഃസംഘടിപ്പിക്കലിലേക്കു പോകുന്നത് എത്രമാത്രം ആശാവഹമായിരിക്കും എന്ന ആശങ്ക പങ്കുവയ്ക്കുകയാണ്. ഒപ്പം സമൂഹത്തിനാകെ പ്രക്രിയയിൽ ഉണ്ടാകേണ്ട പങ്കും ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.

വൈ ജ്ഞാനികസമൂഹവും വിജ്ഞാനസമ്പദ്‌ഘടനയും ആയി കേരളത്തെ പരിവർത്തിപ്പിക്കുക എന്നത് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ള നവകേരളസൃഷ്ടിയുടെ പ്രധാനലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി വന്നിരിക്കുകയാണല്ലോ. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയോ വിപണനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്ന വൈജ്ഞാനികോത്പന്നം മിച്ചമൂല്യത്തിൽനിന്നു മുക്തമല്ലാത്ത ചരക്കായിരിക്കുകയും പ്രക്രിയ മൂലധനാധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്നതിനാൽ ഇവ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പരിപാടികളായി വിഭാവനം ചെയ്യാനാവില്ല. അങ്ങിനെവരുമ്പോൾ മുതലാളിത്തസമ്പ്രദായത്തിലുള്ള ഈ പദ്ധതി അതിന്റെ അപകടങ്ങൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കി നടപ്പാക്കുക എന്നതിലായിരിക്കണം ജാഗ്രത.

വൈജ്ഞാനികസമ്പദ്ഘടന വൈജ്ഞാനികസമൂഹത്തിൽനിന്നു വേർപെടുത്താൻ ആവാത്തതാകയാൽ വൈജ്ഞാനികസമൂഹസൃഷ്ടി അടിസ്ഥാനപ്രവർത്തനം ആകേണ്ടതുണ്ട്. ആധുനികസാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചു കൂടുതൽ തൊഴിലും സാമ്പത്തികവളർച്ചയും സ്ത്രീശാക്തീകരണവും ലക്ഷ്യമാക്കുന്ന സമഗ്രപരിപാടി കെ-ഡിസ്ക് തയ്യാറാക്കി പൊതുചർച്ചകളിലൂടെ മെച്ചപ്പെടുത്തി സർക്കാർ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സർവ്വകലാശാലകളെ മികവിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആക്കുന്നതും പോസ്റ്റ് ഡോക്റ്ററൽ ഗവേഷണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതും അടക്കം വിജ്ഞാനോത്പാദനം മികവുള്ളതാക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തും പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിജ്ഞാനോത്പാദനത്തിനു ശേഷിയുള്ള പുതുതലമുറയെ വളർത്തിയെടുക്കാൻ ഉതകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിലും വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, കേവലവിജ്ഞാനം ഉത്പാദിപ്പിക്കലിലും അതുപയോഗിച്ചു തൊഴിലും വരുമാനവും സൃഷ്ടിക്കലിലും ഒതുങ്ങുന്നതല്ല വൈജ്ഞാനികസമൂഹസൃഷ്ടി. സർക്കാരിലും പുറത്തും അതിപ്രയത്നം വേണ്ട ഒന്നാണത്.

ഡിജിറ്റൽ ക്യാപ്പിറ്റൽ വന്നശേഷം ലോകത്തു തൊഴിലാളിയുടെ അവസ്ഥ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലേതിനു തുല്യമായി അധഃപതിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന ഐ.എൽ.ഒ.യുടെ 2021 മാർച്ചിലെ റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തലിനു ബദലാകുന്നതാകണം നാം സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാതൃക. (അന്നത്തെ ‘ഇംഗ്ലണ്ടിലെ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ അവസ്ഥ’ ഏംഗൽസ് വരച്ചിട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ.) ലോക്‌ഡൗൺ കാലത്തും തുടർന്നും വർക്ക് ഫ്രം ഹോം രീതിയിൽ ഐറ്റി തൊഴിലാളികൾ അനുഭവിച്ച അമിതചൂഷണവും അധികഭാരവും നമുക്കുമുന്നിൽ ഉണ്ട്. ഓൺലൈൻ ചില്ലറവ്യാപാരരംഗത്തെ പെരുകിവരുന്ന അസംഘടിതവിതരണത്തൊഴിലാളികളുടെ അവസ്ഥയും നാം കാണുന്നുണ്ട്.

അപ്പോൾ, ഭരണകൂടങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്ന അവസ്ഥ വിഭാവനം ചെയ്ത കാൾ മാർക്സ് ബൂർഷ്വാവിപ്ലവങ്ങൾ ഭരണയന്ത്രത്തിന്റെ കുറ്റം തീർക്കുക മാത്രമാണു ചെയ്തതെന്നു നിരീക്ഷിച്ചതു മനസിൽ വച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ, ആ വിപ്ലവങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച നവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങൾ ഉറപ്പിച്ചും പുതിയ മൂല്യങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചും ചൂഷണം, തൊഴിലാളികളുടെ അദ്ധ്വാനഭാരം, സമയം എന്നിവ പരമാവധി കുറച്ചും തൊഴിൽസംരക്ഷണവും ക്ഷേമാനുകൂല്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കിയും ആകണം വിജ്ഞാനസമൂഹവും സമ്പദ്ഘടനയും കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ.

നാമും വൈജ്ഞാനികോത്പന്നങ്ങൾ വില്ക്കുന്നത് ആഗോളവിപണിയിൽ ആണെന്നിരിക്കെ ഇത് എത്രമാത്രം സാദ്ധ്യമാണ്? ആത്യന്തികവൈജ്ഞാനികോത്പന്നം തയ്യാറാക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുണ്ടവത്ക്കരിച്ച് കരാറടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർവ്വഹിപ്പിച്ച് അവ സമന്വയിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതയിലും അതാര്യതയിലും ഈ ഉപോത്പന്നങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥമൂല്യവും മിച്ചമൂല്യവും വിജ്ഞാനനിർമ്മിതിയിലെ സാമൂഹികാദ്ധ്വാനവുമൊക്കെ എങ്ങനെ നിർണ്ണയിക്കും എന്നതുപോലും അവ്യക്തമായിരിക്കെ വിശേഷിച്ചും. അത്തരത്തിൽ വിലപേശണമെങ്കിൽ നാം വില്ക്കുന്ന മനുഷ്യശേഷി അത്രമാത്രം മികവുറ്റതാകണം. എന്നാൽത്തന്നെ, നമ്മുടെ ഒറ്റപ്പെട്ട വിലപേശൽശേഷി എത്രവരെ! വിജ്ഞാനസമ്പദ്ഘടനയുടെ വിപണിരസതന്ത്രം ആ രംഗത്തു വൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ളവരുടെ സഹായത്തോടെ വിപുലമായി പരിശോധിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്.

വേണ്ടതു ജനകീയമുന്നേറ്റം

അതേസമയം, അതിനെയെല്ലാം അഭിമുഖീകരിക്കുമാറ് വൈജ്ഞാനികസമൂഹത്തിന്റെ (സമ്പദ്ഘടനയുടെ അല്ല) സൃഷ്ടി എങ്ങനെ സാദ്ധ്യമാക്കാം എന്നത് രാഷ്ട്രീയസാമൂഹികതലങ്ങളിൽ ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അത് സർക്കാരിനു മാത്രമായി സാദ്ധ്യമാകുന്നതല്ല. അതിനു സാക്ഷരതായജ്ഞം‌പോലെ വലിയ ജനകീയമുന്നേറ്റം ആവശ്യമാണെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം അതു പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വമായി ഏറ്റെടുക്കുമെന്നും സിപിഐ(എം) സംസ്ഥാനസമ്മേളനസ്വാഗതസംഘം രൂപവത്ക്കരണയോഗത്തിൽ പാർട്ടിസെക്രട്ടറി കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പറയുകയുണ്ടായി. അതിനുള്ള വിപുലമായ ആലോചനകൾ സമ്മേളനത്തിൽ ഉണ്ടാകുമെന്നും ആ ലക്ഷ്യത്തോടെ ചരിത്രബോധം, യുക്തിബോധം, ശാസ്ത്രബോധം എന്നിവ വളർത്തിയെടുക്കാൻ ശാസ്ത്ര-സാംസ്ക്കാരിക-സാമൂഹികമണ്ഡലങ്ങളിലെ എല്ലാ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനം ആവശ്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

നവോത്ഥാന, ദേശീയപ്രസ്ഥാന, ഇടതുപക്ഷ, വർഗ്ഗ-ബഹുജനസംഘടനകളുടെ സൃഷ്ടിയായ ഇടതുപക്ഷമതനിരപേക്ഷാടിത്തറ തകർക്കാനും വലതുപക്ഷവത്ക്കരണത്തിനുമായി വർഗ്ഗീയഫാഷിസ്റ്റുശക്തികൾ നടത്തുന്ന പരിശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുത്താനുള്ള മാർഗ്ഗം ചരിത്ര-ശാസ്ത്ര-യുക്തിബോധങ്ങൾ വളർത്തുകയാണ് എന്ന ബോദ്ധ്യമാണ് അദ്ദേഹം പങ്കുവച്ചത്. എന്നാൽ, അതിനുമാത്രമുള്ള ഒന്നായി അതു പരിമിതപ്പെട്ടുകൂടാ. സമൂഹത്തെയാകെ പുതുക്കിപ്പണിയുന്നതാകണം ആ പദ്ധതി. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വിജ്ഞാനസമൂഹസങ്കല്പത്തിനുള്ള ബദൽ ആയിരിക്കണം അത്; സോഷ്യലിസത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നത്.

ഇതിന് ഒന്നാമതായി വേണ്ടത്, യുക്തിചിന്തയും പുതിയലോകവീക്ഷണവും പകരുന്നതരത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം പൊതുവിലും ശാസ്ത്രബോധം വളർത്തുമാറ് ശാസ്ത്രവിദ്യാഭ്യാസവും ചരിത്രബോധം വളർത്തുമാറ് ചരിത്രവിദ്യാഭ്യാസവും ഉടച്ചുവാർക്കുക എന്നതാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം തൊഴിലിനുമാത്രവും ജനനം‌മുതൽ മരണം‌വരെ ജീവിതത്തിൽ സകലതിനും മതവും എന്ന ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ മാറ്റണം.

അതോടൊപ്പം, വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ഇക്കാര്യങ്ങളിലെല്ലാം വിപരീതദിശയിലേക്കു കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ നയിക്കാൻ കൃത്യമായ കർമ്മപരിപാടിയോടെ തീവ്രവലതുഭരണം ദേശീയതലത്തിൽ സർവ്വത്ര നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പൊളിച്ചെഴുത്തിനെ ചെറുത്തുതോല്പിക്കേണ്ടതുമുണ്ട്. ഇതിനെല്ലാമപ്പുറം, ഉള്ള ശാസ്ത്രബോധവും യുക്തിബോധവും ചരിത്രബോധവുംകൂടി ഇല്ലാതാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയടക്കം പുറമേക്കു കാണാത്ത വലിയൊരു ‘വിദ്യാഭ്യാസ’പദ്ധതി അരങ്ങുതകർക്കുകയുമാണ്.

ഇതെല്ലാംകൂടി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഈ രംഗത്തെ ഇടപെടൽ അതിശക്തം ആക്കേണ്ട സാഹചര്യമാണ്. ഇതിന് ഔപചാരികവിദ്യാഭ്യാസപദ്ധതി മാത്രം പോരാ. അതിനു പുറത്തുള്ള മഹാഭൂരിപക്ഷത്തിനു വേണ്ടത് ജനകീയകർമ്മപരിപാടിയാണ്. കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷസാഹചര്യത്തിൽ ഇത് എങ്ങനെയെല്ലാം ആകാം?

വേറിട്ടുനില്ക്കുന്ന കേരളം

സമീപകാലത്തു രാജ്യത്താകെ പ്രചരിച്ച അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ സ്വീകാരം പരിശോധിച്ചാൽ കേരളവും രാജ്യത്തിന്റെ ഇതരഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ പ്രകടമായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടെന്നു കാണാം. ഭരണക്കാർ പറഞ്ഞ അസംബന്ധങ്ങൾ ഉത്തരേൻഡ്യയിൽ എത്രയോ നാവുകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചു! പുഷ്പകവിമാനത്തെപ്പറ്റി പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞപ്പോൾ അക്കാലത്തെ ‘വിമാനസാങ്കേതികവിദ്യ’കളെപ്പറ്റി ‘ശാസ്ത്രപ്രബന്ധം’ അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു രാജ്യത്തെ ശാസ്ത്രജ്ഞപ്രമാണി! ഇവയൊക്കെയും ഒരു അസ്വാഭാവികതപോലും ധ്വനിപ്പിക്കാതെ, സാധാരണ പ്രസ്താവങ്ങൾപോലെ, മാദ്ധ്യമങ്ങൾ നിർല്ലജ്ജം വാർത്തയാക്കിയതും ഓർക്കണം.

എന്നാൽ, ഗണപതിയുടെ കോസ്മെറ്റിക് സർജറിയും ദക്ഷന്റെ ഓർഗൻ ട്രാൻസ്‌പ്ലാന്റേഷനും കൗരവരെ ഉണ്ടാക്കിയ റ്റിഷ്യൂ കൾച്ചറും പറന്നുകളിച്ച പുഷ്പകവിമാനങ്ങളും അസ്ത്രാലയവുമൊന്നും മറ്റു നാടുകളിൽ ഉള്ളവരെപ്പോലെ കേരളീയർ മുഖവിലയ്ക്ക് എടുത്തിട്ടില്ല. കേരളീയർ ചാണകത്തിൽ കുളിക്കാതെ വാക്സീൻ എടുക്കാനാണു മുതിർന്നത്. അതിനെല്ലാമുള്ള ശാസ്ത്രബോധവും ചരിത്രബോധവും നമുക്കുണ്ട്.

അതേസമയം, നാസയെയും അന്താരാഷ്ട്രസർവ്വകലാശാലകളെയും ശാസ്ത്രസിദ്ധാന്തങ്ങളെയും കൂട്ടുപിടിച്ച് സത്യമെന്ന രീതിയിൽ വാട്ട്സാപ്പിലൂടെ പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന പച്ചനുണകൾ ധാരാളം‌പേർ വിശ്വസിക്കുന്നു. പശു ഓക്സിജൻ ശ്വസിച്ച് ഓക്സിജൻ പുറത്തുവിടുന്നുണ്ടാകുമോ, ചാണകത്തിൽ പ്ലൂട്ടോണിയം ഉണ്ടാകുമോ എന്നെല്ലാം ചിലരെങ്കിലും സംശയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. കേരളീയരിൽ ചെറുതല്ലാത്തൊരു വിഭാഗം വാക്സീൻ എടുക്കാൻ വിമുഖരാണ് എന്നതും കാണണം. നമ്മുടെ ശാസ്ത്ര-ചരിത്രബോധങ്ങളുടെ ഈ വിശേഷവൈകല്യമാണ് നമ്മുടെ പ്രശ്നം.

ഈ വീഷയം അഭിമുഖീകരിക്കണമെങ്കിൽ കേരളത്തിന്റെ പൊതുബോധത്തെ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റുപല ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ പരിശോധിക്കണം. ആധുനികകേരളീയസമൂഹത്തിന്റെ രൂപപ്പെടലിലുള്ള വ്യത്യസ്തതയാണ് അതിൽ പ്രധാനം. ഇൻഡ്യയാകെ നടന്നുകണ്ട ഒരു ദാർശനികൻ ഭ്രാന്താലയം എന്ന മുദ്ര ചാർത്തത്തക്ക അവസ്ഥയിൽനിന്നാണാ മാറ്റം എന്നോർക്കണം.

ലോകം ആധുനികമായപ്പോൾ

കേരളം സവർണ്ണമേലാളരുടെ ഭോഗലാലസതയിലും ചൂഷണത്തിലും തീണ്ടലും തൊടീലും പോലുള്ള പ്രാകൃതാനാചാരങ്ങളിലും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളിലും അമർന്നുകിടന്നപ്പോൾ ലോകത്തിന്റെ മറ്റൊരുകോണിൽ നമുക്കെല്ലാമുള്ള പുതിയ സാമൂഹികക്രമങ്ങളും ആശയങ്ങളും ഉരുത്തിരിയുകയായിരുന്നു. യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനം എന്ന ആ പ്രതിഭാസത്തിനു തുടക്കമാകുന്നത് ഇൻഡ്യയിൽ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രാരംഭമായിരുന്ന 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെയാണ്.

ചൈനയിൽനിന്ന് അച്ചടിയും വെടിമരുന്നും ഇൻഡ്യയിലും അറേബ്യയിലുംനിന്ന് ആൾജിബ്ര, ജ്യോമിട്രി, ഇൻഡോ അറബിക് അക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും ഉൾപ്പെടെ പുറംസംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നു 13 - 15 ശതകങ്ങളിൽ നേടിയ അറിവും ഗ്രീക്ക്-റോമൻ വിജ്ഞാനങ്ങളും മൂല്യങ്ങളും സമന്വയിച്ചുണ്ടായ നവോത്ഥാനം പുതുമാനങ്ങൾ നേടി. 1789-ൽ നടന്ന ഫ്രഞ്ച്‌ വിപ്ലവം ‘സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം’ എന്നീ ആധുനികതയുടെ ആധാരശിലകൾ രാഷ്ട്രീയക്കളത്തിൽ പാകി. അവയിൽനിന്നാണല്ലോ മതനിരപേക്ഷത, മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ തുടങ്ങി ആധുനികമായതൊക്കെ മുളപൊട്ടിയത്.

അന്വേഷിക്കാനും അറിയാനും ചോദ്യം ചെയ്യാനും പരീക്ഷിച്ചുനോക്കാനും എല്ലാമുള്ള ത്വര വളർന്നുവന്നതാണ് സയൻസിന്റെ വികാസത്തിലേക്കു നയിച്ചത്. സയൻസിന്റെ രീതിസമ്പ്രദായം യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ചലനാത്മകമായ സംഭാവനയാണ്. സയൻസിന്റെ വിവിധ ശാഖകളിൽ ഉണ്ടായ മുന്നേറ്റമാണ് ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ചത്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാംപകുതിയിൽ തുടങ്ങുന്ന ജ്ഞാനോദയകാലം (Age of Enlightenment) യുക്തിചിന്തയുടെ കാല(Age of Reason)മാണ്. യുക്തിക്കും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള പ്രാധാന്യത്തിൽ ഊന്നിയ ആ കാലഘട്ടം സമൂഹത്തെ യുക്തി പ്രയോഗിച്ചു പരിഷ്കരിക്കാനും മതവിശ്വാസത്തിലും പാരമ്പര്യത്തിലും മാത്രം അധിഷ്ഠിതവും ആചാ‍ര്യപ്രോക്തങ്ങളും അനുഭവബോദ്ധ്യമില്ലാത്തതുമായ ‘ശാശ്വതസത്യ’ങ്ങളെ(priori truths)യും ആശയങ്ങളെയും ചോദ്യം ചെയ്യാനും ആഹ്വാനം ചെയ്തു. അത് അത്തരം ‘സനാതനസത്യ’ങ്ങളുടെ സ്വീകാര്യത നഷ്ടമാക്കി. മുട്ടുകുത്തി മാപ്പിരക്കൽ പോലുള്ള ശിക്ഷാസമ്പ്രദായങ്ങളെ വോൾട്ടെയർ വെല്ലുവിളിച്ചത് വ്യക്തിയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെയും സമത്വത്തിന്റെയും മൂല്യങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയാണ്.

കല്പിതമായ മുൻധാരണകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രതിഭാസങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിച്ചു പ്രമാണങ്ങളോടു പൊരുത്തപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന രീതി അവസാനിക്കുകയും പ്രതിഭാസങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചു പഠിച്ചു നിഗമനങ്ങളിലെത്തി, പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ സിദ്ധാന്തവത്ക്കരിച്ച്, നിരന്തരമായ പുനഃപരിശോധനകളിലൂടെയും അന്വേഷണങ്ങളിലൂടെയും അവയെ ഉറപ്പിക്കുകയോ പരിഷ്കരിക്കുകയോ തള്ളിക്കളയുകതന്നെയോ ചെയ്യുന്ന സമ്പ്രദായം നടപ്പിലാകുകയും ചെയ്തു. പുതുതായി പിറന്ന സയൻസിന്റെ ഈ രീതിയാണു ശാസ്ത്രീയസമീപനം എന്നു വിവക്ഷിക്കുന്നത്. സാമൂഹികവിശകലനത്തിലും നിത്യജീവിതകാര്യങ്ങളിലുമെല്ലാം അനുവർത്തിക്കാവുന്ന, അനുവർത്തിക്കേണ്ട ഈ രീതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചിന്തിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കാനുമുള്ള കഴിവാണു നെഹ്രു പറഞ്ഞ ശാസ്ത്രമനോഭാവം (scientific temper). ആ വിവേചനബുദ്ധിയാണു ശാസ്ത്രബോധം.

അന്ധവിശ്വാസങ്ങളെയും അസഹിഷ്ണുതയെയും എതിർക്കുകയും മനുഷ്യരെ ശാസ്ത്രരീതിയിലൂടെ നടത്തുകയും ചെയ്ത ഈ പുതിയതരം യുക്തിചിന്തയാണ് വൈജ്ഞാനിക മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കു വഴി തുറന്നത്; മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചത്. മതത്തിന്റെ അടിത്തറകൂടിയാണ് ഇതിലൂടെ ഇളകിയത്. 18-ാം ശതകത്തിന്റെ ആദ്യപകുതിയിൽ ഫ്രാൻസിൽ ആരംഭിച്ച പ്രബുദ്ധതായുഗവും നവോത്ഥാനത്തിന്റെ തുടർച്ചയായിരുന്നു. പരിസ്ഥിതിബോധവും ആധുനികപ്രപഞ്ചവീക്ഷണവും വൈരുദ്ധ്യാത്മകവും ചരിത്രപരവുമായ ഭൗതികവാദവുമെല്ലാം നമുക്കു സമ്മാനിച്ചത് ഈ ധൈഷണികവിപ്ലവത്തിന്റെ തുടർക്കാലമാണ്.

ഇക്കാര്യം ഇത്രയും വിശദീകരിച്ചത് ആധുനികമാകുക എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിക്കുകയും കുറെ വൻകിടനിർമ്മിതികൾ കെട്ടിപ്പൊക്കുകയും ഇംഗ്ലിഷു പറയുകയും പുതിയ വേഷങ്ങൾ കെട്ടുകയും ചെയ്യുക എന്നല്ല അർത്ഥം എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കാൻതന്നെയാണ്.

ആധുനികമൂല്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിച്ച ആ സാംസ്ക്കാരികപരിണാമപ്രക്രിയയിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ ഇതരസമൂഹങ്ങൾക്ക് അവസരമുണ്ടായില്ല. അതിന്റെ ഉത്പന്നമാണു കമ്മ്യൂണിസമെങ്കിലും, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവങ്ങളിലും ഇത്തരത്തിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട ചിന്താപരിണാമപ്രക്രിയ സംഭവിച്ചിട്ടില്ല. മുതലാളിത്തവ്യവസ്ഥയ്ക്കും ബൂർഷ്വാജനാധിപത്യത്തിനും ജനാധികാരബദലുകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ വഴിയൊരുക്കിയ രാഷ്ട്രീയവിപ്ലവമായി വിലയിരുത്തുന്ന ചൈനയിലെ സാംസ്ക്കാരികവിപ്ലവത്തിന്റെ മൂല്യോത്പാദനം സമഗ്രമയി മനസിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടുമില്ലല്ലോ. മറ്റിടങ്ങളിലേക്കെല്ലാം ബൂർഷ്വാവിപ്ലവോത്പന്നങ്ങളായ ജനാധിപത്യവും മുതലാളിത്തവുമൊക്കെ പറിച്ചുനടപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്.

നവോത്ഥാനം വരാത്ത ഇൻഡ്യ

ഇൻഡ്യയുടെ കാര്യത്തിലും അങ്ങനെതന്നെ. പക്ഷെ, നാം പ്രക്രിയകൾ മാത്രമേ പറിച്ചുനട്ടുള്ളൂ; അവയുടെ ഭാഗമായ മൂല്യങ്ങൾ നട്ടില്ല. നമ്മുടെ മുതലാളിത്തം ഉപഭോക്ത്രാവകാശങ്ങളും അവയുടെ സംരക്ഷണവും കൂടാതെയുള്ളതാണ്. നമ്മുടെ ജനാധിപത്യമാകട്ടെ, സമത്വം, സ്വാതന്ത്ര്യം, സാഹോദര്യം, ബഹുസ്വരത, സഹിഷ്ണുത, പൗരാവകാശം, വ്യക്തിയുടെ അന്തസ്സ്, സ്വകാര്യത, സുതാര്യത, പങ്കാളിത്തം, തുടങ്ങിയവയൊന്നും കൂടാതെയുള്ള കേവലം വോട്ടുകുത്തലും. സമൂഹപരിണാമം സംഭവിക്കാതെയുള്ള ഭരണസമ്പ്രദായമാറ്റം എല്ലാ മൂല്യങ്ങളെയും ഏട്ടിലെ പുല്ലുതിന്നാത്ത പശുക്കളാക്കി ഭരണഘടനയിൽ തടവിലാക്കി.

ജാതി, അന്ധവിശ്വാസം, അനാചാരങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അമർന്നുപോയ ഇൻഡ്യയിൽ അവയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ജന്മി-നാടുവാഴിത്തവ്യവസ്ഥയാണു മദ്ധ്യകാലത്തു നിലനിന്നത്. ജാതി മുഖ്യമായും പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടത് ചൂഷണം വർഗ്ഗപരമായി ഉറപ്പിക്കാനാണ്. ഹിന്ദു, ജൈന, ബൗദ്ധ, മുസ്ലിം മതങ്ങളെല്ലാം ജാതിവ്യവസ്ഥയെ സ്വാഭാവികതയായി കണ്ടതും മുഗൾഭരണത്തോടൊപ്പം ആ നാട്ടിൽനിന്നെത്തിയ തൊഴിലുകളെ ജാതിശ്രേണിയിൽ ഘടിപ്പിച്ചതും എങ്ങനെയെന്ന് ‘കാസ്റ്റ് ഇൻ ഇൻഡ്യൻ ഹിസ്റ്ററി’യിൽ ഇർഫൻ ഹബീബ് വരച്ചുകാട്ടുന്നുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾക്കു മീതെയാണു കൊളോണിയൽ ഭരണം സ്ഥാപിതമാകുന്നത്.

സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനു ഫാക്റ്ററിത്തൊഴിലാളികളെയും ഗുമസ്തരെയും പട്ടാളക്കാരെയും സൃഷ്ടിക്കാൻ ബ്രിട്ടിഷുകാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ ആധുനികവിദ്യാഭ്യാസം സാമൂഹികമാറ്റത്തിനു കാര്യമായ സംഭാവന ചെയ്തതായി പുതിയ ചരിത്രപഠനങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഭക്തിപ്രസ്ഥാനവും സ്വാതന്ത്ര്യപ്രസ്ഥാനത്തിനു സമാന്തരമായി സംഭവിച്ച സാമൂഹികപരിഷ്ക്കരണശ്രമങ്ങളുമാണ് ഈ അവസ്ഥയിൽ ചലനം ഉണ്ടാക്കിയത്. ഭക്തിപ്രസ്ഥാനം രാജ്യത്തുടനീളവും നയിച്ചത് ജാതിശ്രേണിയിൽ താഴേപ്പടികളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നവരാണ് എന്ന് അതേപ്പറ്റി പഠനം നടത്തിയ പ്രൊഫ: കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ അടക്കമുള്ളവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, 19, 20 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നടന്ന സാമൂഹികപരിഷ്ക്കരണങ്ങളുടെ സ്ഥിതി അതായിരുന്നില്ല.

പരിഷ്ക്കരണേച്ഛുക്കളായ ചില ബ്രിട്ടിഷുകാരും കോളനിവാഴ്ചയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ പോയി വിദ്യാഭ്യാസം നേടിവന്ന ഉത്പതിഷ്ണുക്കളുമാണ് ഇവിടെ മാറ്റങ്ങൾക്കു മുൻകൈ എടുത്തത്. അങ്ങനെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അവസരം കിട്ടിയത് സ്വാഭാവികമായും സവർണ്ണത്വവും സാമ്പത്തികശേഷിയും ഉള്ളവർക്കാണ്. പരമ്പരാഗതവിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിരുന്നവരിലെ ഉത്പതിഷ്ണുക്കളും അത്തരക്കാർതന്നെ. ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണം കൊണ്ടുവന്ന പുതിയ തൊഴിൽമേഖലകളും തൊഴിലിടങ്ങളും ജാതിവ്യവസ്ഥയെ അല്പമൊക്കെ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തിയതല്ലാതെ ജാതീയതയ്ക്കെതിരായ കാര്യമായ പ്രവർത്തനമൊന്നും അത്തരം സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താക്കളിൽനിന്ന് ഉണ്ടായില്ല. സതി പോലെയുള്ള അനാചാരങ്ങൾക്കും ചില അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും എതിരെ നടന്ന ഇടപെടലുകൾക്കു തീർച്ചയായും അതിന്റേതായ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അദ്വൈതം പോലുള്ള ഇൻഡ്യൻ ദർശനങ്ങളിൽ ഊന്നിയുള്ള ആദ്ധ്യാത്മികപ്രവർത്തനങ്ങളായിരുന്നു പലതും.

ജ്ഞാനോദയമല്ല, പ്രതി-ജ്ഞാനോദയമാണു നാം ഇവിടെ കണ്ടത്. മനുഷ്യോത്പത്തിയിൽ തുടങ്ങി പുതിയ അറിവുകളിലൂടെ തിരുത്തിത്തിരുത്തി അനുസ്യൂതം വികസിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കേണ്ട ജ്ഞാനവികാസത്തിനു പകരം സയൻസിന്റെയടക്കം പുതിയ അറിവുകൾക്കുകൂടി പ്രാചീനദർശനങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനം ചമച്ചു പിന്നോട്ടു നയിക്കുന്ന, പ്രാചീനതകളിൽ തളച്ചിടുന്ന, അതീന്ദ്രിയതകൾക്കും ദൈവികതയ്ക്കും പുത്തൻ അറിവുകൊണ്ട് ആധികാരികത സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന, തരം ചിന്താപദ്ധതി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ് പ്രതിജ്ഞാനോദയം. വിവേകാനന്ദനും ടഗോറും ജെ.സി. ബോസും സി.വി. രാമനും അടക്കമുള്ളവരിൽ‌വരെ ഈ പ്രവണത പലരും ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഇൻഡ്യയിൽ യൂറോപ്പിലേതുപോലുള്ള നവോത്ഥാനം ഉണ്ടായില്ല. ഹൈന്ദവവും സവർണ്ണവും ആയ മതപരിഷ്ക്കരണം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്. അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും അനാചാരങ്ങളും നീക്കി ‘നല്ല’ മതം ആക്കാനുള്ള പരിശ്രമം. സമൂഹത്തെയോ പൊതുമണ്ഡലത്തെയോ മതമുക്തമാക്കുക എന്നതായിരുന്നില്ല ലക്ഷ്യം. ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിൽപ്പോലും അയിത്തോച്ചാടനം അജൻഡയാകുന്നത് ഡോ: പൽപ്പു എന്ന കേരളീയനായ അവർണ്ണന്റെ ഇടപെടലിനെത്തുടർന്ന് ആയിരുന്നുവല്ലോ.

പുരോഹിതവർഗ്ഗത്തിന് ഇന്നും മറ്റ് ഇൻഡ്യൻദേശങ്ങളിലുള്ള മേൽക്കൈയാണ് അവർക്കുള്ള പ്രാമുഖ്യം ഉറപ്പിക്കുന്ന വിശ്വാസങ്ങളും വർണ്ണാശ്രമവ്യവസ്ഥയുമൊക്കെ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. മതവികാരം വളർത്തി അവർണ്ണരെയടക്കം അവർ അതിന് ചട്ടുകങ്ങളാക്കുന്നു. അതിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇന്നു നാം കാണുന്നതെല്ലാം.

കേരളം എന്ന പരീക്ഷണശാല

എന്നാൽ, കേരളത്തിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. അയ്യാ വൈകുണ്ഠര് (1809 – 1851), ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കർ (1825 - 1874), തൈക്കാട് അയ്യാവ് (1814-1909), ചട്ടമ്പിസ്വാമി (1853-1924), ശ്രീനാരായണഗുരു (1856-1928), അയ്യങ്കാളി (1863 – 1941), വാഗ്ഭടാനന്ദൻ (1885-1939), തുടങ്ങിയ സാമൂഹികപരിഷ്ക്കർത്താക്കളുടെ പരമ്പര അന്നത്തെ ജാതിവ്യവസ്ഥപ്രകാരം അവർണ്ണരോ കുറഞ്ഞപക്ഷം ശൂദ്രരെങ്കിലുമോ ആയിരുന്നു. ആ വിഭാഗങ്ങളിൽ തുടങ്ങിയ പരിഷ്ക്കരണങ്ങൾ മറ്റു ജാതികളെ സ്വാധീനിക്കുകയും അവയ്ക്കുള്ളിൽ പരിഷ്ക്കരണങ്ങൾക്കു വഴിതുറക്കുകയും ആയിരുന്നു. മന്നത്തിന്റെയും പുരോഗമനവാദികളായ ഒരുപിടി ബ്രാഹ്മണയുവാക്കളുടെയും ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി മാസികയുടെയും ഒക്കെ നേതൃത്വത്തിൽ സവർണ്ണവിഭാഗങ്ങളിലും മാറ്റമുണ്ടായി.

കേരളീയസമൂഹനവീകരണത്തിലും മതമുക്തി ഒരു ലക്ഷ്യമായി മുന്നിൽ വന്നില്ലെങ്കിലും മതത്തെ നിഷേധിക്കുന്ന നിലയിലേക്ക് ചിലപ്പോഴെങ്കിലും എത്തിയിരുന്നു. സാമൂഹികപരിഷ്ക്കർത്താക്കളിൽ ആദ്യപഥികനായ അയ്യാ വൈകുണ്ഠൻ ‘ഒരു മതം’ എന്ന ആശയം ഉയർത്തിയതായി കാണാം. ഒരു മതം എന്നാൽ എല്ലാ മതങ്ങളെയും നിഷേധിക്കൽതന്നെയാണ്. ശ്രീനാരായണഗുരുവും ദർശനവികാസത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ ‘നമുക്കു ജാതിയോ മതമോ ഇല്ല’ എന്നു വിളംബരം ചെയ്തിട്ടുണ്ടല്ലോ.

യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമൂല്യങ്ങളായിരുന്ന മതദൈവവിശ്വാസങ്ങളുടെ നിരാസം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ, ബ്രഹ്മാനന്ദശിവയോഗി, വി.റ്റി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്, എം.സി. ജോസഫ്, കുറ്റിപ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള തുടങ്ങിയവരിലും രാജ്യാധികാരം ചോദ്യം ചെയ്യൽ അയ്യാ വൈകുണ്ഠരിലും സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയിലും കാണാം. പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചൻ, വക്കം അബ്ദുൾ ഖാദർ, കൃഷ്ണാദി ആശാൻ, കെ.പി. കറുപ്പൻ, കെ.പി. വള്ളോൻ തുടങ്ങി പലരിലും നവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങളുടെ സ്വാധീനത കാണാനാകും.

മുലക്കരത്തിന്റെ രക്തസാക്ഷിയായി കണക്കാക്കുന്ന നങ്ങേലി, ദക്ഷിണ-മദ്ധ്യ-ഉത്തരകേരളങ്ങളിൽ മാറുമറയ്ക്കൽ സമരങ്ങൾ നയിച്ചവർ, പത്തിയൂരിൽ മുട്ടിനു താഴേക്കുള്ള മുണ്ടുടുത്തും പന്തളത്തു മൂക്കുത്തി ധരിച്ചും കൊല്ലത്തും മറ്റു തെക്കൻദിക്കുകളിലും കല്ലുമാല പൊട്ടിച്ചെറിഞ്ഞും പ്രതിഷേധിച്ച പേരറിയാത്ത ആയിരങ്ങൾ, ആദ്യബ്രാഹ്മണവിധവാവിവാഹം നടത്തിയ നങ്ങേമ, ഘോഷ ബഹിഷ്ക്കരിച്ച പാർവ്വതി നെന്മേനിമംഗലം, ആര്യ പള്ളം, മുസ്ലീംസ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു പരിശ്രമിച്ച ഹലീമ ബീവി, മറക്കുടയ്ക്കുള്ളിലെ മഹാനരകവും അടുക്കളയും ഉപേക്ഷിച്ച് അരങ്ങത്തേക്കു വന്ന അനവധി സ്ത്രീകൾ... ഇവരെല്ലാം നയിച്ച സ്ത്രീവിമോചനത്തിന്റെ ധാരയും കേരളത്തിലുണ്ട്.

പ്രബോധനബോധവത്ക്കരണങ്ങൾക്കൊപ്പം യാഥാസ്ഥിതികത്വത്തിന്റെ അടിത്തറ ഇളക്കുന്നതരം പ്രവർത്തനങ്ങളും കേരളീയസാമൂഹികപരിഷ്ക്കരണങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്തത ആയിരുന്നു. സവർണ്ണാധിപത്യത്തോടുള്ള യുദ്ധപ്രഖ്യാപനങ്ങൾതന്നെ ആയിരുന്നു മിക്കതും. അയ്യാ വൈകുണ്ഠർ നയിച്ച സ്ത്രീകളുടെ മേൽശീലസമരവും പന്തിഭോജനവും തലയിൽക്കെട്ടി ആരാധന നടത്തിയതും വിഗ്രഹങ്ങൾ മാറ്റി കണ്ണാടി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും ‘സമത്വസമാജം’ സ്ഥാപിച്ചതും തിരുവിതാം‌കൂർ, മദിരാശി ഭരണകർത്താക്കളെ അനന്തപുരിയിലെ കലിനീചനെന്നും വെൺനീചനെന്നും വിളിക്കാനും നിലപാടുകളുടെ പേരിൽ ജയിലിൽ പോകാനും ധൈര്യം കാട്ടിയതുമൊക്കെ ആ കാലം ഓർക്കുമ്പോൾ അവിശ്വസനീയമാണ്. സ്ത്രീയും പുരുഷനും ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടാകണമെന്ന് അന്നു പറയുമ്പോൾ അത് എത്രമാത്രം ആധുനികമായിരുന്നു എന്ന് ഓർക്കണം.

തൊഴിലാളിസ്ത്രീ മുട്ടിനുതാഴേക്കു നീട്ടിയുടുത്ത മുണ്ടു വലിച്ചഴിച്ച മാടമ്പിധാർഷ്ട്യത്തിനെതിരെ കൃഷിത്തൊഴിലാളികളുടെ പണിമുടക്കു നടത്തിച്ചതും കീഴ്‌ജാതിത്വംകല്പിച്ചു വിലക്കിയിരുന്ന മൂക്കുത്തി ധരിച്ച മൂക്കടക്കം സവർണ്ണർ പറിച്ചപ്പോൾ കുട്ട നിറയെ മൂക്കുത്തി പണിയിച്ചു സ്ത്രീകളെക്കൊണ്ടു ധരിപ്പിച്ചതും അബ്രാഹ്മണർ ചെയ്തുകൂടെന്നു വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയും ക്ഷേത്രസ്ഥാപനവും നടത്തിയതും ഈഴവർക്കായി കഥകളിയോഗം സംഘടിപ്പിച്ചതും ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരുടെ വിപ്ലവാത്മകപ്രവർത്തനങ്ങൾ ആയിരുന്നു. അയ്യങ്കാളിയുടെ വില്ലുവണ്ടിസമരവും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി നടത്തിയ സമരവും പണിമുടക്കവും ശ്രീനാരായണഗുരുവിന്റെ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയുമെല്ലാം യാഥാസ്ഥികത്വത്തിനെതിരായ കലാപങ്ങൾതന്നെ ആയിരുന്നു. മൃതദേഹം എന്തു ചെയ്യണം എന്നതിന് ചക്കിലാട്ടി തെങ്ങിനിടാം എന്നൊക്കെയുള്ള ഗുരുവിന്റെ മറുപടികൾ മരണവും കർമ്മഫലവും ഒക്കെയായി ബന്ധപ്പെട്ടു നിലനിന്ന ധാരണകളുടെ അടിവേരു പറിക്കുന്നതായിരുന്നു.

മതത്തെയും ഗുരുവിന്റെ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയെയും സഹോദരന്റെ പുരോഗമനപ്രവർത്തനങ്ങളിലെ ‘മിശ്രം’ എന്ന പരികല്പനയെപ്പോലും അദ്വൈതത്തിന്റെ പ്രയോഗപാഠങ്ങളിലൂടെ നിഷേധിച്ചയാളാണ് മലബാറിൽ പ്രീതിഭോജനവും പ്രീതിവിവാഹവും മാറുമറയ്ക്കൽ സമരവും വിഗ്രഹങ്ങൾ കുളത്തിലെറിയുന്ന പ്രതിമോച്ചാടനവും ചാത്തൻ അടക്കമുള്ള അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കും ജാതിവിവേചനങ്ങൾക്കും എതിരായ പ്രവർത്തനങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ച വാഗ്ഭടാനന്ദൻ.

യുക്തിവാദിപ്രസ്ഥാനവും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനവും ഗ്രന്ഥശാലാപ്രസ്ഥാനം അടക്കമുള്ള മറ്റു പുരോഗമനപ്രവർത്തനങ്ങളും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയ ഈ മുന്നേറ്റമാണ് കേരളസംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യജനാധിപത്യഭരണം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ ഏല്പിക്കുന്നിടത്തേക്ക് എത്തിച്ചത്. ആ സർക്കാരും വിപ്ലവാത്മകമായ ഒട്ടേറെ പരിഷ്ക്കാരങ്ങൾക്കു തുടക്കമിട്ടു. ഇതൊക്കെയാണു കേരളത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കിയത്.

നാശം വിതച്ച പ്രതിനവോത്ഥാനം

എന്നാൽ, കേരളത്തെ ലോകോത്തരം ആക്കുമായിരുന്ന ഈ പുരോഗതി 1959-ലെ വിമോചനസമരത്തോടെ അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടു. മതജാതിവർഗ്ഗീയശക്തികൾ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശക്തമായി ഇടപെടുകയും വലതുപക്ഷരാഷ്ട്രീയം അതിനോടു കൂട്ടുചേരുകയും മാദ്ധ്യമങ്ങൾ എല്ലാ ധാർമ്മികതയും വെടിഞ്ഞു പ്രചണ്ഡപ്രചാരണം നടത്തുകയുംചെയ്തു നടന്ന ആ രാഷ്ട്രീയാഭാസം ഇടതുപക്ഷമുന്നേറ്റത്തെ തകർത്തു. ജാതിമതങ്ങൾക്കതീതമായി ചിന്തിച്ചിരുന്ന ജനസമൂഹം വർഗ്ഗീയമായി ചേരിതിരിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ തനിച്ചുള്ള ജയസാദ്ധ്യതയെ വിദൂരമാക്കി.

ജാതിമതദൈവവിഷയങ്ങളിൽ ശാസ്ത്രീയസമീപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ പാർട്ടികളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അവസ്ഥ ഇതു സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ മതജാതിഭയം പിന്നീട് മറ്റു മതനിരപേക്ഷപ്പാർട്ടികളെയും ബാധിച്ചു. മതജാതികളെ ‘പിണക്കാതെ’യുള്ള നയസമീപനങ്ങൾ കേരളരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. മതാധിഷ്ഠിതപാർട്ടികളുടെ അതിജീവനം സാദ്ധ്യമായതും അങ്ങനെയാണ്. നവോത്ഥാനം സംഭവിച്ച സമൂഹങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഭരണത്തിലുംനിന്നു പുറത്താക്കപ്പെട്ടതും ജനാധിപത്യത്തിൽ പങ്കൊന്നും ഉണ്ടായിക്കൂടാത്തതും ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ പ്രയോഗോപകരണങ്ങൾ ആയിരുന്നതുമായ ജാതിമതങ്ങൾ സമ്മർദ്ദരാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ ജനാധിപത്യത്തിൽ നിരന്തരം ഇടപെടുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതും അങ്ങനെയാണ്.

പുതിയ ലോകത്ത് മതം സ്വയം അപ്രസക്തമാകുമ്പോഴാണ് ഇവിടെ കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ തലകീഴ്‌ മറിയുന്നത് എന്നോർക്കണം. വികസിതലോകമായ യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും പള്ളികൾ അടച്ചുപൂട്ടുന്നതിന്റെ എത്ര വാർത്ത വേണമെങ്കിലും ഓൺലൈനിൽ കാണാം. മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതവും സാമൂഹികസുരക്ഷയും അന്ധവിശ്വാസജഠിലമായ കെട്ടുപാടുകളിൽനിന്ന് ആധുനികനാഗരീകതയിലേക്കുള്ള കുടിപാർപ്പും പുതിയ വിജ്ഞാനങ്ങളും മനുഷ്യരുടെ സന്തോഷസൂചിക ഉയർത്തുന്നതായും അതിനൊത്ത് മതദൈവവിശ്വാസങ്ങളിൽനിന്ന് അവർ മോചിതരാകുന്നതായുമാണു പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. സ്കാൻഡിനേവിയൻ രാജ്യങ്ങൾ ഇതിന്റെ സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്.

കേരളത്തിൽ സംഭവിച്ച മറ്റൊരു പ്രതിഭാസം, പിന്നീടു വ്യവസായമായി മാറിയ സേവനമേഖലകളിൽ ജാതിമതങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച ആധിപത്യമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസവും ചികിത്സയും ആവശ്യമായവർ, അവിടങ്ങളിൽ തൊഴിൽ കിട്ടാവുന്നവർ, ഒക്കെ അതിനോടു ചേർന്നുനില്ക്കാൻ പ്രേരിതരായി. ഈ വലിയ ആസ്തികൾ ആ സംഘടനകളെ കൂടുതൽ ആകർഷകമാക്കുകയും അവയ്ക്കു കൂടുതൽ ജനങ്ങളിൽ സ്വാധീനത വളർത്തുകയും ചെയ്തു.

വിദ്യാഭ്യാസമേഖലയെ മതനിരപേക്ഷമാക്കുക എന്ന ആധുനികദൗത്യം ഇതോടെ അസാദ്ധ്യമായി. മതാത്മകമായ ഉള്ളടക്കങ്ങളും ആരാധനകളും വസ്ത്രധാരണവും മറ്റു പലതും അത്തരം സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിർബ്ബാധം നടപ്പാക്കപ്പെട്ടു. അത് പുതിയതലമുറകളെയും ജാതിമതദൈവങ്ങളിൽ തളച്ചിട്ടു. മക്കോളെയുടെ ഗുമസ്തവിദ്യാഭ്യാസപദ്ധതിയെപ്പറ്റിയൊക്കെ വാതോരാത്ത പ്രസംഗങ്ങൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും ആ സംവിധാനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കവും അലകും പിടിയും പരിഷ്ക്കരിക്കുക എന്ന അനിവാര്യദൗത്യവും അസാദ്ധ്യമായി. സമീപകാലത്തുപോലും പാഠഭാഗങ്ങളിലെ മതനിരപേക്ഷപരാമർശങ്ങൾക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്താൻ മതശക്തികൾക്കു ധൈര്യം പകരുന്ന അവസ്ഥ ഇതിന്റെയൊക്കെ സൃഷ്ടിയാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുവിരുദ്ധപത്രങ്ങളും ഇതെല്ലാം ഊട്ടിയുറപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

പണമോ സ്വാധീനമോ പഠിപ്പോ ബുദ്ധിജീവിയെന്ന ബോധമോ കാരണം വരേണ്യത്വം സ്വയം കല്പിച്ച, മിക്കവാറും മദ്ധ്യവർഗ്ഗത്തിലും ഉപരിവർഗ്ഗത്തിലും നിന്നുള്ള, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുപാർട്ടിവിരുദ്ധർ എന്ന ഒരുവിഭാഗത്തെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഈ കാലഘട്ടത്തിനു കഴിഞ്ഞു. എം. ഗോവിന്ദന്റെ പൈതൃകം പേറുന്നവരുമുണ്ട് കൂട്ടത്തിൽ. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ എന്ന ലേബലോടെയാണ് ‘സ്വതന്ത്രവ്യക്തി’കളായി നിന്ന് ഇവർ ഭാഷ്യങ്ങൾ ചമച്ചുവന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ, വിപ്ലവം സംഘടിപ്പിക്കാൻ ബഹുജനപ്രസ്ഥാനം വേണം എന്ന അടിസ്ഥാനതത്വം, പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ചേരാത്ത ഇവർ വിസ്മരിക്കുന്നതായും കാണാം. ജാതിബോധചിന്തയുടെ അവശിഷ്ടമായ ചില ബോദ്ധ്യങ്ങളും - തൊഴിലാളികളും മറ്റും അധമരാണെന്നും അവർക്കൊക്കെ രാഷ്ട്രീയം പറയാൻ കഴിയുമോ, അവർ പറഞ്ഞാൽ തെറ്റാവില്ലേ, ഞങ്ങളൊക്കെ പറഞ്ഞാലല്ലേ രാഷ്ട്രീയമാകൂ എന്നുമൊക്കെയുള്ള കോം‌പ്ലക്സ് – ഇവരിൽ ചിലരുടെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുപാർട്ടിവിരുദ്ധതയ്ക്കു കാ‍രണമാണെന്ന് മനഃശാസ്ത്രവിശകലനത്തിൽ കണ്ടെത്താനാകും. ഇഎം‌എസിനും നായനാർക്കും ഇല്ലായിരുന്ന പാതിത്യം വിഎസിനും പിണറായിക്കും ഇക്കൂട്ടരിൽ ചിലർ കല്പിക്കുന്നതിന്റെ യുക്തിയും മറ്റൊന്നല്ല. ഇവരുടെ നിലപാടുകൾ വലതുപക്ഷത്തെയോ പലപ്പോഴും തീവ്രവലതുപക്ഷത്തെയോ ഒക്കെ സഹായിക്കുന്നവയാകുന്നതും ഇത്തരം കാരണങ്ങൾകൊണ്ടുതന്നെ. ഇത്തരക്കാരുടെ എഴുത്തുകളും പ്രസംഗങ്ങളും യുവതലമുറകളിൽ ചിലരെയെങ്കിലും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്തി.

സഹോദരനിലും വി.റ്റി. ഭട്ടതിരിപ്പാടിലും എം.സി. ജോസഫിലും കുറ്റിപ്പുഴയിലും എ.റ്റി. കോവൂരിലുംനിന്നു മുന്നോട്ടുപോകേണ്ടിയിരുന്ന യുക്തിചിന്തയെ ചെറിയതോതിലെങ്കിലും വളർത്താൻ കഴിയുമായിരുന്ന യുക്തിവാദിപ്രസ്ഥാനത്തെ കേവലയുക്തിവാദം, യാന്ത്രികയുക്തിവാദം എന്നെല്ലാമുള്ള ലേബലുകൾ ചാർത്തി എതിർത്തതും കേരളീയനവോത്ഥാനശ്രമങ്ങൾക്കേറ്റ തിരിച്ചടിയാണ്. അടിത്തറയും ചുമരും മേല്ക്കൂരയുമൊക്കെയുള്ള സിദ്ധാന്തപ്രകാരം യുക്തിചിന്തയെ സമീപിക്കുന്നവർക്ക് അതിനുള്ള അവകാശം ഉള്ളതുപോലെ അത്തരം സമീപനത്തോടെയല്ലാതെ യുക്തിചിന്ത പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരും സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കട്ടെ എന്ന ജനാധിപത്യബോധം അക്കാര്യത്തിൽ പുലർത്താൻ കഴിയാതിരുന്നത് അതിൽനിന്ന് ഇടതുപക്ഷത്തുള്ള വലിയൊരുവിഭാഗത്തെ അകറ്റി. എന്നാൽ, മറുഭാഗമാകട്ടെ ആ നിലയിൽ ആ ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തതായും കണ്ടില്ല.

മാറുന്ന കാലവും ദൗത്യവും

ആധുനികമാകുന്നതിൽനിന്നു നമ്മെ തടഞ്ഞതും നമ്മെ പിന്നോട്ടു നയിച്ചതുമായ എല്ലാ ഘടകങ്ങളോടും പോരാടി, നമുക്കുണ്ടായ പിഴവുകളെല്ലാം തിരുത്തി, കേരളസമൂഹത്തെ ആധുനികവത്ക്കരിക്കുകയും അവിടെനിന്നു മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുകയും ആണല്ലോ ഒരു സമൂഹമെന്ന നിലയിൽ നമുക്കു മുന്നിലുള്ള ദൗത്യം. അതിനുള്ള സാഹചര്യം ഉടലെടുത്തിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിന്റെ പ്രത്യേകത. വിമോചനസമരത്തിനു സാക്ഷികളായ തലമുറയും അതിന്റെ സ്വാധീനത ഉണ്ടായിരുന്ന പിൻതലമുറയും ഏതാണ്ട് പിന്മാറിയിരിക്കുന്നു. ശേഷിക്കുന്നവരിൽ അതൊരു സ്വാധീനതാഘടകമായി അവശേഷിക്കുന്നുമില്ല.

വിമോചനസമരാനന്തരവും പുരോഗമനാത്മകമായ നാടകങ്ങൾ, കഥാപ്രസംഗങ്ങൾ, കവിതകൾ, മറ്റു സാഹിത്യങ്ങൾ, ലേഖനങ്ങൾ, പ്രസംഗങ്ങൾ, ഇടതുരാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെയും മറ്റു പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഒക്കെ തുടരുന്നുണ്ടയിരുന്നല്ലോ. അവയുടെ സമൂഹത്തിലെ സ്വാധീനതയും സമൂഹപ്രതികരണങ്ങളും ആധുനികതയുടെ മൂല്യങ്ങളെ ജ്വലിപ്പിച്ചുനിർത്തി. അടിയന്തരാവസ്ഥയെ തുടർന്നുണ്ടായ ആശയപ്രചാരണവും വർഗ്ഗീയരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വളർച്ച ഉയർത്തിയ ഉത്ക്കണ്ഠകൾ സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിരോധപ്രവർത്തനങ്ങളുമൊക്കെ കേരളത്തെ ഉണർത്തിനിർത്തി.

നഗരവത്ക്കരണത്തിലും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ഉണ്ടായ മുന്നേറ്റവും ഇന്റർനെറ്റും സ്മാർട്ട് ഫോണും കൊണ്ടുവന്ന അതിവിപുലമായ ആഗോളവിവരലഭ്യതയും അടക്കമുള്ള പല ഘടകങ്ങളും തലമുറമാറ്റത്തെ വിമോചനസമരാനന്തരബോധങ്ങളിൽനിന്നു ബഹുദൂരം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോയി. അതിന്റെകൂടി സാക്ഷ്യമാണ് 1987-മുതൽ ഒന്നിടവിട്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ മേൽക്കൈയുള്ള ഭരണവും 2016 മുതൽ തുടർഭരണവും സാദ്ധ്യമായത്. കലാലയങ്ങളിലും സർവ്വകലാശാലകളിലും പ്രൊഫഷണൽ കോളെജുകളിലും ഐറ്റിഐകളിലുമൊക്കെ വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ എസ്.എഫ്.ഐ. തുടർച്ചയായി വിജയിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെയാണു പറയുന്നത്.

എന്നാൽ, ഈ പ്രതീക്ഷകളെയെല്ലാം തകർക്കാൻപോരുന്ന ആസൂത്രിതമായ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ഭൂരിപക്ഷ-ന്യൂനപക്ഷവർഗ്ഗീയശക്തികൾ ഒരുപോലെ നടത്തിവരുന്നത്. നൈതികതയൊന്നും വിഷയമല്ലാത്തതിനാൽ അവർ ഏതറ്റംവരെയും പോകും. വർഗ്ഗീയത വളർത്താനും ചേരിതിരിവും അസഹിഷ്ണുതയും സൃഷ്ടിക്കാനും കലാപങ്ങൾക്കു മനസുകളെ സജ്ജമാക്കാനുമുള്ള അതിവിപുലമായ പ്രവർത്തനമാണ് അവർ നടത്തുന്നത്. യൂണിയൻ സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണം കൈയടക്കിയ തീവ്രവലതുരാഷ്ട്രീയം ചരിത്രബോധവും ശാസ്ത്രബോധവും യുക്തിബോധവുമെല്ലാം അട്ടിമറിക്കാൻ നടത്തുന്ന വിദ്യാഭ്യാസപരിഷ്ക്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളും അതിലേറെ വലിയ വിപത്തായി വളരുന്നു.

ആയിരം വാക്കിനെക്കാൾ ശക്തിയുള്ള ചെറുപ്രവൃത്തികളിലൂടെ അതിശക്തമായാണ് അവർ ആശയങ്ങൾ മനസിൽ പതിപ്പിക്കുന്നത്. ഗാന്ധിജിയുടെ ചിത്രത്തിൽ നിറയൊഴിക്കുന്നതും ആൾക്കൂട്ടാക്രമണവും കൊലയും വീഡിയോ പിടിച്ചു പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും ഭക്ഷണത്തിൽ തുപ്പുന്ന വീഡിയോ നിർമ്മിച്ചു പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതുമൊക്കെ അത്രമാത്രം ആസൂത്രണത്തോടെയാണ്.

‘ശാസ്ത്രബോധമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രജ്ഞാന’ത്തിന്റെ വെളിവാകലാണ് തേങ്ങ ഉടച്ച് റോക്കറ്റ് വിടലും റോക്കറ്റിന്റെ മാതൃകയുണ്ടാക്കി ക്ഷേത്രത്തിൽ കാഴ്ചവയ്ക്കലുമൊക്കെ. അക്ഷയത്രിതീയ, വലം‌പിരിശംഖ്, മാന്ത്രികരത്നങ്ങൾ, ചരട്, സാമിമാർ, ജ്യോത്സം, വാസ്തു... പുതുതായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവയാണു പലതും. യോഗ, വേദിൿ സയൻസ് എന്നിങ്ങനെ കപടശാസ്ത്രവ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഏറിവരുന്നു. അന്ധവിശ്വാസങ്ങളുടെ പ്രയോക്താക്കൾ ഹൈട്ടെക്കാകുന്നു. കൃത്രിമോപഗ്രഹങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവ ഉപയോഗിച്ച് ശാസ്ത്രവിരുദ്ധത പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു! ആത്മീയത വ്യവസായവും കാഷായം നല്ല ബ്രാൻഡും ആയിരിക്കുന്നു. ദൈവത്തിൽനിന്ന് ആൾദൈവത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം അധഃപതനമായി മനസിലാക്കാൻപോലും വിശ്വാസികൾക്കു കഴിയുന്നില്ല. ജാതിയും ശൈശവവിവാഹവും വരെ നീതിമത്ക്കരിക്കപ്പെടുന്നു! അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും കെട്ടുകഥകളും ചരിത്രമാക്കുന്നു.

സയൻസിനെ തദ്ദേശീയമോ മതാത്മകമോ ആയ ചട്ടക്കൂട്ടിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിനവോത്ഥാനം ശക്തമാകുന്നു. എല്ലാ ആധുനികതയെയും വീടിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പടിക്കുപുറത്തു നിർത്തുകയും ലബോറട്ടറിയിൽ മാത്രം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്ന കാര്യമായി സയൻസിനെ മനസിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സയൻസ് സ്വീകാര്യവും ശാസ്ത്രബോധം അസ്വീകാര്യവും ആകുന്നു. NBIC സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നു വിളിക്കുന്ന നാനോടെക്നോളജി, ബയോടെക്നോളജി, ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി, കോഗ്നിറ്റീവ് സയൻസ് തുടങ്ങിയവയുടെ സമന്വയത്തിന്റെ സാദ്ധ്യതകളെപ്പറ്റിയുള്ള ചർച്ചകളെ ശാസ്ത്രീയമനോഭാവത്തിൽനിന്നു മാറ്റി മതാത്മകമക്കുന്നതുപോലും നാം കാണുന്നു.

തുടക്കത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, നിലവിലുള്ള പുരോഗമനാത്മകതയെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുകയും ഇത്തരം പ്രതിലോമതകളെയെല്ലാം ചെറുത്തുതോല്പിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന അതിഭാരിച്ച കടമയാണ് ഇടതുപക്ഷവും മറ്റു പുരോഗമനാശയക്കാരും ഏറ്റെടുക്കാനുള്ളത്. ഈ തിരിച്ചറിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതാണ് സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ പുതിയ തീരുമാനം എന്നാണു മനസിലാക്കേണ്ടത്. അതിൽ പറയുന്ന ശാസ്ത്രബോധം, ചരിത്രബോധം, യുക്തിബോധം എന്നിവയുടെ വളർത്തൽ ആ പദങ്ങളുടെ കേവലാർത്ഥങ്ങൾക്കപ്പുറം ഒരു സമൂഹത്തെയാകെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന, ഓരോ വ്യക്തിയെയും സംസ്ക്കരിക്കുന്ന, കുടുംബങ്ങളെ വിപ്ലവാത്മകമായി മാറ്റിപ്പണിയുന്ന, വിദ്യാഭ്യാസം അടക്കമുള്ള സകലസാംസ്ക്കാരികമണ്ഡലങ്ങളെയും പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന, അത്യന്തം ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പരിവർത്തനപ്രക്രിയയായി വിഭാവനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.

വേണ്ടത് ജ്ഞാനാടിത്തറ

ഇന്നത്തെ യഥാർത്ഥദൗത്യം ശാസ്ത്രബോധവും ചരിത്രബോധവും യുക്തിബോധവും സാമൂഹികബോധവും സമൂഹത്തിൽ വളർത്തി എല്ലാത്തരം പ്രതിലോമതകളെയും ചെറുക്കുക എന്നതാണല്ലോ. അത് ശരിയായ പ്രപഞ്ചദർശനത്തിന്മേലാണു കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടത്.

പ്രപഞ്ചദ്രവ്യമാകെ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനകണങ്ങളല്ലാതെ മറ്റൊന്നല്ല നമ്മളും എന്ന ബോദ്ധ്യമാണ് ഒന്നാമത്തേത്. ക്വാർക്കുകൾ എന്ന ആ അടിസ്ഥാനകണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഇലക്ട്രോണാദിയായ കണികകൾ, ആറ്റങ്ങൾ, തന്മാത്രകൾ, അവയുടെ സംഘാതങ്ങളായ മൂലകങ്ങൾ, സംയുക്തങ്ങൾ, ഈ ദ്രവ്യവും ഊർജ്ജവും സ്ഥലകാലങ്ങളും ചേർന്ന പ്രപഞ്ചം, അതിന്റെ വികാസപരിണാമങ്ങൾ, മൂലകങ്ങളുടെ സംയോഗങ്ങളിലൊന്നിന്റെ സ്വഭാവമായ ജീവൻ, അതിന്റെ പരിണാമങ്ങൾ, എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്ന ശരിയായ പ്രപഞ്ചവിജ്ഞാനം ശാസ്ത്രീയമായി ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തണം. ഇതൊരു ചെറിയ പദ്ധതിയല്ല.

ഈ പ്രപഞ്ചവിജ്ഞാനവും മനുഷ്യർ അത് ആർജ്ജിച്ച രീതിസമ്പ്രദായവുമാണ് നേരത്തേ പരിചയപ്പെട്ട ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രീയസമീപനത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനം. അതുപോലെതന്നെ മനുഷ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും വികാസപരിണാമങ്ങളും അവ മനസിലാക്കാൻ അനുവർത്തിക്കുന്ന സമ്പ്രദായവും സമഗ്രമായി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയേ ശരിയായ ചരിത്രബോധവും സൃഷ്ടിക്കാനാകൂ. ജനിതകവിജ്ഞാനവും ജീവനെയും മരണത്തെയും ഒക്കെപ്പറ്റിയുള്ള ശരിയായ അറിവുകളും ആത്മീയജീവിതം, ഭൗതികജീവിതം എന്നു രണ്ടില്ല എന്ന ബോദ്ധ്യം ഉറപ്പിക്കും. അതാണു മതപരതയിലും അന്ധവിശ്വാസങ്ങളിലുംനിന്നു മനുഷ്യരെ മോചിപ്പിക്കുക. അതുകൊണ്ട് സയൻസിന്റെ ആധുനികശാഖകളെയും പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളെയും പരിചയപ്പെടുത്തേണ്ടതുമുണ്ട്. ഇതൊന്നും ഇല്ലാതെ ഇൻഡ്യാചരിത്രത്തിലെ വിവാദഭാഗങ്ങളിൽ നിലപാടു വിവരിക്കുകയും ശാസ്ത്രബോധം എന്താണെന്നു പറയുകയും ചെയ്യുന്ന കുറെ പ്രഭാഷണങ്ങളും സെമിനാറുകളുംകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഫലം ലഭ്യമാകില്ല.

കുട്ടികളിൽ ശാസ്ത്രബോധം പ്രഭാഷണങ്ങളിലൂടെ വളർത്താം എന്നു ചിന്തിക്കുന്നതുതന്നെ മൗഢ്യമാണ്. അതിനുള്ള സുദീർഘമായ കർമ്മപരിപാടികൾ ആവിഷ്ക്കരിച്ച്, പ്രാപ്തിയുള്ളവരെ കണ്ടെത്തി പരിശീലനം നല്കി, നടപ്പിലാക്കുകയാണു വേണ്ടത്. ‘കുട്ടികളും ശാസ്ത്രബോധവും’, ‘ശാസ്ത്രാന്വേഷണപ്രൊജക്റ്റുകൾ’, ‘ലഘുശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങൾ’ എന്നിങ്ങനെ ലക്ഷ്യബോധത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയ അനവധി പുസ്തകങ്ങളുണ്ട്. വിജ്ഞാനോത്സവം പോലുള്ള പരിപാടികൾക്കായി ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് ആവിഷ്ക്കരിച്ചിട്ടുള്ള വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന കൈപ്പുസ്തകങ്ങളുമുണ്ട്. സംഘബോധം വളർത്താൻ ബാലസംഘത്തിനായി പലരും എഴുതിയിട്ടുള്ള പുസ്തകങ്ങളുമുണ്ട്. ഇത്തരം സാമഗ്രികളിൽ ആവിഷ്ക്കരിച്ചിരിക്കുന്നതരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാതൃകയാക്കി ശില്പശാലകൾ നടത്തി ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷത്തേക്കുവീതള്ള പ്രതിവാരപ്രവർത്തനങ്ങൾ ആവിഷ്ക്കരിക്കുകയും അവ കൃത്യമായ കാലൻഡർ ഉണ്ടാക്കി നടപ്പാക്കുകയും ഫലപ്രദമായി മോനിട്ടർ ചെയ്യുകയും വീഴ്ചയോ ദൗർബല്യമോ ഉള്ളയിടങ്ങളിൽ ഇടപെടലും പുനഃപരിശീലനവും നടത്തി മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും വേണം. രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹികസംഘടനകൾക്ക് ഈ ദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കാനാകും. ശാസ്ത്രബോധം ചരിത്രബോധം, യുക്തിബോധം എന്നിവ കുട്ടികളിൽ വളർത്തിയാൽ നാളത്തെ കാര്യം അവർ നോക്കിക്കൊള്ളും.

മൂല്യനിർമ്മിതിയും നവീകരണവും

പുതിയ മൂല്യങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും ആ മൂല്യങ്ങളെ നിരന്തരം നവീകരിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പരമപ്രധാനം. ബൂർഷ്വാമൂല്യങ്ങളിൽനിന്ന് എങ്ങനെയാണു മുന്നോട്ടു പോകുക? ഇക്കാര്യത്തിൽ മൂന്നു സമീപനങ്ങളാണല്ലോ ഉള്ളത്. ജനാധിപത്യമാണ് അവസാനത്തേത് എന്ന വാദം മാനവചരിത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിഗണിക്കാതെതന്നെ തള്ളാം. മറ്റൊന്ന്, ഇവയെയെല്ലാം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താം എന്നതാണ്. പലരാജ്യങ്ങളിലും ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ ജനകീയവും പങ്കാളിത്തപൂർണ്ണവും സുതാര്യവും സമത്വപൂർണ്ണവും ഒക്കെ ആക്കാനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി, ലിംഗനീതി തുടങ്ങിയ പല കാര്യങ്ങളിലും പുതിയ ചിന്തകൾ നിരന്തരം വികസിച്ചുവരുന്നുമുണ്ട്. മൂന്നാമത്തേത് മുതലാളിത്തസമ്പ്രദായങ്ങളാകെ മാറ്റുന്ന വിപ്ലവമാണ്. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളിവർഗ്ഗസർവ്വാധിപത്യത്തിന്റെ മൂല്യബോധം എങ്ങനെ ആയിരിക്കണം എന്നു നിർണ്ണയിക്കാൻ സാംസ്ക്കാരികവിപ്ലവത്തെപ്പറ്റി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് താത്വികർ പങ്കുവച്ചിട്ടുള്ള ആശയങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി സാമൂഹികമായ വലിയ ബൗദ്ധികപ്രവർത്തനം ആവശ്യമാണ്.

സാസ്ക്കാരികരംഗത്തെ ബദൽ പരിപാടിയാണു സുപ്രധാനമായ മറ്റൊന്ന്. ഇക്കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ കാര്യമായ പ്രവർത്തനം നടത്താൻ കഴിയാതെപോയ മേഖലയാണത്. കെ. സച്ചിദാനന്ദൻ അദ്ധ്യക്ഷനായി സംസ്ഥാന ആസൂത്രണബോർഡ് രൂപം നല്കിയ വർക്കിങ് ഗ്രൂപ്പ് (ഈ ലേഖകനും അതിൽ അംഗമായിരുന്നു) തയ്യാറാക്കിയ രേഖമുതൽ ബജറ്റ് പ്രസംഗങ്ങളിലെ പദ്ധതികൾവരെ ധാരാളം ആശയങ്ങൾ ഉണ്ടായെങ്കിലും ബഹുഭൂരിപക്ഷവും കർമ്മപഥത്തിൽ എത്തിക്കാനായില്ല.

മികച്ച സാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ധാരാളമായി സൃഷ്ടിച്ചുലഭ്യമാക്കുക, മതനിരപേക്ഷവും പുരോഗമനാത്മകവുമായ പൊതുവിടങ്ങൾ വ്യാപകമായി വികസിപ്പിക്കുക, പ്രബുദ്ധമായ സാംസ്ക്കാരികമണ്ഡലം രൂപപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങി വിപുലമായ പരിപാടികൾ ഈ രംഗത്തു നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആളുകൾക്കു കൂടാനും പ്രവർത്തിക്കാനും കൂട്ടായ്മകളും പ്രാദേശികമായി സാംസ്ക്കാരികോത്സവങ്ങളും ഉണ്ടാകണം. ഇമ്മാനുവൽ കാന്റുംമറ്റും സമ്മേളിച്ചു ചർച്ചകളും ആലോചനകളും നടത്തിയിരുന്ന ‘ബർലിൻ വെനെസ്‌ഡേ സൊസൈറ്റി’ പോലെയുള്ള പതിവുകൂട്ടായ്മകൾ ആശയോത്പാദനത്തിൽ പ്രധാനമാണ്.

ആചാരങ്ങളിൽ അഭിരമിക്കുന്ന മനുഷ്യമനസിനു സമാനമായ സംതൃപ്തിപകരുന്ന കൂടിച്ചേരലുകളുടെ പരിപാടികൾ കണ്ടെത്തണം. കൂടിച്ചേരലുകൾ പുതിയ തലമുറകളെ ലക്ഷ്യമാക്കണം. ഇന്ന് കൂടുന്നവർ അവരല്ല. അവരുടെ താത്പര്യമേഖലകൾ കണ്ടത്തി അവയുടെ സാദ്ധ്യതകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തണം. സമൂഹമാദ്ധ്യമം ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കണം. അവയെ ഭൗതികമായ കൂട്ടായ്മകൾക്ക് ഉപകരണം ആക്കണം. പുതുതലമുറ ‘മാസ്സാ’ണ്! അവരുമായി ഇടപഴകണം, അവരിൽനിന്നു പഠിക്കണം. അവരെയും പഠിക്കണം. പലതരം വിയോജിപ്പുകളാൽ അകന്നുനില്ക്കുന്ന യഥാർത്ഥ ഇടതുപക്ഷബുദ്ധിജീവികളെ തുറന്ന ചർച്ചകളിലൂടെ സമരമുന്നണിയിൽ അണിചേർക്കുക എന്നതും പ്രധാനസാംസ്ക്കാരികദൗത്യമാണ്. ‘നവകേരളത്തിന്റെ സാംസ്ക്കാരികദൗത്യം’ എന്ന പേരിൽ ഒരു ലേഖനം ഈ ലേഖകൻ എഴുതിയിട്ടുള്ളതിനാൽ വിവരിക്കുന്നില്ല.

പുനഃപരിശോധന വേണ്ട ഒരു കാര്യം‌കൂടി പറയട്ടെ. ശബരിമല യുവതീപ്രവേശനലഹളയ്ക്കു പിന്നാലെ നടന്ന 2019-ലെ പാർലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ യുഡിഎഫ് വിജയത്തെത്തുടർന്ന് ആ വിഷയത്തിൽ ജനാഭിപ്രായം അറിയാനും നിലപാടു വിശദീകരിക്കാനുമായി നടത്തിയ ഭവനസന്ദർശനം പൊതുവിൽ സൃഷ്ടിച്ച പ്രതിച്ഛായ സ്ത്രീസമത്വനിലപാടിൽനിന്നു സിപിഐ(എം) പിന്നോട്ടുപോയി എന്നതാണ്. ഭവനസന്ദർശനം നടത്തിയ ചിലരെങ്കിലും തെറ്റുപറ്റി, ക്ഷമിക്കണം ലൈനിൽ അവതാ പറഞ്ഞതായും അന്നു കേട്ടിരുന്നു. തെരുവിൽ ഫോട്ടോയും പിടിച്ചു നടന്ന വയോധികസമൂഹം, ഞാൻ നേരത്തേ പറഞ്ഞ, അതിവേഗം നിഷ്ക്രമിക്കുന്നതും വിമോചനസമരത്തിന്റെ മാറാലക്കെട്ടിൽ കിടക്കുന്നവരുമാണ്. അവരെയല്ല കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കാണേണ്ടത്. വളർന്നുവരുന്ന തലമുറയെയാണ്. നിലപാടിൽനിന്നു പിന്നോട്ടുപോയി എന്ന തോന്നൽ അവരിൽ ധാരാളം‌പേരെ നിരാശരാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ശബരിമലനിലപാട് പാർട്ടിക്കും മുന്നണിക്കും എതിരായല്ല, അനുകൂലമായാണു പ്രവർത്തിച്ചത് എന്നത് പിന്നാലെ നടന്ന തദ്ദേശഭരണതെരഞ്ഞെടുപ്പും നിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പും തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തല്ലോ. വിമോചനസമരം എന്ന ചൂടുവെള്ളത്തിന്റെ ഓർമ്മ ഈ പച്ചവെള്ളം കണ്ടപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചുപോയതാകാം.

ജാതി-മതസംഘടനകളുടെയും അവയുടെ മേലാളരുടെയും കാര്യത്തിലും മുഖ്യമന്ത്രിയടക്കം എടുത്ത ആധുനികസമീപനമാണ് പുതിയകാലം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ശബരിമലലഹളയെത്തുടർന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പങ്കെടുത്തു ജില്ലതോറും നടത്തിയ നവോത്ഥാനപ്രസംഗങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാണു വേണ്ടിയിരുന്നത്. വിജ്ഞാനസമൂഹസൃഷ്ടിയിൽ പര്യാലോചന വേണ്ട കാര്യമാണ് ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിലെ സമീപനം.

വേണം ബദൽ‌വികസനനയം

കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനവുംമറ്റും മനുഷ്യരുടെയും പ്രകൃതിയുടെയുംതന്നെ നിലനില്പിനു ഭീഷണി ഉയർത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കെ പ്രകൃതിശോഷണത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന മുതലാളിത്തത്തിന്റെ അന്തവും വകതിരിവും ഇല്ലാത്തതും വിനാശകരവുമായ വികസനമാതൃകയ്ക്കുള്ള ജനപക്ഷബദൽ വികസിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാനകാര്യം. മുതലാളിത്തവികസനമാതൃക പിൻപറ്റാൻ ഇടതുപക്ഷവും നിർബ്ബന്ധിതമാകുന്നത് അതേപ്പറ്റിയുള്ള സമഗ്രമായ ചർച്ച സമൂഹത്തിൽ നടക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ്. ആ വിഷയത്തിൽ സർഗ്ഗാത്മകമായ സംവാദത്തിനു കളമൊരുക്കുക എന്നത് പരിസ്ഥിതിക്കാര്യത്തിൽ സവിശേഷ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള മാർക്സിസ്റ്റ് ദർശനം പിൻപറ്റുന്നവർ ഏറ്റെടുക്കേണ്ട ദൗത്യമാണ്. അത് ഏറ്റെടുക്കുകയും അതിനു തടസമാകുന്ന സമീപനങ്ങൾ അനുവർത്തിക്കുന്നവരെ തിരുത്തുകയും വേണം. ഈ വഴിക്കുള്ള ചർച്ചകൾ ലോകമെമ്പാടുമെന്നപോലെ കേരളത്തിലും വളർന്നുവരുമ്പോൾ അതിനു പുറംതിരിഞ്ഞുനിന്നാൽ പിൻതിരിപ്പൻ എന്നു മുദ്രകുത്തപ്പെടുമെന്നതും കാണണം.

കേരളത്തിലേക്കു നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുന്ന പ്രധാനഘടകങ്ങൾ അതിന്റെ പ്രകൃതിയും ശുദ്ധജലവും ശുദ്ധവായുവും മണ്ണും ശുചിത്വവും മികച്ച മനുഷ്യവിഭവവും ഒക്കെയാണ്. കെ-ഫോൺ വഴി ഉണ്ടാകാൻപോകുന്ന കണക്റ്റിവിറ്റിയും വൈദ്യുതിലഭ്യതയുമൊക്കെ അനുകൂലമാണ്. നാലു വിമാനത്താവളവും രണ്ടു തുറമുഖവും അനവധി ചെറു പോർട്ടുകളും ദേശീയജലപാതയും മറ്റു ജലഗതാഗതങ്ങളും വിനോദ-വിനോദയാത്രാസൗകര്യങ്ങളുമൊക്കെ ആകർഷകത്വങ്ങളാണ്. നെടുനീളത്തിലും മറ്റിടങ്ങളിലേക്കു പിരിഞ്ഞുമുള്ള റയിൽവേയും ആറുവരിയായിത്തുടങ്ങിയ ദേശീയപാതകളും മലയോര, തീരദേശ സംസ്ഥാനഹൈവേകളും ഉണ്ട്. വലിയ പ്രകൃതിശോഷണം ഒഴിവാക്കിയുള്ള വികസനങ്ങൾ ഇക്കാര്യങ്ങളിൽ ആലോചിക്കുന്നതാണ് നിക്ഷേപാകർഷണത്തിനു ഗുണകരം. മനുഷ്യവിഭവത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് അടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾക്കാകണം വിജ്ഞാനസമ്പദ്ഘടനയിൽ പ്രാമുഖ്യം.

വികസനത്തിൽ പല ബദൽ മാതൃകകളും നാം വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവായ ഒരു ബദൽ വികസനസമീപനം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അത് ആ രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഓരോ വികസനമേഖലയിലും ഇതുണ്ടാകണം. ഒരു ഉദാഹരണംമാത്രം പറയാം.

ഇപ്പോഴത്തെ വ്യാപകചർച്ചാവിഷയം ഗതാഗതമാണല്ലോ. ഇന്ന് ഏറ്റവുമധികം കാർബൺ ബഹിർഗ്ഗമനം സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ഗതാഗതവും അതിനുണ്ടാക്കുന്ന സൗകര്യങ്ങളുമാണ്. നാളെയൊരിക്കൽ വൈദ്യുതവാഹനങ്ങൾ സാർവ്വത്രികമാകുന്നതോടെ വാഹനയിന്ധനം മൂലമുള്ള പ്രശ്നം കുറയാമെങ്കിലും ഗതാഗതത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും വാഹനങ്ങളുമൊക്കെ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ കുറവുണ്ടാകുകയില്ലല്ലോ. അധികവൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കേണ്ടിയും വരും.

കേരളത്തിൽ ഇപ്പോൾ പ്രധാനദേശീയപാത ആറുവരി ആക്കുന്ന പ്രവർത്തനം നടക്കുകയാണ്. അതേപ്പറ്റി വിവാദമൊന്നും കേൾക്കുന്നില്ല. സിൽവർ ലൈൻ എന്ന അതിവേഗറെയിൽവേയെപ്പറ്റിയാണു വിവാദം. അതു വേണോ വേണ്ടയോ എന്ന ചർച്ചയൊക്കെ നടക്കട്ടെ. ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതിയിൽ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പരമാവധി കുറച്ച് സിൽവർ ലൈൻ നടപ്പാക്കപ്പെടും എന്നാണു ഞാൻ കരുതുന്നത്. അതിനും ശേഷമുള്ള കാര്യമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

ആറുവരി ദേശീയപാതയും സിൽവർലൈനുംകൊണ്ട് കേരളത്തിന്റെ ഗതാഗതാവശ്യം നിറവേറ്റപ്പെടുമോ? തല്ക്കാലം നിറവേറിയാലും എത്രകാലത്തിനകം അവയും മതിയാകാതെയാകും? അപ്പോൾ എന്താണു വഴി? ഓരോ സർക്കാരും പുതിയപുതിയ മെഗാനിർമ്മാണപദ്ധതികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നതാൽ എത്രവരെ അതു പോകും? അതിനൊക്കെ വേണ്ട പാറയും മണ്ണുമൊക്കെ എവിടെനിന്ന് ഉണ്ടാക്കും? അഥവാ, നമ്മുടെ ഇത്തരം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾകൊണ്ട് എത്രവരെ ഇങ്ങനെ പോകാൻ പറ്റും? ഇതാണല്ലോ ആത്യന്തിക ചോദ്യം. ജി. മധുസൂദനൻ എഴുതി അടുത്തിടെ ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘മുതലാളിത്തവളർച്ച സർവ്വനാശത്തിന്റെ വഴി’ എന്ന പുസ്തകം അതിനുള്ള കൃത്യമായ ഉത്തരം നല്കുന്നുണ്ട്. അപ്പോൾ, ഇതിന് എവിടെയെങ്കിലും അന്ത്യം കുറിച്ചേ മതിയാകൂ. എങ്ങനെ?

ബദൽചിന്ത ഇങ്ങനെ ആയാലോ?

പ്രശ്നത്തെ ഒന്നു മറിച്ചിട്ടാൽ ഒരു ബദൽ കാണാനാവും. യാത്രകളും യാത്രകൾക്കുള്ള ആവശ്യങ്ങളും പരമാവധി കുറയ്ക്കുക എന്നതാണത്. ഇന്നത്തെത്തരം വികസ്വരസമൂഹത്തിൽ അതു സാദ്ധ്യമാണോ? ആണെന്നാണ് കോവിഡ്‌ക്കാലം നമ്മെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തിയത്.

ഇന്ന് ഏറ്റവുമധികം യാത്രകൾ എന്തിനൊക്കെയാണെന്നതിന്റെ വിവരശേഖരണം നടത്തണം. അവയിൽ കുറവു വരുത്തുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നവ ഏതൊക്കെ എന്നു നിർണ്ണയിക്കണം. തൊഴിലിടങ്ങളിലേക്കും തിരികെയുമുള്ള യാത്രകളാണല്ലോ നല്ലൊരുപങ്ക്. ഭൗതികമായി മനുഷ്യസാന്നിദ്ധ്യം വേണ്ട ജോലികൾ ഉള്ളവ ഒഴികെ എല്ലാം വീട്ടിലിരുന്നു ചെയ്യാവുന്ന സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കാം. സർക്കാർജോലികളിൽ ജനങ്ങൾക്കു നേരിട്ടു ഭൗതികസേവനം നല്കുന്നവ ഒഴികെ എല്ലാം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആക്കാം.

ഓരോ തസ്തികയിലെയും ജോലി കൃത്യമായി നിർവ്വചിക്കാനും കണക്കാക്കാനും അതു നിർവ്വഹിക്കുന്നതു നിരീക്ഷിക്കാനും വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഇക്കാലത്ത് ബുദ്ധിമുട്ടില്ല. കമ്പ്യൂട്ടറിൽ ജീവനക്കാർ ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുന്നതും തുടർച്ചയായി എത്രസമയം ജോലിചെയ്യുന്നു, അഥവാ ചെയ്യുന്നില്ല, എന്നതും ഓരോ ഫയലും എത്രദിവസം ഒരാളുടെ പക്കൽ ഇരിക്കുന്നു എന്നതുമൊക്കെ നിരീക്ഷിക്കാനാകും. ഫയൽ ഒരാഴ്ച അനങ്ങാതിരുന്നാൽ മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ കമ്പ്യൂട്ടറിലോ ഫോണിലോ പോപ് അപ് അലേർട്ട് വരണം.

പത്തുമുതൽ അഞ്ചുവരെ എന്നതു മാറ്റി ദിവസം ഇത്ര മണിക്കൂർ എന്നു ജോലിസമയം പുനർനിർവ്വചിക്കണം. അപ്പോൾ ഓരോ ആൾക്കും അയാളുടെ സ്വന്തവും കുടുംബപരവും സാമൂഹികവും ഒക്കെയായ കാര്യങ്ങളിൽക്കൂടി ഏർപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ജോലി ചെയ്യാനാകും. തൊഴിലെടുക്കുന്നവരെ കഴിയുന്നത്ര പീഡിപ്പിക്കുക എന്ന സമീപനം മാറ്റി അവർക്കു പരമാവധി സ്വസ്ഥതയോടെ ജോലി ചെയ്യാൻ അവസരം നല്കുക എന്നതാണു പ്രധാനം. അതിലൂടെ വയോജനങ്ങൾ, പലതരം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നവർ, കുട്ടികൾ തുടങ്ങിയവരുടെ പരിപാലനവും സാദ്ധ്യമാകും. ഇതെല്ലാം ആ വിഭാഗങ്ങളുടെയും ജീവനക്കാരുടെയും പൊതുവിൽ ആ കുടുംബങ്ങളുടെയും സന്തോഷസൂചിക ഉയർത്തും. പഞ്ചിങ് പോലുള്ള പാഴ്‌വേലകളും പാഴ്ചെലവും ഓഫീസ് പ്രവർത്തനത്തിനു വേണ്ടിവരുന്ന വിപുലമായ സ്ഥലവും അവയുടെ വൈദ്യുതിവത്ക്കരണവും ഫർണീച്ചറും വൈദ്യുതിക്കും വെള്ളത്തിനും ഒക്കെയുള്ള ചെലവുകളുമെല്ലാം ഒഴിവാക്കാം. ഇതെല്ലാം കാർബൺ നിർഗ്ഗമനം കുറയ്ക്കും.

ജീവനക്കാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യം അനിവാര്യമായ ആശുപത്രിയും സ്കൂളും പോലുള്ള ഓഫീസുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും സമീപവാസികളെ നിയമിക്കുന്ന രീതി നടപ്പാക്കണം. ഇന്നത്തെപ്പോലെ വിദൂരജില്ലകളിലൊക്കെ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു പീഡിപ്പിക്കുന്ന രീതി അവസാനിപ്പിച്ചാൽ യാത്രയുടെ ആവശ്യം കുറയുന്നതുപോലെതന്നെ ശിശുവികസനമടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ അതുണ്ടാക്കുന്ന പ്രയാസങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും ചെയ്യും.

ക്യാൻസർചികിത്സയ്ക്കും മറ്റും വളരെദൂരം യാത്രചെയ്യേണ്ടിവരുന്നതൊക്കെയാണല്ലോ പല ഗതാഗതചർച്ചകളിലും ഉയരുന്ന പ്രധാനപ്രശ്നങ്ങൾ. ഇന്ന് ജില്ലാ ആശുപത്രികളിൽവരെ ക്യാൻസറിനും ഹൃദ്രോഗം അടക്കമുള്ള ഗുരുതരപ്രശ്നങ്ങൾക്കും ചികിത്സാസൗകര്യം ഉണ്ട്. അതിന്റെ ഗുണമേന്മ ഉറപ്പാക്കി ജനങ്ങളിൽ വിശ്വാസം പകർന്ന് ആ സേവനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയാണു വേണ്ടത്. ചികിത്സാസൗകര്യങ്ങളുടെ സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി കേന്ദ്രീകരണം വികേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കൂടുതൽ ധനവിഭവങ്ങൾ ചെലവാക്കുന്നത് നീതിയുക്തമാകുമല്ലോ.

സ്വന്തം ആവശ്യങ്ങൾ സാധിച്ചുകിട്ടാൽ ഓഫീസുകൾ കയറിയിറങ്ങുന്നവരാണ് യാത്ര ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു വിഭാഗം. മുഴുവൻ സേവനവും ആവശ്യക്കാരുടെ കയറിയിറങ്ങൽ കൂടാതെ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമാറ് ഭരണം കാര്യക്ഷമം ആക്കിയാൽ അത്തരം യാത്രകൾ ആവശ്യമില്ലാതാകും. സെക്രട്ടേറിയറ്റ് പോലുള്ള അനാവശ്യസംവിധാനങ്ങൾതന്നെ ഒഴിവാക്കാം. ഇതടക്കമുള്ള ഭരണപരിഷ്ക്കാരങ്ങൾക്ക് ഇന്നുള്ള തടസങ്ങൾ കണ്ടെത്തി ശക്തമായ നടപടികളിലൂടെ അവ പരിഹരിക്കുകയാണ് സർക്കാരുകൾ ചെയ്യേണ്ടത്.

ഇന്നത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസസംരക്ഷണയജ്ഞം കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായാൽ സ്വാഭാവികമായും ദൂരെയുള്ള സ്കൂളുകളിലേക്കു കുട്ടികളെ വാഹനങ്ങളിൽ അയയ്ക്കുന്ന രീതി അവസാനിക്കും. അയൽപ്പക്കവിദ്യാലയങ്ങൾ എന്ന ചിരകാലാവശ്യം സാദ്ധ്യമാകും. അപ്പോൾ കുട്ടികളും അദ്ധ്യാപകരും ജീവനക്കാരും ആരോഗ്യപൂർവ്വം സ്കൂളുകളിലേക്കു പണ്ടത്തെപ്പോലെ നടന്നോ സൈക്കിളിലോ പൊയ്ക്കൊള്ളും. കുട്ടികളുടെ സാമൂഹികവത്ക്കരണത്തിന് സ്കൂൾ അനിവാര്യമാണല്ലോ. എന്നാൽ, ട്യൂഷനുകൾ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുകയോ പൂർണ്ണമായും ഓൺലൈൻ ആക്കുകയോ ചെയ്യാം.

വിജ്ഞാനസമ്പദ്ഘടനയിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനികളിൽ പോകാതെ ചെയ്യാവുന്ന തൊഴിലുകളിലേക്കു സ്ത്രീകളെയടക്കം ധാരാളമായി കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ വേണ്ടത്ര അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളോടെ പ്രാദേശികതലങ്ങളിൽ അതിനായി പൊതുതൊഴിലിടങ്ങൾ ഒരുക്കുമെന്നു നേരത്തേ സർക്കാർ പറഞ്ഞിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ഐറ്റി സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജോലിചെയ്യുന്നവർക്കുകൂടി അത്തരം അയൽപ്പക്കകേന്ദ്രങ്ങളിലിരുന്നു ജോലിചെയ്യാനുള്ള അവസരം അതതു കമ്പനികളുമായി ചർച്ചചെയ്ത് ഒരുക്കുകയാണെങ്കിൽ ഐറ്റി മേഖലയിലെ ജോലിക്കായി നിരവധിപേർ നടത്തുന്ന യാത്രകളും ഒഴിവാക്കാം. ആ മേഖല വർക്ക് ഫ്രം ഹോമുമായി പരിചയിച്ചുകഴിഞ്ഞതുമാണ്.

അത്തരം കമ്പനികൾ നിർമ്മിച്ചതോ ഉപയോഗിക്കുന്നതോ ആയ കെട്ടിടങ്ങൾ മറ്റ് ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യതയും തെളിയും. മുഴുവൻപേർക്കും വീട്ടിലിരുന്നു ജോലി ചെയ്യാനുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറും മെച്ചപ്പെട്ട നെറ്റ് കണക്റ്റിവിറ്റിയും മേശകസേരകളും ഉൾപ്പെടെ ഉറപ്പാക്കി വർക്ക് ഫ്രം ഹോം നടപ്പിലാക്കിയതോടെ ഒഴിഞ്ഞുകിട്ടിയ, ഇരുനൂറിൽപ്പരം പേർക്കു ജോലി ചെയ്യാൻ നിർമ്മിച്ച, അത്തരമൊരു സൗകര്യം റ്റിഷ്യൂ കൾച്ചർ ബിസിനസിനായി പരിവർത്തിപ്പിക്കാൻ ആലോചിക്കുന്നതായി ആ സ്ഥാപനയുടമ അടുത്തിടെ പറഞ്ഞത് ഈ ചിന്തയ്ക്കു പ്രേരണയായിട്ടുണ്ട്.

ഉപഭോഗവസ്തുക്കളുടെ വാങ്ങലിന് ഓരോ ഇടത്തരം, ഉപരിവർഗ്ഗ കുടുംബവും കാറിൽ വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ പോകുന്നത് കുറയ്ക്കാൻ ചെറുകിടവ്യാപാരമേഖല ഓൺലൈൻ ആക്കിക്കൊണ്ടു സാധിക്കും. ഇന്ന് ആ രംഗത്തുള്ള ആഗോളക്കുത്തകളുടെ ധനസമാഹരണവും തൊഴിലാളിചൂഷണവും ഒഴിവാക്കുമാറ് കുടുംബശ്രീ അടക്കമുള്ളസംവിധാനങ്ങളും സപ്ലൈക്കോയും കൺസ്യൂമർഫെഡും ഹോർട്ടി കോർപും പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളും ബന്ധപ്പെടുത്തി വാതിൽപ്പടിവിതരണശൃംഖല വികസിപ്പിക്കാനാകും. വൈദ്യുതസ്കൂട്ടറുകൾ ഉപയോഗിച്ചു നിർവ്വഹിക്കാവുന്ന വിതരണമേ പ്രാദേശികതലത്തിൽ ഉണ്ടാകൂ. അതതുപ്രദേശത്തെ നിലവിലുള്ള ചില്ലറവ്യാപാരികൾക്കും ഹോട്ടലുകൾക്കും ബേക്കറികൾക്കുമൊക്കെ ഈ വിതരണശൃംഖല ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഒരുക്കണം. ജനങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള കടയിൽനിന്ന് ഇഷ്ടമുള്ള സാധനം വാങ്ങാൻ കഴിയുമാറ് അവയെയെല്ലാം ഓൺലൈൻ വ്യാപാരത്തിനു പ്രാപ്തരാക്കാൻ സർക്കാൻ ധനസഹായം നല്ക്കുന്നതും ഹരിതനിക്ഷേപം ആയിരിക്കും. പ്രാദേശികമായ തൊഴിൽസൃഷ്ടിക്കും ഇതു ഗണ്യമായി ഉതകും. ഓൺലൈൻ ചില്ലറവ്യാപാരഭീമർ നടത്തുന്ന തൊഴിലാളിചൂഷണത്തിനും ഇതു മറുമരുന്നാകും.

ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളിലൂടെ ഗതാഗതസംവിധാനത്തിൽ സമ്മർദ്ദം കുറയുമ്പോൾ വിനോദയാത്രകളും ബിസിനസ് ആവശ്യങ്ങൾക്കു സ്വന്തം താത്പര്യത്തിൽ നടത്തുന്ന യാത്രകളുമൊക്കെ സൗകര്യപ്രദമാകും.

തെക്കുവടക്കു മാത്രമല്ലല്ലോ നാം യാത്രചെയ്യുന്നത്. പ്രാദേശികറോഡുകളും കാലാകാലം പുതുക്കണം. ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കൾകൊണ്ടുതന്നെ വീണ്ടും റോഡു പണിയാവുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ നാം പരീക്ഷിച്ചതു വ്യാപകമാക്കണം. ബദൽ നിർമ്മാണവസ്തുക്കൾ വികസിപ്പിക്കാനും നിർമ്മിക്കാനുമുള്ള പ്രവർത്തനം ഊർജ്ജിതമാക്കണം. റോഡുകളും മറ്റും അടിക്കടി കേടാകാൻ ഇടയാക്കുന്ന എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കണം. വിനാശകരമായ മുതലാളിത്തവികസനം ലോകമാകെ അതിഗൗരവത്തോടെ ചർച്ചചെയ്യുമ്പോൾ ഇത്തരം ബദലുകൾ വികസിപ്പിച്ചു മാതൃകകാട്ടുകയല്ലേ കേരളം ചെയ്യേണ്ടത്?

ആഗോളതാപനത്തിനുള്ള കരുതൽ

പരിസ്ഥതിക്കാര്യത്തിൽ മുതലാളിത്തസമീപനത്തെക്കാൾ മാർക്സിയൻ സമീപനമാണ് ഉചിതം എന്നാണ് ഈ ലേഖകൻ കരുതുന്നത്. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം നല്കേണ്ടത് ആഗോളതാപനംമൂലം കടൽ ഉയരുമ്പോൾ മുങ്ങാനിടയുണ്ടെന്നു വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പു നല്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾക്കാണെന്നും കരുതുന്നു. കടൽനിരപ്പിലുംതാണ കുട്ടനാടും കൊച്ചിയും സുദീർഘമായ കടലോരസമതലങ്ങളും കടലിൽ ബന്ധിതമായ കായലുകളുടെ തീരങ്ങളും ഒക്കെയാണ് ഭീഷണി നേരിടുന്നത്. കുട്ടനാടിന്റെയും കൊച്ചിയുടെയും കാര്യത്തിലെങ്കിലും കടൽഭിത്തിക്കു പകരം കടൽക്കോട്ടതന്നെ വേണ്ടിവരില്ലേ! അതിനുവേണ്ട പാറയെങ്കിലും സഹ്യനിൽ നാം കണ്ടെത്തേണ്ടെ?

ബദൽ മാതൃകകൾക്കുള്ള അന്വേഷണത്തോടൊപ്പം അത്തരം ബദലുകളുടെ ആവശ്യവും സാദ്ധ്യതയും ജനങ്ങളെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, അതിനനുസരിച്ച മനോഭാവമാറ്റം വളർത്തിയെടുക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. അതിനുള്ള അടിസ്ഥാനബോധവത്ക്കരണമാണ് പലതിനും മാതൃക സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ള കേരളം നടത്തേണ്ടത്.

ലക്ഷ്യം അടിസ്ഥാനമാറ്റമാകണം

ഇത്തരമൊരു ദൗത്യം നിർവ്വഹിക്കണമെങ്കിൽ അതിനു നേതൃത്വം നല്കുന്നവർ കുറെ മുന്നൊരുക്കങ്ങളും സ്വയംസജ്ജമാകലും നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. സമൂഹത്തിൽ വളർത്തിയെടുക്കേണ്ട മൂല്യങ്ങൾ സ്വന്തം സംവിധാനത്തിലാകെ സ്വാംശീകരിക്കുക എന്നതാണ് അതിൽ പ്രധാനം.

ഇതുവരെ പറഞ്ഞത് നവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങളെപ്പറ്റിയാണ്. മുതലാളിത്തത്തിനും ബൂർഷ്വാജനാധിപത്യത്തിനും ഒപ്പം പിറന്ന ആ മൂല്യങ്ങൾ ബൂർഷ്വാമൂല്യങ്ങളാണെന്നതു വിസ്മരിച്ചുകൂടാ. അതിനുമപ്പുറമുള്ള മൂല്യങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയാകണം നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം. ഇന്നും ലൈംഗികന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടും ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ വെല്ലുവിളികളോ ഭിന്നശേഷികളോ ഉള്ളവരോടും വയോജനങ്ങളോടും കുട്ടികളോടും അരികുവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടവരോടും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടും ഒക്കെയുള്ള നമ്മുടെ സമൂഹത്തിലെ സമീപനം വളരെ അപരിഷ്കൃതമാണ്. വംശീയവും ജാതീയവും മതപരവും ലിംഗപരവും രൂപപരവും പദവിപരവും ഒക്കെയായ അധിക്ഷേപങ്ങൾ ഇന്നും നമുക്കിടയിൽ സാധാരണമാണ്. ഇതൊക്കെ തെറ്റാണെന്നുപോലും മനസിലാകാത്തവരാണു മഹാഭൂരിപക്ഷവും. ഇടതനുകൂല സോഷ്യൽ മീഡിയ ഹാൻഡിലുകളുടെ ‘മൂരി’ പ്രയോഗമൊക്കെ ഇതാണു വെളിവാക്കുന്നത്. ലിംഗസമത്വം, പരിസ്ഥിതിബോധം തുടങ്ങിയവ പൊതുസമൂഹത്തിനു സ്വാംശീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ബുദ്ധിജീവിവിഷയങ്ങളാണിന്നും.

വിവരവിപ്ലവവും വിശാലലോകത്തേക്കുള്ള തുറവും ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ പുതിയ ആശയങ്ങൾ സംക്രമിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും മറ്റും അതു കുറെയെല്ലാം സമൂഹത്തിലേക്ക് എത്തുന്നുമുണ്ട്. എന്നാലും, കേരളീയരുടെ ഒരു പ്രധാനപ്രശ്നം, ഇത്തരം ആധുനികാശയങ്ങളെല്ലാം പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ ചർച്ചയ്ക്കും ബുദ്ധിജീവിപരിവേഷത്തിനുമുള്ള കാര്യങ്ങളാണെന്നും ജീവിതത്തിലോ കുടുംബത്തിലോ നടപ്പാക്കാനുള്ളതല്ലെന്നുമുള്ള ബോധമാണ്. വീട്ടിനുള്ളിൽ രാഷ്ട്രീയം സംസാരിക്കില്ല എന്നത് ഭൂഷണമായി പറയുന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാർപോലും ഉള്ള നാടാണു നമ്മുടേത്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം ജോലിക്കും മതബോധം കുടുംബ, സാമൂഹികജീവിതങ്ങൾക്കും എന്ന പ്രാകൃതാവസ്ഥയിലാണു നാം. വിവാഹധൂർത്തിനെതിരെ പ്രസംഗിക്കുന്ന നേതാക്കൾപോലും കുടുംബത്തിലെ വിവാഹങ്ങൾക്ക് ആയിരങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്നു. ഈ ഹിപ്പോക്രിസികൾ തച്ചുടയ്ക്കുക എന്നതും പ്രധാനമാണ്. കുടുംബങ്ങൾ ആധികചിന്തകളുടെയും സമീപനങ്ങളുടെയും വിതയിടങ്ങൾ ആകണം. സ്ത്രീസമത്വത്തിനായി പ്രസംഗിക്കുന്നവരുടെ നാവിൽനിന്നു സ്ത്രീവിരുദ്ധപ്രസ്താവങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവരിൽനിന്ന് തൊഴിലാളിയെ അധിക്ഷേപിക്കാൻ ജന്മിവർഗ്ഗം രൂപപ്പെടുത്തിയ തരം സംബോധനകളും പദപ്രയോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നതുമൊക്കെ അവർ പറയുന്ന ആശയങ്ങളെ ശരിയായി ഉൾക്കൊള്ളാത്തതുകൊണ്ടാണ്.

വിമർശനപൂർവ്വം സമൂഹം പരിശോധിക്കേണ്ട ചില സമകാലികസംഭവങ്ങൾകൂടി സൂചിപ്പിക്കാം. അവിവാഹിതയായ സ്ത്രീയുടെ കുട്ടിയെ ശിശുക്ഷേമസമിതിയിൽ ഏല്പിച്ചതിനെയും അതിനെ താത്ക്കാലികരക്ഷിതാക്കൾക്കു നല്കിയതിനെയും ചൊല്ലി വിവാദമുണ്ടായപ്പോൾ മറ്റൊരു സ്ത്രീയുടെ ഭർത്താവിൽനിന്നു ഗർഭം ധരിച്ചതിന് ആ സ്ത്രീയെ കുറ്റപ്പെടുത്താനാണ് കേരളസമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകളടക്കം നല്ലൊരുപങ്കും തയ്യാറായത്. കുട്ടിയെ സംരക്ഷിക്കാവുന്ന അവസ്ഥ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് കുട്ടിയെ ചോദിച്ചില്ല എന്നൊക്കെയുള്ള വാദങ്ങൾ ആധുനികബോധത്തിനു നിരക്കുന്നതല്ലെങ്കിലും പുരോഗമനപക്ഷത്തുള്ളവരിൽനിന്നുപോലും ഉയർന്നു. തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടപ്പെട്ടാൽ അവ പരിശോധിക്കുന്നതിനുപകരം വിതണ്ഡവാദങ്ങളോ ആക്രമണംതന്നെയോ നടത്തി പ്രതിരോധിക്കുക എന്ന സമീപനം തിരുത്തപ്പെടണം. സ്വീകാര്യതയുള്ളവർ ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ ആ വാദങ്ങൾ പലരും സ്വീകരിക്കുകയും പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നില ഉണ്ടാകും. ആ പ്രവണത തെറ്റായ ആശയപ്രഖ്യാപനങ്ങളിലൂടെ സമൂഹത്തെ പിന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുമെന്നും അതു നാം വർഷങ്ങളായി വളർത്തിയെടുക്കുന്ന മൂല്യബോധങ്ങളെ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തുമെന്നും കാണണം.

ഭോഗലാലസമായിരുന്ന പുരുഷാധിപത്യസമൂഹം സ്ത്രീയുടെ അംഗലാവണ്യവും ചലങ്ങളും ആസ്വദിക്കാനും സംബന്ധം, ദേവദാസിത്വം തുടങ്ങിയ സമ്പ്രദായങ്ങൾക്കു പരുവപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ത്രീസമൂഹം പുരുഷന്മാരെ ആകർഷിക്കാനും ഉപാധിയാക്കിയിരുന്ന കലാരൂപം എന്നു ചില ചരിത്രവ്യാഖ്യാതാക്കൾ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള തിരുവാതിര പുരോഗമനപ്രസ്ഥാനം അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ, കലോത്സവയിനമായി പരിവർത്തിപ്പിക്കാൻ അതിന്റെ ലാസ്യചലനങ്ങളിൽ പില്ക്കാലത്തു വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളും സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ കലാവിഷ്ക്കാരം എന്ന നിലയിൽ ഉള്ള പ്രസക്തിയും എന്തു കലാപ്രകടനം നടത്തണം എന്നു തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം അത് അവതരിപ്പിക്കുന്നവർക്കാണ് എന്ന അടിസ്ഥാനനിലപാടും അടക്കമുള്ള ആശയങ്ങൾ ജനങ്ങളെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് വേണമായിരുന്നു.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ കൊലയാളികളായി ചിത്രീകരിച്ചുവന്ന മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്ക് അതു തിരുത്തേണ്ടിവന്നത് സ്വന്തം പ്രവർത്തകർ തുടർച്ചയായി കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും തിരിച്ചടി എന്ന നിലയിൽപ്പോലും ആ പാർട്ടി കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തുന്നില്ല എന്നു സമൂഹം മനസിലാക്കിയപ്പോഴാണ്. എസ്.എഫ്.ഐ. ഒരു കൊലപോലും നടത്തിയിട്ടില്ല എന്ന് അതേ മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു പറയേണ്ടിവന്നു. മാനവികമൂല്യത്തിലുള്ള അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസം‌ ഉറപ്പിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നത് പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ, നിലപാടിലെ ഈ ഔന്നത്യം മറ്റുചില മണ്ഡലങ്ങളിൽ പുലർത്താനാവുന്നില്ല എന്നത് ഗൗരവമായി കാണണം.

വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സഹിഷ്ണുത, പ്രതിപക്ഷബഹുമാനത്തോടെയുള്ള സംവാദം, സംയമം തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങൾ മുറുകെ പിടിക്കേണ്ടവരാണ് പുരോഗമനരാഷ്ട്രീയപക്ഷം. മറുപക്ഷം അവയൊക്കെ ലംഘിച്ചേക്കാം. അവരെ അത്തരം ആധുനികബോധത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്നതിനുപകരം അതേ നാണയത്തിൽ തിരിച്ചടിക്കുന്നത് ആധുനികതയുടെ മൂല്യങ്ങൾക്കു ചേർന്നതല്ല – ഭൗതികലോകത്തായാലും വെർച്വൽ ലോകത്തായാലും.

പൊതുമണ്ഡലത്തിലും മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും കള്ളങ്ങൾ പറയുന്നവർ തുറന്നുകാട്ടപ്പെടണം. മദ്യവിരുദ്ധസമരത്തിനു നേതൃത്വം നല്കുന്ന ആൾ മദ്യം കഴിക്കുന്നത് തുറന്നുകാട്ടണം. ആധുനികസുഖസൗകര്യങ്ങൾ ആവശ്യമില്ലെന്നു പറയുന്നവർ അത് ആസ്വദിക്കുന്നതും തുറന്നുകാട്ടണം. രാഷ്ട്രീയവിരോധത്തിന്റെപേരിൽ വ്യക്തികളെയോ അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളെയോ അധിക്ഷേപിക്കുന്നവരുടെ ആ സമീപനത്തെയും തുറന്നുകാട്ടണം. ഇതൊന്നും അവരെ പകരം അധിക്ഷേപിച്ചുകൊണ്ടോ അവരുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം, അന്തസ്സ്, വസ്തുനിഷ്ഠമായ സംവാദം, സഹിഷ്ണുത, സംയമം തുടങ്ങിയവ കൈവിട്ടുകൊണ്ടോ ആകാതിരിക്കാനുള്ള ഔന്നത്യം ഉറപ്പാക്കണം.

അതുപോലെതന്നെ, മാർക്സിസത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഭാഗമായ പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണത്തിന് എതിരായ ചിന്തയിലേക്ക് ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ വഴിതെറ്റാതിരിക്കാനുള്ള ജാഗ്രതയും ഉണ്ടാകണം. ബൂർഷ്വാനവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങൾ പോലും പാലിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗമൂല്യസംഹിത എങ്ങനെ വികസിപ്പിക്കും എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്കാവും അതു നയിക്കുക.

സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ കാര്യമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന ആളെന്ന നിലയിൽ അനിവാര്യമായി പറയണം എന്നു തോന്നുന്ന ഒരു കാര്യം‌കൂടി സൂചിപ്പിക്കട്ടെ. അത് അവിടെ കാണുന്ന അനഭിലഷണീയമായ വ്യക്തിപൂജയാണ്. ഇത് അശേഷം വ്യക്തിപരമല്ലാത്ത കാര്യമാണ്; പ്രവണതയെ സംബന്ധിച്ചാണ്. ഫ്യൂഡൽ മൂല്യബോധത്തിൽനിന്നു മുക്തമല്ലാത്ത നമ്മുടെ സമൂഹം വളരെവേഗം ഇത്തരം കാലഹരണപ്പെട്ട സമീപനങ്ങളിലേക്കു വീണുപോകാം. വീഴാതിരിക്കാനുള്ള ബോധവത്ക്കരണം അത്ര വിപുലമായൊന്നും നടന്നിട്ടില്ലല്ലോ.

ഒരു മുന്നണി ആവിഷ്ക്കരിച്ച് ജനകീയാംഗീകാരം നേടുന്ന പ്രകടനപത്രികയും ആ മുന്നണിയുടെ നയപരിപാടികൾക്കനുസരിച്ചു നടപ്പാക്കുന്ന മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങളുമാണ് സർക്കാരുകൾ ചെയ്യുന്നത്. ആ ഭരണത്തെ ജനത താരതമ്യം ചെയ്യേണ്ടതും വ്യത്യസ്തമുന്നണികളുടെയും വ്യത്യസ്തപാർട്ടികളുടെയും സമീപനങ്ങൾ എന്ന നിലയിലാണ്. അതാണല്ലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആധാരം. അതാണല്ലോ ശരിയായ രാഷ്ട്രീയബോധം. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെയടക്കം രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിന്റെ രീതി ശരിയായ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുനർനിർവ്വചിക്കണം.

ആരാധനയുടെ ഭാഗമായി എകെജിയും ഇഎം‌എസും മുതൽ വി‌എസും പിണറായിയും കോടിയേരിയും വരെയുള്ള നേതാക്കളുടെ ചിത്രങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രൊഫൈൽ പടമാക്കിയിട്ടുള്ള പല സോഷ്യൽ മീഡിയ ഹാൻഡിലുകളും കാണുന്നുണ്ട്. വ്യക്തിപൂജയ്ക്കപ്പുറം, ഇത്തരം ഹാൻഡിലുകൾ നടത്തുന്ന പ്രതികരണങ്ങൾ ആ പ്രൊഫൈൽപ്പടത്തിലെ നേതാക്കൾ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ആശയങ്ങളെ പലപ്പോഴും അവമതിക്കുന്നവ ആകുന്നുമുണ്ട്. പാർട്ടിക്കൊടിയും ചിഹ്നവുമൊക്കെ പ്രൊഫൈൽപ്പടം ആക്കിയവരുടെ കാര്യത്തിലുമുണ്ട് ഈ പ്രശ്നം. പൊതുസമൂഹത്തിനു സ്വീകാര്യമല്ലാത്ത പ്രയോഗങ്ങൾ മുതൽ ഭീഷണികളും അവഹേളനകളും സമൂഹമാദ്ധ്യമാക്രമണങ്ങളും ഇത്തരം പ്രൊഫൈലുകൾ നടത്തുന്നു. ആശയപ്രശ്നം മാത്രമല്ല, ഇത് പൊതുവിൽ പാർട്ടിക്കുണ്ടാക്കുന്ന അവമതിപ്പും ചെറുതല്ല. അത്തരത്തിൽ പാർട്ടിമുദ്രകളോടെ പ്രച്ഛന്നവേഷത്തിൽ അനുഭാവികളും‌മറ്റും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഇങ്ങനെ വേറെയും അനവധി കാര്യങ്ങളുണ്ട് തിരുത്തേണ്ടതായി.

ചുരുക്കത്തിൽ, ഇത്തരത്തിലെല്ലാമുള്ള സ്വയം നവീകരണത്തിലൂടെ സുസജ്ജമായി വേണം നിർദ്ദിഷ്ട സാമൂഹികദൗത്യം സിപിഐ(എം) ഏറ്റെടുക്കാൻ. അല്ലെങ്കിൽ സ്വീകാരം കുറഞ്ഞും വിമർശങ്ങൾ നേരിട്ടും പ്രതിരോധത്തിലായും മറുപടികളിലും വിശദീകരണങ്ങളിലും ന്യായീകരണങ്ങളിലും ഈ മഹാദൗത്യം ഒടുങ്ങും.

പ്രതിരോധിക്കാനുള്ളത് ഓരോ മേഖലയിലും അതിവിപുലമായ കാര്യങ്ങളാണ്. കേവലം ഒരു രാഷ്ട്രീയപരിപാടിയായി ചുരുക്കിക്കാണേണ്ടതും നടത്തേണ്ടതുമല്ല അത്. വലിയ ബഹുജനമുന്നേറ്റമായി അതു വരണം. കേരളത്തിൽ സാദ്ധ്യമാകാതെപോയ നവോത്ഥാനമാകണം ലക്ഷ്യം. ശ്ലോകത്തിൽ കഴിക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല പ്രഖ്യാപിതദൗത്യം എന്നർത്ഥം. പക്ഷേ ഇനി ഇതേ കേരളത്തിനുമുന്നിൽ വഴിയുള്ളൂ. അതിനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ നമുക്കുണ്ട്. വേണ്ടത്ര ആലോചനകളില്ലാതെ ഊഴിയംപോക്കലായി ഇത് ഒടുങ്ങിയാൽ കേരളത്തെ പിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞെന്നുവരില്ല.

വാൽക്കഷണം

സാഹചര്യത്തിന്റെ ഈ ഗൗരവം നമ്മുടെ മാദ്ധ്യമങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളേണ്ടതുണ്ട്. സമ്മേളനക്കാലത്തു ചർച്ചചെയ്യപ്പെടാനായി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഉയർത്തേണ്ടത് അത്തരം ഗൗരവമുള്ള കാര്യങ്ങളാണ്. വിഭാഗീയതയെന്ന സിംഗിൾ പോയിന്റിൽ രചിക്കപ്പെടുന്ന ആവർത്തനവിരസങ്ങളായ പൈങ്കിളിക്കഥകൾക്കും ആരോഗ്യകരവും ജനാധിപത്യപൂർണ്ണവുമായ ചർച്ചകളിലെ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ, വിമർശനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെപ്പറ്റി കേട്ടു ചോർന്നുകിട്ടിയ എന്തോ മഹാസംഭവങ്ങൾ പോലെയുള്ള അവതരണങ്ങൾക്കും പകരം ആ നിലയിലേക്കു മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തനം പരിവർത്തിപ്പിച്ചാൽ മുതലാളിമാരും ജീവനക്കാരും ഒഴികെയുള്ള പൊതുസമൂഹത്തിനും എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ പ്രയോജനമുണ്ടാകും.

ബുദ്ധിജീവികൾക്കു സംഭവിക്കുന്നത്

2022-01-07T08:40:00.004-08:00

ബുദ്ധിജീവികൾക്കു സംഭവിക്കുന്നത്

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം‘ മാസികയുടെ 2022 ജനുവരി ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

പുതിയ നീതിബോധവും അവകാശ-സ്വാതന്ത്ര്യബോധങ്ങളും നാളെയുടെ ഇതരമൂല്യങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുക, അവയ്ക്കു നിരക്കാത്തവയെ തുറന്നുകാട്ടി വിമർശിക്കുക, മാറ്റത്തിനായുള്ള ബഹുഭൂരിപക്ഷത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിന് ഊർജ്ജവും മാർഗ്ഗദർശനവും പകരുക... അതിനെല്ലാം കഴിയുന്ന നവബുദ്ധിജീവിവർഗ്ഗം വളർന്നുവരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

ഈ വിഷയം എഴുതാൻ നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ ആശയപ്രതിസന്ധികളുള്ള അത് എഴുതാൻ കഴിഞ്ഞേക്കില്ലെന്നു സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. ബുദ്ധിജീവിയുടെ നിർവ്വചനംതന്നെ പൊതുവ്യവഹാരത്തിൽ ഉള്ളതിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ്. അതേസമയം, പൊതുവ്യവഹാരത്തിലെ ബുദ്ധിജീവിസങ്കല്പം ആധാരമാക്കി വിഷയം എഴുതുകയും വേണം. അതിബൃഹത്താണ് ബുദ്ധിജീവനം എന്ന വിഷയം. ഹെഗലിന്റെ പിൻഗാമികൾ 1800 കളിൽ തുടങ്ങിയ ചർച്ചകൾ അനവധി പ്രമാണഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ വികസിച്ച് ഇന്നും തുടരുന്നു. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉൾക്കാഴ്ച പകരാൻ സഹായിക്കുന്ന ചില നിരീക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം നോക്കാം. നമ്മുടെ ധാരണപ്രകാരമുള്ള ബുദ്ധിജീവികളെത്തന്നെ ഒന്നുകൂടി വിലയിരുത്താനും അതു സഹായിക്കും.

ബുദ്ധിജീവനം എന്തിന്?

ജീവന്റെ അടിസ്ഥാനം നിരന്തരം നവീകരിക്കലാണ്. പ്രതികൂലതകൾക്കൊത്ത അതിജീവനശേഷികൾ ആർജ്ജിക്കൽ. മനുഷ്യരുടെ കാര്യത്തിൽ അതു ജനിതകത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സാംസ്ക്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക മണ്ഡലങ്ങളിലൊക്കെ നാം നിരന്തരം നവീകരിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ സമൂഹം തോറ്റു തകർന്നുപോകും. ഈ മണ്ഡലങ്ങളിലെല്ലാം പുതിയ ആശയങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും ദർശനങ്ങളും സിദ്ധാന്തങ്ങളും മാതൃകകളും സമ്പ്രദായങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളുമൊക്കെ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് സമൂഹം നിരന്തരം നവീകരിക്കപ്പെടുക.

ആരാണ് അതൊക്കെ ചെയ്യുന്നത്? ബുദ്ധിജീവികൾ എന്നാണ് ഉത്തരം. എല്ലാവരും ജീവിക്കുന്നത് ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചല്ലെ, പിന്നെന്താണ് ചിലരെമാത്രം ബുദ്ധിജീവി (intellectual) എന്നു വിളിക്കുന്നത്? അന്റോണിയോ ഗ്രാംഷി അവരെ നിർവ്വചിച്ചത്, ബുദ്ധിയെ പ്രയോഗമേഖലയായും അതിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണമായും ഉപയോഗിച്ച് ബൗദ്ധികമൂല്യമുള്ള സാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നവർ എന്നാണ്. അവർ സാധാരണക്കാരിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തരും അവർക്കുമേൽ പലതരത്തിൽ സ്വാധീനമുള്ളവരും ആയിരിക്കും എന്നും അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

മനുഷ്യസ്വാതന്ത്ര്യവും വിജ്ഞാനവും മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുകയാണ് ബുദ്ധിജീവികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം എന്നാണ് എഡ്വേഡ് സെയ്ദ് നിർവ്വചിക്കുന്നത്. മനുഷ്യാവകാശലംഘനത്തിനും അനീതിക്കുമെതിരെ ഉണര്‍ന്നിരിക്കുക എന്നതാണ് ബുദ്ധിജീവികളുടെ പ്രഥമചുമതല എന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. അപ്പോൾ പ്രധാനം മനുഷ്യാവകാശബോധവും നീതിബോധവുമാണ്. അവയാകട്ടെ സദാ സ്വയം നവീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയും വേണം.

നോം ചോംസ്കിയെപ്പോലൊരാൾ, താന്‍ ബുദ്ധിജീവിയല്ല, ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനും മനുഷ്യനുമാണ് എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ ആശയക്കുഴപ്പം തോന്നാമെങ്കിലും അതു ബുദ്ധിജീവനത്തിനു കൂടുതൽ കൃത്യത നല്കുന്നു. ആഗോളരാഷ്ട്രീയവിഷയങ്ങളിലും സാമൂഹികവിഷയങ്ങളിലും മനുഷ്യനെന്ന നിലയ്ക്കുള്ള നിലപാടുകള്‍ മാത്രമാണ് തന്റേത് എന്നാണ് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞന്‍ എന്ന നിലയ്ക്കുള്ള സ്വാധീനം ഇതരമണ്ഡലങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കാറില്ലെന്നും അതിനു പ്രത്യയശാസ്ത്രപ്രതിഫലനങ്ങളില്ലെന്നും ചോംസ്കി അന്നു വിശദീകരിച്ചു. ബുദ്ധിജീവനം എന്തെന്നു പറഞ്ഞില്ലെങ്കിലും എന്തല്ല എന്നു പറഞ്ഞു.

മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ യാതനകള്‍ കണ്ടില്ലെന്നു നടിച്ചിരുന്നെങ്കില്‍ താന്‍ ഓക്സ്ഫോര്‍ഡ് സര്‍വകലാശാലയിലോമറ്റോ ഒരു പ്രൊഫസര്‍ ആകുമായിരുന്നു എന്ന മാർക്സിന്റെ അഭിപ്രായപ്രകടനവും അവ തമ്മിലുള്ള അന്തരം സുവ്യക്തമാക്കുന്നു.

ആരല്ല ബുദ്ധിജീവി

ഇതുപ്രകാരം സ്വന്തം മണ്ഡലങ്ങളിൽ ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുകയും എന്നാൽ, സ്വന്തം മേഖലയിലെ സ്വാധീനം ഇതരമേഖലകളിൽ പ്രയോഗിക്കാതിരിക്കുകയും അവയ്ക്കു പ്രത്യയശാസ്ത്രപ്രതിഫലനങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആരും ബുദ്ധിജീവി ആകുന്നില്ല. എഴുത്തുകാർ, കലാകാരർ, മറ്റു സാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തകർ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ, അദ്ധ്യാപകർ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ, എൻജിനീയർമാർ, ഡോക്റ്റർമാർ, സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ തുടങ്ങിയവരാരും സ്വാഭാവികമായി ബുദ്ധിജീവികളായി വ്യവഹരിക്കപ്പെടാൻ അർഹരല്ല, ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മേല്പറഞ്ഞ തരത്തിൽ മാത്രം ആയിരിക്കുന്നിടത്തോളം.

അപ്പോൾ, ഒരാൾ ബുദ്ധിജീവിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ, ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, നമ്മെ മുന്നോട്ടു നയിക്കാൻ അയാൾ എന്തു ചെയ്തു, ചെയ്യുന്നു, സമൂഹത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ബുദ്ധികൊണ്ടു പുതുതായി എന്തു സൃഷ്ടിച്ചുനല്കി, എന്നുള്ള ചോദ്യത്തിന് കൃത്യമായ മറുപടി ഉണ്ടായിരിക്കണം. കേരളത്തിൽ ശങ്കയെന്യേ ഉദാഹരിക്കാവുന്നവർ നവോത്ഥാനനായകർ (മതനവീകരണക്കാരല്ല) ആണ്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, ഇന്നു ബുദ്ധിജീവികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന പലരും സാസ്ക്കാരികനേതാക്കളോ സാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധരോ വികസനവിദഗ്ദ്ധരോ ഒക്കെ മാത്രമാണ്. കേൾക്കുമ്പോൾ അസ്വസ്ഥത തോന്നുന്നെങ്കിൽ അത് നമ്മൾ ഏറെക്കാലമായി നിലനിർത്തിപ്പോരുന്ന ധാരണയുടെ പ്രശ്നം മാത്രമാണ്.

ഫലത്തിൽ, യഥാർത്ഥ ബുദ്ധിജീവികളിൽനിന്ന് ഉണ്ടാകേണ്ട സംഭാവനകൾ നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് ഇന്നു വളരെക്കുറച്ചേ കിട്ടുന്നുള്ളൂ. മൗലികചിന്തകൾ വേണ്ടത്ര ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടാത്തതിന് അക്കാദമികനിലവാരവും സമൂഹത്തിലെ പ്രധാന സ്വാധീനവർഗ്ഗത്തിന്റെ സ്വഭാവപരിണാമവും സാമൂഹികകാഴ്ചപ്പാടുകളിലെ മാറ്റവും ഒക്കെ കാരണമാണ്.

പൊതുബുദ്ധിജീവികൾ

ഈ നിർവ്വചനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ, ഇന്നു പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ സമാദരണീയരായിരിക്കുന്ന വിവിധതുറകളിലെ പ്രമുഖരെ ഏതുഗണത്തിൽ പെടുത്തും? അവരാണല്ലോ നമ്മുടെ പ്രതിപാദ്യർ. ബൗദ്ധികമൂല്യമുള്ള സാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരും സാധാരണക്കാരിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തരും അവർക്കുമേൽ പലതരത്തിൽ സ്വാധീനമുള്ളവരും എന്ന ഗ്രാംഷിയുടെ വിശാലനിർവ്വചനത്തിൽ പെടുത്തി പൊതുബുദ്ധിജീവികൾ (public intellectuals) എന്ന് അവരെ വിളിക്കാം. ‘സ്വന്തം കർമ്മമേഖലയിലും പുറത്തുമുള്ള കാലികവിഷയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ പറയാനുള്ള സന്നദ്ധതകൊണ്ടു സമൂഹത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഏതെങ്കിലും മേഖലയിലെ, വിദഗ്ദ്ധരെ’യാണ് അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്. ഇവർ ആദരിക്കപ്പെടുന്നത് അനീതിയുള്ളിടത്തൊക്കെ ശബ്ദമുയർത്തുന്നതുകൊണ്ടാണ്.

യൂറോപ്യൻ നവോഥാന, ജ്ഞാനോദയ കാലങ്ങളിലെ ബുദ്ധിജീവികൾ സമൂഹത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്ന, മാറ്റിമറിക്കുന്ന, ആശയങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിച്ചവരാണ്. അതുകൊണ്ട് അന്ന് അത് എടുത്തുപറയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവും ഒക്കെയായ സമൂഹക്രമമാകെ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്കു വിധേയമായതോടെ ഈ സ്ഥിതിക്കു മാറ്റം ഉണ്ടായി. ആധുനികോത്തരതയും ആഗോളീകരണത്തോടൊപ്പം സംഭവിച്ച മുതലാളിത്താശയങ്ങളുടെ ബൗദ്ധികയിടപെടലുകളും ആശയോത്പാദനവുമെല്ലാം കാണണം. ഇവ ബൗദ്ധികോപജീവനവിഭാഗത്തിൽ നിറഭേദങ്ങൾ വരുത്തിയിരിക്കുന്നു.

“ബുദ്ധിജീവികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം” 1967-ൽ വിസ്തരിച്ചു പരിശോധിച്ച ചോംസ്കി ആ പ്രബന്ധത്തിന്റെ അമ്പതാം വാർഷിക ആഘോഷിച്ച 2017-ൽ നിരീക്ഷിച്ചത് ‘എലീറ്റ് ബുദ്ധിജീവികൾ’ സർക്കാരിനെ ഉപദേശിക്കുന്നവരായി കൂടുതൽ മാറുകയും വിമർശകബുദ്ധിജീവികൾ ആപത്ക്കരമാംവിധം ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. ലോകം ബുദ്ധിജീവികളെ ഏറ്റവുമധികം ആവശ്യപ്പെടുന്ന കാലത്താണിതെന്നും അദ്ദേഹം ആശങ്കപ്പെടുന്നു.

ബുദ്ധിയുടെ വർഗ്ഗം

മാർക്സും ഏംഗൽസും ബുദ്ധിജീവികളുടെ വർഗ്ഗസ്വാധീനം സമഗ്രമായി വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഭൗതികോത്പാദനത്തിനുള്ള ഉപാധികൾ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള വർഗ്ഗത്തിന് മാനസികോത്പന്നങ്ങളുടെ ഉപാധികളുടെയും നിയന്ത്രണം ഉണ്ടായിരിക്കും എന്ന് ‘ദ് ജെർമ്മൻ ഐഡിയോളജി’യിൽ മാർക്സും ഏംഗൽസും പറയുന്നു. ആ ഭരണവർഗ്ഗത്തിലെ ഒരു തൊഴിൽവിഭാഗമായ ചിന്തകരിലാണ് അതു നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കുന്നത്. സ്വതന്ത്രനിലപാടുമൂലം ചിന്തകരും മറ്റുള്ളവരും തമ്മിൽ അകൽച്ചയും തജ്ജന്യമായ സംഘർഷവും ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും അത് ആ വർഗ്ഗത്തെ ബാധിക്കുമെന്നുവന്നാൽ ആവിയായിപ്പോകും. ഇത് ആ വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഭരണാശയങ്ങൾ ഭരണവർഗ്ഗത്തിൽനിന്നു ഭിന്നമായ ഒന്നാണെന്ന പ്രതീതി ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഇത് ‘റൂളിങ് ക്ലാസ് ആൻഡ് റൂളിങ് ഐഡിയാസ്’ എന്ന ശീർഷകത്തിൽ അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. മേൽക്കൈയുള്ള വർഗ്ഗത്തിന്റെ മൂല്യസംഹിതകളാണ് ആ സമൂഹത്തിൽ മേൽക്കൈ പുലർത്തുക. അപ്പോൾ, ആശയോത്പാദനത്തെ വ്യക്ത്യധിഷ്ഠിതമായി കാണുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല. ബുദ്ധിജീവികളുടെ നിലപാടു വിലയിരുത്തുന്നതിലും ഈ പ്രശ്നമുണ്ട്.

ഉടലെടുക്കുന്ന ഓരോ സാമൂഹികവിഭാഗവും സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക, രാഷ്ട്രീയ മേഖലകളിലെ അതിന്റെ ധർമ്മത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അവബോധവും ഏകതാനതയും നല്കുന്ന ഒന്നോ ഒന്നിലേറെയോ ബുദ്ധിജീവിവിഭാഗങ്ങളെ ജൈവികമായി സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്ന് ഗ്രാംഷി ‘ദ് ഇന്റലെക്‌ച്വൽസി’ൽ പറയുന്നു. പുരോഗതിക്കുള്ള നിലപാടുപക്ഷത്തോട് ഒത്തുപോകുന്ന ഇവരെയാണ് ‘ജൈവബുദ്ധിജീവി’ എന്ന് അദ്ദേഹം വിളിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തെ മാറ്റാനുള്ള ദൗത്യം ജൈവബുദ്ധിജീവികൾക്കുണ്ട്. ബുദ്ധിജീവികള്‍ സ്വതന്ത്രമായ വര്‍ഗ്ഗമാണോ, ഓരോ സാമൂഹികവര്‍ഗ്ഗത്തിനും അതതിന്റെ ബുദ്ധിജീവികളുണ്ടോ എന്നതും ഗ്രാംഷി അപഗ്രഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേകകാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവാശയങ്ങളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഒരു വിപ്ലവവർഗ്ഗം നിലനില്ക്കുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം എന്ന മാർക്സിന്റെയും ഏംഗൽസിന്റെയും വിലയിരുത്തലിനു ബുദ്ധിജീവനത്തിന്റെ വർഗ്ഗബന്ധത്തിന്റെ സാക്ഷ്യത്തിനപ്പുറവും അർത്ഥങ്ങളുണ്ടല്ലോ. അതൊക്കെക്കൊണ്ട്, ബുദ്ധിജീവിയുടെ ‘നിഷ്പക്ഷത’ സംബന്ധിച്ച വാദമൊക്കെ നമുക്കു മാറ്റിവയ്ക്കാം.

ഇൻഡ്യൻ ബുദ്ധിജീവനം

ബൂർഷ്വാജനാധിപത്യവ്യവസ്ഥയിൽ ജനാധിപത്യം, സ്വാതന്ത്ര്യം, മതനിരപേക്ഷത തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളുടെ ബുദ്ധിജീവിവ്യവഹാരങ്ങളാണു സ്വാഭാവികമായും കാര്യമായി നടക്കേണ്ടത്. അപ്പോൾ, ഇൻഡ്യയിൽ ഈ മൂല്യങ്ങൾക്കു മങ്ങലേല്ക്കുകയോ ബുദ്ധിജീവികൾ അവയ്ക്കുപകരം മതഭരണത്തിന്റെയോ ഏകാധിപത്യത്തിന്റെയോ ഫാഷിസത്തിന്റെയോ മൂല്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയോ പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ എന്താണു നാം അനുമാനിക്കേണ്ടത്? ഇൻഡ്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ വർഗ്ഗസ്വഭാവത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമോ സവിശേഷമോ ആയ മുഖമാണോ അതു വെളിവാക്കുന്നത്?

അതേസമയംതന്നെ ബൂർഷ്വാമൂല്യങ്ങൾക്കായി നിലകൊണ്ട ബുദ്ധിജീവിവിഭാഗത്തിന് എന്താണു സംഭവിക്കുന്നത്? ബൂർഷ്വാ വ്യവസ്ഥിതിയോടു കലഹിക്കുന്ന വിപ്ലവവർഗ്ഗബുദ്ധിജീവികൾക്ക് ആ വർഗ്ഗത്തിന്റെ മൂല്യനിർമ്മിതിക്കും വ്യാപനത്തിനും പകരം ബൂർഷ്വാമൂല്യങ്ങളുടെ സംരക്ഷണദൗത്യം ഏറ്റെടുക്കേണ്ടിവരുന്നുണ്ടോ? എങ്കിൽ അതിന്റെ സാഹചര്യവും യുക്തിയും എന്താണ്? ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം വേണ്ട കാര്യങ്ങളാണിത്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള വിവിധ നിരീക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം തത്ക്കാലം സംഗ്രഹിക്കാം.

മുതലാളിത്തത്തിന്റെ വക്താക്കളായ ബുദ്ധിജീവികൾപോലും അതിലെ അനീതികൾക്ക് എതിരായിരുന്നു. ഫാഷിസത്തെയും അവർ ശക്തമായി വിമര്‍ശിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, പുത്തന്‍ ആഗോളീകരണം സൃഷ്ടിച്ച ഉപരിവര്‍ഗത്തിലെ ബുദ്ധിജീവികളും കോര്‍പറേറ്റുമാധ്യമങ്ങളും ലിബറൽ മൂല്യങ്ങൾ കയ്യൊഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവരിൽനിന്ന് ബുദ്ധിജീവനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായ മിനിമം സത്യസന്ധതപോലും ലഭിക്കാത്തത് പ്രഭാത് പട്നായിക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നുണ്ട്.

ലക്ഷണമൊത്ത ഫാഷിസ്റ്റ് സഖ്യം അധികാരം കയ്യാളുന്ന അവസ്ഥയ്ക്കെതിരെ രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ഇടതുപക്ഷേതര ലിബറല്‍ധൈഷണികശബ്ദങ്ങൾ ഉയരുന്നില്ല. ഇക്കാര്യം പൊതുവല്‍ക്കരിച്ചുതന്നെ പറയാം. കോര്‍പറേറ്റ് മൂലധനത്തിന്റെയും വര്‍ഗീയഫാഷിസത്തിന്റെയും സഖ്യം ശക്തമായതോടെ പല പ്രമുഖ ബുദ്ധിജീവികളും അതുമായി സമരസപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞു. നവലിബറൽ സമ്പദ്‌നയങ്ങളുടെ അത്താണി രാഷ്ട്രീയസ്വേച്ഛാധിപത്യമാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണു പല ലിബറല്‍ ബുദ്ധിജീവികളും അതിനു പിന്തുണ നല്കുന്നത്.

ഇത് വിനാശകരമാണെന്നതിനു ചരിത്രസാക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടായിട്ടും നവലിബറലിസത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കളായി മാറിയ ലിബറല്‍ ബുദ്ധിജീവിവിഭാഗം നോക്കുന്നത് ജനതാല്‍പര്യമല്ല, വിശേഷാധികാരങ്ങള്‍ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്വാർത്ഥങ്ങളാണ്. അതിനായി ഫാസിസവുമായിപ്പോലും പൊരുത്തപ്പെടുകയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ വിദ്യാർഥികളെയും ആക്ടിവിസ്റ്റുകളെയും കോവിഡ്‌മൂർദ്ധന്യകാലത്തുപോലും സർക്കാരും ഫാഷിസ്റ്റ് കുറുവടിസംഘവും വേട്ടയാടിയതിനെ അപലപിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ് ബുദ്ധിജീവികൾ വേണ്ടിവന്നതിൽ ഈ ഇൻഡ്യൻ പൊതുബുദ്ധിജീവികൾ നാണിക്കണം.

ഇൻഡ്യൻ‌മനസിൽ വേരുറപ്പിച്ച ജാതിയധിഷ്ഠിതം‌കൂടിയായ അസമത്വബോധവും ഇതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കാലമിത്രയായിട്ടും ആധുനികതയുടെ മൂല്യങ്ങളെ ജീവിതത്തിലും ചിന്തയിലും സർഗ്ഗാത്മകവും ഇതരവുമായ ആവിഷ്ക്കാരങ്ങളിലുമൊന്നും ഉൾച്ചേർക്കാൻ കഴിയാത്തതും സമൂഹത്തിന്റെയാകെത്തന്നെ വലിയ ന്യൂനതയാണ്. അത്തരം സമൂഹത്തിൽ കപടബുദ്ധിജീവനത്തിനു വിപണിമൂല്യം കൂടുമല്ലോ.

രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തികാസമത്വത്തിലെ വളർച്ച ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ‘ദ് റ്റെലിഗ്രാഫി’ൽ എഴുതിയ ‘പെസന്റ്സ് ആൻഡ് പ്രൊഫസേഴ്സ്’ എന്ന ലേഖനത്തിൽ നവലിബറൽ നയങ്ങളുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ ലഭിച്ച നഗരമദ്ധ്യവർഗ്ഗത്തെയും അവരുടെ മനോഭാവത്തെയും പ്രഭാത് പട്‌നായിക് പരിശോധിക്കുന്നു. പ്രൊഫസർമാർ അടക്കമുള്ള ബുദ്ധിജീവികളിൽ നല്ലൊരുപങ്ക് നവലിബറൽ നയത്തിന്റെ ഗുണഭോക്താക്കളായി വളരെ ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ളവർ ആയിരിക്കുന്നതിന്റെ സ്വാധീനത പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഫാഷിസത്തിനെതിരെ പ്രതികരിക്കേണ്ട ലിബറൽ ബുദ്ധിജീവികൾ അതു ചെയ്യാത്തത് അവരിൽ വരേണ്യവർഗ്ഗബോധം വളരുകയും അതു സ്വാധീനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ടാണോ? അവർക്ക് കർഷകരുടെയും തൊഴിലാളികളുടെയും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും യാതനകളും മനസിലാകാതെയും വിഷയമല്ലാതെയും പോകുന്നുണ്ടോ? പ്രഭാത് പട്നായിക്‌തന്നെ ‘ചിന്ത’യിൽ എഴുതിയ ‘ജീര്‍ണത ബാധിച്ച ലിബറല്‍ ബുദ്ധിജീവികള്‍’ എന്ന ലേഖനം ലിബറൽ ബുദ്ധിജീവനത്തെ അവലോകനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. അത് എഴുതിയ 2015-നുശേഷം ഇൻഡ്യൻ ഭരണത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും ശക്തിപ്പെട്ട ഫാഷിസ്റ്റുവത്ക്കരണം - പാക് ചാരർ, ഭീകരർ, വിഘടനവാദി, ദേശദ്രോഹി, അർബൻ നക്സൽ മുദ്രകൾ കുത്തിയുള്ള വേട്ടയാടലുകളും കള്ളക്കേസുകളും റെയ്ഡുകളും കൊലകളും ഒക്കെയായുള്ള ഭീകരവാഴ്ച - ബുദ്ധിജീവികളെ സമ്മർദ്ദത്തിൽ ആക്കിയിട്ടുണ്ടോ? ‘നഷ്ടപ്പെടുവാൻ പലതുമുണ്ടാകുമ്പോൾ’ വരാവുന്ന പിന്നൊതുങ്ങൽ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടോ? ഇവയും വിശദമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

റൊമീല ഥാപ്പർ മറ്റ് അഞ്ചു പണ്ഡിതരുടെകൂടി ലേഖനങ്ങൾ ചേർത്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘ദ് പബ്ലിക് ഇന്റലെക്‌ച്വൽ ഇൻ ഇൻഡ്യ’ എന്ന പുസ്തകം ഇൻഡ്യൻ ബുദ്ധിജീവിസമൂഹത്തിന്റെ വികാസവും വിപര്യയവും അടങ്ങുന്ന പരിണാമം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. അതിൽ ‘ഇൻഡ്യൻ ഇന്റലെക്‌ച്വലിസം ആൻഡ് ദ് ഹിന്ദു-മുസ്ലിം ട്രാപ്’ എന്ന ലേഖനത്തിൽ മതപുനരുജ്ജീവനത്തെയും അതിനോടുള്ള വ്യത്യസ്തരാഷ്ട്രീയങ്ങളുടെ ‘അപര്യാപ്തമായ’ പ്രതികരണങ്ങളെയുംപറ്റി ജാവേദ് നഖ്വി ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമാണ്. ഇടതുപക്ഷേതര, ബൂര്‍ഷ്വാ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെ സമീപനം പിന്നെയും മാറിയിരിക്കുന്നു. ‘യഥാർത്ഥഹിന്ദുഭരണ’മെന്നൊക്കെ രാഹുൽ ഗാന്ധി പറയുന്ന നില കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതാണ്.

ആഗോളീകരണത്തിന്റെ ഒരു ദശകം രൂപപ്പെടുത്തിയ 21–ാം നൂറ്റാണ്ടു സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത് പൊതുമണ്ഡലത്തിലും രാഷ്ട്രീയമണ്ഡലത്തിലുംനിന്നു ബുദ്ധിജീവികൾ വേർപിരിയുന്നതാണ്. ജനപഥങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അക്കാദമികതയുടെ ഈ വഴിമാറ്റത്തെ തീവ്രമായി പ്രൊഫഷണലൈസ് ചെയ്ത കോർപ്പറേറ്റ്-മാനേജീരിയൽ ലോകത്തേക്കുള്ള വലിയലായാണു പലരും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. ‘മൂല്യസത്യങ്ങൾ ആപേക്ഷികമാ’ണെന്നും ‘ശബ്ദമില്ലാത്ത ലോകത്ത് ഏതെങ്കിലും മൂല്യസ്വരത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യേണ്ടതില്ലെ’ന്നും ഒക്കെയുള്ള സ്വയം‌ന്യായങ്ങൾ ഈ അധഃപതനത്തിന് അവർ ചമച്ചിട്ടുണ്ട്. ശുദ്ധ അക്കാദമികതയ്ക്കു പാവനത്വം, പൊതുമണ്ഡലത്തിലെ ഇടപെടലിനു പാതിത്യം എന്ന മനുഷ്യേതരപരികല്പനയാണു മറ്റൊന്ന്. ഇതിന്റെ അശ്ലീലമുഖമാണ് സുനിൽ പി. ഇളയിടത്തിനുനേരെ നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ കണ്ടത്.

ആഗോളീകരണം, ഉദാരീകരണം, നവോദാരീകരണം, ചൂഷണം തുടങ്ങിയവ ക്ലീഷേ ആയി ഏതെങ്കിലും ബുദ്ധിജീവികൾക്കു തോന്നുന്നെങ്കിൽ അത് അവയുടെ സുഖശീതളിമ ആസ്വദിക്കുന്നതുകൊണ്ടുകൂടി ആകാം. വിശക്കുമ്പോൾ വിശക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നത് ക്ലീഷേയാണെന്നുവന്നാൽ വിശപ്പ് ഉന്നയിക്കപ്പെടാതിരിക്കാം എന്നാണോ?

ചുരുക്കത്തിൽ, സാംസ്ക്കാരികനേതാക്കളെയും ബുദ്ധിജീവികളെയും നാം തരം തിരിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു; വർഗ്ഗാടിസ്ഥാനത്തിൽ അല്ലെങ്കിലും വർഗ്ഗസമീപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലെങ്കിലും. ബൗദ്ധികകാപട്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ പല പ്രവർത്തനവും കെട്ടുകാഴ്ച ആയിപ്പോകും; ബുദ്ധിജീവികളിൽ അമിതപ്രതീക്ഷ അർപ്പിക്കാനും അബദ്ധത്തിൽ ചാടാനും ഇടയാകും.

വിമോചനത്തിന്റെ ബുദ്ധിജീവനം

പ്രതികരണങ്ങളും പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ഉണ്ടാകേണ്ട വിഷയങ്ങളും അവയിൽ പ്രതികരണങ്ങൾക്കു മുതിരാതിരിക്കുന്ന സാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തകരെയും മറുകണ്ടം ചാടിയവരെയും പുരോഗമനമുഖം‌മൂടി അണിഞ്ഞു പിന്തിരിപ്പൻ ആശയങ്ങൾ ഒളിച്ചുകടത്തുന്നവരെയുമൊക്കെ വായനക്കാർക്കു നന്നായി അറിയാമെന്നതിനാൽ ആ പട്ടികകൾ നിരത്തുന്നില്ല.

അദ്ധ്വാനവും വിജ്ഞാനവും വേർതിരിക്കപ്പെട്ടത് അദ്ധ്വാനിക്കുന്നവർക്കു ബൗദ്ധികത പാടില്ലെന്നോ അവരുടെ ബൗദ്ധികതയ്ക്കു മൂല്യമില്ലെന്നോ ഒക്കെയുള്ള ധാരണകൾ വളർത്തി. ബൗദ്ധികതയുടെ മേൽക്കൈ കരസ്ഥമാക്കിയ പൗരോഹിത്യ-ഭരണവർഗ്ഗങ്ങൾ തങ്ങളുടെ പദവികൾ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാതിരിക്കാൻ മറ്റുള്ളവർക്കു വിജ്ഞാനം വിലക്കി. അക്ഷരം പഠിക്കുകയും വേദം കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവർണ്ണർക്കും ശൂദ്രർക്കും ബ്രാഹ്മണമതം വിധിച്ചിരുന്ന ശിക്ഷകളും ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചവരെ മദ്ധ്യകാലയൂറോപ്പിലെ കൃസ്ത്യൻപൗരോഹിത്യവും അവരുടെ ചൊൽപ്പടിഭരണവും വേട്ടയാടിയതും നമുക്കറിയാം. ഇത് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരിലും അദ്ധ്വാനിക്കുന്നവരിലും സ്വതന്ത്രചിന്ത മുരടിപ്പിച്ചു. എണ്ണത്തിൽ പ്രാബല്യമുള്ള വർഗ്ഗത്തിനു സമൂഹത്തിൽ മേൽക്കൈ ഇല്ലാതാക്കി. അവരുടെ ശക്തി സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന മാറ്റത്തിന് ആശയനേതൃത്വം നല്കാൻ കഴിയുന്ന ബുദ്ധിജീവിവിഭാഗം വളർന്നുവരുന്നതു തടഞ്ഞു.

ആ അവസ്ഥയ്ക്കു യൂറോപ്പിൽ മാറ്റം ഉണ്ടായത് നവോത്ഥാനത്തിലൂടെയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം, സാഹോദര്യം എന്ന ഉജ്ജ്വലമുദ്രാവാക്യങ്ങൾ പിറക്കുകയും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം അംഗീകരിക്കുകയും മതത്തിനു സ്ഥാനമില്ലാത്ത ജനാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയും തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തെയും അദ്ധ്വാനത്തെയും ഒക്കെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കിയുള്ള ദർശനങ്ങൾ പിറക്കുകയും അതെല്ലാം ലോകമാകെ വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലേക്ക് അതു വളർന്നു.

യൂറോപ്യൻ നവോത്ഥാനത്തിനു തുല്യമായ ഒന്ന് ഇൻഡ്യയിൽ ഉണ്ടാകാത്തതാണ് നാം ഇന്നും പ്രാചീന്യമൂല്യങ്ങളിൽ തളഞ്ഞുകിടക്കാൻ കാരണം. ഇൻഡ്യയുടെ പൊതുമാതൃകയിൽനിന്നു മാറി കേരളത്തിൽ മതപരിഷ്ക്കരണത്തിനപ്പുറം നവോത്ഥാനത്തിന്റെ സ്വഭാവവിശേഷങ്ങൾകൂടി ഉൾച്ചേർന്ന സാമൂഹികപരിഷ്ക്കരണമാണു സംഭവിച്ചത്. പ്രധാനകാരണം, അതു നയിച്ചവർ കീഴാള‌മുദ്രകുത്തിയ ജാതികളിൽനിന്ന് ആയിരുന്നു എന്നതുതന്നെ. ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആശയങ്ങളിലെ വർഗ്ഗസ്വഭാവത്തിന്റെ സ്വാധീനത.

ഇന്നു നമുക്കാവശ്യം ഇത്തരത്തിൽ അടിസ്ഥാനവിഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള നവീനാശയങ്ങളുടെ ജനകീയമായ ഉത്പാദനമാണ്. കാരണം, വിമോചനം ആവശ്യമില്ലാത്ത വർഗ്ഗത്തിന്റെ ബുദ്ധിജീവിവിഭാഗം ഇങ്ങനെ നിർണ്ണായകസന്ദർഭങ്ങളിൽ നിശബ്ദരാകുകയോ മറുഭാഗം ചേരുകയോ നിഷ്പക്ഷനാട്യത്തിൽ ഉപരിവർഗ്ഗസേവ ചെയ്യുകയോ ഒക്കെ ചെയ്യും.

ബുദ്ധിജീവനത്തിന്റെ പുതുക്കാലം

ഫ്യൂഡൽ മൂല്യമായ ആരാധന ഇല്ലാതാകുകയാണ്. ‘ആരാദ്ധ്യർ’ അസാദ്ധ്യമാണ്. ജനാധിപത്യവത്ക്കരണവും വികേന്ദ്രീകരണവുമാണു ക്രമം. അപ്പോൾ, മാറ്റത്തിനായി ചിന്തിക്കുന്ന പുതുബുദ്ധിജീവികളെ നാനാതുറകളിലും ധാരാളമായി സൃഷ്ടിക്കുകയാണു പരമപ്രധാനം.

ചിന്താശീലവും ശാസ്ത്രീയസമീപനവും ചരിത്രബോധവും ഒക്കെ വളർത്തുന്ന വിദ്യാഭ്യാസത്തിലാകണം ഊന്നൽ. അതുപോലെതന്നെ, ബുദ്ധിജീവിപ്രതികരണങ്ങൾ - പ്രസംഗം, എഴുത്ത്, കല, എല്ലാം – സാധാരണക്കാർക്കു മനസിലാകണം. കാപട്യങ്ങൾകൊണ്ടു ജനങ്ങളിൽനിന്ന് അകലരുത്.

സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പുതുക്കാലം നാനാതുറകളിലും തനതുചിന്തയും കാഴ്ചപ്പാടുമുള്ള, പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ അണിനിരക്കുന്ന, വലിയൊരു വിഭാഗത്തെ സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. മുമ്പ് പ്രകാശനത്തിന് അവസരമില്ലായിരുന്നവർ തനിമയാർന്ന, ഗൗരവതരമായ, ആശയങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നു. ബുദ്ധിജീവിമുദ്രചാർത്തി അന്യവത്ക്കരിക്കാതെ അവരുടെ ചിന്തകൾക്കു പ്രചാരവും സ്വീകാരവും നല്കാനും അവരെ ജനബോധനത്തിനായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും കഴിയണം. വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഇക്കാലത്ത്, സൂക്ഷ്മതലത്തിൽ ഫലപ്രദമായി ഇടപെടലുകൾ നടത്താനും പോർമുന്നണി താഴേത്തലത്തിൽനിന്നു കെട്ടിപ്പടുക്കാനും ഇതു സഹായിക്കും.

പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ ആഴം കുറഞ്ഞ ചർച്ചകളിൽ ‘വിശാരദർ’ നടത്തുന്നത് വസ്തുതകളുള്ള പഠനവിശകലനങ്ങളല്ല, അസംബന്ധവിടുവായത്തമാണ്. അന്ധമായ ചില വിരോധങ്ങളാൽ കാഴ്ച വികലമായ ചില ബുദ്ധിജീവികൾ വർഗ്ഗീയവിപത്തിനും കോർപ്പറേറ്റ് വിപത്തിനും എതിരെ ശക്തമായി പോരാടുന്നവരെ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്താൻ യത്നിക്കുന്നതും നാം കാണുന്നു. ഇവരെയെല്ലാം തുറന്നുകാട്ടുന്നത് സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ സാധാരണമനുഷ്യരാണ്. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ ആഴം കുറഞ്ഞതും പുരോഗമനവിരുദ്ധവുമായ പ്രതികരണങ്ങളെയും ഇവർ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.

പക്ഷെ, ഇന്നും വിസിബിലിറ്റി ഒരു ഘടകമാണ്. ഒരു ശാഖായോഗത്തിലോ കരയോഗത്തിലോ പോലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടില്ലാത്ത എത്രപേരെയാണ് ബാലൻസിങ് എന്ന വ്യാജനിർമ്മിതിയിലൂടെ വിസിബിലിറ്റി നല്കി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ നേതാക്കളാക്കിയത് എന്നതിന് ഇന്നത്തെ ബിജെപി നേതാക്കൾതന്നെ മികച്ചസാക്ഷ്യം. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്നുവരുന്ന ചർച്ചാകാരർ ഇവരിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തത പുലർത്തുന്നതും നാം കാണുന്നു. അത്തരം നല്ല ചിന്തകർക്കു സമൂഹത്തിൽ ദൃശ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള വേദികൾ ധാരാളമായി ഉയർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് എപ്പോഴും രൂപംകൊള്ളുന്ന പരമ്പരാഗതവിഭാഗങ്ങളെ കൂടെക്കൂട്ടാനും സ്വാധീനിക്കാനും ജൈവബുദ്ധിജീവിസംഘങ്ങൾക്കു കഴിഞ്ഞപ്പോഴൊക്കെയാണ് പല സമൂഹത്തിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങള്‍ ഉണ്ടായത് എന്നതിനു ചരിത്രം സാക്ഷ്യം. അവർക്കു സുരക്ഷയും പിന്തുണയും ഉറപ്പാക്കി ഒപ്പം നിർത്താനുള്ള ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമം ആവശ്യമാണ്.

സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയും ചെലവുചുരുക്കലിന്റെ പ്രയാസങ്ങളും വരുമാനക്കുറവും യൂറോപ്പിലെയും ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെയുംപോലെ ഇൻഡ്യയിലെ നഗരമദ്ധ്യവർഗ്ഗത്തെയും മാറിച്ചിന്തിപ്പിക്കും എന്ന പ്രഭാത് പട്‌നായിക്കിന്റെ 2015-ലെ പ്രതീക്ഷ എത്രമാത്രം സംഭവിച്ചു എന്നത് അറിയാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ. എങ്കിലും അതിനുതകുന്ന വിപുലമായ ആശയപ്രചാരണവും അവരെക്കൂടി അണിനിരത്താൻ കഴിയുന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ആ മാറ്റം സാദ്ധ്യമാക്കുകതന്നെ ചെയ്യും. ഇങ്ങനെയെല്ലാമുള്ള ലക്ഷ്യവേധിയായ ബഹുമുഖയിടപെടൽ നമ്മിൽനിന്നു കാലം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

വികസനം ഉത്സവമായ വിസ്മയനാളുകൾ

2021-12-27T09:27:00.003-08:00

വികസനം ഉത്സവമായ വിസ്മയനാളുകൾ

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

ഇൻഡ്യ സ്വതന്ത്രമായി അഞ്ചുപതിറ്റാണ്ടും കേരളം പിറന്ന് നാലുപതിറ്റാണ്ടും എടുത്തു അതിലേറെ പ്രായമുള്ള പ്രാദേശികസ്വയം‌ഭരണം എന്ന സ്വപ്നം അർത്ഥപൂർണ്ണമായി യാഥാർത്ഥ്യമാകാൻ. കേരളത്തിന്റെ വികസനചരിത്രത്തിലെ ദീപ്തസ്തംഭവും ലോകമാതൃകയുമായി മാറിയ ജനകീയാസൂത്രണമാണ് അതു യാഥാർത്ഥ്യമാക്കിയത്. രജതജൂബിലി ആഘോഷിക്കുന്ന ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി.

അന്നമനട ഗ്രാമപ്പഞ്ചായത്തിന്റെ ‘ഗ്രാമദർശനം’ ത്രൈമാസികയുടെ ‘ജനകീയാസൂത്രണം രജതജൂബിലിപ്പതിപ്പി’(2021 നവംബർ)ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തിന്റെ പൂർൺനരൂപം.

ജനപഥങ്ങളിലും ഗ്രാമഗ്രാമാന്തരങ്ങളിലുമൊക്കെ ജനലക്ഷങ്ങൾ പങ്കുചേർന്നു നടന്ന എണ്ണമറ്റ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിസ്മയകഥയാണു ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റേത്. അതു സാദ്ധ്യമാക്കിയതിനു പിന്നിലെ സംഭവപരമ്പരകളും കൗതുകകരമാണ്.

1996 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി ഇ. കെ. നായനാർ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം അത്യാവേശത്തോടെയാണു കേരളജനത ഏറ്റെടുത്തത്. ആ ഏറ്റെടുക്കലിന്റെ ഫലമായാണ് കേരളഭരണനിർവ്വഹണത്തിന്റെ അലകും പിടിയും മാറ്റിയ, കേരളവികസനത്തിനു പുതിയ കുതിപ്പേകിയ, വികസനസങ്കല്പവും സംസ്ക്കാരവും പൊളിച്ചെഴുതിയ, രാജ്യത്തിനു മാതൃകയായ, ആധുനികലോകത്തിന്റെ പരീക്ഷണശാലയായ കേരളത്തിലേക്കു വീണ്ടും ലോകശ്രദ്ധ കൊണ്ടുവന്ന മഹാപ്രസ്ഥാനമായി അതു മാറിയത്.

അന്നുവരെ വികസനക്ഷേമകാര്യങ്ങളൊന്നും തീരുമാനിക്കുന്നതിൽ ജനങ്ങൾക്കു പങ്കൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആസൂത്രണക്കമ്മിഷൻ ദേശീയതലത്തിൽ ചില ലക്ഷ്യങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച് അവ നേടിയെടുക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുകയായിരുന്നു രീതി. ഭൂപ്രകൃതി, കാലാവസ്ഥ, ജനവിഭാഗങ്ങൾ, സംസ്ക്കാരം, വിളവുകളും കൃഷിരീതികളും, ജീവത്പ്രശ്നങ്ങൾ, ആവശ്യങ്ങൾ, വികസനത്തിലെ ഏറ്റക്കുറവ് എന്നിങ്ങനെ അനവധിഘടകങ്ങളിലെ അപാരമായ അന്തരങ്ങളൊന്നും പരിഗണിക്കാതെ ഉള്ളതായിരുന്നു ഈ പദ്ധതികൾ. അതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ച് സംസ്ഥാന ആസൂത്രണബോർഡും വിഭവലഭ്യതയ്ക്കനുസരിച്ച് കുറെ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്ക്കരിക്കും.

ഇവ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകളുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചു നടപ്പാക്കുക ആയിരുന്നു രീതി. നടപ്പാക്കലിന്റെ വിലയിരുത്തൽപോലും ഭൗതികനേട്ടം വിലയിരുത്തി ആയിരുന്നില്ല. നീക്കിവച്ച ധനം ചെലവാക്കിയോ എന്നതിനായിരുന്നു പരിഗണന. ഇതൊക്കെക്കൊണ്ടുതന്നെ രാജ്യത്തെ വികസനവും ജനജീവിതവും ഏന്തിയും വലിഞ്ഞും തിരുനക്കരെത്തന്നെ കിടന്നു.

എന്നാൽ, ബ്രിട്ടിഷുകാർ വിഭവചൂഷണത്തിനായും രാജാക്കന്മാർ ജനഹിതങ്ങൾ ഗൗനിക്കാതെ തന്നിഷ്ടപ്രകാരവും നാടൻഭൂപ്രഭുക്കളുടെയും അവരുടെ ഗുണ്ടകളുടെയുമൊക്കെ പിൻബലത്തോടെ ജനങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തി നടത്തിവന്ന ഭരണം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ പകരം ജനങ്ങളുടെ ഭരണമാണു നടപ്പാകേണ്ടതെന്ന ചിന്ത കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന പുരോഗമനപക്ഷത്തിനു വളരെ വ്യക്തമായിത്തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് എങ്ങനെയായിരിക്കണമെന്നതു സംബന്ധിച്ച് ഇ.എം.എസിനെപ്പോലെയുള്ളവർ മുന്നോട്ടുവച്ച കാഴ്ചപ്പാട് ഇന്നും നമുക്കു സ്വപ്നം മാത്രം കാണാൻ കഴിയുന്നതരത്തിൽ സർക്കാർസംവിധാനങ്ങളെ ജനകീയമാക്കാനുള്ളതായിരുന്നു!

വിമോചനസമരം തകർത്ത സ്വപ്നം

യൂറോപ്യൻനവോത്ഥാനവും ജനാധിപത്യവിപ്ലവങ്ങളും കാരണം ആ സമൂഹങ്ങളിൽ വികസിച്ചുവന്ന നവമാനവമൂല്യങ്ങൾ അത്തരം സാംസ്ക്കാരികനവോത്ഥാനമൊന്നും ഉണ്ടാകാതെപോയ ഇൻഡ്യയിലേക്കു കടന്നുവന്നില്ല. ഭരണമാറ്റം എന്നത് ഭരിക്കുന്ന ആളുകൾ മാറി എന്നതിലും ആ ആളുകളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ അഞ്ചുകൊല്ലം കൂടുമ്പോൾ വോട്ടുകുത്താനുള്ള അവകാശം കൈവന്നു എന്നതിലും ഒതുങ്ങി.

സാമ്രാജ്യത്വഭരണയന്ത്രം അപ്പടി നിലനിന്നു. വികസനവും ക്ഷേമവുമെല്ലാം ‘അധികാരികളു’ടെ ദയാദാക്ഷിണ്യങ്ങളായും അതു കിട്ടാൻ കാലുപിടിക്കുകയും കൈക്കൂലി കൊടുക്കുകയും വേണമെന്നും ‘അധികാരികൾ’ക്ക് പ്രജകളെ ആട്ടാനും തുപ്പാനും അവകാശമുണ്ടെന്നും എല്ലാമുള്ള നിലകളും മാറിയില്ല. ശമ്പളം കൊടുക്കുന്ന പൗരർ അവരുടെ ശമ്പളം വാങ്ങുന്നവരെ എഴുന്നേറ്റുനിന്നു വണങ്ങി സർ എന്നു വിളിക്കേണ്ട തലകീഴവസ്ഥ!

ഇതെല്ലാം അടിച്ചുടയ്ക്കാനുള്ള പരിപാടികളുമായാണ് കേരളത്തിലെ ആദ്യസർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വന്നത്. മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇ.എം.എസ്. തന്നെ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഭരണപരിഷ്ക്കാരക്കമ്മിഷന്റെ ആശയൗന്നത്യങ്ങളോടെ ആ സർക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന വിപ്ലവാത്മകമായ നിയമങ്ങൾ പക്ഷെ, എക്കാലത്തെയും വലിയ അശ്ലീലമായ വിമോചനസമരവും പിരിച്ചുവിടലും കാരണം നടപ്പിലായില്ല. പൊലീസും ജയിലും സിവിൽ ഡിഫൻസും റവന്യൂ രേഖകളും വരെ ജില്ലാഭരണത്തിനു വികേന്ദ്രീകരിച്ചു കൈമാറാനുള്ള വിപ്ലവാത്മകചിന്തകൾ മുന്നോട്ടുവച്ച് 1967-ൽ കൊണ്ടുവന്ന ബില്ലുകളും നടപ്പാക്കപ്പെട്ടില്ല. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ അന്തഃസത്ത നഷ്ടമായ മറ്റൊരു ബിൽ നിയമമാകുകയും കാര്യമായ അധികാരമൊന്നുമില്ലാത്ത തദ്ദേശഭരണസമിതികൾ നിലവിൽവരികയും തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പോലും നടക്കാതെ അവ തുടരുകയും ഉദ്യോഗസ്ഥഭരണത്തിലാകുകയും ഒക്കെ ചെയ്ത കാലഘട്ടത്തിന് അന്ത്യമാകുന്നത് 87-ലെ നായനാർ സർക്കാർ 88-ൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടത്തുകയും 91-ൽ ജില്ലാക്കൗൺസിൽ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തതോടെയാണ്.

അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിനായുള്ള 73, 74 ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾ 1993-ലും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കേരളനിയമങ്ങൾ 1994-ലും വന്നതിനാൽ ജില്ലയ്ക്കു പൊതുവായ ജനകീയഭരണം എന്ന വലിയ സാദ്ധ്യത അവസാനിക്കുകയും ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾക്കു മാത്രമായുള്ള ജില്ലാപ്പഞ്ചായത്തു വരികയും ചെയ്തു. നിയമപരിഷ്ക്കാരത്തിന്റെപേരിൽ ഒരുവട്ടം‌കൂടി തദ്ദേശഭരണസമിതികളുടെ കാലാവധി നീളുകയും ഉദ്യോഗസ്ഥഭരണം വരികയും ചെയ്തു. 1995 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് ഇന്നത്തെ ത്രിതലസമ്പ്രദായത്തിലുള്ള ആദ്യഭരണസമിതികൾ നിലവിൽവന്നു.

പ്രാദേശിക‘സർക്കാരുകൾ’

തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ നല്കുകയും അതിനു ഭരണഘടനയുടെ പിൻബലം നല്കുകയും തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ സമയബന്ധിതമാക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്ത വലിയ ചുവടുവയ്പായിരുന്നു ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾ. അധികാരം താഴേക്കു നല്കുക എന്ന ദർശനത്തിന്റെ സ്പിരിറ്റ് ഉൾക്കൊണ്ട് സ്വന്തം അധികാരമൊന്നും സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കായി വികേന്ദ്രീകരിക്കാൻ പക്ഷെ, കേന്ദ്രം കൂട്ടാക്കിയില്ല. ഭേദഗതിയാകട്ടെ, അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ വ്യാപ്തി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം അതതുസംസ്ഥാനനിയമസഭകൾക്കു നല്കുകയാണു ചെയ്തത്. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരങ്ങൾ വികേന്ദ്രീകരിക്കാൻ വ്യവസ്ഥ ആയെങ്കിലും സംസ്ഥാനതലത്തിൽ അധികാരം കയ്യാളുന്ന ഭരണാധികാരികളോ ഉദ്യോഗസ്ഥരോ സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾ കൈവിടാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്നത് കൊട്ടിഘോഷിക്കപ്പെട്ട ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾക്കു ശേഷമുള്ള ഇൻഡ്യൻസംസ്ഥാനങ്ങളുടെ സ്ഥിതി പരിശോധിച്ചാൽ ബോദ്ധ്യമാകും.

കേരളത്തിൽ 1994-ൽ പാസാക്കിയ നിയമങ്ങൾ ഭരണഘടന നിർദ്ദേശിച്ച അധികാരങ്ങൾ കൈമാറാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. പ്രാദേശികസർക്കാരുകൾ എന്നൊക്കെയുള്ള വലിയ വാക്കുകൾ കേട്ടു ചുമതലയിലേക്കുവന്ന പഞ്ചായത്തുസമിതികൾക്കു പക്ഷെ, ഈ അധികാരങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ ധനമോ ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനമോ നല്കിയിരുന്നില്ല. നാമമാത്രമായ ഉപാധിരഹിതഫണ്ട് (untied fund) മാത്രമായിരുന്നു ധനം.

എന്നാൽ, 1996-ൽ ചുമതലയേറ്റ നായനാർ സർക്കാർ ഈ നിയമങ്ങൾ ഭേദഗതി ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും അതിനായി ബംഗാളിലെ വികസനവിദഗ്ദ്ധനായ എസ്.ബി. സെന്നിനെ കമ്മിഷനായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. സെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ധ്യക്ഷനായ വി.ജെ. തങ്കപ്പനും നയിച്ച കമ്മിഷൻ നല്കിയ ശുപാർശകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേരള പഞ്ചായത്ത്, മുനിസിപ്പൽ നിയമങ്ങൾ സമഗ്രമായി ഭേദഗതി ചെയ്തു.

പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമത്തിലെ ആകെയുള്ള 285 വകുപ്പുകളിൽ 105-ഓളം വകുപ്പുകൾ ഭേദഗതി ചെയ്തു. സര്‍ക്കാരിന് തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെമേൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒട്ടുമിക്ക നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചു. ഭരണസമിതികളെയും അംഗങ്ങളെയും പറ്റിയുള്ള പരാതികൾ തീർപ്പാക്കാനുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാനസർക്കാരിൽനിന്നു രണ്ടു ജുഡീഷ്യൽ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൈമാറി. വീഴ്ചകളും അഴിമതികളുമെല്ലാം ഓംബുഡ്സ്‌മാനിൽ നിക്ഷിപ്തമാക്കി. പ്രാദേശികസർക്കാരുകളുടെ പ്രമേയം റദ്ദാക്കാൻ സംസ്ഥാനസർക്കാരിനുണ്ടായിരുന്ന അധികാരം കളഞ്ഞു. ഭരണസമിതി പിരിച്ചുവിടണമെങ്കിലും ഓംബുഡ്‌സ്‌മാന്റെ അനുമതി വേണം. അംഗത്വം റദ്ദാക്കാനുള്ള അധികാരം തെരഞ്ഞെടുപ്പുകമ്മിഷനാക്കി. ഭരണസമിതിത്തീരുമാനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച പരാതികൾക്ക് അപ്പലേറ്റ് ട്രിബ്യൂണൽ കൊണ്ടുവന്നു. പ്രാദേശികസർക്കരുകളുടെ രാഷ്ട്രീയാധികാരികൾക്കു നല്കിയ ധനവിനിയോഗത്തിനുള്ള അധികാരം (authorisation) മന്ത്രിമാർക്കുപോലും ഇല്ലാത്തതാണ്! ഇതെല്ലാമാണു തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു സ്വതന്ത്രപരമാധികാരത്തോടെയും ശക്തമായും പ്രവർത്തിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കിയത്.

2000-ൽ പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം വീണ്ടും ഭേദഗതി ചെയ്ത് സര്‍ക്കാരിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരുന്ന വാര്‍ഡ് വിഭജനം, സംവരണനിര്‍ണ്ണയം തുടങ്ങിയ അധികാരങ്ങളും തെരഞ്ഞെടുപ്പുകമ്മിഷനു നല്കി. കൂടാതെ 35 അനുബന്ധനിയമങ്ങളിലും ഭേദഗതി വരുത്തി അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം പൂര്‍ണ്ണമായി നടപ്പിലാക്കി.

ഒരു രാഷ്ട്രീയ‘അട്ടിമറി’

എന്നാൽ, അധികാരം ജനങ്ങൾക്കു കൈമാറാൻ നിയമങ്ങൾ മാത്രം പോരെന്നും ഒരുപക്ഷെ, നിയമങ്ങൾ അതു യാഥാർത്ഥ്യമാക്കിയേക്കില്ലെന്നും ക്രാന്തദർശിയായ ഇ.എം.എസ്. മനസിലാക്കിയിരുന്നു. അതിനാൽ, സെന്നിനെ കമ്മിഷനായി നിയമിക്കാൻ ആലോചിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ അദ്ദേഹം മറുമരുന്നു കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. അധികാരത്തിനായുള്ള ആവശ്യബോധം ജനങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിച്ച് അതിനുള്ള ശക്തമായ ജനകീയസമ്മർദ്ദം വളർത്തിക്കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു അത്.

ആ നിയോഗം ലഭിച്ചത് ഡോ: റ്റി.എം. തോമസ് ഐസക്കിനും ഇ.എം. ശ്രീധരനും അംഗങ്ങളായ, ഐ.എസ്. ഗുലാത്തി ഉപാദ്ധ്യക്ഷനായ സംസ്ഥാന ആസൂത്രണബോർഡിനായിരുന്നു. ജനകീയസമ്മർദ്ദം ഉയർത്താനും രാഷ്ട്രീയമായി ഉണ്ടാകാവുന്ന എതിർപ്പുകളും ഭരണതലത്തിൽ ഉണ്ടാകാവുന്ന തടസങ്ങളും ദുർബ്ബലപ്പെടുത്താനുമായി ആദ്യം നടപ്പാക്കിയ തന്ത്രം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒൻപതാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയുടെ ധനത്തിൽ 35 – 40 ശതമാനം തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൈമാറും എന്നതായിരുന്നു.

തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു ധനവും അധികാരവും കൊടുത്താൽ അതു വിനിയോഗിച്ചു വികസനവും ക്ഷേമവുമൊക്കെ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പാക്കാൻ അവർക്കാകുമോ എന്ന ആശങ്കയാണ് എക്കാലവും അതിനു തടസം നിന്നത്. ശേഷി വളർത്തിയിട്ടു പണം നല്കാം എന്ന നിലപാടാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അരനൂറ്റാണ്ടും അതു വൈകിപ്പിച്ചത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇനി അതു പറ്റില്ല, പണം നല്കുക, അതിന്റെ വിനിയോഗത്തിലൂടെ ശേഷി വികസിപ്പിക്കാം എന്ന സമീപനം സ്വീകരിച്ചത്. സർക്കാർ ഇതു പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ നടപ്പാക്കുക എന്നതു സർക്കാരിന്റെ ബാദ്ധ്യതയായി. അതായിരുന്നു ആ തന്ത്രത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം.

മറ്റൊരു ഉദ്ദേശ്യം, പണം കൈമാറിക്കിട്ടുന്നതോടെ അതു വിനിയോഗിച്ചു കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ വേണ്ട ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനം വേണമെന്ന ആവശ്യം പ്രാദേശികതലത്തിൽനിന്ന് ഉയരും. അക്കാര്യത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥവിഭാഗങ്ങളിലും വകുപ്പുകളിലും ഒക്കെനിന്ന് ഉയരാവുന്ന എതിർപ്പുകൾക്കെതിരായ ജനകീയസമ്മർദ്ദമായി ഇത് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുക.

അപ്പോഴും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്ന പ്രശ്നം ഇത്ര വലിയ തുകയ്ക്കുള്ള വികസനപദ്ധതികൾ പ്രാദേശികസർക്കാരുകൾ എങ്ങനെ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും എന്നതുതന്നെ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ, അതിനുള്ള ചില മാതൃകകൾ അതിനകം പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഇനി ഇതൊന്നും ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിലും നിലനില്പിനു മറ്റു വഴികൾ കേരളത്തിനു മുന്നിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്ന വലിയ യാഥാർത്ഥ്യവും നിലനിന്നു.

അനിവാര്യമാക്കിയ പ്രതിസന്ധി

ഇതിനൊരു പശ്ചാത്തലമുണ്ടായിരുന്നു. സമ്പത്തുത്പാദനം കാര്യമായില്ലാതിരുന്നിട്ടും വികസനസൂചികകളിൽ പലതിലും വികസിതലോകത്തിനൊപ്പം എത്തിയിരുന്ന കേരളം അന്ന് ആഗോളവികസനവിദഗ്ദ്ധർക്കു കൗതുകമായിരുന്നു. ‘കേരള മോഡൽ’ എന്ന അവരുടെ പ്രയോഗത്തിൽ നാം അഭിമാനം കൊള്ളുകയും ചെയ്തുവന്നു.

എന്നാൽ, ആ നേട്ടത്തിന് ആധാരമായിരുന്ന ഗൾഫ് കുടിയേറ്റവും അതുവഴിയുള്ള വിദേശവരുമാനവും നിലയ്ക്കാമെന്ന ആശങ്ക അമേരിക്കയുടെ ഇറാക്ക് അധിനിവേശത്തോടെ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ തുടങ്ങിയ അനിശ്ചിതത്വത്തോടെ ശക്തിപ്പെട്ടു. ധനവിഭവം കുറവുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വരുമാനത്തിൽ സിംഹഭാഗവും ഉത്പാദനേതരമായ കാര്യങ്ങൾക്കാണു വിനിയോഗിക്കുന്നത്. വിഭവസമാഹരണത്തിനു പുതിയ വഴികൾ തേടിയും ആഭ്യന്തരസാമ്പത്തികോത്പാദനം വർദ്ധിപ്പിച്ചുമല്ലാതെ നമ്മുടെ വികസനനേട്ടങ്ങൾ നിലനിർത്താനും മുന്നോട്ടുപോകാനും കഴിയില്ല എന്നു വ്യക്തമായി.

ഈ പ്രതിസന്ധി മുറിച്ചുകടക്കാനുള്ള വഴിതേടാനാണ് 1994 ഓഗസ്റ്റ് 27, 28, 29 തീയതികളിൽ ആദ്യത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര കേരളപഠനകോൺഗ്രസ് എ.കെ.ജി. പഠനഗവേഷനകേന്ദ്രം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ഫലപ്രദമായ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ അനിവാര്യതയിലേക്കും അതിന്റെ സാധ്യതകളിലേക്കും അതു വിരൽ ചൂണ്ടി.

പരീക്ഷണക്കളരികൾ

ഇതിനു സമാന്തരമായി പ്രാദേശികതലത്തിൽ വിഭവസമാഹരണവും ജനപങ്കാളിത്തവും സാദ്ധ്യമാക്കി വികസനപ്രവർത്തനവും ആസൂത്രണവും സംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങളും നടന്നുവരികയായിരുന്നു.

ഗ്രാമശാസ്ത്രസമിതികളിലൂടെയുംമറ്റും ഗ്രാമതലത്തിൽ ഇടപെടലുകൾ നടത്തിവന്നിരുന്ന കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വാഴയൂർ പഞ്ചായത്തിൽ 1976-ൽ വിഭവസർവ്വേ നടത്തി വികസനപരിപാടി തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. എട്ടാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതി മുതൽതന്നെ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവും പ്രാദേശികാസൂത്രണവും സംബന്ധിച്ച പഠനങ്ങളും ഇടപെടലുകളും പരീക്ഷണങ്ങളും മാതൃകകൾ വികസിപ്പിക്കലുമൊക്കെ നടത്തിത്തുടങ്ങിയിരുന്നു. പരിഷത്തിലെ വിദഗ്ദ്ധർ മെച്ചപ്പെട്ട അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവും പ്രാദേശികഭരണവും ഉണ്ടായിരുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പോയി പഠനങ്ങൾ നടത്തുകയും പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചർച്ചകൾ നടത്തുകയുമൊക്കെ ചെയ്തിരുന്നു. വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി പ്രൊ: ഐ. എസ്. ഗുലാത്തിയുടെ പ്രബന്ധം പരിഷത്തിന്റെ 1986-ലെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ സംഘടിപ്പിച്ചതും ഈ വിഷയത്തിൽ 1987-ൽ തിരുവനന്തപുരം സെന്റർ ഫോർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസിൽ ശില്പശാല നടത്തിയതും 1988-ൽ ‘കേരളത്തിന്റെ എട്ടാം പദ്ധതി: ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കൊരാമുഖം’ എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതും ‘അധികാരം ജനങ്ങള്‍ക്ക്‌’ എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി 1989-ൽ വികസനജാഥ നടത്തിയ തുമൊക്കെ എടുത്തുപറയാവുന്ന മുൻകൈകളാണ്.

സെന്റര്‍ഫോര്‍ എര്‍ത്ത്‌ സയന്‍സ്‌ സ്റ്റഡീസു(CESS)മായി ചേർന്നു പരിഷത്തു നടപ്പാക്കിയ വിഭവഭൂപടനിർമ്മാണം പ്രയോഗതലത്തിലെ വലിയ ചുവട് ആയിരുന്നു. ആദ്യഘട്ടം 1991-ൽ വലിയ 23 പഞ്ചായത്തുകളിൽ നടപ്പാക്കി. കണ്ണൂര്‍ ജില്ലയിലെ കല്യാശ്ശേരി പഞ്ചായത്തിൽ 1993-94-ൽ നടത്തിയ സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സര്‍വ്വെയുടെ വിവരങ്ങൾ വിഭവഭൂപടത്തോടു കൂട്ടിയിണക്കി 1994-ൽ ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ സമഗ്രപഞ്ചായത്തുവികസനപദ്ധതി ആവിഷ്ക്കരിച്ചതോടെ പ്രാദേശികാസൂത്രണം എങ്ങനെ സാദ്ധ്യമാക്കാം എന്നതിനു രൂപരേഖയായി. പുതിയ കേരള പഞ്ചായത്തിരാജ്‌ നിയമം നിലവിൽ വരുന്നതിനു മുമ്പായിരുന്നു ഇത്. കല്യാശ്ശേരി അനുഭവം പങ്കുവയ്ക്കാൻ 1995 ഒക്റ്റോബർ 2, 3 തീയതികളിൽ സെന്റര്‍ഫോര്‍ ഡെവലപ്മെന്റ്‌ സ്റ്റഡീസി(സി. ഡി. എസ്. )ൽ സംഘടിപ്പിച്ച സെമിനാറാണ് പഠനക്കോൺഗ്രസുപോലെ ഈ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനനാഴികക്കല്ല്. ഇ. എം. എസ്‌. നമ്പൂതരിപ്പാട്‌, എ. കെ. ആന്റണി തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളും ഡോ. കെ. എന്‍. രാജ്‌, പ്രൊഫ. ഐ. എസ്‌. ഗുലാത്തിതുടങ്ങിയ വികസനവിദഗ്ദ്ധരും പങ്കെടുത്ത സെമിനാർ ഈ മാതൃക വിപുലമായി പരീക്ഷിക്കാനും വികസന-സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധരെയും ശാസ്ത്രജ്ഞരെയുമൊക്കെ കേരളവികസനത്തിൽ കണ്ണിചേർക്കാനും തീരുമാനിച്ചു.

സി. ഡി. എസ്. ആരംഭിച്ച കേരള റിസേർച്ച് പ്രോഗ്രാം ഫോർ ലോക്കൽ ലെവൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് (KRPLLD) ആരംഭിച്ച പ്രാദേശികവികസനം സംബന്ധിച്ച ധാരാളം പഠനങ്ങൾക്കു പ്രചോദനമായി. ഈ വിഷയത്തിലേക്കു ഗവേഷണകുതുകികളുടെ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കാനും പ്രാദേശികതലപഠനങ്ങൾക്കു രീതിശാസ്ത്രം വികസിപ്പിക്കാനും പരിചയിപ്പിക്കാനുമൊക്കെ ഇതു സഹായകമായി. ഒട്ടേറെ വിവരങ്ങൾ ഇതു സമൂഹത്തിനു സംഭാവന ചെയ്തു.

വിഭവഭൂപടനിർമ്മാണവും സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സർവ്വേയും തയ്യാറാക്കി പ്രാദേശികവികസനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്ന കല്യാശേരി മാതൃക വിപുലമായി പരീക്ഷിക്കാനുള്ള പദ്ധതി സി. ഡി. എസിന്റെ കെ. ആർ. പി. എൽ. എൽ. ഡി. പദ്ധതിയിൽ പരിഷത്തിന്റെ ഗ്രാമീണസാങ്കേതികവിദ്യാകേന്ദ്ര(IRTC)ത്തിന്റെ പ്രോജക്‌ടായി ഉള്‍പ്പെടുത്തി. മയ്യിൽ (കണ്ണൂര്‍), മെഴുവേലി, (പത്തനംതിട്ട), കുമരകം (കോട്ടയം), മാടക്കത്തറ (തൃശ്ശൂര്‍), ഒഞ്ചിയം (കോഴിക്കോട്‌) എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളിൽ 1995 മുതൽ ഇത് ആരംഭിച്ചു. തെരെഞ്ഞെടുത്ത പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിപുലമായ പരിശീലനങ്ങളും സംഘടിപ്പിച്ചു.

1987-ലെ നായനാർ സർക്കാർ എസ്.ബി. സെന്നിന്റെ ശുപാർശപ്രകാരം തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഉപാധിരഹിതഫണ്ട് എന്ന നിലയിൽ ഗ്രാന്റ്-ഇൻ-എയ്ഡ് അനുവദിച്ചതും ജില്ലാക്കൗൺസിൽ വന്നതുമൊക്കെ ഇതിനെല്ലാം ആക്കം കൂട്ടിയിരുന്നു. ഭരണഘടനാഭേദഗതികൾകൂടി ആയതോടെ എല്ലാനിലയിലും കളമൊരുങ്ങി.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിലേക്ക്

അങ്ങനെ കേരളം ചരിത്രം കുറിക്കാൻ തയ്യാറായി. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിനായി ബഹുജനങ്ങളെ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമായി അണിനിരത്താനുള്ള വിപുലമായ ആശയപ്രചാരണം സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും മാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികൾ അടക്കമുള്ള ബഹുജനപ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെയുമെല്ലാം സംഘടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു തുടക്കം. വലിയൊരു ഉത്സവത്തിലേക്കു കേരളം വീഴുന്നതാണു പിന്നീടു കണ്ടത്.

വൈസ് ചാൻസലർമാർ, ശാത്രസാങ്കേതികസ്ഥാപനങ്ങൾ, എല്ലാരംഗത്തെയും വിദഗ്ദ്ധർ, ബാങ്കുമേധാവികൾ, പത്രാധിപർമാർ, നാനാമേഖലകളിലെയും ബഹുജനസംഘടനകൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥർ... എല്ലാവരുടെയും വെവ്വേറെ കോൺഫറൻസുകളായിരുന്നു പിന്നെ. പ്രാദേശിക ജനപ്രതിനിധികളുടെ കോൺഫറൻസുകൾ ജില്ലാതലത്തിൽ ചേർന്നു. 1996 ഓഗസ്റ്റോടെ ഇതെല്ലാം പൂർത്തിയാക്കി എല്ലാ മേഖലയുടെയും പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കി.

ഇ. എം. എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് ചെയർമാനും മുൻമുഖ്യമന്ത്രിമാരും പ്രതിപക്ഷനേതാക്കളും വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, സുകുമാർ അഴീക്കോട്, പ്രൊഫ: കെ. എൻ. രാജ് എന്നീ പ്രാമാണികരും ഉപാദ്ധ്യക്ഷരും മുഖ്യമന്ത്രി ഇ. കെ. നായനാർ രക്ഷാധികാരിയും തദ്ദേശഭരണമന്ത്രി പാലോളി മുഹമ്മദുകുട്ടി കൺവീനറുമായി കേരള എം.പി.മാരും എം.എൽ.എ.മാരും രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക നേതാക്കളും ഉദ്യോഗസ്ഥപ്രമുഖരും സാഹിത്യ-കലാ-സാംസ്കാരികപ്രതിഭകളും പണ്ഡിതരുമെല്ലാം അടങ്ങുന്ന 451 അംഗ ഉന്നതതലമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകസമിതിക്കും രൂപം നല്കി. മലയാളവർഷപ്പിറവിയായ ചിങ്ങം ഒന്നിനു ചേർന്ന ഈ സമിതിയുടെ ആദ്യയോഗത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രി ജനകീയാസൂത്രണപരിപാടി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

ഉന്നതതലമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകസമിതി ആറു കമ്മിഷനുകളായി മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു. അവ അടിസ്ഥാനമാക്കി പരിപാടിയുടെ സമീപനരേഖ തയ്യാറാക്കി. ക്യാമ്പയിൻ നടത്തിപ്പ് സംസ്ഥാന ആസൂത്രണബോർഡിനായിരുന്നു. അതിനായി ബോർഡിൽ വിദഗ്ദ്ധസെല്ലിനും രൂപം നല്കി. ഈ ലേഖകനും അംഗമായിരുന്ന സെല്ലിലുള്ളവർ ശരാശരി 12-14 മണിക്കൂർ പണിയെടുത്തിരുന്നെന്നാണ് ‘ജനകീയാസൂത്രണം: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ തോമസ് ഐസക്ക് എഴുതിയിട്ടുള്ളത്.

തദ്ദേശഭരണം, ഗ്രാമവികസനം എന്നീ വകുപ്പുകൾക്കും ആസൂത്രണബോർഡിനുമായി ഏകോപനസമിതിക്കും രൂപം നല്കി. ജില്ലാ ആസൂത്രണസമിതികൾ ജില്ലാതലത്തിൽ ക്യാമ്പയിനിന്റെ ചുക്കാൻ പിച്ചു. ഇവയ്ക്കൊപ്പം ജില്ലാ പ്ലാനിങ് ഓഫീസുകളും ചേർന്നതായിരുന്നു സംഘടനാരൂപം.

ചരിത്രപദ്ധതിയിലേക്ക്

‘ധനകാര്യചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ല്’ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട തീരുമാനം സർക്കാർ കൈക്കൊണ്ടു - ഒൻപതാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയടങ്കലിന്റെ 35-40 ശതമാനം തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു നല്കുക. അതതു ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യാഭിലാഷങ്ങളും ലഭ്യമായ വിഭവങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇത്രയും തുകയ്ക്കുള്ള പദ്ധതികൾ തദ്ദേശഭരണതലത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തണം. അതായിരുന്നു യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി. ലോകത്തുതന്നെ ആദ്യം. മുൻമാതൃകകളില്ല. ചെയ്തുനോക്കിയും തെറ്റിയാൽ തിരുത്തിയും മുന്നോട്ടുപോകുക – അതല്ലാതെ വഴിയില്ലായിരുന്നു.

അഞ്ചു ഘട്ടങ്ങളുള്ള പ്രവർത്തനപദ്ധതി ഇതിനായി ആവിഷ്ക്കരിച്ചു. പുതിയ കാര്യമല്ലേ. ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാവർക്കും ധാരണ ഉണ്ടാക്കണം. ആവശ്യബോധം ജനിപ്പിക്കണം. ശീലങ്ങളുടെ സുഖം ഉപേക്ഷിച്ചു സ്വയം മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കണം. ഇതിനായി വിവിധതലങ്ങളിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും ജനപ്രതിനിധികൾക്കും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർക്കുമെല്ലാം സമഗ്രമായ പരിശീലനം നല്കുകയായിരുന്നു ആദ്യപടി. സംസ്ഥാന, ജില്ലാ തലങ്ങളിലായി നടന്ന അതിവിപുലമായ ഈ ബോധവത്ക്കരണയജ്ഞം മൂന്നാഴ്ചകൊണ്ടു പൂർത്തിയാക്കി! ഗ്രാമസഭയുടെ സംഘാടനം മുതൽ ദ്വിതീയവിവരശേഖരണവും പ്രൊജക്റ്റ് തയ്യാറാക്കലും ഓരോ തലത്തിലെയും പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കലും അടക്കം പദ്ധതിരൂപവത്ക്കരണത്തിന്റെ ഓരോഘട്ടത്തിനുംമുമ്പ് അവയ്ക്കുള്ള പരിശീലനങ്ങളും നല്കി. അങ്ങനെ ഓരോ പഞ്ചായത്തിലും പരിശീലനം നേടിയ പത്തുപേരെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കി.

ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഓരോ തലത്തിലും നടക്കേണ്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച വിശദമായ കൈപ്പുസ്തകങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയായിരുന്നു പരിശീലനങ്ങളെല്ലാം. അരലക്ഷത്തിൽപ്പരം അച്ചടിത്താളുകളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിജ്ഞാനമാണ് ജനകീയാസൂത്രണവേളയിൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിയത്! ധാരാളം ഡോക്യുമെന്ററികളും മറ്റുതരം ബോധവത്ക്കരണസാമഗ്രികളും വേറെയും.

തെരുവുനാടകങ്ങളും നാടൻകലാരൂപങ്ങളും ചൊൽക്കാഴ്ചകളുമൊക്കെയായി ജനാധികാരകലാജാഥകൾ മുക്കിലും മൂലയിലും വികസനസന്ദേശം എത്തിച്ചു.

എല്ലാ വികസനമേഖലകളിലും നൂറുകണക്കിനു പ്രൊജക്റ്റുകളാണ് തയ്യാറാകേണ്ടത്. അതിന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കു പരിശീലനം വേണം. മറ്റു ധാരാളം വിദഗ്ദ്ധരെ രംഗത്തിറക്കണം. ഇതിനൊക്കെ എതിർപ്പുകൾ ഉണ്ടായി. കാര്യങ്ങൾ ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തി പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചത് ചെറിയ യത്നമായിരുന്നില്ല.

വേണ്ടത്ര മുന്നൊരുക്കങ്ങളോടെ ബഹുമുഖപ്രവർത്തനങ്ങൾ സമാന്തരമായി ഒരേസമയം സംഘടിപ്പിച്ചു മുന്നോട്ടുപോയ ഇത്തരമൊരു ബഹുജനക്യാമ്പയിൻ ലോകത്തുതന്നെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല!

ജനം നിറഞ്ഞ ഗ്രാമസഭകൾ

ജനങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും തേടാൻ ഗ്രാമസഭകൾ വിളിച്ചുചേർക്കലായിരുന്നു ആസൂത്രണപ്രക്രിയയുടെ അഞ്ചുഘട്ടങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേത്. ഗ്രാമസഭയ്ക്കുള്ള വിപുലമായ അധികാരങ്ങൾ അവയെ പദ്ധതിരൂപവത്ക്കരണത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാനഘടകമാക്കാൻ സഹായിച്ചു. അധികാരങ്ങളും ചുമതലകളും നിറവേറ്റാൻ കഴിയുമാറു ഗ്രാമസഭകളുടെയും വാർഡുസഭകളുടെയും സമ്മേളനം മാറണമെങ്കിൽ പൗരരെ അവയെപ്പറ്റി ബോധമുള്ളവരും പ്രാപ്തരും ആക്കണം. റോഡും പാലവുമാണു വികസനമെന്ന ധാരണ മുതൽ തിരുത്തണം. പരിശീലനങ്ങൾക്കൊപ്പം പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ പരസ്യപ്രചാരണങ്ങളും റ്റി. വി. പരിപാടികളും ലേഖനങ്ങളും കലാജാഥയുമൊക്കെ ഇതിനു പ്രയോജനപ്പെടുത്തി.

രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെയും ബഹുജന-സാമൂഹിക-സാംസ്കാരികസംഘടനകളുടെയും പഞ്ചായത്തുതലയോഗങ്ങൾ, സ്ത്രീപങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മഹിളാസംഘടനകളുടെയും അങ്കണവാടിപ്രവർത്തകരുടെയും യോഗങ്ങൾ, വാർഡുതലത്തിൽ എല്ലാ സംഘടനകളും അടങ്ങുന്ന സംഘാടകസമിതികൾ, വാർഡിലെ മുഴുവൻ പൗരർക്കും വാർഡുമെംബറുടെ ക്ഷണക്കത്ത്, വാർഡുതലപദയാത്രകൾ, തെരുവുനാടകങ്ങൾ, കലാജാഥകൾ, വികസനച്ചുമർ, കുട്ടികളുടെ വികസനസ്ക്വാഡ്, വികസനക്വിസ്, പോസ്റ്റർ പ്രചാരണം... വിപുലവും നൂതനവുമായിരുന്നു താഴെയറ്റത്തു നടന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

മാതൃകാസമ്മേളനനടപടി പോലും തയ്യാറാക്കി നല്കിയിരുന്നു. പദ്ധതിവിഹിതത്തിൽ 40 ശതമാനം ഉത്പാദനമേഖലയിലും 30 ശതമാനംവീതം സേവന, പശ്ചാത്തല മേഖലകളിലും ആയിരിക്കണം എന്ന നിഷ്ക്കർഷയും വച്ചു. ഇവയായിരുന്നു ആകെയുള്ള ബാഹ്യയിടപെടൽ.

1996 സെപ്റ്റംബർ 15-നു . മുഖ്യമന്ത്രി ഇ. കെ. നായനാർ സംസ്ഥാനതല ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നന്ദിയോട് പഞ്ചായത്തിലെ ഗ്രാമസഭകളിൽ ഇ. എം. എസും തദ്ദേശഭരണമന്ത്രിയും വിദഗ്ദ്ധരുമെല്ലാം ആദ്യന്തം പങ്കെടുത്തു. ആയിരത്തിലേറെപ്പേർ പങ്കെടുത്ത ഒന്നാംഘട്ടഗ്രാമസഭകൾവരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശരാശരി 180 പേർ പങ്കെടുത്തു എന്നാണു കണക്ക്. എല്ലാ ഗ്രാമസഭകളിലുംകൂടി പങ്കെടുത്തവർ 30 ലക്ഷം!

ഒന്നും നടക്കില്ല, നമുക്കെന്തു ചെയ്യാനാകും എന്നീ അശുഭാപ്തിചിന്തകളും നിസംഗതയും കുടഞ്ഞെറിഞ്ഞ് കേരളീയസമൂഹം പ്രത്യാശയോടെ കർമ്മോന്മുഖമാകുന്നതാണ് അവിടെ കണ്ടത്. രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെയും കൊടികൾ ഒന്നുച്ചുകെട്ടിയ ഗ്രാമസഭാപ്രചാരണവാഹനങ്ങൾ കേരളത്തിനു പുതിയ അനുഭവമായിരുന്നു!

വിഭവവിവരശേഖരണം

മനുഷ്യവിഭവവും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളും സംബന്ധിച്ച അനവധി സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ വേണമായിരുന്നു ആസൂത്രണത്തിന്. എല്ലാം ശേഖരിക്കണം. തുടക്കമെന്ന നിലയിൽ ദ്വിതീയവിവരശേഖരണം മതി എന്നു തീരുമാനിച്ചു. പഞ്ചായത്തുതല ആസൂത്രണ ഗവേഷണ പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ഭാഗമായി ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തു തയ്യാറാക്കിയിരുന്ന ചോദ്യാവലി ഫീൽഡ് ടെസ്റ്റ് നടത്തി, ഇക്കണോമിക്സ് ആൻഡ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് വകുപ്പിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സഹായത്തോടെ മെച്ചപ്പെടുത്തി. ഇതുപയോഗിച്ച് ജനസംഖ്യാസെൻസസ്, കന്നുകാലിസെൻസസ്, കാർഷികസെൻസസ്, തദ്ദേശഭരണം, റവന്യൂ, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, വൈദ്യുതി, ജലസേചനം, മണ്ണുസംരക്ഷണം, സാമൂഹികക്ഷേമം, ഗ്രാമവികസനം, സഹകരണം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലെ നൂറ്റിപ്പത്തിലേറെ രേഖകൾ എന്നിവയിൽനിന്നെല്ലാം കിട്ടാവുന്ന വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു. ഇതിനുംവും പരിശീലനം നല്കി.

ഇതിനുപുറമെ, പ്രകൃതി-മനുഷ്യവിഭവങ്ങളുടെ വിതരണം, ഉപയോഗം, വിനിയോഗചരിത്രം തുടങ്ങി പലതും ആവശ്യമായിരുന്നു. വിഭവഭൂപടങ്ങളാണ് ഇതിനു വേണ്ടിയിരുന്നത്. റവന്യൂ വില്ലേജിന്റെ സർവ്വേമാപ്പുകളിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ സർവ്വേ നടത്തി ശാസ്ത്രജ്ഞർ അതു വിശകലനം ചെയ്തു വിഭവഭൂപടങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്ന പ്രവർത്തനം നൂറോളം പഞ്ചായത്തിൽ നടന്നിരുന്നു. ബാക്കി മഹാഭൂരിപക്ഷം തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇതിനു വേറെ പ്രവർത്തനം സംഘടിപ്പിക്കേണ്ടിയിരുന്നു.

ദ്രുതവിവരശേഖരണം നടത്തുന്ന പഠനപര്യടനം മാണ് ഇതിന് ഉചിതമായി കണ്ടെത്തിയത്. കാര്യങ്ങളെല്ലാം നേരിൽ കാണാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു സഞ്ചാരപാത നിർണ്ണയിച്ച് അതിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് വിവരങ്ങൾ വിശദമായി ശേഖരിച്ചു. സെന്റർ ഫോർ ഏർത്ത് സയൻസ് സ്റ്റഡീസ്, ഭൂവിനിയോഗബോർഡ് എന്നിവ സഹായിച്ചു.

സ്വപ്നങ്ങളുടെ പുസ്തകം

ഓരോ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനവും വികസനറിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ ഘട്ടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യം. ഓരോ മേഖലയിലെയും പ്രശ്നങ്ങളെയും അവയുടെ കാരണങ്ങളെയും വിശകലനം ചെയ്തു ഫലപ്രദമായ പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി അവ പ്രൊജക്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കാൻ ഇതു വേണമായിരുന്നു. സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക തലങ്ങൾ മുതൽ സ്ഥാനീയാസൂത്രണം (special planning) വരെ പരിഗണിച്ചാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്. ഇതായിരുന്നു തുടർന്നുള്ള വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയൊക്കെ ആധാരം.

രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ ഈ പ്രവർത്തനൾക്കായി അഞ്ചുദിവസത്തെ പരിശീലനം സ്ഥാനതലത്തിൽ നല്കി. ആകെ 26 ക്ലാസുകളാണ് സമാന്തരവേദികളിൽ! എല്ലാ പഞ്ചായത്ത്-മുനിസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിമാരെയും ബ്ലോക്ക്, ജില്ലാതലങ്ങളിലെ മുഴുവൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പങ്കെടുപ്പിച്ചു ജില്ലാതലത്തിൽ മൂന്നുദിവസത്തെ പരിശീലനവും. ഓരോ വികസന ഉപമേഖലയിലെയും പൊതുവികസനസമീപനങ്ങൾ, മാതൃകാപരിപാടികൾ എന്നിവയ്ക്കു പുറമെ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗക്ഷേമം, സ്ത്രീയും വികസനവും, സഹകരണസംഘങ്ങൾ, സംഘക്കൃഷി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കൃഷി, മൃഗപരിപാലനം, കുടിവെള്ളം, പാർപ്പിടം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പരിസരശുചിത്വം, വൈദഗ്ദ്ധ്യപോഷണം, സ്ത്രീകളും വികസനവും തുടങ്ങിയ 12 വിഷയങ്ങളിൽ കൈപ്പുസ്തകങ്ങളും തയ്യാറാക്കി.

രണ്ടുമാസംകൊണ്ട് എല്ലാ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനവും വികസനറിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കി. എല്ലാംകൂടി ഒരുലക്ഷത്തിൽപ്പരം പേജുള്ള പ്രാദേശികവികസനപരിപ്രേക്ഷ്യം! കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികസാമ്പത്തികവ്യവസ്ഥ സംബന്ധിച്ച വിപുലമായ ഗവേഷണസാമഗ്രി. പ്രാദേശികവിജ്ഞാനീയത്തിലേക്കുള്ള മുതൽക്കൂട്ട്.

തുടർന്ന്, ഓരോ വിഷയവും അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസനസെമിനാറുകൾ ചേർന്നു 12 ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞ് വികസനറിപ്പോർട്ട് ചർച്ച ചെയ്ത് അന്തിമരൂപം നല്കി. ഓരോ വികസന-ക്ഷേമമേഖലകളിലെയും പ്രൊജക്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കാൻ വേണ്ട കർമ്മസമിതികൾ(Task Forces)ക്കും രൂപം നല്കി.

ജനകീയപദ്ധതിയിലേക്ക്

കർമ്മസമിതികൾ യോഗം ചേർന്നു പ്രൊജക്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കിയതായിരുന്നു മൂന്നാം ഘട്ടം. പലതരം പ്രൊജക്റ്റുകൾ പരിചയപ്പെടൽ, ഗുണഭോക്തൃനിർണ്ണയനം, എസ്റ്റിമേറ്റുകൾ ഉണ്ടാക്കൽ, നേട്ട-കോട്ടവിശ്ലേഷണം തുടങ്ങി തികച്ചും സാങ്കേതികം.

പ്രൊജക്റ്റുകൾ പരിശോധിച്ച് ഡി. പി. സി. കൾ അംഗീകരിക്കുക, പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ ത്രിതലസംയോജനം, പുറംഫണ്ടിങ് ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ അത്, പ്രൊജക്റ്റ് നിർവ്വഹണത്തിന്റെ മോനിട്ടറിങ് ഒക്കെ നടക്കണമെങ്കിൽ പ്രൊജക്റ്റ് രേഖ കുറ്റമറ്റതാകണം. അതിന് ചെക്ക് ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കിനല്കുകയും ചെയ്തു. പങ്കാളിത്തരീതിയിൽ ഇതെല്ലാം സാദ്ധ്യമാക്കാൻ മികവും താത്പര്യവുമുള്ള യുവഉദ്യോഗസ്ഥരെ വിവിധ വകുപ്പുകളിൽനിന്നു തെരഞ്ഞെടുത്ത് ആഴ്ചകൾ നീണ്ട എഴുത്തുകളരി സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒരുലക്ഷത്തിൽപ്പരം കർമ്മസമിതിയംഗങ്ങളെയാണ് ഈ ഘട്ടത്തിൽ പരിശീലിപ്പിച്ചത്. പ്രൊജക്റ്റുകൾ തയ്യാറാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രായോഗികപരിശീലനം.

ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയ മാതൃകാപ്രൊജക്റ്റുകൾ മൂന്നാംഘട്ടകൈപ്പുസ്തകത്തിൽ ചേർത്തു വീണ്ടും വിമർശാത്മകപരിശോധന നടത്തിയാണ് പ്രൊജക്റ്റ് രേഖയുടെ പൊതുചട്ടക്കൂടു തയ്യാറാക്കിയത്.

ധനകാര്യവിശകലനത്തിന് ബാങ്കുദ്യോഗസ്ഥരുടെ സേവനം ഉപയോഗിക്കാൻ അവരുടെ ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ യോഗം, സംസ്ഥാനതല ഓറിയന്റേഷൻ, ജില്ലാതല യോഗങ്ങൾ, ജില്ലാ ബാങ്കിങ് സെൽ രൂപവത്ക്കരണം, ബ്ലോക്കുതലത്തിൽ പ്രൊജക്റ്റ് ക്ലിനിക്കുകൾ ഒക്കെ നടന്നു.

പ്രൊജക്റ്റുകൾ പരിശോധിച്ച് വിഭവലഭ്യതയ്ക്കനുസരിച്ചു പ്രൊജക്റ്റുകൾ മുൻഗണനപ്രകാരം തെരഞ്ഞെടുത്ത് അതതു പ്രാദേശികസർക്കാരിന്റെ പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാലായിരുന്നു നാലാം ഘട്ടം. പഞ്ചായത്തുപദ്ധതികൾസംയോജിപ്പിച്ചു ബ്ലോക്കുതലത്തിലും അവ സംയോജിപ്പിച്ചു ജില്ലാതലത്തിലും പദ്ധതിരേഖകൾക്കു രൂപം‌കൊടുക്കൽ അഞ്ചാം ഘട്ടവും.

സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധസേന

നിർവ്വഹണമാണ് പിന്നെയുള്ളത്. അതിന് ഈ ജനകീയപദ്ധതികൾ ജില്ലാ ആസൂത്രണസമിതി(DPC)കൾ പരിശോധിച്ച് അംഗീകാരം നല്കണം. പക്ഷെ, ആയിരക്കണക്കായ ഈ പ്രൊജക്റ്റുകളും പദ്ധതിരേഖകളുമെല്ലാം കുറഞ്ഞസമയത്തിനുള്ളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുക ദുഃസാദ്ധ്യം. കൃഷിയും കുടിവെള്ളവും‌തൊട്ട് നിർമ്മാണങ്ങൾവരെയുള്ള മേഖലകളിൽ സാങ്കേതികവൈദഗ്ദ്ധ്യമുള്ള വലിയൊരു സംഘം എല്ലാ ജില്ലയിലും വേണം. ഇതു വലിയ പ്രതിസന്ധിയായി.

അതതു വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർവകുപ്പുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും സർവ്വീസിൽനിന്നു വിരമിച്ചവരും സ്വകാര്യമേഖലയിൽ പണിയെടുക്കുന്നവരും തൊഴിലന്വേഷകരും അക്കാദമിക-ഗവേഷണ-സാങ്കേതികവിദ്യാസ്ഥാപനങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും ഒക്കെയായ പരമാവധി വിദഗ്ദ്ധരെ രംഗത്തിറക്കുക എന്നതാണ് കണ്ടെത്തിയ വഴി. ഇവർ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരായി മുന്നോട്ടുവരണം. സർക്കാരിന്റെ ആഹ്വാനത്തിനു ലഭിച്ച് സ്വീകരണം അത്ഭുതാവഹം ആയിരുന്നു! അവരെ ചേർത്തു സന്നദ്ധസാങ്കേതികസേന(Volunteer Technology Core – VTC)യ്ക്കു രൂപം നല്കി. അവരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചേർന്ന് ഈ പുതിയഘട്ടം വിജയിപ്പിച്ചു.

ആദ്യവർഷം‌തന്നെ അംഗീകാരം ലഭിച്ച പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ നിർവ്വഹണത്തിനായി പദ്ധതിവിഹിതത്തിന്റെ ആദ്യഗഡുവും നല്കി. ഒൻപതാം പദ്ധതിയുടെ ആദ്യവർഷമായ 1997-98-ലെ സംസ്ഥാനവാർഷികപദ്ധതിയടങ്കലായ 2855 കോടി രൂപയുടെ 36 ശതമാനമായ 1025. 37 കോടി രൂപ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൈമാറി. അട്ടിമറിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഇതു ബജറ്റിലൂടെയാണു കൈമാറിയത്.

രാഷ്ട്രീയപക്ഷപാതിത്വത്തിത്തിനുള്ള എല്ലാ പഴുതും അടച്ച് തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ള ധനം ജനസംഖ്യ മാത്രം മാനദണ്ഡമാക്കി വിഭജിക്കാൻ എടുത്ത തീരുമാനമായിരുന്നു നിർണ്ണായകം. എസ്. റ്റി. പി. , റ്റി. എസ്. പി. ഫണ്ടുകൾ പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങളുടെ എണ്ണതിനനുസരിച്ചും വീതംവച്ചു. ഒന്നിലും ഒരു ആക്ഷേപവും ഉണ്ടായില്ല.

നിർവ്വഹണവും ജനകീയം

ജനകീയസമിതികളുടെയും ഗുണഭോക്തൃസമിതികളുടെയും നേതൃത്വത്തിലും മേൽനോട്ടത്തിലുമൊക്കെ പദ്ധതികളുടെ നിർവ്വഹണവും ആവേശപൂർവ്വം നടന്നു. പദ്ധതികളുടെ ഗുണഭോക്താക്കളെ കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ച് മാർക്കിട്ട് ഗ്രാമസഭകൾ വഴി തെരഞ്ഞെടുത്തു. ആ പട്ടിക പിന്നെയും പൊതുവായി പ്രദർശിപ്പിച്ചു പരാതികൾ തീർത്തു. അന്നന്നത്തെ വരവുചെലവുകണക്കുകൾ എഴുതി പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത്ര സുതാര്യമായാണു പലയിടത്തും നിർമ്മാണങ്ങൾ നടന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിനു മനുഷ്യർ അദ്ധ്വാനവും വിഭവങ്ങളും സമർപ്പിച്ചു.

അത്ഭുതങ്ങളാണുണ്ടായത്. തടയണകൾ, പാലങ്ങൾ, വികസന-ക്ഷേമാവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ, കൃഷി-ഭക്ഷ്യസംസ്ക്കരണപദ്ധതികൾ, ലേബർ ബാങ്കുകൾ, തരിശുകളിൽ കൃഷിയിറക്കൽ, വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യപദ്ധതികൾ, വ്യവസായപൊതുസൗകര്യകേന്ദ്രങ്ങൾ, പാർപ്പിടങ്ങൾ... ഗ്രാമീണജനത സാദ്ധ്യമാക്കിയത് ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ ആയിരുന്നില്ല!

വെള്ളം കടക്കാത്ത അറകളായി നിന്ന പഞ്ചായത്ത്, മുനിസിപ്പൽ, ഗ്രാമവികസന, ടൗൺ പ്ലാനിങ്, എൻജിനീയറിങ് വകുപ്പുകൾ ഏകോപിപ്പിച്ച് തദ്ദേശഭരണവകുപ്പ് ഉണ്ടാക്കാനും അനകീയാസൂത്രണം വഴിയിരുക്കി. ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനത്തിന്റെ മനോവംതന്നെ ഉടച്ചുവാർക്കപ്പെട്ടു. ക്ഷേമക്കുതിപ്പുണ്ടായി. സാമ്പത്തികവളർച്ചയുടെ പുതിയ മുഖം തുറന്നു. പുതിയ വികസനസംസ്ക്കാരം പിറന്നു...

ലേഖനങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാത്തതാണ് ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ. ഭരണമാറ്റങ്ങൾ ഇതിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിൽ ഏറ്റിറക്കങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ക്യാമ്പയിനിന്റെ ആവേശം നിലനിർത്താനാകാതെ വന്നിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും പ്രളയങ്ങളിലും കോവിഡിലുമൊക്കെ തുണയായ നമ്മുടെ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ പ്രവർത്തനശേഷി ആ അനുഭവക്കരുത്താണ്. നവകേരളവും ജ്ഞാനസമൂഹവും ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്ഘടനയുമൊക്കെ സ്വപ്നം കാണുന്ന നമുക്ക് ആ മാതൃകയിൽനിന്നു പലതും എടുക്കാനുണ്ട്.

നവകേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികദൗത്യം

2021-11-03T10:16:00.007-07:00

നവകേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികദൗത്യം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

പുരോഗമനകലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം’ മാസികയുടെ 2021 നവംബർ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

നവകേരളം ഒരു വിത്താണ്. സ്വച്ഛന്ദം വളർന്നുപടരുന്ന ഒന്ന്. അതിന് എപ്പോഴും പുതുനാമ്പുകൾ വരാം. വളവും വെള്ളവും അനുകൂലസാഹചര്യങ്ങളും ഒരുക്കിയും കളകളെയും കീടങ്ങളെയും ഇത്തിക്കണ്ണികളെയും അകറ്റിനിർത്തിയും ആ വളർച്ച ആരോഗ്യകരവും മുരടിപ്പുബാധിക്കാത്തതുമായി നിലനിർത്തുക എന്നതാണ് നമ്മുടെ കടമ. ഈ വളർച്ചയുടെ വളം ഇന്നൊവേഷൻ എന്ന നൂതനാശയങ്ങളാണ്. അതിനു വേണ്ടത് തല പുകയ്ക്കലും. അതിനാൽ ഈ കേരളപ്പിറവിയിൽ നമുക്കു തുടക്കം കുറിക്കാം നവകേരളത്തിനായുള്ള നൂതനാശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള മഹായത്നം.

കഴിഞ്ഞ എൽ.ഡി.എഫ്. സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു നടപ്പാക്കാൻ തുടങ്ങിയതും ഇപ്പോഴത്തെ സർക്കാർ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നതുമായ നവകേരളം കർമ്മപദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും അനുക്ഷണവികസ്വരമാണ്. പുതിയ കേരളം എല്ലാവർക്കും മെച്ചപ്പെട്ട ആരോഗ്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും പാർപ്പിടവും പരിസരവും ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുന്നതാണ്. ഇതിലെ ‘മെച്ചപ്പെട്ട’ എന്നതാണ് തന്ത്രപ്രധാനം. മെച്ചപ്പെടൽ എന്നത് നൈരന്തര്യമുള്ള ഒന്നാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് നവകേരളം നിരന്തരം നവീകരിക്കപ്പെടുന്ന കേരളം ആകുന്നത്.

അടിസ്ഥാനകരുക്കൾ

ജീവിതം മെച്ചപ്പെടലാണ് അടിസ്ഥാനം. അതിനു തൊഴിൽ മെച്ചപ്പെടണം. അതിന് ആധുനികതൊഴിൽമേഖലകൾ വികസിക്കണം. അതിന് കനത്ത നിക്ഷേപം വേണം, പൊതുമേഖലയിലും സ്വകാര്യമേഖലയിലും. പൊതുമേഖലയിൽ നിക്ഷേപിക്കണമെങ്കിൽ സർക്കാരിന്റെ വരുമാനം അത്രയ്ക്ക് ഉയരണം. അതിന് സംസ്ഥാനത്തെ സമ്പത്തുത്പാദനം വർദ്ധിക്കണം. അതിനും വേണ്ടത് മൂലധനനിക്ഷേപവർദ്ധനയാണ്. സ്വകാര്യമൂലധനം ആകർഷിക്കണമെങ്കിൽ അതിനുള്ള ആകർഷകത്വം നാടിനുണ്ടാകണം.

അതിൽ ഒന്നാണ് മെച്ചപ്പെട്ട അടിസ്ഥാനസൗകര്യം. കര-ജല-വ്യോമഗതാഗതസൗകര്യങ്ങൾ, വൈദ്യുതി, ഇന്റർനെറ്റ് കണക്റ്റിവിറ്റി, സംരംഭങ്ങൾ തുടങ്ങാൻ വേണ്ട സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ പലതരം വ്യവസായപാർക്കുകൾ, നവീനാശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ഇന്നവേഷൻ സോണുകൾ എന്നിങ്ങനെ പലതുണ്ട് അതിൽ. പിന്നെ വേണ്ടത് മികച്ച മനുഷ്യവിഭവമാണ്. അതിൽ പ്രധാനം ആരോഗ്യമുള്ള സമൂഹമാണ്. മികച്ച ആരോഗ്യസംവിധാനമാണ്. അതുപോലതന്നെ പ്രധാനമാണ് സംരംഭകർക്ക് ആവശ്യമുള്ളതരം തൊഴിൽവൈദഗ്ദ്ധ്യം. വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ആധുനികമാക്കുന്നത് അതിനാണ്. അതോടൊപ്പം പലതരം വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവരെ തൊഴിലെടുക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കാനുള്ള നൈപുണ്യപരിശീലനവും ഫിനിഷിങ് കോഴ്സുകളും വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.

പിന്നത്തെ പ്രധാനഘടകങ്ങളാണ് പഠനവും ആരോഗ്യവും നന്നാകാൻ അനിവാര്യമായ നല്ല പാർപ്പിടവും പരിസരവും. ശുചിയും ആരോഗ്യകരവുമായ പരിസരവും സുഖകരമായ കാലാവസ്ഥയും പ്രകൃതിയും പ്രകൃതിക്കു ദോഷംവരാതെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താവുന്ന വിഭവങ്ങളും സംരംഭകരെ ആകർഷിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ശുദ്ധമായ മണ്ണും വെള്ളവും വായുവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഹരിതകേരളം പദ്ധതിയുടെ പ്രസക്തി അതാണ്.

സംരംഭകർക്കും അവിടെ അദ്ധ്വാനിക്കുന്നവർക്കും വിനോദവും ഇന്നു പ്രധാനമാണ്. വ്യായാമത്തിനും കായികവിനോദങ്ങൾക്കും മറ്റുവിനോദങ്ങൾക്കും വിനോദയാത്രകൾക്കും ഒക്കെയുള്ള സൗകര്യങ്ങളും വികസിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ഉൾച്ചേർന്നതാണ് നവകേരളം കർമ്മപദ്ധതി.

പ്രളയത്തിന്റെ അനുഭവവും ലോകത്താകെ ബാധിച്ചുകാണുന്ന കാലാവസ്ഥാമാറ്റത്തിന്റെ വെല്ലുവിളികളും കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട പുനർനിർമ്മാണത്തിനു പ്രേരണയായിരിക്കുന്നു. റീബിൽഡ് കേരള പദ്ധതിയിൽ അതിനും പ്രത്യേക ഊന്നലുണ്ട്. കോവിഡ് മഹാമാരിയെ കേരളം നേരിട്ട രീതിയെ ലോകം വാഴ്ത്തുന്ന നില വന്നതോടെ സുരക്ഷിതമായ നാട് എന്ന പതക്കം കേരളത്തിനു പതിച്ചുകിട്ടിയതും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ രാജ്യങ്ങളുടെ പദവിയോടെ കേരളത്തെ അംഗീകരിച്ചതും കേരളം എന്ന നാമം ലോകം മുഴുവൻ അറിയാൻ ഇടവന്നതും മൂലധനനിക്ഷേപത്തിലും ടൂറിസത്തിലുമൊക്കെ നമുക്ക് അനുഗ്രഹം ആകുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

ഇതിന്റെയെല്ലാം തുടർച്ചയാണ് 2021-22-ലെ ബജറ്റിലൂടെ ആവിസ്കൃതമായ ജ്ഞാനസമൂഹം (knowledge society), വൈജ്ഞാനികസമ്പദ്ഘടന (knowledge economy) എന്നീ ആശയങ്ങൾ. പുതിയതരം തൊഴിലുകൾ വൻതോതിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയും വിദ്യാസമ്പന്നരായ യുവതീയുവാക്കൾക്കു നാട്ടിൽത്തന്നെ തൊഴിൽ ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന പ്രധാനലക്ഷ്യത്തിനൊപ്പം സ്ത്രീകളെക്കൂടി വലിയതോതിൽ തൊഴിൽസേനയുടെ ഭാഗമാക്കുകവഴി ഉത്പാദനവർദ്ധന, വിദേശനാണ്യം അടക്കമുള്ള വരുമാനം, സ്ത്രീപദവി ഉയർത്തൽ തുടങ്ങിയ പല ലക്ഷ്യങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു. തളഞ്ഞുകിടക്കുന്ന വീട്ടകങ്ങളിൽനിന്നു സ്ത്രീകളെ മോചിപ്പിക്കാൻ അടുക്കളജോലികളുടെ ആധുനികീകരണം അടക്കം വേറിട്ട പല സമീപനങ്ങളും നാം ആവിഷ്ക്കരിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

അങ്ങനെ നവകേരളം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കു നാം പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വേഗത്തിൽ നീങ്ങുകയാണ്.

ഉൾച്ചേർക്കലാണു സംസ്ക്കാരം

സർക്കാരിന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യവും കിഫ്ബിയുടെ പണവും ഉള്ളിടത്തോളം സ്കൂളും ആശുപത്രിയും വീടും റോഡും കെ-ഫോണുമൊക്കെ വന്നുകൊള്ളും. നവകേരളസൃഷ്ടിയിൽ നമുക്കു വഹിക്കാനുള്ള പങ്ക് സാംസ്ക്കാരികതലത്തിലാണ്.

വികസനകാര്യത്തിൽ ഇ.എം.എസ്. മുന്നോട്ടുവച്ച കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനതീതമായ സമീപനം സാംസ്ക്കാരികവികസനത്തിലും അനിവാര്യവും അതിപ്രധാനവുമാണ്. രാഷ്ട്രീയാതിപ്രസരവും വിമോചനസമാരാഭാസത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ വിദ്വേഷരാഷ്ട്രീയവും ഓരോ വിഭാഗത്തെയും ഇതരരാഷ്ട്രീയാശയങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യുന്ന വേദികളിൽനിന്ന് അകറ്റിനിർത്തുന്നു. സാംസ്ക്കാരികസ്ഥാപനങ്ങളും പൊതുവിടങ്ങളും ഏതെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയവുമായിച്ചേർത്തു ബ്രാൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടാൽ ഇതരവിഭാഗങ്ങൾ അകന്നുനില്ക്കുകയും ആശയവിനിമയവും സംവാദവും സാദ്ധ്യമല്ലാതാകുകയും ആശയവ്യാപനം സംഭവിക്കാതെ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വളർച്ച മുരടിച്ച ഇന്നത്തെനില തുടരുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ ആരുടെയും ‘തനിപ്പിടി’ വേണ്ടെന്നു നാം തീരുമാനിക്കുകയും അത് അനുവദിക്കാതിരിക്കുകയും വേണം.

കാര്യങ്ങൾ ശരിയായി മനസിലാക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ പുരോഗമനാശയങ്ങളോട് അകന്നു കഴിയുന്നവരെ ചേർത്തുപിടിക്കാനുള്ള വലിയ മനസാണല്ലോ തൊഴിലാളിവർഗ്ഗസംസ്ക്കാരം. എന്നാൽ, വർഗ്ഗബഹുജനസംഘടനകളുടെയെല്ലാം പരിപാടികളിൽ കാണുന്നത് എന്നും ഒരേ ആളുകളെയാണ്. ഒരേ കാഴ്ചപ്പാടുള്ള കുറച്ചുപേരെ. വേദികൾ മാറുന്നതല്ലാതെ സദസു മാറുന്നില്ല.

ഈ അവസ്ഥ ബോധപൂർവ്വം മാറ്റിയെടുക്കേണ്ടത് ലക്ഷ്യബോധമുള്ള പുരോഗമനപക്ഷത്തിന്റെ കടമയാണ്. അതുകൊണ്ട്, കൂടുതൽ പൊതുവിടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവയെ കയ്യടക്കിവയ്ക്കാതെ വിശാലവേദികളാക്കി എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നിടുകയും ഇതരനിലപാടുകാരെ സൗഹൃദപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്ത് ആനയിക്കുകയുമാണു വേണ്ടത്. ഇക്കാര്യത്തിൽ ഇന്നത്തെ സമീപനം ആത്മവിമർശനമായിത്തന്നെ പരിശോധിക്കപ്പെടണം.

സാംസ്ക്കാരികയുള്ളടക്കം

ഡോ. തോമസ് ഐസക്ക് പലയിടത്തും പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതുപോലെ സമൂഹത്തെ മുതലാളിത്തവളർച്ചയ്ക്കു പരുവപ്പെടുത്തുന്ന സാംസ്ക്കാരിക ആഗോളീകരണത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടത് നല്ല സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഉതകുന്ന സാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങൾ മുതലാളിത്തസാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങളെ വെല്ലുന്ന സ്വീകാര്യതയോടെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്കു ലഭ്യമാക്കുയാണ്. നവകേരളം സാംസ്ക്കാരികമായി എങ്ങനെയായിരിക്കും എന്നത് ഇക്കാര്യത്തിൽ നാം നിറവേറ്റുന്ന ഉത്തരവാദിത്വത്തിന് അനുസരിച്ചിരിക്കും.

കഴിഞ്ഞ സർക്കാർതന്നെ ഈ വഴിക്കു ചില ശ്രമങ്ങൾക്കു തുടക്കം കുറിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവ പൂർണ്ണമായി ഫലപ്രാപ്തിയിൽ എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അതുമുതൽ തുടങ്ങേണ്ടതാണ് നമ്മുടെ സാംസ്ക്കാരികദൗത്യം.

പെരുകണം പൊതുവിടങ്ങൾ

ജില്ലതോറുമുള്ള സാംസ്ക്കാരികസമുച്ചയങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. ഇവ സാഹിത്യരചനകൾക്കും ചിത്ര-ശില്പരചനകൾക്കും നാടകക്യാമ്പുകൾക്കും മറ്റു കലകളുടെ ശില്പശാലകൾക്കും അവയുടെയെല്ലാം പ്രദർശനങ്ങൾക്കും വിപണനത്തിനും ആസ്വാദനത്തിനും ആസ്വാദകപരിശീലനത്തിനും വായനയ്ക്കും ജനകീയഗവേഷണങ്ങൾക്കും ഒക്കെ സൗകര്യമുള്ള കേന്ദ്രങ്ങൾ ആകണം.

ഈ സമുച്ചയങ്ങളുടെ രൂപകല്പന കാണാൻ അവസരം കിട്ടിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ അവ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എത്രമാത്രം നിറവേറ്റാൻ പാകത്തിലാണ് എന്ന് അറിയില്ല. എന്തെങ്കിലും അപാകങ്ങളുണ്ടോ എന്നു പരിശോധിക്കാനും ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ കുറവുകൾ പരിഹരിക്കാനും കുറവുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ അതേ ക്യാമ്പസുകളിൽത്തന്നെ വികസിപ്പിക്കാനും നമുക്കു മുൻകൈ എടുക്കാൻ കഴിയണം.

ഈ കേന്ദ്രങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്നതോടെ അവയുടെ ഫലപ്രദമായ വിനിയോഗം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ജാഗ്രതയും സാംസ്ക്കാരികകേരളത്തിന്റെ മുൻകൈയിൽ ഉണ്ടാകണം. അവിടെ ഓരോ വർഷവും ഉണ്ടാകേണ്ട സാംസ്ക്കാരികോത്പന്നങ്ങളുടെയും നടക്കേണ്ട കലാസാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും കാലൻഡർ മുൻകൂട്ടി തയ്യാറാക്കാം. ഈ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പു സർക്കാർസംവിധാനത്തിനും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും വിടാതെ ജനകീയസമിതികളെ ഏല്പിക്കണം.

ഈ കേന്ദ്രങ്ങളെ പുരോഗമന-ജനാധിപത്യ-മതനിരപേക്ഷ-ലിംഗനിരപേക്ഷ പൊതുവിടങ്ങളായി വികസിപ്പിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും വേണം. ഭിന്നശേഷീസൗഹൃദവും വനിതാ-ലിംഗലൈംഗികന്യൂനപക്ഷസൗഹൃദവും ആയിരിക്കണം നിർമ്മാണവും നടത്തിപ്പും. ഇതെല്ലാം നമ്മുടെ സാംസ്ക്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും പൊതുവിടങ്ങളുടെയും മുഖമുദ്രയാക്കണം; പൊതുസമീപനവും ആകണം.

വേണം സ്ഥിരം വേദികൾ

നാടകത്തിനു സാമൂഹികമാറ്റത്തിലുള്ള സ്വാധീനം കേരളീയരെ പഠിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ ആസ്വാദകരെ മറന്ന ബൗദ്ധികപരീക്ഷണങ്ങളാലും മറ്റും ആ രംഗം ജനങ്ങളെ അകറ്റി. അതിന്റെ വീണ്ടെടുപ്പ് ആവശ്യമാണ്. ഇക്കാലത്തും ശാസ്ത്രകലാജാഥ പോലുള്ള ജനകീയകലാവതരണങ്ങൾ ജനസാമാന്യത്തെ ആകർഷിക്കുന്നു എന്നതു കാണണം. അപ്പോൾ പ്രശ്നം നാടകം എന്ന മാദ്ധ്യമത്തിന്റേതല്ല. അതിനാൽ, ജനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന സാമൂഹികനാടകങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകതന്നെ വേണം.

നാടകങ്ങൾക്കു പണം മുടക്കാൻ ആളില്ലാത്തതും നാടകനിർമ്മാണത്തിനു ചെലവേറിയതും പുതിയ നാടകങ്ങൾ ഉണ്ടാ‍കാത്ത സാഹചര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആവിഷ്ക്കരണത്വരയുടെ ശമനംപോലെ പല നാടകവും ഒറ്റ അവതരണത്തിൽ ഒടുങ്ങുന്നു. നാടകം‌കൊണ്ടു ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഇല്ലാത്തിടത്തോളം ആ രംഗത്തു കലാകാരരെ പിടിച്ചുനിർത്താനാവില്ല.

മുൻസർക്കാരിന്റെ മറ്റൊരു ബജറ്റ്‌പ്രഖ്യാപനം ആയിരുന്നു സ്ഥിരം നാടകവേദികൾ. ആദ്യം മൂന്നു നഗരങ്ങളിലും പിന്നീടു കൂടുതൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലും. ഇതും സാദ്ധ്യമായില്ല. കോവിഡ് പോലുള്ള പ്രതികൂലസാഹചര്യങ്ങളും ഇതിനു കാരണമായിട്ടുണ്ടാകാം.

2020-21 ബജറ്റിലും നാടകത്തിനുവേണ്ടി പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു. പുതിയ നാടകങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ നാടകനിർമ്മാണത്തിനു പത്തുലക്ഷം രൂപവീതം നല്കുന്ന പദ്ധതിയായിരുന്നു അത്. ആ പദ്ധതിയോടു നാടകലോകം പ്രതികരിച്ചത് പ്രതീക്ഷയ്ക്കൊത്തവണ്ണം ആകാതെപോയത് എന്തുകൊണ്ടെന്ന് ആ രംഗത്തുള്ളവരുമായി ചർച്ച ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെയുള്ള സർക്കാരിലെ കടമ്പകൾ പൊളിക്കാൻ നമുക്കാകണം.

തൊഴിൽസൃഷ്ടി മുഖ്യലക്ഷ്യമായ വൈജ്ഞാനികസമ്പദ്ഘടനയിൽ കലയ്ക്കും സംസ്ക്കാരത്തിനും എങ്ങനെയെല്ലാം മെച്ചപ്പെട്ട തൊഴിലും ജീവിതവും പ്രദാനം ചെയ്യാനാകും എന്ന അന്വേഷണത്തിനും ഉണ്ടാകണം പ്രത്യേക ഊന്നൽ.

വികേന്ദ്രീകൃതയിടപെടൽ

നാടകവും സാമൂഹികബദ്ധമായ മറ്റു കലാവിഷ്ക്കാരങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ സർക്കാരിതരമായും സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകണം. എന്തൊക്കെയോ മാറ്റം ഉണ്ടാകുമെന്നു പലരെയും വ്യാമോഹിപ്പിച്ച സഹസ്രാബ്ദപ്പിറവി കോർപ്പറേറ്റിസം, ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തം, വർഗ്ഗീയത, സമഗ്രാധിപത്യം തുടങ്ങിയവയെയൊക്കെ തഴപ്പിച്ചതല്ലാതെ വിശേഷിച്ചൊന്നും സംഭവിപ്പിക്കാതെ അപ്രസക്തമായപ്പോൾ നിലത്തിറങ്ങിയ സാമാന്യജനത ഇന്ന് ചെറു കൂട്ടം‌ചേരലുകളിലേക്കു മടങ്ങിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് നല്ല സാദ്ധ്യതയും അവസരവുമാണ്.

നാട്ടിടകളിലെ ആർട്സ് ക്ലബ്ബുകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ഇന്ന് എളുപ്പമായേക്കും. അവർക്കു സമൂഹബദ്ധമായ കലാവിഷ്ക്കാരങ്ങൾ നടത്താൻ വേണ്ട ഭൗതികസാഹചര്യങ്ങൾ ഇന്നു വളരെയേറെ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. മറ്റിടങ്ങളിലെ ക്ലബ്ബുകളുമായി ബന്ധപ്പെടാനും പരിപാടികൾ പങ്കുവയ്ക്കാനും സംയുക്തമായി പരിപാടികൾ നടത്താനുമൊക്കെയുള്ള സാദ്ധ്യതകളും വിപുലമാണ്. ഇത്തരം സംഘങ്ങളുടെ മികച്ച അവതരണങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുത്ത് വർഷം മുഴുവൻ അവതരിപ്പിക്കാവുന്ന സ്ഥിരംവേദികൾക്കും സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ഇതൊന്നും സർക്കാർപരിപാടി ആക്കാതെ ജനകീയസംരംഭങ്ങളായി സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയണം. ഇവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും അവതരണയോഗ്യമായ കലാവിഷ്ക്കാരങ്ങൾ നടത്താനും സർക്കാർ ധനസഹായം നല്കുന്നതു നന്നായിരിക്കും.

ആദിവാസികലകൾ അടക്കമുള്ള നമ്മുടെ തനതുകലകളെല്ലാം സംരക്ഷിക്കാനും പരിശീലിപ്പിക്കാനും തനിമയോടെതന്നെ അവതരിപ്പിക്കാനും ഡോക്യുമെന്റ് ചെയ്യാനും പ്രത്യേകശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. നവകേരളത്തിന്റെ പ്രധാനമേഖലകളിൽ ഒന്നായ ടൂറിസം രംഗത്തും അതിന്റെ മൂല്യം വലുതാണ്. തദ്ദേശഭരണതലത്തിലേക്കു ടൂറിസം എത്തിക്കാനുള്ള സർക്കാർപരിപാടി നടപ്പാകുമ്പോൾ അതതുനാട്ടിലെ കലാരൂപങ്ങൾക്കു പരിഗണന നല്കേണ്ടതുണ്ട്.

സാംസ്ക്കാരികവിമലീകരണം

പുറമേക്കു നാം കാണുന്നില്ലെങ്കിലും അതിഭയങ്കരമായ സാംസ്ക്കാരികമലിനീകരണമാണു നാട്ടിൽ നടക്കുന്നത്. തുറന്നതല്ലാത്ത വാട്ട്സാപ് എന്ന സന്ദേശമാദ്ധ്യമം നിറയെ ആപത്ക്കരമായ വർഗ്ഗീയവിഷവും വിദ്വേഷവുമാണ്. പല കുടുംബങ്ങളെയും ബന്ധുപരിസരങ്ങളെയും അതു ബാധിച്ചുകഴിഞ്ഞു. കേരളമനസിനെ ആ ക്യാൻസർ അനുനിമിഷം കാർന്നെടുക്കുകയാണ്. ഇതു പ്രതിരോധിക്കാൻ പുരോഗമനപക്ഷത്തിനു കഴിയുന്നില്ല. അതിബൃഹത്തായ കർമ്മപദ്ധതി ഇതിനായി ആവിഷ്ക്കരിക്കാൻ അമാന്തിച്ചുകൂടാ.

ശബരിമല യുവതീപ്രവേശനവിഷയത്തിൽ ലിംഗനീതിയിലും ഭരണഘടനയിലും അധിഷ്ഠിതമായ സുപ്രീം‌കോടതിവിധി വന്നപ്പോൾ അതു ചരിത്രവിധിയായി കൊണ്ടാടേണ്ടിയിരുന്ന സമൂഹമാണു കേരളം. അതിനുള്ള ഔന്നത്യം കേരളസംസ്ക്കാരം ആർജ്ജിച്ചിരുന്നതാണ്. എന്നാൽ സംഭവിച്ചത് സാമൂഹികജീർണ്ണതയുടെ അങ്ങേയറ്റം ലജ്ജാകരമായ തേർവാഴ്ചയാണ്. പരിഷ്ക്കൃതലോകത്തിനുമുന്നിൽ, ലോകമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ, കേരളം ആദ്യമായി അവഹേളനപാത്രമായി. പുരോഗമനപക്ഷത്തുള്ള ചിലർതന്നെ വോട്ടുഭയത്താൽ സർക്കാർസമീപനത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതുപോലും കാണേണ്ടിവന്നു. ആശയവ്യക്തതയുടെ ഈ കുറവ് പ്രതിലോമതകൾക്കു നല്ല വളമാണ്. ഇതൊരു നിസ്സാരകാര്യമല്ല.

അന്ന് ആ സാംസ്ക്കാരികാഭാസത്തെ ചെറുക്കാനായത് ശാസ്ത്രബോധവും നീതിബോധവും നല്ല വായനയും ആശയവ്യക്തതയും ഉയർന്ന ചിന്തയുമുള്ള ഒരു ചെറുവിഭാഗത്തിന്റെ രാപ്പകലില്ലാത്ത ശക്തമായ ഇടപെടൽകൊണ്ടാണ്. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ അന്നു പ്രചരിച്ച പുരോഗമനാശായങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ഒന്ന് സമീപകാലകേരളചരിത്രത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നു സംശയമാണ്. അതു സാദ്ധ്യമാക്കിയവർ ആരെന്നു നാം അന്വേഷിക്കണം. ആ തലമുറയിൽ മേല്പറഞ്ഞ ബോധങ്ങളും ചിന്തകളുമൊക്കെ നിവേശിച്ചതെങ്ങനെ എന്നു മനസിലാക്കണം. പുതിയ തലമുറയെ അത്തരത്തിൽ വഴിനയിക്കാനുള്ള ബോധപൂർവ്വമായ പ്രവർത്തനപദ്ധതികൾ ആവിഷ്ക്കരിക്കണം. ബാലസംഘം, ബാലവേദി പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഊഴിയം പോക്കൽ ആകാതെ ഉള്ളറിഞ്ഞുള്ളതാകണം.

നവോത്ഥാനമൂല്യങ്ങൾക്കുമുണ്ട് സുപ്രധാനപങ്ക്. ശബരിമലവിവാദകാലത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായിവിജയൻ കേരളം മുഴുവൻ സംഘടിപ്പിച്ച നവോത്ഥാനപ്രസംഗങ്ങൾ ചെലുത്തിയ സ്വാധീനം ഒന്നു മതി അതു മനസിലാക്കാൻ. മുലക്കരത്തിനുപകരം മുലയരിഞ്ഞു നല്കിയ നങ്ങേലിമുതൽ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധപ്പണിക്കരും അയ്യാ വൈകുണ്ഠനും അയ്യങ്കാളിയും വൈകുണ്ഠസ്വാമിയും ശ്രീനാരായണഗുരുവും വാഗ്ഭടന്ദനും സഹോദരൻ അയ്യപ്പനും പൊയ്കയിൽ അപ്പച്ചനുമൊക്കെ നടത്തിയ ധീരമായ ഇടപെടലുകളുടെ ചരിത്രം മുത്തശ്ശിക്കഥ കേൾക്കുന്ന കൗതുകത്തോടെയാണു മഹാഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും കേട്ടത്. ആധുനികകേരളം രൂപപ്പെട്ട ആ കഥ തീർച്ചയായും നവകേരളസൃഷ്ടിക്കുള്ള മികച്ച ഇന്ധനമാണ്. ആ കഥകൾ പല സാംസ്ക്കാരികരൂപങ്ങളിലൂടെ പുനരാവിഷ്ക്കരിക്കാനും സമസ്തജനങ്ങളിലേക്കും എത്തിക്കാനും പദ്ധതി ഉണ്ടാകണം. കഥപോലെ അവ പറയുന്ന വീഡിയോകൾപോലും രസകരമാകും.

ശരിയായ ചരിത്രബോധവും ശാസ്ത്രബോധവും സാമൂഹികബോധവും വളർത്താനുതകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ അടിയന്തരമായി കൊണ്ടുവരണം. ചരിത്രം മാറ്റിയെഴുതുന്നതിൽ വർഗ്ഗീയഫാഷിസം കാട്ടുന്ന ഭ്രാന്തമായ ആവേശത്തിൽനിന്നു നാം പാഠം ഉൾക്കൊള്ളണം. പലതരത്തിൽ വളച്ചൊടിച്ച ചരിത്രമാണ് വാട്ട്സാപ് സർവ്വകലാശാലയിലെ മുഖ്യ പാഠ്യവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്ന്. അതിലെ അപകടം ചെറുതല്ല. അതെല്ലാം നിരീക്ഷിക്കാനും ഫലപ്രദമായി പ്രതിരോധിക്കാനും ശരിയായ ചരിത്രകാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനും സംവിധാനം വികസിപ്പിച്ചില്ലെങ്കിൽ നവകേരളം വർഗ്ഗീയഭ്രാന്തിന്റെ കൊലക്കളമായിരിക്കും.

ശാസ്ത്രം, ചരിത്രം, നവമൂല്യങ്ങൾ

അനൗപചാരികവിദ്യാഭ്യാസം സുപ്രധാനസാംസ്ക്കാരികദൗത്യമായി നവകേരളയജ്ഞത്തിൽ മാറണം. സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരതാനേട്ടത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി വിഭാവനം ചെയ്ത തുടർസാക്ഷരതാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു സംഭവിച്ച വിപര്യയം വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരത ഉന്നം ആയിരുന്നതിഅനാൽ സാമൂഹികയിടപെടലിനുള്ള പ്രാപ്തി നഷ്ടമായ വയോജനങ്ങളെയടക്കം സാക്ഷരരാക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, അതുതന്നെയാണോ ഇന്നും തുടരേണ്ടത് എന്നു പരിശോധിക്കണം. കൊഴിഞ്ഞുപോക്കും മോശം കുടുംബ-സാമൂഹികസാഹചര്യങ്ങളും കാരണം അക്ഷരം നേടാനാകാതെപോയ മദ്ധ്യവയസ്ക്കർ വരെയുള്ളവരെ അക്ഷരവും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതയും ഉള്ളവരാക്കുക എന്നത് അർത്ഥപൂർണ്ണമാണ്. അതിനപ്പുറം ആവശ്യമുണ്ടോ?

സാക്ഷരതാപ്രവർത്തനം എന്നതു കേവലമായ അക്ഷരം പഠിപ്പിക്കലിനപ്പുറത്തേക്കു വളരണം. ആളുകളെ പഠനത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കാൻ അവരുടെ തൊഴിൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഉതകുന്നതടക്കമുള്ള പരിശീലനങ്ങളും ആരോഗ്യസാക്ഷരത, ക്ഷേമസേവനനിയമസാക്ഷരതകൾ എന്നിങ്ങനെ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ പ്രയോജനകരമെന്നു തോന്നുന്ന വിഷയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടിവരും. അങ്ങനെ ആകർഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന സമൂഹത്തിൽ ശാസ്ത്രബോധസാക്ഷരതയും ചരിത്രസാക്ഷരതയും ഭരണഘടനാസാക്ഷരതയും സാമൂഹികസാക്ഷരതയും പുരോഗമനമൂല്യസാക്ഷരതയും ഉപഭോക്തൃസാക്ഷരതയുമൊക്കെ വളർത്താനുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ നടപ്പാക്കണം.

ഓരോ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനപ്രദേശത്തും ധാരാളമായി പൊതുവിടങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുകയും പ്രഭാഷണങ്ങളുടെയും ചർച്ചകളുടെയും പെരുമഴ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമല്ല. അച്ചടിപ്പുസ്തകങ്ങളിൽനിന്നു ഡിജിറ്റൽ വായനയിലേക്കു യുവതലമുറ ചുവടുമാറ്റുന്നതു മനസിലാക്കി നമ്മുടെ ഗ്രന്ഥശാലകളെ ആകർഷകങ്ങളായ പൊതുവിടങ്ങളാക്കി മാറ്റണം. പുസ്തകചർച്ചകൾ, ലോകത്ത് ഇറങ്ങുന്ന സുപ്രധാനപുസ്തകങ്ങൾ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, പ്രാദേശികചരിത്രരചന അടക്കമുള്ള കൂട്ടായ പുസ്തകരചനാസംരംഭങ്ങൾ, നാട്ടിലെ പ്രധാനികളുടെ ഓർമ്മകൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന ജീവചരിത്രങ്ങൾ രചിച്ചു പ്രാദേശികമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കൽ തുടങ്ങി പലതും ആലോചിക്കാം. ചർച്ചയ്ക്കുള്ള പുസ്തകങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ നല്ല ജാഗ്രത പുലർത്താനാകും. പുതുതലമുറയ്ക്കടക്കം താത്പര്യം തോന്നുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ ധാരാളമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയാൽ അവരെ ആകർഷിക്കാൻ പ്രയാസം വരില്ല. പ്രളയത്തിലും കോവിഡിലുമൊക്കെ കണ്ട സന്നദ്ധയൗവനത്തിന്റെ സമൂഹബദ്ധതയിൽ സംശയിച്ചുനില്ക്കേണ്ടതില്ല.

ചരിത്രപഠനം രസകരം ആക്കാനുള്ള പരിപാടികൾ കണ്ടെത്തണം. പട്ടണത്തേതുമാതിരിയുള്ള ഉദ്ഘനനവും സമാനമായ ചരിത്രഗവേഷണങ്ങളും ജനപങ്കാളിത്തമുള്ള അനുബന്ധപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ജനകീയമാക്കണം. അത്തരം പഠനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉണ്ടാകണം.

ഫേസ്‌ബുക്ക് മികച്ച എഴുത്തകമാണ്. അവിടെയുള്ള എണ്ണമറ്റ പ്രതിഭകളെ അതതു നാട്ടിലെ പുരോഗമനയിടപെടലുകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതു പ്രധാനമാണ്. അവർക്ക് ആത്മപ്രകാശനത്തിനുള്ള ഭൗതികവേദികൾ ഒരുക്കിനല്കാം. പ്രാദേശികകവിയരങ്ങുകളും കഥപറയൽ കൂട്ടങ്ങളും ഒച്ചഭാഷിണിയൊന്നുമില്ലാതെ വായനശാലാഹാളിൽ നടത്താം. സ്കൂളുകളിലെ സൗകര്യങ്ങളും ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാകണം. ആവശ്യമായ ഉത്തരവുകൾ നല്കാൻ സർക്കാരിനോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ആകാം.

നവകേരളത്തിലെ കുടുംബം

നാം സൃഷ്ടിക്കുന്ന നവകേരളം ലിംഗസമത്വമുള്ളതും കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ടു മുന്നോട്ടുപോകുന്നതും ആകണമല്ലോ. കുടുംബം എന്ന സ്ഥാപനത്തെ ജനാധിപത്യവത്ക്കരിക്കുകയും ലിംഗനീതിപൂർണ്ണം ആക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം. അതു പെട്ടെന്നു മാറ്റിമറിക്കാവുന്ന ഒന്നല്ല. എന്നാലും നന്നായി ആലോചിച്ചാൽ ഫലപ്രദമായ പ്രവർത്തനപരിപാടി ആവിഷ്ക്കരിക്കാനാവും. അതിൽ വിജയിച്ചാൽ നമുക്കതൊരു വലിയൊരു നേട്ടമായിരിക്കും.

ലിംഗസമത്വം പുലരുന്ന യൂണിറ്റുകളായി ഓരോ കുടുംബത്തെയും രൂപപ്പെടുത്താൻ കുടുംബങ്ങളെ ചർച്ചാവേദികളാക്കണം. ‘വീട്ടിൽ രാഷ്ട്രീയം പറയാറില്ല’ എന്നതു കേമത്തമായി എഴുന്നള്ളിച്ചുനടക്കുന്നവരെ തിരുത്തി, എല്ലാ പൊതുക്കാര്യങ്ങളും ആരോഗ്യപൂർവ്വം ചർച്ചചെയ്യുന്ന സ്ഥിതി വളർത്തണം. പുറത്തു പ്രസംഗിക്കുന്ന ആദർശങ്ങൾ ചെരിപ്പിനൊപ്പം അഴിച്ചു പുറത്തുവച്ചു വീട്ടിൽ കയറുന്നതിനാലാണ് സ്വന്തം മക്കളുടെ വിവാഹക്കാര്യം വരുമ്പോൾ ജാതിയും മതവും സാമൂഹികപദവിയും ജാതകവും മുഹൂർത്തവുമെല്ലാം പരിഗണനാവിഷയം ആകുന്നത്.

സ്ത്രീധനവും സ്ത്രീധനപീഡനവും സ്ത്രീകൾ അനുഭവിക്കുന്ന മഹാദുരിതങ്ങളുടെ കൂടുതൽ ദൃശ്യതയുള്ള ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്. അതിനു മാത്രമായുള്ള ചികിത്സയല്ല, സാമൂഹികബോധമാകെ ഉടച്ചുവാർക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് ആവശ്യം. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിലെല്ലാം ജനകീയമായ പരിഹാരങ്ങൾക്കാണു മുൻഗണന നല്കേണ്ടത്.

ഒരുപക്ഷെ, നവകേരളം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്രവർത്തനം കുടുംബങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയവത്ക്കരണം ആയിരിക്കും. ആ രാഷ്ട്രീയം കക്ഷിരാഷ്ട്രീയമല്ല, സാമൂഹികനീതിയുടെയും ലിംഗസമത്വത്തിന്റെയും അനാചാര-അന്ധവിശ്വാസവിരുദ്ധതതയുടെയും സ്വതന്ത്രചിന്തയുടെയും ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെയും മതനിരപേക്ഷതയുടെയും സാഹോദര്യത്തിന്റെയും പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണത്തിന്റെയും ഒക്കെ പുരോഗമനരാഷ്ട്രീയമാണ്.

വളർന്നുവരുന്ന തലമുറയിൽ ലിംഗനീതിബോധം വളർത്താനുള്ള പരിപാടികളും അതോടൊപ്പം വേണം. പാഠ്യപദ്ധതിയെ ജെൻഡർ സെൻസിറ്റീവ് ആക്കുക അനിവാര്യമാണ്. ഈ ബോധമൊക്കെ കുടുംബങ്ങളിൽ വളർത്താൻ അച്ഛനമ്മമാരിലും മറ്റു കുടുംബാംഗങ്ങളിലും നിരന്തരബോധവത്ക്കരണവും ആവശ്യമാണ്.

ചില ചിതറിയ ചിന്തകൾ മാത്രമാണ് ഇവിടെ പങ്കുവച്ചത്. നവകേരളസൃഷ്ടിക്ക് ഇതൊന്നും പോരാ. അതിനുള്ള ഒറ്റയ്ക്കും കൂട്ടുചേർന്നുമുള്ള വിപുലമായ ആലോചനകൾ വേണം. ആ ആലോചനകൾക്കുള്ള തീപ്പൊരിയെങ്കിലും ഉതിർക്കാൻ കഴിയണം എന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് എഴുതിത്തുടങ്ങിയതാണ്. പക്ഷെ, വക്കോ മൂലയോപോലും സ്പർശിക്കാൻ ആയിട്ടില്ല. എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഈ ചിന്തകളെ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയാലും.

അഗ്നിഗായകാ വരൂ!

2021-10-24T11:46:00.003-07:00

അഗ്നിഗായകാ വരൂ!

വികെ‌എസ് പാടുമ്പോൾ...

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

[ദേശാഭിമാനി വാരികയുടെ 2021 ഒക്റ്റോബർ 24 ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]

“ഇടനേരത്തിത്തിരിനേരം
കരിമേഘക്കവിളും കാട്ടി
പിണങ്ങിനില്ക്കണ വാനം
ഇടിവെട്ടിൻ തീത്തുടികൊട്ടി
തുള്ളാട്ടം തുള്ളണ വാനം
ഇടിമിന്നൽ പിപ്പിടികാട്ടി
പേടിപ്പിക്കണ വാനം
മഴയെന്നൊരു പീച്ചാങ്കുഴലാൽ
കുളിരണിയിക്കണ വാനം”
എന്നു വികെഎസ് പാടുമ്പോൾ ആ പിണക്കവും പേടിയും കുളിരുമൊക്കെ സദസ്സിൽ കുട്ടികളുടെ മുഖത്തു കാണാം. ‘ആ വാനത്തഗ്നിവിതയ്ക്കും ആസുരശക്തികളേ...’ എന്നു കവിത മാറുമ്പോൾ ഭാവം ധർമ്മരോഷമാകും. ആ യുദ്ധവെറിയെ ഞങ്ങൾ ‘ചിരികൊണ്ടൊരു വന്മതിൽ കെട്ടി ചെറുത്തുനില്ക്കും’ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ കുട്ടികളുടെ മനസിൽ ചിരസ്ഥായിയാകുന്ന യുദ്ധവിരുദ്ധവികാരത്തോളം വേരുറപ്പ് വേറെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കാനാകും!
ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ ബാലവേദിപ്പരിപാടികളിൽ വികെ‌എസ് പാടുമ്പോൾ കുട്ടികളുടെ സദസ്സിനെ നോക്കിയിരുന്നു ഞാൻ പലപ്പോഴും അത്ഭുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ‘മുറിമൂക്കൻ രാജാവിൻ കഥകേട്ട്’ മൂക്കിൽ വിരൽ വയ്ക്കുകയും ‘രാജകുമാരിയെ രാക്ഷസൻ കട്ടപ്പോൾ’ ആകവേ ഞെട്ടിത്തരിക്കുകയും ‘ആമ മുയലിനെ നാണംകെടുത്തിയ കഥയുടെ തുമ്പിൽ’ നിമിഷനേരത്തേക്കെങ്കിലും ഉറങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന കുട്ടികളെ എത്രയോവട്ടം കണ്ടു! അത്രയ്ക്കാണു ഭാവം.
ആ ഭാവം എത്രയോ സുഗമമായി അതിന്റെ പരമാവധിയിൽ സന്നിവേശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഈണം എങ്ങനെയാണു വികെ‌എസ് കണ്ടെത്തുന്നത്! കവിതയല്ല, അതിലെ വരികൾ പോലുമല്ല, വാക്കുകളാണ് അദ്ദേഹം ഈണം‌കൊടുത്തു ഭാവസുരഭിലമാക്കുന്നത്. കവിതയുടെ സ്ഥായീഭാവം അശേഷം മാറാതെ ഇതു സാധിക്കുന്നതാണ് വികെ‌എസിന്റെ അനന്യമായ മാന്ത്രികത.
ഇടശ്ശേരിയുടെ ‘പൂതപ്പാട്ടി’നെ വികെ‌എസിന്റെ പൂതപ്പാട്ടാക്കി മാറ്റുന്നതും മറ്റൊന്നല്ല. അതിലെ ഓരോ മുഹൂർത്തവും അതതിന്റെ തീവ്രഭാവത്തോടെ അങ്ങനെ ആവിഷ്ക്കരിക്കാൻ വേറെ ആർക്കാണു കഴിയുക! ഒടുവിൽ പൂതത്തിന്റെ ‘വ്യസനം’ നമ്മുടെ വ്യസനമാകുന്നു; കണ്ണു നനയുന്നു. ഇടശ്ശേരിയുടെ മകൻ ഇ. ഹരികുമാർ അനുസ്മരിക്കുന്ന എം. ഗോവിന്ദന്റെ വാക്കുകൾ പോലെ “വികെഎസിന്റെ ആലാപനത്തിൽ പൂതപ്പാട്ടിന്റെ പല പുതിയ മാനങ്ങളും പുറത്തുവന്നു”. ഓരോ ആലാപനത്തിലും പിന്നെയും അവ പുതുക്കപ്പെട്ടു.
വികെ‌എസ്‌പാട്ടുകളുടെ ഈ രാസവിദ്യ മുതിർന്നവരുടെ മനസിലും സംഭവിക്കുന്നു.
തറഞ്ഞുകയറുന്ന പാട്ട്
‘ഒഴിഞ്ഞ ചട്ടിയിൽനിന്ന്
എങ്ങനെ കഞ്ഞികുടിക്കും നീ?’
എന്ന ചോദ്യവും
‘നാടിൻ ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തതു
കീഴ്മേൽ മാറ്റിമറിക്കൂ!
അതിന്റെ നായകനാകൂ!’
എന്ന ഉത്തരവും കേൾക്കുന്ന തൊഴിലാളികളുടെയും സാധാരണക്കാരുടെയും മനസിൽ തെളിമയാർന്ന വിപ്ലവബോധത്തിന്റെ വിത്തു പാകുന്നത് ഈ രാസവിദ്യയാണ്. തുടർന്ന് ആ മനസുകളിലേക്കു വീഴുന്ന ‘ഇനിയൊരുനിമിഷം കാത്തിരിക്കേണ്ടാ...’ എന്ന ആഹ്വാനത്തിനു ശക്തി ഒന്നു വേറെതന്നെ. അക്ഷരത്തിലൂടെ, വായനയിലൂടെ, മനസിലാക്കപ്പെടാവുന്ന ആശയം, അതേ മനുഷ്യർ വലിയ സംഘമായിരുന്ന്, കരുത്തുറ്റ ഈണത്തിൽ കേൾക്കുകയും ഏറ്റുപാടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ആർജ്ജിക്കുന്ന ഊർജ്ജവും മനഃപരിവർത്തനക്ഷമതയും അനുഭവിച്ചുതന്നെ അറിയണം. ഈ രാസവിദ്യയുടെ ആൾരൂപമായിരുന്നു വികെ‌എസ് എന്ന് എല്ലാവരും വിളിക്കുന്ന പ്രൊഫ: വി.കെ. ശശിധരൻ എന്ന ജനകീയഗായകൻ.
1979-ലെ ഇ.എം.എസിന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പുപര്യടനവേളയിൽ എല്ലാ വേദികളിലും തൊട്ടുമുമ്പായി വികെ‌എസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ ഗാനവും ‘കമ്മ്യൂണിസം’ പോലുള്ള പാട്ടുകളും “ഒരുവേള ഇ.എം.എസിന്റെ വിശദീകരണത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി അനുവാചകരുടെ മനസുകളിൽ രാഷ്ട്രീയബോധവും വികാരവും വളർത്തി എന്നു പറഞ്ഞാൽ അതിശയോക്തിയാവില്ല” എന്ന് എം.പി. പരമേശ്വരൻ എഴുതിയത് അതിശയോക്തിയല്ലെന്ന് വികെ‌എസിനെ അനുഭവിച്ചവർക്ക് അറിയാം.
സാധാരണനിലയിൽ കാര്യമായ ചലനമൊന്നും മനസിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയാത്ത, കാവ്യാത്മകതയൊന്നും പറയാനില്ലാത്ത, വരികളാണ് പലപ്പോഴും വിപ്ലവപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി എഴുതപ്പെടുക. ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ച് അപ്പപ്പോൾ സാധാരണപ്രവർത്തകരോ നേതാക്കളോ എഴുതിയുണ്ടാക്കുന്നവ. മുറിച്ചുമുറിച്ച് എഴുതിയ പ്രസ്താവനയോ മുദ്രാവാക്യമോ പോലിരിക്കും. അവയും പക്ഷെ, വികെ‌എസിന്റെ കൈയിൽ പൊന്നായി മാറും. കേൾക്കുന്നവരുടെ മനസിൽ കസേര പിടിച്ചിട്ട് അതങ്ങ് ഇരിക്കും. ചുണ്ടുകളിൽ ഇടയ്ക്കിടെ വന്നു തത്തിക്കളിക്കും. അത്തരത്തിൽ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടിയ വരികൾ എത്ര!
“ഒരിക്കലും സംഭവിക്കയില്ലെ-
ന്നൊരൊക്കലും പറയരുതേ!
ജീവൻ നിന്നിൽ തുടിക്കുവോളം പറയരുതേ!
അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരാകേ
ഉന്നതശീർഷന്മാരായ്‌ വീണ്ടും
ഉണർന്നെഴുന്നേല്ക്കും.
മരിച്ചുവീണവരാകേ വീണ്ടും
ആവേശമൊടേ തിരിച്ചടിക്കാ-
നുയിർത്തെഴുന്നേല്ക്കും.”

‘പടയൊരുക്കപ്പാട്ടുകൾ’ എന്നാണ് ഇത്തരം കരുത്തുറ്റ വിപ്ലവഗാനങ്ങളെ വികെ‌എസ്‌തന്നെ വിളിക്കുക. ആ പേരിൽ ഒരു ഗാനസമാഹാരവും സിഡിയായി ഉണ്ട്. സിപിഐ(എം)-ന്റെ മലപ്പുറം സമ്മേളനത്തിനായി വികെ‌എസ് ഒരുക്കിയ ‘സംഘകാഹളം’ എന്ന ഗാനോപഹാരത്തിൽ മുല്ലനേഴിയുടെ ഒരു ഗാനത്തിൽ “ഒന്നും പറയുവാനില്ലേ, ചുറ്റും അനീതികൾ നൃത്തമാടുമ്പോൾ ചുമ്മാതിരിക്കുകയാണോ” എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തിയിരുന്നു. അതിനു മറുപടിയായി എ. സുഹൃത് കുമാർ എഴുതിയ “പറയുവാനെന്തുണ്ടു വേറെ, വീണ്ടും പൊരുതുക എന്നതല്ലാതെ” എന്ന ഗാനവും വികെ‌എസ്‌തന്നെ ഈണമിട്ടുപാടി എന്നതും ആ വഴിയിലെ ഒരു കൗതുകം.

തിരുനെല്ലൂരിന്റെ ‘മേയ്‌ദിനമേ, അഭിവാദനം!’ എന്ന കവിതയൊക്കെ ആ ശക്തിനിർഝരിയിലൂടെ എത്ര മനസുകളെയാണു വിപ്ലവപാതയിൽ മുന്നോട്ടു കുതികൊള്ളിക്കുന്നത്! അതിനു തലമുറഭേദം ഇല്ലായിരുന്നു. ‘ഉണരുക ഉയരുക ശുഭ്രപതാകേ! ഉജ്ജ്വലകർമ്മപതാകേ!’ എന്ന ബാലസംഘം പതാകാഗാനം മുതൽ ‘ഇല്ല മരിക്കില്ലീയെം നമ്മുടെ പകലുതെളിക്കും മുത്തച്ഛൻ’ എന്ന അതീവഹൃദ്യമായ പാട്ടുവരെ കുട്ടികളെ ഉണർത്തിയ പാട്ടുകളും അനവധി.

വിപ്ലവത്തിന്റെ ഈണം

ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ പാട്ടുകാരൻ എന്നതാണ് വികെ‌എസിന്റെ പ്രമാണമുദ്ര. വികെ‌എസ് എന്നാൽ ‘എന്തിന്നധീരത’ എന്ന പാട്ടാണു പലർക്കും. പരിഷത്തിന്റെ ഒന്നാം ശാസ്ത്രകലാജാഥയുടെ ആമുഖഗീതമായിരുന്നു അത്. ആ പാട്ടും വികെ‌എസിന്റെ ജീവിതവുമായി ഗാഢമായൊരു ബന്ധമുണ്ട്. ഒട്ടേറെ തിക്താനുഭവങ്ങളാൽ കൈവിട്ട നാടകരംഗത്തേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്നത് ആ പാട്ട് ഉൾപ്പെട്ട ‘അമ്മ’ നാടകമാണ്. മാക്സിം ഗോർക്കിയുടെ നോവലിനെ ബെർതോൾഡ് ബ്രെഹ്‌ത് നല്കിയ നാടകാവിഷ്ക്കാരത്തിനു പി.എൻ. ദാമോദരൻപിള്ള ചെയ്ത തർജ്ജമ.

പുരോഗമനപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയടക്കം പ്രൊഫഷണൽ നാടകങ്ങളിൽ സമൂഹത്തിനു പ്രത്യാശ നഷ്ടമായ വേളയിൽ സമൂഹമാറ്റത്തിനുതകുന്ന തീയറ്ററിനായുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ ഡോ: പി.കെ.ആർ. വാര്യർ, ഇ.എം. ശ്രീധരൻ, എം.പി. പരമേശ്വരൻ, സി.പി. നാരായണൻ എന്നിവരുടെ മുൻകൈയിൽ രൂപം നല്കിയ ‘കോറസ്’ നാടകസംഘമാണ് അത് അവതരിപ്പിച്ചത്. എം.പി.യുടെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ നിർബ്ബന്ധമാണ് വികെ‌എസിനെ ആ സംരംഭവുമായി സഹകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. അതിലെ മറ്റൊരു ഗാനമാണ് തുടക്കത്തിൽ പറഞ്ഞ ‘ഒഴിഞ്ഞചട്ടി’.

കൂടുതൽ ശക്തമായ തീയറ്റർ രൂപത്തിനും സമൂഹത്തിൽ ശാസ്ത്രബോധം വളർത്താനും പരിഷത്ത് നടത്തിയ അന്വേഷണമാണ് ശാസ്ത്രകലാജാഥ എന്ന സവിശേഷാനുഭവം കേരളത്തിനു സമ്മാനിച്ചത്. നവോത്ഥാന വിപ്ലവ നാടകപാരമ്പര്യത്തിന്റെ തുടർച്ച്. അങ്ങനെ വികെഎസുതന്നെ കൺവീനറായ 1980-ലെ ആദ്യജാഥയിൽ ‘പട്ടിണിയായ മനുഷ്യാ നീ പുസ്തകം കൈയിലെടുത്തോളൂ’ എന്ന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ‘എന്തിന്നധീരത’ അവതരണഗാനമായി.

അന്നുതൊട്ട് ആ രൂപത്തിൽ കലാജാഥ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട കാലം മുഴുവൻ അതിലെ ഒട്ടെല്ലാ പാട്ടുകളും വികെ‌എസിന്റെ ഈണത്തിൽ ജനപ്രിയതയും അമരത്വവും നേടിയവയാണ്. ആ ഈണങ്ങൾ പലതും അഖിലേൻഡ്യാകലാജാഥകളിലൂടെ രാജ്യമെമ്പാടും എത്തി. ‘എന്തിന്നധീരത’ പല ഭാഷകളിലായി ഒരുകോടിപ്പേരെങ്കിലും കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും എന്ന എം.പി. പരമേശ്വരന്റെ കണക്ക് ന്യൂനോക്തിയല്ലേ എന്നുപോലും തോന്നുന്നു.

ശാസ്ത്രബോധത്തിന്റെ ഈണം

‘മിന്നും മിന്നും താരകമേ നിന്നൊളിതന്റെ പൊരുളെന്ത്?’ എന്നു ചോദിച്ചു തുടങ്ങുന്ന ‘ഇ=എംസിസ്ക്വയർ’, ‘തന്മാത്രയിലെ അണുക്കളോ, അണുവിന്നുള്ളിലെ കണങ്ങളോ, കണങ്ങൾതൻ ചലനമോ, ചലനത്തിന്നൂർജ്ജമോ, ഊർജ്ജത്തിൻ കണമോ? നീ കണങ്ങൾതൻ തരംഗമോ... എന്തു നീ പ്രപഞ്ചമേ!’ എന്നു ചോദിച്ച് ഊർജ്ജസംരക്ഷണവും ആറ്റം മാതൃകയും ക്വാണ്ടം തിയറിയുമൊക്കെ വിവരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ‘ഹേ! പ്രപഞ്ചമേ!’ തുടങ്ങിയ പച്ചയായി ശാസ്ത്രം പറയുന്ന വരികൾ ആയിരക്കണക്കിനു കുട്ടികളും മുതിർന്നവരും പാടിനടക്കുകയും ഇപ്പോഴും ഓർത്തു പാടുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് വികെ‌എസ് എന്ന ത്രക്ഷരിക്കുമാത്രം.

മനുഷ്യപരിണാമവും സാമൂഹികപരിണാമവും മുതലാളിത്തചൂഷണവ്യവസ്ഥയും ആവിഷ്ക്കരിക്കുന്ന ‘ഏകലവ്യന്റെ പെരുവിരൽ’, ‘കേരളം ഇന്നലെ, ഇന്ന്, നാളെ’, ‘കാതോർത്തിരിക്കുക, കാലം വിളിക്കുന്നു’, ‘ഒരു ധീരസ്വപ്നം’, ‘പാടാം നമുക്കൊത്തു പാടാം’ തുടങ്ങിയ ഗാനശില്പങ്ങൾ ആ ഈണങ്ങളോടെ വീണ്ടും അരങ്ങുകളിൽ എത്തേണ്ടവയാണ്. അരങ്ങു കീഴടക്കിയ അനവധി ചൊല്ക്കാഴ്ചകളും കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരികകാവ്യവഴികൾ കോറിയിട്ട ‘കവിമാലിക’, ‘നവമാലിക’ തുടങ്ങിയ കാവ്യശില്പങ്ങളും എക്കാലത്തേക്കുമുള്ളതാകുന്നത് അവയിലെ ഈണവിശേഷം‌കൊണ്ടുകൂടിയാണ്. മാപ്പിളപ്പാട്ടടക്കം ഏതും വികെ‌എസിനു വഴങ്ങുമെന്നതിന്റെ നല്ല സാക്ഷ്യമാണ് ‘നാദിറ പറയുന്നു’.

പരിഷത്തിന്റെ പല സംസ്ഥാനസമ്മേളനങ്ങളിലും ആമുഖഗാനം വികെ‌എസിന്റെയാണ്. രജതജൂബിലിസമ്മേളനത്തിൽ വലിയൊരു ഗായകസംഘം പാടിനിറച്ച ‘സംഘമഹാഗാനം’ ശക്തിഗാംഭീര്യങ്ങൾ‌കൊണ്ടു മനസിൽ പതിഞ്ഞുനില്ക്കുന്നു – “നെഞ്ചുയർത്തിയിൻഡ്യയിൽ നമുക്കു പാടുവാനൊരൊറ്റ സംഘഗാനം... അതിൻ സിംഹനാദം...”. വികെ‌എസിന്റെ പരിഷത്തുപാട്ടുകളുടെ പട്ടിക വലുതാണ്. ഓരോന്നും പറയാൻ സംഗീതത്തനിമകളുള്ളവ.

വികെ‌എസിന്റെ കൈപ്പടയിൽ പി.റ്റി. ഭാസ്ക്കരപ്പണിക്കരുടെ കവിത

ഈ ദൗത്യവഴിയിലെ ചരിത്രസ്ഥാനമുള്ള പാട്ടുകളാണ് സാക്ഷരതായജ്ഞത്തിനും ജനകീയാസൂത്രണത്തിനും മാനവീയം മിഷനും വേണ്ടി ജീവൻ നല്കിയവ. ‘അക്ഷരം തൊട്ടു തുടങ്ങാം’, ‘നേരമൊട്ടും വൈകിയില്ല’, ‘ആയിരത്തിരി അക്ഷരത്തിരി’, ‘ഓമൽക്കൈരളി പാടൂ’, പി.റ്റി. ഭാസ്കരപ്പണിക്കരുടെ ‘മലയാളമാണെന്റെ ഭാഷ’, മുല്ലനേഴിയുടെ ‘അമ്മയും നന്മയും ഒന്നാണ്’, ‘ആത്മാഭിമാനക്കൊടിക്കൂറ പൊക്കുവാൻ കൂട്ടുകാരെ നമുക്കൊത്തുചേരാം’... കാണാപ്പാഠമായി കിടക്കുന്ന പാട്ടുകൾ! സംഗീത നാടക അക്കാദമിക്കായി ചെയ്ത ആൽബവും എടുത്തുപറയണം.

ഇവയ്ക്കൊപ്പം പുനലൂർ ബാലൻ, പി.എൻ. ദാമോദരൻപിള്ള, പനങ്ങാട് തങ്കപ്പൻപിള്ള, കരിവെള്ളൂർ മുരളി, ഇയ്യങ്കോട്, എ. സുഹൃത്ത് കുമാർ... അങ്ങനെ എത്രയോപേരുടെ രചനകൾ പുതിയ ഭാവുകത്വവും കരുത്തുമായി പരിഷത്തിന്റെയും മേല്പറഞ്ഞ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും എണ്ണമറ്റ വേദികളിലൂടെ നാട്ടകങ്ങളിലേക്കെത്തി; കാലത്തിനപ്പുറത്തേക്കു മുഴങ്ങി.

തോമസ് ഐസക്കിന്റെ മുൻകൈയിൽ 2001-ൽ മാരാരിക്കുളത്ത് 20,000-ൽപ്പരം സ്ത്രീകളെക്കൊണ്ട് ‘അമ്മയും നന്മയും ഒന്നാണ്’ വികെ‌എസ് പഠിപ്പിച്ചു പാടിച്ചതിനു സാക്ഷിയാകാൻ അവസരം ലഭിച്ചതും ഓർക്കുന്നു. ജന്മനാടായ കെടാമംഗലത്ത് വി‌കെ‌എസിനെ ആദരിക്കാൻ 2015-ൽ സംഘടിപ്പിച്ച പരിപാടിയിൽ ആ നാട്ടിലെ 250 ഗായകർ ഒത്തുപാടിയതും ചരിത്രം.

സംഗീതാസ്വാദനം സ്വകാര്യാനുഭൂതിക്കപ്പുറം സാമൂഹികമായ പ്രവർത്തനം‌കൂടിയാണെന്ന ദർശനം അദ്ദേഹം പുലർത്തി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സംഗീതത്തിന്റെ ഗഹനത ഇല്ലാതെയാണ് ഈണങ്ങൾ മെനഞ്ഞിരുന്നത്. തടസമില്ലാതെ ഒഴുകുന്ന തെളിഞ്ഞ കാട്ടാറുപോലെ ആണത്. അവയെല്ലാം ചുറ്റുമുള്ളവരെക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം ഏറ്റുപാടിക്കും. ഒറ്റയാളെ വിടില്ല. നാണമൊക്കെ തട്ടിക്കളഞ്ഞ് ഒച്ചത്തിൽത്തന്നെ പാടിക്കും. മുഖത്തും കൈയിലുമെല്ലാം ഭാവം വരണം. ‘ഉത്തരങ്ങൾ തേടുവാൻ ധീരരാവാൻ’ എന്നു പാടുമ്പോൾ മുഷ്ടിയുയർത്തി ധൈര്യം പ്രഖ്യാപിക്കണം. ‘കിലുകിലുക്കും കിലുകിലുക്കും ചെപ്പുകൾ ഞങ്ങൾ’ എന്നു പാടിത്തുടങ്ങുമ്മുമ്പ് കിലുക്കാം‌പെട്ടികളെക്കൊണ്ട് പലയാവർത്തി ചിരിപ്പിക്കും അവരുടെ വികെ‌എസ് മാമൻ.

അതേസമയം ഭാവസാന്ദ്രത ഏറെയുള്ള കാവ്യങ്ങൾ പതിഞ്ഞ കാലത്തിൽ മന്ദ്രസ്ഥായിയിൽ സ്വയമലിഞ്ഞു പാടും. താരസ്ഥായിയിലേക്കൊക്കെ അനായാസം കയറിയിറങ്ങി ഇടറാതെ പതറാതെ ഒഴുകുന്ന ആ കുളിർമഴയിൽ നനഞ്ഞിരിക്കാനാണു നാം ഇഷ്ടപ്പെടുക. ധ്യാനാത്മകമായി അനുയാത്ര ചെയ്യാനുള്ള ആസ്വാദകമനസ് അദ്ദേഹത്തിനും അറിയാം.

കവിത, എപ്പോഴും കവിത
ക്യാമ്പുകളിൽ ആയാലും പരിഷത് സമ്മേളനങ്ങളിൽ ആയാലും ചിലപ്പോൾ വികെ‌എസ് പറമ്പിന്റെ ഒഴിഞ്ഞ കോണിൽ ഒറ്റയ്ക്കു നില്ക്കുകയോ മെല്ലെ നടക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതു കാണാം. ചിലപ്പോൾ കൈയൊക്കെ പ്രത്യേകരീതിയിൽ ചലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടാകും. അറിയാതെ അടുത്തു ചെന്നാൽ എന്തൊക്കെയോ ഈണങ്ങൾ മൂളുന്നതു കേൾക്കാം. ശല്യപ്പെടുത്താതെ മടങ്ങും. അടുത്ത തവണ കാണുമ്പോൾ പുതിയ പാട്ടായി അതു കേൾക്കാം.

വികെ‌എസ് കവിത തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് കവിയെയോ ആ കവിതയ്ക്കു കിട്ടിയ സ്വീകാരമോ നോക്കിയല്ല. ‘എന്റെ മനസിൻ വയലോരങ്ങളിൽ എപ്പോഴും കവിത’ എന്ന് അദ്ദേഹം‌തന്നെ പാടിയപോലെയുള്ള പരിധിയില്ലാത്ത വായനയ്ക്കിടെ ചിലത് ഉള്ളിൽ കയറിക്കൂടും. തനിയെ മുട്ടിത്തുറന്നു കയറുന്ന അവ മുന്തിരിനീരെന്നവണ്ണം ഈണത്തിന്റെ ലഹരി നുരപ്പിക്കും. അതിന്റെ ഭാവങ്ങളും ഭാവഭേദങ്ങളും ഏറ്റിറക്കങ്ങളും നിരന്നുപരന്നൊഴുകലും ചുഴികളും മലരികളുമൊക്കെയായി പാട്ടരുവിയായി ഒഴുകിയിറങ്ങും. ആ അത്ഭുതസിദ്ധി ആ തികവോടെ വേറെ കണ്ടിട്ടില്ല. ആശയപ്രചാരണമോ ഭാവോന്മീലനമോ എന്താണോ ആ കവിതയുടെ ജന്മദൗത്യം അതാകും ആ രാസവിദ്യയിലെ സ്വാധീനഘടകം. ഉള്ളറിഞ്ഞാണു വികെ‌എസ് ഈണമിടുന്നതും പാടുന്നതും.

ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടിന്റെ ‘പാതകൾ പണിയുന്നവർ’ എന്ന കവിത വികെ‌എസ് പാടുമ്പോൾ എന്തൊരു ശക്തിയാണ്! ‘കൊടിയായകൊടിയൊക്കെ നിന്റെ ചെഞ്ചോരയാൽ പശയിട്ടതാണെന്നറിഞ്ഞു; വരുവാനിരിക്കും വസന്തകാലത്തിന്റെ അധിപനും നീയെന്നറിഞ്ഞു’ എന്ന് എത്തുമ്പോൾ അത് ഉച്ചസ്ഥായിയിയിൽ ദിഗന്തങ്ങളോളം മുഴങ്ങും. വിപ്ലവബോധം ആഴത്തിൽ ഉൾക്കൊണ്ടതും കെടാമംഗലം പപ്പുക്കുട്ടിയുടെ അനന്തരവൻ വിശേഷകാവ്യപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ജനിതകസത്ത ഉള്ളിൽ പേറിയിരുന്നതുമാണ് ഇതൊക്കെ സാദ്ധ്യമാക്കിയത്.

ആ ശക്തിവിശേഷമല്ല ‘മഴ പെയ്തൂ... മഴയോടൊപ്പം സ്മൃതിയും...’ എന്ന ഒ.വി. ഉഷയുടെ വരികൾ പാടുമ്പോൾ. മഴയും സ്മൃതിയും പെയ്തിറങ്ങുന്ന ദുഃഖത്തെ ഉപാസിച്ച് ‘കോടക്കാറേ, ഇനിയും പെയ്യൂ ദുഃഖം’ എന്നു വികെ‌എസ് പാടുമ്പോൾ... ആ അനുഭവം എഴുതാൻ എനിക്കു ഭാഷയില്ല. ഇതും സുഗതകുമാരി, പ്രഭാവർമ്മ, ആർ. രാമചന്ദ്രൻ, സാവിത്രി രാജീവൻ, ലളിത ലെനിൻ എന്നിവരുടെ മഴക്കവിതകളും അടങ്ങുന്ന ‘മഴ’ എന്ന ആൽബം സമ്മിശ്രവികാരങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജിയാണ്. അതിലെ ഗാനങ്ങൾ തിരുവനന്തപുരത്ത് ഒരു വീട്ടിലെ തളത്തിന്റെ ധ്യാനശാന്തതയിൽ ആ കവികളടക്കം മറ്റു നാലഞ്ചുപേരോടൊപ്പം ആദ്യം കേൾക്കാൻ എനിക്കു കിട്ടിയ അവസരം അവിസ്മരണീയമായി നില്ക്കുന്നു.

‘വയലുകൾക്കപ്പുറം വാക പൂത്ത വഴിയിലൂടന്തി മറഞ്ഞുപോ’കുന്നതിന്റെ ദൃശ്യസൗന്ദര്യമോ കാവ്യസൗന്ദര്യമോ അല്ല, ഭാവസൗന്ദര്യമാണ് ആർ രാമചന്ദ്രന്റെ ‘പ്രലോഭനം’ കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസിൽ നിറയുന്നത്. പ്രണയത്തിന്റെ എത്ര ഭിന്നഭാവങ്ങളാണ് ‘പ്രണയം’ എന്ന ആൽബത്തിൽ!

പൂതപ്പാട്ടുപോലെ സംസ്ക്കാരകേരളം ഏറ്റെടുത്ത ഒന്ന് ‘ഗീതാഞ്ജലി’യാണ്. ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പു മലയാളത്തിലേക്കു പകർത്തിയ ടഗോറിനെ പുതിയകാലത്തു മലയാളമനസുകളിലേക്കു പകർത്തുകയായിരുന്നു വികെ‌എസ്. ‘ആറ്റിനക്കരെ ആഷാഢത്തിലെ ആടിപ്പുലർകാല’വും ‘ആടിമാസത്തിലെ സന്ധ്യ’യും ‘ശാരദിവസ’വുമൊക്കെ ഋതുഭാവങ്ങളോടെ ആ വിശേഷശബ്ദത്തിൽ വാർന്നുവീഴുമ്പോൾ നാം ബഗാളിൽ ടഗോറിനൊപ്പം ആയിരിക്കും. ’കോടക്കാറ്റു കൊടുമ്പിരികൊണ്ടു കിടന്നലറുന്നൂ ഘോരം’ എന്നത് എന്തൊരനുഭവം! ‘ഭജനം പൂജനം ആരാധനയും സാധനയും ഹേ, നിർത്തുക സാധോ’ ആണെന്നുതോന്നുന്നു കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവുമാളുകൾ പാടിയത്. ‘പാടാനിവിടെ കരുതിയ ഗാനം പാടീലല്ലോ ഞാനിനിയും’ എന്നു ദർശനവ്യഥയോടെ പാടുന്ന വികെ‌എസിനോടു നമുക്കു യോജിക്കാനാവുക ‘പൂർണ്ണമായീലെങ്കിലുമീ ജീവിതത്തിന്റെ ആ പൂജയെല്ലാം വ്യർത്ഥമായീലെന്നറിവൂ ഞാൻ’ എന്ന ആത്മാം‌ശമുള്ള ആലാപത്തോടാണ്.

പടനിലത്തെ മുഴക്കം
അവസാനവർഷങ്ങളിൽ സുഹൃത്തുക്കളുടെ മുൻകൈയിലും നിർബ്ബന്ധത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാട്ടുകളിൽ കുറെയേറെയെണ്ണം വിഷയവും ഭാവവുമൊക്കെ നോക്കി ഇനം തിരിച്ച് ആൽബങ്ങളാക്കി. പൂതപ്പാട്ടും പരിഷത്തിന്റെ ആദ്യകാലഗാനങ്ങളും കസെറ്റായി നേരത്തേ ഇറങ്ങിയിരുന്നു. പൊതുവിൽ ഗീതാഞ്ജലി, മഴ, ശ്യാമഗീതങ്ങൾ, പ്രണയം, പുത്തൻ കലവും അരിവാളും, ബാലോത്സവഗാനങ്ങൾ, കളിക്കൂട്ടം, എന്റെ മണ്ണ് എന്റെ ആകാശം, മധുരം മലയാളം, മലയാളമധുരിമ, മുക്കുറ്റിപ്പൂവിന്റെ ആകാശം, പുലർവെട്ടം, അക്ഷരഗീതങ്ങൾ, ജനാധികാരഗീതങ്ങൾ, പടയൊരുക്കപ്പാട്ടുകൾ, എന്നിങ്ങനെ പല വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുത്താവുന്നവയാണ് അവയെല്ലാം. ‘അമ്മ മലയാള’മൊക്കെ അലിഞ്ഞുപാടുന്ന വികെ‌എസിനു മലയാളത്തോടും അളവറ്റ സ്നേഹമായിരുന്നു.

കാമുകി എന്ന ഇറങ്ങാത്ത അടൂർച്ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി വികെ‌എസ് ഈണം നല്കി റെക്കോഡ് ചെയ്ത ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈപ്പടയി. ഒരു പ്രത്യേകാവശ്യത്തിനായി ചോദിച്ചപ്പോൾ എഴുതി അയച്ചുതന്നത്.

റിലീസാകാഞ്ഞ അടൂർ ചിത്രമായ ‘കാമുകി’ക്കു വേണ്ടി 1967-ൽ അദ്ദേഹവും പി.കെ. ശിവദാസുമൊത്തു ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പാട്ടുകൾ അലങ്കരിച്ചത് രാജീവ് നാഥിന്റെ ‘തീരങ്ങൾ’ എന്ന ചിത്രത്തെയാണ്. ഇതേ ടീഅം ആറ്റിങ്ങൽ ദേശാഭിമാനി തീയറ്റേഴ്സിന്റെ നിരവധി നാടകങ്ങളിലും ഈണമിട്ടു. ഇതിനൊക്കെശേഷമാണു കളം വിട്ട് ചാത്തന്നൂർ എസ്.എൻ. പോളി ടെക്‌നിക്കിലെ അദ്ധ്യാപകവേഷം അഭിനയിക്കുന്നതും എം.പി. പരമേശ്വരൻ വീണ്ടും കളത്തിൽ ഇറക്കുന്നതും.

ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, വൈസ് പ്രസിഡണ്ട്‌, ബാലവേദി കൺവീനർ, പ്രസിദ്ധീകരണവിഭാഗം ചുമതലക്കാരൻ, കൊല്ലം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് എന്നിങ്ങനെ പലനിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച വികെ‌എസിലെ സംഘാടനമികവും കാഴ്ചപ്പാടിലെ വ്യക്തതയും അതിനായുള്ള സമർപ്പണവും മറ്റൊരു ലേഖനത്തിനു വകയാണ്.

മുപതുകൊല്ലം പഠിപ്പിച്ച് ഇലക്ട്രിക്കൽ വിഭാഗം മേധാവിയായി 1993-ൽ വിരമിച്ച വികെ‌എസ് മികച്ച അദ്ധ്യാപകനും വിദ്യാർത്ഥി, അദ്ധ്യാപക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഊർജ്ജസ്രോതസും ആയിരുന്നെന്ന് പലരും ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഭാര്യ വസന്തലതയും മകൾ ദീപ്തിയും ഇതിന്റെയെല്ലാം പിന്തുണക്കാർ ആയിരുന്നില്ല ഭാഗം‌തന്നെ ആയിരുന്നു.

വികെ‌എസ് ആരുടെയെല്ലാം പാട്ടു പാടിയോ അവയെല്ലാം പിന്നെ വികെ‌എസിന്റെ പാട്ടുകളാണ്. കാവ്യശരീരങ്ങളിൽ സ്വന്തം ഈണങ്ങളാൽ പരകായപ്രവേശം ചെയ്തു സ്വന്തം പാട്ടുകളാക്കുന്ന ആ പ്രതിഭാവിലാസം രചയിതാക്കളും ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. സ്വന്തം കവിത വികെ‌എസ് ഏറ്റെടുക്കാൻ അവർ ആഗ്രഹിച്ചു.

അത്യപൂർവ്വമായ വിസ്മയപ്രതിഭാസങ്ങൾ ഒന്നാണ് ഒക്റ്റോബർ ആറിനു പുലർച്ചെ മൺമറഞ്ഞത്. എല്ലാ പ്രതിലോമതകളും തേറ്റകൾ കാട്ടി ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന ഇക്കാലത്തെ അനിവാര്യമായ പടയൊരുക്കത്തിനു പാട്ടിന്റെ ആ ഊർജ്ജപ്രവാഹം ഇല്ല. പക്ഷെ, നമുക്ക് ആവേശമാകാൻ ആ പാട്ടുകളുണ്ട്. ആ മേഘനാദത്തിന്റെ ഒരായിരം മാറ്റൊലികളുണ്ട്. അദ്ദേഹം‌തന്നെ അക്ഷീണം അലഞ്ഞുനടന്നു പാടിപ്പഠിപ്പിച്ച കരുത്തുറ്റനാമ്പുകൾ. തിരോഭവിക്കുമ്മുമ്പ് അവരെ സമ്മാനിച്ച ആ കരുതലാണു വികെ‌എസ്. പ്രിയപ്പെട്ട വികെ‌എസ്.

നാലാംതൂണു ചതിച്ച ജനാധിപത്യം

2021-09-11T01:47:00.009-07:00

നാലാംതൂണു ചതിച്ച ജനാധിപത്യം

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

ഇത് രാജ്യത്തെ മാദ്ധ്യമരംഗത്തിന്റെ പൊതു അവലോകനമാണ്. പുരോഗമനകലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ ‘സാഹിത്യസംഘം’ മാസികയുടെ 2021 സെപ്റ്റംബർ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.

[സംസ്ഥാനത്തെ മാദ്ധ്യമരംഗത്തെപ്പറ്റി ഒരു ലേഖനം എഴുതിയിരുന്നു. അത് ഈ ലിങ്കിൽ വായിക്കാം: അപ്രസക്തമാകുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾ

അതിന്റെ പ്രധാനഭാഗങ്ങൾ ‘പഴയ മാദ്ധ്യമങ്ങളെ തള്ളി ഇടതുപക്ഷത്തെ കൂട്ടിയത് എന്തുകൊണ്ട്’ എന്ന പേരിൽ കേരള മീഡിയ അക്കാദമിയുടെ ‘മീഡിയ’ മാസികയുടെ 2021 ഏപ്രിൽ - മേയ് ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ‘മീഡിയ’യിൽ വന്ന ഭാഗം കേൾക്കാൻ: http://admin.radiokerala.in/FilesStore/Media/21.mp3 ]

ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലാം തൂണ് എന്ന സാമൂഹികനിയോഗത്തിൽനിന്ന് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ മൂന്ന് അടിസ്ഥാനതൂണുകളിൽ ഒന്നായ എക്സിക്യൂട്ടീവിന്റെ മാത്രം തൂണായി ചുരുങ്ങി സ്വയം അപ്രസക്തമായിരിക്കുന്ന മാദ്ധ്യമങ്ങളെപ്പറ്റിയാണു നാം ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. സുദീർഘമായ മാദ്ധ്യമചരിത്രത്തിലെ കേവലം മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിന്റെ മാത്രം കഥയാണത്. ഇൻഡ്യയിൽ മുതലാളിത്ത ആഗോളീകരണം നടപ്പാക്കിയതിന്റെ മാദ്ധ്യമരംഗത്തെ മാറ്റം.

മുമ്പെല്ലാം സർക്കുലേഷന്റെയും വ്യൂവർഷിപ്പിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണു മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ വളർച്ച പറഞ്ഞിരുന്നതെങ്കിൽ ഇന്നത് പരസ്യത്തിന്റെ താരിഫ് കാർഡിൽ മാത്രം പ്രസക്തിയുള്ള കാര്യമാണ്. വളർച്ചയൊക്കെ ശതകോടിയോ സഹസ്രകോടിയോ ആയ രൂപയുടെ കണക്കിലാണു താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത്. അതാണു കമ്പനിയുടെ ഓഹരിമൂല്യം നിശ്ചയിക്കുന്നത്.

സമാന്തരസാമ്രാജ്യം

രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്ഘടന കൂപ്പുകുത്തുമ്പോഴും കുതിച്ചുപായുകയാണ് ഇൻഡ്യൻ മാദ്ധ്യമവ്യവസായം. കുറേ വർഷങ്ങളായി ഇൻഡ്യയുടെ ആകെ ദേശീയോത്പാദനത്തിന്റെ തോതിനെക്കാൾ വേഗത്തിലാണതു വളരുന്നത്. 2017-ൽ 13 ശതമാനം വളർന്ന് 1.5 ലക്ഷം കോടി രൂപയിലെത്തിയ മാദ്ധ്യമവ്യവസായം 2018-ൽ 13.4 ശതമാനം വളർന്ന് 1.67 ലക്ഷം കോടി രൂപയും 2019-ൽ 9 ശതമാനം വളർന്ന് 1.82 ലക്ഷം കോടി രൂപയുമായി.

കോവിഡ് ബാധിച്ച 2020-ൽ ഈ സാമ്രാജ്യം പൊടുന്നനെ 24 ശതമാനം ചുരുങ്ങി 2017-ന്റെ തുടക്കത്തിലേതിനു സമാനമായ 1.38 ലക്ഷം കോടിയിൽ എത്തിയെങ്കിലും 2021-ൽ 25 ശതമാനം കുതിച്ച് 1.73 ലക്ഷം കോടിയായി. വീട്ടിൽ അടച്ചിരിക്കൽ ഡിജിറ്റൽ ഉപയോഗത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച വർദ്ധനയാണ് ഇതിന് ഊർജ്ജമായത്. മാദ്ധ്യമവിപണിയിലെ ഡിജിറ്റൽ, ഓൺലൈൻ വിഭാഗങ്ങളുടെ പങ്ക് 2019-ൽ 16 ശതമാനം ആയിരുന്നത് 2020-ൽ 23 ശതമാനമായി. ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ വരുമാനത്തിൽ 2020-ൽ ഉണ്ടായ വർദ്ധന 2600 കോടി രൂപ ആയിരുന്നു.

2020-ലെ ആകെ പരസ്യവരുമാനം 59,600 കോടി രൂപ ആയിരുന്നു. ഇത് 2023-ഓടെ 91,500 കോടി രൂപ ആകുമെന്നാണു കണക്കാക്കുന്നത്. പണം കൊടുത്തു കാണുന്ന ചാനലുകളുടെ വരുമാനവും ഇൻഡ്യയിൽ കുതിച്ചുയരുകയാണ്. ഇതെല്ലാം ചേർന്ന് ഇൻഡ്യയെ ആഗോളമാദ്ധ്യമവിപണിയിൽ അഞ്ചാം ഭീമൻ ആക്കിയിരിക്കുന്നു. വിനോദ-വാർത്താവ്യവസായം എന്ന ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും അതു കയ്യാളുന്ന മൂലധനത്തിന്റെയും അവിഭാജ്യഘടകമാണ് വാർത്താമാദ്ധ്യമങ്ങൾ.

ഓഹരിക്കമ്പോളത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ മാദ്ധ്യമങ്ങളെപ്പറ്റി പറയേണ്ടിവരുന്നതിൽ സങ്കടമുണ്ടെങ്കിലും ഈ രംഗത്തിന്റെ സാമ്പത്തികശക്തിയും തത്ഫപമായി ഉണ്ടാകാവുന്ന രാഷ്ട്രീയസാമൂഹികസാമ്പത്തികതാത്പര്യങ്ങളും എത്ര വലുതാണ് എന്നു മനസിലാക്കാൻ വേറെ വഴി ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടു പറഞ്ഞതാണ്.

വരുമാനത്തിന്റെ വഴിമാറ്റം

മുതലാളിത്ത ആഗോളീകരണം വരുമ്മുമ്പ് മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ 55 – 77 ശതമാനവും വിറ്റുവരവ് ആയിരുന്നു. പരസ്യത്തിൽനിന്നു കിട്ടിയിരുന്നത് 25 – 30 ശതമാനവും. ഇന്ന് അതു തലകീഴ് മറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇന്നു പരസ്യവരുമാനം 60 – 75 ശതമാനമാണ്. ടെലിവിഷനുകളുടെ കാര്യത്തിൽ ഇത് 70 – 80 ശതമാനവും. സഹായവരുമാനം എന്നതിൽനിന്ന് നിലനിർത്തുന്ന മുഖ്യവരുമാനം എന്നതിലേക്കുള്ള മാറ്റം. വായനക്കാരല്ല, പരസ്യക്കാരായി യജമാനർ. ഒപ്പം ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ ദൗത്യവും മുൻഗണനകളുമൊക്കെ മാറി.

മുമ്പൊരിക്കൽ ‘ന്യൂയോർക്കറി’നു നല്കിയ അഭിമുഖത്തിൽ ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ’ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഉടമകളായ ബെന്നറ്റ് കോൾമാൻ കമ്പനിയുടെ മാനേജിങ് ഡിറക്റ്റർ വിനീത് ജയൻ അർത്ഥശങ്കയ്ക്ക് ഇടയില്ലാത്തവിധം ഇതു വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നതാണ്: “ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നത് വൃത്താന്തപത്രബിസിനസല്ല, പരസ്യം ചെയ്യുന്ന ബിസിനസാണ്.”

ഇതാണ് ആഗോളീകരണത്തിന്റെ മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടിന്റെ മാറ്റം. മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തനം എന്നത് കോർപ്പറേറ്റ് വ്യവസായമായി മാറി. അവിടെ പ്രധാനം നിക്ഷേപമാണ്, ലാഭമാണ്, ബാലൻസ് ഷീറ്റിലെ സഹസ്രകോടികളാണ്. പരസ്യം കഴിഞ്ഞുള്ള ഇടം വായനക്കാർക്കോ പ്രേക്ഷകർക്കോ വേണ്ടി വിനോദമൂല്യമുള്ള എന്തെങ്കിലുമൊക്കെക്കൊണ്ടു നിറച്ച് ആകർഷകമായ ഉത്പന്നം ഓരോ ദിവസവും നിർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് ആ വ്യവസായം ചെയ്യുന്നത്. വാർത്തപോലും വിനോദസാമഗ്രിയാണ്.

അതുകൊണ്ടാണ് കർഷകരുടെയും തൊഴിലാളികളുടെയും പ്രശ്നങ്ങളോ സാധനവിലക്കയറ്റമോ ഒന്നും മാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ ഇടം നേടാത്തത്. അവിടെ കടന്നുവരുന്നത് താരങ്ങളുടെ വിശേഷങ്ങളും ഇക്കിളിക്കഥകളും ഫാഷൻ ട്രെൻഡുകളും ആർഭാടജീവിതത്തിന്റെ ആരവാരങ്ങളും വികാരോദ്ദീപകങ്ങളായ ചിത്രദൃശ്യങ്ങളും സിനിമമുതൽ കായികവിനോദങ്ങൾ വരെയുള്ള വിനോദവ്യവസായത്തിന്റെ വാർത്തകളും പിന്നാമ്പുറക്കഥകളും ഒക്കെയാണ്. ജനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ അത്തരം മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്ക് അന്യമാണ്. അത്യപൂർവ്വമായെങ്കിലും പട്ടിണിയുടെയോ ദുരിതത്തിന്റെയോ വാർത്തകൾക്ക് ഇടം കിട്ടണമെങ്കിൽ അതിനും സെൻസേഷണൽ മൂല്യം ഉണ്ടാകണം. അല്ലെങ്കിൽ മുതലാളിയ്ക്ക് അതിൽ രാഷ്ട്രീയതാത്പര്യം ഉണ്ടാകണം.

ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ വഴിമാറ്റം

പത്രം ഉണ്ടായ കാലം മുതൽ അത് പത്രാധിപരുടേതായിരുന്നു. മുതലാളിയും പത്രാധിപരും രണ്ടാണെങ്കിൽ പത്രം അറിയപ്പെടുക പത്രാധിപരുടെ പേരിൽ ആയിരിക്കും. പത്രപ്രവർത്തകരെ അണിനിരത്തി പത്രം നടത്തുമ്പോഴും അതിന്റെ മേധാവി പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ അന്തിമവാക്ക്. ആ നിയന്ത്രണാവകാശം വേണമെന്ന താത്പര്യമുള്ള പത്രമുടമകൾ ചെയ്തിരുന്നത് പത്രാധിപപ്പട്ടം സ്വയം അണിയുക എന്നതാണ്. നമ്മുടെ നാട്ടിലെ നല്ല ഉദാഹരണം മനോരമയാണ്. ഉടമയാണ് അവിടെ ചീഫ് എഡിറ്റർ പദം അലങ്കരിക്കുന്നത്. പത്രാധിപസമിതിയുടെ മേധാവിയാണ് മാനേജിങ് ഡിറക്റ്റർക്കും മുകളിൽ എന്ന പത്രരംഗത്തെ പരമ്പരാഗതസങ്കല്പമാണ് ഇതിൽ നാം കാണുന്നത്.

എന്നാൽ, പുതിയകാലത്ത് പത്രാധിപർ സി.ഇ.ഒ.യുടെ കീഴിലെ ഒരു ഉദ്യോഗപദവി മാത്രമാണ്. ഉള്ളടക്കത്തിനുമേലുള്ള അധികാരം പൂർണ്ണമായും നഷ്ടമായ ഉദ്യോഗം. ആഗോളീകരണത്തിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽത്തന്നെ പത്രത്തിലെ സബ് എഡിറ്ററുടെ പണി ക്ലറിക്കൽ ജോലി ആണെന്ന് പത്രപ്രവർത്തകരുടെ ശമ്പളം തീരുമാനിക്കാൻ സർക്കാർ നിയോഗിക്കാറുണ്ടായിരുന്ന വേജ് ബോർഡുകളിൽ ഒന്നിന് ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ’തന്നെ എഴുതിക്കൊടുത്തത് ഓർക്കുന്നു. പത്രപ്രവർത്തനം ക്ലർക്കുപണി ആക്കുകയും ബ്യൂറോ ചീഫുമാരെയും എഡിറ്റർമാരെയുംകാൾ അധികാരം കോർപ്പറേറ്റ് മാനേജർമാർക്കും മാർക്കറ്റിങ് മാനേജർമാർക്കും ആക്കുകയും ചെയ്ത ഈ മാറ്റത്തിന് ഇൻഡ്യയിൽ പാത തുറന്നത് ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ’യാണ്.

പരസ്യം എന്നത് വിപണിയുടെ ‘കോഴ’യാണ്. അത് പത്രമുതലാളിമാരെ വിപണിതാത്പര്യങ്ങൾക്കു വശംവദരാക്കും. അങ്ങനെ ഉള്ളടക്കത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും ക്രമേണ അതിന്മേൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും. അതാണു സംഭവിച്ചത്. അങ്ങനെ പത്രം സേവനസാമഗ്രി എന്നതു മാറി വ്യവസായോത്പന്നമായി. ഇതു വിളംബരം ചെയ്ത് ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ’ പത്രത്തിന്റെ മാസ്റ്റ് ഹെഡിൽ ‘പബ്ലിഷ്ഡ് ഫ്രം മുംബൈ’ എന്നതു മാറ്റി ‘മേഡ് ഇൻ മുംബൈ’ എന്നാക്കിയതും ചരിത്രം. അന്ന് അതു ചെയ്ത സമീർ ജയിൻ അതിനു നല്കിയ വിശദീകരണം വില്ക്കാനുള്ള ഏത് ഉത്പന്നത്തിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമല്ല വാർത്താപത്രവും എന്നാണ്.

പരസ്യത്തിനു മീതെ വാർത്തയും പറക്കില്ല എന്നതിന്റെ വിളംബരമാണ് ഇന്നു പലപ്പോഴും കാണുന്ന, വാർത്തയെ അകത്തേക്കു തള്ളി മുഖത്താൾ കയ്യടക്കി നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പരസ്യം.

ഇതിന്റെ അടുത്തപടിയായിരുന്നു വാർത്തയ്ക്കു പണം വാങ്ങൽ. പെയ്ഡ് ന്യൂസ് എന്ന് അടുത്തിടെ കുപ്രസിദ്ധി നേടിയ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ആദ്യരൂപം അവതരിപ്പിച്ചതും ‘ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ’ തന്നെ. ഉത്പന്നങ്ങൾ വിപണിയിൽ ഇറക്കുന്നതും സിനിമയുടെ നിർമ്മാണഘട്ടങ്ങളിലെ പരിപാടികളുമൊക്കെ പരസ്യക്കമ്പനികളിൽനിന്നു പണം വാങ്ങി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന ആ ഏർപ്പാടിനു പേര് ‘പെയ്ഡ് കണ്ടന്റ്’ എന്നായിരുന്നു. അങ്ങനെ വാർത്തയുടെ അവസാനവിശുദ്ധിയും അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടു.

ഇതിന്റെ ഭീഷണമായ രൂപമാണ് 2009-ലെ പാർലമെന്റുതെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്ത് ഉദയം ചെയ്യുകയും 2019-ലെ പാർലമെന്റുതെരഞ്ഞെടുപ്പിനു മുമ്പ് വലിയ രാഷ്ട്രീയവിവാദമായി വളരുകയും ചെയ്ത ‘പെയ്ഡ് ന്യൂസ്’ എന്ന മാദ്ധ്യമയഴിമതി. കോടികൾ മറിയുന്ന അധാർമ്മികതയുടെ കൂത്തരങ്ങായി, ഈജിയൻ തൊഴുത്തായി മാറി മാദ്ധ്യമരംഗം അതിന്റെ അധഃപതനം പൂർത്തിയാക്കുന്നത് അവിടെയാണ്.

കോർപ്പറേറ്റുവത്ക്കരണം

ഇതോടൊപ്പം ആഗോളമായിത്തന്നെ സംഭവിച്ച പ്രതിഭാസമാണ് മാദ്ധ്യമരംഗത്തെ കുത്തകവത്ക്കരണം. ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ ഉത്പാദനവും വിതരണവും ഏതാനും പേരിലേക്കു കേന്ദ്രീകരിച്ച പ്രതിഭാസം.

ഇൻഡ്യാചരിത്രത്തിലെ രണ്ടു പ്രസ് കമ്മിഷനുകളെയാണ് ആദ്യം ഓർക്കുന്നത്. ഉടമസ്ഥതയിലെ കേന്ദ്രീകരണത്തെപ്പറ്റി 1954-ലെ ഒന്നാം പ്രസ് കമ്മിഷൻതന്നെ ഉത്ക്കണ്ഠാപൂർവ്വം മുന്നറിയിപ്പു തന്നതാണ്. 1982-ലെ രണ്ടാം പ്രസ് കമ്മിഷനാകട്ടെ, മാദ്ധ്യമരംഗത്തെ കുത്തകഘടന തകർക്കാൻ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എട്ടു പത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ ദേശസാൽക്കരിക്കണം എന്നുവരെ ശുപാർശചെയ്തു! ഒരു നടപടിയും ഉണ്ടായില്ല; ഈ ദുഷ്പ്രവണത പൂർവ്വാധികം ശക്തിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. നിയന്ത്രണനിയമങ്ങളുടെ ബാഹുല്യം ഏറെയുള്ള മാദ്ധ്യമരംഗത്ത് ഉടമാകേന്ദ്രീകരണം നിയന്ത്രിക്കാൻ മാത്രം നിയമമില്ല!

ഇന്ന് ഹിന്ദി പത്രവായനക്കാരുടെ നാലിൽ മൂന്നും (76.45 ശതമാനം) ദൈനിക് ജാഗരൺ, ഹിന്ദുസ്ഥാൻ, അമർ ഉജാല, ദൈനിക് ഭാസ്ക്കർ എന്നീ നാലു പത്രങ്ങളുടെ പിടിയിലാ‍ണ്. മലയാളപത്രങ്ങളുടെ കാര്യം നമുക്കറിയാം. മറ്റു പ്രാദേശികഭാഷകളുടെയും ഇംഗ്ലിഷിന്റെയുമെല്ലാം കാര്യവും ഇങ്ങനെതന്നെ.

2020 സെപ്റ്റംബർ 31-ലെ കണക്കുപ്രകാരം രാജ്യത്ത് 7.07 കോടി ഡി.റ്റി.എച്ഛ്. വരിക്കാരുണ്ട്. ഈ സേവനം നല്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാകട്ടെ വെറും നാലും! ചെറുതും വലുതുമായ അനവധി കേബിൾ റ്റി.വി. ഓപ്പറേറ്റർമാർ നിർവ്വഹിച്ചുവന്ന ദൃശ്യമാദ്ധ്യമവിതരണസേവനത്തിന്റെ കുത്തകവത്ക്കരണത്തിന്റെ ചിത്രമാണിത്.

ഡി.റ്റി.എച്ഛിലേക്കു മാറാത്ത ഉപഭോക്താക്കൾക്കു സേവനം നല്കുന്ന കേബിൾ ഓപ്പറേറ്റർമാരാകട്ടെ ഇന്നു രാജ്യത്ത് 1697 പേരേ അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഇതിൽ 10 ലക്ഷത്തിനുമേൽ വരിക്കാരുള്ള 13 സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഈ രംഗം കയ്യടക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതിൽത്തന്നെ 50 ലക്ഷത്തിനുമേൽ വരിക്കാരുള്ള സിറ്റി ന്യൂസ് (87.8 ലക്ഷം), ജി.റ്റി.പി.എൽ. ഹാത്‌വേ (77.25 ലക്ഷം), ഹാത്‌വേ ഡിജിറ്റൽ (52.8 ലക്ഷം), ഡെൻ നെറ്റ്‌വർക്സ് (50 ലക്ഷം) എന്നീ നാലു ഭീമരാണ് പ്രധാന കളിക്കാർ.

സാറ്റലൈറ്റ് ടെലിവിഷൻ ചാനലുകളുടെ കാര്യം എടുത്താൽ, 2010-ൽ 524 ആയിരുന്ന എണ്ണം 2020-ൽ 926 ആയി ഉയർന്നു. ഇവയിൽ 400-ഓളം വാർത്താചാനലുകളാണ്. കൂടുതൽ ചാനലുകൾ വരുമ്പോൾ ബഹുസ്വരത ഉണ്ടാകുമല്ലോ എന്ന ലളിതയുക്തിക്ക് ഇവിടെയും പ്രസക്തിയില്ല. പലരാഗം ഒരേഗാനം എന്നതാണ് അവസ്ഥ.

ഇതിന്റെ ഉത്തരം പറഞ്ഞത് മുകേഷ് അംബാനിയാണ്. 2009 ഓഗസ്റ്റിൽ റിലയൻസിന്റെ 42 –ാം വാർഷികപൊതുയോഗത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, ടെലിവിഷൻ പ്രേക്ഷകരുടെ 95 ശതമാനം വരുന്ന 80 കോടി ഇൻഡ്യക്കാരിലേക്ക് എത്തുന്ന 72 റ്റി.വി. ചാനലുകൾ റിലയൻസിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലാണെന്നാണ്. പ്രമുഖ പത്രപ്രവർത്തകനായ പി. സായ്‌നാഥ് പറഞ്ഞതുപോലെ അഞ്ചുകൊല്ലംകൂടി മാദ്ധ്യമരംഗത്തു തുടർന്നാൽ നാമെല്ലാം അയാളുടെ ഉടമസ്ഥതയിൽ ആകും.

നിക്ഷേപവും വായ്പയും ഒക്കെ വഴി അംബാനി, നഹാത, ആഭെ ഓസ്വാൾ എന്നിവർ പത്തും നൂറും കണക്കിനു കോടി രൂപ എൻ.ഡി.റ്റി.വി., ന്യൂസ് നേഷൻ, ഇൻഡ്യ റ്റി.വി., ന്യൂസ് 24, നെറ്റ്‌വർക്ക് 18 എന്നീ അഞ്ചു പ്രമുഖ മാദ്ധ്യമക്കമ്പനികൾക്ക് നല്കിയിരിക്കുന്നു. അംബാനി 4000 കോടി രൂപയ്ക്കു വാങ്ങിയ നെറ്റ്‌വർക്ക് 18 പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥതയിലും. ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യയുടെ കൈയിൽ മറ്റു 40 പുതിയ മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾകൂടി ഉണ്ട്. സീ റ്റി.വി.യുടെ ഉടമകളായ എസ്സെൽ ഗ്രൂപ്പും ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസുമെല്ലാം ഒന്നിലേറെ തരം മാദ്ധ്യമങ്ങൾ കൈയാളുന്നു. ഓൺലൈൻ മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും നല്ലപങ്കും ഇവരുടെയൊക്കെത്തന്നെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. അമേരിക്കയിലും ഓസ്റ്റ്രേലിയയിലും നേരത്തേ മുറ്റിക്കഴിഞ്ഞ ഈ കേന്ദ്രീകരണം ഇന്ന് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ സംഭവിക്കുന്നത് ഇൻഡ്യയിലാണ്.

മൂലധനത്തിന്റെ അഭിപ്രായനിർമ്മിതി

വ്യവസായികൾ പത്രയുടമകളാകുന്ന സാഹചര്യം മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, അന്ന് അവരുടെ താത്പര്യങ്ങൾ പരിമിതമായിരുന്നു. പല ശബ്ദങ്ങൾ കേൾപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ശക്തമായ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ധാരാളമായിരുന്നതിനാൽ പത്രധർമ്മം പാടേ ബലികഴിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുമില്ല. എന്നാൽ, ഇന്ന് മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു. മുകളിൽപ്പറഞ്ഞ കുത്തകവത്ക്കരണമാണ് ഒന്ന്. ഈ കുത്തകകൾക്കുള്ള വിപുലമായ ഇതര ബിസിനസ് സാമ്രാജ്യങ്ങളും അതുമായെല്ലാം ബന്ധപ്പെട്ട താത്പര്യങ്ങളും മറ്റൊന്ന്. മൂന്നാമതായി, ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തം എന്നു വിളിക്കുന്ന കോർപ്പറേറ്റ്-ഭരണകൂടകൂട്ടുകെട്ടും. അതിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ-ഭരണകാര്യങ്ങൾകൂടി ചേരുന്ന ഏകീഭവിച്ച താത്പര്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു.

മണ്ണും വെള്ളവും എണ്ണയും വാതകവും കൽക്കരിയും മുതൽ സ്പെക്ട്രം വരെയുള്ള ദേശീയവിഭവങ്ങളും തുറമുഖവും വിമാനത്താവളവും റെയിൽവേയും അടക്കമുള്ള പൊതുസ്വത്തുകളും റോഡും വൈദ്യുതിയും ഫോണും ഇന്റർനെറ്റും അടങ്ങുന്ന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുമെല്ലാം വിറ്റു കമ്മിഷൻ വാങ്ങി തെരഞ്ഞെടുപ്പുഫണ്ടും സ്വന്തം സമ്പത്തും പെരുപ്പിക്കുന്ന ഭരണപ്പാർട്ടികളും ഇവയെല്ലാം കുത്തകകൂട്ടി ഭരണകൂടത്തിനുമീതേ വളർന്ന് അധീശശക്തിയാകുന്ന കോർപ്പറേറ്റുകളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന രാജ്യത്ത് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ വളരെ വലുതാണ്.

ഈ പങ്കുകച്ചവടങ്ങൾ മുഖ്യയജൻഡയായ രാജ്യത്ത് ഈ കൊള്ളയെയും രാജ്യദ്രോഹത്തെയും എതിർക്കാൻ ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദമാകേണ്ട മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇതേ കൊള്ളസംഘത്തിന്റെ ആജ്ഞാനുവർത്തികൾ ആയിരിക്കുന്നു. കൃഷിയുത്പന്നങ്ങളുടെ സംഭരണ-വിതരണ-ചെറുകിടവില്പനകൾ കുത്തകയാക്കാൻ റിലയൻസും ഭരണകൂടവും നടത്തുന്ന കളിക്കെതിരെ തെരുവിലിറങ്ങുന്ന കർഷകരെ രാജ്യദ്രോഹികളും കലാപകാരികളും ഗൂഢാലോചനക്കാരുമായി മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് അവരുടെ നിയന്താക്കളുടെ താത്പര്യം അതായതുകൊണ്ടാണ്.

കമ്പനികളുടെ ബോർഡ് റൂമും ന്യൂസ് റൂമും അതിരുകൾ അലിഞ്ഞ് ഒന്നായിരിക്കുന്നു. രണ്ട് അജൻഡയും ഒന്നാകുന്നു. പൊതുനന്മയ്ക്കു പകരം സ്വകാര്യവത്ക്കരണം ദൗത്യമാകുന്നു. വിവരങ്ങളെ വില്പനവസ്തുവാക്കുന്നു. അവർ വിമർശനവിധേയമാക്കേണ്ട രാഷ്ട്രീയസമ്പദ്ഘടനയുടെ ഭാഗമായി അവർതന്നെ മാറിയിരിക്കുന്നു. വിശ്വാസ്യതയും സുതാര്യതയും അവർ നിരന്തരം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. സ്വതന്ത്രജനാധിപത്യം സംരക്ഷിക്കാൻ അവർക്കു കഴിയുന്നില്ല.

ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നോളവും ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിമർശകരായിരുന്ന ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലാംതൂണ് ഇന്നു സ്തുതിപാഠകരായിരിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഏറ്റവും ആപത്ക്കരമായ കാര്യം. മൂലധനതാത്പര്യസംരക്ഷണം ആഗോളീകരണത്തോടെ തുടങ്ങിയതാണെങ്കിലും മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഈ നിലയിലേക്കു നഗ്നമായി പരിണമിക്കുന്നത് 2014-ലെ പാർലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിനു മുന്നോടിയായാണ്. രണ്ടാം യു.പി.എ. സർക്കാർ മുതലാളിത്തത്തിനുവേണ്ടി അനിയന്ത്രിതമായി നടത്തിയ ഉദാരീകരണം ജനജീവിതം ദുഃസഹമാക്കിയതും ആ സർക്കാരിലെ അഴിമതിയും ഉയർത്തിയ ഭരണവിരുദ്ധവികാരം കോർപ്പറേറ്റുകളെ മാറി ചിന്തിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. മൂലധനശക്തികളുടെ താത്പര്യങ്ങൾ അവരുടെ പ്രതീക്ഷയ്ക്കൊത്തു സംരക്ഷിക്കാൻ ആ മുന്നണിക്കു കഴിയില്ലെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെ അവർ മറ്റൊരു ദല്ലാളിലെ തേടി.

അനിൽ അംബാനിയും സുനിൽ മിത്തലുമൊക്കെ നരേന്ദ്രമോഡിയിൽ ഇൻഡ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയെ ദർശിച്ചത് അങ്ങനെയാണ്. മുകേഷ് അംബാനിയും രത്തൻ റ്റാറ്റയും ആദി ഗോദ്‌റെജുമെല്ലാം ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായ മോഡിയെ കണക്കറ്റു പ്രശംസിച്ചു. ഗുജറാത്ത് മോഡൽ എന്ന വ്യാജനിർമ്മിതി നടത്തി മുഖ്യധാരാമാദ്ധ്യമങ്ങളും പി.ആർ. ഏജൻസികളുംകൂടി ജനങ്ങളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ബി.ജെ.പി.യെയും മോഡിയെയും അധികാരത്തിലെത്തിച്ചു. ഈ മാദ്ധ്യമപരീക്ഷണമാണ് പ്രൊപ്പഗാൻഡയെ സ്വന്തം ദൗത്യമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ആ മാദ്ധ്യമങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

മോഡിമടിയിലെ സംഘഗാനം

പിന്നീടിങ്ങോട്ട് ശക്തിപ്പെട്ടുവന്ന ഈ പ്രവണത ഭരണകൂടത്തിന്റെ കുഴലൂത്തുകരായി ആ മാദ്ധ്യമങ്ങളെ ഉറപ്പിച്ചു. സർക്കാർ ചെയ്യുന്ന എന്തിനെയും നീതിമത്ക്കരിക്കുക, അതിനെ എതിർക്കുന്നവരെയെല്ലാം രാജ്യത്തിന്റെ ശത്രുക്കളായി മുദ്രകുത്തുക, അവരെ കടന്നാക്രമിക്കുക എന്ന സംഘപരിവാർരീതിയിലേക്കു മാദ്ധ്യമങ്ങളും അധഃപതിച്ചു. മോഡിയുടെ മടിയിലിരിക്കുന്ന മാദ്ധ്യമം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മോഡീഗോദി മീഡിയ ആയും പിന്നീട് ഗോദി മീഡിയ ആയും ഇൻഡ്യൻ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ വിളിപ്പേരു നേടി. ഇറാക്കിലെ അമേരിക്കൻ അധിനിവേശകാലത്ത് അതിന് അനുകൂലമായ ജനാഭിപ്രായം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിച്ച മാദ്ധ്യമപ്രഭുവായ റൂപർട്ട് മർഡോക്കിനെ ‘ടോണി ബ്ലെയർ മന്ത്രിസഭയിലെ 24–ാമൻ’ എന്നു വിളിച്ചത് ഓർമ്മയുണ്ടാകുമല്ലോ. അങ്ങനെ മന്ത്രിസഭയും കോർപ്പറേറ്റ് ബോർഡ് റൂമും മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ന്യൂസ് റൂമും ഒന്നായ അവസ്ഥ.

ഭരണ-രാഷ്ട്രീയകേന്ദ്രങ്ങളിൽ തന്ത്രങ്ങൾ മെനയുന്നതിൽ മാദ്ധ്യമങ്ങളും പങ്കുചേരുകയോ ഒന്നിച്ചുള്ള ഗൂഢാലോചനകളായി ഇവ മാറുകയോ ആ ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു കല്പനകളായി നല്കപ്പെടുകയോ ഒക്കെ ചെയ്യുന്നത് പതിവായി. ഈ ബന്ധം തുറന്നുകാട്ടാൻ ഇൻഡ്യ റ്റുഡേ, സീ ന്യൂസ്, ടൈംസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ, നെറ്റ്‌വർക്ക് 18, റേഡിയോ 1, ദൈനിക് ജാഗരൺ എന്നീ മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ‘ഓപ്പറേഷൻ 136’ എന്നു പേരിട്ട് കോബ്രാ പോസ്റ്റ് നടത്തിയ ഒളിക്യാമറ ഓപ്പറേഷൻ വെളിപ്പെടുത്തിയത് അവിശ്വസനീയവും ഞെട്ടിക്കുന്നതുമായ കാര്യങ്ങളാണ്.

മഹാഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്ന മുഖ്യധാരയിലെ ഏതാണെല്ലാ മാദ്ധ്യമങ്ങളും ഒരേ കേന്ദ്രത്തിൽ തീരുമാനിക്കുന്ന രീതിയിൽ വാർത്ത അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വൈവിദ്ധ്യപൂർണ്ണമായ രാജ്യത്ത് ആ ഓരോ വിഷയത്തിലും വിവിധവിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ പൊതുസമൂഹത്തിനു മുന്നിൽ എത്തിക്കാനുള്ള മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനധർമ്മം ഇല്ലാതാക്കി. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആണിക്കല്ലായ ബഹുസ്വരത നഷ്ടമാകുന്നത് ഏകാധിപത്യം വളർത്തും. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ഇറ്റലിയിൽ സുദീർഘവാഴ്ച നടത്താൻ സിൽവിയോ ബർലസ്‌കോണിക്കു സ്വന്തം മാദ്ധ്യമക്കുത്തക വഴിയൊരുക്കിയതിനു സമാനമാണ് ഈ സ്ഥിതിവിശേഷവും.

‘സർജിക്കൽ സ്റ്റ്രൈക്കും’ ആപ്പുനിരോധനവും പോലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മതാത്മകമായ ദേശഭക്തിയും ‘ശത്രു’വിരോധവും ആളിക്കാനും ജനങ്ങളുടെ കണ്ണിൽ പൊടിയിടാനും നടത്തിയ പരിപാടികളെയൊക്കെ മഹാസംഭവങ്ങളാക്കി പുതിയ അഭിപ്രായനിർമ്മിതി നടത്തി. രാജ്യത്തെ തകർത്ത നോട്ടുനിരോധനം, സി.എ.എ.വിരുദ്ധസമരം, കോവിഡ് പ്രതിരോധത്തിലെ പരാജയം, അതിഥിത്തൊഴിലാളികളുടെ ദീനപലായനം, കർഷകപ്രക്ഷോഭം, ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം അട്ടിമറിക്കൽ, പൊതുസ്വത്തുകൾ വിറ്റുതുലയ്ക്കൽ, ഇന്ധനങ്ങളുടെയടക്കം വിലക്കയറ്റം, തൊഴിൽനിയമങ്ങൾ അട്ടിമറിക്കൽ, വർഗ്ഗീയവത്ക്കരണം, ആൽക്കൂട്ടക്കൊലകളും ആക്രമണങ്ങളും തുടങ്ങിയവയോടൊക്കെ ഈ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ട സമീപനങ്ങളും ആഗോളമാദ്ധ്യമസംസ്ക്കാരത്തിനുതന്നെ നാണക്കേടുണ്ടാക്കുന്നവ ആയിരുന്നല്ലോ.

2019-ലെ പാർലമെന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ആകുമ്പോഴേക്ക് ഈ പ്രതിഭാസത്തിൽ ഭൂരിപക്ഷവർഗ്ഗീയതകൂടി പച്ചയായിത്തന്നെ ഇഴചേർന്നുകഴിഞ്ഞതാണു നാം കണ്ടത്. രാഷ്ട്രീയ-വർഗ്ഗീയ-ഭരണ-മൂലധനചങ്ങാത്തം എന്ന കൂടുതൽ മാരകമായ അവസ്ഥ!

വിരട്ടി വരുതിയിലാക്കൽ

ഇതിനെല്ലാമിടയിലും സ്വതന്ത്രമായി നിലപാട് എടുക്കാനും സർക്കാരിനെ വിമർശിക്കാനും തയ്യാറായ ഒരുപിടി മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പരിമിതമെങ്കിലും ശക്തമായ ശബ്ദം ഉയരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവയെ പേശീബലം ഉപയോഗിച്ചു നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള വിപുലമായ ശ്രമമാണ് ഇന്നു നടക്കുന്നത്. മൂലധനശക്തികൾ ബി.ജെ.പി. എന്ന പാർട്ടിയിൽ കണ്ട മെച്ചവും ആ പേശീബലമാണ്.

അറിവില്ലായ്മയും മതാന്ധ്യവും മുഖമുദ്രയായ ആർ.എസ്.എസ്. എന്ന കുറുവടിസംഘത്തിന്റെ ഗൂണ്ടായിസമാണ് അതിൽ ഒന്ന്. സർക്കാരിനോ അവർ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ദേശവിരുദ്ധസമീപനങ്ങൾക്കോ എതിരായി ഉയരുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ അടിച്ചോ കൊന്നോ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ഈ പദ്ധതിയാണ് സി.എ.എ.വിരുദ്ധസമരം, വിദ്യാർത്ഥിസമരങ്ങൾ, കർഷകസമരം, ഹിന്ദുത്വവിഷയങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിലെല്ലാം കണ്ടത്. പ്രാദേശികമായി ചെറുപ്രതിഷേധങ്ങളെപ്പോലും ഇവർ കായികമായി നേരിടുന്നു. നരേന്ദ്രധബോൽക്കർ, ഗോവിന്ദ് പൻസാരെ, എം.എം. കൽബുർഗ്ഗി തുടങ്ങിയവരുടെ കൊലകൾ വേറെയും.

അത് ഗൗരി ലങ്കേഷിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകർക്കുനേരെയുള്ള ആക്രമണമായി. റൈസിങ് കശ്മീർ എഡിറ്റർ ഷുജാത് ബുഖാരി, ത്രിപുരയിലെ പ്രാദേശികചാനൽ ദിൻ-രാത്തിന്റെ ലേഖകൻ ശന്തനു ഭൗമിക്, ത്രിപുരയിൽത്തന്നെ ബംഗാളീപത്രപ്രവർത്തകൻ സുധീപ് ദത്ത ഭൗമിക് തുടങ്ങിയവരും വധിക്കപ്പെട്ടു. ആറു പത്രപ്രവർത്തകരെയാണ് ആ ഘട്ടത്തിൽ കൊന്നത്. ഗാസിയബാദിൽ റ്റി.വി. റിപ്പോർട്ടർ അനുജ് ചൗധരിയെ വെടിവച്ചത്, ഷില്ലോങ് ടൈംസ് എഡിറ്റർ പട്രീഷ്യ മുഖിമിനെ പെട്രോൾ ബോംബ് എറിഞ്ഞത്, മദ്ധ്യപ്രദേശിൽ സന്ദീപ് ശർമ്മയെ ട്രക്കിടിച്ചും ബിഹാരിൽ ദൈനിക് ഭാസ്കർ ലേഖകരായ നവീൻ നിശ്ചലിനെയും വിജയ് സിങ്ങിനെയും എസ്.യു.വി. ഇടിച്ചും തകർത്തത്, കാരവന്റെ രണ്ടു ലേഖകർ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത്...

മോഡിയുടെ ഒന്നാംഭരണത്തിന്റെ 2015-18 കാലത്തുമാത്രം മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകരെ ആക്രമിച്ച 200 കേസുകൾ ഉണ്ടായി! 2019-ലെ തെരഞ്ഞെടുന്റെ ‘ഒരുക്കലി’ലാണ് ഇതു തീവ്രമായത്. രണ്ടാം വരവു പകർന്ന വർദ്ധിതവീര്യം ഇതു ശക്തിപ്പെടുത്തി. 2020-ൽ 200 പത്രപ്രവർത്തകർ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. വധഭീഷണിയും ബലാത്സംഗഭീഷണിയും അടക്കമുള്ള സമൂഹമാദ്ധ്യമാക്രമണവും അവഹേളനവും വിദ്വേഷപ്രചാരണവും വേട്ടയാടലുമെല്ലാം നിർബ്ബാധം അരങ്ങുതകർക്കുകയാണ്. ട്രോൾ ആർമി അഴിഞ്ഞാടി. കമ്മിറ്റീ റ്റു പ്രൊട്ടക്റ്റ് ജേണലിസ്റ്റ്സ് എന്ന ആഗോളസംഘടന അക്രമങ്ങളുടെ കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സമാന്തരമായി ഭരണകൂടവും അതിന്റെ പേശീബലം പൊലീസിനെയും വിവിധ അന്വേഷണയേജൻസികളെയും ഉപയോഗിച്ച് മാദ്ധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമേൽ പ്രയോഗിക്കുകയാണ്. മോഡിയുടെ രണ്ടാം ഭരണത്തിൽ 400-ൽപ്പരം രാജ്യദ്രോഹക്കേസുകളാണ് എടുത്തതെന്ന് ‘article-14.com’-ന്റെ രേഖകൾ പറയുന്നു. ഒറ്റ ദശകത്തിൽ മാത്രം 28 ശതമാനം വർദ്ധന. ഈ കേസിൽ നല്ലപങ്കും മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ പേരിലാണ്. ഇൻഡ്യ റ്റുഡേയിലെ രാജ്‌ദീപ് സർദേശായി, നാഷണൽ ഹെറാൾഡിലെ മൃണാൾ പാണ്ഡെ, ക്വാമി ആവാസ് എഡിറ്റർ സഫർ ആഘ, കാരവൻ മാസികയുടെ സ്ഥാപകപത്രാധിപർ പരേഷ് നാഥ്, എഡിറ്റർ അനന്ത് നാഥ്, എക്സി. എഡിറ്റർ വിനോദ് കെ. ജോസ് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരെല്ലാം ഇരകളായി. ഒരേ ആളുകളുടെ പേരിൽ ഒരേ കുറ്റം ചുമത്തി ബിജെപിഭരണമുള്ള പലസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒരേസമയം കേസെടുത്തു വലയ്ക്കുന്ന രീതിപോലും അവർ സ്വീകരിക്കുന്നു.

2020-ൽമാത്രം അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടത് 67 പത്രപ്രവർത്തകരാണെന്ന് ഫ്രീ സ്പീച്ച് കളക്റ്റീവിനുവേണ്ടി ഗീത സേഷു നടത്തിയ പഠനം പറയുന്നു. ഉത്തർപ്രദേശിലെ കൂട്ടബലാൽസംഗം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ പോകവെ അറസ്റ്റിലായ മലയാളി സിദ്ദിക് കാപ്പൻ ഉൾപ്പെടെയാണിത്. സുപ്രീം കോടതിയുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പോലും ലംഘിച്ച് കൊളോണിയൽ രാജ്യദ്രോഹനിയമവും യു.എ.പി.എ.പോലുള്ള നിയമങ്ങളും തെറ്റായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു.

രാജ്‌ദീപ് സർദേശായിയെ വാർത്താവതരണത്തിൽനിന്നു മാറ്റിനിർത്തുകയും ഒരുമാസത്തെ ശമ്പളം നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തതുപോലെ സർക്കാരിന്റെ ഓരം ചേർന്ന് മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനം‌തന്നെ ശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന നിലവരെ ഉണ്ടായി. എൻ.ഡി.റ്റി.വി.യുടെ ഹിന്ദി ചാനൽ മുതൽ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് വരെ ഉള്ളവയുടെ സം‌പ്രേഷണം താത്ക്കാലികമായാണെങ്കിലും തടഞ്ഞതും കാരവന്റെ റ്റ്വിറ്റർ അക്കൗണ്ട് തടഞ്ഞതുമൊക്കെ ഏകാധിപത്യത്തിന്റെ മുഖം വെളിവാക്കി.

ഇക്കൊല്ലം ഫെബ്രുവരിയിൽ ചീഫ് എഡിറ്റർ പ്രബീർ പുർകായസ്ത, പങ്കാളി ഗീത ഹരിഹരൻ, എഡിറ്റർ പ്രഞ്ജാൾ എന്നിവരെ ബന്ദികളാക്കി ‘ന്യൂസ് ക്ലിക്കി’ന്റെ ഒഫീസ് നാലുദിവസമാണ് ഇ.ഡി. തുടർച്ചയായി റെയ്ഡ് ചെയ്തത്. എൻ.ഡി.റ്റി.വി.യിലടക്കം റെയ്ഡുകൾ വേറെയും നടന്നു. സാമ്പത്തികാരോപണക്കേസുകളും ചുമത്തി. റ്റീസ്റ്റ സെതിൽവാഡിനോടു ചെയ്തതുമാതിരിയുള്ള പ്രതികാരമാണെന്നാണു സ്വതന്ത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇവയെ വിലയിരുത്തിയത്. എന്നാൽ, ഗോദി മാദ്ധ്യമങ്ങളാകട്ടെ ഔദ്യോഗികഭാഷ്യം പ്രചരിപ്പിച്ച് മാദ്ധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം അപകടപ്പെടുത്താൻ അരുനില്ക്കുകയാണു ചെയ്തത്!

ബിജെപിയോട് ആഭിമുഖ്യമില്ലാത്ത കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങളെയും കോർപ്പറേറ്റ് താത്പര്യങ്ങളില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമാദ്ധ്യമപ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന, ജനങ്ങളുടെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും പക്ഷത്തു നില്ക്കുന്ന, വഴങ്ങാത്ത സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഭയപ്പെടുത്തി വരുതിയിലാക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെയെല്ലാം സംഘപരിവാറും അവരുടെ ഭരണസംവിധാനവും ചെയ്യുന്നത്.

കേരളത്തിലെ അധികരോഗം

കേരളത്തിലെ മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ഇതെല്ലാംതന്നെയാണു ബാധകമായുള്ളത്. ദേശീയമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെപ്പോലെ ഇവയും കോർപ്പറേറ്റ് താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്. ഇവയിൽ പണിയെടുക്കുന്ന മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകരിൽ പ്രതിലോമരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വക്താക്കൾ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയാജൻഡ നടപ്പാക്കാൻ ഈ അവസരം വിനിയോഗിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഇടയ്ക്കിടെ അധികാരം കിട്ടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുതലാളിത്തത്തിന് എതിരാണ് എന്നതിനാൽ തുടക്കം‌മുതലേ കേരളത്തിലെ മുഖ്യമാദ്ധ്യമങ്ങൾ വലതുപക്ഷം ചേരുകയും ഇടതിനെതിരായ നിരന്തരാക്രമണം നടത്തുകയും ചെയ്തുവന്നിരുന്നു എന്ന സവിശേഷസാഹചര്യം‌കൂടി ഇതിനോടു ചേർത്തുവച്ചാൽ കേരളത്തിലെ മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ വിചിത്രപെരുമാറ്റത്തിന്റെ സാംഗത്യം മനസിലാകും. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ കോൺഗ്രസിനായി പ്രവർത്തിച്ചുവന്ന മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾ ബിജെപിയുടെ താത്പര്യസംരക്ഷണത്തിനു മുതിരുന്നത് റെയ്ഡിനെയും മറ്റും ഭയക്കേണ്ട സാഹചര്യം അവയ്ക്കുള്ളതുകൊണ്ടാണോ എന്നതും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കാവുന്നതാണ്. (കേരളത്തിലെ മാദ്ധ്യമസാഹചര്യം വിലയിരുത്തി ‘മീഡിയ’ മാസികയിൽ ഈ ലേഖകൻ എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ ശബ്ദം: റേഡിയോ കേരളയിൽ ലേഖനത്തിന്റെ ശബ്ദരേഖ . ലേഖനത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം: ‘അപ്രസക്തമാകുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾ’ .)

മതരാഷ്ട്രം ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രത്യയശാസ്ത്രം, അതിനായി ഏകാധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടി, അവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനങ്ങളെ ഭയക്കുകയും ശത്രുക്കളാക്കി വേട്ടയാടുകയും ചെയ്യുന്ന ഭരണസംവിധാനം – ഈ വിപത്തിനെതിരായ ജനകീയപോരാട്ടത്തിന്റെ ആയുധമാകേണ്ട മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ നിലയാണിത്. സത്യാനന്തരകാലം എന്നു വിളിപ്പേരുള്ള ഇക്കാലത്ത് ഒരു കുറ്റബോധവുമില്ലാതെ നിരന്തരം വ്യാജവാർത്ത സൃഷ്ടിച്ചു പ്രചരിപിക്കുകയാണ് കുത്തകമാദ്ധ്യമങ്ങൾ.

ജനങ്ങൾക്കു മാദ്ധ്യമങ്ങളിലുള്ള വിശ്വാസം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. ആധികാരികത ഉറപ്പാക്കാൻ മാർഗ്ഗമില്ലാത്ത സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളെ കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ ആശ്രയിക്കേണ്ട ദുഃസ്ഥിതിയിലാണവർ. ഈ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളും ദേശീയതലത്തിൽ നുണകളുടെയും വിദ്വേഷത്തിന്റെയും കൂത്തരങ്ങാണ്. അതിലും തങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങൾക്കെതിരായി വരുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ തടയാൻ നിയമവും നിയന്ത്രണവും സർക്കാർ അടിച്ചേല്പിക്കുന്നു. ഇതിനായി അവയുടെ ഉടമസ്ഥരായ കുത്തകകളെയും ഭയപ്പെടുത്തുകയും പ്രീണിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ ജനാധിപത്യം എല്ലാ നിലയിലും അപകടത്തിലാണ്.

ഭരണപരാജയം മോഡിക്കെതിരെ ജനവികാരം വളർത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കോർപ്പറേറ്റുകളും അവരുടെ മാദ്ധ്യമങ്ങളും പുതിയ ബദൽ തേടിയേക്കാമെന്ന സായ്‌നാഥിനെപ്പോലുള്ളവരുടെ നിരീക്ഷണം ശരിയാകാമെങ്കിലും ആ ബദൽ ജനങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള ബദലാവില്ല, കോർപ്പറേറ്റുകൾക്ക് ഇതിലും ക്രൂരമായി അവരുടെ അജൻഡകൾ നടപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ബദലാകും അതെന്ന് ഓർക്കണം. ജനങ്ങളുടെ ബദലിനുള്ള വഴി നാംതന്നെ തേടേണ്ടതുണ്ട്.

അപ്രസക്തമാകുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾ

2021-08-13T05:45:00.013-07:00

അപ്രസക്തമാകുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾ

[‘പഴയ മാദ്ധ്യമങ്ങളെ തള്ളി ഇടതുപക്ഷത്തെ കൂട്ടിയത് എന്തുകൊണ്ട്’ എന്ന പേരിൽ കേരള മീഡിയ അക്കാദമിയുടെ ‘മീഡിയ’ മാസികയുടെ 2021 ഏപ്രിൽ - മേയ് ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം.]

‘മീഡിയ’യിൽ വന്ന ഭാഗം കേൾക്കാൻ: http://admin.radiokerala.in/FilesStore/Media/21.mp3

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

നവമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ തൂണ് അല്ലാതാ‍യിരിക്കുന്ന കോർപ്പറേറ്റ് മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെയും കേരളസമൂഹത്തിലെ സ്വാധീനത സംബന്ധിച്ച് 2021-ലെ കേരളനിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെയും ഫലത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ ഒരു ചിന്ത

[ദേശീയതലത്തിലുള്ള മാദ്ധ്യമസാഹചര്യം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ലേഖനം ‘സാഹിത്യസംഘം’ മാസികയുടെ 2021 സെപ്റ്റംബർ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ഇവിടെ വായിക്കാം: നാലാംതൂണു ചതിച്ച ജനാധിപത്യം ]

എൽഡിഎഫിന്റെ സീറ്റ് 91-ൽനിന്നു 99 ആയി ഉയർത്തിയും മണ്ഡലങ്ങളിലെ ഭൂരിപക്ഷം വർദ്ധിപ്പിച്ചും ഭരണത്തുടർച്ച നല്കിയ 2021-ലെ നിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പും ഫലവും മാറിയ കാലത്തെ കേരളസമൂഹത്തിലെ മാദ്ധ്യമസ്വാധീനതയുടെ ഉരകല്ലുകൂടിയാണ്. മാറിയകാലം എന്ന സൂചകത്തിന്റെ ഗുണമാനദണ്ഡങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാലേ ആ സ്വാധീനത വിശകലനം ചെയ്യാനാകൂ.

ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം പുതിയ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ മാദ്ധ്യമമുഖമായ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളാണ്. ഓർക്കുട്ട് പോലെ സൗഹൃദക്കൂട്ടായ്മയ്ക്കുള്ള ഉപാധിയായി രംഗത്തെത്തിയ സമൂഹശൃംഖല സമൂഹമാദ്ധ്യമം എന്ന നിലയിലേക്കു പരിണമിക്കുന്നത് 2003-ൽ ഫേസ്ബുക്കിന്റെ അരങ്ങേറ്റത്തോടെയാണ്. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹമാദ്ധ്യമമായി വളർന്ന ഫേസ്ബുക്കിന് ഇന്നുള്ള പ്രതിമാസ സജീവോപയോക്താക്കൾ (Monthly Active Users) 279.7 കോടിയാണ്. ഇവരിൽ 66.09 ശതമാനം, അതായത് 188 കോടി, ഉപയോക്താക്കൾ ദിവസവും സജീവ(DAU)മാണ്. 2020-ലെ 260 കോടിയാണ് ഇപ്പോൾ 279.7 കോടി ആയിരിക്കുന്നത്. 2011-ൽ 40 ശതമാനം വളർച്ച കാണിച്ച ഫേസ്ബുക്കിന് ഇപ്പോഴും 12 ശതമാനം വാർഷികവളർച്ചയുണ്ട്. സംഖ്യ നോക്കുമ്പോൾ ഇതു കുറവല്ല.

2005-ൽ രംഗത്തു വന്ന യൂറ്റ്യൂബ് അടുത്ത വർഷം‌തന്നെ ഗൂഗിൾ ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്നത് 229 കോടി പ്രതിമാസോപയോക്താക്കളുള്ള ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വീഡിയോവേദിയാണ്. ഫേസ്ബുക്ക് മെസെഞ്ജറിനു 130-ഉം ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന് 128.7-ഉം വിചാറ്റിനു 122.5-ഉം കോടി പ്രതിമാസോപയോക്താക്കളുണ്ട്. 2006-ൽ തുടങ്ങിയ ട്വിറ്ററാണ് പ്രതിമാസം 39.6 കോടി സജീവോപഭോക്താക്കളുള്ള മറ്റൊരു പ്രമാണി. ഇൻഡ്യയിൽ നിരോധിച്ചെങ്കിലും ആറുവയസു മാത്രമായ ടിക്‌ടോക്കിന് 73.2 കോടി ആരാധകരുണ്ട്. ഇവരൊക്കെയാണു നമ്മുടെ രാജ്യത്തും പ്രധാനികൾ.

പ്രതിദിനം 52.8 കോടി ഉപയോക്താക്കളുള്ള സ്നാപ്‌ചാറ്റ് പോലെ നമ്മുടെ രാജ്യത്തു സ്വാധീനമില്ലാത്ത സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുമുണ്ട്. ഇൻഡ്യയിൽ 2018-ൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത നെയ്‌ബർലിയും കാറ്റുപിടിക്കാതെ പോയി. ഫേസ്ബുക്ക്, യൂറ്റ്യൂബ്, ട്വിറ്റർ എന്നിവയ്ക്കുണ്ടായ ഉയർന്ന സ്വീകാരമാണ് മറ്റുള്ളവയെ അസ്വീകാര്യമാക്കിയത്.

മെസേജിങ് ആപ്പ് എന്ന പേരിലാണു വ്യവഹരിക്കപ്പെടുന്നതെങ്കിലും വാട്ട്‌സാപ് അതിന്റെ ഗ്രൂപ്പ്, ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ ഫീച്ചറുകൾ വന്നതോടെ സമൂഹമാദ്ധ്യമം എന്ന പദവിയിലേക്ക് ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഫേസ്ബുക്കുംമറ്റുംപോലെ ഇന്ററാക്റ്റീവല്ല എന്നുമാത്രം. 2009-ൽ പിറവികൊണ്ട വാട്ട്സാപ് അവർ ഗ്രൂപ് ചാറ്റ് ആരംഭിച്ച 2011-ൽ പ്രതിദിനം 100 കോടി സന്ദേശങ്ങളാണു വാട്ട്സാപ് വഴി കൈമാറപ്പെട്ടിരുന്നത്. 2013-ൽ ശബ്ദസന്ദേശം സാദ്ധ്യമാക്കി. 2014-ൽ ഉപയോക്താക്കൾ 50 കോടിയായി ഉയർന്നു. 2015-ൽ വാട്ട്സാപ് വെബ്ബും 2016-ൽ വീഡിയോ കോളും എൻഡ്-റ്റു-എൻഡ് എൻക്രിപ്ഷനും വന്നു. ഗ്രൂപ് കോളിങ് അടക്കം പല സൗകര്യങ്ങളുമായി അതു പിന്നെയും വികസിച്ചു. ഇതെല്ലാം വാട്ട്സാപ്പിന്റെ വ്യാപനത്തിലും അതിലൂടെ കൈമാറുന്ന വിവരത്തിലും വലിയ വർദ്ധന ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തിപരവും പ്രൊഫഷണലുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന മാദ്ധ്യമമാകാൻ കഴിഞ്ഞത് ഈ വളർച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. 2014-ൽ ഫേസ്‌ബുക്കുടമകൾ വാങ്ങിയതും അതിവേഗവളർച്ചയ്ക്കു വഴിയൊരുക്കി. ഇന്നു 180 രാജ്യങ്ങളിലായി 200 കോടി പ്രതിമാസോപയോക്താക്കളുണ്ട്. 2016-ലെ 100 കോടിയാണ് അഞ്ചുകൊല്ലം‌കൊണ്ട് ഇരട്ടിച്ചത്.

ടെലഗ്രാമും സിഗ്നലുമൊക്കെ സമാനതകളുള്ള മെസേജിങ് ആപ്പ് ആണെങ്കിലും വൈകിയെത്തിയതിനാലും വാട്ട്സാപ്പിന് അടിമപ്പെട്ടവർക്കു മാറ്റം ആവശ്യമായി തോന്നാഞ്ഞതിനാലും അത്രയ്ക്കു ജനപ്രീതി ലഭിച്ചില്ല. കുത്തകവിരുദ്ധത, വിവരസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ജാഗ്രതയുള്ളവരൊക്കെയായി 55 കോടിയാണ് ടെലഗ്രാമിന്റെ പ്രണയികൾ. അടുത്തിടെ വാട്ട്സാപ്പിനെപ്പറ്റി ചില ആശങ്കകൾ ഉയർന്നപ്പോൾ പ്ലേ സ്റ്റോറുകളിൽനിന്നുള്ള ഡൗൺലോഡുകൾ വാട്ട്സാപ്പിന്റേതു കുറയുകയും മറ്റുള്ളവയുടേത് 1200 ശതമാനം വരെ കൂടുകയും ചെയ്തെങ്കിലും ആ ട്രെൻഡ് നിലനിന്നില്ല. പ്രൊഫഷണൽ ആവശ്യത്തിനുള്ള ലിങ്ക്ഡ്‌ഇനും മറ്റും ഇവിടെ പരിഗണിക്കുന്നില്ല.

സോഷ്യൽ മീഡിയ അനലറ്റിക്സിൽ പ്രധാനമായ ഡിഎ‌യു, ഡിഎയു/എം‌എയു അനുപാതം, എൻഗേജ്‌മെന്റ്സ് തുടങ്ങിയ ഗഹനതകളിലേക്കു പോകേണ്ട ആവശ്യം ഈ വിശകലനത്തിന് ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ അവയിലേക്കു പോകുന്നില്ല. ഇതിൽനിന്നു സാമാന്യചിത്രം കിട്ടുമല്ലോ. (വിവരങ്ങൾക്ക് ആധാരം: ആഗോള ആധികാരികസ്രോതസുകളായ datareportal, statista)

ലോകത്തെ മൊത്തം ഇന്റെർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ 472 കോടിയും കഴിഞ്ഞ 12 മാസത്തെ വർദ്ധന 33.2 കോടിയുമാണ്. സമൂഹമാദ്ധ്യമോപയോക്താക്കൾ ഇന്ന് 433 കോടിയാണ്. ലോകജനസംഖ്യയുടെ 55 ശതമാനം. കഴിഞ്ഞ 12 മാസത്തിനിടെ ഇവയിലേക്കു കടന്നുവന്നത് 52.1 കോടിപ്പേരാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യമുള്ള പത്തിൽ ഒൻപതുപേരും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടും ഇന്നത്തെ നിരക്കിൽ വളർന്നാൽ വൈകാതെ ഇതു നൂറു ശതമാനമാകും. എന്നുവച്ചാൽ, കാലഘട്ടത്തിന്റെ മാദ്ധ്യമമായി ഈ ജനകീയവേദി മാറിയിരിക്കുന്നു.

ഇൻഡ്യയിൽ

നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയകാര്യങ്ങളിലെ സമൂഹമാദ്ധ്യമസ്വാധീനത പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഇവയിൽ ഫേസ്ബുക്കും വാട്ട്‌സാപ്പുമാണു പ്രധാനപരിഗനന അർഹിക്കുന്നത്. ട്വിറ്റർ പിറവികൊണ്ട കാലത്തേ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ട വർഗ്ഗസ്വഭാവം വരേണ്യതയുടേതാണ്. ഫേസ്‌ബുക്കിനെയും ട്വിറ്ററിനെയും താരതമ്യം ചെയ്ത് അക്കാലത്ത് അമേരിക്കയിൽ നടന്ന വിശകലനങ്ങളിൽ ട്വിറ്റർ റിപ്പബ്ലിക്കൻസിന്റെയും ഫേസ്ബുക്ക് ഡെമോക്രാറ്റുകളുടെയും ആണെന്നുവരെ വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. ഏതായാലും നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ജനസാമാന്യത്തിന്റെ മാദ്ധ്യമം ഫേസ്ബുക്കുതന്നെ ആണ്.

ഫേസ്ബുക്കിനു ലോകത്ത് ഏറ്റവും സ്വീകാരം ഇൻഡ്യയിലാണ് – 41 കോടി ഉപയോക്താക്കൾ. ഈ ഫെബ്രുവരി 25-ന് ഐ.റ്റി. നയം പ്രഖ്യാപിക്കവെ ഐ.റ്റി. മന്ത്രി രവിശങ്കർ പ്രസാദ് പറഞ്ഞ കണക്കാണിത്. ഇവരിൽ സ്ത്രീകളിൽ 75-ഉം പുരുഷന്മാരിൽ 63-ഉം ശതമാനം ആഗോളതലത്തിൽ സജീവമാണെങ്കിൽ ഇൻഡ്യയിൽ നേരെ മറിച്ചാണ്. ഇതിനു കാരണമായ പുരുഷാധിപത്യം, സ്ത്രീസാക്ഷരതയുടെ കുറവ് തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ കേരളത്തിൽ വികസിതസമൂഹത്തിനൊപ്പം ആയതിനാൽ ഇവിടെ അത്തരം വ്യത്യാസമില്ല. ഉണ്ടായിരുന്ന നേരിയ വ്യത്യാസം‌തന്നെ മാറിവരുന്നതായും കാണാം.

ഇന്ന് രാജ്യത്തെ ആകെ രജിസ്റ്റേഡ് ഉപയോക്താക്കളിൽ 66 ശതമാനവും 15-നും 29-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ളവരാണ്. ജനസംഖ്യയുടെ 27 ശതമാനമാണ് ഈ പ്രായക്കാർ. ഇവർ 19 കോടി വരും. ഇവരിൽത്തന്നെ സിംഹഭാഗവും 20-കളുടെ തുടക്കക്കാരും. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നവരിൽ 33 ശതമാനമാണ് 30 വയസിനു മുകളിലുള്ളവർ. നീൽസെൻ (Neilsen) 2015-ൽ നടത്തിയ പഠനപ്രകാരം ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും ഈ പ്രായക്കാർതന്നെയാണ് ഏറ്റവും സജീവം. കേരളത്തിൽ യുവാക്കളും മുതിർന്നവരും തമ്മിലുള്ള അനുപാതത്തിൽ നേരിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായേക്കാം.

ഇനി കേരളത്തിൽ നിയമസഭാത്തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടന്ന 2011, 2016. 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിലെ സമൂഹമാദ്ധ്യമവളർച്ചകൂടി പരിശോധിക്കാം. 2011-ൽ 2.5 ശതമാനം ആയിരുന്നു രാജ്യത്തെ ആകെ ഫേസ്ബുക്ക് ഉപയോക്താക്കൾ - 4.6 കോടിപ്പേർ. 2016-ൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ 28.4 ശതമാനമായും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർ 10.3 ശതമാനമായും വളർന്നു. യഥാക്രമം 37.5-ഉം (ഡിജിറ്റൽ ഇൻഡ്യയുടെ കണക്കിൽ 35.3 കോടി) 13.6-ഉം കോടിപ്പേർ. (ആധാരം: Yral റിപ്പോർട്ട്). പത്തുകൊല്ലം‌കൊണ്ട് 4.6 കോടി 41 കോടി ആയി. രാജ്യത്തെ സമൂഹമാദ്ധ്യമവളർച്ചയുടെയും സ്വാധീനതയുടെയും ഗതിവേഗം വ്യക്തമാകുമല്ലോ. യൂറ്റ്യൂബിനു 44.8-ഉം (ഫേസ്‌ബുക്കിഎക്കാൾ കൂടുതൽ) ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിന് 21-ഉം ട്വിറ്ററിന് 1.75-ഉം കോടിയാണ് ഉപയോക്താക്കൾ. (അവലംബം: കേന്ദ്ര ഐ.റ്റി. മന്ത്രി).

വാട്സാപ്പിന് ഇൻഡ്യയിൽ 2016-ൽ 20 കോടിയായിരുന്നു പ്രതിമാസ സജീവോപയോക്താക്കൾ. കേന്ദ്രമന്ത്രി നല്കുന്ന കണക്കുപ്രകാരം ഇന്നത് 53 കോടിയാണ്. പ്രതിമാസ സജീവ വാട്സാപ് ഉപയോക്താക്കൾ 39.01 കോടിയാണെന്നു ബിസിനസ് ഇൻസൈഡർ പറയുന്നു. വളർച്ചയിൽ 17 ശതമാനമുള്ള റഷ്യയുടെ തൊട്ടുപിന്നിൽ 16.6 ശതമാനവുമായി ഫ്രാൻസിനൊപ്പം രണ്ടാംസ്ഥാനത്താണു നാം.

2016-ൽ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നവരിൽ 75 ശതമാനം പേരും 16-നും 35-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ളവർ ആയിരുന്നു. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 16 – 25 വയസുകാർ 37-ഉം 26 – 35 വയസുകാർ 38-ഉം ശതമാനം. 36-നും 45-നും ഇടയിലുള്ളവർ 16-ഉം അതിനും മുകളിലുള്ളവർ 9-ഉം ശതമാനം ആയിരുന്നു. (ആധാരം: ഡിജിറ്റൽ ഇൻഡ്യ)

ദ് ഗ്ലോബൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ ‘ഇൻഡ്യ സോഷ്യൽ മീഡിയ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് 2021’ പ്രകാരം രാജ്യത്തെ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ഇന്ന് 62.4 കോടിയാണ്; ജനസംഖ്യയുടെ 45 ശതമാനം. സജീവ സമൂഹമാദ്ധ്യമോപയോക്താക്കൾ 44.8 കോടിയും. ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ 8.2 ശതമാനം (4.7 കോടി) നിരക്കിൽ വളരുമ്പോൾ സമൂഹമാദ്ധ്യമോപയോഗം വളരുന്നത് 21.8 ശതമാനം (12 മാസത്തിനിടെ 7.8 കോടി) വേഗത്തിലാണ്. ഓരോ ഇൻഡ്യക്കാരും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ വിനിയോഗിക്കുന്നത് ശരാശരി 2 മണിക്കൂർ 25 മിനുട്ടാണ്. സംസാരിക്കുന്ന കണക്കുകളാണ് ഇവയെല്ലാം.

കേരളത്തിൽ

സമൂഹമാദ്ധ്യമോപയോഗം സംബന്ധിച്ച സംസ്ഥാനം തിരിച്ചുള്ള കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ല. ദേശീയാനുപാതങ്ങൾ കേരളക്കാര്യത്തിൽ സ്വാഭാവികമായും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. പ്രായവും ലിംഗവും ഗ്രാമനഗരവ്യത്യാസവും ധനികദരിദ്രഭേദവും വച്ചുള്ള കണക്കുകളും അങ്ങനെതന്നെ. ആ നിലയ്ക്ക് നമ്മുടെ സാഹചര്യത്തെപ്പറ്റി ധാരണ വികസിപ്പിക്കാൻ ഈ ലോക-ദേശീയകണക്കുകൾ സഹായിക്കും.

കഴിഞ്ഞ തെരഞ്ഞെടുപ്പു നടന്ന 2016-ൽ ഇക്കണോമിക് റെവ്യൂ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ 3.2 കോടി മൊബൈൽ ഫോൺ കണക്‌ഷനുണ്ട്. ബ്രോഡ്ബാൻഡായി 20-ഉം മൊബൈല്‍ ഫോൺ വഴി 15-ഉം (ആകെ 35%) ശതമാനം വീടുകളില്‍ ഇന്റര്‍നെറ്റ് എത്തിയിരുന്നു. വീട്ടിലെ കണക്‌ഷനുകൾ ഒന്നിലേറെപ്പേർ ഉപയോഗിക്കുമല്ലോ.

ഇന്റർനെറ്റ് ആൻഡ് മൊബൈൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇൻഡ്യയുടെ കണക്കുപ്രകാരം 2016 മേയിൽ 20 ശതമാനത്തിലധികം വോട്ടർമാർക്ക് ഫേസ്ബുക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൽ 90 ശതമാനം‌പേരും തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ഗൗരവമായി പിൻതുടരുന്നതായും കണ്ടു. ‘സോഷ്യൽ മീഡിയ ഇം‌പാക്റ്റ് ഓൺ ദ് കേരള ഇലക്‌ഷൻസ് 2016’ എന്ന ആ പഠനത്തിൽ കണ്ടത് സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഫലങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ‘ഹൈ ഇം‌പാക്റ്റ്’ മണ്ഡലങ്ങളാണ് 140-ൽ 71-ഉം എന്നാണ്.

ഈ സ്വാധീനത 2021-ൽ എങ്ങനെ വർദ്ധിച്ചു എന്നതിന്റെ പഠനങ്ങൾ വരാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളെങ്കിലും സമൂഹമാദ്ധ്യമോപയോഗത്തിലെ വർദ്ധന നോക്കിയാൽ ഏറെക്കുറെ മനസിലാകും. കണക്കിന്റെ അഭാവത്തിൽ ഇതിനു മറ്റൊരു സൂചകം എടുക്കാം. ഇൻഫ്ലുവൻസർമാർ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന സമൂഹമാദ്ധ്യമതാരങ്ങളുടെ ജനപ്രീതിയാണത്. ഇത് എഴുതുന്ന 2021 ജൂൺ 6-ന് യൂറ്റ്യൂബിൽ ‘കരിക്ക്’ എന്ന ചാനലിനു 70.2 ലക്ഷം സബ്‌സ്ക്രൈബർമാരുണ്ട്. ഫേസ്ബുക്കിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം മോഹൻലാലിനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേജിന് 65.7 ലക്ഷം ഫോളോവേഴ്സും 49 ലക്ഷം ലൈക്കുമുണ്ട്. മമ്മൂട്ടിയുടെ ഫോളോവേഴ്സ് 46.6 ലക്ഷമാണ്. ടിക്‌ടോക്കിലെ ഒന്നാമത്തേതായ ഫുക്രുവിനു 35 ലക്ഷമാണു ഫോളോവർമാർ. ഫേസ്‌ബുക്കിലെ മുൻനിരഗ്രൂപ്പായ ജി.എൻ.പി.സി.യിൽ 22 ലക്ഷം അംഗങ്ങളുണ്ട്.

മലയാളം കോമഡി യൂറ്റ്യൂബ് ചാനലിന് 70 ലക്ഷം. വരി ചേരാതെ കാണുന്ന ലക്ഷങ്ങളെക്കൂടി ചേർത്താൽ കുറഞ്ഞത് ഒരുകോടി ആളുകളെങ്കിലും ഉണ്ടാവില്ലെ? ഒരു യൂറ്റ്യൂബ് ചാനലിനുതന്നെ ഇത്ര പ്രേക്ഷകരുണ്ടെങ്കിൽ...! അത്തരം വിശകലനങ്ങളും പറയുന്നത് സജീവ ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ 80 ലക്ഷമെങ്കിലും ഉണ്ട് എന്നാണ്. ഇവരിൽ മിക്കവരും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നവരാണ്. ഒരു സമൂഹമാദ്ധ്യമയക്കൗണ്ടും ഇല്ലാത്തവർക്കുപോലുമുള്ളതാണു വാട്ട്സാപ്പ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽപേർ ഉപയോഗിക്കുന്നതും അതാണ്. ഇവർ മിക്കവരും പ്രതിദിനോപയോഗക്കാരാണ്. ഇതരമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കം അവയിൽ അക്കൗണ്ട് ഇല്ലാത്തവർക്കുകൂടി എത്തിക്കുന്ന ഇണക്കുകണ്ണികൂടിയാണു വാട്ട്സാപ്പ്. ഇതെല്ലാം കാണിക്കുന്നത് 3.48 കോടി ജനസംഖ്യയുള്ള കേരളത്തിന്റെ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ ഇടപെടലാണ്.

കേരളത്തിൽ ഇന്ന് ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ 54 ശതമാനമാണ്. ഇവരുടെ എണ്ണം 1.8 കോടി വരും. ഇതിൽ 80 ലക്ഷം‌ പേരെങ്കിലും പ്രതിദിനസജീവോപയോക്താക്കളാണ്. മൊബൈൽഫോൺ എണ്ണം ജനസംഖ്യയെക്കാൾ കൂടുതലാണ്! കേരളത്തിൽ കണക്റ്റിവിറ്റിയില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളില്ല. സർവ്വോപരി, കേരളം 2019-ൽ ഇന്റർനെറ്റ് പൗരാവകാശമായി പ്രഖ്യാപിച്ച സംസ്ഥാനവുമാണ്. നമ്മുടെ ഇന്റർനെറ്റ് സാക്ഷരത 75 ശതമാനമാണ്. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ മലയാളം ഇംഗ്ലിഷിനെക്കാൾ 85 ശതമാനം കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതു പങ്കാളിത്തത്തിലെ ജനകീയതയുടെ സൂചകമാണ്.

സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ ഉള്ളത് ഏറെക്കുറെ വോട്ടർമാരാണെന്നു കരുതാം. നിലവിലെ 2,74,46,039 വോട്ടർമാരിൽ അഞ്ചിലൊന്നോളം പേർ നേരിട്ടും അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ പരോക്ഷമായും സമൂഹമാദ്ധ്യമസ്വാധീനത്തിലാണ് എന്നർത്ഥം.

മറ്റു ചില ഘടകങ്ങൾ

ഇതോടൊപ്പം മറ്റുചില സ്വാധീനഘടകങ്ങൾകൂടി നോക്കാം.

സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള ബന്ധം തുടരാനും കൂടുതൽ സുഹൃത്തുക്കളെ കിട്ടാനും ഒക്കെയാണു പലരും സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലേക്കു വന്നുതുടങ്ങിയതെങ്കിലും വൈകാതെ അതു സാമൂഹികസംവാദങ്ങൾക്കും സാമൂഹികയിടപെടലുകൾക്കും ആശയപ്രചാരണത്തിനും ഒക്കെയുള്ള വേദിയായി മാറി. ഫേസ്ബുക്ക് ഗ്രൂപ്പുകൾ ഈ മാറ്റത്തിൽ വലിയ പങ്കു വഹിക്കുന്നുണ്ട്. തുറന്നതും അടഞ്ഞതുമായ ഗ്രൂപ്പുകൾ ആഴമുള്ള ആലോചനകളുടെയും ആശയങ്ങളുടെയും വേദികളാണ്.

രാജ്യത്ത് യുവാക്കളിൽ 75 ശതമാനം മാത്രമാണു വോട്ടറായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതെന്നാണു തെരഞ്ഞെടുപ്പുകമ്മിഷന്റെ കണക്ക്. വോട്ടു ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തിൽ 18 – 29 വയസുകാർ മറ്റുള്ളവരെ അപേക്ഷിച്ചു വിമുഖരാണെന്ന് യു.എൻ.ഡി.പി.യും യു.എൻ. വൊളന്റിയേഴ്സ് ഇൻഡ്യയും കേന്ദ്ര യുവജനകാര്യ-സ്പോറ്റ്സ് മന്ത്രാലയവും ചേർന്നു നടത്തിയ ‘സോഷ്യൽ മീഡിയ ഫോർ യൂത്ത് ആൻഡ്സിവിക് എൻഗേജ്‌മെന്റ് ഇൻ ഇൻഡ്യ’ എന്ന പഠനവും പറയുന്നു. രാജ്യത്തെ പൊതുവായ കണക്കിൽ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ കൂടുതലായി ഇടപെടുന്ന വിഭാഗമാണിത് എന്നതു വിചിത്രമാണ്.

എന്നാൽ, കേരളത്തിൽ ഇങ്ങനെയൊരു സാഹചര്യമില്ല. ക്യാമ്പസുകൾ അരാഷ്ട്രീയവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഇടക്കാലത്തെ അവസ്ഥ ഇപ്പോൾ ഇല്ല. അത്തരത്തിൽ എന്തെങ്കിലും കുറവുണ്ടെങ്കിൽത്തന്നെ അതുകൂടി ഇന്നു നികത്തുന്നത് ഇവിടെ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളാണ്. ഈ സാമൂഹികധർമ്മം നിറവേറ്റുന്നതിലെ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പങ്കു പ്രത്യേക പഠനം അർഹിക്കുന്നു. ഇതിനു സർക്കാരും സാമൂഹികപഠനസ്ഥാപനങ്ങളും മാദ്ധ്യമപഠനസ്ഥാപനങ്ങളും മുൻകൈ എടുക്കണം.

അറബ് വസന്തം അടക്കമുള്ള ആധുനികകാലരാഷ്ട്രീയമുന്നേറ്റങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചത് സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ ആയിരുന്നു എന്നതും മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കുള്ള വാർത്താസാമഗ്രികൾപോലും ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നത് അവയിലൂടെ ആണെന്നതുമൊക്കെ കൂട്ടിവച്ചുവേണം ഇവയുടെ സ്വാധീനതയെപ്പറ്റി ചിന്തിക്കാൻ.

2016 അവസാനം മൂന്നുകോടിയോളം സെൽ ഫോണുള്ള കേരളത്തിൽ 700 റ്റിബിയിൽ ഏറെ ആയിരുന്നു ഡേറ്റാ ഉപയോഗം. ടെലിക്കോം റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റിയെ ഉദ്ധരിച്ച് മനോരമ ഓൺലൈൻ നല്കിയ കണക്കിൽ കേരളീയർ ദിവസം ശരാശരി 75 തവണ വാട്ട്സാപ് നോക്കുമെന്നു കാണുന്നു. അതായത് ഒന്നാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പുസമയത്തുതന്നെ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ കേരളീയരെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. അതു പിന്നീടു കൂടിയിട്ടേയുള്ളൂ.

ഇടതുമേൽക്കൈ

ഈ സ്വാധീനതയിൽ രാഷ്ട്രീയാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വ്യതിയാനം‌കൂടി നോക്കാം. രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചില ഫേസ്‌ബുക്ക് പേജുകളുടെ വിവരങ്ങൾ അതിനു സഹായമാകും.

മറ്റുള്ള നേതാക്കൾക്കുമുണ്ട് ഇത്തരം പേജുകൾ. ലക്ഷങ്ങളും പതിനായിരങ്ങളും ലൈക്ക് ചെയ്തു പിന്തുടരുന്ന അനൗദ്യോഗികപേജുകളും അക്കൗണ്ടുകളും വേറെയും. പാർട്ടികൾക്കു ജില്ലതോറും പേജുണ്ട്. തെരഞ്ഞെടുപ്പുവേളയിൽ മണ്ഡലം തിരിച്ചു സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ പേജുകളും ശക്തമായിരുന്നു. ഗ്രൂപ്പുകളാണു മറ്റൊരു മാനദണ്ഡം. സിപിഐഎം സൈബർ കമ്മ്യൂൺ എന്ന ഗ്രൂപ്പിലെ അംഗസംഖ്യ 3,20,177 ആണ്. കോൺഗ്രസ് സൈബർ ടീം എന്ന ഔദ്യോഗികഗ്രൂപ്പിൽ 1,04,240 അംഗങ്ങളും. ഉള്ളടക്കസൃഷ്ടിയും വ്യാപനവും നടത്തി സജീവമായി രാഷ്ട്രീയപ്രചാരണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരാണിവർ. ഇത്തരം അനൗദ്യോഗികഗ്രൂപ്പുകളും നിരവധി. സമൂഹമാദ്ധ്യമരംഗം രാഷ്ട്രീയമായി എത്ര സജീവമായിരുന്നു എന്നാണ് ഇതെല്ലാം കാണിക്കുന്നത്.

ഒരാൾ ലൈക്കു ചെയ്യുകയോ ഫോളോ ചെയ്യുകയോ സബ്‌സ്ക്രൈബ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്ന ഫേസ്‌ബുക്ക് പേജുകളിലും യൂറ്റ്യൂബ് ചാനലുകളിലും ഒക്കെ എന്തെങ്കിലും പുതിയ പോസ്റ്റിങ് നടന്നാൽ അയാൾക്കു നോട്ടിഫിക്കേഷൻ പോകും. മിക്കവരും അപ്പോൾത്തന്നെ അവ നോക്കും. അതു മറ്റുള്ളവരെ അറിയിക്കേണ്ടതാണ് എന്നു തോന്നിയാൽ അവർ അതിന്റെ ലിങ്ക് അവർക്കെല്ലാം അയയ്ക്കും. രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികൾക്ക് ഇതിനൊക്കെ പ്രത്യേകം വാട്ട്സാപ്, ടെലിഗ്രാം, സിഗ്നൽ ശൃംഖലകൾതന്നെയുണ്ട്. മണിക്കൂറുകൾക്കകം ദശലക്ഷങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നവയാണവ.

ഇതേപ്പറ്റി ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിലെ പി.ജി. സുരേഷ് കുമാർ ഫേസ്ബുക്കിൽ എഴുതിയ (https://www.facebook.com/suresh.kumar.735507/posts/2021179151356872) ഒരു സംഭവം പറയാം. മട്ടന്നൂരിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പുപ്രചാരണം കവർ ചെയ്യുന്നതിനിടെ ഒരു വൃദ്ധ ശൈലജട്ടീച്ചറെ പ്രശംസിച്ചു സംസാരിക്കുന്നത് ഷൂട്ട് ചെയ്തു. മട്ടന്നൂരിലെ പരിപാടികഴിഞ്ഞു വാഹനത്തിൽ മടങ്ങുമ്പോൾ ക്യാമറമാൻ വാട്സാപ്പിൽ കിട്ടിയ ഒരു വീഡിയോ കാണിച്ചു. ബാക്കി സുരേഷ് പറയട്ടെ: “ഞാൻ ആ വൃദ്ധയോട് സംസാരിക്കുന്ന വീഡിയോ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വൈറലായി കഴിഞ്ഞു. ഇടത് ഹാൻഡിലുകളിലെല്ലാം അതു പറപറക്കുന്നു.” അതെ, ഇതാണു സമൂഹമാദ്ധ്യമയിടപെടലിന്റെ നഖചിത്രം.

ഞാൻ അധികം എഴുതുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സുരേഷ് കുമാറിന്റെ നിരീക്ഷണം‌കൂടി ചേർക്കാം: “ഞാൻ കണ്ട പാഠം കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റത്തിനു സി.പി.എം. നേതാക്കൾ കാട്ടുന്ന അസാധാരണ വേഗമാണ്, മികവാണ്. മുഖ്യധാരാമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ഇടം പരമാവധി ഉപയോഗിക്കുക. അവയെ നിയന്ത്രിക്കാനും തിരുത്താനും മറുമരുന്നിടാനും അതിലും വേഗത്തിൽ സൈബർ ശൃംഖല സജ്ജമാക്കി ഒപ്പം കൂട്ടുക. അതിൽ സിപിഎം നേതാക്കൾ ഏറെക്കുറെ വിജയിക്കുന്നതുകാണാം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സർക്കാരും പാർട്ടിയും പറയുന്ന 80 ശതമാനം കാര്യങ്ങളും പൂർണ്ണമായും ജനങ്ങളിലെത്തുകയും പ്രതിപക്ഷം പറയുന്ന അമ്പതു ശതമാനം പോലും ജനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.”

അവസാനവാക്യം പ്രതിപക്ഷവും ജനങ്ങളും എന്നു തിരുത്തിയാൽ ഈ ലേഖനത്തിൽ പറയാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് അതിൽ തീരും. ഉൾക്കൊള്ളാതിരിക്കുക എന്നതു വിശ്വസിക്കാതിരിക്കുക എന്നുകൂടി തിരുത്തേണ്ടിവരും വസ്തുതകൾവച്ചു നോക്കുമ്പോൾ.

ഈ കാണലുകളിൽ നല്ലൊരുപങ്ക് കണക്കിൽ വരാറുമില്ല. ലിങ്കുകളിലൂടെ പ്രചരിക്കുന്ന വീഡിയോകൾ യൂറ്റ്യൂബിലോ ഫേസ്ബുക്കിലോ പോകാതെ കാണാൻ പിക്‌ചർ ഇൻ പിക്‌ചർ എന്ന സംവിധാനം ഉള്ളതിനാൽ അങ്ങനെ കാണുന്ന ലക്ഷങ്ങൾ ആ വീഡിയോയുടെ വ്യൂവിന്റെ കണക്കിൽ വരില്ല. അതടക്കമാണ് കാണലിന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യാപ്തി.

പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങൾ - റ്റിവി

സമൂഹമാദ്ധ്യമത്തിനു സമാനമായ വളർച്ചയും ജനകീയതയും പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്ക് ഇക്കാലയളവിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ല എന്നതാണ് ഇതിനോടു ചേർത്തു വായിക്കേണ്ടത്. ചാനൽ റേറ്റിങ് കണക്കാക്കുന്ന ബാർക്കി(Broadcast Audience Research Council of India - BARC)ന്റെ കണക്കിലെ കള്ളത്തരങ്ങൾ പുറത്തായതോടെ വാർത്താച്ചാനലുകൾ സംബന്ധിച്ച പ്രതിവാരറിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് 2020 ഒക്റ്റോബർ മുതൽ നിർത്തിവച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഈ തെരഞ്ഞടുപ്പുകാലത്തെ അതിന്റെ കണക്കുകൾ കിട്ടാൻ നിർവ്വാഹമില്ല.

സാച്ചുറേഷൻ ഘട്ടം കഴിഞ്ഞാൽ റ്റിവിയുടെ വില്പനയുടെയും കാണലിന്റെയും വളർച്ച സ്വാഭാവികമായും കുറയും. മറ്റു സ്രോതസുകൾ വാർത്തയ്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതും വളർച്ചക്കുറവിനും വളർച്ച നിലയ്ക്കാനും കാണൽ കുറയാനും കാരണമാകും.

2016-ലെ വോട്ടെടുപ്പ് മേയ് 16-നായിരുന്നു. അതിനുമുമ്പു പ്രചാരണം കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ട സമയത്തെ മലയാളം വാർത്താചാനലുകളുടെ എല്ലാംകൂടി വ്യൂവർഷിപ് 90 ലക്ഷം ഇം‌പ്രഷൻസ് (മേയ് 12) ആയിരുന്നു. മുമ്പ് റേറ്റിങ് എന്നു പറഞ്ഞിരുന്നതു പരിഷ്ക്കരിച്ചതാണ് ഇം‌പ്രഷൻസ്. ഇപ്പോൾ വിവാദത്തെത്തുടർന്ന് ആ പേര് ആവറേജ് മിനുട്ട് ഓഡിയൻസ് (AMA) എന്നാക്കി. ഒരു ചാനൽ ഒരു മിനുട്ട് തുടർച്ചയായി എത്രപേർ കാണുന്നു (number of individuals of a target audience who viewed an event, averaged across minutes) എന്നതാണത്. ഇം‌പ്രഷൻസും അതുതന്നെ.

ഇത് വോട്ടെണ്ണൽദിവസം 7.1 കോടി ആയത്രെ. 2018-ൽ പ്രളയം ഉണ്ടായ ദിവസങ്ങളിൽ (ഓഗസ്റ്റ് 4-10) മുമ്പുള്ള നാല് ആഴ്ചകളെ അപേക്ഷിച്ച് 98 ശതമാനം വളർന്ന് 21.41. കോടി ഇം‌പ്രഷൻസ് ആയി. 2018-ലെ പരമാവധി ആയിരുന്നു ഇത്. 2020-ലെ ലോക്ഡൗൺ സമയത്തു രാജ്യത്താകെ ദൃശ്യമായ ഈ പ്രവണത മലയാളം ന്യൂസ് ചാനലുകളുടെ വ്യൂവർഷിപ്പിൽ ഉണ്ടാക്കിയ വളർച്ച (2020-ലെ 12-ആം ആഴ്ച) 141 ശതമാനമാണ്! കൗതുകകരമായ കാര്യം കോവിഡിന്റെ ഒന്നും രണ്ടും തരംഗങ്ങളുടെ ഘട്ടത്തിൽ വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ മുഖ്യമന്ത്രി നടത്തിയ വാർത്താസമ്മേളനങ്ങൾക്കായിരുന്നു ഏറ്റവും പ്രിയം. നൂറുവാർത്തകൾ പോലുള്ള ബുള്ളറ്റിനുകൾക്കുള്ള പ്രിയം വാർത്താചർച്ചകൾക്കില്ല എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കണം. ഇക്കഴിഞ്ഞ തദ്ദേശഭരണതെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്തും സ്ഥിതി സമാനം ആയിരുന്നു.

റ്റിവി പരിപാടികൾ യൂറ്റ്യൂബിലും ഫേസ്‌ബുക്കിലും ലൈവായും അല്ലാതെയും ഷെയർ ചെയ്യുന്നതിനാൽ അവയിൽ തത്സമയവും അല്ലാതെയുമുള്ള വ്യൂവർഷിപ്പും ഇന്ന് അളക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. വാർത്താചാനലുകൾക്കെല്ലാംകൂടി ഇത് ഏതാനും ലക്ഷമേ വരൂ. അതിൽ ചില ഇനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടികളുടെ സൈബർ വിഭാഗങ്ങളും മറ്റും എടുത്തു പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതും പിന്നീടു വ്യൂവർഷിപ് ഉയരാൻ ഇടയാക്കുന്നുണ്ട്. അക്കൂട്ടർക്കു താത്പര്യമുള്ളവ മാത്രമാണ് അങ്ങനെ പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുക.

ഇതെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് വിവേചനപൂർവ്വമാണു കേരളീയർ റ്റിവി കാണുന്നത് എന്നാണ്. ഈ 98-ഉം 141-ഉം ശതമാനമായി ഉയർന്ന പ്രേക്ഷകരെല്ലാം പുതുതായി റ്റിവി വാങ്ങി കാണാൻ തുടങ്ങിയവരല്ല. വിനോദചാനലുകൾ കാണുന്നവരടക്കം പ്രത്യേകസന്ദർഭങ്ങളിൽ അതുവിട്ട് വാർത്താചാനലിൽ എത്തുന്നവരാണ്. അതിഭീമമായ ഈ സംഖ്യ വാർത്താചാനലുകൾ സാധാരണനിലയിൽ കാണാത്തവരാണ്. മുഖ്യമന്ത്രി പറയുന്നതായാലും നൂറുവാർത്ത ആയാലും പ്രളയത്തിന്റെയോ കോവിഡിന്റെയോ വിവരം ആയാലും തെരഞ്ഞെടുപ്പുഫലം ആയാലും ‘വിവരങ്ങൾ’ അറിയാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നവരാണ് അവർ. അത്തരം വിവരങ്ങളുടെ അഭാവത്തിലാണ് അവർ വിനോദങ്ങൾ തേടുന്നത്. മറ്റൊരുതരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ മൂല്യവത്തായി അവർ കരുതാത്ത കാര്യങ്ങൾക്കു കളയാൻ അവർക്കു നേരമില്ല.

പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങൾ - അച്ചടി

പത്രത്തിന്റെ കാര്യം‌കൂടി നോക്കാം. ഇലക്ട്രോണിക്, ഡിജിറ്റൽ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ലോകമെങ്ങും പത്രത്തിന്റെ പ്രചാരം 2010 മുതലേ ഗണ്യമായി കുറക്കുകയാണ്. അച്ചടിച്ച പത്രത്തിൽ വലിയ ക്ഷീണം ഉണ്ടാകാതിരുന്നതു നമ്മുടെ നാട്ടിലാണ്. എന്നാൽ, ആർ.എൻ.ഐ.യുടെ കണക്കുപ്രകാരം 2017-18-ൽ ഇൻഡ്യൻ പത്രങ്ങളുടെയും ആനുകാലികങ്ങളുടെയും പ്രചാരം ഇടിഞ്ഞത് മുൻവർഷത്തെക്കാൾ 11.88 ശതമാനമാണ്. 2015-16-ഉമായി തട്ടിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ ഇടിവ് 29.52 ശതമാനമാണ്. 2016-17-ൽ പത്രങ്ങൾക്കുമാത്രം ഉണ്ടായ ഇടിവ് 11.86 ശതമാനമാണ് – 3.27 കോടി കോപ്പി. സ്ഥിരമായി വർദ്ധിച്ചുവന്ന സർക്കുലേഷൻ 2015-16-ൽ 37.14 കോടിയിലെത്തി 2016-17-ൽ 27.53 കോടിയും 2017-18-ൽ 24.26 കോടിയുമായി കുറയുന്നതാണു കണ്ടത്. ആഗോളപ്രതിഭാസത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിലയിരുത്താവുന്ന ഈ പ്രവണത ഏറിയും കുറഞ്ഞും നിലനില്ക്കുന്നതാണു കണ്ടത്.

കേരളത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പ്രചാരം 2016-17-ൽ മുൻവർഷത്തെ 1.6 കോടിയിൽനിന്ന് 1.01 കോടിയായി. കുറവ് 10.16 ലക്ഷം കോപ്പി. ഈ ഘട്ടത്തിൽ മൂന്നുവർഷം‌കൊണ്ടു മാതൃഭൂമിയുടെ സർക്കുലേഷൻ മൂന്നുലക്ഷത്തോളം കുറഞ്ഞതായി എൻ.പി. രാജേന്ദ്രൻ ‘തേജസ്‌ന്യൂസ്.കോമി’ൽ എഴുതിയിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഗുണം കിട്ടിയിട്ടും ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാൻ മനോരമയ്ക്കു കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തി. ആനുകാലികങ്ങളുടെ പ്രചാരവും ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞു. ഈ പ്രവണത അടുത്തവർഷവും ദൃശ്യമായി. എബിസി റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രകാരം 2017 ജനുവരി മുതല്‍ ജൂണ്‍ വരെയുള്ള കാലയളവില്‍ 2016 ജൂലൈ-ഡിസംബറിനെ അപേക്ഷിച്ച് മലയാള മനോരമക്ക് 52,531 കോപ്പിയും മാതൃഭൂമിക്ക് 40,485 കോപ്പിയും ഇടിഞ്ഞു. ദേശാഭിമാനിക്കുമാത്രം 1,85,640 കോപ്പി കൂടിയത് പാർട്ടിപ്രവർത്തകരും ബഹുജനസംഘടനകളും നടത്തുന്ന വരിചേർക്കലിന്റെയുംമറ്റും ഫലമാകാമെന്നല്ലാതെ പൊതുപ്രവണതയ്ക്കു വിരുദ്ധമായി കാണേണ്ടതില്ല. 2018 ജനുവരി-ജൂണ്‍ കാലത്തെ മാതൃഭൂമിയുടെസർക്കുലേഷൻ ആറുമാസം‌കൊണ്ട് 24,859 കോപ്പി കുറഞ്ഞപ്പോൾ മനോരമയ്ക്കു കൂടിയത് 1661 കോപ്പിയാണ്.

തുടർച്ചയായ വളർച്ചയുടെ കാലം കഴിഞ്ഞുവെന്നും തളർച്ചയുടെ കാലം നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഭവിച്ചുതുടങ്ങിയിരിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് ഇതെല്ലാം കാണിക്കുന്നത്. നോട്ടുനിരോധം സൃഷ്ടിച്ച സാമ്പത്തികത്തകർച്ച പരസ്യം ഗണ്യമായി കുറച്ചതിനാൽ പത്രത്താളുകളുടെ എണ്ണത്തിനും ജനങ്ങളിലേക്കു പത്രത്തിലൂടെ എത്തുന്ന വിവരത്തിന്റെ അളവിനും കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതും ഒരുതരം സ്വാധീനതക്കുറവാണല്ലോ. പുതുതലമുറ പത്രം വായിക്കുന്നതു നന്നേ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്നതു വസ്തുതയാണ്. വിദ്യാർത്ഥികളെ ലക്ഷ്യം‌വച്ചുള്ള പം‌ക്തികളുംമറ്റും രക്ഷിതാക്കളെ പത്രം വാങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും കുട്ടികൾ വളരുന്നതോടെ പത്രവായന വിടുന്നതായാണു പലരും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. കളമൊഴിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന തലമുറയും മദ്ധ്യവയസ്ക്കരുമാണു പത്രവായനക്കാർ. ടെലിവിഷന്റെയും സ്വാധീനത ഇന്ന് ആ വിഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രമാണു കാര്യമായുള്ളത്.

സത്യം ചെരിപ്പിട്ടു നില്പാണ്

ഇനി ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലത്തുണ്ടായ സവിശേഷകാര്യത്തിലേക്കു വരാം. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ അഭൂതപൂർവ്വമായ വളർച്ചയും സ്വാധീനതയും കൈവരിക്കുകയും പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങി ക്ഷീണിച്ചുതുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ഘട്ടത്തിൽ സംഭവിച്ച വിശ്വാസ്യതാനഷ്ടവും സമൂഹനിരാസവുമാണത്. സ്വതവേ ദുർബ്ബല, പിന്നെ ഗർഭിണിയും എന്ന അവസ്ഥ. തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഏതാനും മാസം മുമ്പുമുതൽ കേരളത്തിൽ ആടിത്തുടങ്ങിയ അസംബന്ധനാടകത്തിൽ അലർച്ചയും ഗോഗ്വായും ഒക്കെയായി വില്ലൻവേഷം കെട്ടിയതോടെയാണ് ഇതു സംഭവിച്ചത്.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ അനിയന്ത്രിതമായി വന്ന വ്യാജവാർത്തകളോടൊപ്പം സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മറ്റൊരു പ്രതിഭാസമാണ് മണിക്കൂറുകൾക്കകം അവ വ്യാജമാണെന്നു തെളിയുന്നത്. സത്യം ചെരിപ്പിടുമ്പോഴേക്കു നുണ ഉലകം ചുറ്റിയിരിക്കും എന്ന അവസ്ഥ മാറി. വാർത്ത ആദ്യം അറിയിക്കുന്നവർ എന്ന പദവി പത്രത്തിനു പിന്നാലെ ടെലിവിഷനും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സമൂഹമാദ്ധ്യമവും ഓൺലൈൻ മാദ്ധ്യമങ്ങളും ആണ് ആ സ്ഥാനത്ത്.

അവിടെ വ്യാജവാർത്ത പിറക്കുമ്പഴേ അറിയാനും അതു പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തയാകുമ്പോഴേക്കു നിജസ്ഥിതി ജനങ്ങളിൽ എത്തിക്കാനും ഇന്നു കഴിയും. ഈ അനുഭവം പതിവായതോടെ വസ്തുതാപരിശോധന നടത്താൻ സ്വീകർത്താവു തയ്യാറാകുന്നു. ഫാക്റ്റ് ചെക്ക് എന്നൊരു മേഖലതന്നെ വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, വാർത്തയുടെ അധികാരിപ്പട്ടം ജനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുകയാണ്. അസത്യം, ഊഹം, കെട്ടുകഥ എന്നിവ വാർത്തയുടെ സ്ഥാനം കൈയടക്കുന്നതും അതു ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതും അത്തരം വാർത്താമാദ്ധ്യമങ്ങളെ അസ്വീകാര്യമാക്കുന്നു. അതാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകാലം നല്കുന്ന പാഠം.

വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാനാകുമോ?

ഈ സാഹചര്യത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും സമൂഹത്തിനു ചെയ്യാവുന്ന കാര്യങ്ങളുംകൂടി പരിശോധിക്കാം. ഉത്തരവാദിത്വബോധമുള്ള സമൂഹത്തെ ഏറ്റവുമധികം ഉത്ക്കണ്ഠപ്പെടുത്തുന്നതാണ് മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വിശ്വാസനഷ്ടവും സ്വീകാരനഷ്ടവും. മാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു ജനാധിപത്യത്തിൽ സുപ്രധാനപങ്കാണുള്ളത് എന്നതു നിസ്തർക്കമാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരന്തരം നിരീക്ഷിക്കുകയും അവയുടെ തെറ്റുകൾ ‘ജനപക്ഷത്തു’ നിന്നുകൊണ്ടു ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയും ചെയ്യുന്ന മാദ്ധ്യമങ്ങളാണു ജനാധിപത്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥശക്തി.

വികസ്വരസമൂഹങ്ങളിൽ സർക്കാരിന്റെ വികസന-ക്ഷേമപ്രവർത്തനങ്ങൾ ജനങ്ങളെ അറിയിക്കുകയും അവയിൽ അർത്ഥപൂർണ്ണം പങ്കാളികളാകാനും അർഹതപ്പെട്ട ആനുകൂല്യങ്ങൾ നേടിയെടുക്കാനും പ്രതിലോമകാര്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാനും അവ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ സമരം ചെയ്യാനുമൊക്കെ ജനങ്ങൾക്ക് അവസരമൊരുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതും സുപ്രധാനമാദ്ധ്യമധർമ്മമാണ്.

എന്നാൽ കോർപ്പറേറ്റ് കാലത്തെ വലതുമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇതൊന്നും ചെയ്യുന്നില്ല എന്നതാണു നാം കാണുന്ന ആപത്ക്കരമായ പ്രവണത. ഇതു തിരുത്തിക്കുക എന്നത് മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ഉപഭോക്താക്കളായ, ജനാധിപത്യം നിലനില്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്.

ആ ഉത്തരവാദിത്വം നല്ലയളവു നിർവ്വഹിക്കാൻ പുതിയകാലമാദ്ധ്യമമായ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു കഴിയുന്നുണ്ട്. ആ വിമർശം മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാതെ പെരുമാറുന്നത് വിമർശനത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറ്റുകയും അതു മാദ്ധ്യമവിരുദ്ധതയിലേക്കു വീഴാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. വലതുമാദ്ധ്യമങ്ങൾ തൊഴിലാളിരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശത്രുക്കളാണ് എന്നു ബ്രാൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത് അവയോടു ശത്രുത വളർത്താൻ ഇടയാക്കുന്നുണ്ട്.

വർഗ്ഗരാഷ്ട്രീയപ്രകാരം അതിനു ലോജിക് ഉണ്ടെങ്കിലും മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ശത്രുക്കളായി ഗണിക്കപ്പെടുകയോ ബഹിഷ്ക്കരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നത് സാധാരണനിലയിൽ ജനാധിപത്യത്തിനു ഗുണകരമല്ല. എന്നാൽ, രാജ്യത്തു സാധാരണജനാധിപത്യമല്ല, ചങ്ങാത്തമുതലാളിത്തജനാധിപത്യം ആണെന്നും കോർപ്പറേറ്റുമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെയും മൂലധനത്തിന്റെയും ജനവിരുദ്ധനാവുകളാണെന്നും ഉള്ള നിരീക്ഷണം ശക്തമാണ്. ഭരണകൂടപക്ഷം ചേർന്ന മാദ്ധ്യമങ്ങൾ പരമ്പരാഗതസങ്കല്പത്തിലുള്ള ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നാലാംതൂണ് അല്ലെന്നും അവയെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതു ജനാധിപത്യത്തെ ദുർബ്ബലപ്പെടുത്തുമെന്നും ഈ നിലപാടുകാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, അതിനെ അതിന്റെ വഴിക്കു വിടുക എന്നല്ലാതെ നന്നാക്കികളയാം എന്ന ധാരണയിൽ ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെടുന്നതു മൗഢ്യവും അനാവശ്യവും ആയിരിക്കുമെന്നും അവ തകരുന്നതാണു ജനാധിപത്യത്തിനു ഗുണകരമെന്നും അതിനുതകുമാറുള്ള മാദ്ധ്യമവിമർശം ജനാധിപത്യത്തിനായുള്ള സമരത്തിന്റെ ഭാഗമാകണമെന്നുംവരെ അവർ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. (കമ്മ്യൂണിസം മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ഒന്നാംനമ്പർ ശത്രുവാകയാൽ കേരളസാഹചര്യത്തിൽ ഇതിന്റെ പ്രയോഗമുഖം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുവിരുദ്ധതയാണ്).

ഈ കോർപ്പറേറ്റുതാത്പര്യങ്ങളും പല മാദ്ധ്യമസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും നടത്തിപ്പുകാരായ വ്യവസാ‍യികൾക്ക് ആദായനികുതിവകുപ്പ്, ഇ.ഡി., സി.ബി.ഐ. തുടങ്ങിയവയുടെ റെയ്ഡിനെപ്പറ്റി ഉണ്ടാകാവുന്ന ഭയാശങ്കകളും ഒക്കെ കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മാദ്ധ്യമസമീപനത്തിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം ഉണ്ടാകുമെന്നു കരുതാനാവില്ല. ഒരുപക്ഷെ, ജനനിരാസത്തെത്തുടർന്നു വരുമാനനഷ്ടത്തിലേക്കു കൂപ്പുകുത്തുന്ന ഒരു ഘട്ടത്തിലെങ്ങാനും തെറ്റു തിരുത്തിയേക്കാം എന്നൊക്കെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസക്കാർക്കു പ്രത്യാശ പുലർത്താമെന്നുമാത്രം. ഏതായാലും, വലതുപക്ഷമെഗഫോണുകളായി അജൻഡ വച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു എന്നു സമൂഹത്തിൽ വലിയൊരുവിഭാഗം കരുതുന്ന ബഹുജനമാദ്ധ്യമളുടെ വിശ്വാസ്യതയും സ്വീകാരവും നഷ്ടമാകുന്നതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പഠിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

നാളെയുടേതു സമൂഹമാദ്ധ്യമമോ?

പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു ബദലാകാൻ നവമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്ക് കഴിയുമോ? വസ്തുനിഷ്ഠതയിലും ജനപക്ഷനിഷ്പക്ഷതയിലും ഉറച്ചു പക്വത പാലിക്കുന്ന നില ബദൽമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു കൈവന്നില്ലെങ്കിൽ പരമ്പരാഗതബഹുജനമാദ്ധ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കേണ്ടതെന്നു നാം കരുതുന്ന സാമൂഹികധർമ്മം നിറവേറ്റാനുള്ള പ്രാപ്തി അവയ്ക്ക് ഉണ്ടാവില്ല. അവയ്ക്ക് അത്തരമൊരു പക്വതയിൽ എത്താനോ സമൂഹത്തിന് മാദ്ധ്യമജനാധിപത്യവത്ക്കരണത്തിന്റെ ബഹുസ്വരതയിൽനിന്നു വസ്തുനിഷ്ഠമായ കാര്യങ്ങൾ മനസിലാക്കിയെടുക്കാനുള്ള ശേഷി ആർജ്ജിക്കാനോ കഴിയുന്ന കാലത്തേ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ബഹുജനമാദ്ധ്യമങ്ങൾക്കു ബദലാകൂ. വളരെ ഉത്തരവാദിത്വബോധമുള്ള ഒരു സമൂഹം അതിന്റെ മുന്നുപാധിയാണ്. കേരളം പോലൊരു സമൂഹത്തിൽ അത് അസാദ്ധ്യമൊന്നുമല്ല.

പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമസ്വാധീനത്തെ ഇടതുപക്ഷത്തിനു ബദൽമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ നല്ലയളവു നേരിടാൻ കഴിയുന്നുണ്ട് എന്നു പറയുമ്പോൾത്തന്നെ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ ഇടതുവിരുദ്ധശക്തികൾക്കും പങ്കുണ്ട് എന്നതു കാണണം. വർഗ്ഗീയശക്തികളുടെ ഇടപെടലാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. ആകെയുള്ള ആശ്വാസം അവരുടെ പ്രചാരണസാമഗ്രികൾ പലതും ഭൂരിപക്ഷത്തിനും സ്വീകരിക്കാനാവാത്തതരം വർഗ്ഗീയവിദ്വേഷം പരത്തുന്നവയോ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും അശാസ്ത്രീയതകളും നിറഞ്ഞതോ അപ്രസക്തമായവയോ കാലഹരണപ്പെട്ടവയോ ആണെന്നതാണ്.

സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെയും ഉടമാവകാശവും അതിന്റെ കുത്തകവത്ക്കരണവും പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തുതന്നെ വേട്ടക്കാർക്കുള്ള സഹായസംവിധാനമായി ഫേസ്‌ബുക്ക് മാറിയതു നാം കണ്ടു. വിദ്വേഷപ്രചാരണത്തിനും അപകീർത്തിപ്പെടുത്തലിനുമൊക്കെ എതിരാണെന്ന പ്രമാണങ്ങൾ എഴുതി നെറ്റിക്കൊട്ടിച്ചു നില്ക്കുന്ന അവർ അതിനെല്ലാം കടകവിരുദ്ധമായി നഗ്നമായി പക്ഷം ചേരുന്നതാണു നാം കണ്ടത്. മ്യാന്മറിൽ പതിനായിരക്കണക്കിനു റോഹിങ്ക്യൻ വംശജരുടെ കൂട്ടക്കൊലയ്ക്കും ബലാത്സംഗത്തിലും അതിക്രമങ്ങൾക്കും ഏഴുലക്ഷത്തോളം‌പേരുടെ പലായനത്തിനും വഴിതെളിച്ചത് വ്യാജ-വിദ്വേഷവാർത്ത പരിശോധനകൂടാതെ ഫേസ്ബുക്കിൽ പ്രചരിച്ചതാണെന്നതും നമുക്കറിയാം. ഫേസ്ബുക്ക് അതിനു മാപ്പു പറയേണ്ടിയുംവന്നു.

ഇന്നു സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ നിഷ്പക്ഷരും വിദ്യാസമ്പന്നരും പുരോഗമനാശയക്കാരുമായ ജനവിഭാഗങ്ങൾതന്നെ അതു കുറെയെല്ലാം തുറന്നുകാട്ടുകയും നിരസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇടതുപക്ഷസൈബർപ്രവർത്തകരും ഇക്കാര്യത്തിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നുണ്ട്. എന്നാലും വികസിതമനസ്ക്കരല്ലാത്ത ഗണ്യമായ ഒരു വിഭാഗത്തെ അവ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവരും ഇന്റർനെറ്റ് എന്ന വാതായനങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തെ അറിയുന്നവരുമായ പുതുതലമുറ വളരുന്നതിനനുസരിച്ചു കുറഞ്ഞുകുറഞ്ഞ് ഇല്ലാതാകേണ്ട പ്രതിഭാസം മാത്രമാണത്. എങ്കിലും അതിനു ബോധപൂർവ്വമായ പ്രവർത്തനം ആവശ്യമാണ്.

എങ്കിലും സമൂഹമാദ്ധ്യമത്തിന്റെ ഇതുവരെയുള്ള സ്ഥിതി കാണിക്കുന്നത് ആപത്തിനെക്കാൾ ശുഭപ്രതീക്ഷയ്ക്കാണു കൂടുതൽ വകയുള്ളത് എന്നാണ്.

മാദ്ധ്യമങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കേണ്ട സാമൂഹികരാഷ്ട്രീയധർമ്മം സുപ്രധാനവും പ്രസക്തവും ജനാധിപത്യത്തിലെ അനിവാര്യതയും ആയതിനാൽ, അവ ആ ധർമ്മം നിർവ്വഹിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ സമൂഹം ഉചിതമായ ബദൽ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകതന്നെ ചെയ്യും. സമൂഹത്തിന്റെ അതിജീവനശേഷി നല്കുന്ന പ്രതീക്ഷയാണത്. അതുകൊണ്ട് അതിൽ ഊന്നിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സർക്കാരും മീഡിയ അക്കാദമി അടക്കമുള്ള സാമൂഹികസ്ഥാപനങ്ങളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും കർമ്മപദ്ധതി ആവിഷ്ക്കരിക്കുകയാണ് ഈ ഘട്ടത്തിലെ അനിവാര്യത. ഈ നിയമസഭാതെരഞ്ഞെടുപ്പും അതിന്റെ ഫലവും നല്കുന്ന സന്ദേശം അതാണ്.

ബോക്സ് 1

അടിയന്തരശ്രദ്ധ വേണ്ടത് വ്യാജവാർത്തകളിൽ

ദുഃസ്വാധീനതയും സ്വാധീനതയാണല്ലോ. സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ദുഃസ്വാധീനത ആധികാരികതയില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ അതിലും പ്രചരിക്കാം എന്നതാണ്. ഇന്നു പരമ്പരാഗതമാദ്ധ്യമങ്ങളും നല്ലയളവ് അതുതന്നെയാണു ചെയ്യുന്നത് എന്നതിനാൽ ഇത് സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെമാത്രം സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെമാത്രം തകരാറൊന്നുമല്ല. ഫാക്റ്റ് ചെക് എന്നൊരു സവിശേഷമേഖലതന്നെ വികസിച്ചുവന്നത് സത്യാനന്തരകാലത്തിന്റെ സ്വാഭാവികപ്രതിരോധമാണ്. അത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഇനിയും വികസിക്കുകയും വിവരങ്ങളെ വസ്തുനിഷ്ഠത പരിശോധിച്ചുമാത്രം ബോദ്ധ്യപ്പെടാനുള്ള അവബോധം സമൂഹത്തിൽ വളരുകയും ചെയ്യും. അതിലാണു സമൂഹത്തിന്റെ ഊന്നൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ വേണ്ടത്.

ദുസ്വാധീനതയുടെ കാര്യത്തിൽ വില്ലൻ സ്വകാര്യതയുടെ അധികസൗകര്യമുള്ള മെസേജിങ് ആപ്പ് ആകുന്നതു സ്വാഭാവികം. ആഗോളതലത്തിൽ 100 കോടി ഉപയോക്താക്കളുള്ള വാട്ട്‌സാപ്പാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒന്നാമത്. വ്യാജവിവരങ്ങളും വാർത്തകളും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളും ഭീകരാക്രമണങ്ങളും ഉണ്ടാകുമ്പോഴത്തെ വിഭവവിതരണം അട്ടിമറിക്കൽ, തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ വഴിതെറ്റിക്കൽ, ഭീതിവളർത്തൽ, ജനരോഷം ഉയർത്തിയുള്ള കൊലകളും കലാപങ്ങളും, സൈബർ ആക്രമണം എന്നിങ്ങനെ പലതിനും വ്യാജവാർത്ത കാരണമാകുന്നു എന്നു പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു.

2017-ൽ കെനിയയിൽ വാട്ട്സാപ്പിനെതിരെ പരാതി ഉയർന്നു. വ്യാജസന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച് 2018-ൽ ഇൻഡ്യയിൽ ഗോമാംസത്തിന്റെയും പിള്ളാരെപ്പിടിത്തത്തിന്റെയും പേരിൽ 27 ആൾക്കൂട്ടക്കൊലകൾ സംഘടിപ്പിച്ചതും യു.എൻ.ഡി.പി. പഠനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മഞ്ഞപ്പിത്തത്തിന്റെ വാക്സിനെപ്പറ്റി ബ്രസീലിൽ നടന്ന വ്യാജപ്രചാരണവും കുപ്രസിദ്ധമാണ്. സത്യാന്വേഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് ഇതെല്ലാം അടിവരയിടുന്നത്.

ബോക്സ് 2

തെരഞ്ഞെടുപ്പുപാഠം രാഷ്ട്രീയമാണ്

എൽഡിഎഫിന്റെ സീറ്റ് 91-ൽനിന്നു 99 ആയി ഉയർത്തി ഭരണത്തുടർച്ച നല്കി എന്നതും ആ വേളയിൽ മലയാളവാർത്താചാനലുകൾ കൈക്കൊണ്ട സവിശേഷസമീപനവും ആണല്ലോ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ മാദ്ധ്യമസ്വാധീനത വിശകലനം ചെയ്യാൻ. സമൂഹത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. അപ്പോൾ വിഷയം രാഷ്ട്രീയംതന്നെയാണ്.

ഇടത്-വലത് പോരാട്ടമായിരുന്നല്ലോ ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. അതിൽ ജനസമ്മതി നേടിയത് ഇടതുപക്ഷം. അതു മാദ്ധ്യമസ്വാധീനതയെപ്പറ്റിയുള്ള ചർച്ചയ്ക്കു കാരണമാകുന്നത് മാദ്ധ്യമനിലപാടിനു വിരുദ്ധമായ ജനവിധി ആയതുകൊണ്ടാണ്. അങ്ങനെ സമൂഹം കാണുന്നതിനു കാരണം പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ നിഷ്പക്ഷമായല്ല പ്രവർത്തിച്ചത് എന്നതാണ്. രാഷ്ട്രീയകക്ഷികളുടെ മാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഒഴിച്ചുള്ള, നിഷ്പക്ഷമാദ്ധ്യമങ്ങളായിരിക്കണം എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന, മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലാണ് ഈ ആക്ഷേപമുള്ളത്. ഇവയെ വലതുപക്ഷ‘പ്രൊപ്പഗാൻഡാ’മാദ്ധ്യമങ്ങളായാണ് സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലെ ഇടതുപക്ഷ ഹാൻഡിലുകളും കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷവും വിലയിരുത്തിയിട്ടുള്ളത്. അത്തരമൊരു നഗ്നമായ പക്ഷം ചേരലാണ് ആ നിലയിലൊരു ബ്രാൻഡിങ്ങിന് ഇടയാക്കിയത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇടതുസമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ ഊന്നൽ സ്വാഭാവികമായും അത്തരം മാദ്ധ്യമങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടുക എന്നതായിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ നാരുവേരോളം ചെന്നെത്തുമാറു വളർന്ന ഇടതുസമൂഹമാദ്ധ്യമശൃംഖല ആ സ്വാധീനതയെ ലഘൂകരിക്കുകയും നല്ലൊരളവ് അപ്രസക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു എന്നതാണു വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഇടതുവിരുദ്ധപ്രചണ്ഡപ്രചാരണത്താൽ അല്പമെങ്കിലും തെറ്റിദ്ധരിക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളത് സ്മാർട്ട് ഫോണും നെറ്റ് കണക്‌ഷനും വാട്ട്സാപ്പും ഇല്ലാത്ത ഒരു വിഭാഗമാണ് എന്ന നില എത്തി. അവരിലേക്കുകൂടി ഇടതുസമൂഹമാദ്ധ്യമപ്രചാരണം സ്വാഭാവികമായും കിനിഞ്ഞിറങ്ങുകയും പൊതുമണ്ഡലങ്ങളിൽ മാദ്ധ്യമവാർത്തകൾ വിചാരണചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഇതൊക്കെക്കൊണ്ട് അഭിപ്രായരൂപവത്ക്കരണത്തിൽ മാദ്ധ്യമസ്വാധീനതയ്ക്കു പരിഗണനാർഹമായ പങ്കൊന്നും ഉണ്ടായില്ല എന്നാണു തെരഞ്ഞെടുപ്പുഫലം കാണിക്കുന്നത്. സ്വാധീനത ഇല്ലാതാകുക എന്നാൽ, മാദ്ധ്യമങ്ങൾ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ജനങ്ങൾ കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല എന്നാണ്. ഇതു മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പ്രസക്തിതന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്.

ഏറ്റവും സർഗ്ഗാത്മകമായ കാലം: തോമസ് ഐസക്ക് / മനോജ് കെ. പുതിയവിള

2021-07-02T12:03:00.000-07:00

ഏറ്റവും സർഗ്ഗാത്മകമായ കാലം

ജനകീയാസൂത്രണം രജതജൂബിലിക്കൊരുങ്ങുമ്പോൾ ആ ചരിത്രഭൂമികയിലൂടെ അതിന്റെ മുഖ്യസൂത്രധാരനായിരുന്ന ഡോ: റ്റി.എം. തോമസ് ഐസക്കുമൊത്ത് ഒരു സഞ്ചാരം

തോമസ് ഐസക്ക് / മനോജ് കെ. പുതിയവിള

“ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സർഗ്ഗാത്മകമായ കാലഘട്ടം ജനകീയാസൂത്രണകാലം ആയിരുന്നു.” പറയുന്നതു മറ്റാരുമല്ല. രണ്ടുതവണ കേരളത്തിന്റെ ധനമന്ത്രി ആയി പ്രവർത്തിച്ച് കിഫ്ബിയടക്കം സർഗ്ഗാത്മകമായ ഒട്ടേറെ പരിപാടികൾക്ക് ആശയവും സാക്ഷാത്ക്കാരവും പകർന്ന സാക്ഷാൽ തോമസ് ഐസക്ക്. മന്ത്രിയായും അല്ലാതെയും സ്വയം ചെയ്തവ മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനത്തുടനീളം രൂപപ്പെട്ട സർഗ്ഗാത്മകമായ എത്രയോ വികസനമാതൃകകളുടെ പ്രചോദനവും പ്രോത്സാഹനവുമാണ് കർമ്മയോഗി എന്നു തീർത്തും വിളിക്കാവുന്ന ഈ മനുഷ്യൻ. എം.എൽ.എ. ആയിരിക്കെ സ്വന്തം മണ്ഡലത്തിൽ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു നടപ്പാക്കിയ എത്രയോ ക്ഷേമ-വികസനമാതൃകകൾ വേറെയും. അവയ്ക്കെല്ലാം മീതെ ഒരു പ്രത്യേകഘട്ടമായി ജനകീയാസൂത്രണകാലം ഉയർന്നുനില്ക്കുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

കേരളവികസനത്തിന്റെ പുതുക്കാലത്തിന് അടിത്തറയായ, കേരളജനത നെഞ്ചേറ്റിയ, കേരളത്തെ വിപുലമായ ലോകശ്രദ്ധയിലേക്ക് ഉയർത്തിയ ആ മഹാപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ രജതജൂബിലി കൊണ്ടാടാൻ നാടൊരുങ്ങുമ്പോൾ അതിനു നെടുനായകത്വം വഹിച്ച ആസൂത്രണപ്രതിഭ സർഗ്ഗോത്സവത്തിന്റെ ആ ഭൂമികയിലൂടെ മനോയാനം നടത്തുകയാണ്. ആ ആശയത്തിന്റെ പിറവിയിലും വികാസത്തിലും മൂർത്തത കൈവരിക്കലിലും തുടങ്ങി നിർവ്വഹണത്തിലെ നേട്ടകോട്ടങ്ങളിലൂടെയും അതിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്കുണ്ടായ കയറ്റിറക്കങ്ങളിലൂടെയും കടന്ന് പില്ക്കാലത്തു കേരളവികസനത്തിൽ ആ പ്രസ്ഥാനം ചെലുത്തിയ സ്വാധീനം വിശകലനം ചെയ്ത്, അതിന് അനിവാര്യമായി ഉണ്ടാകേണ്ട തുടർച്ചകൾ നിർദ്ദേശിച്ച് ഒരു സഞ്ചാരം.

ജനകീയാസൂത്രണം രജതജൂബിലിയുടെ നിറവിൽ നില്ക്കുമ്പോൾ ആ പ്രസ്ഥാനത്തിനു ചുക്കാൻ പിടിച്ച സംസ്ഥാന ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗം എന്ന നിലയിൽ ഇന്നു തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ മനസിൽ നിറയുന്ന വികാരം എന്താണ്?

സംതൃപ്തിയും അഭിമാനവും മനസ്സു നിറയ്ക്കുന്നു. ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സർഗ്ഗാത്മകമായ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. എന്തെല്ലാം പുതിയ കാര്യങ്ങളാണ് ആവിഷ്കരിച്ചു നടപ്പാക്കിയത്!

എന്നാൽ എല്ലാം പൂർത്തിയാകുംമുമ്പ് ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തെ യു.ഡി.എഫ് പൊളിച്ചില്ലെങ്കിലും ജനകീയാസൂത്രണം വേണ്ടെന്നുവച്ചു. ജനകീയാസൂത്രണത്തിനു പകരം കേരളവികസനപദ്ധതി കൊണ്ടുവന്നു. വി.എസ് സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ഒരു ശ്രമം നടത്തി. പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ നീങ്ങിയില്ല. പാലു പിരിഞ്ഞുപോയാൽ തിരിച്ചു പാലാക്കാൻ ആവില്ലല്ലോ എന്ന് അന്നു സങ്കടത്തോടെ ഞാൻ പറഞ്ഞത് പിന്നീടുപലരും ഉദ്ധരിച്ചു കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

പക്ഷെ പ്രളയവും കോവിഡും വന്നപ്പോൾ എത്ര നാടകീയമായാണു നാം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്, എത്ര പരിമിതിയുണ്ടെങ്കിലും കേരളത്തിന്റെ കരുത്താണ് പ്രാദേശികസർക്കാരുകൾ എന്ന്! റിസർവ്വ് ബാങ്കുപോലും അവരുടെ വാർഷിക സംസ്ഥാന ധനകാര്യ റിപ്പോർട്ടിൽ കോവിഡ് പ്രതിരോധത്തിൽ കേരളത്തിലെ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്കു വിശദീകരിക്കാൻ ഒരു പേജ് മാറ്റിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇ.എം.എസ്. പറഞ്ഞത് എത്ര ശരി! കേരളസംസ്ഥാന രൂപവത്ക്കരണത്തിനുശേഷം ഭൂപരിഷ്കരണം കഴിഞ്ഞാൽ കേരളത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലുണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ മാറ്റം ജനകീയാസൂത്രണമാണ്. ഇതിലൊരു പങ്കുവഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് എത്ര വലിയ ഭാഗ്യം!

ആശയം രൂപം കൊള്ളുന്നു

ജനങ്ങളിൽനിന്ന് ഒരു പഞ്ചവത്സരപദ്ധതി ഉണ്ടായിവരിക എന്നതു സംഭവ്യമാണെന്നത് അന്നത്തെ നിലയിൽ ഒരു ഭ്രാന്തൻ സ്വപ്നം ആയിരുന്നല്ലോ. ജനകീയാസൂത്രണം എന്ന ആശയത്തിലേക്ക് എത്തിയത് എങ്ങനെയാണ്?

തുടക്കം ഇ.എം.എസ്. ആണ്. ’96-ലെ നയനാർ സർക്കാരിന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞയ്ക്കുശേഷം ഗുലാത്തിയെയും അനിയനെ(ഇ.എം. ശ്രീധരൻ)യും എന്നെയും ഇ.എം.എസ്. വീട്ടിലേക്കു വിളിപ്പിച്ചു. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണമായിരിക്കും സർക്കാരിന്റെ മുഖ്യയജൻഡയെന്ന് ഇ.എം.എസ്. വ്യക്തമാക്കി. അതിനുള്ള മാർഗ്ഗമെന്ത്? ഗുലാത്തിയാണ് എസ്.ബി. സെന്നിന്റെ കമ്മിറ്റിയെ വയ്ക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം വച്ചത്. ഇ.എം.എസിനും അതു സ്വീകാര്യമായി. ’87-ലെ സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് എസ്.ബി. സെൻ കേരളത്തിൽ വന്നിരുന്നു. എല്ലാ പഞ്ചായത്തിനും രണ്ടുലക്ഷം രൂപവീതം നല്കുക തുടങ്ങിയ ചെറിയ കാര്യങ്ങളാണ് അന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ അതുപോലും നടപ്പിലാകാൻ രണ്ടു വർഷം വേണ്ടിവന്നു. ഇ.എം.എസ്. ഈ അനുഭവം പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാക്കി. കമ്മിറ്റിറിപ്പോർട്ട് വരുമ്പോഴേക്കും അതു നടപ്പിലാക്കാനുള്ള അന്തരീക്ഷം കേരളത്തിലുണ്ടാകണം. കമ്മിറ്റിറിപ്പോർട്ടുകൊണ്ടു മാറ്റമുണ്ടാവില്ല. ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തണം. അതിനൊരു പരിപാടി തയ്യാറാക്കാൻ പ്ലാനിങ് ബോർഡിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അങ്ങനെയാണ് ജനകീയാസൂത്രണമെന്ന സങ്കല്പം വരുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ ആസൂത്രണം തുടങ്ങിയ നാൾ മുതൽ പദ്ധതിരേഖകളിൽ ഒരു അദ്ധ്യായം കീഴ്ത്തട്ട് ആസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ച് ആയിരുന്നു. ജില്ല, ബ്ലോക്ക് തല ആസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ച് നാലു കമ്മിറ്റിറിപ്പോർട്ടുകൾതന്നെ ഉണ്ട്. പക്ഷെ, ഒന്നും നടന്നില്ല. കാരണം, ആസൂത്രണരീതികളെല്ലാം വളരെ അപ്രായോഗികവും സങ്കീർണ്ണവുമായിരുന്നു. ഇത് ഒഴിവാക്കി കീഴ്ത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള ആസൂത്രണത്തിനു ലളിതമായ രീതിസമ്പ്രദായം ആവിഷ്കരിച്ചു.

ഇതിന് എന്റെ മുന്നനുഭവങ്ങൾ സഹായകമായി. ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ ഗ്രാമശാസ്ത്രസമിതി മുതൽ ചർച്ച ചെയ്തുവന്ന കാര്യമാണ്. സാക്ഷരതാകാലത്തു ഞാൻ അതിൽ വേണ്ടത്ര സജീവമല്ലായിരുന്നു. എന്റെ ശ്രദ്ധ കൂടുതലും സാക്ഷരതയുടെ തുടർച്ചയായി ഒരു ഭൂസാക്ഷരതാപ്രസ്ഥാനം ആവിഷ്കരിക്കുന്നതിൽ ആയിരുന്നു. അന്നു ഭൂശാസ്ത്രപഠനകേന്ദ്രത്തി(C.E.S.S.)ന്റെ ഡയറക്ടറായിരുന്ന സുബ്രതോ സിൻഹ. എം.പി. പരമേശ്വരൻ തുടങ്ങിയവരാണ് ഈ ഗ്രൂപ്പിലെ പ്രമുഖർ. പക്ഷെ, ’91-ൽ യു.ഡി.എഫ്. ഭരണത്തിൽ വന്നതോടെ സാക്ഷരതയ്ക്കു തുടർച്ച ഇല്ലാതെപോയി.

അന്നു തുടർഭരണം ഉണ്ടായെങ്കിൽ ഈ പദ്ധതി സംസ്ഥാനവ്യാപകമായി അന്നുതന്നെ നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു എന്നാണോ?

അതെ. അതായിരുന്നു മനസിൽ. എന്നാൽ, ഭരണം മാറിയതുകൊണ്ട് ആ സാദ്ധ്യത തത്ക്കാലം അടഞ്ഞു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ പഞ്ചായത്തുതല റിസോഴ്സ് മാപ്പിങ് പരിപാടി കുറച്ചു പഞ്ചായത്തുകളിൽ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിൽ നടപ്പാക്കാൻ പരിഷത്ത് തീരുമാനിച്ചു. ഇതിനു സെന്റർ ഫോർ ഡെവലപ്‌മെന്റ് സ്റ്റഡീസി(C.D.S.)ന്റെ പി.എൽ.ഡി.പി. (Panchayat Level Development Planning) പദ്ധതിയിൽനിന്നു ധനസഹായവും ലഭിച്ചു. സി.ഡി.എസിലെ ഫാക്കൽറ്റി ആയിരുന്ന എന്റെ ഔദ്യോഗികചുമതല ഈ പ്രോജക്ടിലായിരുന്നു.

ഇതിൽ ഒരു പഞ്ചായത്തായിരുന്നു കല്യാശ്ശേരി. പഞ്ചായത്തുതല റിസോഴ്സ് മാപ്പിങ്ങിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രാദേശികപദ്ധതിക്ക് എങ്ങനെ രൂപം നല്കാം എന്നതിന്റെ പരീക്ഷണം ഈ പഞ്ചായത്തിൽ നടപ്പാക്കി. ഇതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് സി.ഡി.എസിൽ രണ്ടു ദിവസത്തെ സെമിനാർ നടത്തി ചർച്ച ചെയ്തു. മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്ന എ.കെ. ആന്റണി ആയിരുന്നു ഉദ്ഘാടകൻ. ഇ.എം.എസ്. രണ്ടു ദിവസവും പൂർണ്ണസമയം ഈ സെമിനാറിൽ പങ്കെടുത്തു.

ഈ സെമിനാറിന്റെ അവസാനം ഡോ. കെ.എൻ. രാജ് നടത്തിയ ഒരു പരാമർശമാണ് കേരളപഠനകോൺഗ്രസിലേക്കു നയിച്ചത്. “ഇടതുപക്ഷം അപ്പം വീതംവയ്ക്കാൻ മിടുക്കരാണ്. അപ്പം ചുടാൻ അറിയില്ല. ഇന്നു കേരളത്തിനു വേണ്ടത് കൂടുതൽ അപ്പം ചുടുകയാണ്. അതിനു നിങ്ങൾക്കൊരു പരിപാടിയുണ്ടോ?” ഇത്തരമൊരു പരിപാടി ആവിഷ്കരിക്കാൻ പണ്ടത്തെപ്പോലെ കുറച്ച് ഇടതുപക്ഷരാഷ്ട്രീയനേതാക്കൾ ഒരുമിച്ചിരുന്നാൽപ്പോരാ, കേരളത്തിലെ പണ്ഡിതരെയും സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറുള്ള മറ്റു നേതാക്കളെയും വിളിക്കണമെന്ന് ഇ.എം.എസ്. അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ 1995-ൽ ആദ്യത്തെ കേരളപഠനകോൺഗ്രസ് നടന്നു. അവിടെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്ന ആശയങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്ന് അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഇതിന്റെയെല്ലാം അടിസ്ഥാനത്തിൽ കീഴ്ത്തട്ടിൽനിന്നു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിക്കാനുള്ള രീതിസമ്പ്രദായത്തിനു രൂപം നല്കാൻ പ്രയാസമുണ്ടായില്ല.

ഇതിനു സഹായിച്ച മറ്റൊരു കാര്യംകൂടി ഉണ്ട്. സി.ഡി.എസിൽ അന്ന് ഡോ. കെ.എൻ. രാജ്, പ്രൊഫ: ഐ.എസ്. ഗുലാത്തി എന്നിവരെപ്പോലുള്ളവർ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിൽ വലിയ താൽപ്പര്യം എടുത്തിരുന്നു. ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ വർക്കിങ് പേപ്പർ വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ച് ആയത് യാദൃശ്ചികമായിരുന്നില്ല. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ എടുത്തുപറയേണ്ട പേര് ഡോ. എം. പി. പരമേശ്വരന്റേതാണ്. വൈജ്ഞാനികതയെ മനുഷ്യരുടെ പ്രശ്നങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനും ശാസ്ത്രീയമായി കർമ്മപദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യാനുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികവ് ഒന്നു വേറെതന്നെയാണ്. കല്യാശേരി വിഭവഭൂപടനിർമ്മാണത്തിന്റെയൊക്കെ തലച്ചോറ് അധികാരവികേന്ദ്രീകരണശ്രമങ്ങൾക്കു ഗണ്യമായ സംഭാവന നല്കിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹമായിരുന്നു. ഇതുപോലെ വി. രാമചന്ദ്രൻ അടക്കമുള്ള കേരളത്തിലെ ചില ഉദ്യോഗസ്ഥപ്രമുഖരും അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന് അനുകൂലമായിരുന്നു. ’87-ലെ നായനാർ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്ത് ജില്ലാ കൗൺസിലുകൾ സംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത് വി. രാമചന്ദ്രനാണ്. ഇതുപോലെ പുതിയ തലമുറയിൽപ്പെട്ട എസ്.എം. വിജയാനന്ദ്, കെ.എം. എബ്രഹാം, പി.കെ. ശിവാനന്ദൻ എന്നിവരെപ്പോലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും. അങ്ങനെ ഇടതുപക്ഷരാഷ്ട്രീയം, പരിഷത്തുപോലുള്ള ജനകീയശാസ്ത്രപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ, വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചിട്ടുള്ള ഡോ. രാജിനെപ്പോലുള്ള അക്കാദമികവിദഗ്ദ്ധർ, പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ തുടങ്ങിയ നാലു കൈവഴികളിലൂടെയാണ് ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ചിന്താധാരകൾ ഒഴുകിവന്നത്. ഇവയെല്ലാമായി നല്ല ബന്ധം പുലർത്തിവന്ന ആളെന്ന നിലയിൽ ഇവരെയൊക്കെ ഫലപ്രദമായി ഏകോപിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു.

ലോകത്തെവിടെയും മാതൃക ഇല്ലാതിരുന്ന ഒരു സംവിധാനവും സമ്പ്രദായവും പ്രയോഗവും പൂർണ്ണമായും നാംതന്നെ ആവിഷ്ക്കരിക്കുക ആയിരുന്നല്ലോ. അതിന് ഇത്രയൊക്കെ മതിയാകുമായിരുന്നോ? ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെ താഴേത്തട്ടിൽനിന്നു പദ്ധതിക്കു രൂപം നല്കുന്ന രീതി മറ്റെങ്ങും ഇല്ലെങ്കിലും കേരളത്തിലെയും കർണ്ണാടകവും പശ്ചിമബംഗാളും പോലുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും അതുവരെയുള്ള തദ്ദേശഭരണാനുഭവങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും അളവിൽ സഹായകമായോ? മുതൽക്കൂട്ടായ മറ്റു മാതൃകകൾ ഏതെങ്കിലും ഉണ്ടായിരുന്നോ?

ചൈനയിൽ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ വളരെ ശക്തമായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിലുംമറ്റും ചിട്ടയായ ആസൂത്രണവും ഉണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ അതു വളരെ വ്യത്യസ്തമായ സാഹചര്യമാണ്. നമ്മൾ ചെയ്തതിനോടു സാദൃശ്യമുള്ള ഒരു പരിപാടി ഉണ്ടായിരുന്നത് പോർട്ടോ അലെഗ്രെ എന്ന ബ്രസീലിയൻപട്ടണത്തിൽ തുടങ്ങി ലാറ്റിനമേരിക്കൻരാജ്യങ്ങളിലാകെ പടർന്ന പങ്കാളിത്തബജറ്റിങ് പ്രസ്ഥാനമാണ്. ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ നവയിടതുപക്ഷമാണ് ഇതിനു മുൻകൈയെടുത്തത്. അവിടെ പദ്ധതിയെന്നൊരു ഏർപ്പാട് ഇല്ലല്ലോ. ഓരോ ബജറ്റിലും ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ട പുതിയ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളും മൂലധനച്ചെലവുകളും ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തോടെ തീരുമാനിക്കുകയാണ് അവിടെ ചെയ്തത്. ഇതു ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കിയതിന്റെ ഫലമായി പോർട്ടോ അലെഗ്രെ പട്ടണം വലിയ നേട്ടങ്ങളുണ്ടാക്കി. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഹാബിറ്റാറ്റ് സമ്മേളനം ഇതു ലോകമാതൃകയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് ഈ രീതി പെരുമയാർജ്ജിച്ചത്.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന് ഒരു ദശാബ്ദം മുമ്പാണ് പങ്കാളിത്തബജറ്റിങ് സമ്പ്രദായം തുടങ്ങിയതെങ്കിലും ജനകീയാസൂത്രണം നടപ്പാക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് അതേപ്പറ്റി ധാരണ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിനെക്കുറിച്ചു നമ്മൾ പഠിക്കാൻ ആരംഭിച്ചത് ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത്, 2000–ത്തിലാണ്. ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി ഞാനും റിച്ചാർഡ് ഫ്രാങ്കിയും ചേർന്ന് എഴുതിയ ഗ്രന്ഥത്തിനു സ്പാനിഷ്, പോർച്ചുഗീസ്, കാറ്റലൻ ഭാഷകളിൽ പതിപ്പുകൾ ഇറങ്ങിയപ്പോഴാണ് ലാറ്റിനമേരിക്കയിൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവും കീഴ്ത്തലാസൂത്രണവും നവവിപ്ലവചിന്തയുടെ അഭേദ്യഭാഗമാണെന്നു മനസിലായത്.

വെനിസുവേലയിൽ ഷാവേസ് അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്ന മാർത്ത ഹാർനെക്കർ (Marta Harnecker) കേരളത്തിന്റെയും ലാറ്റിനമേരിക്കയുടെയും ആസൂത്രണരീതികൾ സംയോജിപ്പിക്കാൻ പരിശ്രമം നടത്തി. ക്യാൻസർ ബാധിതയായി മരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ക്യൂബയിലായിരുന്ന അവസാനനാളുകളിൽ, 2019-ൽ, ഇവർ ഇതുസംബന്ധിച്ച് “താഴത്തുനിന്നുള്ള ആസൂത്രണം: വികേന്ദ്രീകൃത, പങ്കാളിത്ത ആസൂത്രണത്തിനുള്ള പരിപാടി” (Planning from Below: A Decentralized Participatory Planning Proposal) എന്നൊരു ഗ്രന്ഥം (https://monthlyreview.org/product/planning-from-below/) ‘മന്ത്‌ലി റിവ്യു പ്രസ്സ്’ വഴി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ 2014-ൽ കേരളം സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. പലവട്ടം ലാറ്റിനമേരിക്കയിലേയ്ക്കു ക്ഷണമുണ്ടായിയെങ്കിലും എനിക്കു പോകാനായില്ല.

അശോക് മേത്ത കമ്മിറ്റിയുടെ തുടർച്ചയായി കർണ്ണാടകയിലും ഇടതുപക്ഷസർക്കാരിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബംഗാളിലും ജില്ലാതല ആസൂത്രണം നടപ്പാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ ഈ ജില്ലാത ആസൂത്രണത്തിൽനിന്നു കാര്യമായ പാഠങ്ങൾ കേരളത്തിന് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ നമ്മൾ ആവിഷ്കരിച്ചത് തികച്ചും നൂതനമായ രീതിസമ്പ്രദായമായിരുന്നു. യു.പി.എ. സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് നമ്മുടെ മാതൃക പിൻതുടർന്ന് ഇൻഡ്യ മുഴുവൻ ജനകീയാസൂത്രണം നടപ്പാക്കാൻ പ്ലാനിങ് കമ്മിഷനു പരിപാടിയുണ്ടായിരുന്നു. ഉത്തരവും ഇറങ്ങി. പക്ഷെ എങ്ങും അതു പ്രാവർത്തികമായില്ല. അതിൽ അത്ഭുതവുമില്ല. ഉത്തരവ് ഇറക്കിയതുകൊണ്ടു നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു കാര്യമല്ല കീഴ്ത്തട്ടിൽനിന്നുള്ള ആസൂത്രണം.

എന്നെ ഏറ്റവും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയത് ബി.ജെ.പി. സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ ജനകീയാസൂത്രണമെന്ന പേരിൽത്തന്നെ ഉത്തരവിറങ്ങിയതാണ്! എനിക്കു തോന്നുന്നു, യു.പി.എ.ക്കാലത്ത് എസ്.എം. വിജയാനന്ദ് കേന്ദ്ര പഞ്ചായത്തീരാജ് വകുപ്പിൽ ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ എഴുതിയ ഫയലായിരിക്കണം. സർക്കാർ മാമൂൽ അനുസരിച്ച് ഉത്തരവ് ആയപ്പോഴേക്ക് ഒന്നാം എൻ.ഡി.എ. സർക്കാരിന്റെ അവസാനകാലം ആയതാകും. ബി.ജെ.പി.ക്കാർക്കു പഞ്ചായത്തീരാജ് സംവിധാനത്തോടുതന്നെ ചതുർത്ഥിയാണല്ലോ. അതുകൊണ്ട് ഈ ഉത്തരവ് കൗതുകരകരമായ ഒരു ചരിത്രരേഖയായി അവശേഷിക്കുന്നു.

കല്യാശ്ശേരിക്കു പുറമെ ജനകീയാസൂത്രണത്തിനുള്ള കരുക്കൾ സമ്മാനിച്ച കേരളത്തിലെ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഒന്നു ചുരുക്കിപ്പറയാമോ?

ജനകീയാസൂത്രണം സംബന്ധിച്ച എന്റെ ഗ്രന്ഥമായ ‘People’s Planning – Kerala, Local Democracy and Development’-ലെ (https://mayday.leftword.com/catalog/product/view/id/22319) ഒരു അദ്ധ്യായംതന്നെ ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങളോടുള്ള കടപ്പാടു വിശദീകരിക്കാൻ നല്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പരിഷത്തിന്റെ വികസനപരീക്ഷണങ്ങളാണ് - ശിവപുരം കോംപ്ലക്സ് അടക്കമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസപരിപാടികൾ, മീൻവല്ലം ചെറുകിടജലവൈദ്യുതിപദ്ധതി, പുകയില്ലാത്ത അടുപ്പ്, താനാളൂർ ആരോഗ്യപരിപാടി, പഞ്ചായത്തുതലവിഭവഭൂപടം, കല്യാശ്ശേരി ആസൂത്രണപരീക്ഷണം, ഗലാസ കാർഷികപരിപാടി എന്നിവ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ.

കോസ്റ്റ്‌ഫോർഡിന്റെ നിർമ്മാണപരീക്ഷണങ്ങൾ, പഴയന്നൂർ ആസൂത്രണം, പി.സി.ഒ.യുടെ കൃത്രിമപാരുകൾ, സോഷ്യോ ഇക്കണോമിക് യൂണിറ്റിന്റെ തൃക്കുന്നപ്പുഴ വാട്സാൻ, ഒളവണ്ണ മോഡൽ കുടിവെള്ളപദ്ധതി, കഞ്ഞിക്കുഴി ജനകീയപച്ചക്കറി, കേരള ദിനേശ് ബീഡി, ആലപ്പുഴ ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനപദ്ധതി തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റു ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ. ഈ ലിസ്റ്റ് പൂർണ്ണമല്ലെന്നു ഞാൻ പറയേണ്ടല്ലോ.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ തന്ത്രം സി.പി.ഐ.(എം)-ന്റെ രാഷ്ട്രീയകാഴ്ചപ്പാടിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. പക്ഷെ അതു ഫലപ്രദമായും സമയബന്ധിതമായും നടപ്പാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് ഇതിന്റെ കരുക്കൾ മേൽപ്പറഞ്ഞ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ടാണ്.

ഇന്നു വിവിധതലങ്ങളിൽ ജനപ്രതിനിധികൾ ആയിരിക്കുന്നവരടക്കം 35 - 40 വയസിൽ താഴെയുള്ളവർക്ക് അതിന്റെ ഗൗരവത്തോടെ നേരിട്ടു മനസിലാക്കാൻ അവസരം ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത അപൂർവ്വവികസനവിപ്ലവം ആയിരുന്നല്ലോ ജനകീയാസൂത്രണം. ആ അനുഭവങ്ങൾ അതിന്റെ മുക്കുമൂലകൾവരെ മനസിലുള്ള ആളിൽനിന്നു നേരിട്ടറിയുന്നതിനു പ്രത്യേകപ്രസക്തി ഉണ്ടല്ലോ; വിശേഷിച്ചും അതിന്റെ തുടർപ്രയോക്താക്കളായി മാറുന്നവർക്ക്.

ചരിത്രം കുറിച്ച എടുത്തുചാട്ടം!

തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളെയും ജനപ്രതിനിധികളെയും ശാക്തീകരിക്കാതെ, പ്രാപ്തരാക്കാതെ, അധികാരവും ധനവും താഴേക്കു കൈമാറുന്നത് പരാജയത്തിനു കാരണമാകും എന്നായിരുന്നല്ലൊ പരമ്പരാഗതധാരണയും വാദവും. ഇതിനെ വെല്ലുവിളിച്ചാണല്ലോ പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയുടെ 35 – 40 ശതമാനം പണവും അതിനുള്ള അധികാരങ്ങളും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൈമാറാൻ അന്നു തീരുമാനിച്ചത്. ഐതിഹാസികമായ ആ തീരുമാനം എങ്ങനെയാണു ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാവരെയുംകൊണ്ട് അംഗീകരിപ്പിക്കാനും നടപ്പാക്കാനും കഴിഞ്ഞത്?

വിജയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഘടകം നേതൃത്വം നല്കിയത് ഇ.എം.എസ്. ആണ് എന്നതാണ്. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഉപേക്ഷ കാണിച്ച മദിരാശി പ്രവിശ്യ കോൺഗ്രസ് സർക്കാരിനെയും രാജഗോപാലാചാരിയെയും ശക്തമായി വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് 1938-ൽ മാതൃഭൂമിയിൽ ഇ.എം.എസ്. എഴുതിയ ലേഖനം മുതൽ കേരളത്തിൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണപരിശ്രമത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഇ.എം.എസിന്റെ കൈച്ചാർത്ത് ഉണ്ട്. ’67-ലെ സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് തന്നെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തദ്ദേശഭരണമന്ത്രി മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂവെന്ന് ഒരിക്കൽ പറയുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

പദ്ധതിരേഖകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനു താഴേയ്ക്കു പണം പുനർവിന്യസിച്ചേപറ്റൂ. അതിനു കാലതാമസം ഉണ്ടായപ്പോൾ ജനകീയാസൂത്രണ ഉന്നതാധികാരസമിതിയുടെ വേദിയിൽ പരസ്യവിമർശനം നടത്താനും ഇ.എം.എസ്. മടിച്ചില്ല. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ പ്രാരംഭഘട്ടങ്ങളിൽ ഓരോ മാർഗ്ഗതടസ്സങ്ങളും തട്ട നീക്കാൻ ഇ.എം.എസ്. മുന്നിട്ടിറങ്ങി. സഖാവുതന്നെ പാർട്ടി സംസ്ഥാനസമിതിയിൽ ഇതു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തൂവെന്നു മാത്രമല്ല, മൂന്നു മേഖലാ ജനറൽബോഡികളിൽ പങ്കെടുത്ത് ജനകീയാസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ചു വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മാതൃകാഗ്രാമസഭകളിൽ കാഴ്ചക്കാരനായി ഉടനീളം പങ്കെടുത്തത് അടക്കമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തവും താത്പര്യവും പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഉയർത്തുന്നതിലും എതിർപ്പുകൾ ലഘൂകരിക്കുന്നതിലും നല്ല പങ്കു വഹിച്ചു.

രാഷ്ട്രീയമണ്ഡലത്തിൽ മാത്രമല്ല, അക്കാദമികമണ്ഡലത്തിലും എതിർപ്പുകാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. താഴേക്ക് അധികാരം കൊടുക്കണം, പക്ഷെ ഒറ്റയടിക്കു പാടില്ല എന്നതായിരുന്നു നിലപാട്. മുന്നൊരുക്കങ്ങളൊന്നും പോരെന്ന് അവർ കാര്യകാരണസഹിതം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അവർക്ക് ഒരു കൂടിയാലോചനായോഗത്തിൽ ഗുലാത്തി നല്കിയ മറുപടി ഇതാണ്: “വെള്ളത്തിൽ ചാടാതെ നീന്തൽ പഠിക്കാൻ കഴിയുമോ? സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്തു ബ്രട്ടീഷുകാർ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നതും ഇതുതന്നെയാണ് - സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ഇന്ത്യക്കാർക്കു പ്രാപ്തി വന്നിട്ടില്ല. അതുകേട്ട് ഇരുന്നിരുന്നെങ്കിൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമാകുമായിരുന്നോ? ഇന്ത്യയിൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണകാര്യത്തിൽ നടന്നത് ഇതു തന്നെയാണ്. മുന്നൊരുക്കങ്ങൾ പൂർത്തിയാകാൻ കാത്തിരിക്കുക. അത് ഒരിക്കലും പൂർത്തിയാകുകയുമില്ല, അധികാരം താഴേക്കു കൊടുക്കുകയുമില്ല.”

അതുകൊണ്ടാണ് ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തിയത്. വാഗ്ദാനം ചെയ്ത പണവും അധികാരവും താഴേയ്ക്കു കൊടുക്കണമെന്നു കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമായി കേരളം മുഴുവൻ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ അതിനോടു മുഖം തിരിഞ്ഞു നിൽക്കാൻ ആർക്കുമാവില്ല. പണ്ടത്തെ യുദ്ധതന്ത്രമില്ലേ? പാലം കടക്കുക. അതിനുശേഷം പാലം മുറിക്കുക. പിന്നെ പിൻവാങ്ങാൻ പറ്റില്ല. ജയിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക. അല്ലാതെ മറ്റു മാർഗ്ഗമില്ല. ഇതായിരുന്നു തന്ത്രം.

അന്ന് എതിർത്തവരിൽ ആരെങ്കിലും അന്നത്തെ തീരുമാനം ശരിയായിരുന്നു എന്നു പിന്നീട് എപ്പോഴെങ്കിലും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അപ്പോൾ എന്തു തോന്നി?

ഒട്ടനവധി ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആദ്യം മനസ്സിൽ എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ജനകീയാസൂത്രണത്തിലെ എടുത്തുചാട്ടം ശരിയാണെന്നു സമ്മതിച്ചു. പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ പലർക്കും പുതിയ സമീപനം ദഹിച്ചിരുന്നില്ല. ഇ.എം.എസിന്റെ കാലത്തിനുശേഷം ജനകീയാസൂത്രണവിവാദകാലത്ത് ഇതൊക്കെ അണപൊട്ടിയൊഴുകി. എന്തെല്ലാം ആക്ഷേപങ്ങളും ആരോപണങ്ങളുമാണ് ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതുസംബന്ധിച്ച എന്റെ ഒരു പുസ്തകം തന്നെ ഡി.സി. ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. അന്ന് ഉന്നയിച്ച ആക്ഷേപങ്ങൾ ചില ഒറ്റപ്പെട്ട വട്ടൻമാരല്ലാതെ ആരെങ്കിലും ഇന്ന് ഏറ്റു പറയുന്നുണ്ടോ?

അകത്തും പുറത്തും എതിർപ്പുകൾ നില്ക്കെ, ജനകീയാസൂത്രണത്തിലേക്ക് എടുത്തുചാടുമ്പോൾ എന്തായിരുന്നു അതിനുള്ള ധൈര്യം? പരീക്ഷണം പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഉണ്ടാകാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളെപ്പറ്റി ചിന്തിച്ചിരുന്നോ? പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാകും എന്നാണു കണക്കുകൂട്ടിയത്?

എത്ര നാളായി കേരളത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കാര്യമാണ് അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം! അതുകൊണ്ട് അക്കാര്യത്തിൽ സംശയമൊന്നും ഉണ്ടായില്ല. എന്നാൽ ഇതുപോലെ എടുത്തുചാട്ടം റിസ്ക് അല്ലേയെന്നു പലരും എന്നോടു ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. സത്യം പറയട്ടെ. ധൈര്യം ഇ.എം.എസ്. തന്നെ. ചാട്ടമൊന്നു പിഴച്ചാലും തിരുത്താനാവാത്ത തെറ്റുകൾ ഉണ്ടാവില്ലായെന്ന് ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാദമികമായും പ്രാദേശികപരീക്ഷണങ്ങളിലും ഉണ്ടായിരുന്ന പങ്കാളിത്തം വലിയ ആത്മവിശ്വാസം നല്കിയിരുന്നു. 1996-97-ൽ മുകളിൽനിന്നു താഴേക്കു പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ പങ്കാളികളാക്കി ഒന്നിനു പുറകേ ഒന്നായി ആറുഘട്ടപരിശീലനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുമ്പോൾ പുറത്തു കാണിച്ചില്ലെങ്കിലും വലിയ വേവലാതിയായിരുന്നു. ഓരോ ഘട്ടത്തിലുമുള്ള കൈപ്പുസ്തകങ്ങൾ തയ്യാറാക്കേണ്ടിയിരുന്നു. മൊത്തം 3,000 പേജുണ്ട് അതിനായി അച്ചടിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ. മൂന്നാം ഘട്ടത്തിലെ പ്രോജക്ട് എങ്ങനെ തയ്യാറാക്കാം - അതിന്റെ രീതിസമ്പ്രദായം ആവിഷ്കരിച്ചെടുക്കാനാണ് ഏറ്റവും സമയം വേണ്ടിവന്നത്. പുറത്തുനിന്നുള്ള പലരുടെയും സഹായം തേടേണ്ടിവന്നു.

വികസനം സംബന്ധിച്ച ധാരണ, വിവിധ വികസനമേഖലകളെപ്പറ്റിയുള്ള അറിവ്, ആസൂത്രണപ്രക്രിയ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ ജനങ്ങളിലേക്കും ജനപ്രതിനിധികളിലേക്കും എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതാണല്ലോ ജനകീയാസൂത്രണം സാദ്ധ്യമാക്കിയത്. ആ വലിയ വിജ്ഞാനവ്യാപനം എങ്ങനെയാണു നടത്തിയത്?

കേരളമെന്നല്ല, ഒരുപക്ഷെ, ലോകം‌തന്നെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത തരം പരിശീലനമാണു വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ നാം ജനകീയാസൂത്രണത്തിനായി നടത്തിയത്. അത്ഭുതകരമായ കാര്യമായിരുന്നു അത്. ഇന്നു നോക്കുമ്പോൾ ഞാൻതന്നെ വസ്മയിച്ചുപോകുകയാണ്. ഒരുലക്ഷം പേരെയാണു താഴേത്തലത്തിൽ പരിശീലിപ്പിച്ചത്! അതിനായി ജില്ലാതലത്തിൽ 10,000 പേരെയും സംസ്ഥാനതലത്തിൽ 600 പേരെയും പരിശീലിപ്പിച്ചു. ഇവർക്കെല്ലാം പ്രസ്ഥാനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത 1996 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ ഒരുവർഷക്കാലയളവിൽ ആറുവട്ടമാണു പരിശീലനം നല്കിയത്! ഓരോ ഘട്ടത്തിലും നടക്കേണ്ട പ്രവർത്തനങ്ങളെപ്പറ്റി അതതുഘട്ടത്തിൽ പരിശീലനം എന്നതായിരുന്നു രീതി. തുടർന്നുള്ള എല്ലാ വർഷവും ജനപ്രതിനിധികൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർക്കും പതിവായി പരിശീലനം നല്കി.

മുമ്പുപറഞ്ഞ കൈപ്പുസ്തകമൊക്കെ അതിനായി തയ്യാറാക്കിയതാണ്. ചിലപ്പോൾ സംസ്ഥാനതലപരിശീലനം നടന്നുകഴിയുമ്പോഴാണ് ആ വിഷയത്തിൽ പൂർണ്ണവ്യക്തത വരിക. തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴേക്ക് അതു പുസ്തകമാക്കിയിരിക്കും! വണ്ടിയിലിരുന്നൊക്കെ ആയിരുന്നു അന്നു മിക്കപ്പൊഴും എഴുത്തുകൾ. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായും അതിനു മുമ്പും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട വികസനമാതൃകകൾ അവയുടെ പ്രയോക്താക്കൾതന്നെ എല്ലാ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലെയും പ്രവർത്തകരെവരെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന പരിപാടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ പരിസമാപ്തിഘട്ടത്തിൽ നമ്മുടെ വികസനാനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാൻ രാജ്യാന്തരസെമിനാർ സംഘടിപ്പിച്ചു. അതിന്റെ ഭാഗമായി മുഴുവൻ തദ്ദേസഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും അദ്ധ്യക്ഷരെയും ഉപാദ്ധ്യക്ഷരെയും ക്ഷണിച്ചു. ഓരോ മേഖലയെയും പറ്റിയുള്ള അനുഭവം അവർ വിവരിച്ചു. വിവിധ വികസന-ക്ഷേമമേഖലകളിലെയും സ്ത്രീശാക്തീകരണം, പട്ടികവിഭാഗവികസനം, പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെയും അനുഭവങ്ങളും മാതൃകകളും സമാഹരിച്ചു വെവ്വേറെ പുസ്തകങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും പ്രതിനിധികൾക്കു വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അന്നുണ്ടായ വികസനസാഹിത്യത്തിന്റെ വൈപുല്യം – അതും ഒരു റെക്കോഡാണ്. തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയ വികസനറിപ്പോർട്ടുകൾതന്നെയുണ്ട് ഒരുലക്ഷത്തിൽപ്പരം പേജ്! അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങൾ അടക്കമുള്ള പ്രാദേശികവികസനപരിപ്രേക്ഷ്യം!

പുസ്തകങ്ങളിൽ നല്ലപങ്കും പ്രാദേശികാസൂത്രണത്തിനുള്ള എക്കാലത്തേയും വഴികാട്ടികളാണ്. അക്കാദമികസ്വഭാവമുള്ളവ തുടർഗവേഷണങ്ങളും പുതിയ പരിപാടികളുടെ ആവിഷ്ക്കരണത്തിനുമൊക്കെ പ്രയോജനപ്രദവുമാണ്. ‘ജനകീയാസൂത്രണം: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും’ പദ്ധതിയുടെ ഏതാണ്ടു സമഗ്രചിത്രം നല്കുന്നതാണ്. കുറേക്കൂടി ഗഹനമാണ് ഞാനും ഫ്രാങ്കിയും ചേർന്ന് എഴുതിയ, ഇപ്പോൾ പരിഷ്ക്കരിച്ചിറക്കിയ ‘People’s Planning’ എന്ന പുസ്തകം. അന്നു പരിശീലനം ലഭിച്ച മുഴുവൻപേരും വികസനത്തെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായ കാഴ്ചപ്പാട് ആർജ്ജിച്ചിരുന്നു. ഇവരാണു പില്ക്കാലത്തെ പ്രാദേശികഭരണത്തിൽ ഗുണകരമായ പല മാറ്റവും സൃഷ്ടിച്ചത്. പലരും പ്രാദേശികതലത്തിൽ ജനപ്രതിനിധികളും ഭാരവാഹികളും വരെ ആയി.

പിഴച്ചും പഠിച്ചും ഒരു കുതിപ്പ്

ചെയ്യുക, തിരുത്തുക, കുറ്റമറ്റതാകും‌വരെ തിരുത്തൽ തുടരുക എന്ന ട്രയൽ ആൻഡ് എറർ രീതിയിലാണല്ലോ പല സമ്പ്രദായങ്ങളും ചിട്ടകളും വികസിപ്പിച്ചത്. പല ഉത്തരവും പലയാവർത്തി പരിഷ്ക്കരിച്ച് ഇറക്കേണ്ടിവന്നു. ആ അനുഭവം അങ്ങനെയായിരുന്നു? ഏറ്റവുമധികം തിരുത്തലിനു വിധേയമായ ഉത്തരവുകളും നടപടിക്രമങ്ങളും ഏതൊക്കെയാണ്? ആ രീതിയോടു വിവിധതലങ്ങളിൽ ഉള്ളവരുടെ പ്രതികരണം എന്തായിരുന്നു? ഈ ഉത്തരവുബാഹുല്യവും അവയുടെ പ്രയോഗവും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കാതെ എങ്ങനെയാണു കൈകാര്യം ചെയ്തത്?

ഇത് നൂതനമായൊരു നടത്തിപ്പുരീതി ആയിരുന്നു. ഉത്തരവിറങ്ങുക. അതനുസരിച്ചു കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുക – അതാണല്ലോ സർക്കാർശൈലി. ജനകീയാസൂത്രണത്തിലും ഉത്തരവുകൾക്കു കുറവൊന്നുമുണ്ടായില്ല. നാലു വാല്യമായാണ് ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഉത്തരവുകൾ സമാഹരിച്ചത്! അവസാനവാക്ക് അല്ലെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ഉത്തരവുകൾ ഇറക്കിയിരുന്നത്. അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവയിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണം ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഉത്തരവാണ്. ഇതിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റങ്ങളൊന്നും വന്നിട്ടില്ല. പക്ഷെ, എല്ലാവർഷവും പുതുക്കി ഇറക്കുന്നുണ്ട്. ഗുണഭോക്തൃസമിതികളുടെ ഉത്തരവ് എത്ര പ്രാവശ്യം മാറ്റേണ്ടിവന്നു! മഞ്ജുള ഭാരതിയുടെ പിഎച്ച്ഡി തിസീസിൽ ഇത്തരം ഏതാനും ഉത്തരവുകളെടുത്ത് എങ്ങനെയാണ് കീഴ്ത്തട്ടിൽ നിന്നുള്ള പ്രതികരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവയിൽ നിരന്തരം മാറ്റം വരുത്തിയത് എന്ന് ഉദാഹരിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഉത്തരവുകളുടെ ബാഹുല്യം ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാക്കിയില്ല. അതിനൊരു കാരണം ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി തുടർച്ചയായി നടന്നിട്ടുള്ള പരിശീലനങ്ങളാണ്. അവിടെ നടക്കുന്ന വിശദീകരണങ്ങൾ കൃത്യതയോടെ കീഴ്ത്തട്ടിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു.

ഉദ്യോഗസ്ഥതലത്തിൽ പല കാര്യത്തിലും എതിർപ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നല്ലോ.

വിവിധവകുപ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയന്ത്രണം തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ആക്കുക എന്ന അടിസ്ഥാനകാര്യത്തിലൊക്കെ ശക്തമായ എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. ജീവനക്കാരുടെ സംഘടനകൾതന്നെ രംഗത്തുവന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥപുനർവിന്യാസമായിരുന്നു മറ്റൊരു വിഷയം. പല വകുപ്പിന്റെയും വിഹിതത്തിൽ നിശ്ചിതശതമാനം തദ്ദേസസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കു പോകുമ്പോൾ ആ വകുപ്പിന്റെ ഭാരം അത്രയ്ക്കു കുറയുകയല്ലേ. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഭാരം അതിനൊത്തു കൂടുകയും. ഉദാഹരണത്തിന്, വിദ്യാലയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവും പരിപാലനവും തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ആകുമ്പോൾ മരാമത്തുവകുപ്പിന്റെയും വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെയും അത്രയും ജോലിഭാരം ഇല്ലാതാകുകയല്ലേ? അപ്പോൾ ആ വകുപ്പുകളിൽനിന്നുള്ള ജീവനക്കാരിൽ ആനുപാതികമായ അളവിൽ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കു പുനർവിന്യസിക്കണമായിരുന്നു. വിവിധവകുപ്പുകൾ ജനകീയാസൂത്രണത്തിനായി ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതടക്കം പലതും ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. അക്കാര്യങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ വകുപ്പിലും അധികാരത്തിലും ആസൂത്രണബോർഡ് ‘ഇടപെടുന്നു’ എന്ന മട്ടിലാണ് ചില ഉന്നതോദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടത്.

സർക്കാരിന്റെ നിശ്ചയദാർഢ്യമാണ് അതിനെയൊക്കെ മറികടക്കാൻ സഹായിച്ചത്. മുഖ്യമന്ത്രി സ. നായനാർ വളരെ വലിയ പിന്തുണയാണു നല്കിയത്. വിവിധവകുപ്പികളിൽനിന്നുണ്ടാകുന്ന വിമർശനങ്ങളും മറ്റും രമ്യമായി പരിഹരിക്കുന്നതിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. ജനകീയാസൂത്രണപ്രവർത്തനം സുഗമമായി മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകാൻ അദ്ദേഹം പ്രത്യേകതാത്പര്യം എടുത്തിരുന്നു. ഘടകകക്ഷികളെയെല്ലാം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിൽ അന്ന് എൽ.ഡി.എഫ്. കൺവീനറായിരുന്ന സ. വി.എസും സമയാസമയങ്ങളിൽ ഇടപെടുമായിരുന്നു. സ. ഇ.എം.എസിന്റെ മരണശേഷം ഉന്നതാധികാരസമിതിയുടെ അദ്ധ്യക്ഷനായി സ. വി.എസ്. ആണു നേതൃത്വം നൽകിയത്. വകുപ്പുമന്ത്രി സ. പാലോളി ഞങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ടിരുന്ന മുൻകൈകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയല്ലാതെ ഒരിക്കൽപ്പോലും തടസ്സപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

എന്നെ പലപ്പോഴും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയത് മന്ത്രിയെന്ന നിലയിൽ പാലോളി മുഹമ്മദുകുട്ടി എടുത്തിട്ടുള്ള സവിശേഷതാത്പര്യമാണ്. ഇതിനുവേണ്ടിയാണു താൻ മന്ത്രിയായിരിക്കുന്നത് എന്ന മട്ടിലായിരുന്നു ഭരണം എന്നുപോലും ചിലപ്പോൾ തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അന്നു ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു അഭിമുഖത്തിനു കൊടുത്ത തലക്കെട്ട് ‘അധികാരം ഇല്ലാതാക്കാൻ ഒരു മന്ത്രി’ എന്നായിരുന്നു.

വളരെ ശരിയാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ അധികാരങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുന്നത് മിക്കവരെയും അസ്വസ്ഥരാക്കുന്ന കാര്യമാണെന്നിരിക്കെ വിശേഷിച്ചും. തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളെ പിരിച്ചുവിടാൻ സർക്കാരിന് ഉണ്ടായിരുന്ന അധികാരം ഇല്ലാതാക്കി. അവയിലെ വാർഡുകളുടെ അതിർത്തി പുനർനിർണ്ണയിക്കാനുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാതെരഞ്ഞെടുപ്പുകമ്മിഷനു വിട്ടുകൊടുത്തു. താഴേയ്ക്കുള്ള ധനവിന്യാസനം പൂർണ്ണമായും സുതാര്യമായ ഫോർമുലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആയിരുന്നു. ഒരിക്കൽപ്പോലും ഇക്കാര്യത്തിൽ തനിക്ക് എന്തെങ്കിലും വിവേചനാധികാരം വേണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു ധനം അനുവദിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും സർക്കാരിനുണ്ടായിരുന്ന അധികാരം നിയമനിർമ്മാണത്തിലൂടെ നിയമസഭയ്ക്കാക്കിമാറ്റി. അഴിമതി കുറയ്ക്കാൻ ഓം‌ബുഡ്‌സ്‌മാനു രൂപം നല്കി. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ശിക്ഷിക്കാനുള്ള അധികാരം അതിനു വിട്ടുകൊടുത്തു. ഉദ്യോഗസ്ഥപുനർവിന്യസനത്തിനു ഫലപ്രദമായ നടപടികൾ എടുത്തു. മന്ത്രിയുടെ അധികാരത്തിലായിരുന്ന ഡി.ആർ.ഡി.എ,.യും ഒരുപിടി അതോറിറ്റികളും നിർത്തലാക്കി. ഗ്രാമവികസനവകുപ്പ് തദ്ദേശഭരണവകുപ്പിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ നടപടിയെടുത്തു. സെൻ കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശകൾ നിയമമാക്കുന്നതും പഞ്ചാ‍യത്തീരാജ്, നഗരപാലികാനിയമങ്ങൾ ഭേദഗതി ചെയ്യുന്നതും അടക്കം ഒട്ടേറെ സുപ്രധാനനിയമനിർമ്മാണങ്ങളും നടപടികളും പ്രാദേശികസർക്കാരുകളെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം കൈക്കൊണ്ടു.

കേരളപ്പിറവിമുതൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം ഫലപ്രദമായി സാദ്ധ്യമാക്കാനുള്ള അവസരമാണു കൈവന്നിരിക്കുന്നതെന്ന ബോദ്ധ്യത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചത്. ഇതൊക്കെയാണ് രാജ്യത്തിനു മതൃകയായ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണവും ജനകീയാസൂത്രണവും കേരളത്തിൽ സാദ്ധ്യമാക്കിയത്. ഇ.എം.എസിനെപ്പോലതന്നെ ശക്തമായ പിന്തുണയായിരുന്നു സ. പാലോളിയിൽനിന്നും കിട്ടിയിരുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാനസ്ഥാനമാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്.

അതെ, ജനകീയാ‍സൂത്രണത്തിനെതിരെ വിമർശങ്ങൾ ഉയർന്നപ്പോഴും മന്ത്രിയുടെടെ കാര്യത്തിൽ ആർക്കും ഒരു വിമർശവും ഇല്ലായിരുന്നു. സൗമ്യനും നിശബ്ദസർവ്വസമ്മതനുമായി ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.ഉത്തരവുകളും ചട്ടങ്ങളുമൊക്കെ സമയബന്ധിതമായി പുറത്തിറക്കുന്നതിലടക്കം ആ വകുപ്പിലെ യും ആസൂത്രണബോർഡിലെയുമൊക്കെ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും നല്ല സഹകരണം ഉണ്ടായല്ലോ. തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലെ ജനപ്രതിനിധികളിൽനിന്നുള്ള സഹകരണം എത്തരത്തിൽ ആയിരുന്നു?

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രയോക്താക്കൾ എന്ന നിലയിലേക്ക് അവർ അതിവേഗം ഉയർന്നു എന്നതാണു വാസ്തവം. തുടക്കത്തിൽ പലർക്കും ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസിലായിരുന്നില്ല. അമിതജോലിഭാരം വരുത്തുന്ന ഏർപ്പാടാണെന്നൊക്കെ ധരിച്ചവർപോലും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗുണഭോക്താക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അധികാരം ഗ്രാമസഭയ്ക്കു പോകുന്നതിലൊക്കെ വൈഷമ്യമുള്ള അപൂർവ്വം ചിലർ ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം. അത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ കൊണ്ടുവന്ന സുതാര്യതയടക്കം പലതും അതുവരെ നിലനിന്ന പലതരം ദുഃശീലങ്ങൾക്കുള്ള അവസരം ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ആയിരുന്നല്ലോ. എന്നാൽ ഏതാനും യോഗങ്ങളും പരിശീലനങ്ങളുമൊക്കെ കഴിഞ്ഞപ്പോഴേക്ക് ആ നില പാടേ മാറി. തങ്ങളാണു തീരുമാനം എടുക്കേണ്ടവർ എന്ന അധികാരഭാവമൊക്കെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്നു ചർച്ച ചെയ്തു തീരുമാനിക്കുന്നതിലേക്കും അവർ പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പിന്നീട് അവർ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ വക്താക്കളായി മാറി. വാസ്തവത്തിൽ ജനകീയാസൂത്രണം സൃഷ്ടിച്ച അടിസ്ഥാനമാറ്റങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഇതുതന്നെയാണ്. വനിതാജനപ്രതിനിധികളാണ് ജനകീയാസൂത്രണത്തിൽ പ്രധാനപങ്കു വഹിച്ചത് എന്നതാണു ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം. അതിന്റെ സ്പിരിറ്റ് ആദ്യം ഉൾക്കൊണ്ടത് അവരായിരുന്നു.

ജനകീയോത്സവം, വികസനത്തിന്റെ വസന്തോത്സവം എന്നൊക്കെയാണല്ലോ ജനകീയാസൂത്രണം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്തായിരുന്നു?

ആവേശകരമായിരുന്നു. പക്ഷെ, ഇതിന് എടുക്കേണ്ടിവന്ന പണി ചെറുതായിരുന്നില്ല. വികസനമൊന്നും നമ്മുടെ കാര്യമല്ല, സർക്കാരിന്റെയും ജനപ്രതിനിധികളുടെയും പണിയാണ് എന്ന ഉറച്ചുപോയ ബോധത്തിൽനിന്നു ജനങ്ങളെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ വാർഡുതോറും എത്തിയ കലാജാഥകളടക്കം നാടിളക്കിയുള്ള അതിവിപുലമായ പ്രവർത്തനമാണു നടത്തിയത്. ഒന്നാംഘട്ടഗ്രാമസഭകളിൽ ആയിരത്തിലേറെപ്പേർ പങ്കെടുത്തവവരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാ ഗ്രാമസഭകളിലുംകൂടി 30 ലക്ഷം പേർ പങ്കുകൊണ്ടു. ശരാശരി 180 പേർ.

ഗ്രാമസഭയിൽ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ പങ്കാളിത്തം ഗുണഭോക്തൃസമിതികളിലും സന്നദ്ധപ്രവർത്തനങ്ങളിലുമൊക്കെ ഉണ്ടായി. നൂറുകണക്കിനു ജനങ്ങൾ അണിനിരന്ന സന്നദ്ധപ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ മൂല്യം അഭൂതപൂർവ്വമാണ്. വികസനകാര്യങ്ങളിൽ അവർ നല്കിയ വിഭവസംഭാവന വേറെയും. ദ്വിതീയവിവരശേഖരണവും പ്രൊജക്റ്റ് തയ്യാറാക്കലും ഓരോ തലത്തിലെയും പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കലും നിർവ്വഹണവും അടക്കം ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പങ്കുചേർന്ന സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധരും അല്ലാത്തവരുമായ സന്നദ്ധസേവകരും ഈ ജനകീയതയുടെ സദ്‌ഫലം ആയിരുന്നു.

ഗ്രാമസഭയുടെ തുടർച്ചയായി അവയിലെ സ്ത്രീകളുടെയും പട്ടികവിഭാഗങ്ങളുടെയും പങ്കാളിത്തം, പൊതുവായ പങ്കാളിത്തം, വികസനചർച്ചകളുടെ ഗുണനിലവാരം എന്നിവയൊക്കെ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരേണ്ടത് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഗ്രാമസഭകളെ ആസൂത്രണനിർവ്വഹനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനഘടകമായി വ്യവസ്ഥപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ അതു കേരളത്തിൽ മറ്റൊരു വിപ്ലവത്തിനു വഴിതുറക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ ഘട്ടം ആയപ്പോഴേക്കു സംഭവിച്ച ഭരണമാറ്റം ആ സാദ്ധ്യതയും സ്വപ്നം മാത്രമാക്കി അവശേഷിപ്പിച്ചു.

സംഭാഷണത്തിനൊരു ഇടവേള

മന്ത്രിപദം ഒഴിയുന്നത്തിന്റെ തൊട്ടുമുമ്പ് ഔദ്യോഗികവസതിയായ മൻമോഹൻ ബംഗ്ലാവിൽ ആയിരുന്നു കൂടിക്കാഴ്ച. ഉച്ചയൂണിനായി അഭിമുഖം നിർത്തിയപ്പോൾ ഐസക്ക് നേരെ പോയത് പൂമുഖത്തെ വരാന്തയിലേക്ക്. പത്തിരുപത് അലമാരകൾ നിറഞ്ഞിരുന്ന പുസ്തകങ്ങൾ അടുക്കിക്കെട്ടുകയാണ് സ്റ്റാഫംഗങ്ങളിൽ കുറേപ്പേർ. മറ്റൊരുഭാഗത്ത് കാൽ‌ നൂറ്റാണ്ടായി മനസിന്റെ ഭാഗമായി ഒപ്പം കൊണ്ടുനടക്കുന്ന ജനകീയാസൂത്രണകാലത്തെ ആൽബങ്ങളും ആൽബത്തിലാക്കാത്ത ഫോട്ടോകൾ നിറച്ച കാർട്ടനുകളും. തിരുവനന്തപുരത്തെ വാടകഫ്ലാറ്റിലേക്കു മാറാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പാണ്. എഴുതാൻ ആലോചിച്ചിട്ടുള്ള ഏതാനും ബൃഹദ്ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കുള്ള റഫറൻസുകൾ നിറച്ച കുറേ കാർട്ടനുകൾ പരിശോധിച്ച് വിഷയം തിരിച്ചു കൊടുക്കാനാണ് ഊണെടുക്കുന്നതിനു മുമ്പുകിട്ടിയ ഇത്തിരി സമയത്ത് അങ്ങോട്ട് ഓടിയത്. അതുകഴിഞ്ഞ് ഊണ്. അറ്റൻഡർമാരും ഡ്രൈവർമാരും ടൈപ്പിസ്റ്റും ഗൺ‌മാനും പിഎയും മന്ത്രിയും എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചിരുന്നാണ് ഊണ്. നീളൻ മേശയ്ക്കുചുറ്റും അകലത്തിൽ ഇരുന്ന്. ചോറിന് ഒരു മീൻകറിയും ഒരു മെഴുക്കുപുരട്ടിയും ഒരു ഒഴിച്ചുകറിയും പുളിശേരിയും. ഊണു കഴിഞ്ഞു ചെറിയൊരു വിശ്രമത്തിനുശേഷം വീണ്ടും അഭിമുഖത്തിലേക്ക്.

വിവാദപർവ്വം

ജനകീയാസൂത്രണം വിവാദങ്ങളുടെകൂടി കാലമായിരുന്നല്ലോ. മുഖ്യമായി രണ്ടുതരം വിമർശങ്ങളാണല്ലോ ഉയർന്നുവന്നത്. അവയിൽ നിർവ്വഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉണ്ടായ പ്രധാനപ്രശ്നങ്ങൾ എന്തൊക്കെയായിരുന്നു?

നേരത്തേ പറഞ്ഞ ലാറ്റിനമേരിക്കയിലെ വികേന്ദ്രീകരണം ആസൂത്രണത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നു. എന്നാൽ കേരളത്തിലെ വികേന്ദ്രീകരണം നിർവ്വഹണം‌കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി ആയിരുന്നു. നിർവ്വഹണത്തിലും ജനപങ്കാളിത്തം കൊണ്ടുവന്നാൽ വലിയ തോതിൽ സന്നദ്ധപ്രവർത്തനവും സംഭാവനയും സമാഹരിക്കാൻ കഴിയും, ജനകീയമോണിറ്ററിങ് സാദ്ധ്യമാകും എന്നതായിരുന്നു കാഴ്ചപ്പാട്. ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനത്തിന് ഇതിനോടു പൊരുത്തപ്പെടാൻ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞില്ല. ഇതിന്റെ ഒരുപാട് പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ജീവനക്കാരുടെ സംഘടനകളുടെ ഇടപെടലും പരിശീലനങ്ങളുമെല്ലാം ഇതിനൊരു മാറ്റം വരുത്താൻ സഹായകരമായിട്ടുണ്ട്.

മറ്റൊരു പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രശ്നം ആസൂത്രണത്തിന് എടുക്കുന്ന നീണ്ട കാലയളവാണ്. ആദ്യ വർഷം 1996 ആഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ചിട്ട് അടുത്തവർഷം സെപ്തംബർ - ഡിസംബർ മാസംവരെ വേണ്ടിവന്നു ആസൂത്രണം പൂർത്തിയാക്കാൻ. 1997 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ നിർവ്വഹണം ആരംഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്ന് ഓർക്കണം. അതുകൊണ്ട് പദ്ധതിനിർവ്വഹണം അടുത്ത വർഷത്തേക്കുകൂടി നീട്ടിക്കൊടുക്കേണ്ടിവന്നു. ആസൂത്രണത്തിലെ ഈ കാലതാമസം കാലക്രമേണ കുറഞ്ഞുവന്നെങ്കിലും ഒരു പ്രശ്നമായിത്തന്നെ തുടർന്നു. ഇപ്പോൾ അധികാരം ഒഴിഞ്ഞ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തു മാത്രമാണ് ഇതിനു പൂർണ്ണപ്രതിവിധി കണ്ടത്. ആസൂത്രണരീതി ലഘൂകരിച്ചു മാർച്ചുമാസത്തിൽത്തന്നെ പദ്ധതികൾ ബജറ്റിനോടൊപ്പം പാസ്സാക്കാൻ കഴിയുന്നുണ്ട്.

മറ്റൊരുതരം വിമർശങ്ങൾ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരം എന്ന മട്ടിൽ ചിലർ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നവയാണ്. ഒക്കെ നിരർത്ഥകമാണ് എന്നു കാലം തെളിയിച്ചെങ്കിലും അവയൊക്കെ ചരിത്രത്താളുകളിൽ കിടക്കുന്നുണ്ട്. അത്തരം വിവാദങ്ങളെപ്പറ്റി ഇന്ന് എന്താണു തോന്നുന്നത്?

കേരളചരിത്രത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും വലിയ അസംബന്ധനാടകമാണ് ജനകീയാസൂത്രണവിവാദം. ഇതിൽ നല്ലപങ്കും ജനകീയാസൂത്രണത്തെ സി.ഐ.എ., ലോകബാങ്ക്, വിദേശഫണ്ടിങ് തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്താനുള്ള കള്ളത്തരങ്ങളും പരിഹാസ്യവാദങ്ങളുമാണ്. പക്ഷെ അവയിൽ ചിലത് എത്രമാത്രം ഗൗരവമായി തീർന്നുവെന്നതിന് ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. എന്റെ സഹഗ്രന്ഥകാരൻ റിച്ചാർച്ച് ഫ്രാങ്കി സി.ഐ.എ.യുടെ ഏജന്റാണെന്നത് ആയിരുന്നു ഒരു പ്രധാന ആരോപണം. ഇത് അന്വേഷിക്കാൻ പാർട്ടി പോളിറ്റ്ബ്യൂറോ പ്രത്യേക സംവിധാനം ഉണ്ടാക്കേണ്ടിവന്നു! ഭാഗ്യത്തിന് അമേരിക്കയിലെ ഫ്രീഡം ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ആക്ടു പ്രകാരം ഫ്രാങ്കിയുടെ എഫ്.ബി.ഐ. രേഖകളിൽ ഒരുപങ്കു സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. സി.ഐ.എ.യുടെ ഏജന്റിനു പകരം അമേരിക്കൻസർക്കാരിന്റെ നോട്ടപ്പുള്ളിയുടെ ചിത്രമാണു തെളിഞ്ഞത്!

ആ രേഖകൾ ഞാൻ അന്നു കൈരളി റ്റി.വി.യിൽ വാർത്തയായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നത് ഓർക്കുന്നു.

അതെ. അമേരിക്കയിലെ ഇടതുപക്ഷപണ്ഡിതർക്കെല്ലാം ഈ ആരോപണം വലിയൊരു തമാശയായിട്ടാണു തോന്നിയത്.

കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ സ്പെഷ്യൽ എസ്.ജി.എസ്.വൈ. പ്രകാരം മാരാരിക്കുളത്തു നടപ്പാക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന മെഡികോം പദ്ധതി വിദേശഫണ്ടിങ് അല്ലെന്നു തെളിയിക്കാൻ മറ്റൊരു പിബി കമ്മീഷന്റെ അന്വേഷണം വേണ്ടിവന്നു! സി.ഡി.എസിൽനിന്നു വിരമിച്ചപ്പോൾ എനിക്കു കിട്ടിയ പി.എഫും ഗ്രാറ്റ്വിറ്റിയും ആയിരുന്നു മാരാരിക്കുളത്തെ വികസനപദ്ധതിയുടെ പ്രധാനസ്രോതസ്. പിന്നെ ഒട്ടേറെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തനവും. യഥാർത്ഥത്തിൽ ലാവലിൻ വിവാദം പോലെ പാർട്ടിവിഭാഗീയതയിൽ ഒരു ഭാഗം ആസൂത്രിതമായി സൃഷ്ടിച്ചതായിരുന്നു ജനകീയാസൂത്രണവിവാദവും.

എന്നാൽ കാതലായ ചില പ്രത്യയശാസ്ത്രപ്രശ്നങ്ങൾ ഈ വിവാദത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നു. അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം സംബന്ധിച്ച പാർട്ടിയുടെ നിലപാടുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയായിരുന്നു അവ. നാലാംലോകം എന്ന സങ്കല്പം തുടങ്ങിയവ സംബന്ധിച്ചു വ്യക്തതയോടെ തീരുമാനങ്ങളിൽ പാർട്ടി എത്തിച്ചേർന്നു.

ഈ രണ്ടുവിഭാഗത്തിലും പെടാത്ത വിവാദമായിരുന്നല്ലോ എം.എൽ.എ., എം.പി. ഫണ്ടുവിവാദം. അകത്തും പുറത്തുംനിന്ന് ഒരുപോലെ ആക്രമണം നേരിടേണ്ടിവന്ന ആ സംഭവത്തെപ്പറ്റിയും കാൽ നൂറ്റാണ്ടോളം പിന്നിട്ട വേളയിൽ ഒരു പുനർവായന കൗതുകകരമായിരിക്കും.

എം.എൽ.എ.മാരായിരുന്നു അധികാരം താഴേക്കു നല്കിയതിൽ അക്കാലത്ത് അസ്വസ്ഥരായ ഒരു വിഭാഗം. സാധാരണഗതിയിൽ എം.എൽ.എ. പ്രാദേശികതലത്തിൽ ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരുപാടു കാര്യങ്ങൾ തദ്ദേശഭരണമേധാവിയുടെയും മെമ്പർമാരുടെയും ചുമതലയായി. ഇതോടെ എം.എൽ.എ. ഫണ്ടിനുള്ള ആവശ്യം ഉയർന്നു. ഇതിനെ ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗങ്ങളായ ഞങ്ങൾ എതിർത്തതോടെ നിയമസഭാ അവകാശലംഘനപ്രശ്നമായി. ഈ തർക്കവും ഇ.എം.എസ്. ഇടപെട്ടതോടെയാണു തീർന്നത്. ഇ.എം.എസും എം.എൽ.എ. ഫണ്ടിന് എതിരായിരുന്നു.

എന്നാൽ ഇന്ന് എം.എൽ.എ. ഫണ്ട് ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. എങ്കിലും ആ പ്രോജക്ടുകൾ നല്ലപങ്കും നിർവ്വഹണം നടത്തുന്നതു തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ വഴിയാണ്. പല എംഎൽഎമാരും തങ്ങളുടെ മണ്ഡലത്തിലെ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്കു കൂടുതൽ ഫണ്ടു ലഭ്യമാക്കുന്നതും പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതും മുഖ്യവിഷയമായി കാണുന്നുണ്ട്. യുവ എം.എൽ.എ.മാരിൽ പലരും തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളെ കോർത്തിണക്കി മണ്ഡലതലപരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ കരുത്തിലാണല്ലോ കേരളത്തിന്റെ മറ്റൊരു തനിമയായ കുടുംബശ്രീ വലിയൊരു പ്രസ്ഥാനമായി മാറുന്നത്. കുടുംബശ്രീ ഏറെ പ്രശംസിക്കപ്പെടുമ്പോഴും അവ സംബന്ധിച്ചു പല വിമർശനങ്ങളും വരുന്നതായി കാണുന്നു - സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം യാഥാർത്ഥ്യമായിട്ടില്ല, സ്ത്രീകളെ കടക്കെണിയിലാക്കുകയാണ്, തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ നാനാവിധപ്രവർത്തനങ്ങൾ അവരുടെമേൽ കെട്ടിയേൽപ്പിച്ചു ഭാരം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയാണ് എന്നെല്ലാം. ഇവയെ എങ്ങനെയാനു കാണുന്നത്?

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കേരളത്തിലുണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം കുടുംബശ്രീ തന്നെയാണ്. ഇതു രൂപകല്പന ചെയ്യാനുള്ള കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാൻ ഞാനായിരുന്നു. ലോകത്തെമ്പാടും ഇന്നു മൈക്രോ ഫിനാൻസ് സ്വയംസഹായസംഘങ്ങളുണ്ട്. അതിൽനിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നായിട്ടാണു കുടുംബശ്രീയെ വിഭാവനം ചെയ്തതും വളർത്തിയെടുത്തതും.

ഒന്ന്, കുടുംബശ്രീ കേവലം സ്വയംസഹായസംഘമല്ല. അയൽക്കൂട്ടസംവിധാനമാണ്. അയലത്തുകാരാണോ, ജാതി, മത, രാഷ്ട്രീയ ഭേദമെന്യേ ഈ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാം. ബി.പി.എൽ. കുടുംബമായിരിക്കണമെന്നു നിർബന്ധവുമില്ല. നീണ്ട തർക്കത്തിനുശേഷമാണു കുടുംബശ്രീയെ ഇത്തരത്തിൽ കേരളത്തിലെ എല്ലാ കുടുംബങ്ങൾക്കും തുറന്നുകൊടുത്തത്. കുടുംബശ്രീ അതുകൊണ്ടു വരേണ്യരുടെ പിടിയിൽ അമരുമെന്ന് ആരും ഭയപ്പെടേണ്ട. അയൽക്കൂട്ടത്തിലെ പാവപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം ആഴ്ചതോറും ഇരിക്കാൻ തയ്യാറുള്ളവരല്ലേ ഇതിലേയ്ക്കു വരൂ.

രണ്ട്, തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ മുൻകൈയിലാണ് ഇവ രൂപീകൃതമാകുന്നത്. എന്നാൽ അവയിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രമായാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു അയൽക്കൂട്ടത്തിൽ ആരെ ക്ഷണിക്കണമെന്നു തീരുമാനിക്കുന്നത് അവരാണ്. പുറത്തുനിന്നുള്ളവരല്ല. ഈയൊരു ബന്ധമുള്ളതുകൊണ്ട് തദ്ദേഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനസാമൂഹികഘടകമായി കുടുംബശ്രീയെ രൂപാന്തരപ്പെടുത്താനുള്ള സാദ്ധ്യതകൾ നിലവിലുണ്ട്. അഥവാ, നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ജനാധിപത്യവൽക്കരണത്തിന്റെ അഭേദ്യഭാഗമാണ് ഈ കൂട്ടായ്മകൾ.

ഇങ്ങനെയൊക്കെത്തന്നെയാണോ മുഴുവൻ സ്ഥലത്തും നടക്കുന്നത്?

ഇതെല്ലാം നാം ആഗ്രഹിക്കുന്നപോലെയാണ് എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും നടക്കുന്നതെന്നു ഞാൻ അവകാശപ്പെടില്ല. പക്ഷെ ഏതു കാര്യമായാലും സാമൂഹികമായി നടപ്പാക്കുമ്പോൾ ഇത്തരത്തിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ സഹജമാണ്. അവയെ നേരിട്ടു മുന്നോട്ടു പോവുകയേ നിർവ്വാഹമുള്ളൂ.

മറ്റു വിമർശങ്ങൾ? അമിതഭാരം, ശാക്തീകരണം നടക്കുന്നില്ല തുടങ്ങിയവ?

പറയാം. നാനാതരം ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനപരിപാടികൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള കൺവർജൻസ് വേദിയായാണു കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കുടുംബശ്രീക്കു നേരിട്ടു നല്കുന്ന ഗ്രാന്റിന്റെ മൂന്നോ നാലോ മടങ്ങു വിഭവങ്ങൾ ഇതുവഴി കുടുംബശ്രീക്കു ലഭ്യമാകുന്നു. ഇതിൽ കടക്കെണിയിലാക്കുന്നുവെന്നു പറയുന്ന മൈക്രോ ഫിനാൻസിങ് ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ പാവപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങളുടെ സ്ഥിതി എന്താകുമായിരുന്നു? കൊള്ളപ്പലിശക്കാർക്കു കീഴടങ്ങേണ്ടിവന്നേനെ. വായ്പ കൊടുക്കുക മാത്രമല്ല, വരുമാനദായക സ്വയംതൊഴിലുകൾക്കു സ്ത്രീകളെ സഹായിക്കുന്നുമുണ്ടല്ലോ. അവയിലെ വരുമാനം ഇനിയും മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ടാകും. അതിനുതകുന്ന പ്രോജക്ടുകളാവണം വരാൻപോകുന്ന 1000 ജനസംഖ്യയ്ക്ക് അഞ്ചുവീതമെന്നുള്ള തൊഴിൽപദ്ധതി ആവിഷകരിക്കുമ്പോൾ സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. പക്ഷെ, ജനകീയഹോട്ടൽ സർക്കാർ ചെയ്യേണ്ട കടമ കുടുംബശ്രീയുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുകയാണെന്നൊക്കെ കേൾക്കുമ്പോൾ വിമർശകർ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽനിന്ന് എത്രയോ ദൂരെയാണെന്നാണ് എനിക്കു തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. ഹോട്ടലുകൾ സംരംഭകത്വസ്വഭാവത്തിലാണ്. ചെയ്യുന്ന ഒരു സ്ത്രീയ്ക്കു പ്രതിമാസം ഏതാണ്ടു 10,000 രൂപ ജോലിക്കൂലിയായും ലാഭമായും ഉറപ്പുവരുത്തുന്നുണ്ട്. ഇതിനെ സഹായിക്കാൻ സർക്കാർ ഊണൊന്നിനു 10 രൂപ വീതം നല്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

നാലാമതായി, സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനുള്ള ബോധവൽക്കരണവും പ്രവർത്തനങ്ങളും കുടുംബശ്രീ ഏറ്റെടുക്കുന്നുണ്ട്. സ്ത്രീയുടെ പദവിയെ പ്രത്യക്ഷമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന എത്രയോ പ്രോജക്ടുകൾ കീഴ്ത്തട്ടിൽ ആവിഷ്കരിക്കാൻ കുടുംബശ്രീക്കു കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇനിയിപ്പോൾ സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരായ അതിക്രമങ്ങളെ ക്രൈം മാപ്പിങ്ങിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചെറുക്കാനും ഇല്ലാതാക്കാനുമുള്ള അതിബൃഹത്തായ കാമ്പയിനിൽ കുടുംബശ്രീ മുഖ്യപങ്കു വഹിക്കാൻ പോവുകയാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ പരിപാടികൾക്ക് ആളെക്കൂട്ടാനുള്ള ഏജൻസിയായി കുടുംബശ്രീയെ ചിലർ കാണുന്നുണ്ടാകാം. പക്ഷെ ഞാൻ പറയുക, ഈയൊരു സാന്നിദ്ധ്യംപോലും സ്ത്രീപക്ഷരാഷ്ട്രീയത്തിനു തുടക്കമാക്കാനാകും എന്നാണ്. പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യം ഉയരുന്നത് സുപ്രധാനചലനമായാണു ഞാൻ കാണുന്നത്. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് സാമൂഹികപ്രവർത്തകരായ സ്ത്രീകളും വനിതാജനപ്രതിനിധികളിലെ വലിയൊരുപങ്കും.

വിമർശനങ്ങളോടൊന്നും അസഹിഷ്ണുതയില്ല. ഇനിയും ഒരുപാടു മുന്നോട്ടു സഞ്ചരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എല്ലാ വിമർശനങ്ങൾക്കും വിഴുങ്ങിക്കൊള്ളണമെന്ന് ആരും ശഠിക്കണ്ടാ. പക്ഷെ ഒരു കാര്യം ഓർക്കുക. നിങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തെ അയൽക്കൂട്ടത്തിലെങ്കിലും ഇടപെടാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിങ്ങൾക്കുണ്ട്. അങ്ങനെ ഇടപെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചാണു മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരേണ്ടത്.

ജനകീയാസൂത്രണം കൊട്ടിക്കലാശിക്കുമ്പോൾ അതിനെതിരെ ചില പത്രങ്ങൾ രംഗത്തിറങ്ങുന്ന നില ഉണ്ടായല്ലോ. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ പരാജയങ്ങൾ എന്ന നിലയിൽ എവിടെയൊക്കെയോനിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ കണ്ടെത്തി നിരത്തി പരമ്പര എഴുതിയ പത്രങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടായി. ജനകീയാസൂത്രണത്തെ ഓഡിറ്റിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി എന്നൊക്കെപ്പറഞ്ഞ് പല ആക്ഷേപങ്ങളും അവർ ഉയർത്തി. ആ ഘട്ടത്തിലെ വിമിമർശങ്ങളെയും വിവാദങ്ങളെയും എങ്ങനെയാണു കാണുന്നത്? അവയിൽ കഴമ്പുള്ളവ എന്തൊക്കെ ആയിരുന്നു? കഴമ്പുള്ളവ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അങ്ങനെ സംഭവിക്കാൻ കാരണങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

ജനകീയാസൂത്രണം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ സാക്ഷരതാപ്രസ്ഥാനത്തിലെന്നപോലെ മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെ പൂർണ്ണപിന്തുണയാണു പ്രതീക്ഷിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ അത് ഉണ്ടായി. എന്നാൽ പിന്നീട് എല്ലാ പത്രങ്ങളും നിലപാടു മാറ്റി. പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണത്തിന്റെ അവസാന നാലും അഞ്ചും വർഷങ്ങളിൽ. സാക്ഷരതയിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായി പ്രാദേശികഭരണത്തിനു പ്രത്യക്ഷരാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങളുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയപക്ഷപാതിത്വത്തോട് എം.എൽ.എ. ഫണ്ടുവിവാദം വിദഗ്ദ്ധസമിതിവിവാദം തുടങ്ങിയവയും ചേർന്നപ്പോൾ മുഖ്യധാരാപത്രങ്ങളും വിമർശനനിലപാടിലേയ്ക്കു മാറി. പിന്നെ ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളെടുത്തു പെരുപ്പിക്കലായി. റിപ്പോർട്ടിനേക്കാൾ വിമർശന, അവലോകനങ്ങൾക്കായി പ്രാമുഖ്യം. എന്റെ വിദ്യാർത്ഥി മഞ്ജുള കേരളത്തിലെ പത്രങ്ങളുടെ സമീപനത്തിൽവന്ന മാറ്റങ്ങൾ ഓരോ സ്വഭാവത്തിലുമുള്ള വാർത്തകളുടെയും അവലോകനങ്ങളുടെയും അളവുകൾ സഹിതം എടുത്തു തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഗ്രന്ഥം ജനകീയാസൂത്രണപരമ്പരയുടെ ഭാഗമായി കില (കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്‌മിനിസ്റ്റ്രേഷൻ) പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ

ജനകീയാസൂത്രണം അന്നുതന്നെ തുടർഭരണപ്രതീക്ഷ ഉണർത്തിയിരുന്നല്ലോ. പക്ഷെ, അതുണ്ടായില്ല. എന്താണു സംഭവിച്ചത്?

ജനകീയാസൂത്രണം മാത്രമല്ലല്ലോ കേരളത്തിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നത്. ആഗോളീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി റബറടക്കം സകല നാണ്യവിളകളുടെയും വില കൂപ്പുകുത്തി. പ്രാദേശികാസൂത്രണത്തിന് അന്തർദേശീയകമ്പോളത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനാവില്ലല്ലോ. മാത്രമല്ല, സംസ്ഥാനഖജനാവ് ചരിത്രത്തിലേറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലേയ്ക്കും നീങ്ങി. എന്നിട്ടും താഴേയ്ക്കു കൊടുക്കുന്ന പണം വെട്ടിക്കുറച്ചില്ല. പക്ഷെ മുകളിൽ ചെക്കു മടങ്ങലും ട്രഷറി പൂട്ടലുമൊക്കെ ഉണ്ടായി. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങളെയും ആവശ്യത്തെയുമെല്ലാം മറികടക്കുന്ന പ്രതിസന്ധിയാണ് ഇവ രണ്ടും ചേർന്നു കേരളത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചത്.

ജനകീയാസൂത്രണം വിഭാവനം ചെയ്യുമ്പോൾ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ എന്തു മാറ്റമാണു മുഖ്യമായി ലക്ഷ്യമിട്ടത്?

അധികാരവികേന്ദ്രീകരണമെന്നത് കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാനതലങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിയിരുന്ന പാർലമെന്ററിജനാധിപത്യത്തെ കീഴ്ത്തട്ടിലേക്കു വികസിപ്പിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. അത് ജനാധിപത്യത്തെ ആഴവും പരപ്പുമുള്ളതാക്കുന്നു. മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ചു കേരളത്തിൽ എല്ലാവർക്കും വിദ്യാഭ്യാസമുണ്ട്. ഭൂസ്വത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണമില്ല. ജാതി ഉച്ചനീചത്വങ്ങൾ കുറവാണ്. എല്ലാവരും ഒന്നോ അതിലധികമോ സാമൂഹികസംഘടനകളിൽ പങ്കാളികളാണ്. ഇതെല്ലാംമൂലം അധികാരം താഴേയ്ക്കു നല്കിയാൽ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാവും. വിഭവസമാഹരണമുണ്ടാകും. പദ്ധതി നിർവ്വഹണമുണ്ടാകും. ആഗോളീകരണത്തിന്റെ കാലത്ത് ഇത്തരത്തിൽ ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെയും ജനകീയകൂട്ടായ്മകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉല്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താനുമാണു ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇത് ആഗോളീകരണത്തിനെതിരായ പ്രാദേശികപ്രതിരോധമാണ്. വേറൊരു ലോകത്തിന്റെ നാമ്പുകൾ നമ്മൾ താഴെത്തട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുകയാണ്. ഇതാണ് പ്രഭാത് പട്നായിക് പറഞ്ഞത്. ഇദ്ദേഹം 2004-ൽ പറഞ്ഞത് ഓർത്തിരിക്കാൻ ഒരു കാരണമുണ്ട്. നാലാംലോക വിവാദകാലത്ത് ജനകീയാസൂത്രണം നവലിബറൽ സമീപനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന വിമർശത്തിന് മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികമാസികയിൽ അദ്ദേഹം നല്കിയ പ്രതികരണം മറക്കാൻ കഴിയുമോ? പ്രഭാത് പറഞ്ഞത് ഞാൻ വായിക്കാം: “കൂടുതൽ നല്ല ഒരു സമൂഹനിർമ്മിതിക്ക് അത് (ജനകീയാസൂത്രണം) പൈതൃകം ഒരുക്കുന്നു. ഏതു സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹവും കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടത് അതിനു മുമ്പത്തെ സമൂഹം പൈതൃകസ്വത്തായി നല്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു മേലാണ്. ആദ്യകാല സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹങ്ങളിൽ നിലനിന്ന വർദ്ധിച്ച കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെയും അതിനെ അനുഗമിച്ച സമഗ്രാധിപത്യത്തിന്റെയും കാരണങ്ങളിൽ ഒന്ന് സോഷ്യലിസത്തിന് അടിത്തറയാകേണ്ട ഏതെങ്കിലും പ്രാതിനിധ്യജനാധിപത്യസ്ഥാപനം പൂർവ്വസമൂഹത്തിൽ ഇല്ലായിരുന്നു എന്നതാണ്. ആ അർത്ഥത്തിൽ, തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സമിതികളെ ശാക്തീകരിച്ചുകൊണ്ട് വികേന്ദ്രീകരണപരീക്ഷണം ചെയ്തത് ഭാവിസമൂഹത്തിന്റെ നിർമ്മിതിക്ക് ആധാരമാകേണ്ട സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സമ്പൂർണ്ണശ്രേണിയിലേക്കും ജീവൻ സന്നിവേശിപ്പിക്കുകയാണ്.”

നിശ്ചയമായും, കൂടുതൽ ജനാധിപത്യപൂർണ്ണമായ കേരളം, സാധാരണക്കാർ അധികാരവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കേരളം, എല്ലാവരുടെയും അടിസ്ഥാനാവശ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്ന കേരളം, സ്ത്രീനീതിയിലും പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണത്തിലും ഊന്നുന്ന കേരളം... ഇവിടുന്നൊക്കെയല്ലേ നാളത്തെ ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടത്.

നേടാൻ കഴിഞ്ഞ പ്രധാനലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്? അന്നു പ്രതീക്ഷിക്കാതിരുന്ന എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ ഗുണഫലങ്ങൾ ഉണ്ടായോ?

ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അധികാരവും പണവും ഉദ്യോഗസ്ഥരും താഴേത്തട്ടിലേയ്ക്കു വിന്യസിക്കപ്പെട്ടതു കേരളത്തിലാണ്. ജനകീയാസൂത്രണകാലം മുതൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണസൂചികയിൽ കേരളമാണ് ഒന്നാമത്. കൈമാറപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെല്ലാം എത്ര വലിയ മുന്നേറ്റങ്ങളാണ് ഉണ്ടായത്! കേരളത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസ, ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ മാറ്റങ്ങൾ അവിതർക്കിതമാണല്ലോ. ദാരിദ്ര്യം ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ കുറഞ്ഞ സംസ്ഥാനം കേരളമാണ്. റോഡുകളുടെ ദൈർഘ്യം ഇരട്ടിയായി, ഗുണനിലവാരവും ഉയർന്നു. ഏതാണ്ട് 20 ലക്ഷം വീടുകളാണ് നിർമ്മിച്ചുനല്കിയത്. ഭിന്നശേഷിസംരക്ഷണം, വയോജനസംരക്ഷണം, സാന്ത്വനപരിചരണം എന്നിവിടങ്ങളിലും വലിയ നേട്ടമാണു കൈവരിച്ചിട്ടുള്ളത്.

വനിതാഘടകപദ്ധതിയും കുടുംബശ്രീയും വനിതാജനപ്രാതിധ്യവും സ്ത്രീകളുടെ ശാക്തീകരണത്തിൽ ചലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുടുംബശ്രീ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെപ്പോലെ സ്ത്രീകളുടെ ലഘുവായ്പാ-സമ്പാദ്യപദ്ധതി മാത്രമല്ല സർക്കാരുകളുടെ എല്ലാവിധ ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനപദ്ധതികൾക്കുമുള്ള പൊതുവേദി, തൊഴിൽസംരംഭങ്ങൾ പോലെ വരുമാനദായകപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള ഏജൻസി, സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിനുള്ള ഉപാധി എന്നീ നിലകളിലെല്ലാം ആഗോളശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്. വനിതാഘടകപദ്ധതിയിൽനിന്നാണ് ഈ സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ജൻഡർ ബജറ്റിലേയ്ക്കു പോയത്. സ്ത്രീകളുടെ പ്രാതിനിധ്യം 50 ശതമാനത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. പൊതുസീറ്റുകളിലും സ്ത്രീകൾ ജയിച്ചുവരുന്നു. പ്രാദേശികവേദികളിലെ സ്ത്രീസാന്നിദ്ധ്യം രാഷ്ട്രീയാനുരണനങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

നേടാൻ കഴിയാതെപോയ പ്രധാനകാര്യങ്ങൾ?

കൃഷിയും ചെറുകിടവ്യവസായത്തിലുമാണ് വേണ്ടത്ര പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ കഴിയാതെപോയത്. പക്ഷെ, സുഭിക്ഷകേരളം പദ്ധതി ആശാവഹമായ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചൈനയിലെ ടൗൺ ആൻഡ് കൺട്രി എന്റർപ്രൈസസ് പോലെ പ്രാദേശിക തൊഴിൽസംരംഭങ്ങളുടെ മുന്നേറ്റമുണ്ടാക്കാൻ പോവുകയാണു നമ്മൾ. ശുചിത്വം, കുടിവെള്ളം എന്നിവയിൽ ലക്ഷ്യം പ്രാപിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും അധികാരവികേന്ദ്രീകരണമാണു മുന്നോട്ടുള്ള പാതയെന്നു വ്യക്തം.

ആഗോളമായി ചിന്തിക്കുക, പ്രാദേശികമായി പ്രവർത്തിക്കുക എന്നതാണല്ലോ പരിസ്ഥിതിപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യം. പക്ഷെ, പ്രാദേശികമായ പ്രവർത്തനം വേണ്ടത്ര ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഹരിതകേരളം മിഷൻ ഈ സ്ഥിതിയിലും മാറ്റം വരുത്തുകയാണ്. എത്ര പുഴകളിൽ വീണ്ടും ഒഴുക്കുണ്ടായി! ഖരമാലിന്യസംസ്കരണമാനദണ്ഡം ഭൂരിപക്ഷം പ്രദേശങ്ങളിലും നടപ്പായി. പച്ചത്തുരുത്തുകൾ പടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

പ്രതീക്ഷിച്ചതുപോലെ പട്ടികജാതിക്കാരുടെയും ആദിവാസികളുടെയും പങ്കാളിത്തം അവർക്കുവേണ്ടിയുള്ള പദ്ധതികളിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റം വരുത്തിയെന്നു പറയാനാവില്ല. ചോർച്ച കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ, പോരാ. ഇതുതന്നെയാണ് മത്സ്യത്തൊഴിലാളിമേഖലയിലെയും സ്ഥിതി. ഇപ്പോൾ ഒരു സുപ്രധാനതീരുമാനം എടുത്തിട്ടുണ്ടല്ലോ. കേവലദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനത്തിനുള്ള മൈക്രോപ്ലാൻ. ഇതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വലിയൊരു തിരുത്തൽ ഇടപെടൽ വേണം.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ 2000–ാമാണ്ടിൽ നടന്ന നീർത്തടഗ്രാമസഭകൾക്കു തുടർച്ചയുണ്ടായില്ല. നീർത്തടാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള മാസ്റ്റർപ്ലാനുകൾ തയ്യാറാക്കാൻ ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാവുന്നതാണ്. കഴിഞ്ഞ 20 വർഷത്തിനിടയിൽ സാറ്റലൈറ്റ് മാപ്പും മറ്റും വഴി എത്രയോ വലിയ വിവരശേഖരമാണു നമുക്കു ലഭ്യമായിട്ടുള്ളത്. ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റി ഓരോ പഞ്ചായത്തിലും മാപ്പുകളുടെ പാക്കേജുതന്നെ നല്കിയിട്ടുണ്ട്.

2000–ാമാണ്ടിൽ നടത്തിയ മറ്റൊരു സുപ്രധാന നടപടിയായിരുന്നു ജില്ലാപദ്ധതി. ജില്ലയിൽ എല്ലാത്തട്ടിലെ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളും കേന്ദ്ര–സംസ്ഥാനസർക്കാരുകളും നടത്തുന്ന പദ്ധതികളും സ്കീമുകളും ചേർത്തുവച്ച് അവയുടെ വിടവുകൾ നികത്താനും ആവർത്തനങ്ങളും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും ഒഴിവാക്കാനുമാണ് ജില്ലാപദ്ധതി. സംയോജിതമായി വലിയ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കാനാവണം. ഇതിനൊക്കെയുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ജില്ലാ ആസൂത്രണസമിതി (ഡി.പി.സി.) നല്കണം. ഈ സ്വപ്നം ഇപ്പോഴും യാഥാർത്ഥ്യമായിട്ടില്ല. 2017-ൽ വീണ്ടും ജില്ലാപദ്ധതികൾക്കു രൂപം നല്കി. എന്നാൽ വേണ്ടത്ര സംയോജിതപരിപാടികൾ ഇനിയും തയ്യാറാക്കാനായിട്ടില്ല.

ഈയൊരു പോരായ്മ മനസ്സിലാക്കിയാണ് വികസനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിയതമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ മിഷനുകൾ രൂപവത്ക്കരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. അതിന്റെ നേട്ടങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആവശ്യമായ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തി ഇവ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകണം.

ഇടതും വലതും ചെയ്തത്

ഇപ്പറഞ്ഞ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ടാണു നേടാൻ കഴിയാതെപോയത്?

ഭരണമാറ്റങ്ങൾ തന്നെയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട കാരണം. ജനകീയാസൂത്രണം ഒരു വർഷംകൂടി തുടർന്നിരുന്നുവെങ്കിൽ എന്തുവലിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു! ജില്ലാപദ്ധതിയും നീർത്തടമാസ്റ്റർപ്ലാനും മാത്രമല്ല, കുടുംബശ്രീയെ ഗ്രാമസഭകളുടെ കീഴ്ത്തട്ടു സാമൂഹികഘടകങ്ങളായി പരിവർത്തനവും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഗ്രാമസഭകൾ ദുർബലപ്പെടുന്നതാണ് ഇന്നത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പോരായ്മ. ഈ ദൗർബല്യങ്ങൾ തിരുത്തണമെങ്കിൽ ഗ്രാമസഭയ്ക്കുമുമ്പ് കുടുംബശ്രീ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവരുടെ എലുകയ്ക്കുള്ളിലുള്ള അംഗങ്ങളല്ലാത്ത കുടുംബങ്ങളിലെ ആളുകളെയും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു യോഗം ചേർന്നു കാര്യങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യണം. ഇതാണ് അന്നു മാർ ഇവാനിയോസ് ക്യാമ്പസിൽ ചേർന്ന ജനകീയാസൂത്രണപ്രവർത്തകരുടെ ഒൻപതു ദിവസത്തെ സംസ്ഥാനതലയോഗങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ ധാരണ. പക്ഷെ, ഇതു നടപ്പായില്ല. ജനപങ്കാളിത്തിൽ ശോഷണവും വന്നു. പങ്കാളിത്തം ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നാൽ മാത്രമേ ജനകീയ ഓഡിറ്റും സോഷ്യൽ ഓഡിറ്റും ഫലപ്രദമാക്കാൻ കഴിയൂ. ജനകീയതയും സുതാര്യതയും കൂടിച്ചേരുമ്പോഴാണ് അഴിമതി ഇല്ലാതാകുന്നത്.

ആസൂണത്തിലും നിർവ്വഹണത്തിലും വിദഗ്ദ്ധരുടെ പങ്കാളിത്തം കുറഞ്ഞുവരികയാണ്. വിദഗ്ദ്ധസമിതിവിവാദമാണ് ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചത്. വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭാവം ഉദ്യോഗസ്ഥമേധാവിത്വത്തിലേക്കു നയിക്കും. ഉദ്യോഗസ്ഥമേധാവിത്വം പാടില്ലെങ്കിലും കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അനിവാര്യമാണ്. ഒന്നുകിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ പുനർവിന്യസിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ തസ്തികകൾ അനുവദിക്കണം. രണ്ടിലൊന്നു നടന്നേതീരൂ. പുനർവിന്യസനത്തിനു വലിയ തോതിലുള്ള രാഷ്ട്രീയയിച്ഛാശക്തി വേണം. ഡി.പി.സി.ക്കും ഭരണഘടനയിൽ വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാനം വേണമെങ്കിൽ ജില്ലാവികസനസമിതി(ഡി.ഡി.സി.)യുടെ ചുമതലകൂടി ഡി.പി.സി.യിൽ ലയിപ്പിക്കണം. ഇതിനുവേണ്ടി ചേരുന്ന ഡി.പി.സി.യുടെ വിപുലീകൃതയോഗത്തിൽ എം.എൽ.എ.മാർ എം.പി.മാർ എന്നിവർക്കെല്ലാം തുല്യ അവകാശം ഉണ്ടാവും.

കൈമാറിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വകുപ്പുകൾ ഈ മാറ്റം പലപ്പോഴും ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല. ഇതിനുള്ള രാഷ്ട്രീയയിച്ഛ സൃഷ്ടിക്കാനാണ് ആസൂത്രണത്തെ പ്രസ്ഥാനമായി സംഘടിപ്പിച്ചത്. കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിന് അതീതമായി ജനങ്ങൾ അണിനിരക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി രാഷ്ട്രീയയിച്ഛ മുകൾത്തട്ടിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും. ഇതെല്ലാം നേടുന്നതിനുമുമ്പ് യു.ഡി.എഫ് ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം അവസാനിപ്പിച്ചതാണ് ഇന്നത്തെ ദൗബല്യങ്ങൾക്കെല്ലാം കാരണം.

കേരളത്തിന്റെ, ജനങ്ങളുടെ, പൊതുവായ കാര്യത്തിൽ ഇടതുപക്ഷവും വലതുപക്ഷവും തമ്മിൽ ഇങ്ങനെയൊരു വൈരുദ്ധ്യം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു? എല്ലാവരും നാടിന്റെ നന്മയ്ക്കുവേണ്ടിയാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നാണല്ലോ പൊതുവിൽ പറയാറ്.

ഇടതുപക്ഷവും വലതുപക്ഷവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കാൻ ഇരുവരുടെയും ട്രാക്ക് റെക്കോർഡു നോക്കിയാൽ മതി. ’57-ലെ ബില്ല് എവിടെ? 57-ലെ പ്രാദേശികസർക്കാരുകളെന്ന സങ്കല്പം പിന്നീടു കോൺഗ്രസ് കൊണ്ടുവന്ന പഞ്ചായത്തീരാജ് നിയമത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും കാണാനാകുമോ? എല്ലാവരും അംഗീകരിച്ച നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണു ജില്ലാക്കൗൺസിലുകൾ രൂപംകൊണ്ടത്. ഭരണം മാറിയപ്പോൾ അവയുടെ കഥ എന്തായി? 73, 74 ഭരണഘടനാഭേദഗതിക്കുശേഷമുള്ള കേരളത്തിലെ പുതിയ നിയമം ജനായത്തപൂർണ്ണമാക്കാൻ ഡോ. കെ.എൻ. രാജും ഗുലാത്തിയും പോലുള്ളവർപോലും സമരം ചെയ്യേണ്ടി വന്നില്ലേ? എന്നിട്ടും, പാസ്സാക്കിയ നിയമത്തിൽ എത്ര സമഗ്രമായ ഭേദഗതി ജനകീയാസൂത്രണകാലത്തു വേണ്ടിവന്നു! തദ്ദേശഭരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു വിവിധ വകുപ്പുകൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ 20 വർഷം വേണ്ടി വന്നതിന്റെ മുഖ്യകാരണം യു.ഡി.എഫ് അല്ലേ? എൽ.ഡി.എഫ്. ഒറ്റവകുപ്പാക്കി ഏകോപിപ്പിച്ച പഞ്ചായത്ത്, മുനിസിപ്പൽ, ഗ്രാമവികസന വകുപ്പുകളെ വീണ്ടും പിരിച്ചു വെവ്വേറെ മന്ത്രിമാരെ വച്ചവരല്ലേ അവർ? ഇതെല്ലാം പോകട്ടേ. കോൺഗ്രസ് ഭരിക്കുന്ന എവിടെയെങ്കിലും ഇന്ന് അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം നടപ്പിലാകുന്നുണ്ടോ? ബിജെപിയാകട്ടെ പഞ്ചായത്തീരാജ് സംബന്ധിച്ച് അധരവ്യായാമത്തിനുപോലും തയ്യാറാല്ല.

യു.ഡി.എഫും ഇടതുപക്ഷവും തമ്മിൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽത്തന്നെ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ഞാൻ ആദ്യം സൂചിപ്പിച്ച വിപ്ലവകരമായ പരിപ്രേക്ഷ്യമൊന്നും അവർക്കില്ല. അത്തരം കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ അത് ഇല്ലാത്തവർക്കുകൂടി സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സംവിധാനമായി ജനകീയാസൂത്രണം ആവിഷ്കരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞൂവെന്നത് വലിയൊരു കാര്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് മുകൾത്തട്ടിനെക്കാൾ കൂടുതൽ യോജിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനം കീഴ്ത്തട്ടിൽ നടക്കുന്നുവെന്നത് നമ്മുടെ അനുഭവമാണ്.

പിന്നീടു വന്ന എൽ.ഡി.എഫ്. സർക്കാരുകൾ ജനകീയാസൂത്രണത്തെ മുന്നോട്ടു നയിക്കാൻ എന്തൊക്കെയാണു ചെയ്തത്?

2006-ലെ വി.എസ്. സർക്കാർ ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു. പക്ഷെ സന്നദ്ധപ്രവർത്തനത്തിനു മുന്നോട്ടുവന്ന വിദഗ്ദ്ധരെയും മറ്റും അത്രയേറെ അപമാനിച്ചാണ് യു.ഡി.എഫ് സർക്കാർ പുറത്താക്കിയത്. ജനകീയാസൂത്രണവിവാദംമൂലം പരിഷത്തിലും ചില വിമുഖതയുണ്ടായി. അതുകൊണ്ടു വീണ്ടുമൊരു ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പ്രായോഗികമായിരുന്നില്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ജനകീയാസൂത്രണത്തെ വ്യവസ്ഥാപിതമാക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികളിലാണ് വി.എസ്. സർക്കാർ ഊന്നിയത്. യു.ഡി.എഫ് പിരിച്ച വകുപ്പുകളെ സംയോജിപ്പിക്കാൻ ആ സർക്കാർ നടപടിയെടുത്തു. യു.ഡി.എഫ്. നിർത്തലാക്കിയ, ചെലവാക്കാത്ത പണത്തിൽ നിന്നുള്ള ക്യാരി ഓവർ പുനസ്ഥാപിച്ചു. ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം ഇ-ഗവേണൻസ് മേഖലയിലാണ് ഉണ്ടായത്. നിർണ്ണായകസംഭവവികാസം തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു വലിയതോതിൽ വായ്പയിലൂടെ വിഭവസമാഹരണത്തിന് അനുമതി നല്കിയതാണ്. ഇ.എം.എസ്. പാർപ്പിടപദ്ധതി പ്രാദേശികസഹകരണസംഘങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വായ്പയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടത്. കുടുംബശ്രീയുടെ സുവർണ്ണകാലവും ആയിരുന്നു അത്.

ഇക്കഴിഞ്ഞ പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം ഏകീകൃതകേഡറും ഒറ്റവകുപ്പുമാക്കി തദ്ദേശഭരണവകുപ്പു പുനസംഘടിപ്പിച്ചു എന്നതാണ്. ഇതുപോലെ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഐ.എസ്.ഒ. സർട്ടിഫിക്കേഷനും സാർവ്വത്രിക കമ്പ്യൂട്ടറൈസേഷനും നടപ്പാക്കി. നികുതിപിരിവു പോലുള്ള മാനദണ്ഡങ്ങൾ നോക്കിയാൽ പ്രാദേശികഭരണം മെച്ചപ്പെട്ടു. മിഷനുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു നടന്ന വലിയ നിക്ഷേപങ്ങളുടെകൂടി പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ മേഖകളിലെ ഗുണനിലവാരത്തിൽ പ്രശംസനീയമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. പ്രളയത്തിലും കോവിഡിലും കരുത്തുകാട്ടി.

ഇനി

ജനകീയാസൂത്രണത്തിൽ തുടങ്ങിയ വികേന്ദ്രീകരണ, പങ്കാളിത്ത, ആസൂത്രണ, നിർവ്വഹണ, പ്രാദേശികഭരണ ഉദ്യമത്തിൽ ഇനി ഉണ്ടാകേണ്ടത് എന്തൊക്കെയാണ്?

ജനപങ്കാളിത്തം ഇനിയും വർദ്ധിക്കണം. വിവിധ ആസൂത്രണഘട്ടങ്ങളിലെ ചർച്ചകൾ അർത്ഥവത്താകണം. ഇ-ഗവേണൻസ്, സോഷ്യൽ ഓഡിറ്റ് എന്നിവ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അഴിമതി തുടച്ചുനീക്കാനാവണം. നൂതനമായ പ്രോജക്ടുകൾ ഏറ്റെടുക്കണം. ഇതിനെല്ലാം ജനങ്ങളെ അണിനിരത്താൻ നീർത്തടപദ്ധതി ആവിഷ്കരണം ഒരു കാമ്പയിനായി വളർത്താനാകുമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചു ഗൗരവമായി ആലോചിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിനു ശേഷമുള്ള 20 വർഷക്കാലം സ്വന്തം മണ്ഡലത്തിൽ നടത്തിയ ഒരുപാട് പ്രാദേശികതലപരീക്ഷണങ്ങളുണ്ടല്ലോ. പിന്നീടു പാർട്ടിയും സർക്കാരും ഏറ്റെടുത്ത ജനകീയപച്ചക്കറിക്കൃഷി, മാലിന്യനിർമ്മാർജ്ജനം തുടങ്ങിയ പലതും. അത്തരം ഇടപെടലുകൾ എങ്ങനെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാണു പരിപാടി?

എം.എൽ.എ. അല്ലെങ്കിലും അതില്ലെല്ലാം തുടർന്നും ഇടപെടും. ജനകീയപച്ചക്കറി, ഉറവിടമാലിന്യസംസ്കരണം, പ്രതിഭാതീരം, സൂക്ഷ്മതലപ്ലാൻ വഴി പാർശ്വവത്ക്കൃതരുടെ വികസനം സാദ്ധ്യമാക്കുന്ന പി.കെ. കാളൻ പദ്ധതി, കുടുംബശ്രീ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള സംയോജിത മാർക്കറ്റിങ്, ജനകീയഭക്ഷണശാലകൾ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ സംസ്ഥാനതലത്തിൽത്തന്നെ ഇന്ന് ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അത്തരത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് ആര്യാട് ബ്ലോക്കിലെ പഞ്ചായത്തുകളുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്ന ആർദ്രമീ ആര്യാട് - സമഗ്ര രോഗപ്രതിരോധപദ്ധതി എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. പിന്നെ, എന്തിനു പഴയ മണ്ഡലത്തിൽത്തന്നെ ഒതുങ്ങണം? പ്രാദേശികതലത്തിലുള്ള ഏതു നൂതനവികസനപരീക്ഷണത്തെയും സഹായിക്കാൻ എവിടെ വിളിച്ചാലും പോകുന്ന ഒരു ശൈലിയാണ് കഴിഞ്ഞ ഇരുപതുവർഷമായി പിന്തുടരുന്നത്. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം കീഴ്ത്തട്ടിൽ ഏതു പൗരർക്കും ഇടപെട്ടു പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ഇടം സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. എവിടെയൊക്കെ പൗരബോധമുള്ളവർ ഈ ജനാധിപത്യയിടം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നോ അവിടങ്ങളിൽ കാര്യങ്ങൾ വളരെ മെച്ചപ്പെടും. അങ്ങനെയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളെ എന്നും പിന്താങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇനിയും തുടരും.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ രജതജൂബിലി ആഘോഷത്തിന് ആലോചിച്ചിട്ടുള്ള പരിപാടികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?

രജതജൂബിലി ആഘോഷത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ ബജറ്റ് പ്രസംഗത്തിൽത്തന്നെ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

വായനക്കാർക്കുവേണ്ടി പ്രധാനപ്പെട്ടവ ഒന്നു പറയാമോ?

പറയാം. ഒന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കലാണ്. ഇന്നു ജനകീയാസൂത്രണത്തെക്കുറിച്ച് ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും വലിയൊരു സാഹിത്യമുണ്ട്. സി.ഡി.എസിൽ മാത്രം 600 ഗ്രന്ഥങ്ങളും റിപ്പോർട്ടുകളുമുണ്ട്. ഇവയെല്ലാം കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ട് 25 അക്കാദമികഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ കിലയും ഗുലാത്തി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുംകൂടി തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ പത്തെണ്ണം വിവിധ സർവ്വകലാശാലകളിൽ നല്കിയിട്ടുള്ള പിഎച്ച്ഡി പ്രബന്ധങ്ങളും ചില പണ്ഡിതരുടെ സമഗ്രമായ പഠനങ്ങളും ആയിരിക്കും. ഓരോ വികസനമേഖലയിലും വിവിധ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിൽ നടന്ന മാതൃകാപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അക്കാദമികനിലവാരം പുലർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കേസ് സ്റ്റഡികളുടെ സമാഹാരങ്ങളായിരിക്കും 15 എണ്ണം. അങ്ങനെ 25 പുസ്തകങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കും.

രണ്ട്, കിലയുടെ പരിശീലനം ശക്തിപ്പെടുത്തും. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മാതൃകാ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ പങ്കാളിത്തപഠനപരമ്പര നടത്തും. ആ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനത്തിലെ അനുഭവങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവിടുത്തെ പ്രവർത്തകരാണു പഠിപ്പിക്കുക. ഇതിനുവേണ്ടി പ്രത്യേക പഠനസാമഗ്രികൾ തയ്യാറാക്കും. ഇതിൽ പങ്കാളികളാകാൻ താൽപ്പര്യമുള്ള തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ സന്നദ്ധ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധരെ ലഭ്യമാക്കും.

മൂന്ന്, ജനപങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കൽ, നൂതന പ്രോജക്ടുകളുടെ ആസൂത്രണം, സുതാര്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അഴിമതി ഇല്ലാതാക്കൽ, നീർത്തടാസൂത്രണം, വയോക്ലിനിക്കുകൾ, സാർവ്വത്രിക ബഡ്സ് സ്കൂളുകൾ, വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ നിലവാരം ഉയർത്തൽ, സംയോജിതപദ്ധതികൾ, പ്രാദേശിക ദുരന്തനിവാരണപദ്ധതി തുടങ്ങി ഇതിനകം പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള പല കാര്യങ്ങളും സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കുന്നതിനു രജതജൂബിലിവർഷത്തിൽ തുടക്കംകുറിക്കും.

നാല്, നീർത്തടാസൂത്രണത്തിനും ഹരിതമിഷന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടുന്നതിനും ജനകീയാസൂത്രണകാലത്തെന്നപോലെ വീണ്ടും വലിയൊരു ജനകീയപ്രസ്ഥാനം അനിവാര്യമാണ്. അങ്ങനെ ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഒരു പുത്തൻ പതിപ്പിന്റെ സാദ്ധ്യത ആരായണം..

വിമർശങ്ങളും വിവാദങ്ങളുമൊക്കെ കാലത്തിന്റെ ചവറ്റുകുട്ടയിൽ ഒടുങ്ങിയല്ലോ. നേട്ടം സുവർണ്ണാദ്ധ്യായമായി നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സംഭാഷണം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ ആദ്യചോദ്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി ഒന്നു ചോദിക്കട്ടെ. ആ അഞ്ചുകൊല്ലം വീടും കൂടും ഉപേക്ഷിച്ചും ഊണും ഉറക്കവും ഇല്ലാതെയും നടത്തിയ ഓട്ടപ്പാച്ചിൽ... അപൂർവ്വങ്ങളിൽ അപൂർവ്വമായ ഒരു അനുഭവമായിരുന്നല്ലോ അത്. താങ്കൾ മാത്രമല്ല, ആ മഹായജ്ഞത്തിനായി ഇറങ്ങിപ്പുറപ്പെട്ട ഒട്ടെല്ലാവരുടെയും അനുഭവവും അവസ്ഥയും ഇതായിരുന്നല്ലോ. അവരുമായൊക്കെ ഇപ്പോഴും ബന്ധമുണ്ടെന്ന് അറിയാം. അവരെയൊക്കെ കാണുമ്പോൾ, സംസാരിക്കുമ്പോൾ അക്കാലം കടന്നുവരാറുണ്ടോ? അവർ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന വികാരം എന്താണ്?

തനിക്ക് എന്തു തോന്നുന്നു?

എന്റെ കാര്യം ഞാൻ പറയാം. എന്നെ, എന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ, തൊഴിൽരംഗത്തെ നിലപാടുകളെ, വികസനകാര്യങ്ങളോടുള്ള താത്പര്യത്തെ ഒക്കെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ആ ക്യാമ്പയിൻ വഹിച്ച പങ്കു വളരെ വലുതാണ്. എത്രവിപുലമായ സൗഹൃദങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് അതു നേടിത്തന്നത്! അതിനെല്ലാം അവസരം ഉണ്ടാക്കിയതിൻ ഞാൻ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തോട് എപ്പോഴും കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെയും താങ്കളുടെയും വികാരമാണ് അറിയേണ്ടത്.

അന്നു ചെയ്തുകൂട്ടിയതെല്ലാം ഇന്ന് അവിശ്വസനീയമായി തോന്നുന്നുണ്ട്. ഒരാളല്ല, വലിയൊരു കൂട്ടായ്മയായിരുന്നു. ആസൂത്രണബോർഡിലെ സെല്ലിനു രാവും പകലും വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല. പിന്നെ, കേരളം മാറുമെന്ന ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തിൽ പൂർണ്ണസമയം പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് എടുത്തുചാടിയ എത്രയോ പേർ! ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ 25-ാം വാർഷികവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ‘People`s Planning: Kerala, Local Democracy & Development’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സമൂലമായി പരിഷ്കരിച്ച പുതിയ പതിപ്പ് ഇറക്കുകയുണ്ടായല്ലോ. അതിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ദിവസം മുഴുവൻ നീണ്ട ഓൺലൈൻ ചർച്ചകളിൽ അക്കാലത്തെ പ്രധാനപ്പെട്ടവരിൽ മഹാഭൂരിപക്ഷവും ഉണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാവർക്കും 20 വർഷത്തിന്റെ പ്രായം വർദ്ധിച്ചതു സ്വാഭാവികം. എടുത്ത പ്രയത്നം വൃഥാവിലായിട്ടില്ലായെന്ന വികാരമാണു പൊതുവിലുണ്ടായിരുന്നത്. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ തുടർച്ചയ്ക്കു ദൗർബല്യങ്ങൾ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കാമെന്നതു സംബന്ധിച്ച് എത്രയെത്ര നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് ഉയർന്നുവന്നത്! എന്നു മാത്രമല്ല, മാതൃകാപഞ്ചായത്തുകളെ സഹായിക്കാൻ കില പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുകയാണെങ്കിൽ അതുമായി സഹകരിക്കാൻ ഏതാണ്ട് എല്ലാവരും തയ്യാറായിരുന്നു.

ഈ കൂട്ടുചേർക്കലാണ് തോമസ് ഐസക്കിന്റെ ശൈലിയും വിജയവും. ഓരോ പദ്ധതിയും വരുമ്പോൾ അതിനു പറ്റിയ ഒരു ടീം ഐസക്ക് രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കും. അഥവാ, അങ്ങനെയൊന്നു രൂപപ്പെട്ടിരിക്കും. പരീക്ഷിച്ചും തിരുത്തിയും പുതിയപുതിയ കേരളമാതൃകകൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന ആ ചിന്തയ്ക്കും കർമ്മപദ്ധതികൾക്കും ഭരണമാറ്റത്തിന്റെ ഇടവേളകളില്ല.

എന്റെ ജീവിതം ‘പുനരാസൂത്രണം’ ചെയ്ത പ്രസ്ഥാനം: ചില ജനകീയാസൂത്രണരജതജൂബിലിസ്മരണകൾ

2021-06-17T06:59:00.005-07:00

എന്റെ ജീവിതം ‘പുനരാസൂത്രണം’ ചെയ്ത പ്രസ്ഥാനം

ചില ജനകീയാസൂത്രണരജതജൂബിലിസ്മരണകൾ

രജതജൂബിലി ആഘോഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്ന ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി ഗൗരവമുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ധാരാളമായി എഴുതപ്പെടുമ്പോൾ അതിനു മുതിരാതെ സ്വന്തം ജീവിതത്തെ ആ പ്രസ്ഥാനം മാറ്റിത്തീർത്തതിന്റെ കഥകൾ പറയുകയാണ് അതിന്റെ സുപ്രധാനഘട്ടത്തിൽ സജീവപങ്കാളിയായിരുന്ന ലേഖകൻ. ആത്മകഥയുടെ ഒരു ഏടുപോലെ തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ അനുഭവങ്ങൾ. ഇതിലെ ജനകീയാസൂത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് ‘എന്റെ ജനകീയാസൂത്രണരജതജൂബിലിസ്മരണകൾ’ എന്ന പേരിൽ 2021 ജൂൺ 20-ലെ ‘ദേശാഭിമാനി വാരിക’യിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. സ്വന്തം ബ്ലോഗിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തയ്യാറാക്കിയ ആത്മകഥാക്കുറിപ്പിന്റെ പൂർണ്ണരൂപമാണിത്.

മനോജ് കെ. പുതിയവിള

ഒരു മോട്ടോർ സൈക്കിൾ സൈക്കിൾ അപകടമാണ് എന്നെ ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മീഡിയ കോർഡിനേറ്റർ ചുമതലയിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. അതാകട്ടെ എന്റെ ജീവിതം‌തന്നെ പുനരാസൂത്രണം ചെയ്തുകളഞ്ഞു!

ദേശാഭിമാനി വാരികയുടെ 2021 ജൂൺ 20 ലക്കത്തിൽ വന്ന ‘എന്റെ ജനകീയാസൂത്രണസ്മരണകൾ’ എന്ന അനുഭവക്കുറിപ്പിന്റെ ആദ്യതാൾ

ഇഷ്ടവൃത്തിയായ പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽനിന്നു വഴിമാറി പോകേണ്ടിവന്നതിന്റെ സങ്കടവും വറുത്തുകൊറിച്ച് റാന്നി റിസർവ്വ് വനത്തിലെ കിസിമം ഗവ. ഹൈസ്ക്കൂളിൽ ക്ലാർക്കുവേഷത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന കാലത്താണാ അപകടം. സർവ്വത്ര പാച്ച് വർക്ക് ആയ മുഖം പുറത്തു കാണിക്കാൻ കൊള്ളാതായതിനാൽ രണ്ടുമാസം അവധിയെടുത്തു തിരുവനന്തപുരത്തു തങ്ങുകയായിരുന്നു. അതിനിടെ കേരളസർവ്വകലാശാലാ യുവജനോത്സവവേദിവരെ ഒന്നു പോയതാണ്. അവിടെവച്ചു യാദൃശ്ചികമായാണ് ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിലെ സുഹൃത്തായ സഞ്ജയൻ പിടികൂടുന്നത്.

ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി ഒരു പ്രദർശനം തയ്യാറാക്കണം. അതാണു ദൗത്യം. ഞാനാണെങ്കിൽ ഇത്രവലിയ ഒരു പ്രസ്ഥാനം സംസ്ഥാനത്തു നടക്കുമ്പോൾ സാക്ഷരതായജ്ഞത്തിലെന്നവണ്ണം അതിലേക്ക് എടുത്തുചാടാൻ കഴിയാത്തതിന്റെ സങ്കടവും കുറ്റബോധവും ഒക്കെയായി കഴിയുകയാണ്. ജോലി ചെയ്യുന്ന റാന്നി-പെരുനാടു പഞ്ചായത്തിന്റെ പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കാൻ പരിഷദ്‌സുഹൃത്തുക്കളായ സോമൻ പിള്ള, ഹരിഹരൻപിള്ള, പഞ്ചായത്തുപ്രസിഡന്റ് മോഹനൻ തുടങ്ങിയവരോടൊപ്പം ചില രാത്രികൾ ഉറക്കമിളച്ചതാണ് ആകെയുണ്ടായ പങ്കാളിത്തം.

സഞ്ജയൻ എന്ന് എല്ലാവരും വിളിക്കുന്ന സഞ്ജയ് കുമാർ

സഞ്ജയൻ ആകർഷകമായ ഒരു ഓഫറും വച്ചു: ആ ജോലിക്ക് ഡ്യൂട്ടി ലീവ് അനുവദിപ്പിക്കാം. ഞാൻ അതിൽ വീണു.

ആസൂത്രണബോർഡ് ഉപാദ്ധ്യക്ഷൻ പ്രൊഫ: ഐ.എസ്. ഗുലാത്തിയും അംഗങ്ങളായ തോമസ് ഐസക്ക്, ബി. ഇക്‌ബാൽ, ഇ.എം. ശ്രീധരൻ എന്നിവരും

ജനകീയാസൂത്രണത്തിൽ അതുവരെ നടന്ന കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു പ്രദർശനം ഒരുക്കി. ‘ജനകീയാസൂത്രണം ദൃശ്യമുഹൂർത്തങ്ങൾ’ എന്നു പേരിട്ട ആ പ്രദർശനം കോഴിക്കോട്ട് 1997 ജനുവരി 10-ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. പിന്നീട് പദ്ധതിനിർവ്വഹണം തുടങ്ങിയതോടെ സംസ്ഥാനത്താകെ ഉയർന്നുവന്ന വികസനോത്സവത്തിന് ആവേശത്തീപടർത്തിയ ജനപങ്കാളിത്തമാതൃകകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനം എന്നതിലേക്ക് ആശയം വികസിച്ചു.

വികസനത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പൊലിമ

അതു ചെറിയ കളിയായിരുന്നില്ല. അങ്ങു കാസർഗോഡ് മടിക്കൈയിലും കയ്യൂർ - ചീമേനിയിലും ജനങ്ങൾ സ്കൂൾ പണിതതും വിദ്യാഭ്യാസം മെച്ചപ്പെടുത്തിയതും കണ്ണൂരിലെ ചപ്പാരപ്പടവിൽ ജനങ്ങൾ ആറിനുകുറുകെ പാലം പണിതതും‌മുതൽ, വാണിയം‌കുളത്തും കൂട്ടക്കടവിലും ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കു കുറുകെ തടയണകെട്ടിയതും മാരാരിക്കുളം, കഞ്ഞിക്കുഴി പഞ്ചായത്തുകളിലെ ജനകീയപച്ചക്കറിക്കൃഷിയും അടക്കം തിരുവനന്തപുരത്തു കുന്നത്തുകാലിലെ ലേബർ ബാങ്കുവരെ ഒരുപിടി ജനകീയവികസനമാതൃകകളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരവും അവയുടെ നല്ല ഫോട്ടോകളും ഒക്കെ സംഘടിപ്പിക്കണം. ജനകീയാസൂത്രണത്തിലേക്ക് എത്തിയ വഴികളും അതിന്റെ അന്തഃസത്തയും നടത്തിപ്പുരീതികളും ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനവും നടന്നതും നടക്കാൻപോകുന്നതുമായ പ്രധാനപ്രവർത്തനങ്ങളും എല്ലാം ഉൾപ്പെടുത്തണം. ആശയങ്ങളും വിവരങ്ങളും ചോരാതെ ആകർഷകമായി വേണം പ്രദർശനം ഒരുക്കാൻ. കേരളം മുഴുവൻ കാണിക്കാനാണ്. ആളുകളെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നതാകണം. നിലവാരത്തിലും ഗുണമേന്മയിലും ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയുമില്ല.

ആസൂത്രണബോർഡ് മെംബർ സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന പി.കെ. ശിവാനദൻ. സമീപം അംഗം ബി. ഇക്‌ബാൽ.

ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടവ പട്ടികപ്പെടുത്തി. കാർഷികസർവ്വകലാശാലയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ചന്ദ്രാനന്ദനെ ആസൂത്രണസെല്ലിലേക്ക് വർക്ക് അറേഞ്ജ്‌മെന്റിൽ എടുത്തിരുന്നു. അദ്ദേഹം സംസ്ഥാനത്തുടനീളം പോയി ഫോട്ടോ എടുത്തു. ബാങ്കുദ്യോഗസ്ഥനായ ചിത്രകാരൻ ഗിരീഷ് കുമാർ, മിനി സുകുമാർ തുടങ്ങിയവർ സഞ്ചരിച്ചു വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു. വിവരണക്കുറിപ്പുകളും ഗിരീഷ് എഴുതി. കൂട്ടായ അദ്ധ്വാനത്തിന്റെ ‘തത്സമയ’ഫോട്ടോകൾ വരുത്തി. പത്രവാർത്തകളും സമാഹരിച്ചു.

ആർട്ടിസ്റ്റ് ജയച്ചന്ദ്രന്റെ പണിപ്പുരയിൽ ഒരു സംഘം കലാകാരർ പോസ്റ്ററുകൾ ഒരുക്കി. രൂപകല്പനയ്ക്കു ചന്ദ്രാനന്ദന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങളും. അങ്ങനെ ഇരുനൂറിൽപ്പരം കമനീയപോസ്റ്ററുകൾ ഒരുങ്ങി. അവസാനഭാഗത്ത് തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികസനരേഖകളും വയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. വേഗം ഘടിപ്പിക്കുകയും ഇളക്കിമാറ്റുകയും ചെയ്യാവുന്ന പാനലുകളും സ്റ്റാൻഡുകളും ബൈജു ആട്ടുകാൽ രൂപകല്പന ചെയ്തു നിർമ്മിച്ചു. അങ്ങനെ പ്രദർശനം ഒരുങ്ങി. ‘ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം’ എന്നുതന്നെ പേരും നല്കി.

കേരളം നേരിടുന്ന വികസനപ്രതിസന്ധി പറഞ്ഞാലല്ലേ ഈ ബദലുകളൊക്കെ പ്രസക്തമാകൂ. പ്രദർശനം കാണാൻ ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തുടക്കവും വേണം. എന്താണു വഴി?

ഉന്നതതലമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകസമിതിയുടെ യോഗത്തിൽ പ്രൊഫ: കെ.എൻ. രാജ് ഇ.എം.എസിനു മൈക്കു നേരെയാക്കിക്കൊടുക്കുന്നു

സർക്കാർഭയവും ഇ‌എം‌എസും

അപ്പോളാണ് ഒരു കുസൃതി തോന്നിയത്. കേരളത്തെ രോഗശയ്യയിൽ കിടത്തുക! ആശയം പറഞ്ഞപ്പോഴേ പലർക്കും ആശങ്കയായി. കേരളത്തെ മരണക്കിടക്കയിൽ കിടത്തി എന്നൊക്കെ ആരോപണം വരില്ലേ? ആസൂത്രണബോർഡും സർക്കാരും അങ്ങനെ പറയാൻ പാടുണ്ടോ? ബോർഡംഗങ്ങളിൽ ചിലർപോലും ശങ്കിച്ചു. വെറുതെ വിവാദം ഉണ്ടാക്കണോ? അവരെയൊക്കെക്കൊണ്ടു സമ്മതിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ആവുന്ന പണിയെല്ലാം ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, ‘താൻ ചെയ്യ്, കണ്ടിട്ടു നമുക്കു തീരുമാനിക്കാം’ എന്ന നില എത്തി.

ഒരാൾനീളത്തിൽ ഒരു കേരളം തെർമ്മോക്കോളിൽ വെട്ടിയുണ്ടാക്കി. അതിൽ മുഴുവൻ അക്കാലത്തെ വികസനപ്രതിസന്ധിയുടെ പത്രവാർത്തകൾ വെട്ടി കൊളാഷായി ഒട്ടിച്ചു. ഒരു ആശുപത്രിക്കിടക്ക സംഘടിപ്പിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് കേരളത്തെ അതിൽ കിടത്തി. ഒരു ഡ്രിപ് സ്റ്റാൻഡ് കൊണ്ടുവന്ന് ഐ.വി. ഫ്ലൂയിഡിന്റെ കുപ്പിയിലെ ദ്രാവകം കളഞ്ഞ് രക്തനിറമുള്ള വെള്ളം നിറച്ച് അതിൽ തൂക്കി. കേരളത്തിന്റെ കൈയിലേക്കു കുഴൽ ഘടിപ്പിച്ചു. കുപ്പിയിൽ ഗൾഫ് പണം എന്ന് എഴുതി ഒട്ടിച്ചു. കിടക്കയുടെ തലയ്ക്കൽ ശരീരതാപം കാണിക്കുന്ന ഗ്രാഫിനു പകരം വികസനം എന്ന തലക്കെട്ടിൽ കീഴേക്കു കൂപ്പുകുത്തുന്ന ഒരു ഗ്രാഫും പിടിപ്പിച്ചു. കിടക്കയുടെ മറയെന്നപോലെ ഒരു പാനൽ വച്ച് അതിൽ ഒരു ചോദ്യവും എഴുതിവച്ചു: “ഈ പ്രതിസന്ധി നമുക്കു തരണം ചെയ്യേണ്ടേ? എങ്ങനെ? ഇതാ, ഇതാണു വഴി.” എക്സിബിഷന്റെ തുടർഭാഗത്തേക്ക് ഒരു ആരോയും.

അതു കണ്ടപ്പോൾ കുഴപ്പമില്ല എന്നു ചിലർക്കു തോന്നി. എന്നാലും ആശങ്ക ബാക്കിനിന്നു. അങ്ങനെ ഒരു ‘പ്രിവ്യൂ’ നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു.

ആസൂത്രണബോർഡിനായി നിർമ്മിച്ച പുതിയ കെട്ടിടത്തിന്റെ താഴത്തെ നിലയിൽ പ്രദർശനം ഒരുക്കി. ആസൂത്രണബോർഡ് ഉപാദ്ധ്യക്ഷൻ പ്രൊഫ: ഐ. എസ്. ഗുലാത്തി അടക്കമുള്ളവർ വന്നു കണ്ടു. ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ വന്നു. അതുപ്രകാരം ചില പോസ്റ്ററുകൾ പരിഷ്ക്കരിച്ചു. കിടപ്പിലായ കേരളത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അപ്പോഴും തീരുമാനമായില്ല.

പ്രദർശനത്തിനായി കൊണ്ടുപോകണമെങ്കിൽ ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രണേതാവും ഉന്നതതലമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകസമിതി അദ്ധ്യക്ഷനുമായ സാക്ഷാൽ ഇ. എം. എസ്. വന്നു കാണണം. ശരിയായില്ല എന്നെങ്ങാനും പറയുമോ? മനസിൽ വല്ലാത്ത ആശങ്കയായിരുന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പ്രദർശനം ഇ.എം.എസ്. കാണുന്നു. ചിത്രത്തിനു കടപ്പാട്: സിഡിറ്റ് ആർക്കൈവ്സ്

അങ്ങനെ ഇ. എം. എസ്. വന്നു. കേരളത്തിന്റെ കിടപ്പു കണ്ടു. മുഖത്തു ഭാവമൊന്നുമില്ല. അദ്ദേഹം വീൽ ചെയറിലേക്കു മാറിത്തുടങ്ങുന്ന കാലമാണ്. അതിൽ മെല്ലെ നീങ്ങി പ്രദർശനം മുഴുവൻ കണ്ടു. തിരുവനന്തപുരത്തെ എല്ലാ പത്രങ്ങളുടെയും ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരും ലേഖകരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഫ്ലാഷുകൾ പളപള മിന്നിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

എല്ലാം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഇ. എം. എസിനു തികഞ്ഞ സംതൃപ്തി. അക്കാര്യം വ്യക്തമായപ്പോൾ ഐസക്ക് പറഞ്ഞു, “മനോജാണു തയ്യാറാക്കിയത്. ദേശാഭിമാനിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നയാളാ.” ഇ. എം. എസിനെ വീട്ടിൽപ്പോയി പലവട്ടം കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഒപ്പം കാറിൽ സഞ്ചരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും (ദേശാഭിമാനിക്കു സ്വന്തം വാഹനം ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഇ. എം. എസ്., നായനാർ, വി. എസ്. തുടങ്ങിയ മുതിർന്നനേതാക്കളുടെ യോഗങ്ങൾ ദൂരെയാണെങ്കിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ ലേഖകരും ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരും പോകുന്നത് ആ നേതാക്കളുടെ കാറിലാണ്.) അദ്ദേഹത്തിന് എന്നെ ഓർമ്മ ഉണ്ടാവില്ലെന്ന് അറിയാമായിരുന്നു. ഞാൻ മുന്നോട്ടുനീങ്ങി വിനയാന്വിതനായി നിന്നു. ഇ. എം. എസ്. തലയുയർത്തി നോക്കി. നിറഞ്ഞ ചിരി. ആശ്വാസമായി!

അങ്ങനെ 1997 മാർച്ച് 19-ന്, സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യ ജനകീയപദ്ധതിരേഖ രാഷ്ട്രത്തിനു സമർപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങിനു മുന്നോടിയായി, പുനലൂരിൽ കേന്ദ്ര ആസൂത്രണക്കമ്മിഷൻ അംഗം ഡോ: എം. ആർ. ശ്രീനിവാസൻ പ്രദർശനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. ഏപ്രിൽ 11, 12 തീയതികളിൽ തിരുവനന്തപുരം കനകക്കുന്നുകൊട്ടാരത്തിലും 14 മുതൽ 16 വരെ ബ്ലോക്കുതലപദ്ധതിസമർപ്പണത്തിന്റെ സംസ്ഥാനോദ്ഘാടനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും തുടർന്നു സംസ്ഥാനത്തുടനീളവും പ്രദർശനം നടന്നു. ഒരു വിവാദവും ഉണ്ടായില്ല. ജനപങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ എന്തെല്ലാം അത്ഭുതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാമെന്നു കേരളസമൂഹത്തിനു കാട്ടിക്കൊടുത്തത് ആ പ്രദർശനമാണ്.

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പ്രദർശനം ഇ.എം.എസ്. കാണുന്നു വലത്തേയറ്റം ലേഖകൻ.

വഴിത്തിരിവായ ക്ഷണം

പ്രദർശനം തയ്യാറാക്കാൻ ചെന്ന എന്നോട് തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ ഒരുദിവസം ഐസക്ക് ചോദിച്ചു, “എടോ, നമുക്കു മീഡിയയുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കാൻ ഒരാളു വേണം. വാർത്തകൾ കാര്യമായി വരുന്നില്ല. ക്യാമ്പയിൻ ആയതുകൊണ്ട് വാർത്തയ്ക്കു വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ആ ജോലി തനിക്ക് ഏറ്റെടുത്തുകൂടെ?”

മാദ്ധ്യമലോകവുമായി നിരന്തരബന്ധം പുലർത്തുന്ന, മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തനത്തിനു സമാനമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന, ആ ചുമതല മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തനത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവിന് അവസരം ഒരുക്കുമെന്നു മനസു പറഞ്ഞു. മാത്രവുമല്ല, മഹത്തായ ഒരു പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമാകാൻ കഴിയുന്നതിലെ അതിയായ ആവേശവും. ജനകീയാസൂത്രണം പോലെ മറ്റൊരു മഹാപ്രസ്ഥാനമായിരുന്ന സമ്പൂർണ്ണസാക്ഷരതായജ്ഞത്തിൽ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഒരു കീ റിസോഴ്സ് പേഴ്സണായും മുതുകുളം ബ്ലോക്കിലെ പ്രധാനസംഘാടകനായും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിന്റെ (ജില്ലയിലെ ബ്ലോക്കുതല അക്ഷരകലാജാഥകൾക്കു മാനേജർമാർ തികയാതെവന്നപ്പോൾ മറ്റു നിവൃത്തിയില്ലാതെ, ഡിഗ്രിയുടെ ഫൈനൽ പരീക്ഷ അടുത്തകൊല്ലം എഴുതാം എന്നു തീരുമാനിച്ച്, മാനേജരായി പോയതിന്റെയും) അനുഭവം ആവേശത്തിനു തീ പകർന്നു.

അതിനെല്ലാം അപ്പുറം ചിരകാലസുഹൃത്തുക്കളാണ് ആസൂത്രണസെല്ലിൽ ഉള്ളത്. ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിലൂടെ 1980-കളിലേ സുഹൃത്തുക്കളായ വി. ജി. മനമോഹനും എൻ. ജഗജീവനും 93-ൽ തിരുവനന്തപുരത്തു വന്നതുമുതൽ ദിവസേന കാണാറുണ്ടായിരുന്ന, അത്രയ്ക്ക്, അടുപ്പമുള്ള സഞ്ജയനും കെ. ജി. ശ്രീകുമാറും എ. നുജൂമും ഇ. ശിവരാമകൃഷ്ണനും ഡോ: റ്റി. എൻ. സീമയും ഡോ: കെ. എൻ. ഹരിലാലും ഡോ: ജോയ് ഇളമണും റെസി ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണനും ഡോ: ഗോവിന്ദരുവും എം. രാജമോഹനും പി. കൃഷ്ണൻ മാഷും ഒക്കെയാണു സെല്ലിൽ ഉള്ളത്. ഗുലാത്തിയുടെ ടെക്‌നിക്കൽ അസിസ്റ്റന്റായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട കെ. എം. ഷാജഹാനുമുണ്ട് അതേ കൂരയ്ക്കുകീഴിൽ. ഓഫീസ് ജോലി കഴിഞ്ഞു വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ സന്നദ്ധസേവനം ചെയ്യാൻ എത്തുന്ന പട്ടം പ്രസാദിനെപ്പോലെ ധാരാളം സുഹൃത്തുക്കൾ സ്ഥിരം സന്ദർശകരും.

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനം പ്രദർശനം കാണാനെത്തിയ ഇ.എം.എസ്. ജനകീയാസൂത്രണസെല്ലിലെ അംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം

മുൻപരിചയമില്ലാത്ത ലത ഭാസ്ക്കറും എനിക്കുശേഷം വന്ന കമലട്ടീച്ചറും പ്രൊഫ: എ. ആർ. വേലായുധൻ പിള്ളയും ഡോ: രോഹിണിയും പ്രൊഫ: പി. മധുസൂധനൻ പിള്ളയും ഡോ: എ. എസ്. കെ. നായരും ഡോ. എം. സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യരും രഘുനാഥും എസ്. എഡിസണും നിർമ്മല സാനു ജോർജ്ജും വിജയകുമാറും ബി. ഉദയും എസ് ശിവകുമാറും സ്വാമി എന്നു വിളിച്ചിരുന്ന സായി വെങ്കിട്ടരാമനും അജയും സിൽവെസ്റ്ററും പ്രസന്നനും ലക്ഷ്മിയും പ്രീതയും ഒക്കെ വേഗം നല്ല സുഹൃത്തുക്കളായി മാറുകയും ചെയ്തു. വിദഗ്ദ്ധാംഗങ്ങളായ പ്രൊഫ: എം. കെ. പ്രസാദ്, പ്രൊഫ: പി. കെ. രവീന്ദ്രൻ, തുടങ്ങി ഒട്ടനവധിപേരും ദീർഘകാലമായി അടുപ്പമുള്ളവർ. ഇവർക്കുപുറമെ, സംസ്ഥാനത്തെ ഒട്ടുമിക്ക അക്കാദമിക-ഗവേഷണസ്ഥപനങ്ങളിലെയും വിദഗ്ദ്ധരുടെ വലിയൊരു നിരയുമായി അടുപ്പമുണ്ടാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതു പില്ക്കാലപത്രപ്രവർത്തനജീവിതത്തിനു വലിയ മുതൽക്കൂട്ടുമായി.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ സുപ്രധാനകണ്ണികൾ ജില്ലാ, ബ്ലോക്ക് കോർഡിനേറ്റർമാർ ആയിരുന്നു. അവരുടെ എണ്ണം വലുതായതിനാൽ പേരുകൾ ചേർക്കാൻ നിർവ്വാഹമില്ല. അവരിൽ നല്ലപങ്കും സാക്ഷരതാകാലം മുതൽ പരിഷത്തുവഴി അടുത്തറിയുന്നവർ. അക്കാദമികകാര്യങ്ങൾ കൂടിവന്നപ്പോൾ എത്തിയ കിച്ചു എന്ന കൃഷ്ണകുമാറും പി. വി. അനിയനും കൂട്ടുകാരായി. ഐസക്കിന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്ന മഞ്ജുളയും ഷഹീനയും ബംഗാൾ സ്വദേശി ചാർവാകും മറ്റുപലരും അനൗപചാരികമായി പല ചുമതലകളും നിർവ്വഹിച്ചുപോന്നു. (പെട്ടെന്ന് ഓർത്ത് എഴുതിയതിനാൽ പട്ടിക പൂർണ്ണമല്ല).

ഇ.എം. ശ്രീധരൻ, വിദഗ്ദ്ധരായ പ്രൊഫ: എം.കെ. പ്രസാദ്, എഡിസൺ, രാമനുണ്ണി, ഡോ: മധുസൂദനൻ പിള്ള തുടങ്ങിയവരോടൊപ്പം ലേഖകൻ

വിവിധ വിഷയമേഖലകളിൽ പ്രാഗത്ഭ്യമുള്ളവർ വിദഗ്ദ്ധസമിതി അംഗങ്ങളായും ഓഫീസ് നിർവ്വഹണത്തിൽ മികവുള്ളവർ ആ ചുമതലയിലും മുൻക്യാമ്പയിനുകളിൽ നേതൃചുമതകൾ വഹിച്ച സംഘാടനമികവുള്ളവർ ആ ദൗത്യത്തിലുമാണു നിയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. വിവിധ വകുപ്പുകളിൽനിന്നു തേടിപ്പിടിച്ച് എടുത്തവർ. നിയമനമെല്ലാം വർക്ക് അറേഞ്ജ്‌മെന്റ് രീതിയിൽ.

തിരുവനന്തപുരത്തേക്കു മടങ്ങാനാവുക എന്നത് വിപുലമായ സൗഹൃദങ്ങളുടെ പ്രേരണകൂടി ആയിരുന്നു.

തുടക്കം പര്യമ്പുറത്ത്

ഞാൻ എത്തുന്നതിനു മാസങ്ങൾക്കുമുമ്പേ ജനകീയാസൂത്രണസെൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ‘കില’യുടെ ഡയറക്റ്ററായ ഡോ. ജോയ് ഇളമണിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നാലഞ്ചുപേരാണു തുടക്കക്കാർ. ആറുമാസത്തോളം ആയപ്പോൾ ജോയ് ശ്രീചിത്രയിൽ എം. പി. എച്ഛിനു ചേർന്നു. അപ്പോഴാണ് മനമോഹൻ സെല്ലിന്റെ ചുമതലക്കാരനാകുന്നത്. പിന്നെ ഘട്ടം‌ഘട്ടമായി സെൽ വികസിച്ചു.

‘പരദേശികളു’ടെ ആ കൂട്ടത്തോട് ആസൂത്രണബോർഡിലെ ആസ്ഥാനപ്രമാണിമാർക്ക് ആദ്യമൊക്കെ നല്ല അവജ്ഞ ആയിരുന്നുവെന്നാണു തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. ഞങ്ങളെ ആസൂത്രണം പഠിപ്പിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു എന്ന പുച്ഛം. ആസൂത്രണസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അന്തഃപുരത്തിലൊന്നും സ്ഥാനം നല്കാതെ വരാന്തയിൽ പ്ലൈവുഡ് അടിച്ചുണ്ടാക്കിയ ഒരു ചരിപ്പിലാണു സെല്ലിനെ കുടിയിരുത്തിയത്. മഴ, കാറ്റ്, മിന്നൽ ഒന്നിൽനിന്നും സംരക്ഷണമില്ലാത്ത കൂടാരം. സെല്ലെന്നുപറഞ്ഞാൽ രൂപത്തിലും സെല്ലുതന്നെ. ഒരു സാധാരണവീട്ടിലെ ഹാളുകളെക്കാളും ചെറുത്. അതിൽ രണ്ടു ഡെസ്ക്കും രണ്ടു ബഞ്ചും രണ്ടുമൂന്നു കസേരയും. മുകളിൽപ്പറഞ്ഞവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചുണ്ടായാൽ കുറേപ്പേർ നില്ക്കണം. ഉള്ള സ്ഥലം‌കൂടി അപഹരിക്കാറുണ്ടായിരുന്ന പുസ്തകക്കെട്ടുകൾ ആയിരുന്നു പലപ്പോഴും ഇരിപ്പിടം.

അന്ന് അരികുവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ടവരാരും മോശക്കാരായിരുന്നില്ല. പില്ക്കാലത്ത് അതേ പ്ലാനിങ് ബോർഡിൽ അംഗമായ ഹരിലാലും രണ്ടുവട്ടം ധനമന്ത്രിയുടെ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറിയായ മനമോഹനും എം. പി. യും ഹരിതകേരളമിഷൻ ഉപാദ്ധ്യക്ഷയുമായ സീമയും അന്നത്തെ വൈദ്യുതി, സഹകരണ മന്ത്രിയും സി. പി. ഐ. (എം) സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്ന ഇന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പത്നി കമലട്ടീച്ചറും കുറെ കോളെജ് പ്രൊഫസർമാരും ഒക്കെ അടങ്ങുന്ന സംഘം ഒരു വിഷമവുംകൂടാതെ ആ പരിമിതികൾക്കുള്ളിൽ ഞെരുങ്ങി ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു.

വി.ജി. മനമോഹൻ പ്രൊഫ: ഐ.എസ്. ഗുലാത്തിയെ പടിക്കെട്ടിറങ്ങാൻ സഹായിക്കുന്നു

ആസൂത്രണബോർഡ് വൈസ് ചെയർമാൻ പോലും ഇടയ്ക്കെല്ലാം വരാറുള്ള, അംഗങ്ങൾ നല്ലപങ്കു സമയവും ചെലവിടാറുള്ള, ഈ ‘അഭയാർത്ഥിപ്പാളയം’ ആസൂത്രണബോർഡുദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അവഗണിക്കാനാവാത്ത കേന്ദ്രമായി മാറാൻ സമയമെടുത്തു. പ്രസ്ഥാനം ശക്തി പ്രാപിച്ചതോടെ ബോർഡോഫീസിനെക്കാൾ പ്രധാനം സെല്ലായിമാറുന്നതും അവർ കണ്ടു. ഉദ്യോഗസ്ഥർ സെല്ലിൽ വന്നു കാര്യങ്ങൾ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി. മേല്പറഞ്ഞ മനോഭാവമില്ലാത്ത, വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണവിഭാഗത്തിന്റെ ചീഫിന്റെ ചുമതല വഹിച്ച കെ. സുകുമാരനെപ്പോലെ, ഒരുപിടി ഉദ്യോഗസ്ഥർ സെല്ലിന്റെ ഭാഗമെന്നപോലെ ഇഴുകിച്ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു എന്നതും എടുത്തുപറയട്ടെ.

രണ്ടാം വർഷം പകുതിയോടെ സെൽ ബോർഡിന്റെ ആസ്ഥാനമന്ദിരത്തിലേക്ക് ആനയിക്കപ്പെട്ടു. ഡേറ്റാ എൻട്രി, പ്രോസസിങ്, ഗവേഷണം, ആസൂത്രണമേഖലകൾ സംബന്ധിച്ച കൂടിയാലോചനകൾ ഒക്കെയായി സെല്ലിന്റെ സംവിധാനങ്ങളും വളർന്നു. ഒടുവിൽ, ആസൂത്രണബോർഡിനായി നിർമ്മിച്ചുവന്ന പുതിയ കെട്ടിടം പ്രവർത്തനക്ഷമമായപ്പോൾ അതിന്റെ ആദ്യനില സെല്ലിനായി അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. ബോർഡംഗങ്ങളുടെ ക്യാബിനുകളും അതേ നിലയിൽ. മികവാർന്ന പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായിരുന്നു അത്.

വികസനസെമിനാറിന്റെ ഭാഗമായ പ്രദർശനം കാണുന്ന തദ്ദേശഭരണമന്ത്രി പാലോളി മുഹമ്മദുകുട്ടി

ജനകീയാസൂത്രണത്തിലേക്ക്

ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗങ്ങളിൽ ഐസക്കിനെ 1984 മുതൽ അറിയും. ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് പരിപാടികളിൽ തുടങ്ങിയ കേവലപരിചയം ‘ദേശാഭിമാനി’യിൽ ജോലിയായി തിരുവനന്തപുരത്തു വന്നപ്പോൾ വളർന്നു. 1994-ൽ എ. കെ. ജി. പഠനഗവേഷണകേന്ദ്രം സംഘടിപ്പിച്ച രാജ്യാന്തര കേരളപഠനകോൺഗ്രസിന്റെ സംഘാടനവേളയിൽ എ. കെ. ജി. സെന്ററിൽ പ്രബന്ധങ്ങളുടെ തർജ്ജമയും പ്രൂഫ് തിരുത്തലും ഒക്കെയായി കൂടിയതും പ്രബന്ധങ്ങളുടെ പ്രൂഫ് നോക്കാൻ ഐസക്ക് എന്റെ ബൈക്കിന്റെ പിന്നിൽ കയറി വന്നതും ഒക്കെയായി പരിചയം നല്ല അടുപ്പമായി. ആ പഠനകോൺഗ്രസിന്റെ ഭാഗമായി ഇറക്കിയ ‘ദേശാഭിമാനി സപ്ലിമെന്റി’ന്റെ ചുമതല എനിക്കായിരുന്നു. അതിലേക്ക് ഐസക്കുതന്നെ ഉള്ളടക്കം നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നതും പ്രബന്ധങ്ങളുടെ കോപ്പി തെരഞ്ഞെടുത്തു തന്നിരുന്നതുമൊക്കെ ആദ്യകാല തിരുവനന്തപുരം അനുഭവങ്ങളാണ്.

ഒന്നാം അന്താരാഷ്ട്രകേരളപഠനകോൺഗ്രസിന്റെ ഭാഗമായി ദേശാഭിമാനി പത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സപ്ലിമെന്റിന്റെ മുഖത്താൾ

ആ ഒന്നാം പഠനകോൺഗ്രസ് ആയിരുന്നല്ലോ ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ അടിയന്തരാവശ്യകതയിലേക്കു കേരളത്തെ ഉണർത്തിയത്. കേരളത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പ്രധാനപരിഹാരമായി അന്ന് ഇ. എം. എസ്. മുന്നോട്ടുവച്ചതു ജനാധിപത്യവികേന്ദ്രീകരണമാണ്. അദ്ദേഹം ഉദ്ഘാടനപ്രസംഗം ഉപസംഹരിച്ചത് ഇങ്ങനെയാണ്: “ഇക്കാര്യത്തിലെ നമ്മുടെ പുരോഗതി വളരെ പതുക്കെയാണ്. ഭരണഘടനയുടെ 73, 74 ഭേദഗതികൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് ജനാധിപത്യവികേന്ദ്രീകരണത്തിനു പകരം ഉദ്യോഗസ്ഥസംവിധാനത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തിനാണ്. മണ്ണും വെള്ളവും പരിപാലിക്കാനും സാമൂഹിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ ഗുണമേന്മ ഉയർത്താനും സാംസ്ക്കാരികവികസനത്തിനും പുതിയ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങൾ നാം ആരംഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. വികസനപ്രക്രിയയിൽ ആധുനികശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും സുസ്ഥിരമായരീതിയിൽ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും വേണം.”

ഒന്നാം പഠനകോൺഗ്രസിൽ ചർച്ചചെയ്ത വിഷയങ്ങൾ

ആ പഠനകോൺഗ്രസിലാണ് പ്രാദേശികവിഭവസമാഹരണത്തിന്റെയും പ്രാദേശികാസൂത്രണത്തിന്റെയും നിർവ്വഹണപങ്കാളിത്തത്തിന്റെയും ആശയങ്ങൾ മൂർത്തത കൈവരിക്കുന്നത്. അതിൽനിന്നാണ് ജനകീയാസൂത്രണം എന്ന ആശയത്തിന്റെ പിറവി. പഠനകോൺഗ്രസിലും അതിലേക്കു നയിച്ച വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി സി.ഡി.എസിൽ കല്യാശേരിപ്പരീക്ഷണത്തെ ആധാരമാക്കി നടന്ന ദ്വിദിനസെമിനാറിലുമൊക്കെ ഭാഗഭാക്കാകാൻ അവസരം ലഭിച്ച ഞാൻ അവയുടെ ഉത്പന്നമായ ജനകീയാസൂത്രണത്തിലും അങ്ങനെ ഭാഗമായി.

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നയരേഖയുടെ പുറം‌ചട്ട

ഐസക്കിനോടുള്ളതുപോലെതന്നെ അടുപ്പം മറ്റൊരു ആസൂത്രണബോർഡംഗം ഡോ: ഇക്‌ബാലിനോടും ഉണ്ടായിരുന്നു. അതും പരിഷത്തുവഴിയുള്ള ബന്ധം. ബോർഡ് അംഗങ്ങളിൽ എ. എം. ശ്രീധരനോടും ഡോ: കെ. എൻ. ശ്യാമസുന്ദരൻ നായരോടുമാണ് നേരത്തേ അടുപ്പമില്ലാതിരുന്നത്. പക്ഷെ സെല്ലംഗങ്ങളോട് അവരെല്ലാം പുലർത്തിയ സൗമ്യസൗഹൃദം എനിക്കും വൈകാതെ പങ്കിട്ടുകിട്ടി. സെല്ലിൽ എല്ലാവർക്കും അനിയേട്ടനും ശ്യാംസാറും ആയിരുന്നു അവർ.

‘സെല്ലി’ലെ ജീവിതം

ഏതായാലും മാദ്ധ്യമ‘വിദഗ്ദ്ധ’നായ എന്നെ വിദഗ്ദ്ധസമിതിയിലേക്കു തെരഞ്ഞെടുത്തു നിയമിച്ചതായി അറിയിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പുവഴി സ്കൂളിലേക്ക് ഉത്തരവു പറന്നു. അങ്ങനെ 96 ജൂലായ് 30-ന് ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മീഡിയ കോർഡിനേറ്ററായി. പിന്നെ ഊണും ഉറക്കവുമില്ലാത്ത ദിനരാത്രങ്ങളുടെ പരമ്പര ആയിരുന്നു!

ലേഖകനെ ജനകീയാസൂത്രണസെല്ലിൽ നിയമിച്ച ഉത്തരവ്

എല്ലാദിവസവും എണ്ണമറ്റ പരിപാടികളാണു സംസ്ഥാനത്തു നടക്കുന്നത്. ഇതിൽ സംസ്ഥാനതലത്തിലും ജില്ലാതലത്തിലും പ്രാധാന്യമുള്ള മൂന്നും നാലും പരിപാടികൾ പലഭാഗങ്ങളിലായി മിക്കദിവസവും ഉണ്ടാകും. അവ നടക്കുന്ന ജില്ലയിൽ പോയി മാദ്ധ്യമയേകോപനവും ഫോട്ടോ, പത്രക്കുറിപ്പ് എന്നിവ തയ്യാറാക്കി പത്രമോഫിസുകളിൽ എത്തിക്കലുമൊക്കെ നടത്തണമായിരുന്നു.

എഴുതി ഫോട്ടോക്കോപ്പി എടുത്തു വിതരണം ചെയ്തിരുന്ന അന്നത്തെ പത്രക്കുറിപ്പുകളിലൊന്ന്

എല്ലാത്തിനും പോകുക മനുഷ്യസാദ്ധ്യമല്ലാത്തതിനാൽ മിക്കതും തിരുവനന്തപുരത്തിരുന്നു ചെയ്യും. അന്ന് ഇ-മെയിലൊന്നും നാട്ടുനടപ്പ് ആയിട്ടില്ല. പത്രക്കുറിപ്പ് എഴുതി ഫോട്ടോസ്റ്റാറ്റ് എടുത്തു ഫോട്ടോ സഹിതം പത്രമോഫിസുകളിൽ എത്തിക്കണം. മറ്റു ജില്ലകളിലേക്ക് ആണെങ്കിൽ ഫാക്സ് ചെയ്യണം. പലപ്പോഴും കണക്‌ഷൻ കിട്ടില്ല. കിട്ടിയാൽത്തന്നെ വ്യക്തമാവില്ല. പിന്നെയും പിന്നെയും അയയ്ക്കേണ്ടിവരും. ഫോട്ടോയൊക്കെ ഫാക്സായി അയച്ചാലത്തെ കോലമൊന്നു വേറെതന്നെ ആയിരുന്നു. ‘പഞ്ചായത്തുരാജ്’ മാസികയ്ക്കു ജനകീയാസൂത്രണവാർത്തകളും ലേഖനങ്ങളും തയ്യാറാക്കി കൊടുക്കുക എന്ന പതിവുജോലിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

പഞ്ചായത്ത് രാജ് മാസികയുടെ അക്കാലത്തെ ഒരു ലക്കം

ആരും പറയാതെ ചെയ്തിരുന്ന മറ്റൊരു ദൗത്യമുണ്ട്. ഇടയ്ക്കൊക്കെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുക. പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെതന്നെ ആളായതിനാൽ പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് ആയി തോന്നണ്ടാ എന്നു കരുതി തൂലികാനാമങ്ങളിലാണ് അവ എഴുതിയിരുന്നത്. ജനകീയാസൂത്രണത്തിന് ഏതെങ്കിലും കോണിൽനിന്ന് ഭീഷണി ഉയരുമ്പോഴും ഇത്തരം ലേഖനചികിത്സ നടത്തിയിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ കവർ സ്റ്റോറികളായും വന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അക്കാലത്തെഴുതിയ ലേഖനങ്ങളിൽ ഒന്ന് ഉൾപ്പെട്ട വാരികയുടെ പുറംചട്ട

ഭരണ-പ്രതിപക്ഷഭേദമില്ലാതെ എല്ലാവരുടെയും കൊട്ടുകൾ കിട്ടുന്ന കൂട്ടരായിരുന്നു അന്ന് ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗങ്ങൾ. ചിലപ്പോൾ ‘സൂപ്പർ ക്യാബിനെറ്റ്’ ചമയുന്നു എന്നാകും ആക്ഷേപം. മറ്റുചിലപ്പോൾ അധികാരം താഴേക്കു കൊടുക്കണമെന്നു പറയുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവരുടെയാകും ആക്രമണം. എം. എൽ. എ. മാരും എം. പി. മാരും നിയമവും നയങ്ങളും ഉണ്ടാക്കാനുള്ളവരാണെന്നും വികസനം നടത്തേണ്ടത് സംസ്ഥാനസർക്കാരിന്റെയും പ്രാദേശികസർക്കാരുകളുടെയും ജോലിയാണെന്നും എം. എൽ. എ. ഫണ്ടും എം. പി. ഫണ്ടും ജനാധിപത്യവിരുദ്ധമാണെന്നുമുള്ള ശരിയായ തത്വം പറഞ്ഞതിനും നിറഭേദമില്ലാതെ ആക്രമണം ഏറ്റുവാങ്ങി. അതിന്റെ മെറിറ്റുപോലും പരിശോധിക്കാതെ മുഖ്യധാരാമാദ്ധ്യമങ്ങൾ അന്നെടുത്ത നിലപാട് ഇന്നു ജനങ്ങൾ വടിയെടുത്ത അതേ ശൈലിയിൽത്തന്നെ ആയിരുന്നു. അങ്ങനെ എന്തെന്തെല്ലാം പ്രതിസന്ധികൾ താണ്ടിയാണു ജനകീയാസൂത്രണം മറുകര എത്തിയത്!

സി. പി. ഐ. എമ്മിലോ എൽ. ഡി. എഫിലോ സർക്കാരിലോനിന്ന് ആക്രമണമോ ബുദ്ധിമുട്ടുകളോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ സാക്ഷാൽ ഇ. എം. എസ്. തന്നെ വടിയെടുക്കുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചശേഷം ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉന്നതതലമാർഗ്ഗനിർദ്ദേശകസമിതിയുടെ അദ്ധ്യക്ഷനായത് അന്നത്തെ എൽ. ഡി. എഫ്. കൺ‌വീനർ വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ ആയിരുന്നു. ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ അദ്ദേഹം പ്രസ്താവനകളും മറ്റുമായി കളത്തിലിറങ്ങും. അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുന്നപ്രകാരം പ്രസ്താവനകൾ തയ്യാറാക്കി കൊണ്ടുപോയിട്ടുള്ളതും അവയിൽ അദ്ദേഹം ‘അതിനുവച്ച വെള്ളം അങ്ങു വാങ്ങിയാൽമതി’ പോലെയുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ ചേർത്ത് സ്വന്തം ശൈലിയിലേക്കു മാറ്റിയിരുന്നതുമൊക്കെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രാധാന്യം മനസിലാക്കിത്തന്ന ഓർമ്മകളാണ്.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ പുരോഗതി വിലയിരുത്താൻ എൽ.ഡി.എഫ്. കൺവീനറും ഉന്നതാധികാരസമിതി അദ്ധ്യക്ഷനുമായ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ ഉൾനാടൻഗ്രാമങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ. തോമസ് ഐസക്ക് ഒപ്പം

സിനിമാക്കഥ വച്ചു പരസ്യം

മീഡിയ കോർഡിനേറ്റർ എന്നാണു പറഞ്ഞിരുന്നതെങ്കിലും പുസ്തകങ്ങളുടെയും പരസ്യങ്ങളുടെയുമൊക്കെ ജോലികളുണ്ട്. കരാറുകാർക്കു പകരം ഗുണഭോക്തൃസമിതികൾ എന്ന ജനകീയസമിതികൾ നിർമ്മാണപ്രവൃത്തികൾ ഏറ്റെടുത്തു നടത്തണം എന്നതടക്കമുള്ള പദ്ധതിനിർവ്വഹണമാർഗ്ഗരേഖ വന്നപ്പോൾ പഞ്ചവടിപ്പാലത്തിന്റെ കഥ പരാമർശിച്ച്, പാലം തകർന്നുകിടക്കുന്ന തമാശച്ചിത്രമൊക്കെ വച്ച്, രണ്ടും മൂന്നും കോളം വീതിയിൽ പേജിന്റെ നീളത്തിൽ കുത്തനെയുംമറ്റുമായി പതിവില്ലാത്ത രൂപങ്ങളിൽ തയ്യാറാക്കിയ പരസ്യങ്ങൾ അന്നു ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

സന്നദ്ധസാങ്കേതികസേനയിൽ അംഗങ്ങളെ ചേർക്കുന്നതിന്റെ പത്രപ്പരസ്യം

മാദ്ധ്യമങ്ങളെക്കൂടി ഉദ്ദേശിച്ചു ‘ജനകീയാസൂത്രണം’ എന്ന പ്രതിവാരവാർത്താപത്രികയും സെല്ലിൽനിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ പ്രകാശനം 1997 മാർച്ച് 31-നു സംഘടിപ്പിച്ച വിപുലമായ മീഡിയാസമ്മേളനത്തിൽ ആയിരുന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണം വാർത്താപത്രികയുടെ ഒരു പതിപ്പ്

ജനകീയാസൂത്രണപ്രവർത്തനങ്ങളെപ്പറ്റി അവബോധം സൃഷ്ടിക്കാനും പ്രാദേശികവികസനാനുഭവങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതു പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി അക്കൊല്ലം ഏപ്രിൽ 14-നു കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നടത്തിയ മാദ്ധ്യമപരിശീലനക്കളരി, അതിന്റെ രണ്ടാംനാൾ തിരുവനന്തപുരത്തു വിളിച്ചുചേർത്ത ഇലക്ട്രോണിക് മീഡിയ കോൺഫറൻസ് എന്നിങ്ങനെ മാദ്ധ്യമപിന്തുണയും മാദ്ധ്യമദൃശ്യതയും വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള പല പ്രവർത്തനങ്ങളും പബ്ലിക് റിലേഷൻസിന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയിരുന്നു. സന്നദ്ധസാങ്കേതികസമിതിക്കു വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാനായി ‘വി. റ്റി. സി. ന്യൂസ്’ എന്ന മറ്റൊരു വാർത്താപത്രികയും പിന്നീട് ആരംഭിച്ചു.

വി.റ്റി.സി. ന്യൂസ് വാർത്താപത്രികയുടെ ഒരു പതിപ്പ്

എഴുത്തും ജനകീയം

പരിശീലനങ്ങളും അതിനുവേണ്ട പുസ്തകങ്ങളുടെ എഴുത്തും അച്ചടിയുമായിരുന്നു ജനകീയാസൂത്രണത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയൊരു പ്രവർത്തനം. ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഓരോഘട്ടത്തിലും ഓരോ തലത്തിലും ഓരോ വിഭാഗവും ഏറ്റെടുക്കേണ്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുതൽ ഓരോ വികസനമേഖലയിലും സ്വീകരിക്കേണ്ട സമീപനങ്ങളും ആ മേഖലകളുടെ പൊതുവായ വിവരങ്ങളും ഒക്കെ ഇങ്ങനെ പുസ്തകങ്ങളായി. ഈ പുസ്തകങ്ങളെല്ലാം ജനകീയോത്പന്നങ്ങൾ ആയിരുന്നു. അജ്ഞാതരായി നില്ക്കുന്ന എത്രയോപേർ ചേർന്നു സൃഷ്ടിച്ചവ!

സെല്ലിലെ വിദഗ്ദ്ധാംഗങ്ങൾകൂടി പങ്കെടുത്ത നൂറുകണക്കിന് ആലോചനായോഗങ്ങളിൽ ഒന്ന്

‘ഒൻപതാം പദ്ധതി ജനകീയപദ്ധതി’ എന്ന പൊതുസമീപനരേഖ മുതൽ, ഗ്രാമസഭ ചേരേണ്ടതെങ്ങനെ, പ്രാദേശികാസൂത്രണം, ദ്വിതീയവിവരശേഖരണം, പ്രാദേശികചരിത്രം തയ്യാറാക്കൽ, വിഭവഭൂപടം തയ്യാറാക്കൽ, വികസനപദ്ധതികൾ നിശ്ചയിക്കൽ, പ്രൊജക്റ്റ് തയ്യാറാക്കൽ, പ്രൊജക്റ്റുകൾ സമന്വയിപ്പിച്ചു പദ്ധതിരേഖ തയ്യാറാക്കൽ, പദ്ധതിയുടെ സാങ്കേതികപരിശോധന നടത്തി ഡി. പി. സി. യുടെ അംഗീകാരം നല്കൽ, പദ്ധതിനിർവ്വഹണം, ഗുണഭോക്താക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കൽ, ഗുണഭോക്തൃസമിതികളുടെ പ്രവർത്തനം, നിർമ്മാണപ്രവൃത്തികൾ ഗുണഭോക്തൃസമിതിയിലൂടെ നടപ്പാക്കൽ, ഇതിനൊക്കെയുള്ള ഗ്രാമ-വാർഡുസഭകളുടെ നടത്തിപ്പ്, ഗ്രാമസഭകളുടെ വിലയിരുത്തൽ, പദ്ധതിമോനിട്ടറിങ്, ധനവിനിയോഗം, സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കൽ, പങ്കാളിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ... പരിശീലനത്തിന്റെ മേഖലകൾ വിപുലമായിരുന്നു.

മൈതാനത്തും പടിക്കെട്ടിലും സ്കൂൾവരാന്തകളിലുമൊക്കെ നടന്ന ഇത്തരം എത്രയെത്ര ചൂടൻചർച്ചകളിലൂടെയാണു പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്! തോമസ് ഐസക്ക്, ജഗജീവൻ, രാജ്‌മോഹൻ തുടങ്ങിയവർ.

പദ്ധതി തയ്യാറാക്കലിന്റെയും നടത്തിപ്പിന്റെയും അവലോകനത്തിന്റെയും ഓരോ ഘട്ടത്തിലെയും പരിശീലനത്തിൽ പല വികസനമേഖലകൾക്കും പ്രത്യേകം പുസ്തകം ഉണ്ടാകും. കൃഷി, മൃഗപരിപാലനം, മത്സ്യമേഖല, ചെറുകിടവ്യവസായം, പശ്ചാത്തലസൗകര്യവികസനം, ജലസേചനം, കുടിവെള്ളവിതരണം, മാലിന്യസംസ്ക്കരണം, ഊർജ്ജസംരക്ഷണം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ഗതാഗതം, മറ്റു സേവനമേഖലകൾ, സാമൂഹികക്ഷേമം, പട്ടികജാതി ഘടകപദ്ധതി, പട്ടികവർഗ്ഗ ഉപപദ്ധതി, വനിതാഘടകപദ്ധതി, പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണം, വിഭവസമാഹരണം എന്നിങ്ങനെ അതും വിപുലം. ഇതിനെല്ലാം കൈപ്പുസ്തകങ്ങളും പരിശീലനങ്ങളും.

അനവധി പരിശീലനകൈപുസ്തകങ്ങളിൽ ഒന്ന്. ഇതുതന്നെയുണ്ട് 326 പേജ്!

എല്ലാറ്റിന്റെയും കരടാ‍ണ് ആദ്യം ഉണ്ടാകുക. അത് ആ രംഗത്തെ വിദഗ്ദ്ധർ ഐസക്കുമായുംമറ്റും ആലോചിച്ചു തയ്യാറാക്കും. ബോർഡംഗങ്ങൾക്കും സെല്ലിലെ വിദഗ്ദ്ധർക്കുമൊപ്പം ഡോ. അജയ് വർമ്മ, ഡോ. സി. ആർ. സോമൻ, ഡോ. ശ്രീകുമാർ ചാറ്റർജി തുടങ്ങിയവരെപ്പോലുള്ള വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിദഗ്ദ്ധരും സി. ഡി. എസിലെ വിദഗ്ദ്ധരും ഗവേഷകരുമൊക്കെ കരടു തയ്യാറാക്കലിൽ ഉണ്ടാകും. അതു സംസ്ഥാനശില്പശാലയിൽ ചർച്ചചെയ്യും. അവിടെ വരുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ചേർത്ത് അടുത്ത കരട്. ആ കരടാണു സംസ്ഥാനപരിശീലനത്തിൽ നല്കുക. അവിടെ വരുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് അടുത്ത കരട്. അതു ജില്ലാപരിശീലനങ്ങളിൽ ചർച്ച ചെയ്യും. അവിടത്തെ നിർദ്ദേശങ്ങളോടുകൂടിയ കരട് ബ്ലോക്കുപരിശീലനത്തിലും അവിടെനിന്നു വികസിച്ചത് തദ്ദേശഭരണതലത്തിലും പോകും. അവിടെനിന്നുള്ള നൂറുകണക്കിനുപേരുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾകൂടി ചേരുമ്പോഴാണു പുസ്തകം അന്തിമമാകുന്നത്. സംസ്ഥാനതലവിദഗ്ദ്ധരാണ് കൈപ്പുസ്തകങ്ങൾ ഇങ്ങനെ തുടർച്ചയായി പരിഷ്ക്കരിക്കുന്നത്. അതാണു വാർഡുതലത്തിലേക്ക് എത്തുന്നത്. ഇത്തരം ഒരു പങ്കാളിത്തയെഴുത്തും ഇത്ര ബൃഹത്തായ പുസ്തകനിർമ്മാണവും ഒരുപക്ഷെ, ലോകത്തുതന്നെ വേറെ ഉണ്ടാകാൻ ഇടയില്ല.

വിഷയമേഖലകൾ സംബന്ധിച്ച കൈപ്പുസ്തകങ്ങളിൽ ഒന്ന്

വിജ്ഞാനവിപ്ലവം

സംസ്ഥാന, ജില്ലാ, ബ്ലോക്കുതല പരിശീലനങ്ങൾക്ക് വെവ്വേറെ നിലവാരത്തിലുള്ള രൂപങ്ങൾ. മിക്കതിന്റെയും എഡിറ്റിങ്, ലേ ഔട്ട് ചെയ്യിക്കൽ, കവർ രൂപകല്പന ചെയ്യിക്കൽ തുടങ്ങിയ ജോലികളും മീഡിയ കോർഡിനേറ്റർക്കായിരുന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണം വിവിധമേഖലകളിൽ സൃഷ്ടിച്ച മാറ്റം അവലോകനം ചെയ്യുന്ന സെമിനാർപുസ്തകങ്ങളിൽ ചിലത്

കേരളം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വിജ്ഞാനവിപ്ലവമായിരുന്നു അത്. അരലക്ഷത്തിൽപ്പരം അച്ചടിത്താളുകളിൽ പരന്നുകിടക്കുന്ന വിജ്ഞാനമാണ് ജനകീയാസൂത്രണവേളയിൽ ഇത്തരത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത് എന്നാണ് ഏകദേശകണക്ക്! കൂടാതെ തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വികസനരേഖകൾ എല്ലാംകൂടി ഒരുലക്ഷത്തിൽപ്പരം പേജുകൾ വേറെയും! അതിന്റെയെല്ലാം എത്രയോ കോപ്പികൾ! ഒറ്റ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കുറഞ്ഞസമയത്തിനകം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിയ വിവരത്തിന്റെ ഈ മഹാപ്രവാഹം ഒരുപക്ഷെ, ലോകത്തേതന്നെ റെക്കോഡ് ആയിരിക്കണം.

പഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക്, ജില്ലാതലങ്ങളിലെല്ലാം തയ്യാറാക്കിയ വികസനരേഖകൾക്കും പദ്ധതിരേഖകൾക്കും ശേഷം ബ്ലോക്കുതലത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ നീർത്തടാവലോകനരേഖകളിലൊന്ന്

ഈ ശാക്തീകരണത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഇന്ന് അലാവുദീന്റെ കഥയിലെപ്പോലെ, കേരളം മുഴുവൻ സമൂഹാടുക്കള ഉണ്ടാകട്ടെ എന്നു തിരുവനന്തപുരത്തിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രി വൈകുന്നേരം പറഞ്ഞാൽ നേരം വെളുക്കുമ്പോൾ സകല തദ്ദേശസ്ഥാപനത്തിലും സമൂഹാടുക്കളയിൽ തീ പടരുന്നത്; പ്രളയമുന്നറിപ്പു വന്നാൽ നിമിഷങ്ങൾക്കകം രക്ഷാസന്നാഹങ്ങളും ദുരിതാശ്വാസകേന്ദ്രങ്ങളും സജ്ജമാകുന്നത്. ആ പുസ്തകങ്ങൾതന്നെ കാലികനവീകരണങ്ങളോടെ ഇന്നും പ്രാദേശികാസൂത്രണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

‘നിർത്തെടാ’ വികസനപരിപാടി!

പുസ്തകയച്ചടിയെപ്പറ്റി രസകരമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. പരിശീലനങ്ങളുടെ ഒരുഘട്ടത്തിൽ ‘നീർത്തടവികസനപരിപാടി’ എന്നൊരു കൈപ്പുസ്തകം തയ്യാറാക്കി. പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രൂഫ് നോക്കാൻ കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ പുറം‌ചട്ടയിൽ അച്ചടിച്ചിരിക്കുന്നത് ‘നിർത്തട വികസനപരിപാടി’ എന്ന്! അന്ന് അച്ചടി മുഴുവൻ സർക്കാരിന്റെ ഓഡിയോ വിഷ്വൽ ആൻഡ് റിപ്രോഗ്രാഫിക് സെന്ററി(ഇന്നത്തെ സി-ആപ്റ്റ്)ലാണ്. അവിടെയുള്ളവരും രാപ്പകൽ ടൈപ്പ് സെറ്റിങ്ങും പ്രൂഫ് തിരുത്തലും ലേ ഔട്ടും അച്ചടിയും ഒക്കെയായി വശം‌കെട്ടു. അവിടുത്തെ പൊറുതികെട്ട ജീവനക്കാരാരോ മനഃപൂർവ്വം പുസ്തകത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് ‘നിർത്തെടാ’ വികസനപരിപാടി എന്ന ആക്കിപ്പോയതാണ് എന്നതായിരുന്നു കഥ. അത്രയ്ക്കായിരുന്നു പ്രവർത്തനം.

ധാരാളം പുസ്തകങ്ങളുടെ എഡിറ്റിങ്ങൊക്കെ ചെയ്യേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തു ജനപങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ ആവിഷ്ക്കരിച്ചു നടപ്പാക്കിയ ജനകീയവികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾ സമാഹരിച്ച ‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’യാണ് പൂർണ്ണമായും ഞാൻ തയ്യാറാക്കിയ പുസ്തകം. മറ്റു തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അനുകരണീയമായ 52 വികസനമാതൃകകളാണ് അതിൽ സമാഹരിച്ചത്.

എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും മാറ്റിയെഴുതി ഐകരൂപ്യവും വായനാസുഖവും വരുത്തി. അവയെപ്പറ്റി പൊതുവിൽ അവലോകനലേഖനം തയ്യാറാക്കിയത് പ്രൊഫ: റ്റി. പി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണനാണ്. ഞങ്ങളുടെ രണ്ടുപേരുടെയും പേരിലാണു പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. തോമസ് ഐസക്കിന്റെ കുറിപ്പും ചേർത്തിരുന്നു.

തോമസ് ഐസക്ക് രചിച്ച ‘ജനകീയാസൂത്രണം: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ മുഖത്താൾ

ഐസക്കിന്റെ ‘ജനകീയാസൂത്രണം: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും’ എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ എഡിറ്റർ ആയതും ഓർമ്മയിൽ. ആ പുസ്തകത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും രാത്രി ഉറക്കമിളച്ചിരുന്ന് എഴുതിയെടുത്തത് ഞാനാണ്. ഓരോ അദ്ധ്യായവും പൂർണ്ണമായാൽ ഇ. എം. എസിനെ കൊണ്ടുപോയി കാണിക്കണം. അദ്ദേഹം അന്ന് അമ്പലത്തറയിൽ മകൻ ശശിയുടെ ഫ്ലാറ്റിലാണു താമസം. പലപ്പോഴും ആരും ഉണ്ടാവില്ല. പാർട്ടിരേഖകളുടെ സമാഹാരം തർജ്ജമചെയ്യാനുള്ള ഉദ്യമത്തിലോമറ്റോ ആയിരുന്നു അന്നെന്നാണ് ഓർമ്മ. ചാരുകസേരയിൽ ആ തടിയൻ പുസ്തകവുമായാകും ഇരുപ്പ്. വന്നകാര്യം പറയുമ്പോൾ കൊടുക്കാൻ പറയും. ആ തടിയൻ പുസ്തകം വാങ്ങി മാറ്റിവച്ചിട്ട് പ്രിന്റൗട്ട് കൊടുക്കും. വായിച്ചു തിരികെ തരും. ആ പുസ്തകത്തിന് അവതാരിക എഴുതിയത് ഇ. എം. എസാണ്.

കൂട്ടത്തിൽ ഒരു കാര്യം‌കൂടി പറയാം. തോമസ് ഐസക്കിന്റെ പുസ്തകമെഴുത്തുരീതി വിചിത്രമാണ്. പലപ്പോഴും പുസ്തകപ്രകാശനം തീരുമാനിച്ചിട്ടാകും എഴുത്തുതന്നെ തുടങ്ങുക. പുസ്തകം മനസിലുണ്ടാകും. രാവിലെ നടക്കാൻപോകുമ്പോഴൊക്കെ കൂടെയുള്ളവരോട് അദ്ധ്യായങ്ങളുടെ ക്രമവും ഓരോ അദ്ധ്യായത്തിന്റെയും ഉള്ളടക്കവുമൊക്കെ ചർച്ചചെയ്യും. അങ്ങനെയങ്ങനെ അതു വികസിക്കും. പിന്നെ ഒരു അഖണ്ഡയജ്ഞമാണ്. എഴുതിയെടുക്കുകയോ ടൈപ്പ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവർ കൈ കുഴയുമ്പോൾ മാറും. പറഞ്ഞുകൊടുക്കൽ തുടരും. റഫറൻസെല്ലാം നേരത്തേ ചെയ്തുവച്ചിരിക്കും. ഒക്കെ മനസിലാണ്. എഴുത്തിനിടെ റഫർ ചെയ്യലൊന്നുമില്ല. പുസ്തകം നോക്കി വായിക്കുന്നതുപോലെ പൂർണ്ണവാക്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കും.

ദേശാഭിമാനി വാരികയുടെ ജനകീയാസൂത്രണപ്പതിപ്പിന്റെ മുഖച്ചിത്രം - 2021 ജൂൺ 20 ലക്കം

എല്ലാം യുദ്ധംപോലെ

യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനം എന്നൊക്കെ പറയാറുണ്ടെങ്കിലും അതു ശരിക്കും കാണുന്നത് അന്നൊക്കെയാണ്. മുന്നനുഭവമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളാണല്ലോ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം. ഓരോ പ്രവർത്തനവും ചെയ്തുനോക്കും, കുറവുകൾ കണ്ടെത്തി തിരുത്തും, വീണ്ടും പരീക്ഷിക്കും, തിരുത്തും... ട്രയൽ ആൻഡ് എറർ രീതി. ഓരോ നടപടിയുടെയും ഈ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഉത്തരവോ മാർഗ്ഗരേഖയോ ഇറക്കണം. അതൊക്കെ പലവട്ടം തിരുത്തേണ്ടിവരും. സെക്രട്ടേറിയറ്റിലെയും വിവിധ ഡയറക്റ്ററേറ്റുകളിലെയും ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന കാര്യമല്ല ഇതൊന്നും. പക്ഷെ, എന്തുചെയ്യാം! ചെയ്തല്ലേ പറ്റൂ. സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന പരിപാടിയല്ലേ! ചട്ടങ്ങളും ഇങ്ങനെയൊക്കെത്തന്നെ ആയിരുന്നു. ആസൂത്രണനിർവ്വഹണങ്ങൾ ഒരുവിധം ചിട്ടയായപ്പോൾ അതുവരെയിറങ്ങിയ ഉത്തരവെല്ലാം സമാഹരിച്ചു കോം‌പെൻഡിയം തയ്യാറാക്കാൻ മുൻ ട്രഷറി ഡയറക്റ്റർ എൽ. സുകുമാരൻ ഓഫീസുകളിൽ കയറിയിറങ്ങിയും പ്രസിൽ ഉറക്കമിളച്ചും നടത്തിയ ഭഗീരഥപ്രയത്നത്തെപ്പറ്റി കേട്ടിട്ടുള്ളത് ഓർക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ ഗുണഭോക്താക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന്റെയോമറ്റോ ചട്ടങ്ങൾ ആവിഷ്ക്കരിക്കുകയാണ്. ഗുണഭോക്തൃതെരഞ്ഞെടുപ്പിനുള്ള ഗ്രാമസഭകൾ ആരംഭിക്കുന്ന ദിവസം മൂക്കിൽ മുട്ടിനില്ക്കുന്നു. അതിനുമുമ്പു ചട്ടം പത്രത്തിൽ പരസ്യം ചെയ്യണം. സർക്കാരിൽ ചട്ടം ഉണ്ടാക്കലൊക്കെ ഏറെക്കാലം എടുക്കുന്ന പണിയാണല്ലോ. എന്നാൽ, ബന്ധപ്പെട്ട വിദഗ്ദ്ധർ ഒന്നിച്ചു രാപ്പകൽ ഇരുന്ന് കരടു തയ്യാറാക്കി സർക്കാരിൽ നല്കി. അവിടത്തെ അധികൃതർ പരിശോധിച്ച്, നടപടികൾ പാലിച്ച്, അത് ഉത്തരവായി ഇറക്കി. അതു പക്ഷെ, ഇംഗ്ലിഷാണ്. മലയാളം പരിഭാഷ വേണം. അതാണു പത്രപ്പരസ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടത്.

പക്ഷെ, നിയമവകുപ്പു തർജ്ജമ ചെയ്യാൻ എത്ര കുറഞ്ഞാലും ആഴ്ചകൾ എടുക്കും. ടൈപ്പ് റൈറ്ററിന്റെ അക്കാലത്ത് ടൈപ്പിങ്ങിൽത്തന്നെയുണ്ട് കരട്, ഫെയർ കോപ്പി എന്നൊക്കെ പല ഘട്ടം. ചുരുക്കത്തിൽ സംഗതി നടപ്പില്ല.

ഇത്തരം എത്രയെത്ര ഉത്തരവുകളും ചട്ടങ്ങളും ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനങ്ങളുമാണ് ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇറങ്ങിയത്! ചെയ്തുപരീക്ഷിച്ചും മെച്ചപ്പെടുത്തിയും അന്നു രൂപപ്പെട്ട നടപടിക്രമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളുമായിരുന്നു പില്ക്കാലപ്രാദൃശികാസൂത്രണത്തിന്റെ അടിത്തറ.

മറ്റൊന്നും ആലോചിച്ചില്ല. നിയമവകുപ്പിൽ കുറിപ്പു കൊടുത്തു ഫയൽ നീക്കി. സെല്ലിൽ നമ്മളെല്ലാംകൂടി അതങ്ങു തർജ്ജമചെയ്തു. ബന്ധപ്പെട്ടവർ ഞായറാഴ്ചയടക്കം സെക്രട്ടേറിയറ്റു തുറന്നിരുന്നു തർജ്ജമ പരിശോധിച്ചു. സാഹചര്യത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസിലാക്കി അതിനു വേഗം അംഗീകാരം നല്കാൻ മന്ത്രിയും സെക്രട്ടറിയും സഹായിച്ചു. അപ്പോഴേക്കു ഗോഡ്ഫ്രൈ ദാസ് ചട്ടം പരസ്യരൂപത്തിൽ ഡിസൈൻ ചെയ്തിരുന്നു. പത്രത്തിൽ സ്പേസ് നേരത്തേ ബ്ലോക്ക് ചെയ്തിരുന്നു. റിലീസ് ഓർഡറും തയ്യാർ. സെക്രട്ടറി ഒപ്പിട്ടതോടെ അവരുടെ തിരുത്തലുകൾ ചേർത്തു പരസ്യം പത്രമോഫീസുകളിലേക്കു പാഞ്ഞു.

ജനകീയാസൂത്രണകാലത്തെ എഴുത്തിന്റെ മറ്റൊരു കേന്ദ്രം റ്റി. എൻ. സീമയുടെ വീടായിരുന്നു. സീമയുടെ കുടുംബവും അച്ഛനമ്മമാരും രണ്ട് ആങ്ങളമാരുടെ കുടുംബവും ഒക്കെയായി നല്ല കോലാഹലമാണ്. അജയൻചേട്ടന്റെ കോഴിഫാമിലെ ചിക്കൻ അടക്കമുള്ള രുചികരമായ ആഹാരമായിരുന്നു പ്രധാന ആകർഷണം. എന്നെയും ശ്രീകുമാറിനെയുംപോലെ പ്രധാന കേട്ടെഴുത്തുകാരി ആയിരുന്നു സീമ. ഒരാൾ എഴുതുമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് എഡിറ്റിങ്ങും പ്രൂഫുതിരുത്തലും മറ്റു പണികളും ഉണ്ടാകും. സി.ഡി.എസിലാണെങ്കിൽ സീമയുടെ എഴുത്തു തീരുന്നതുവരെ ജീവിതപങ്കാളി ജയരാജും ഉറക്കമിളയ്ക്കും. അവർ പോകുമ്പോൾ അവിടെ തങ്ങുന്നവർ എഴുത്തു തുടരും. ജയരാജ് ഇല്ലാത്തപ്പോഴോ മറ്റ് അസൗകര്യങ്ങൾ ഉള്ളപ്പോഴോ ആണു ഞങ്ങളെല്ലാംകൂടി സീമയുടെ വീട്ടിലേക്ക് ആക്രമണം നടത്തുക. ‘ജനകീയാസൂത്രണം: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും’ പുസ്തകത്തിന്റെ എഡിറ്റർപദവി എനിക്കും സീമയ്ക്കും‌കൂടി ആയിരുനു.

എഴുതിയെടുക്കലിൽ നല്ലപങ്കും ശ്രീകുമാറാണു ചെയ്തിരുന്നത്. ട്രെയിനിലും കാറിലും വിമാനത്താവളത്തിലുംവരെ ഇരുന്ന് എഴുതിയെടുത്തിട്ടുണ്ട്. യാത്രയിലാണ് എഴുത്തെങ്കിൽ എഴുതുന്നയാൾ എഴുത്തു തീരുന്നിടത്ത് ഇറങ്ങി ബസിലോ ട്രയിനിലോ നേരേ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്. എത്തിയാലുടൻ സംഗതി പ്രസിൽ കൊടുക്കും. പ്രൂഫ് നോട്ടവും അച്ചടിക്കാര്യങ്ങളും, എന്തിന്, വിതരണം വരെ ശ്രീകുമാർ ചെയ്യാത്ത പണിയില്ല. വിതരണം എന്നു പറഞ്ഞാൽ രണ്ടരദിവസം‌കൊണ്ടൊക്കെ എല്ലാ ജില്ലാ ഓഫീസിലും എത്തിക്കണം. കാരണം പരിശീലനത്തിന്റെ വക്കത്താണു മിക്കപ്പൊഴും പുസ്തകം അച്ചടി. ഓഫീസുകളാകട്ടെ സിവിൽ സ്റ്റേഷനുകളുടെ മുകൾനിലകളിലും! സായി വെങ്കട്ടരാമൻ വന്നശേഷം ആ ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനായി.

ശ്രീകുമാർ

ഒരിക്കൽ ഒരു പുസ്തകം അടിക്കാൻ സർക്കാർസ്ഥാപനമായ കെ.എസ്.എ.വി.ആർ.സി.യിൽ പേപ്പറില്ല. ആവശ്യത്തിന്റെ വക്കത്താണ് അതും പ്രസിൽ എത്തുന്നത്. യുദ്ധമല്ലേ! ഉടൻ ഐഡിയ വന്നു. ദേശാഭിമാനിയിൽനിന്ന് പേപ്പർ റീൽ കടം വാങ്ങി പ്രസിൽ എത്തിക്കാം. സി. പി. നാരായണനെക്കൊണ്ടു ശുപാർശ പറയിച്ച് പേപ്പർ റീൽ തരപ്പെടുത്തി. അപ്പഴാണ് അടുത്ത പ്രശ്നം. പത്രം അടിക്കുന്ന പേപ്പറിന്റെ റീൽ കെ.എസ്.എ.വി.ആർ.സി.പ്രസിൽ പറ്റില്ല. നാലരയിഞ്ചു വീതി കുറവുള്ള പേപ്പർ വേണം. അതിന് എവിടെ പോകും! പലവഴിക്കും അന്വേഷിച്ചു രക്ഷയില്ല. അതിനും ശ്രീകുമാർ പരിഹാരം കണ്ടു. ഈർച്ചമില്ലിൽ കൊണ്ടുപോയി അറത്തു ചെറുതാക്കുക! ലോകത്ത് ആരും ചെയ്തിരിക്കാൻ ഇടയില്ലാത്ത കാര്യം. അതും ചെയ്തു പുസ്തകം യഥാസമയം അച്ചടിച്ചുവാങ്ങി! അറത്തുമാറ്റിയ പേപ്പർ മുഴുവൻ റൈറ്റിങ് പാഡാക്കി! പല പരിശീലനങ്ങൾക്കും കൊടുത്തത് അതാണ്.

മുൾമുനയിൽ ഒരു പ്രകാശനം

ഒരു പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രകാശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകൂടി പറയാം. സംഭവത്തിന്റെ സവിശേഷത കാരണം പുസ്തകത്തിന്റെ പേരും പ്രകാശനം ചെയ്ത ആളുടെ പേരും പറയുന്നില്ല. വി.വി.ഐ.പി.കൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ചടങ്ങ്. വേദി കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് ഹാൾ. നിറഞ്ഞ സദസ്സ്.

എല്ലാ സംവിധാനങ്ങളും ഐസക്കിന്റെയും ടീമിന്റെയും യന്ത്രവേഗത്തിൽ യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു ശീലമുള്ളതല്ലല്ലോ. എഴുതിയതത്രയും ടൈപ്പ് ചെയ്യണം. പിന്നെ പ്രൂഫ് തിരുത്തൽ, ലേ‌ഔട്ട്, ഡിസൈൻ, കവർ ഡിസൈൻ, അച്ചടി, മടക്കൽ, ബയൻഡിങ് എല്ലാം ചെയ്താലല്ലേ പുസ്തകം ആകൂ. പ്രകാശനത്തിനു മുമ്പു പുസ്തകം ആയില്ല!

മഹാസമ്മേളനം. പ്രകാശകൻ വി. വി. ഐ. പി. യും! കാര്യപരിപാടിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രചാരണവും നടന്നതാണ്. എന്തുചെയ്യും? ഒരു കോപ്പിയെങ്കിലും ബയൻഡ് ചെയ്തു വന്നേക്കും എന്നു പ്രതീക്ഷിച്ചു ഭാഗ്യം പരീക്ഷിക്കാനാവില്ല. സർവ്വത്ര ടെൻഷൻ. ഒടുവിൽ ഒരു കടുംകൈ തീരുമാനിച്ചു. കവർപ്പേജ് അച്ചടി പൂർത്തിയായിരുന്നു. അകം വെള്ളപ്പേപ്പർ നിറച്ചു ബയൻഡ് ചെയ്യിച്ചു. വർണ്ണക്കടലാസിൽ പൊതിഞ്ഞു റിബണിട്ടു കെട്ടി. അതു കൊടുത്തു പ്രകാശനം ചെയ്യിക്കുകയേ വഴിയുള്ളൂ. പക്ഷെ, പ്രകാശകനും സ്വീകരിക്കുന്നയാളും പുസ്തകം തുറന്നു നോക്കാതിരിക്കുമോ? വേദിയിലുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി ഇ. കെ. നായനാർ അടക്കമുള്ളവർ വാങ്ങി തുറന്നു നോക്കില്ലേ? എങ്കിൽ...!

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിച്ച പുനരർപ്പണദിനാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനെത്തിയ പ്രധാനമന്ത്രി എച്ഛ്.ഡി. ദേവെഗൗഡ ഇ.എം.എസിനോടു കുശലം പറയുന്നു. എ.കെ. ആന്റണി, ഇ.കെ. നായനാർ, ബേബി ജോൺ തുടങ്ങിയവർ സമീപം

അപ്പോഴും പ്രസിൽ ആളു നിന്നു പിപ്പിടികൂട്ടുകയാണ്, വല്ലവിധവും ഒരു കോപ്പി ബയൻഡ് ചെയ്യിച്ചുവാങ്ങാൻ. സെൽ ഫോൺ യുഗം പിറന്നിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ സെനറ്റ് ഹോളിന്റെ ഒന്നാം നിലയിലെ ഒരു ഓഫീസിലെ ലാൻഡ് ഫോണിൽനിന്നു പ്രസിൽ വിളിച്ച് അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണ്. ശ്രമിക്കുന്നു, ഇപ്പം ആകും എന്നുതന്നെ മറുപടി. പത്തുമുന്നൂറു പേജുണ്ട്. അന്നു ഫോമൊക്കെ കൈകൊണ്ടു മടക്കുന്ന രീതിയാണ്. 16 പേജുവീതമുള്ള ഓരോ ഫോമും മടക്കിവേണം ബയൻഡ് ചെയ്യാൻ. പിന്നെ അരികുകൾ മുറിക്കണം.

സമ്മേളനം തുടങ്ങി. എല്ലാ പ്രതീക്ഷയും അസ്തമിച്ചു. വരുന്നതു വരട്ടെ! വെള്ളക്കടലാസു വച്ച പുസ്തകം സ്റ്റേജിന്റെ പിന്നിൽ എത്തിച്ചു. പെട്ടെന്നാണ് ബൈക്കിൽ പാഞ്ഞെത്തുന്നത്, സാക്ഷാൽ പുസ്തകത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി! പശയുണങ്ങാത്ത ‘പച്ച’ കോപ്പി. ഒരുനിമിഷം വൈകിയില്ല. വർണ്ണപ്പൊതിയഴിച്ച് ഒറിജിനൽ വച്ചു പൊതിഞ്ഞു. കോം‌പെയറർ അപ്പോഴേക്ക് വേദിയിൽ പ്രകാശനം അനൗൺസ് ചെയ്തു. അസാദ്ധ്യടൈമിങ്! സർവ്വം ശുഭം!

സന്നദ്ധസാങ്കേതികസേനയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടം ഉദ്ഘാടനത്തിന്റെ ക്ഷണക്കത്ത്

‘പൊൻകണി’യും മധുവിധുവും

‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’ എന്ന പുസ്തകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുമുണ്ട് ഒരു കഥ; തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ കഥ. ആ പുസ്തകത്തിന്റെ പണിക്കിടയിലായിരുന്നു എന്റെ വിവാഹം, 1998 ജൂൺ അഞ്ചിന്. തൃപ്പൂണിത്തുറക്കാരി സബിതയാണു വധു. ജീവിതപങ്കാളിയെ തീരുമാനിക്കുന്നതിലും ഇടപെട്ടത് ജനകീയാസൂത്രണമാണ്. ആസൂത്രണസെല്ലിൽ അംഗമായിരുന്ന റ്റി. എൻ. സീമയാണ് ആ കഥാപാത്രത്തെ എന്റെ ജീവിതകഥയിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്നത്.

ഒൻപതാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയിലെ രണ്ടാം വാർഷികപദ്ധതിയുടെ തുടക്കഘട്ടത്തിലെ തിരക്കേറിയനാളുകൾ. ഓണത്തിന്റിടയിലെ പൂട്ടുകച്ചവടം എന്നൊക്കെ ദുഷ്ടബുദ്ധികൾക്കു പറയാം. എല്ലാ മാമൂലും ലംഘിക്കുന്ന കൂട്ടരുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആയതിനാൽ, വിവാഹം വധുവിന്റെ നാട്ടിൽ എന്നതിനുപകരം വരന്റെ താമസസ്ഥലത്തിനടുത്തുള്ള ശാസ്തമംഗലം സബ്‌രജിസ്റ്റ്രാർ ഓഫീസിൽ നടത്താനാണു തിരുമാനിച്ചത്. ജനകീയാസൂത്രണത്തിലെ പണി മുടങ്ങാതിരിക്കായിരുന്നു സത്യത്തിൽ അത്. സ്പെഷ്യൽ മാര്യേജ് ആക്റ്റ് പ്രകാരമുള്ള നോട്ടീസ് നടപടികളൊക്കെ പൂർത്തീകരിച്ചിരുന്നു. പരിസ്ഥിതിസ്നേഹം കാരണം ലോകപരിസരദിനമായ ജൂൺ 5-നാകട്ടെ വിവാഹം എന്നും നിശ്ചയിച്ചു.

ലേഖകന്റെ വിവാഹക്ഷണക്കത്ത്

ആചാരവും ആർഭാടവും ആൾക്കൂട്ടവും ഇല്ലാതെയായിരിക്കും വിവാഹം എന്നു പണ്ടു യുക്തിവാദിസംഘത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന 79-82 കാലത്തേ തീരുമാനിച്ചതാണ്. സംബന്ധിക്കുന്നത് ശ്രീനാരായണഗുരു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതുപോലെ പരമാവധി 20 പേർ. എന്നാലും ബന്ധുക്കളെയും നാട്ടുകാരെയും പരിചയക്കാരെയും ഒക്കെ അറിയിച്ചു. കുടുംബാംഗങ്ങൾ മാത്രമേ പങ്കെടുക്കുന്നുള്ളൂ എന്നു കത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ മിക്കവരും ആശംസയിൽ ഒതുക്കി. ‘ഒരു ജൂൺ 5-നായിരുന്നു എന്റെയും വിവാഹം’ എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഒ. എൻ. വി. സാറിന്റെ ആശംസയൊക്കെ ഓർമ്മയിൽ നില്ക്കുന്നു.

വധുവും കുടുംബവും തലേന്നേ തിരുവനന്തപുരത്ത് ബന്ധുവീട്ടിൽ എത്തി. ജൂൺ 5-നു രാവിലെ ആസൂത്രണസെല്ലിൽ എത്തിയ വരൻ 10 മണി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ബൈക്കിൽ രജിസ്റ്റ്രാർ ഓഫിസിൽ എത്തി. ആധാരമെഴുത്തുകാരനായ സുഹൃത്ത് സുനിലാണ് അവിടത്തെ ഏർപ്പാടുകൾ. സുനിലിനൊപ്പം സബ് രജിസ്റ്റ്രാരെ കണ്ടു. ഒരു സ്ത്രീയാണ്. അവർക്ക് ഇത്തരം വിവാഹമേ ഇഷ്ടമല്ലെന്നു തോന്നി. ഏതായാലും ഇപ്പോൾ നല്ല തിരക്കാണ് എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. എപ്പോഴാകും സൗകര്യം എന്നു ചോദിച്ചു. ഉച്ചയ്ക്ക് ഒരുമണിക്കു മുമ്പായി വാ, നോക്കാം എന്നു മറുപടി.

ഉടനെ പുറപ്പെടണ്ടാ, പന്ത്രണ്ടുമണിയോടെ വന്നാൽ മതി എന്നു വധുവിനെ വിളിച്ചറിയിച്ചു. അങ്ങനെ 12 മണിക്കു വീണ്ടും രജിസ്റ്റ്രാർ ഓഫീസിലെത്തി. രണ്ടുപേരുടെയും കുടുംബങ്ങൾ ഒപ്പമുണ്ടെന്നു കണ്ടപ്പോഴാണ് സബ് രജിസ്റ്റ്രാറുടെ മുഖം തെളിഞ്ഞത്. അരമണിക്കൂറിനകം ഒപ്പിട്ടു. ഏഴു രൂപയോ മറ്റോ ആയിരുന്നു ഫീസ്. അതാണ് ആകെ വിവാഹച്ചെലവ്! വിവാഹസർട്ടിഫിക്കറ്റ് കഴിഞ്ഞാൽ സുഹൃത്തായ ചന്ദ്രാനന്ദൻ വന്നു നിർബ്ബന്ധപൂർവ്വം നാലഞ്ചു ഫോട്ടോ എടുത്തതാണ് ആകെ സാക്ഷ്യം.

ലേഖകന്റെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ‘ആൾക്കൂട്ടം’

അമ്മയും മറ്റും വന്ന വാഹനത്തിൽ വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് പുതിയവിളയിലെ (കായം‌കുളത്തിനു സമീപം) വീട്ടിലേക്കു പോയി. ആരെയും പങ്കെടുപ്പിക്കാതെ വിവാഹം നടത്തിയതിൽ പരിഭവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കളെയും അടുപ്പക്കാരായ ചില നാട്ടുകാരെയും കാണുകയായിരുന്നു ദൗത്യം. അവരെ പങ്കെടുപ്പിക്കാഞ്ഞതു വിരോധം‌കൊണ്ടല്ലല്ലോ. വെറുതെ അവരുടെ പരിഭവം എന്തിനു നിലനിർത്തണം? എല്ലാവരും ഓക്കെ! ‘പറഞ്ഞുകേട്ടതൊക്കെ ശരിയാണോ, ശരിക്കും താലി കെട്ടിയില്ലേ,’ എന്നൊക്കെ സംശയിച്ച അതിബുദ്ധിക്കാരായ ചില കുലസ്ത്രീകൾ തന്ത്രപൂർവ്വം സബിതയുടെ ഷോൾ പൊക്കി കഴുത്തിൽ നോക്കിയതൊക്കെ കൂട്ടത്തിലെ തമാശകൾ.

വിവാഹത്തിനു മുമ്പുതന്നെ ‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’യുടെ മാറ്റർ ഏറെക്കുറെ പ്രസിലേക്കു കൊടുത്തിരുന്നു. ആമുഖമോ മറ്റൊ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നത് പുതിയവിളയിലിരുന്ന് എഴുതി. മൂന്നാംദിവസം‌തന്നെ തിരികെ വന്ന് ശാസ്തമംഗലത്തിനു സമീപം ഒരു വാടകവീട്ടിൽ കുടുംബജീവിതം തുടങ്ങി.

‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’ പുസ്തകത്തിന്റെ മുഖത്താൾ

അപ്പോഴേക്കു പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രൂഫ് റെഡിയായിത്തുടങ്ങി. പതിവുപോലെ പ്രകാശനമെല്ലാം തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഏതാനും ദിവസമേ ബാക്കിയുള്ളൂ. പകൽ മുഴുവൻ ഓഫീസിലോ ഓഡിയോവിഷ്വലിലോ ഇരുന്നു പ്രൂഫ് നോക്കും. രാത്രിയാകുമ്പോൾ ബാക്കി പ്രൂഫുമെടുത്തു വീട്ടിലേക്ക്. നവവധൂവരന്മാർ മധുവിധുപ്രൂഫുനോട്ടം! അച്ചടിയുടെ ചുമതലയുള്ള രാജ്‌മോഹനും അനുയായികളും രാത്രി പത്തിനും പന്ത്രണ്ടിനുമൊക്കെ പ്രൂഫ് എത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. ഇരുട്ടിവെളുക്കെ പ്രൂഫ് തിരുത്തൽ!

പുസ്തകം സമയത്തു തയ്യാറായെങ്കിലും പ്രകാശനം രണ്ടുമാസം നീണ്ടു. പ്രസ്ഥാനം മൂന്നാം വർഷത്തിലേക്കു കടക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ നടന്ന വികസനകൺവെൻഷനിൽ ആയിരുന്നു പ്രകാശനം. ’98 ഓഗസ്റ്റ് 16-ന് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളെജ് അങ്കണത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രി ഇ. കെ. നായനാരുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ മന്ത്രി ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായരാണു പ്രകാശനം ചെയ്തത്.

‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’ മന്ത്രി ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രി ഇ.കെ. നായനാർ, സ്പീക്കർ എം. വിജയകുമാർ, ഐ.എസ്. ഗുലാത്തി തുടങ്ങിയവർ വേദിയിൽ

എറണാകുളം ജില്ലാ സാക്ഷരതായജ്ഞത്തിന്റെ നിർണ്ണായകവേളയിൽ സുപ്രധാനചുമതലകളുടെ തിരക്കിനിടെ രാവിലത്തെ ട്രയിനിൽ വന്നു വിവാഹം കഴിച്ച് പങ്കാളിയെ പെങ്ങളോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്കയച്ചിട്ട് അടുത്ത വണ്ടിക്ക് എറണാകുളത്തിനു മടങ്ങിയ ജഗജീവന്റെയും രമയുടെയും കഥയൊക്കെ അറിയാവുന്നതിനാൽ മധുവിധുകാലം നഷ്ടമായതു വലിയ കാര്യമായി തോന്നിയില്ല. മഹായജ്ഞങ്ങൾക്കിടെ ഇങ്ങനെയൊക്കെ ഉണ്ടാകാം. വിപ്ലവപ്രവർത്തനമൊന്നും അല്ലെങ്കിലും ആ വഴിക്കുള്ള ചുവടുകളാണല്ലോ ഇവയും.

എന്റെ സ്ഥിതി ഇതാണെങ്കിൽ കൂടുതൽ പ്രധാന ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിച്ചവരുടെ സ്ഥിതിയോ! ആ യത്നത്തിൽ ഉൾച്ചേർന്നിരുന്ന ആയിരങ്ങളുടെ അദ്ധ്വാനത്തിന്റെയും ആത്മാർത്ഥതയുടെയും കഷ്ടപ്പാടിന്റെയും ബാഹുല്യം അത്രയ്ക്കായിരുന്നു. സംസ്ഥാനതലത്തിലെ ചിലരുടെ മാത്രം കാര്യമല്ല, കേരളത്തിൽ അങ്ങോളമിങ്ങോളം നല്ലൊരുസംഖ്യവരുന്ന ഇത്തരം ‘പ്‌രാന്തന്മാരും പ്‌രാന്തികളും’ അന്ന് ഇങ്ങനെയൊക്കെത്തന്നെ ആയിരുന്നു.

ഒരു ‘മാൻ മിസ്സിങ്’ കഥ

അക്കാലത്തെ തെരക്കു മനസിലാക്കാൻ മറ്റൊരു കഥ പറയാം. ഒരു രാത്രി. പതിവുപോലെ ഐസക്കിന്റെ വീട്ടിലാണു കിടപ്പ്. രണ്ടുമണിവരെയൊക്കെ എഴുതിയിട്ടാവും ഉറക്കം. കിടന്നതേയുള്ളൂ. വാതിലിൽ മുട്ട്. സാമാന്യം ശക്തിയിൽത്തന്നെ. എഴുന്നേറ്റു വാതിൽ തുറന്നു. രണ്ട് ആജാനുബാഹുക്കൾ! ആദ്യമൊന്നു പകച്ചു. അപ്പോഴേക്ക് മുറിയിൽനിന്ന് ഇറങ്ങിവന്നിരുന്ന ഐസക്കിനെ നോക്കി ‘നമസ്ക്കാരം സഖാവേ!’ എന്ന് ആഗതരിലൊരാൾ പറഞ്ഞപ്പോഴാണ് സമാധാനമായത്. ഐസക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി, “അപ്പുക്കുട്ടൻ കാണി. വിതുര പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റാ”. ആളെ നന്നായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ജനകീയാസൂത്രണം തുടക്കം മുതലേ നന്നായി നടത്തിയവരിൽ ഒരാൾ.” ഇത് എന്റെ സെക്രട്ടറിയാ.” ആഗതൻ കൂടെയുള്ളയാളെ പരിചയപ്പെടുത്തി. എന്തോചില രേഖകൾ പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ വൈകി. അതുമായി എത്തിയതാണ്!

അപ്പുക്കുട്ടൻ കാണിയുടെ അക്കാലത്തെ ചിത്രം. ഇ.എം.എസിനു പിന്നിൽ ഇടതുവശത്ത് അദ്ദേഹം.

അപ്പുക്കുട്ടൻ കാണിയും തോമസ് ഐസക്കും - ഒരു സമീപകാലചിത്രം

ജനകീയാസൂത്രണകാലത്താണല്ലോ ഇൻഡ്യൻസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ സുവർണ്ണജൂബിലി ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടത്. അന്ന് എല്ലാ തദ്ദേശഭരണസ്ഥാപനത്തിലും ജനങ്ങൾക്കു പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഓരോ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യസുവർണ്ണജൂബിലിസ്മാരകം എന്ന പേരിൽ നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. വലിയൊരു സംഭവമാക്കി അതു മാറ്റാൻ കഴിഞ്ഞു. എല്ലാസ്ഥലത്തും 1997 ഓഗസ്റ്റ് 15-നു തറക്കല്ലിടൽ. എവിടെയെങ്കിലും പോയി ഒരുക്കങ്ങൾ കാണണമെന്നു തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്തൊക്കെയോകാരണം അന്നു ഫ്രീ ആയപ്പോൾ രാത്രി ഒരുമണിയായി. അതു സാരമില്ല, പോകാം എന്നായി. അന്നത്തെ ആവേശമല്ലേ. ശ്രീകുമാറിനെ വീട്ടിൽ വിടുകയും വേണം.

കെ. ജി. സുജനേന്ദ്രൻ

അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ എന്റെ ബൈക്കിൽ ശ്രീകുമാറിന്റെ നാടായ പള്ളിച്ചൽ പഞ്ചായത്തിൽ സുവർണ്ണജൂബിലിസ്മാരകമായി പ്രാഥമികാരോഗ്യകേന്ദ്രത്തിനു കെട്ടിടം പണിയുന്നിടത്തെത്തി. രണ്ടുമണിനേരത്തും വെളിച്ചം കണ്ടപ്പോൾ കയറി നോക്കി. പഞ്ചായത്തുപ്രസിഡന്റ് കെ. ജി. സുജനേന്ദ്രനടക്കം ഷർട്ടും ഊരിയിട്ടു നിന്നു വാനം വെട്ടുന്നു! “കല്ലിടാനുള്ളതൊക്കെ നേരത്തേ റെഡിയായി, വാനം ബാക്കികൂടി അങ്ങു തീർത്തേക്കാം എന്നു വിചാരിച്ചു.” അതായിരുന്നു അന്നത്തെ വികാരം. സർഗ്ഗാത്മകമായ ജനകീയാസൂത്രണം ഭ്രാന്തമായ ആവേശമായി തലയിലേറ്റി ഇങ്ങനെ രാപ്പകൽ കഷ്ടപ്പെട്ടവർ എത്ര!

ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കഥാകൃത്ത് സി.വി. ശ്രീരാമൻ, മാതൃഭൂമി ലേഖകനായിരുന്ന മനോജ് മേനോൻ തുടങ്ങിയവർ ലേഖകനോടൊപ്പം ജനകീയാസൂത്രണപരിപാടിക്കിടെ

ഐസക്കിന്റെ ഒരു കഥകൂടി പറയാം. അന്നൊക്കെ എല്ലാ ദിവസവും യാത്രകളാണ്. ഇന്ന് കാസർകോട്ടാണെങ്കിൽ നാളെ കൊല്ലം, മറ്റെന്നാൾ വയനാട്, പിറ്റേന്നു നേരെ തിരുവനന്തപുരം, അതിനടുത്തദിവസം കണ്ണൂർ... പരിപാടിയോടുപരിപാടി! യാത്രയ്ക്കിടയിലാണു വായനയും എഴുത്തുമെല്ലാം. തുടക്കകാലത്ത് ഒരു പഴഞ്ചൻ അംബാസഡർ കാറായിരുന്നു – കെ. എൽ. 3 7501. അന്നൊരിക്കൽ ഐസക്കും ഇക്‌ബാലുംകൂടി സെക്രട്ടേറിയറ്റിൽ മന്ത്രിയെയോ മുഖ്യമന്ത്രിയെയോ കാണാൻ പോയി. തിരികെ വന്നപ്പോൾ കാർ സ്റ്റാർട്ടാകുന്നില്ല. രണ്ടു കുർത്തക്കാരുംകൂടി സ്റ്റാച്യൂവഴി തള്ളലോടുതള്ളൽ! ഇരുവരെയും ജനങ്ങൾക്ക് ഇന്നത്തെയത്ര പരിചയം ഇല്ലാത്തതിനാലും സെൽ‌ ഫോൺ ഇറങ്ങിയിട്ടില്ലാത്തതിനാലും ആ ദൃശ്യങ്ങൾ വൈറലായില്ല.

പിന്നെയാണു ഭേദപ്പെട്ട അംബാസഡർ കിട്ടുന്നത്. അതിലാണീ പാച്ചിലെല്ലാം. രണ്ടു ഡ്രൈവർമാർ - സുരേഷും ടെസ്റ്റിനും. സുരേഷാണെങ്കിൽ അതിവിനയശാലി. ഐസക്കിന്റെ മനസറിഞ്ഞ് ഓടിക്കും. സുരേഷിന്റെ മനസ് ഐസക്കും മനസിലാക്കി. വണ്ടിയിലെ കസെറ്റ് പ്ലേയറിൽ കർണ്ണാടകസംഗീതമോ ഹിന്ദുസ്ഥാനിയോ ഇട്ടാൽ സുരേഷിന്റെ വേഗം കുറയും. റോക്ക് സംഗീതം പോലെ സ്പീഡുള്ള വല്ലതുമായാൽ സുരേഷിന്റെയും സ്പീഡ് കൂടും. ഇതു നിരീക്ഷിച്ചതൊടെ ഐസക്ക് ആവശ്യാനുസരണം കസെറ്റ് തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഇടാൻ തുടങ്ങി.

വയലാർ രവി, തോമസ് ഐസക്ക്, ബി. ഇക്‌ബാൽ എന്നിവർ ജനകീയാസൂത്രണവേദിയിൽ സംഭാഷണത്തിൽ

യാത്ര നല്ലപങ്കും രാത്രിയാണ്. യാത്രയിലായാലും അല്ലെങ്കിലും തീരെ നിവൃത്തിയില്ലെങ്കിലേ ഉറങ്ങൂ. ബാക്കി സമയം മുഴുവൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും. കാറിലാണെങ്കിൽ പിന്നിലെ സീറ്റിൽ കിടന്നാണ് ഉറക്കം. സുരേഷിന് ഉറക്കം വന്നാൽ അപ്പോൾ വണ്ടി നിർത്തിക്കൊള്ളണം എന്നാണു നിർദ്ദേശം. എന്നിട്ട് ചായയൊക്കെ കുടിച്ച് ഉറക്കം പോയിട്ടോ അല്പസമയം ഉറങ്ങിയിട്ടോ ഓടിച്ചാൽ മതി.

അങ്ങനെ ഒരു രാത്രി വടക്കൻ‌കേരളത്തിൽ എവിടെയോനിന്നുള്ള യാത്രയാണ്. ഐസക്ക് പിന്നിൽ ഉറക്കം. വെളുപ്പാങ്കാലമായപ്പോൾ സുരേഷിന് ഉറക്കശങ്ക. വണ്ടി നിർത്തി. നല്ല കടുപ്പത്തിൽ ഒരു ചായ കുടിച്ചിട്ട് യാത്ര തുടർന്നു. നേരം വെളുത്തിട്ടും പിന്നിൽനിന്ന് അനക്കമൊന്നും കേൾക്കാതായപ്പോൾ സുരേഷ് വണ്ടി നിർത്തി പിന്നിൽ നോക്കി. സീറ്റ് ശൂന്യം! പരമശുദ്ധനായ സുരേഷ് ആകെ തകർന്നു. ഐസക്കിന്റെ കൈയിൽ പൈസയൊന്നും ഇല്ലെന്നത് അവനെ കൂടുതൽ ധർമ്മസങ്കടത്തിലാക്കി. ഐസക്ക്‌സാറെന്നാൽ അവനു ദൈവമാണ്. എന്തു ചെയ്യും? അപ്പോഴേക്കു പരപരാ വെളുത്തുതുടങ്ങി. ദൂരമേറെ താണ്ടിയിരിക്കുന്നു. തിരികെ പോകാമെന്നുവച്ചാൽ മണിക്കൂറുകൾ വീണ്ടും ഓടണം. അവിടെ എത്തിയാൽത്തന്നെ എങ്ങനെ കണ്ടുപിടിക്കും?

പത്രപ്രവർത്തകനായ മനോജ് മേനോൻ, വി.ജി. മനമോഹൻ, ജനകീയാസൂത്രണ, പരിഷത് പ്രവർത്തകനായ മധു എന്നിവർക്കൊപ്പം

സുരേഷ് അടുത്തുകണ്ട ഫോൺ ബൂത്തിൽ കയറി ജനകീയാസൂത്രണസെല്ലിന്റെ ചുമതലക്കാരനും ഐസക്കിന്റെ ചിരകാലമിത്രവുമായ മനമോഹനെ വിളിച്ചു. മനമോഹൻ പറഞ്ഞു, “നീ വിഷമിക്കണ്ടാ. സഖാവ് വിളിച്ചിരുന്നു. ഒരു ടാക്സി പിടിച്ചു പോരാൻ ഞാൻ പറഞ്ഞു. ഇങ്ങെത്തിക്കൊള്ളും. നീ ഇങ്ങു പോരെ.” അപ്പോഴാണു സുരേഷിനു സമാധാനമായത്.

സംഭവിച്ചത് ഇതാണ്: വണ്ടിനിർത്തിയപ്പോൾ ഐസക്കും ഉണർന്നിരുന്നു. പുറത്തു സംസാരം കേട്ടപ്പോൾ പുലർച്ചയായോ, പത്രം വന്നോ എന്നു നോക്കാൻ ഇറങ്ങിയതാണ്. പത്രവും വാങ്ങി വന്നപ്പോഴേക്ക് സുരേഷ് വണ്ടി വിട്ടിരുന്നു. ...ഇങ്ങനെ അവിസ്മരണീയമായ എത്രയെത്ര സംഭവകഥകൾ!

ഡ്രൈവർമാരായിരുന്ന ടെസ്റ്റിനും ശശിക്കും ഷിബുവിനുമൊക്കെ എന്തെന്തെല്ലാം അനുഭവങ്ങളുണ്ടാകും പറയാൻ! രാപ്പകൽ കാറോടിച്ച അവരുടെയൊക്കെ പേരുകൾക്കും ജനകീയാസൂത്രണചരിത്രത്തിലുള്ള പങ്ക് ചെറുതല്ല.

കഥാസരിത്‌സാഗരം

ഓട്ടപ്പാച്ചിലിനിടെ ഐസക്കിനു ഹൃദയാസ്വാസ്ഥ്യം ഉണ്ടാകുന്നതും ആശുപത്രിയിൽ കിടക്കുന്നതും ഒക്കെയായി സംഭവബഹുലമായ പലതുമുണ്ട് ജനകീയാസൂത്രണയോർമ്മയിൽ. ചികിത്സയൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ഒരുദിവസം ഐസക്ക് പറഞ്ഞു, “വാടോ, ഒന്ന് ഇ. സി. ജി. നോക്കിയിട്ടു വരാം.” കാറിൽ മെഡിക്കൽ കോളെജിനടത്തു ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ പോയി ഇ. സി. ജി. എടുത്തു. ബില്ലെഴുതാൻനേരം ഉടമ എന്നോടു ചോദിച്ചു ആളു പ്രീസ്റ്റാണോ എന്ന്. “അല്ല, പക്ഷേ ആകാൻ പോയ ആളാണ്” എന്നു ചിരിച്ചുകൊണ്ടു ഞാൻ പറഞ്ഞു. അന്ന് ഫാ: പൗലോസ് മാർ പൗലോസിന്റെമാതിരി ഒരു കാവി കുർത്തയാണ് ഇട്ടിരുന്നത്. അതു കണ്ടിട്ടാകാം. വല്ല ഇളവും തരാൻ ആയിരുന്നിരിക്കാം. മടങ്ങുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം കേട്ട് ഐസക്ക് കുറെ ചിരിച്ചു.

പി. ഗോവിന്ദപ്പിള്ളയും ഐ.എസ്. ഗുലാത്തിയും

ഹൃദയകാര്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ ഓർത്ത ഒരു സംഭവം‌കൂടി പറയാം. പ്രൊഫ: ഐ. എസ്. ഗുലാത്തിയുടെ പ്രഭാഷണമോ മീറ്റ് ദ് പ്രസോ പത്രപ്രവർത്തകയൂണിയൻ ആസ്ഥാനമായ കേസരി സ്മാരകത്തിൽ നടക്കുന്നു. വയോധികനായ അദ്ദേഹവും ഹൃദ്രോഗചികിത്സകഴിഞ്ഞ് ഇരിക്കുകയായതിനാൽ ഒന്നാം നിലയിലേക്കു പടികയറ്റാതെ ലിഫ്റ്റ് വഴി കൊണ്ടുപോകുകയാണ്. ഞങ്ങൾ പടി കയറിയും. രണ്ടു നിലയുടെയും നടുവിൽ എത്തിയപ്പോൾ കറന്റ് പോയി. ത്രിശങ്കുസ്വർഗ്ഗത്ത് ലിഫ്റ്റ് നിലച്ചു. ആരോഗ്യം മെച്ചമല്ലാത്ത ഗുലാത്തിസാറിനു ടെൻഷൻ ഉണ്ടാകാനും പാടില്ല.

വൈദ്യുതിബോർഡിൽ വിളിച്ചപ്പോൾ ഉടൻ ശരിയാവില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞു. അപ്പോഴാണ് ആരോ പറഞ്ഞത്, ലിഫ്റ്റിന്റെ മുകളറ്റത്ത് നിയന്ത്രണസംവിധാനം ഉള്ളിടത്ത് എന്തോ ഒന്നു കറക്കിയാൽ ലിഫ്റ്റ് മെല്ലെ ഉയർന്നുവരുമെന്ന്. നല്ല ഭാരമുള്ള ലിഫ്റ്റ് ഒന്നുരണ്ട് ആളുകളോടൊപ്പം പൊക്കേണ്ടതല്ലേ, കൂട്ടത്തിലെ നല്ല തടിമിടുക്കുള്ള ഒന്നുരണ്ടുപേരെക്കൂട്ടി ടെറസിലേക്ക്. അവിടെ ചെന്നു നോക്കുമ്പോഴാണു തമാശ. ഒരു ചെറിയ ഡിസ്കാണു തിരിക്കേണ്ടത്. ഒരു വിരലുകൊണ്ടു കറക്കാനുള്ളതേയുള്ളൂ. പക്ഷേ, കുറേനേരം കറക്കണം. അങ്ങനെ ഗുലാത്തിസാറിനെ സുരക്ഷിതമായി മുകളിലെത്തിച്ചു.

അന്ന് ഉള്ളൂർ പ്രശാന്ത് നഗറിൽ സി. ഡി. എസിലെ ക്വാർട്ടേഴ്സിലാണ് ഐസക്ക് താമസം. പ്രശാന്ത് നഗറിലേക്കു തിരിയുന്നതിനുമുമ്പ് റോഡുവക്കിൽ മീൻ വില്ക്കുന്ന കുറച്ചു സ്ത്രീകൾ ഉണ്ടാകും. മീനാണ് ഐസക്കിന്റെ ദൗർബല്യം. തിരുവനന്തപുരത്തുള്ളപ്പോൾ വൈകുന്നേരം മടങ്ങുംവഴി അവിടെ വണ്ടി നിർത്തി മീൻ വാങ്ങലുണ്ട്. അവരെല്ലാം നല്ല പരിചയക്കാരാണ്. ചുവന്ന ബോർഡുവച്ച കാറു കാണുമ്പഴേ അവർ ഉഷാറാകും. അവർ മീൻ മുറിച്ചു വൃത്തിയാക്കി തരും. പക്ഷേ, വൈകിയാൽ അതിനുതക്ക വെളിച്ചം ഉണ്ടാവില്ല. വണ്ടിയിൽ പഴയ പത്രമുണ്ടെങ്കിൽ ഐസക്കുതന്നെ അതെടുത്തു ചുരുട്ടി കത്തിച്ചു പിടിച്ചുകൊടുക്കും. പാചകമൊക്കെ സ്വയമാണ്. ഒരോ ഇനം മീനും എങ്ങനെ വയ്ക്കണമെന്നു നല്ല തിട്ടമാണ്. ഐസക്ക് മീൻ മുളകിട്ടു വച്ചതും മപ്പാസ് ഉണ്ടാക്കിയതുമൊക്കെ കഴിച്ചവരാരും അതിന്റെ രുചി മറക്കില്ല.

തിരക്കിനിടെയിലെ ചില സൗഹൃദനിമിഷങ്ങൾ - സെൽ അംഗങ്ങളായിരുന്ന രാജ്‌മോഹൻ, കമല വിജയൻ, റ്റി.എൻ. സീമ എന്നിവർ സുഹൃത്തുക്കൾക്കൊപ്പം

സെല്ലിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രമായിരുന്ന കെ. ജി. ശ്രീകുമാറിന്റെ പ്രാക്റ്റിക്കൽ ജോക്കുകളായിരുന്നു തിരക്കിനിടയിലെ ഒരു പ്രധാന ആശ്വാസം. അടുത്തകാലത്ത് അന്തരിച്ച് പ്രൊഫ. എ. ആർ. വേലായുധൻ പിള്ള വിദഗ്ദ്ധാംഗമായി വന്നപ്പോൾ Prof: A. R. V. PILLAI എന്നൊരു ബോർഡ് കൊണ്ടുവന്നു സ്വന്തം മേശപ്പുറത്തു വച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഇല്ലാതിരുന്ന ഒരു ദിവസം ശ്രീകുമാർ ഇനീഷ്യലുകൾക്കു ശേഷമുള്ള കുത്തിന്റെ നിറത്തിലും വലിപ്പത്തിലും ഒരു കുത്ത് ഉണ്ടാക്കി P-ക്കുശേഷം ഒട്ടിച്ചുവച്ചു! സാറുണ്ടോ എന്ന് ഇനി ആരും ചോദിക്കില്ലല്ലോ എന്നൊരു കമന്റും.

ലാറി ബേക്കറുടെ നമ്പർ ചോദിച്ച് ഒരു ഓഫീസിൽ വിളിച്ചപ്പോൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നയാൾ ഫോൺ ബുക്കു മുഴുവൻ പരതിയിട്ടു കാണാഞ്ഞ് ലാറിയുടെ അത്യാവശ്യം നടക്കട്ടെ എന്നുകരുതി ബേക്കർക്കു പകരം ലാറി അപ്പുവിന്റെ നമ്പർ തരാം എന്നു പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള സംഭവകഥകളും ശ്രീകുമാർ ഇടയ്ക്കിടെ പൊട്ടിക്കുമായിരുന്നു.

കണ്ടറിഞ്ഞ സർഗ്ഗവസന്തം

പ്രിയസുഹൃത്തായിരുന്ന നരേന്ദ്രനെ കാണാൻ പലദിവസവും ‘ഇൻഡ്യൻ എക്സ്‌പ്രസി’ന്റെ തിരുവനന്തപുരം ഓഫീസിൽ പോകുമായിരുന്നു. അങ്ങനെയാണു ഗിൽവെസ്റ്ററെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. പഞ്ചാബിലും ദില്ലിയിലുമൊക്കെ പത്രപ്രവർത്തനം നടത്തിയശേഷം കേരളത്തിൽ എത്തിയ, ഷിംലയിൽ ജനിച്ചുവളർന്ന തിരുവനന്തപുരത്തുകാരൻ. എസ്. എഫ്. ഐ. യുടെ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയൊക്കെ ആയിരുന്നു.

എല്ലാം ജനകീയമായ കാലം. ഒരു പഞ്ചായത്തുതല ഉദ്ഘാടനം.

എൻ. മാധവൻകുട്ടിയാണ് അന്ന് അവിടെ റെസിഡന്റ് എഡിറ്ററും ബ്യൂറോ ചീഫും. കേരളത്തിലെ ജനകീയാസൂത്രണമാതൃകകളെപ്പറ്റി പരമ്പര പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. ആ ദൗത്യം ഞങ്ങൾ ഗിൽ എന്നു ചുരുക്കി വിളിക്കുന്ന ഗിൽവെസ്റ്ററെ ഏല്പിച്ചു. ഞങ്ങൾ രണ്ടാളുമായി കേരളം മുഴുവൻ ചുറ്റി. അഗളിയിലും അട്ടപ്പാടിയിലുമൊക്കെ ആദ്യമായി പോകുന്നത് അന്നാണ്. വലിയൊരു അനുഭവമായിരുന്നു അത്. ജനകീയതയുടെ പ്രസരിപ്പും അതിലൂടെ സംഭവിക്കുന്ന വിസ്മയങ്ങളും മനസിൽ പ്രതീക്ഷയുടെ മഹാഗോപുരം തീർത്തു.

ഡി. ബന്ദോപാദ്ധ്യായ ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി ഇ.പി.ഡബ്ലിയു.വിൽ എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ ആദ്യതാൾ

ബംഗാളിലെ ആസൂത്രണ-വികസനവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്ന ഡി. ബന്ദോപാദ്ധ്യായയെപ്പോലെ ചിലരൊക്കെ ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി പഠിക്കാൻ കേരളത്തിൽ വന്നപ്പോൾ അവരെ അനുഗമിക്കാനുള്ള അവസരവും എനിക്കു കിട്ടിയിരുന്നു. അല്ലാതെയും എത്രയോ വികസനപരീക്ഷണങ്ങൾ നേരിൽ കണ്ടു!

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെയും സഹസ്രാബ്ദത്തെ വരവേൽക്കാൻ സർക്കാർ രൂപം നല്കിയ മാനവീയം സാംസ്കാരികമിഷന്റെയും മുൻകൈയിൽ നടന്ന സ്ത്രീപദവിപഠനം പ്രത്യേകപ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നായിരുന്നു. ശബാന ആസ്മിയും തോമസ് ഐസക്കും മാനവീയത്തിന്റെ വേദിയിൽ.

പ്രധാനമന്ത്രി എച്ഛ്. ഡി. ദേവെഗൗഡ, കേന്ദ്ര ആസൂത്രണസഹമന്ത്രി ഡോ: വൈ. കെ. അലഗ്, ആസൂത്രണക്കമ്മിഷൻഉപാദ്ധ്യക്ഷൻ പ്രൊഫ: മധു ദന്തവാദെ, അംഗങ്ങളായ വി. സി. ശുക്ല, ഡോ: എം. ആർ. ശ്രീനിവാസൻ, പ്രൊഫ: തിമ്മയ്യ, അശോക് മിത്രയെയും ബന്ദോപാദ്ധ്യായയെയും പോലെയുള്ള ദേശീയതലത്തിലെ വികസനവിദഗ്ദ്ധർ തുടങ്ങി എത്രയോ പ്രമുഖർ ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി അറിയാ‍നും പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനുമായി ആദ്യകാലത്തുതന്നെ വന്നുപോയത് ഓർക്കുന്നു. ഉപരാഷ്ട്രപതി കൃഷൻ കാന്തും രാജ്യാന്തരതലത്തിലെ വികസനവിദ്ഗദ്ധരുമൊക്കെയടക്കം എത്രയോ പ്രമുഖർ പിന്നെയും വന്നു!

ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസക്കമ്മിഷൻ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന അശോക് മിത്ര ജനകീയാസൂത്രണത്തെപ്പറ്റി മനസിലാക്കാൻ എത്തിയപ്പോൾ

ജീവിതത്തിൽ ഇടപെട്ട പ്രസ്ഥാനം

ഞാൻ തിരുവനന്തപുരത്തു പത്രപ്രവർത്തനം തുടങ്ങുന്ന 1993-ലൊക്കെ പത്രസമ്മേളനങ്ങളിൽ ഒന്നിച്ച് ഉണ്ടാകാറുണ്ടായിരുന്ന എൻ. മാധവൻകുട്ടി ജനകീയാസൂത്രണകാലത്ത് ഞാൻ അവിടെ ചെല്ലുമ്പോഴൊക്കെ അതേപ്പറ്റി ചർച്ചചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇൻഡ്യൻ എക്സ്‌പ്രസിലെ മറ്റു ചങ്ങാതിമാരെപ്പോലെ ഞാനും മാധവൻകുട്ടിസാർ എന്നാക്കി വിളി. ‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’ പുസ്തകം ഇറങ്ങിയപ്പോൾ ആ പേരിലെ ഫ്യൂഡൽ അംശം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും ജനകീയാസൂത്രണം പോലെ വിപ്ലവാത്മകമായ ഒരു പരിപാടിയെപ്പറ്റി എഴുതുമ്പോൾ അതിന്റെ സ്പിരിറ്റ് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വാക്കുകളും പ്രയോഗങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണമെന്ന പൊളിറ്റിക്കൽ കറക്റ്റ്‌നെസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചത് പിന്നെ പലതും എഴുതുമ്പോൾ ജാഗ്രതയായി മനസിൽ എത്താറുണ്ട്.

എക്സ്‌പ്രസിന്റെ ‘സമകാലികമലയാളം’ വാരികയിലടക്കം തൂലികാനാമങ്ങളിൽ ഞാൻ ലേഖനം എഴുതാറുള്ളതൊക്കെ അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാമായിരുന്നു. പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്കു മടങ്ങണമെന്ന എന്റെ അഭിവാഞ്ഛയും അദ്ദേഹത്തിന് അറിയാം. അതിനാൽത്തന്നെ, ‘സമകാലികമലയാളം’ വാരികയിൽ ഒഴിവു വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചപ്രകാരമാണ് ഞാൻ ബയോഡാറ്റ അയയ്ക്കുന്നതും 1998-ൽ അവിടെ സീനിയർ സബ്‌എഡിറ്റർ / സീനിയർ റിപ്പോർട്ടർ ആയി ചേരുന്നതും. അങ്ങനെ ദേശാഭിമാനിയിലെ പഴയ സഹപ്രവർത്തകരായ എസ്. ചന്ദ്രമോഹനും എൻ. നരേന്ദ്രനും വീണ്ടു ഒരേ സഹപ്രവർത്തകരായി.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിൽ രത്യേകതാത്പര്യം എടുത്തിരുന്ന സമകാലികമലയാളം വാരികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന എസ്. ജയചന്ദ്രൻ നായർ

ജനകീയാസൂത്രണത്തോടൊപ്പമുള്ള യാത്ര 1998 ജൂലൈ 31-ന് അവസാനിച്ചെങ്കിലും ആ വിഷയത്തെപ്പറ്റി എഴുതേണ്ടപ്പോഴൊക്കെ ആ ചുമതല ‘മലയാളം’ വാരികയുടെ പത്രാധിപർ എസ്. ജയച്ചന്ദ്രൻ നായർ സർ എന്നെത്തന്നെ ഏല്പിക്കുമായിരുന്നതിനാൽ ആ ബന്ധം മുറിയാതെ നിന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണം ജീവിതലക്ഷ്യമെന്നോണം ഏറ്റെടുത്തു വിജയിപ്പിച്ച തദ്ദേശഭരണമന്ത്രി പാലോളി മുഹമ്മദുകുട്ടിയുടെ അഭിമുഖം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വാരികയുടെ മുഖത്താൾ

അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം നടപ്പിലാക്കിയ തദ്ദേശഭരണമന്ത്രി പാലോളി മുഹമ്മദുകുട്ടിയെ ഇന്റർവ്യൂ (‘അധികാരം ഇല്ലാതാക്കാൻ ഒരു മന്ത്രി’) ചെയ്തതൊക്കെ അക്കാലത്താണ്. 2000 മേയ് 23 മുതൽ 28 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തു സംഘടിപ്പിച്ച ജനാധിപത്യവികേന്ദ്രീകരണത്തെപ്പറ്റിയുള്ള രാജ്യാന്തരസെമിനാറിലൊക്കെ ആദ്യന്തം പങ്കെടുക്കാനും അത് അവസരമൊരുക്കി.

വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണം സംബന്ധിച്ച രാജ്യാന്തരസെമിനാറിന്റെ പൊതുസദസ്സ്

ആ സെമിനാർദിവസങ്ങളിൽ ഒന്നിലായിരുന്നു ‘കൈരളി റ്റി. വി.’യിലെ നിയമനത്തിനുള്ള ഇന്റർവ്യൂ. ‘കൈരളി’ തുടങ്ങുന്ന ദൗത്യത്തിൽനിന്നു ശശികുമാർ പിന്മാറി എന്ന് അറിഞ്ഞതോടെ അവിടേക്കു പോകേണ്ടെന്നു തീരുമാനിച്ചു നില്ക്കുകയായിരുന്നൂ ഞാൻ. എന്നാൽ, ‘കൈരളി’യുടെ വാർത്താവിഭാഗം ചുമതല ഏറ്റെടുക്കുന്ന എൻ. പി. ചെക്കുട്ടിയെ അവിടെവച്ചു കാണാൻ ഇടയായി. തോമസ് ഐസക്കും പി. സായിനാഥും ഒപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.

വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണം സംബന്ധിച്ച രാജ്യാന്തരസെമിനാറിൽ പങ്കെടുത്തവർ

ഇന്റർവ്യൂവിനെപ്പറ്റി ചെക്കുട്ടി ചോദിച്ചു. പങ്കെടുക്കുന്നില്ലെന്നു ഞാൻ നിലപാടു വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ, ചെക്കുട്ടിയും ഐസക്കും നിർബ്ബന്ധിച്ചു. ഏതായാലും ഇന്റർവ്യൂവിൽ പങ്കെടുക്കൂ, ചേരണോ വേണ്ടയോ എന്നു തീരുമാനിക്കാൻ പിന്നെയും സമയം ഉണ്ടല്ലോ എന്ന അവരുടെ അഭിപ്രായത്തിനു വഴങ്ങിയാണ് പിറ്റേന്ന് അഭിമുഖത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. അതു ‘കൈരളി’യിൽ ചേരുന്നതിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ പല നിർണ്ണായകവഴിത്തിരിവുകൾക്കും നിമിത്തമായ പ്രസ്ഥാനം കൂടിയായിരുന്നു ജനകീയാസൂത്രണം.

ഊരാളുങ്കൽ ലേബർ സൊസൈറ്റിയെപ്പറ്റി ‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’യിൽ ചേർത്ത ലേഖനത്തിന്റെ ശീർഷകത്താൾ

‘ജനകീയതയുടെ പൊൻകണി’യിൽ പ്രത്യേകലേഖനമായി ചേർത്ത ഊരാളുങ്കൽ ലേബർ കോൺട്രാക്റ്റ് സൊസൈറ്റിയുടെ കഥ എന്നെ വിസ്മയിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെയാണ് 1999-ൽ വടകരയിൽ ഊരാളുങ്കലിൽ പോയി ആ സ്ഥാപനത്തെപ്പറ്റി വിശദമായി പഠിച്ച് ‘സമകാലികമലയാളം’ വാരികയിൽ ലേഖനം എഴുതാനും അതിനു സംസ്ഥാനസർക്കാരിന്റെ മികച്ച വികസനോന്മുഖറിപ്പോർട്ടിനുള്ള അവാർഡ് ലഭിക്കാനുമൊക്കെ അവസരമൊരുങ്ങുന്നത്. കാൽ നൂറ്റാണ്ടു തികയുന്ന ജനകീയാസൂത്രണത്തിലൂടെ തുടങ്ങിയ ആ ബന്ധമാണ് സർക്കാർസേവനം അവസാനിച്ച ഈ വേളയിൽ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പി. ആർ. ഒ. യുടെ ചുമതല ഏറ്റെടുക്കാൻ വഴിയൊരുക്കിയത് എന്നതും ഈ രജതജൂബിലിക്കഥയുടെ പില്ക്കാലപരിണാമം.

ഊരാളുങ്കൽ ലേബർ കോൺട്രാക്റ്റ് സൊസൈറ്റിയെപ്പറ്റി ‘സമകാലികമലയാളം വാരിക’യി എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ ശീർഷകത്താൾ

ഇതിനെക്കാളെല്ലാം പ്രധാനം ജനാധിപത്യ, സാമ്പത്തിക, വികസന കാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി ആഴത്തിൽ മനസിലാക്കാനും വികസനോന്മുഖപത്രപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഒട്ടേറെ രൂപഭാവങ്ങളിലേക്കും പ്രാദേശികജനാധിപത്യത്തിന്റെയും പ്രാദേശികവികസനത്തിന്റെയും ഔദ്യോഗിക, സാങ്കേതിക വശങ്ങളിലേക്കും കടന്നുചെന്നു പഠിക്കാനും അതിലൂന്നുന്ന വികസനാ‍ശയവിനിമയം പ്രയോഗിച്ചുപരിശീലിക്കാനും കഴിഞ്ഞതും വികസനരംഗത്തെ പ്രാമാണികരായ വിദഗ്ദ്ധരെ പരിചയപ്പെടാനും അവരുമായി അടുത്ത് ഇടപഴകാനും അവസരം കൈവന്നതുമെല്ലാം എന്നെ വലിയരീതിയിൽത്തന്നെ മാറ്റിത്തീർത്തു. രാഷ്ട്രീയപത്രപ്രവർത്തനമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനമെന്ന മാദ്ധ്യമരംഗത്തെ ചിരകാലമൗഢ്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലേക്കും ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും വികസനോന്മുഖവും ഒക്കെയായ മറ്റു വിഷയങ്ങളെപ്പറ്റി റിപ്പോർട്ടുകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതുന്നതിലേക്കും എന്നെ നയിച്ചത് ജനകീയാസൂത്രണാനുഭവമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ എന്നിലെ പത്രപ്രവർത്തകനെ ഇന്നത്തെരീതിയിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയത് ജനകീയാസൂത്രണവും ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്തുമാണ്. (പരിഷത്തിന്റെ സ്വാധീനം മറ്റൊരു ലേഖനത്തിനുള്ളത്ര വിപുലമാണ്).

ജനകീയാസൂത്രണം ഏതെങ്കിലുമൊക്കെതരത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച പലരും ഉണ്ടാകാം. പക്ഷെ, വിവാഹവും തൊഴിലും അടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ അത് ഇടപെടുകയും വ്യക്തിത്വത്തെത്തന്നെ സ്വാധീനിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ഒക്കെ ചെയ്ത മറ്റൊരാൾ ഉണ്ടാകുമോ എന്നതു സംശയമാണ്. വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിൽ ഒരുപക്ഷെ ഉപരിമണ്ഡലഗുമസ്ഥനായി ഔദ്യോഗികജീവിതവും അതിന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ മാത്രമുള്ള അനന്തരകാലവുമായി അവസാനിക്കുമായിരുന്ന ജീവിതം ഇന്നുള്ളത്ര വിപുലമായ സൗഹൃദവൃന്ദവും ഇതിനകം പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ കർമ്മമേഖലകളും കൈവരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ നേട്ടങ്ങളുമെല്ലാമായി ഏറെ വ്യത്യസ്തമായ ഒന്നാക്കിമാറ്റിയത് ജനകീയാസൂത്രണമല്ലാതെ മറ്റൊന്നല്ല. ആ ബൈക്ക് അപകടവും കലോത്സവവും മുതൽ ഓരോ ചെറിയ സംഭവവും ചെലുത്തിയ സ്വാധീനത്തിന്റെ അളവ് ഇന്നു പിന്തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.

ജനകീയാസൂത്രണപ്രവർത്തനപുരോഗതി കാണാൻ കരകുളം പഞ്ചായത്തിലെത്തിയ ഇ.എം.എസിനു മകൻ ഇ.എം. ശ്രീധരൻ കാര്യങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു

വേണം ജനകീയചരിത്രമെഴുത്ത്

...ഇതൊക്കെ ഞാൻ ജനകീയാസൂത്രണസെല്ലിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന രണ്ടുകൊല്ലത്തെ കാര്യങ്ങൾ മാത്രം. കൂടുതൽ സംഭവബഹുലമായ, പങ്കാളിത്തവികസനത്തിൽ അത്ഭുതങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ, ബാക്കിക്കാലത്തെ കഥകൾ കഴിയുമെങ്കിൽ ഒരു ഗവേഷണം നടത്തി എഴുതണമെന്നുണ്ട്. തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികസനാനുഭവങ്ങൾ മാറ്റുരച്ച ലോകത്തെതന്നെ ആദ്യത്തെ വികസനറിയാലിറ്റി ഷോയായ ഗ്രീൻ കേരള എക്സ്‌പ്രസും 2000 മേയ് 23 മുതൽ 28 വരെ തിരുവനന്തപുരത്തു സംഘടിപ്പിച്ച, ലോകമെമ്പാടുംനിന്നുള്ള 2762 വിദഗ്ദ്ധർ പങ്കെടുത്ത, അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാജ്യാന്തരസെമിനാറുമൊക്കെ ചരിത്രത്തിൽ ചേർത്ത വികസനാനുഭവങ്ങളെത്ര!

ജനകീയാസൂത്രണപ്രസ്ഥാനത്തിനു മുമ്പുതന്നെ തുടങ്ങിയ പഠനപരീക്ഷണങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണല്ലോ. ജനകീയാസൂത്രണപരിപാടി – സി. ഡി. എസിൽ കേരള റിസർച്ച് പ്രോഗ്രാമി(K. R. P.)ന്റെ ഭാഗമായി നടത്തിയ ആക്‌ഷൻ റിസർച്ച്, കല്യാശ്ശേരി മാതൃക ഒക്കെ. വിശദമായി എഴുതപ്പെടണം. ജനകീയാസൂത്രണകലാജാഥ മുതൽ ഗ്രാമസഭകൾക്കായുള്ള വിപുലമായ പ്രചാരണരീതികൾ, ദ്വിതീയവിവരശേഖരണത്തിനായുള്ള ‘തെക്കുവടക്ക് കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ്’ നടത്തം, ഇരുട്ടിവെളുക്കെയുള്ള പദ്ധതിയെഴുത്ത്, ലക്ഷങ്ങളിലേക്കത്തിയ പരിശീലനപരമ്പരകൾ, ടെക്‌നിക്കൽ കോർ ഗ്രൂപ്പ്, ഗുണഭോക്തൃസമിതികളുടെ ആവിർഭാവം, അവയുടെ സംഗമം, അവർക്കൊരു മാഗ്നാകാർട്ട, അവയുടെ പ്രവർത്തനസ്മാരകങ്ങൾ, അനുഭവക്കുറിപ്പുകൾ, സ്വാതന്ത്ര്യസുവർണ്ണജൂബിലിസ്മാരകങ്ങൾ, അയൽക്കൂട്ടസംഗമം – അതിൽനിന്നു കുടുംബശ്രീ വിരിഞ്ഞുവന്നത്... എനിക്കുതന്നെ ഓർക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല എല്ലാം.

അവയും ആ സർഗ്ഗവിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച പതിനായിരങ്ങളുടെ ഇത്തരം അനുഭവകഥകളുമെല്ലാം എഴുതപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നതെല്ലാം പ്രാദേശികതലത്തിലല്ലേ! അവയിലൊക്കെ പങ്കാളികളായ ഓരോ ആളും അത് എഴുതണം. അപ്പോൾ അതും ഒരു ലോകസംഭവമാകും. എന്റെ ഈ എഴുത്ത് അതിനുകൂടി പ്രചോദനമാകുമെങ്കിൽ ഏറെ സന്തോഷം.

ജനകീയാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ദൂരദർശൻ നടത്തിയ വികസനക്വിസ്. ഡോ: ആർ.വി.ജി. മേനോൻ, ദൂരദർശൻ പ്രതിനിധി ജി. സാജൻ എന്നിവരും വിദ്യാർത്ഥികളും.

ഈ ഓർമ്മകളിൽ പരാമർശിച്ചവരിൽ ഐ. എസ്. ഗുലാത്തിയും ഇ. എം. ശ്രീധരനും വേലായുധൻ പിള്ളയും രാജ്‌മോഹനും കിച്ചുവും മധുസൂധനൻ പിള്ളയും എ. എസ്. കെ. നായരും സായി വെങ്കട്ടരാമനും ഇവിടെ പരാമർശിക്കാത്തവരിൽ പലരും ഇന്നില്ല. പലർക്കും പ്രായമായി ഓർമ്മകളിൽ അവ്യക്തത പടരുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ജനകീയാസൂത്രണത്തിൽ ഏതെങ്കിലുമൊക്കെത്തരത്തിൽ പങ്കുചേർന്നവരെല്ലാം അവരവരുടെ ഓർമ്മകൾ സമൂഹമാദ്ധമങ്ങളിലെങ്കിലും എഴുതിയാൽ ചരിത്രം കുറിക്കുന്ന ഒരു ജനകീയചരിത്രമെഴുത്താകും അത്. അത് ഗവേഷണമനസുള്ള ആരെങ്കിലും അവ സമാഹരിച്ചാൽ അമൂല്യമായൊരു ശേഖരവും.

ഡോ: എം.പി. പരമേശ്വരൻ സുഭഷ് ചന്ദ്രബോസ്, രമാകാന്തൻ, വി.ജി. മനമോഹൻ എന്നിവർക്കൊപ്പം

ജനകീയാസൂത്രണം അതിന്റെ രൂപഭാവങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ട നിർണ്ണായകമായ പല കൂടിയിരിക്കലുകളും ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. തോമസ് ഐസക്ക് ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗമായ വേളയിൽ അദ്ദേഹമടക്കം പങ്കെടുത്തു നടന്ന യോഗത്തിൽ പാതിരായാമങ്ങളിൽ എം. പി. പരമേശ്വരന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ആസൂത്രണബുദ്ധിയിൽനിന്ന് ആശയങ്ങൾ മിഴിവുനേടിയതൊക്കെ വിസ്മരിച്ചുകൂടാത്ത ഏടുകളാണ്. ഡ്രയിനേജ് മാപ്പിങ്ങിന്റെ പരിശീലനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഒഞ്ചിയത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന അവർ താമസിച്ച ഊരാളുങ്കൽ ലേബർ കോൺട്രാക്റ്റ് കോപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ ചെയർമാൻ രമേശൻ പാലേരിയുടെ വീട്ടിൽ നടന്ന ആ യോഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഹിരോഷിനെയും ശിവരാമകൃഷ്ണനെയും പോലുള്ളവർ ആ അനുഭവം ആവേശത്തോടെ പറയുന്നതു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. കല്യാശേരിയിലെ പ്രധാനപരീക്ഷണത്തിനു നേതൃത്വം നല്കിയ ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് മുൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും പ്രസിഡന്റുമായ റ്റി. ഗംഗാധരനെപ്പോലെ പലർക്കും വലിയ പുസ്തകംതന്നെ എഴുതാനുള്ള ഓർമ്മകൾ ഉണ്ടാകും. കിലയോ ആസൂത്രണബോർഡോ മുൻകൈ എടുത്താൽ ഓൺലൈൻ ഈവന്റായി സംഘടിപ്പിക്കാവുന്നതേയുള്ളു ഇത്.

ഊഷ്മളസൗഹൃദങ്ങളുടെ ഉത്സവകാലം. ആസൂത്രണകരുനീക്കങ്ങളുടെ തിരക്കിനിടെ വീണുകിട്ടിയ സമയം വിനോദത്തിന്റെ കരുനീക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന ആസൂത്രണബോർഡ് അംഗങ്ങളായ ഇ.എം. ശ്രീധരനും ബി. ഇക്‌ബാലും അതു കാണുന്ന ആസൂത്രണസെക്രട്ടറിയും