Welcome to

“Тавантолгой”-н хувьцаа ямар үнэтэй байх вэ?

2011-02-15T19:29:00.000-08:00

Хувьцаагаа авахад юу бэлтгэх вэ?

Та брокер дилерийн компаниудад хандан дансаа нээлгэж байх нь эртдэхгүй. Хэрвээ та хувьчлалын яагаан цэнхэр тасалбар авч байсан бол танд данс байгаа гэсэн үг. Үүнийгээ дахин баталгаажуулж нягтлаад брокер дилерийн компанидаа даатгачихад хангалттай.

Хэн авах вэ?
2011 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс өмнө төрсөн иргэн бүр. Мэдээж хүн амын тооллого болоод, шинэчилсэн бүртгэлд хамрагдсан Монгол Улсын иргэн гэдгээ нотлох бичиг баримттай бол. Яагаад ийн он цагийн хязгаар гаргасан нь тодорхой. Яг л энэ түүхэн цаг үед төрж хувьцаа хүртэх эрхтэй болж байгаагаараа нэг талаар бид азтай гэж хэлж болно. Тийм ч учраас яг энэ хязгаарт байгаа хүмүүсээр багцаалан Тавантолгойн 15 тэрбум хувьцааны 10 хувь буюу 1,5 тэрбумыг хуваагаад хүн болгонд 550 орчим хувьцаа гэж тооцоолж байгаа хэрэг. Компаниудад 2010 оны зургадугаар сарын 30-наас өмнө байгуулагдсан, татварын зөрчилгүй, дотоодын нэгж гэсэн хязгаар тогтоосон байгаа. Мэдээж шалгуур нөхцөл тавихгүй юм бол хүссэн хүн болгон компани байгуулж чадах юм хойно. Харин компаниуд өр ширээ цэгцэлж байхад илүүдэхгүй нь. Түүнээс гадна дотоодын гэдэг ямар компанийг хэлэх вэ гэсэн хэмжээс нь хараахан тодорхой болоогүй байна. Одоогоор 20-оос дээш хувь гадаадын хөрөнгө оруулалттай бол хувьцаа нэрлэсэн үнээр худалдан авах боломжгүй болно.

Хувьцаагаа зарж, өвлүүлж болох уу?
Мэдээж болно. Гэхдээ бас нэг том асуудал байгаа нь хувьцааг хоёрдогч арилжаа эхлэнгүүт хувьцаагаа зарж болох уу гэсэн асуулт. Монголчууд гэнэдээд “талх”-ныхаа мөнгөөр яаравчлан хувьцаагаа зарчих вий гэж төр засаг “санаа тавьж” байгаа учир олон улсын зах зээлд IPO гаргасны дараа худалдаалах эрхийг нээлттэй болгоё гэсэн санал байгаа. Яг одоо энэ асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр авч хэлэлцэх хэмжээнд байгаа. Тэгэх зуур Тавантолгойн хувьцааны үнэ өсөх нь тодорхой учраас урьдчилаад гэрээ хийгээд цуглуулаад авчихья гэсэн санаа бодол аль хэдийнэ зурсхийгээд амжсан нь тодорхой. Харин хашир хүмүүс хувьцаагаа үнэд оруулж, ногдол ашгийг нь хүртэнэ гэж төлөвлөж буй. Мөн л албаныхны хэлснээр олборлолт эхэлснээс төд удалгүй буюу 1-2 жилийн дотор ашгаа өгч эхэлнэ гэж байгаа юм.

Хувьцаа ямар үнэ хүрэх бол?
Ядахдаа нэрлэсэн үнэ тодорхойгүй байгаа болохоор хэлэхэд хэцүү. “Монгол 999” нэгдлийн нэгэнт иргэд, дотоодын компаниудаа дэмжих санаатай байгаа бол нэрлэсэн үнээ багаар тогтоох ёстой гэсэн байр суурь илэрхийлж байгаа. Нэг компанид 30 мянга орчим хувьцаа гээд бодохоор бүхэл бүтэн хөрөнгө л гэсэн үг. Гэхдээ хямд үнээр худалдаж авч байж цааш хөрөнгө болгох учраас. Тиймээс өнөөдөр Гонконгийн биржид арилжаалж буй “Монголиан майнинг корпараци”-ийн өнөөр баримжаална гэдгийг эсэргүүцэж байгаа. Учир нь уг хувьцааны биржид анх гарснаасаа хойш хэдэн арав дахин өсөөд байгаа юм. Түүнээс гадна нэрлэсэн үнээ эрт зарлах ахул хөрөнгийн биржийн тоглогч нар “стратегиа” урьдчилаад зэхчихэж болзошгүй гэж үзээд нууцалж байгаа гэх маягийн зүйл Д.Сугар дарга хэлсэн боловч тэр нь юу л бол? Мөнхүү гол хөзөр болоод байгаа нэрлэсэн үнийн асуудлыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөр давхар хэлэлцэж байгаа юм.
Бэлтгэсэн Ж.Эрхэс, Б.Сүрэн

Иргэдийн гар дээрх мөнгө өсчээ

2011-02-14T18:29:00.001-08:00

Үндэсний статистикийн газраас хэрэглээний үнийн улсын индекс энэ оны эхэнд өмнөх сарынхаас гурван хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 13.8 хувиар өссөн гэсэн дүгнэлтийг гаргасан байна. Он гарсаар инфляци, бэлэн мөнгөний нийлүүлэлт, иргэдийн гар дээрх бэлэн мөнгөний хэмжээ өссөнөөс гадна зээлийн хэмжээ ч нэмэгдээд байгаа аж. Монголбанкны мэдээлснээр бол мөнгөний нийлүүлэлт өнгөрсөн сарын эцсээр дөрвөн их наяд 805 тэрбум болсон нь өмнөх сараасаа 125.5 тэрбум төгрөг буюу 2.7 хувь, харин өмнөх оны мөн үеийнхээс 1934.5 тэрбум төгрөг буюу 67.4 хувиар өсч, гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 565.7 тэрбум болж өмнөх сараасаа 46 тэрбум буюу 8.9 хувь, өмнөх оны мөн үеийнхээс 214.9 тэрбум буюу 61.2 хувиар өссөн байна.

Тавантолгойд хувьцаа эзэмшихийн тулд яах вэ?

2011-02-13T18:46:00.000-08:00

Монгол Улс дэлхийд данстай “Тавантолгой”-н нүүрсний ордоо ашиглаж, нийт 15 тэрбум ширхэг хувьцаа гаргахын 10 хувийг нь ард түмэндээ өгнө. Ерээд оны өмч хувьчлал шиг ягаан, ногоон тасалбар шиг өнгөтэй цаас хэвлэгдэж иргэдийн гар дээр очихгүй, энд тэндхийн хэдэн объектыг хувааж идэх эрх өгөхгүйгээрээ энэ хувьцаа ялгаатай. Үүнийг Монголын төр иргэдээ өмчтэй байх нэгэн зэрэг гарааг олгож буй хоёр дахь үйл явдал гэж нэрлэмээр. Малчин, ажилчин, жолооч, банкир эдийн засагч болон найман настай балчраас 80 настай буурай хүртэл хэнийг ч үл ялган энэ хувьцааг өгнө.

Хувьцааг эзэмшигч нь үндсэндээ хоёр хэлбэрээр ашиглах боломжтой. Хувьцаагаа зарж нэг удаа их мөнгө олох, эсвэл жил бүр ногдол ашиг хүртэх гэсэн хоёр янзаар үр шимийг нь үзэж болох юм. Манай хөрөнгийн бирж дээрх компаниуд төдийлөн ашигтай ажиллаж ногдол ашиг тараадаггүй болохоор иргэд үүнд тийм ч итгэлтэй байдаггүй юм билээ. Харин сүүлийн үед үнэ өсөхийг нь хүлээж, зарах сонирхолтой хувьцаа эзэмшигчид олшрох болжээ. Юутай ч монголчууд хүссэн хүсээгүй хөрөнгийн захын тухайд мэдлэгтэй болох шаардлага тулгарч байна. Их хөрөнгийн эзэд болсноор хувьцаагаа зарах уу, хадгалах уу гэсэн сонголтын өмнө ирж байна.

Брокер, дилерийн компани одоо л танд хэрэгтэй
Хувьцааг арилжаанд оруулахад зуучлагч байгууллага маш чухал. Энэ нь их хувьчлалаас болоод нэр хүнд шалан доогуур навс унасан брокер дилерийн компаниуд. Хувьцаа эзэмшигч тэдгээрээр дамжуулж Үнэт цаасны төлбөр тооцоо, төвлөрсөн хадгаламжийн төв /ҮЦТТТХТ/-д нэрийн дансаа нээлгэснээр арилжаанд оролцох эрхтэй болно. Одоогийн байдлаар Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй 48 брокер дилерийн компани байна. Гэхдээ өнөө уулын мод урттай богинотой гэгчлэн тэдний дунд сайн нь ч бий, муу нь ч бий. Найдвартай компани л байхгүй бол таны өмнөөс зараад хувьцааг чинь дамлачих эрсдэл гарахыг үгүйсгэх аргагүй. Өмнө нь ийм алдаа завхрал гарч байсныг бид бүхэн мэднэ, тиймдээ ч өнгөрсөн түүхийн алдааг дахин давтахгүй байхын тулд бас нэгэн анхаарах зүйл энэ юм.

Брокер, дилерийн компаниудын нэгдсэн мэдээллийг Монголын хөрөнгийн биржийн вэб сайтаас авч болно. Таныг хөрөнгийг захиран зарцуулах эрхтэй брокер дилерийн компани таны өмнөөс бүхнийг хийх, танд хэрэгтэй бүх мэдээллийг хүргэдэг байх ёстой. Та аль нэгэн брокер дилерийн компаниар үйлчлүүлэхээр сонгохдоо урьдчилж сайн танилцаж, танд хэдэн хувийн шимтгэлээр үйлчлэх, танд ямар мэдээллийг гаргаж өгөх бололцоотой вэ гэдгийг судлаарай. Арилжааны шимтгэл гэдэг нь танд хувьцаа авч өгөх болон таны хувьцааг зарж өгөх бүрт тухайн мөнгөн дүнгээс авах шимтгэл юм. Жишээлбэл, танд гурван сая төгрөгийн үнийн дүн бүхий ямар нэгэн хувьцаа авч өгөхөд үүний дөрөв хүртэлх хувийг шимтгэл болгож авна. Шимтгэлийн дүнг тухайн компани өөрөө тогтоодог. Ерөнхийдөө брокер дилерийн компаниудын шимтгэлийн дундаж үнэ хоёр хувь гэсэн ханштай байна. Харин шимтгэлийн хамгийн дээд үнэ дөрвөн хувь гэдгийг Санхүүгийн зохицуулах хорооноос тогтоож хязгаарласан байдаг юм билээ. Түүнчлэн таны хүссэнээр хувьцааг чинь зарвал мөн л үнийн дүнгээс шимтгэлийн хураамж авна. Арилжаа хийгдсэний дараа таны хувьцаа эсвэл мөнгө ҮЦТТТХТ дэх таны нэрийн дансанд орох болно.

Данс нээлгэхэд нэг өдөр л шаардагдана
ҮЦТТТХТ-д данс нээх ажлыг таны сонгосон брокер дилерийн компани хийнэ. Данс нээлгэхдээ иргэний үнэмлэхтэй байхад л болно. Харин энэ нь тодорхой хэмжээний үнэтэй ба энэ үнийг тухайн компани өөрөө тогтоодог. Мөн нэрийн данс нээлгэх гэрээ байгуулахад гарын үсгийн баталгаажилт заавал хийлгэсэн байх шаардлагатай. Нотариатч энэ баталгааг 1500 төгрөгөөр хийж байна. Гэрээ байгуулсны дараа танд ҮЦТТТХТ дэх дансны дугаар өгнө. Гэрээ байгуулахад нэг их хугацаа шаардагдахгүй ба брокер дилерийн компани ҮЦТТТХТ-д очиж таны материалыг хүргэснээр нэг өдрийн дотор л таны нэрийн данс нээгдэх болно. Энэ дансаараа дамжуулан өөр бусад компанийн хувьцаа авч болох юм. Хэрвээ хөрөнгийн биржээс хувьцаа авахыг хүсвэл та нэрийн дансандаа мөнгө байршуулах ёстой. Энэ мөнгийг нэр бүхий дөрвөн банкаар шилжүүлснээр брокер дилерийн компани таны захиалгаар хувьцаа худалдан авах юм. Хэрвээ та хүсвэл брокер дилерийн компанидаа хандан нэрийн дансан дахь мөнгөн үлдэгдэл болон хувьцааны мэдээллийг онлайнаар үзэж болно.
Одоогийн байдлаар 500 мянга орчим хүний нэрийн данс бий. Мөн тэдгээр нэрийн дансанд ягаан, ногоон тасалбарын үр дүн болсон хувьцаанууд ч бий. Иргэд энд данстай байна уу, хувьцаатай юу гэдгээ шалгуулахын тулд иргэний үнэмлэхтэйгээ Хөрөнгийн биржийн нэгдүгээр давхарт байрлах ҮЦТТТХТ-ийн Олон нийттэй харилцах албаар үнэ төлбөргүй үйлчлүүлээрэй....

Петер Морроу Хөрөнгийн биржийн ТУЗ-ийн дэд дарга боллоо

2011-02-13T18:44:00.000-08:00

Монголын хөрөнгийн биржийн Төлөөлөн удирдах зөвлөл өчигдөр хуралджээ. Хуралдаанаар ТУЗ-ийн дэд даргаар ТУЗ-ийн гишүүн Петер Морроуг томилох шийдвэр гаргасан байна. Мөн ТУЗ-ын дэргэд Аудит, Засаглал урамшуулал хариуцсан дэд хороог энэ үеэр тус тус байгуулжээ. Хороод дараах бүрэлдэхүүнтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулахаар болсон байна.
Үүнд, Аудитын хорооны даргаар ТУЗ-ийн гишүүн Ө.Ганзориг, гишүүнээр ТУЗ-ийн гишүүн О.Сайнжаргал, Л.Болормаа, Засаглал, урамшуулал хариуцсан хорооны даргаар Др.Штефан Ханзэлманн, гишүүнээр ТУЗ-ийн гишүүн Н.Цогт, Жорж Тэйлор нарыг тус тус томилжээ.
Ноён Петер Морроу Монголын банк, санхүүгийн салбарт хэдийнэ танил болсон эрхэм. Хөдөө орон нутагт хамгийн их салбартай ХААН банкны гүйцэтгэх захирлаар ажиллаж байсан тэрбээр одоо ч тус банкинд зөвлөхөөр ажилладаг. Харин энэ эрхэм өчигдрөөс эхлэн Хөрөнгийн биржийн ТУЗ-д нөлөө бүхий албан тушаалыг хаших болсон нь анхаарал татаж байна. Монголын санхүүгийн салбарын хөрөнгийн захыг хөгжүүлэхэд банкир хүн оролцох болсныг зарим хүн таашаахгүй байгаа сураг ч байна....

Lesson5: Сонирхолтой сэдэв(72-н дїрэм)

2010-11-18T22:37:00.000-08:00

5 дах хичээлээрээ дахин уулзаж байгаадаа баяртай байна. Энэ хичээлээр хєрєнгє оруулагч болон хадгаламж нээлгэх гэж буй хїн бїрийн хамгийн тїрїїнд сонирходог асуулдалд хариу єгєх дїрмийг(72) заах болноо.

Хєрєнгє оруулагчид, хадгаламж нээлгэгчдийн сонирхол татдаг нэг асуудал нь хэдийн хугацааны дараа анхны оруулсан хєрєнгє(хадгалуулсан мєнгє) 2 дахин єсєх вэ? гэсэн асуулт байдаг. їїнд мэдээж хєрєнгє оруулалтын єгєєж буюу хїї хамгийн чухал юм. Їїнийг бид 72-н дїрмээр амархан мэдэж болно. 72-н дїрэм нь дараах байдлаар илэрхийлэгдэнэ. Тодорхой нэг хїїгийн тївшинд анхны хийсэн хадгаламж 2 дахин єсєх хугацааг олохдоо 72-г хїїгийн хуьвд хуваана. Гарсан їр дїн нь хадгаламж(хєрєнгє оруулалт) хоёр дахин єсєх жил (улирал, сар) -ийн тоо байдаг.

Жишээ:  Дорж 500.000 тєгргийн жилийн 15% хїїтэй хадгаламж нээлгэсэн.
72-н дїрэм:        72 / 15% хїї = 4.8 жилийн дараа 1.000.000 тєгрєгтэй болно.

мєн хугацааг илїї нарийвчлалтай гаргахын тулд 69н дїрмийг хэргэлдэг.
69-н дїрэм:        (0.35+69) / 15% хїї = 4.6 жилийн дараа 1.000.000 тєгрєгтэй болно.

ХХБанк Олон улсын хөрөнгийн зах зээл дээр дахин бонд арилжааллаа

2010-11-16T00:56:00.000-08:00

Монгол Улсын санхүүгийн зах зээлд тэргүүлэгч Худалдаа, хөгжлийн банк (ХХБ) 300 сая ам. долларын Европын дунд хугацааны үнэт цаасны хөтөлбөрийнхөө хүрээнд олон улсын санхүүгийн зах зээл дээр нийт 175 сая ам.долларын бондыг амжилттай арилжааллаа. Үүнээс 150 сая ам.долларын бонд нь 3 жилийн хугацаатай, жилийн 8.5 хувийн хүүтэй ба 25 сая ам.долларын бонд нь хоёрдогч өглөг хэлбэрээр, 5 жилийн хугацаатай гаргасан мөн л Монголын анхны бонд боллоо.

ХХБ анх 2007 онд олон улсын санхүүгийн зах зээлд 75 сая ам.долларын бондыг жилийн 8.625 хувийн хүүтэй гаргаж, 2010 оны 1 дүгээр сард бүрэн төлснөөрөө олон улсын хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг хүлээж, Монгол Улсыг дэлхийн санхүүгийн зах зээл дээр баттай таниулсан билээ. Тиймээс ч энэ удаа бондын хэмжээгээ даруй 100 сая ам. доллараар нэмэгдүүлж, хүүгээ бууруулж чадсан нь Монгол Улсаас хамгийн анхны бонд гаргасан аж ахуйн нэгж, үүнийгээ дахин баталгаажуулсан онцгой үйл явдал боллоо.

Дэлхийн томоохон хөрөнгө оруулагчдын зүгээс ХХБ-ны бондыг худалдан авах захиалгын дүн банкнаас санал болгосон хэмжээнээс даруй 3 дахин их байсан нь ХХБ-ны санхүүгийн тогтвортой сайн үзүүлэлтүүд, зах зээлд эзлэх байр суурь, олон улсын нэр хүнд болон удирдлагын зохистой ажиллагаанд олон улс итгэл үзүүлж байгаа хэрэг юм. ХХБ-ны 2 дахь удаа гаргасан энэхүү бондын нийт 69 хөрөнгө оруулагчдын 42 хувь нь дэлхийн нэр хүндтэй хөрөнгийн удирдлагын компаниуд, 25 хувь нь дэлхийн томоохон банкууд, 18 хувь нь хөрөнгө оруулалтын сангууд, үлдсэн 11 хувийг нь бусад санхүүгийн байгууллагууд бүрдүүлсэн байна. Газар зүйн байрлалын хувьд хөрөнгө оруулагчдын 50 хувь нь Азиас, 50 хувь нь Европ болон Америкийн хөрөнгө оруулагчид байлаа. Тус бонд нь Сингапурын хөрөнгийн бирж дээр арилжаалагдсан ба ING банк бондын андеррайтер болон зохион байгуулагчаар ажилласан байна.

ХХБ анхны хоёрдогч өглөгийн бонд гаргасан нь тус банкны өөрийн хөрөнгийг даруй 50 хувиар нэмэгдүүлж, улмаар нэг зээлдэгчид олгож болох зээлийн хэмжээгээ эрс өсгөж, харилцагчдынхаа санхүүгийн хэрэгцээг бүрэн хангах, Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлтөд оруулах өөрийн хувь нэмрээ улам бүр нэмэгдүүлэх боломжтой боллоо.

Ийнхүү ХХБ үүсэн байгуулагдсаныхаа 20 жилийн ойн дээр 2 дахь удаагаа бонд гаргаж байгаа энэ баярт үйл явдал нь ХХБ-ны болон Монгол Улсын нэр хүндийг Олон улсын зах зээл дээр илүү тод томруунаар таниулсан төдийгүй, дэлхийн тавцанд хөл тавих Монголын олон компаниудад урам, итгэл, томоохон боломжийг нээж өглөө....

Монголбанк бодлогын хүүг бууруулахаар ярилцаа

2010-10-29T20:00:00.000-07:00

Монголбанкны ерөнхийлөгч, захирлууд өнөөдөр бизнесийн байгууллагын төлөөлөлтэй чөлөөт уулзалт зохион байгууллаа. Хэлэлцүүлэг үндсэндээ банкны зээлийн хүүг тойрсон асуудлаар өрнөсөн. Нээлтийн үгийг Ерөнхийлөгч Д.Пүрэвдорж тавьсан бол “Зээлийн хүү бууруулах арга зам хувийн хэвшлийн байр суурь” илтгэлийг Ажил олгогч эздийн холбоо, Монголын мэргэжлийн холбоодын нэгдсэн зөвлөлийн гүйцэтгэх захирал, Монголбанкны хяналтын зөвлөлийн гишүүн Х.Ганбаатар тавив. Дараа нь Мөнгөний бодлого, судалгааны газрын захирал Д.Болдбаатар “Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2011 онд баримтлах үндсэл чиглэлийн төсөл”-ийг бизнесийнхэнд танилцуулсан.

Зээлийн хүү хэт өндөр байгаа асуудлаар бизнес эрхлэгчид ярьж, Төв банкийг бодлогын хүүгээ бууруулахыг хүсч байлаа. Тухайлбал, барилгын салбарыг төлөөлж ирсэн “Атимос” компанийн гүйцэтгэх захирал Улаанбаатар хотын хэмжээнд баригдаж дуусаагүй 600 гаруй барилга, 70 ам метрээс дээш хэмжээтэй орон сууц 3000 ширхэг байгааг дурдаад “Хэрвээ банкны хүү буурвал худалдан авагчид байр худалдаж авна, мөн тухайн барилгын компанид ч дарамт бага байна” гэв. Харин “Буян” компанийн захирал Б.Жаргалсайхан “Монголоос жилд 7000 кг ноолуур гардаг, энэ бүх ноолуурыг авахад 350 их наяд төгрөг хэрэгтэй байна” гээд экспортын компаниа дэмжиж ийм хэмжээний мөнгө гаргаж өгөхийг Монголбанкнаас хүссэн юм.
Хүүг бууруулахад зөвхөн Төв банк биш бусад УИХ, Засгийн газрын бодлого хэрэгтэй байгааг хэлж, энэ талаар дорвитой ажил хийхээ илэрхийллээ.
эх сурвалж: http://www.news.mn/
...

Иргэд Хөрөнгийн зах зээлийн сургалтанд идэвхитэй хамрагдаж байна

2010-10-29T19:52:00.000-07:00

Хөрөнгийн Зах Зээлийн Хөгжлийн Холбооноос долоо хоног бүрийн Бямба гариг бүр зохион байгуулж буй Хөрөнгийн зах зээлийн анхан шатны сургалт амжилттай явагдсаар байна.
Иргэдийн хөрөнгийн зах зээлийн талаарх мэдлэгийг нэмэгдүүлэх зорилготойгоор 9-р сараас явагдаж эхэлсэн энэхүү сургалтыг иргэд, олон нийт ихээхэн сонирхож, идэвхитэй хамрагдаж байна. Үүний илрэл нь нийт 6 удаагийн сургалтад 200 гаруй хүн хамрагдаад байгаа явдал юм.

Энэхүү сургалтын ач холбогдол нь МУ-ын Засгийн газраас стартегийн орд газруудын үр шимийг иргэн бүрт хувьцаа эзэмшүүлэх замаар хүртээх гэж буй энэ цаг үед зохион байгуулагдаж байгаад оршиж байна. Учир нь иргэд хувьцаа болон хөрөнгийн зах зээлийн талаар мэдлэгтэй болсноор өөрт ногдсон үр шимийг зүй ёсоор нь хүртэж, ашиглах мэдлэг боловсролтой болох юм.

Сургалт нь нэг өдрийн хөтөлбөртэй бөгөөд 5 үндсэн хичээлийн хүрээнд явагдаж байна. Үүнд:

- Хөрөнгө оруулалт гэж юу вэ
- Хөрөнгийн зах зээлийн бүтэц, оролцогчид
- Хувьцаа бонд, түүний үндсэн ойлголт
- Хувьцааны шинжилгээ
- Портфолио буюу үнэт цаасны багц бүрдүүлэлт

Иргэд та бүхэн энэхүү сургалтад хамрагдахийг хүсвэл доорхи хаягаар бүртгүүлэх юм байна. Нэг удаагийн сургалтад 40 хүн хамрагдах боломжтой.

Утас: 70112845, 323411
И-мэйл: surgalt.smda@gmail.com

Хаяг: Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Залуучуудын өргөн чөлөө 27/1, БиДиСЕК ХК-ийн байр. /Орчлон дунд сургуулийн замын урд/

Ойрын хугацаанд 30 тэрбум төгрөгийн бонд арилжаалхаар төлөвлөөд байна

2010-09-12T22:31:00.000-07:00

Орон сууцны санхүүжилтийн корпорацийн хэрэгжүүлж буй Засгийн газрын “4000 орон сууц” хөтөлбөрийн хүрээнд Сангийн яам Монголбанкинд 30 тэрбум төгрөгийн бонд арилжаалан орон сууцны зээлийн санхүүжилтийн эх үүсвэрийг бүрдүүлж, 2306 төрийн албан хаагчийн зээлийн материалыг судалж, 1509 төрийн албан хаагчийн 51.4 тэрбум төгрөгийн зээлийг шийдвэрлээд байна. Одоогийн байдлаар хөтөлбөрийн явц 65,4 хувьтай хэрэгжиж байгаа ажээ.

Орон сууцны санхүүжилтийн корпораци нь тав дахь ээлжийн 20 тэрбум төгрөгийн бондын эх үүсвэрийг төвлөрүүлэн барилгын компаниудад орон сууцны төлбөрийг үргэлжүүлэн шилжүүлж эхэллээ. Ойрын хугацаанд Сангийн яамнаас 30 тэрбум төгрөгийн бондыг Хөрөнгийн биржээр дамжуулан арилжаалхаар төлөвлөөд байгаа юм байна.
www.news.mn

Discover Mongolia 2010

2010-09-08T20:56:00.000-07:00

“Дисковер Монголиа” дэлхийд Монголыг нээж байна.

Найм дахь удаагийн “Дисковер Монголиа-2010” уул уурхайн бага хурал өчигдөр Улаанбаатар хотноо эхэллээ. Бага хурал уул уурхайн салбарт хөрөнгө оруулагчдын хуралдаан, компаниуд үйл ажиллагаагаа танилцуулах үзэсгэлэн, Парламентийн цаг, Засгийн газрын цаг, уурхайтай танилцах аялал гэсэн хэд хэдэн хэсэгтэй. Хүүхдийн ордны үүдээр ормогц л Хаан банкны үйлчилгээний ажилтнууд угтан авч байгаа нь бага зэрэг төөрөгдөлд оруулахаар. Тус банк энэ удаагийн хуралдааны бүртгэлийг хийж байгаа энэ аж. Зочдод олгож буй мандат өнгөөр ялгагдана. Бага хурлын төлөөлөгчид цагаан, үзэсгэлэнд оролцогчид шар, хэвлэл мэдээллийнхэн улаан, үйлчилгээний ажилтнууд цэнхэр дэвсгэртэй мандат зүүх ажээ. Ерөнхийлөгчийн илгээмжээр эхэлсэн уул уурхайн хуралдаанд бага үдийн үед 12 орны 700 гаруй төлөөлөгч бүртгүүлээд байлаа. Энэ тоо гурван өдрийн дараа хэд болон нэмэгдэхийг таашгүй хэмээн хурал зохион байгуулагчид хэлсэн. Өмнөх жилүүдэд 15-16 орны 150 гаруй компанийн мянга орчим төлөөлөгч хүрэлцэн ирж байжээ. Найм дахь удаагийн “Дисковер Монголиа”-гийн зочдын дотор АНУ-ын нэртэй компани “Бер Долбер” группийн ерөнхийлөгч Бернард Гуарнэра, “Прайсуотерхаус күүперс” компанийн тэргүүлэгч Тим Голдсмит нар багтсан байна. Эрдэс баялгийн салбар нь түлхүү хөгжсөн орнуудад эрсдлийн судалгаа хийж нэрд гарсан эрдэмтэд бага хуралд хүрэлцэн ирсэн нь “Дисковер Монголиа” дэлхийд Монголыг нээж чадсаныг илтгэж байгаа юм. Өнгөрсөн оны байдлаар манай улсын ДНБ-ний 21 хувь, аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүний 65 хувийг эрдэс баялгийн салбар дангаараа бүрдүүлсэн билээ. Энэ талаар эрхэм зочин Бернард Гуарнэра хэлэхдээ “Манай компани одоогийн байдлаар 61 оронд судалгаа хийгээд байна. Өнгөрсөн жилийн судалгаагаар Монгол Улс их таатай нөхцөлтэй улсаар тодорсон. Энэ бол том амжилт. Ний нуугүй хэлэхэд Монгол Улс дэлхийд авилга, хээл хахуулиараа хоёрдугаар орж байсан бол энэ жилийн судалгаагаар 120-д жагслаа. Манай компанийн хувьд Монголд ажиллах алс хэтийн төлөвлөгөө бий” хэмээн өгүүлж байлаа. Гэсэн хэдий ч гадаадын хөрөнгө оруулагчдын зүгээс Монголын улс төрийн байдал болоод эрдэс баялаг, ашигт малтмалын салбарын хууль эрхзүйн орчин тогтворгүй, нэг өглөө сэрэхэд л хууль журам, тогтоол шийдвэр нь өөрчлөгдсөн байхыг үгүйсгэхгүй гэсэн “уламжлалт” шүүмжлэлээ хэлж байв. Үүнийг батлах хэд хэдэн гашуун туршлага бий. Гэнэтийн ашгийн 68 хувийн татвар алт олборлолтын хэмжээг эрс багасгахад хүрсэн бол өнгөрсөн онд батлагдсан “Гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай” буюу хүмүүсийн ярьдгаар “урт нэртэй” хуулиар 1400 гаруй компанийн лицензийг хүчингүй болгоход хүрээд байгааг дурдаж байлаа. Элдэв шалтаг шалтгаан тоочин “мөнгө саах” байдал нь эргээд хөрөнгө оруулалтад сөргөөр нөлөөлөх вий гэсэн болгоомжлол төрүүлснийг ч нуух юун.

Өмнөх бага хурлуудад уламжлал болж ирсэн “Засгийн газрын цаг”-ийг өргөтгөж, энэ удаа “Парламентийн цаг”-ийг шинээр нэмжээ. “Парламентийн цаг” өнөөдөр 14.00 цагаас эхлэх бөгөөд УИХ-ын гишүүн С.Оюун, О.Чулуунбат, Э.Бат-Үүл, Ч.Сайханбилэг, Ч.Хүрэлбаатар, Ж.Энхбаяр, Х.Бадамсүрэн, Х.Наранхүү, Ц.Даваасүрэн нар оролцох юм. Харин “Засгийн газрын цаг” 16.00 цагаас эхэлж, Эрдэс баялаг эрчим хүчний яам, Ашигт малтмалын газар, Төрийн өмчийн хороо зэрэг яам, тамгын газрын төлөөлөгчид хөрөнгө оруулагчидтай нүүр тулсан ярилцлага хийх ажээ. Харин уурхайтай танилцах аялал уг бага хурлын ерөнхий ивээн тэтгэгч “Өмнийн говийн элс” компанийн Овоотын уурхайд болох гэнэ.

Бага хурлын салшгүй нэг хэсэг болсон үзэсгэлэнд 60 гаруй компани оролцож буй юм. Үзэсгэлэнд оролцогчдын хувьд төлбөр мөнгө нь өндөр боловч гадаад дотоодын хөрөнгө оруулагчдад үйл ажиллагаагаа танилцуулж амждагтаа сэтгэл хангалуун байсан. Хүүхдийн ордны гадна талд хүртэл үзэсгэлэн үргэлжилж байлаа. “Уул уурхай дэд бүтэц-тээвэр” нэртэй нэгэн сэргэлэн компани ХБНГУ-аас оруулж ирдэг мэргэжлийн машин техникээ зөвхөн бага хурлын зочдод төдийгүй эгэл жирийн иргэдэд хүртэл таниулж чадсан юм. Энэ удаагийн бага хуралд гадаадын зочид олноороо иржээ. Үнэхээр л Монголыг гадаадад нээж чадаж. Харин дотоодын оролцогч харьцангуй цөөн харагдах нь мөн л төлбөр мөнгөний хэмжээ дамжаанаас болсон биз. Хуралдаанууд дээр тавигдаж буй илтгэлүүд хэт сурталчилгааны шинжтэй байсныг ч үгүйсгэх аргагүй. Танхимд сууж аль нэг компанийн сурталчилгаа сонсохын оронд үзэсгэлэн үзэж түншээ олох, бие биетэйгээ харилцан ярилцаж бизнесээ өргөжүүлэхийг илүүд үзэгсэд олон байсан. Уул уурхайн бага хурал гурван өдөр үргэлжилнэ.

Хөрөнгийн биржийн шинэ удирдлагыг өнөөдөр сонгох гэж байна.

2010-09-08T20:40:00.000-07:00

Хөрөнгийн биржийг удирдах багийг тодруулна

Баялгийг жинхэнэ баялаг болгох газар гэгддэг Хөрөнгийн биржийн шинэ удирдлагыг өнөөдөр сонгох гэж байна. Оюутолгой, Тавантолгой гээд орд газруудын ашиглалттай зэрэгцээд хувьцааг нь биржээр арилжаалах тухай асуудал яригдаж, гадаад дотоодын компаниуд эзэмшдэг орд газрынхаа нэрийг хэлээд л шахуу дэлхийн том том биржүүдээс тэрбум доллар босгож байна гэх дуулиантай сүлэлдэн хөрөнгийн бирж гэдэг “мода”-нд ороод байгаа. Яг ийм үед өмнө нь ягаан, цэнхэр хувьцааны дурсамжаар тодотгол хийсэн төв талбайн хажуу дахь жижигхэн ягаан байшинг хүмүүс нэг их тоодоггүй л байв. Харин одоо байгалийн баялгийн ачаар Монголын хөрөнгийн бирж “од” болж байна. Дэлхийд моодонд ороод буй Монголын хөрөнгийн биржийг удирдана гэдэг бизнесмэнүүдийн хувьд хөзрийн тамга атгасантай адил хэрэг гэгдэх нь.

Тиймдээ ч Төрийн өмчийн хороо хувьчлалын эхний алхам болсон удирдлагын багийг шалгаруулах тендер т дэлхийн томчуул уралдан саналаа ирүүлжээ. Уг тендерт олон улсын нэр хүнд бүхий байгууллагуудаас 10 баг материалаа ирүүлсэн. Үүнээс Өмнөд Солонгосын хөрөнгийн бирж буюу Kореа Эксченж, Америкийн “Насдак”, “Мостак” олон улсын хөрөнгө оруулалтын нэгдэл, Их Британийн Лондонгийн бирж, Германы Экстра группийн “Дойче” бирж гэсэн таван оролцогч тунаж үлдээд байна.

Тэд өнгөрсөн сард дэлгэрэнгүй бизнес төлөвлөгөөгөө Төрийн өмчийн хороонд ирүүлсэн бөгөөд эцсийн шалгаруулалтын эцсийн хариу өнөөдөр гарна. Ингээд уул уурхайн орон болоод байгаа Монголын Хөрөнгийн биржийг хэн удирдах нь тодорхой болох нь ээ.
Монголын хөрөнгийн биржийн шинэ удирдлага Монголын Засгийн газраас гаргасан Хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний жагсаалтад тусгасан даалгаврыг гүйцэтгэнэ. Үүнд, Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийг шинэчлэн боловсруулах, компанийн тухай хуулийг шинэчлэн найруулах, иргэний хууль болон үнэт цаас, банк санхүү, даатгал, нягтлан бодох бүртгэл, эрүү захиргааны хууль тогтоомжийн уялдаа холбоог сайжруулах зэрэг чухал арга хэмжээнүүд авна. Түүнчлэн хөрөнгийн зах зээл дээр үйл ажиллагаа явуулж буй байгууллагын ажиллагааг зохицуулах хөшүүргийг бий болгох, хөрөнгө оруулалтын сангийн хууль эрх зүйн орчин бүрдүүлэх гэсэн цогц төлөвлөгөөг биелүүлэх зэрэг ажил багтжээ.

Хамгийн гол нь давхар бүртгэлийн замаар Монголын болон Дэлхийн томоохон биржүүд дээр хувьцаагаа арилжаалж буй компаниудыг Монголын хөрөнгийн бирж дээр хувьцаагаа арилжаалдаг болгох нөхцөл боломжийг бүрдүүлэх юм. Ийм төвшинд хүрэхийн тулд Монголын хөрөнгийн бирж үйл ажиллагааныхаа хувьд төдийгүй, хууль эрх зүйн орчин нь олон улсын стандартад нийцдэг болно.

Хөрөнгийн биржийн хувьчлал бүх нийтийн анхаарлын төвд байгаа ч манай улсын хөрөнгө мөнгөний урсгалыг хаашаа явуулахыг шийдэх хариуцлагатай алба учраас дотоодын компаниудаа оролцуулсан бол...? гэх харуусал бас сонсогдож байсан. Юутай ч Төрийн өмчийн хороо сонголтоо хийхэд бэлэн болж, ийнхүү Монголын Хөрөнгийн биржийг олон улсын багт шилжүүлэх мөч ойртож байна.

Газар нутгийн хувьд ойролцоо, нэг тивийх хэн хэнээ мэдэх нь ойрхон гээд Азийн хөрөнгийн биржүүд Монголтой харьцахад амар хялбар. Тэд бусад биржүүдийг бодвол Монголын тухай мэдлэг, мэдээлэлтэй. Дэлхийн санхүүгийн төв гэгддэг Лондон саяхныг хүртэл Монгол гэдэг улсын тухай мэдэхгүй байв. Харин саяхнаас Лондонгийн Хөрөнгийн бирж бидний тухай мэдэх болсон. Хажуу тив биднийг мэдэхгүй байхад холын америк Монголчуудын тухай ямаршуу мэдээлэлтэй байгаа бол. Юутай ч тэд Монголын Хөрөнгийн биржийг удирдах багаар тодрохыг хүсч, эцсийн шатанд тунаж үлдсэн байгаа.

Засгийн газраас тавьж буй Засгийн газар Монголын Хөрөнгийн биржийг дэлхийн төвшинд өрсөлдөхүйц хэмжээнд авч явах менежменттэй баг байх ёстой гэсэн шаардлагад хамгийн их дөхөж буй нь Америкийн биржийнхэн гэсэн сураг сонсогдож байсан. Ямартай ч Төрийн өмчийн хорооныхны хариуг хүлээх хэрэгтэй болох нь.

Дашрамд сануулахад өнгөрсөн хавар тавдугаар сарын 28-ны ээлжит хуралдаанаар Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнээ өөрчилсөн. Одоо Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн гишүүдээр “Хаан банк”-ны зөвлөх захирал П.Морроу, “Би Эф Эй Эс” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Л.Болормаа, Монголын санхүүгийн зах зээлийн холбооны ерөнхийлөгч Ө.Ганзориг, Морган стенлийн Ази, Номхон далайн бүсийн Хөрөнгийн зах зээлийн салбарын дарга Жорж Тэйлор, ХБНГУ-ын GTZ байгууллагын Монгол Улс дахь зохицуулагч Стефан Ханзелмен нар ажиллаж байгаа юм....

Rio Tinto-гийн хувьцааны ханш өслөө

2010-08-23T20:33:00.000-07:00

Австралийн Хөдөлмөрийн нам парламентын сонгуульд илт давуу санал авч чадаагүй нь уул уурхайн салбарт байгаа өндөр татварыг цуцлахад хүргэж магадгүй гэсэн хүлээлт зах зээл үүссэнээс “BHP Billiton Ltd”, “Rio Tinto Group”-ийн хувьцааны ханш даваа гаригт өслөө гэж “Bloomberg” агентлаг дамжуулж байна. Зах зээлд “BHP”, “Rio Tinto” зэрэг томоохон компаниудын хувьцааны ханш өсч байгааг бид ажиглаж байна хэмээн Мельбурн хотод байрладаг “Pengana Capital Ltd” компанийн 1.1 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалтыг хариуцдаг Тим Шроедерс ярьж байна.

Австралийн ерөнхий сайд 48 настай Жулиа Гиллард, түүний сөрөг намын удирдагч 52 настай Тони Абботт нарын хэн нь ч 150 гишүүний суудалтай парламентын Төлөөлөгчдийн танхимд сонгуулиар олонхийн санал авч чадаагүй тул бие даан Засгийн газар байгуулах боломжгүй болоод байна. Хөдөлмөрийн нам ойрын хоёр жилд “BHP”, “Rio” зэрэг томоохон компаниудаас 10.5 тэрбум ам.долларын татвар авахаар төлөвлөж байсан юм.

“Хэрвээ Либералууд Засгийн газар байгуулах юм бол уул уурхайд оноосон нэмэлт татварыг хүчингүй болгоно. Тэгвэл энэ нь уул уурхайн салбарынхны хувьд сайн зүйл болох болно” гэж дээрх хоёр компанийн хоёулангийнх нь хувьцааг эзэмшдэг, “Constellation Capital Management Ltd” сангийн менежер Петер Чилтон ярьж байна. “BHP” компанийн хувьцаа 0.9 хувиар өсч, 38.23 австрали доллар болсон бол “Rio Tinto” компанийн хувьцаа 1.2 хувиар, харин “Fortescue Metals Group Ltd” компанийн хувьцаа 0.9 хувиар өссөн байна. ...

Хөрөнгийн биржийн тойм

2010-07-14T00:36:00.000-07:00

Наадмын өмнөх долоо хоног буюу 2010 долдугаар сарын 5-9-ний хооронд Монголын хөрөнгийн бирж үнэт цаасны арилжааг удаа явуулж, 30 ХК-ийн 1.5 тэрбум төгрөгийн үнийн дүн бүхий 368.2 мянган ширхэг хувьцаа арилжлаа.

Топ-20 индекс 9296.24 нэгж байгаа нь өмнөх долоо хоногийнхоос 63.42 нэгжээр буюу 0.69 хувиар өсчээ. Индексийн сагсад багтах “Ээрмэл” /11.9 хувь/, “Махимпекс” /6.2 хувь/, “Баянгол” ЗБ /4.5 хувь/, “Шарын гол” /2.9 хувь/, “МЦХ” /1.7 хувь/ зэрэг ХК-иудын үнэт цаасны ханш өссөн нь индексийн өсөлтөд нөлөөллөө.

Зах зээлийн нийт үнэлгээ 4.9 тэрбум төгрөгөөр буюу 0.64 хувь өсч, 769.7 тэрбум төгрөг болсон байна.

Ханш нь өссөн үнэт цаасны тоонд “Ремикон” (22.8 хувь), “Адуунчулуун” (14.9 хувь), “Монгол Шилтгээн” (14.6 хувь), ханш нь буурсан үнэт цаасны тоонд “Материалимпекс” (8.2 хувь), “Хай би Ойл” (7.7 хувь), “Тахь Ко” (7.4 хувь) зэрэг ХК-ийн үнэт цаас орж байна.

Нийт 30 үнэт цаас арилжигдсанаас 10 үнэт цаасны ханш буурч, 10 үнэт цаасны ханш буурч, 10 үнэт цаасны ханш тогтмол байлаа.

Тоо ширхгээр хамгийн олон ширхэг арилжигдсан үнэт цаасанд “Хөх Ган” /139.8 мянган ширхэг/, “Ремикон” /80.6 мянган ширхэг/, “Улаанбаатар” ЗБ /47.5 мянган ширхэг/ ХК-ийн үнэт цаас орж байна.
Үнийн дүнгээр Улаанбаатар ЗБ /1.4 тэрбум төгрөг/, “Хөх ган” /20.8 сая төгрөг/, “АПУ” /9.6 сая төгрөг/ ХК-ийн үнэт цаас арилжигдсан байна.

ХАРИЛЦАГЧ, ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧДЫН АНХААРАЛД

2010-06-28T23:30:00.000-07:00

Монголын Хөрөнгийн Бирж /МХБ/-ийн гишүүн андеррайтер, брокер дилерийн “Ворлдкей” ХХК нь хувь нийлүүлэгчдийн хурлын шийдвэр, Санхүүгийн Зохицуулах Хорооны даргын 2010 оны 6-р сарын 21-ний 98 тоот тушаалаар аж ахуйн нэгжийн оноосон нэрээ “АСЕ энд Т Секюритиес” болгож өөрчилсөн байна.

Иймд “Ворлдкей” ХХК-ийн харилцагч та бүхэн “АСЕ энд Т Секюритиес” ХХК-иар үйлчлүүлнэ үү.

эх сурвалж: www.mse.mn

Lesson 3: Эрсдлийг тооцох аргууд

2010-06-25T03:31:00.000-07:00

Эрсдлийг тооцох
Мэдрэмжийн шинжилгээгээр нєхцєл байдлын єєрчлєлтєд їр дїн хэр мэдрэмжтэйгээр єєрчлєгдєж байгааг тодорхойлдог. Янз бїрийн нєхцєл байдал байж болох їр дїнгїїдийг тодорхойлоод, эдгээрийн хэлбэлзлийн хїрээг тооцож гаргана. Їїнийг боломжит хамгийн их їр дїнгээс хамгийн бага їр дїнг хасах журмаар тодорхойлдог. Хэлбэлзлийн цар хїрээ их байх тусам эрсдэл єндєр байдаг.

Жишээ1: А ба Б гэсэн хоёр хєрєнгє оруулалтын тєслийн аль нэгийг нь сонгох боломжтой. анхны хєрєнгє оруулалт адил 1.000.000 тєгрєг. Єгєєжийн тївшин ойролцоо. дараах мэдээлэл єгєгдсєн.

                                  А Б
Жилийн єгєєж:
хамгийн бага       13 %     7 %
дундаж                 15 %    15 %
хамгийн єндєр    17 %     23 %
-----------------------------------------------------------
Хэлбэлзэх хїрээ       4 %    16 %

жишээг авч їзвэл
єгєєжийн дундаж тївшин ижил байгаа боловч хэлбэлзлийн хїрээг тодорхойлж їзвэл
А: 17-13= 4 %
Б: 23-7= 4 %
эрс ялгаатай їр дїн гарч байна. Їїнээс їзэхэд А тєсєл харьцангуй бага эрсдэлтэй байна.

Магадлал
Магадлалыг ашиглан эрсдлийг илїї нарийн тооцох боломжтой. Магадала бол аливаа нэг їзэгдлийн тохиолдох боломж юм.

Жишээ 2: Хєрєнгє оруулагч хувьцааны їнэ єсєх магадлал 1/4 байна гэж таамаглажээ. Энэ нь хувьцааны їнэ єсєх магадал 25 %, харин буурах магадлал 75 % байгааг илэрхийлнэ. Байж болох боломжит утгуудыг тохиолдох магадлалаар нь илэрхийлснийг магадалын тархалт гэнэ. Магадалын тархалтыг энгийн аргуудын нэг нь графикийн арга байдаг.

Хvлээгдэж буй єгєєж (ER)
Эрсдлээс шалтгаалан єгєєжийн боломжит хэд хэдэн утга гарч байгаа тохиолдолд гол чиг хандлагыг тодорхойлохын тулд хїлээгдэж буй єгєєжийг тооцож гаргана. Тооцохдоо єгєєжийн боломжит бїх утгуудыг магадлалаар нь їржїїлээд нийлбэрийг нь авна.

         ER=K1*P1+K2*P2+ ...+Kn*Pn

K- єгєєж
Р- тохиолдох магадлал

Жишээ1 -ийн А тєслийн Хїлээгдэж буй єгєєжийг тооцож їзье.

       А тєсєл
                                        єгєєж:       магадал
хамгийн бага                 13 %    0.25 %
дундаж                           15 % 0.5   %
хамгийн єндєр              17 %    0.25 %
-----------------------------------------------------------

ER=(13*0.25)+(15*0.5)+(17*0.25)=15 %

Стандарт хазайлт
Эрсдлийг тооцоход тїгээмэл хэрэглэгдэг статистикийн хэмжигдэхїїн нь стандарт хазайлыг олох явдал юм. Стандарт хазайлт нь хїлээгдэж буй єгєєжийн тархалтыг илэрхийлнэ.

“Туул сонгино усны нөөц” ХК хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авна

2010-06-24T23:52:00.000-07:00

“Туул сонгино усны нөөц” ХК нь оноосон нэрээ “Монголиа Деолопмент Ресорсес” болгон, үйл ажиллагааны чиглэлээ өөрчилж байгаатай холбогдуулан хувьцаа эзэмшигчдийн хувьд компанийн тухай хуулийн 54 дүгээр зүйлд заасны дагуу компанид хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авахыг шаардах эрх үүссэн.
Энэхүү эрхийг хэрэгжүүлэх үүднээс тус компани нь нэгж хувьцааг 1000 төгрөгөөр худалдан авахаар шийдвэрлэсэн бөгөөд өнөөдрөөс эхлэн хувьцаа эзэмшигчдийнхээ шаардах эрхийг хүлээн авахаар болжээ.
Хэрвээ та бүхэн хувьцаагаа компанид эргүүлэн худалдахыг хүсвэл өөрийн үйлчлүүлдэг брокер, дилерийн компаниараа дамжуулан хүсэлт гарган гарган мөнгөө авч болох бөгөөд ҮЦТТТХТөв уг хүсэлтийг 7-14 хоногийн дотор шалгаж шийдвэрлэх юм байна. Мөн та үйл ажиллагааны чиглэлээ өөрчилсөн “Монголиа Деолопмент Ресорсес” ХК хувьцаа эзэмшигчээр үлдэж болно.

Эх сурвалж: www.bdsec.mn

Баннер байршуулах

2010-06-24T23:01:00.000-07:00

Манай www.huvitsaa.tk сайт нь хєрєнгийн зах зээлийн талаар буюу хувьцаа, бонд сонирхогч хїмїїст анхан шатны мэдлэг олгох, зїг чиг баримжаа болох, тоглоом, намтар зэрэг хїний сонирхол татахуйц хэлбэрээр хийгдэж байгаа билээ. Засгийн газрын бодлогын хїрээнд хєрєнгийн зах зээл болон хєрєнгийн биржийн хєгжилд анхаарал хандуулж буй энэ цаг їетэй давхцаж хийгдсэнээрээ онцлогтой юм. Хєрєнгийн бирж, брокер диллерийн компаний чадавх, хэм хэмжээ, хєгжил нь зєвхєн засгийн газрын тусламжтайгаар бус харилцагч болон арилжаанд оролцогчидын тоо хэмжээ, идвэх, мєнгєн урсгал гэх мэт зїйлїїдийн нийлмэлээс хамаардаг гэдэгтэй та бїрэн маргахгїй биз ээ.

Та www.huvitsaa.tk -д сурталчилгаагаа байрлуулснаар дараах давуу талуудыг олж авах болно. Yvнд:

1. Сурталчилгаагаараа дамжуулж компанийхаа талаарх мэдээллийг хєрєнгийн зах зээлийн сонирхогч хїмїїст цаг хугацаа, орон зайг vл хамааран 7 хоногийн 24 цагийн турш дэлгэрэнгvй танилцуулж хvргэх боломжтой.
2. Хамгийн хямд зардалаар харилцагч болон арилжаанд оролцогчидынхоо тоог єсгєх.
3. Дэлхийн єнцєг булан бvрт, тєрєл бvрийн салбарт ажиллаж буй интернэт хэрэглэгч буюу нийгмийн хамгийн идэвхтэй хэсэг таны реклам сурталчилгааг vзэж мэдээллийг авна.
4. www.huvitsaa.tk сайтын хэрэглэгчдийн тоо єдєр ирэх бvр єсєн нэмэгдэхийн хэрээр таны бизнесийн зар сурталчилгаа олон хvнд хvрэх болно.
5. Зорилтот зах зээлдээ, дэлхий дахиныг хэрсэн интернет сүлжээг ашиглан сурталчилгаа хийх нь маркетингийн идэвхижүүлэлт хийх таны боломж юм.

Урамшуулал:

Та бусадтай нь харьцуул. Бид таньд хамгийн хямд үнийг санал болгож байна.

Та аль ч байрлалд сурталчилгаагаа байршуулсанаар вэб хуудсанд нэмэлт мэдээлэл їнэгїй тавих боломжтой.

Та сурталчилгаагаа 6 сараас дээш хугацаагаар тавьж, тєлбєрєє урьдчилан хийвэл бид танд Блог(21-р зууны сонин) їнэгїй хийж єгнє.


                  Танд сайн сайханыг хvсье!
                     http://www.huvitsaa.tk/

Монгол баялгаараа Лондонгийн хөрөнгийн бирж дээр гарна

2010-06-17T18:45:00.000-07:00

Монгол улс байгалийн баялгаараа дэлхийд дээгүүрт ордог бөгөөд Лондонгийн Хөрөнгийн бирж зэрэг олон тооны байгууллагуудаас санал хүлээн авч байгаатайгаа холбоотойгоор төрийн өмчид байгаа уул уурхайн баялгуудаа олон улсын зах зээл дээр гаргах гэж байна. “Рио Тинто” болон Канадын уул уурхайн “Айванхоу майнз” компани Улаанбаатар хотод Монголын засгийн газартай гэрээ байгуулсны дараа олон улсын хөрөнгө оруулагчид тус улстай гэрээ байгуулах сонирхол ихтэй болоод байна.

Монголын засгийн газар гадаадын олон улсын хөрөнгийн биржүүдтэй яриа хэлэлцээ хийж байгаа бөгөөд Лондонд хэдийгээр олон улсын хөрөнгийн биржүүд байдаг ч Хонг Конг мөн энэ яриа хэлэлцээнд орж байна. Өнгөрсөн жил Лондонгийн хөрөнгийн бирж хамтран ажиллах санал тавьж байсан ч Оросын олигарх Олег Держпаска Хонг Конгийн хөрөнгийн бирж дээр хувьцаа гаргах сонголтоо хийж байсан. Өнгөрсөн долоо хоногт Хонг Конгийн Хөрөнгийн биржийн маркетингийн албаны дарга Лауренс Фок Монголын уул уурхайн албаны хүмүүстэй уулзаж ярилцсан. Лондонгийн хөрөнгийн биржийн төлөөлөгч Монголчуудтай яриа хэлэлцээ хийж байгаа гэдгээ нотлохоос татгалзсан хэдий ч Орос, Хятадтай хөрш тус улстай бизнесийн харилцаагаа хөгжүүлэх сонирхолтой гэж ярьсан байна.

Монголд хайгуулын ажил тийм ч их хийгдээгүй ч Монголыг ашигт малтмалын арвин нөөцтэй гэж үздэг. Өнгөрсөн жил Монголын ураны нөөцийг өмнөхөөс нь 69 хувиар шинэчлэн тогтоосон бөгөөд 62,000 тонн ураны нөөцтэй гэж үзэж байгаатай холбоотойгоор гадаадын хөрөнгө оруулагчид тус улсын ерөнхий сайд С.Батболдод ар араасаа бараалхаж байна. Өнгөрсөн жил Оросын Холбооны Улсын ерөнхий сайд Владимир Путин Монгол улсад айлчлахдаа ураны салбарт илүү нягт хамтран ажиллах талаар ярилцаад явсан.

Монгол Хятадад ойрхон байрлаж байгаа нь томоохон уул уурхайн хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг илүү татаж байна. Хятадын хилд ойрхон байгаа нь чухал давуу тал гэж Рио Тинто компанийн захирал Том Албанез онцлон дурдаж байв.

“Цар хэмжээ, ангилалаараа Оюу Толгойн орд бол нэгдүгээр зэрэглэлийнх хэдий ч цаашид нэмж хайгуул хийх боломж байгаа. Цаг нь ирэхээр Оюу Толгой дэлхийн төвшний уурхайн бүс болох болно. Түүнээс гадна ирээдүйд дэлхийн түүхий эдийн эрэлт хэрэгцээг тодорхойлох Хятадын зах зээлд ойрхон байгаа нь Оюу Толгойг үнэхээр дэлхийн хэмжээний бизнесийн боломж болгож байна” гэж тэр ярьж байв.

Монголын хөрөнгийн бирж өдөрт ердөө 100,000 ам.долларын арилжаа хийдэг тул Монголын компаниуд өөрийн дотоодын зах зээл дээрээс хөрөнгө босгоход асуудалтай тулгардаг. Лондон, Хонг Конгийн хөрөнгийн биржүүдээс гадна Нью-Йоркийн Насдак мөн Монголыг сонирхож байгаа бөгөөд Монголын албаны хүмүүстэй уулзаж ярилцсан байна. Улаанбаатар хотод байгаа Монголын Засгийн газар Таван Толгойн нүүрсний уурхайд мөн хөрөнгө оруулалт татахыг чармайж байгаа бөгөөд энэ талаархи яриа хэлэлцээ үргэлжилсээр байна. Таван толгойн ордын төслийн өртөг хоёр тэрбум ам.доллар хүрч магадгүй гэж судлаачид тооцоолж байна гэж “Bloomberg” агентлаг мэдээлээ.

Lesson1: Мєнгєний цаг хугацааны vнэ цэнэ

2010-06-16T00:58:00.000-07:00

Мєнгєний цаг хугацааны vнэ цэнэ
Леонардо да Винчи "Венера"-г дєнгєж бvтээгээд байсан цаг vед нь тvvнийг 22 сая доллароор худалдан авах хvн олдохгvй л байсан болов уу. Харин цаг хугацаа єнгєрєхийн хэрээр урлагийн бvтээл, хєрєнгє мєнгєний vнэ єссєєр байдаг нь тодорхой. энэ бvхний шалтгаан нь цаг хугацаа, хvv хоёр юм. Иймээс цаг хугацаа vнэ цэнэтэй байдаг гэж тодорхойлж болно. Єнєєдрийн 1000 тєгрєг сарын дараах 1000 тєгрєгєєс илvv vнэ цэнэтэй.

1. Єнєєдєр 1000т банкинд хийвэл сарын дараа /1% хvv/ 1010 тєгрєг болж єсєх боломжтой.
2. Инфляцийн нєлєєгєєр єнєєдрийн 1000т сарын дараах 1000 тєгрєгнєєс худалан авах чадвар єндєр байдаг.
3. Єнєєдрийн хэрэглээгээ ирээдvйнхээс илvvд vздэг.

дээрх жишээнvvд нь мєнгєнд цаг хугацааны vнэ цэнэ байдаг гэдгийг харуулж байна.

Санхvvгийн шийдвэр гаргалтууд, хувьцаа бондын vнэлгээ хийхэд мєнгєний цаг хугацааны vнэ цэнийн тухай ойлголтыг хэргэлдэг юм.

Мєнгєний ирээдvйн vнэ цэнэ

Ирээдvйн vнэ цэнэ гэдэг бол хугацааны ямар нэг агшин дахь мєнгєний, тодорхой хугацааны дараах їнэ цэнэ юм. Мєнгєний їнэ цэнийн тооцоололтод їндсэн тєлбєр, хїїгийг хїї гэсэн ойлголтууд гарч ирдэг. Їндсэн тєлбєр бол хїї бодох суурь юм.

Жишээ нь: 10000 тєгрєг жилийн 24% хїїтэй 3 жилийн хугацаатай хадгаламжинд хийсэн.

Ирээдїйн їнэ цэнэ(FV)= 10000*( (1+24%)* (1+24%)* (1+24%))=19066.24

( (1+24%)* (1+24%)* (1+24%)) = (1+24%)^3

Єнєєгийн їнэ цэнэ.

Єнєєгийн їнэ цэнэ бол тодорхой хугацааны дараах мєнгєний єнєєдрийн їнэ юм. Єєрєєр хэлбэл тодорхой хугацааны дараах мєнгєний їнэ цэнийг цаг хугацааны хувьд урагшлуулан авчирч тооцож байгаа явдал юм. Єнєєдрийн 1 тєгрєг тодорхой хугацааны дараах 1 тєгрєгєєс илїї їнэ цэнэтэй гэсэн зарчим дээр тулгуурлана. Єнєєгийн їнэ цэнийг ирээдїйн мєнгєний урсгалд хорогдуулалт хийх замаар тооцох ба энэ нь ирээдїйн їнэ цэнийг тооцохын яг эсрэг їзэгдэл юм.

Жишээ нь: Доржид найз нь тїїнээс єнєєдєр тодорхой хэмжээний мєнгє зээлээд жилийн дараа 100000 тєгрєг болгоод єгєх болзлыг санал болгожээ. Дорж мєнгєє хадгаламжинд хийвэл жилийн хїї нь 20% байна. Хэдэн тєгрєг найздаа зээлдїїлэх боломжтой вэ?

Єнєєгийн їнэ цэнэ(PV)=100000*(1/(1+20%)^1)=83333.33

Lesson2: Єгєєж ба Эрсдэл
Lesson 3: Эрсдлийг тооцох аргууд
Lesson4: Бондын vнэлгээ хийх
Lesson5: Сонирхолтой сэдэв(72-н дїрэм)

Давуу эрхтэй хувьцаа?

2010-06-15T23:09:00.000-07:00

Таван толгойн хувьцааны 10%-г иргэддээ давуу эрхийн хувьцаа хэлбрээр олгох тухай засгийн газар ярилцаж байгааг та бїхэн хэвлэл мэдээллээр сонсож байгаа байхаа. Иимээс давуу эрхийн хувьцаа гэж юу болох талаар мэдээлэл бэлдлээ.

Давуу эрхтэй хувьцаа
Урт хугацаат санхїїжилтын нэг юм. Зээлийн ба хувьцаат капиталын аль алиных нь шинж чанарыг агуулсан байдаг. Банкны зээл, бондын хїїтэй адил анхнаас нь тогтоосон тогтмол ноогдол ашигтай байдаг. Тїїнийгээ энгийн хувьцааны ноогдол ашиг хуваарилахаас ємнє авах эрхтэй. Мєн уян хатан буюу хєвєгч байдлаар ноогдол ашгийг тогтоож болно. Энэ тохиолдолд зах зээл дээрх зээлийн хїїгийн хэмжээтэй уялдуулан тогтоодог ба ихэвчлэн Засгийн газрын їнэт цаасны хїїтэй уялдуулан тогтоодог.

Давуу эрхтэй хувьцаа эзэмшигчийн эрх

1.Компани татварын дараах цэвэр ашгаас эхлээд давуу эрхийн хувьцааны ноогдол ашгийг, дараа нь энгийн хувьцааны НА-г олгоно.

2.Компани дампуурсан тохиолдолд хєрєнгє хувиарлалтыг энгийн хувьцаа эзэмшигчийн ємнє авах эрхтэй.

3.Саналын эрхгїй байдаг.

Давуу эрхтэй хувьцааны давуу тал

- Ноогдол ашиг хуримтлахдах чанар. Энэ нь хэрэв компани бэлэн мєнгєний хомсдлоос шалтгаалаад тухайн жилдээ ноогдол ашгийг єгєєгїй бол дараа жилд 2 жилийн ноогдол ашгийг нєхєн тєлєх ёстой гэсэн їг юм.

- Нэмэгдэл ашгаас хувь хїртэх боломж. Давуу эрхйин хувьцааг зарим їед ийм шинж чанартай гаргадаг.

Давуу эрхтэй хувьцааны сул тал

- Давуу эрхтэй хувьцаа нь эрэлт бага байдаг. Учир нь хєрєнгє оруулагчид бонд эсвэл энгийн хувьцааг илїїд їздэг.

- Энгийн хувьцаатай харьцуулахад ноогдол ашиг нь хязгаарлагдмал байдаг.

Хөрөнгийн зах зээлд олон улсын стандартыг нэвтрүүлнэ

2010-06-15T03:39:00.000-07:00

Хөрөнгийн биржийн Тэргүүн дэд захирал Х.Алтай

-Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболдын дэвшүүлсэн гол концепцийн нэг нь Үндэснийхээ хөрөнгийн зах зээлийг сонгодог утгаар нь хөгжүүлье, сайжруулъя гэсэн зорилт байдаг. Монголын хөрөнгийн бирж энэхүү зорилтыг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлаа хэрхэн хангаж байна даа.
-Хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх нь зах зээлийн эдийн засгийн хөгжлийн үндсэн хөшүүрэг юм гэж үзээд 2009 оны арванхоёрдугаар сард Ерөнхий сайд энэ санааг дэвшүүлсэн. Монголд уул уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлдэг 20 гаруй компанийн хувьцаа дэлхийн томоохон биржид арилжаалагддаг бөгөөд тэд гээр ком паниудын зах зээлийн нийт үнэлгээ нь 20 гаруй тэрбум доллар байна. Энэхүү процессэд Монголыг оролцуулах, Монголынхоо хөрөнгө оруулагчдад боломж олгохын тулд бид хөрөнгийн зах зээлээ хөгжүүлж, дэлхийн стандартад хүргэх зайлшгүй шаардлагатай болж байгаа юм. Иймээс Монголын хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх чиглэ лээр авч хэрэгжүүлэх арга хэм жээ авах хөтөлбөр боловсруулахаар Ч.Хүрэлбаатар сайдаар ахлуулсан Ажлын хэсэг Ерөнхий сайдын захирамжаар байгуулагдаж ажиллан, тавдугаар сард “Хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх чиглэлээр авах арга хэмжээ”-ний тухай Засгийн газрын тогтоол гарсан. Би өөрөө энэ Ажлын хэсгийн нарийн бичгийн дарга нь. Ажлын хэсэгт холбогдох төрийн байгууллагуудын төлөөлөгчид болон хөрөнгийн зах зээлийн талаар мэдлэг туршлагатай хувийн секторын төлөөллүүд орж ажилласан.

-Ажлын хэсгийн батлуулсан энэ баримт бичигт яг ямар арга хэмжээг тусгасан бэ?
-Хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний жагсаалт гаргаж, Засгийн газраар батлуулсан. Үүнд үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийг шинэчилэн боловсруулах, компанийн тухай хуулийг шинэчлэн найруулах, иргэний хууль болон үнэт цаас, банк санхүү, даатгал, нягтлан бодох бүртгэл, эрүү захиргааны хууль тогтоомжийн уялдаа холбоог сайжруулах зэрэг чухал арга хэмжээнүүд тусгагдсан. Түүнчлэн хөрөнгийн зах зээл дээр үйл ажиллагаа явуулж буй байгууллагын ажиллагааг зохицуулах хөшүүргийг бий болгох, хөрөнгө оруулалтын сангийн хууль эрх зүйн орчин бүрдүүлэх гэсэн цогц төлөвлөгөө гаргасан. Үүнийхээ дагуу бид ажиллаж байна. Манай Хөрөнгийн биржийн хувьд ТУЗ саяхан шинэчлэгдсэн. Бүрэлдэхүүнд нь Төрийн өмчийн хороо, хувийн сектор, олон улсын банк санхүүгийн байгууллагад ажилладаг гадаадын иргэдийн төлөөлөл орсон. Чадварлаг мэргэжлийн баг шинэ ТУЗ-д орсон гэсэн үг. Дэлхийн томоохон биржүүд дээр хувьцаагаа арилжаалж буй компаниудыг Монголын хөрөнгийн бирж дээр хувьцаагаа арилжаалдаг болгох нөхцөл боломжийг бүрдүүлэх нь зайлшгүй чухал гэж би хувьдаа боддог. Энэ нь манай хөрөнгийн зах зээлийн хөгжлийн түлхүүр юм. Давхар бүртгэлийн замаар тэдгээр компаниудийн хувьцааг Монголд арилжаалдаг болгох нөхцөлийг нь бүрдүүлнэ гэсэн үг шүү дээ. Ингэхийн тулд Монголын хөрөнгийн бирж үйл ажиллагааныхаа хувьд төдийгүй, хууль эрх зүйн орчин нь олон улсын стандартад хүрсэн байх ёстой. Хөрөнгийн бирж, дотоодын хөрөнгийн зах зээлд оролцогчдын боловсрол маш их дээшилсэн, үйл ажиллагаа нь сайжирсан байх хэрэгтэй. Энэ бүхнээс л бид ажлаа эхэлж байна даа.

-Гаднын компаниудын хувьцааг Монголд арилжаалагддаг нөхцөлийг бүрдүүлэх гэж байгаа та бүхний зорилт сайхан сонсогдож байна. Гэвч манай хөрөнгийн биржийн байгаа байдал тун найдвар гүй шүү дээ. Тиймээс ч Ерөнхий сайд МХБ-ийн хувьчлалын талаар байнга ярьж байгаа. Тухайлбал, менежментийн хувьчлалыг даруй хийх талаар Хонконгийн биржид зочлохдоо хүртэл дурдаж байсан. Энэ талаар ямар байр суурьтай байгаа вэ?
-Менежментийн хувьчлалыг даруй хийхийн тулд тендер зарласан. Тендерийн бүртгэлийг зургадугаар сарын 11-нээр тасалбар болгосон. Олон улсын туршлагатай байгууллагуудын сонирхлыг татсан гэж бодож байгаа. Тендерт ялагч тал нь есдүгээр сарын дундаас үйл ажиллагаандаа орно гэсэн төлөвлөгөөтэй. Ерөнхий сайдын үзэл баримтлалд ч тэр Монголын хөрөнгийн биржид олон улсад мөрдөгдөж байгаа стандартыг нутагшуулна гэж заасан, бид ч тийм болгохыг зорьж байгаа гэдгийг онцлон хэлэхийг хүсэж байна. Тендер энэ дагуу шалгаруулалтаа явуулах байх.

-МХБ-ийн менежментийг хувьчилж авах талаар дэлхийн том биржүүдээс саналаа өгсөн болов уу?
-Энэ асуудал ТӨХ-нд зангилагдаж байгаа учир тодорхой хариулт өгөх боломжгүй байна. Миний ойлгож байгаагаар хэд хэдэн байгууллага оролцохоор саналаа өгсөн.

-Хэрэв менежментийн хувьчлал амжилттай болж, шинэ баг намраас үйл ажиллагаагаа эхэлбэл гаднын том компаниудын хувьцааны арилжаа Монголын хөрөнгийн бирж дээр явагдаж, мөнгөний урсгал манайхыг зорино гэж ойлгож болох нь ээ?
-Шууд, ийм хялбараар явдаг юм гэж юу байх вэ. Хамгийн түрүүнд Монголын Хөрөнгийн бирж, хөрөнгийн зах зээлд оролцогч бусад талын үйл ажиллагааг сайжруулж, хууль эрх зүйн орчныг нь олон улсын стандартад нийцүүлж өөрчлөх нь чухал. Мэдээж энэ бүхний дээр олон улсын хөрөнгийн зах зээл дээр амжилттай ажилласан туршлагатай шинэ багийн менежмент нэмэгдсэнээр сая үр дүн нь гарах байх. Бүгдийг цогцоор нь өөрчлөх шаардлагатай гэдгийг л би хэлж байгаа юм шүү дээ. Санхүү, аудит, нягтлан бодох, тайлан тооцоо, эрсдэлийн үнэлгээ гээд маш олон зүйлийг олон улсын хэм хэмжээнд нийцүүлэх хэрэгтэй болно. Дотоодын хө- рөнгө оруулагчдын боловсрол, мэдлэгийг дээшлүүлэх асуудал мөн маш чухал. Энд нэг зүйлийг би онцолмоор байна. Гаднын том хөрөнгө оруулагч нарын хувьд тухайн улсын хөрөнгийн зах зээлээр дамжуулж хөрөнгө оруулалт хийх нь хамгийн эрсдэл багатай байдаг. Өөрөөр хэлбэл, үнэт цаас худалдаж авах замаар гэсэн үг. Ингэхийн тулд тэд манай хөрөнгийн зах зээлийг хамгийн түрүүнд хардаг. Манай томоохон төслүүдийн хувьцааг манай хөрөнгийн зах зээлээс авч болох тийм боломжийг бид бүрдүүлэхийг зорьж байгаа. Нэгэнт ийм хөрөнгө босгох боломж бий болсон тохиолдолд манай дотоодын компаниуд ч “public” болох замаар хувьцаагаа нийтэд арилжаалж, шаардлагатай хөрөнгөө босгох бололцоо бүрдэнэ шүү дээ. Төрийн өмчит компаниудын хувьчлал ч үүний араас залгахыг үгүй гэх газаргүй.

-Хөрөнгийн биржийн үйл ажиллагааг өөрчлөхөд хууль эрх зүйн орчныг нэн тэргүүнд бий болгох ёстой гэдэг үүднээс Ажлын хэсэг тодорхой зөвлөмж, дүгнэлт гаргасан болов уу?
-Бид дугуйг цоо шинээр зохион бүтээх гэж байгаа юм биш шүү дээ. Хэдэн зуун жилээр хөгжсөн барууны хөрөнгийн зах зээлийн механизм байж байна. Үүнийг л Монголын нөхцөлд тохируулж нутагшуулах юм. Ба рууны хөрөнгийн зах зээлийн тулгуур зарчмуудыг тө- лөвлөгөөндөө тусгасан. Манай Хөрөнгийн биржийн тухайд анх 1991 онд төрийн өмчийг хувьчлах зорилгоор байгуулагдсан. Одоо бид биржээ шинэ шатанд гаргах, гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдад Монголын төслүүдэд хөрөнгө оруулах боломжийг нээх, дотоодын компаниудад санхүүжилтын шинэ эх үүсвэр бий болгох үйл ажиллагааг эхлүүлж байгаа гэж ойлгож байгаа.

-МХБ-ийн үйл ажиллагаа ил тод биш байна. Компаниудын ашиг орлого хуваарилалт нь тодорхой бус гэсэн шүүмжлэл байдаг. Үүнийг засаж залруулах талаар юу хийх ёстой вэ?
-Шүүмжлэл оргүй биш ээ. Иймд Хөрөнгийн биржийн үйл ажиллагааг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, тунгалаг байлгахын тулд санхүү, аудитын хяналтыг сайжруулах, хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй компаниудыг улирал бүрээр тайлан гаргах, хувьцаа эзэмшигчид ашиг орлого нь тодорхой байх тийм нөхцөлийг бид бүрдүүлэхийг зорьж байгаа юм. Оролцогч талуудын ёс зүйн дүрмийг боловсруулж баримт бичигтээ тусгасан нь ч үүнтэй холбоотой.

-Манай Хөрөнгийн биржийг Хонконгийн хөрөнгийн бирж менежментийн хувьчлалаар авна гэх яриа үнэн үү?
-Үүнийг би тодорхой хэлж мэдэхгүй ч хэрэв дэлхийн том биржүүд тендерт оролцож менежментийн багаа илгээх юм бол бид маш их баяртай байх болно. Дэлхийн нэр хүндтэй томоохон биржүүдийн баг ирвэл үүнийг дагаад манай хөрөнгийн биржид асар их туршлага, боломж нээгдэнэ. Бидний гол хүсэл энэ шүү дээ.
-Зав гаргаж ярилцсанд Танд баярлалаа, амжилт хүсье
www.news.mn

“Атар өргөө” ХК ногдол ашгаа тараалаа

2010-06-14T01:31:00.000-07:00

“Тахь ко” ХК нь 2010 оны 5 дугаар сарын 21-нд хуралдсан ХНХурлаараа нэгж хувьцаанд 200 төгрөгийн ногдол ашиг тараахаар шийдвэрлэсэн билээ.
Тэгвэл тус компани 2010 оны 6 дугаар сарын 10-ны өдөр “ҮЦТТТХТөв” ХХК-аар дамжуулан хувьцаа эзэмшигчдийнхээ үнэт цаасных нь дансанд ногдол ашгийг нь байршууллаа. Тус компани нь өнгөрсөн онд 804.12 сая төгрөгний цэвэр ашигтай ажиллсанаас 34.82 сая төгрөгийг ногдол ашигт хуваарилсан байна.

мэдээллийн эх: http://www.bsdec.mn/

МӨНГӨНИЙ НИЙЛҮҮЛЭЛТ САЙЖРАВ

2010-06-11T04:05:00.000-07:00

Монголбанкны мэдээгээр мөнгөний нийлүүлэлт тавдугаар сарын эцэст 3.2 их наяд болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 848.4 тэрбум төгрөг буюу 35.3 хувиар өсчээ. Харин гүйлгээнд байгаа бэлэн мөнгө 462.7 тэрбум хүрсэн байна. Энэ нь 21.4 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Эдгээр өсөлт нь аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд олгосон нийт зээлийн хэмжээ өссөнтэй холбоотой юм байна. Судалгааны хугацаанд нийт зээлийн өрийн үлдэгдэл 2.8 их наяд төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 12.5 хувиар өссөн аж. Түүнчлэн хугацаа хэтэрсэн өрийн үлдэгдэл 22.6 хувиар буурсан байна. Ерөнхийдөө банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл буурах хандлагатай болжээ.

АШИГ, АЛДАГДЛЫН АЛЬ НЬ ВЭ

Энэ оны эхний таван сарын байдлаар улсын нэгдсэн төсвийн орлого, тусламжийн нийт хэмжээ их наяд, зарлага, эргэж төлөгдөх цэвэр зээлийн хэмжээ 1.1 их наяд болж, нийт тэнцэл 169.8 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарсан байна. Харин төсвийн урсгал орлого 968.7 тэрбум болж, урсгал тэнцэл 55.9 тэрбумын ашигтай гарчээ. Мөн татварын орлого өмнөх оны мөн үеийнхээс 355.6 тэрбум буюу 71 хувиар өссөн аж. Үүнтэй холбогдуулж Сангийн сайд С.Баярцогт “Энэ байдлаараа бол төсвийн алдагдалд толгой өвдөх хэрэггүй” гэсэн агуулгатай үг хэлээд байгаа. Үнэндээ энэ бол оны эхний таван сарын л үзүүлэлт. Он дуустал иргэдийн хувь, хишгийг нэмж өгнө. Хүүхдийн мөнгийг өгөх нь бараг тодорхой болоод байгаа. Төсвийн алдагдал ч үүнээс шалтгаалж 460 тэрбумаас давах нь ойлгомжтой болсон. Тиймээс баярлах эрт байна гэсэн үг.

“БАГА Ч ГЭСЭН ГЯЛТАЙХ ЗҮЙЛ”

Үндэсний статистикийн хорооны дэд дарга Б.Эрдэнэсүрэн “Энэ удаагийн судалгаагаар сөрөг үзүүлэлт нэлээд гарлаа. Гэхдээ бага ч гэсэн гялтайх зүйл бас байгаа шүү” гэсэн нь аж үйлдвэрийн салбарын бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл 12.2 хувиар өссөнийг хэлсэн хэрэг байлаа. Эхний таван сарын байдлаар энэ салбарын нийт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл 2005 оны зэрэгцүүлэх үнээр 700 тэрбум болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 76.3 тэрбум төгрөгөөр өсчээ. Энэхүү өсөлтөд нүүрс, газрын тос, молибдени, хайлуур жоншны баяжмал, ган төмөр хийц, сүү тараг, архи дарс зэрэг голлох нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн хэмжээ нэмэгдсэн нь нөлөөлжээ.
Статистикчид энэ удаа зөвхөн нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлтийг бус, бизнесийн төлөв байдал, хандлага, аж үйлдвэрийн салбарын нэмэгдэл өртгийн бодит өсөлт, бууралт, ажиллах хүчний гэсэн судалгааг шинэ арга зүйгээр хийжээ. Эдгээр судалгааны дүнг удахгүй албан ёсоор танилцуулах аж.

Инфляци аль хэдийнэ 13 хувьд хүрчээ

2010-06-11T03:57:00.000-07:00

МАХНЫ ҮНИЙН ӨСӨЛТ ИНФЛЯЦИ ХӨӨРӨГДӨХ ШАЛТГААН МӨН ҮҮ

Үндэсний статистикийн хорооноос өчигдөр Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн байдлын энэ оны эхний таван сарын үзүүлэлтийг танилцууллаа. Энэ хугацаанд нэг өрхийн сарын дундаж орлого 393 мянган төгрөг болж өмнөх оны мөн үеийнхээс 14 хувиар өссөн, халдварт өвчнөөр өвчлөгсдийн тоо 5.3 хувиар буурсан, гэмт хэргийн тоо 8.3 хувиар багассан зэрэг эерэг үзүүлэлтүүд гарчээ. Гэвч хэрэглээний үнийн индекс өмнөх оны эцсийнхээс 13.1 хувиар өссөн нь анхаарал татаж байна. Инфляци ийнхүү хоёр оронтой тоонд хүртэл өссөн нь хүнсний бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт, тэр дундаа махны үнэ огцом нэмэгдсэнтэй холбоотой гэж статистикчид хэллээ. Ердөө ганцхан сарын өмнө 9.7 хувьтай байсан индекс тавдугаар сарын эцэст хамгийн өндөр хувиар өссөн байна. Үүнд махны үнийн өсөлт 90 хувиар нөлөөлж, нийслэлийн хэрэглэгчид гол ачааг үүрсэн гэнэ.
Тэдний “Инфляци өсөхөд махны үнэ нөлөөлсөн” хэмээн мэдээлж байгааг буруутгах аргагүй. Статистикийн байгууллага үндсэн чиг үүргийнхээ дагуу ажиллахад ийм дүр зураг харагдах нь ч гарцаагүй юм. Харин жинхэнэ шалтгаан нь махны үнэ бус, үнийг хөөрөгдсөн хүчин зүйл байх учиртай. Тиймээс хамаг учир халамжийн 70 мянгад оршиж буй нь тодорхой болж байна.

АЖИЛГҮЙДЛИЙН ТҮВШИН ХЯМАРЛЫН ҮЕИЙНХТЭЙ ДҮЙЖ БАЙНА
Ажиллах хүчний судалгаагаар энэ оны эхний улиралд ажилгүйдлийн түвшин улсын хэмжээнд 12.2 хувьтай байна гэсэн дүн гарч байв. Харин тавдугаар сарын эцсийн байдлаар аймаг, нийслэлийн хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний хэлтэст бүртгэлтэй, ажил идэвхтэй хайж байгаа иргэдийн тоо 38701 болжээ. Энэ нь ноднингийн өдийд буюу ид “хямарч” байсан үеийнхээс ердөө 95-хан хүнээр л буурсан үзүүлэлт юм. Өөрөөр хэлбэл, 0.2-хон хувиар буурсан гэсэн үг. Бараг өдөр бүр шахам “Шинэ ажлын байр” тодотголтой өдөрлөг зохиож, олон хүн ажилтай болж байгаа тухай мэдээлдэг ч бодит үзүүлэлт тун хангалтгүй байна.

Єгєєж ба Эрдэл

2010-06-11T03:14:00.000-07:00

Єгєєж: Компанийн vнэ цэнэ буюу хувь нийлvvлэгчдийн хєрєнгє баялгийн vнэ цэнэд нєлєєлдєг гол хvчин зvйл нь Єгєєж ба Эрдэл байдаг. Єгєєж/ашиг/ єсєхийн хэрээр vнэ цэнэ єсдєг. Санхvvгийн шийдвэр болгон тодорхой хэмжээний єгєєж ба эрдсэл агуулж байдаг тул хувьцааны vнэд хэрхэн нєлєєллийн шалгуур болгон авч vзэх хэрэгтэй. Хєрєнгє оруулалтаас тодорхой хугацааны туршид орж ирсэн мєнгєн урсгалыг єгєєж/ашиг/ гэнэ. Мєнгєн урсгал гэдэг нь хувьцааны vнийн єсєлт, ноогдол ашиг, хvvгийн орлого гэх мэтийг хэлж болно.
Жишээ: 100.000т / 100т vнэтэй = 1000 ширхэг хувьцаа авлаа гэж vзье.
   1 сарын дараа 500ш * 140т = 70.000 зарсан
   1 сарын дараа 500ш * 20т = 10.000 ноогдол ашиг авсан
   одоо хувьцааны vнэ 130т болсон гэж vзээд єгєєжийг тооцож vзье

   Єгєєж= (65.000-100.000+80.000)/100.000= 45% ашигтай байна.
   - 65.000=500ш зараагvй байгаа хувьцаа * 130т одоогийн vнэ
   - 100.000 анхны хєрєнгє оруулалт буюу хувьцаа худалдан авсан мєнгєн дvн
   - 80.000=70.000 хувьцаа зарсан + 10.000 ноогдол ашиг

Эрсдэл: эрсдэл бол алдагдал хvлээж болзошгvй байдал юм. Эрсдэлийг тодорхойгvй байдал буюу єгєєжийн хэлбэлзэл гэж ойлгож болно. Урьдчилан тодорхойлох боломж хэдий хэр бага байна эрсдэл тэр хэмжээгээр єндєр байдаг. Эрсдэл нь сонголттой холбоотой, сонголт хийх боломжгvй тохиолдолд эрсдэл байхгvй.