Ο Ασβός: Βρωμάω... Μήπως είμαι Πολιτικός;

Ανάλυση και αποτελέσματα πολέμου ΗΠΑ - ΙΡΑΝ

2026-06-23T11:32:07.309+03:00

Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν του Ιουνίου 2025 (στο πλαίσιο του λεγόμενου «Πολέμου των 12 Ημερών») δεν είχε έναν απόλυτο νικητή όπως σε έναν συμβατικό πόλεμο. Τα αποτελέσματα ήταν μικτά και η αξιολόγηση εξαρτάται από το επίπεδο ανάλυσης.

Στρατιωτικό αποτέλεσμα

Τι πέτυχαν οι ΗΠΑ

Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στο Φορντό, στη Νατάνζ και στην Ισφαχάν με βόμβες διάτρησης καταφυγίων και στρατηγικά βομβαρδιστικά.
Προκάλεσαν σημαντικές ζημιές στις πυρηνικές υποδομές και περιόρισαν τις δυνατότητες αεράμυνας και πυραυλικών συστημάτων του Ιράν.
Δεν υπέστησαν σημαντικές απώλειες προσωπικού κατά τις επιθέσεις.

Τι πέτυχε το Ιράν

Το καθεστώς παρέμεινε στην εξουσία και δεν κατέρρευσε πολιτικά ή στρατιωτικά.
Διατήρησε μέρος των στρατηγικών του δυνατοτήτων και εξακολούθησε να έχει δυνατότητα πυραυλικών πληγμάτων.
Απάντησε με επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στην περιοχή, αν και περιορισμένης κλίμακας.

Πυρηνικό πρόγραμμα: το βασικό ερώτημα

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη διαφωνία.

Η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι οι εγκαταστάσεις «καταστράφηκαν» και το πρόγραμμα υπέστη σοβαρό πλήγμα.
Αμερικανικές και διεθνείς εκτιμήσεις ανέφεραν ότι το πρόγραμμα καθυστέρησε σημαντικά, αλλά πιθανώς δεν εξαλείφθηκε πλήρως. Κάποιες πρώτες αξιολογήσεις μιλούσαν για καθυστέρηση μηνών, ενώ μεταγενέστερες για έως και δύο χρόνια.
Το γεγονός ότι το 2026 συνεχίζονται διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα δείχνει ότι το ζήτημα δεν έκλεισε οριστικά.

Οικονομικό αποτέλεσμα

Ζημιές για το Ιράν

Καταστροφές σε στρατιωτικές και πυρηνικές υποδομές.
Πρόσθετη οικονομική πίεση και αβεβαιότητα.

Κόστος για τις ΗΠΑ

Κίνδυνος γενικευμένου πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Αύξηση ενεργειακής αβεβαιότητας και απειλή για τα θαλάσσια περάσματα όπως τα Στενά του Ορμούζ.

Γεωπολιτικό αποτέλεσμα

Υπέρ των ΗΠΑ

Έδειξαν ότι μπορούν να πλήξουν βαθιά προστατευμένους στόχους στο Ιράν.
Ενίσχυσαν την αποτρεπτική εικόνα τους απέναντι σε αντιπάλους της περιοχής.

Υπέρ του Ιράν

Το καθεστώς επιβίωσε.
Δεν επιβλήθηκε αλλαγή καθεστώτος ούτε άνευ όρων παράδοση.
Το Ιράν επέστρεψε αργότερα σε διαπραγματεύσεις από θέση κράτους που εξακολουθεί να έχει διαπραγματευτική ισχύ.

Συνολικό συμπέρασμα

Αν το κριτήριο είναι η στρατιωτική αναμέτρηση, οι ΗΠΑ είχαν το πλεονέκτημα: πέτυχαν τους στόχους των αεροπορικών πληγμάτων και προκάλεσαν μεγαλύτερες υλικές ζημιές.

Αν το κριτήριο είναι η πολιτική επιβίωση και η στρατηγική αντοχή, το Ιράν απέφυγε μια καταστροφική ήττα: το καθεστώς παρέμεινε, οι ένοπλες δυνάμεις δεν διαλύθηκαν και το πυρηνικό ζήτημα παρέμεινε ανοικτό.

Γι’ αυτό πολλοί αναλυτές καταλήγουν ότι:
οι ΗΠΑ κέρδισαν τακτικά και στρατιωτικά, αλλά δεν πέτυχαν πλήρη στρατηγική νίκη· το Ιράν έχασε σε υποδομές και ισχύ, αλλά απέφυγε την πολιτική ή στρατηγική συντριβή.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις για την ευρύτερη περιοχή;

Οι σημαντικότερες επιπτώσεις για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής μπορούν να χωριστούν σε πέντε κατηγορίες:

1. Αυξημένη αστάθεια και κίνδυνος νέας σύγκρουσης

Παρότι οι εχθροπραξίες σταμάτησαν, η βασική αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ, του Ιράν και του Ισραήλ δεν έχει λυθεί. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι ο πόλεμος του 2025 άλλαξε τις ισορροπίες αλλά άφησε υψηλό κίνδυνο νέας κλιμάκωσης στο μέλλον.

2. Πλήγμα στο «Δίκτυο Αντίστασης» του Ιράν

Το Ιράν βασιζόταν επί δεκαετίες σε συμμάχους και ένοπλες οργανώσεις σε:

Lebanon
Syria
Iraq
Yemen

Ο πόλεμος αποκάλυψε ότι αρκετοί από αυτούς τους συμμάχους είχαν μειωμένη δυνατότητα να στηρίξουν στρατιωτικά την Τεχεράνη, γεγονός που περιορίζει την περιφερειακή επιρροή του Ιράν σε σχέση με το παρελθόν.

3. Πίεση στις χώρες του Κόλπου

Χώρες όπως η Saudi Arabia, τα United Arab Emirates και το Qatar βρέθηκαν σε δύσκολη θέση:

Φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Βρίσκονται κοντά στο Ιράν.
Εξαρτώνται από τη σταθερότητα για το εμπόριο και τις επενδύσεις.

Υπήρξαν ανησυχίες ότι θα μπορούσαν να γίνουν στόχοι αντιποίνων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάστηκαν στρατιωτικές και πολιτικές υποδομές της περιοχής.

4. Ενεργειακή και οικονομική αβεβαιότητα

Το πιο κρίσιμο σημείο είναι τα Strait of Hormuz, από όπου διέρχεται μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης:

αυξήθηκαν οι τιμές του πετρελαίου,
αυξήθηκε το κόστος μεταφορών,
δημιουργήθηκαν φόβοι για διακοπές εφοδιασμού.

Ακόμη και η απειλή διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά αρκεί για να επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας.

5. Νέες γεωπολιτικές ισορροπίες

Ο πόλεμος οδήγησε σε νέα διπλωματική κινητικότητα:

Οι ΗΠΑ επιδίωξαν νέα συμφωνία με το Ιράν.
Περιφερειακές δυνάμεις όπως το Qatar και το Pakistan ανέλαβαν ρόλο διαμεσολαβητή.
Η China και η Russia επιχείρησαν να αυξήσουν την επιρροή τους στη Μέση Ανατολή.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα;

Για την Ελλάδα οι βασικές συνέπειες είναι κυρίως έμμεσες:

πιθανές αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων,
αυξημένο κόστος μεταφορών και ναυτιλίας,
μεγαλύτερη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου,
πιθανές επιπτώσεις στον τουρισμό εάν υπάρξει νέα μεγάλη κρίση στην περιοχή.

Συνολικά, η Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο είναι πιθανώς λιγότερο σταθερή από πριν, ακόμη κι αν αποφεύχθηκε μια γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη.

Η πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα με τη ματιά ενός πρώην υπουργού!!!

2026-06-23T11:12:43.114+03:00

Η Δημόσια υγεία στην Ελλάδα - Ανάλυση

2024-08-27T19:01:00.020+03:00

Η δημόσια υγεία στην Ελλάδα αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα, τα οποία προκύπτουν από μια σειρά παραγόντων:

Οικονομική Κρίση: Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2009 επηρέασε δραματικά τη χρηματοδότηση της δημόσιας υγείας. Οι περικοπές στους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων και των υπηρεσιών υγείας οδήγησαν σε ελλείψεις προσωπικού, υποδομών και προμηθειών.
Αναλογία Ιατρών-Πολιτών: Η Ελλάδα αντιμετωπίζει θέμα με την αναλογία ιατρών προς τον πληθυσμό. Υπάρχει έλλειψη σε ορισμένες ειδικότητες, κυρίως στις αγροτικές περιοχές, ενώ οι συνθήκες εργασίας και οι αμοιβές δεν είναι πάντα ελκυστικές.
Γεννητικότητα και Γήρανση Πληθυσμού: Ο γηράσκων πληθυσμός αυξάνει τις ανάγκες για ιατρική φροντίδα και υπηρεσίες υγείας. Αυτή η τάση επιβαρύνει το ήδη πιεσμένο σύστημα υγείας.
Πρόσβαση σε Υπηρεσίες Υγείας: Υπάρχουν ανισότητες στην πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες, με τις αγροτικές περιοχές, τις νησιωτικές περιοχές και τα κοινωνικά ευάλωτα στρώματα να αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα.
Μη Χρηματοδοτούμενα Φάρμακα και Θεραπείες: Η έλλειψη χρηματοδότησης οδηγεί σε περιορισμούς σχετικά με ποιες θεραπείες και φάρμακα καλύπτονται από το δημόσιο σύστημα υγείας, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να επιβαρύνονται οικονομικά.
Πολιτική Υγείας: Σημαντικές αλλαγές στην πολιτική υγείας και οι συνεχείς μεταρρυθμίσεις προκαλούν αναστάτωση στο σύστημα, και πολλές φορές δεν είναι σαφές το μέλλον της δημόσιας υγείας.
Δημόσια Υγεία και Πρόληψη: Υπάρχει έλλειψη εστίασης στην πρόληψη και την προαγωγή της υγείας, που είναι κρίσιμη για τη μείωση της επιβάρυνσης του συστήματος υγείας.
Δυσκολίες λόγω Πανδημίας: Η πανδημία COVID-19 έχει προσθέσει επιπλέον πίεση στο σύστημα υγείας, αναδεικνύοντας τα υπάρχοντα προβλήματα και επιδεινώνοντας την κατάσταση.

Αυτοί οι παράγοντες σχηματίζουν ένα πολύπλοκο τοπίο που απαιτεί συντονισμένες προσπάθειες από την πολιτεία, καθώς και την υποστήριξη και την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας για την αναβάθμιση και την διασφάλιση ποιότητας στην δημόσια υγεία.

Πολιτική Υγείας

Σημαντικές αλλαγές στην πολιτική υγείας στην Ελλάδα έχουν επιφέρει μια σειρά από προκλήσεις και αβεβαιότητες για το σύστημα δημόσιας υγείας. Ακολουθούν ορισμένες βασικές παραμέτρους που αναλύουν αυτό το φαινόμενο:

Συνεχιζόμενες Μεταρρυθμίσεις: Το σύστημα υγείας έχει υποστεί πολλές μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια, σε μια προσπάθεια να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και η βιωσιμότητά του. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις συχνά είναι πρόωρες και χωρίς επαρκή προετοιμασία, οδηγώντας σε αναστάτωση και αστάθεια.
Αλλαγές στη Χρηματοδότηση: Οι αλλαγές στη χρηματοδότηση των νοσοκομείων και των υπηρεσιών υγείας έχουν δημιουργήσει ανισότητες στην ποιότητα και την διαθεσιμότητα των υπηρεσιών. Τα νοσοκομεία, που εξαρτώνται από δημόσιες επιχορηγήσεις, αντιμετωπίζουν συχνά οικονομικές πιέσεις, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας φροντίδας.
Πολιτική Στρατηγική: Η πολιτική διαθέτει συχνά ανεπάρκειες στη στρατηγική της. Οι κυβερνήσεις μπορεί να εστιάζουν σε βραχυπρόθεσμες λύσεις αντί να αναπτύσσουν μια μακροχρόνια στρατηγική που να αντιμετωπίζει τις ρίζες των προβλημάτων στην υγειονομική περίθαλψη.
Συμμετοχή Διαφόρων Φορέων: Η συμμετοχή διαφόρων πολιτικών και κοινωνικών παραγόντων μπορεί να δημιουργήσει συγκρούσεις συμφερόντων, καθιστώντας δύσκολη την υλοποίηση μιας ενιαίας στρατηγικής για την υγεία.
Ανεπαρκής Επικοινωνία: Η έλλειψη διαφάνειας και αποτελεσματικής επικοινωνίας μεταξύ των υπουργείων, των υγειονομικών αρχών και των πολιτών καθιστά δύσκολη την κατανόηση και την αποδοχή των μεταρρυθμίσεων.
Διοικητική Πολυπλοκότητα: Το κεντρικό και το τοπικό επίπεδο διοίκησης συχνά αλληλοεπικαλύπτονται και δημιουργούν μια σύγχυση στη λήψη αποφάσεων που σχετίζονται με την υγεία.
Αντίκτυποι στον Προσωπικό Ιατρικό Τομέα: Η αναστάτωση στο δημόσιο τομέα επηρεάζει και τον ιδιωτικό τομέα υγείας, ενδεχομένως μειώνοντας τις επιλογές για τους ασθενείς ή αυξάνοντας το κόστος των υπηρεσιών.
Δημόσια Αντίληψη: Η συχνή αλλαγή πολιτικής μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην εμπιστοσύνη του κοινού προς το σύστημα υγείας. Οι πολίτες μπορεί να νιώσουν ανασφαλείς ή επιφυλακτικοί σχετικά με την ποιότητα της φροντίδας που παρέχεται.

Η ανάγκη για μια συνεκτική, μακροχρόνια στρατηγική στη δημόσια υγεία είναι πιο επιτακτική από ποτέ για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ποιότητα και η προσβασιμότητα των υγειονομικών υπηρεσιών για όλους τους πολίτες.

Πολιτική αντιμετώπιση του προβλήματος

Η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας υπό τον Άδωνη Γεωργιάδη ως Υπουργού Υγείας έχει προκαλέσει διάφορες απόψεις και αντιδράσεις σχετικά με την επίδρασή της στα υγειονομικά ζητήματα της χώρας. Ακολουθούν ορισμένα βασικά σημεία που αναλύουν την κατάσταση:

Προτεραιότητα στην Ιδιωτική Υγεία: Ο Άδωνης Γεωργιάδης έχει δώσει προτεραιότητα στην ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα υγείας, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχίες για το πως αυτό μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο τομέα. Η άποψη ότι το σύστημα υγείας γίνεται πιο επαγγελματικό και λιγότερο προσβάσιμο για τα κοινωνικά ευάλωτα στρώματα είναι ένα από τα κεντρικά σημεία κριτικής.
Αυξημένα Κόστη: Οι πολιτικές του Υπουργείου έχουν αυξήσει τις χρηματοπιστωτικές υποχρεώσεις για ασθενείς, με αλλαγές στη φαρμακευτική πολιτική και στα αποζημιώσεις, γεγονός που πλήττει κυρίως τα πιο αδύναμα οικονομικά στρώματα του πληθυσμού.
Διαχείριση της Πανδημίας: Η διαχείριση της υγειονομικής κρίσης κατά τη διάρκεια της COVID-19 έχει λάβει τόσο θετικές όσο και αρνητικές κριτικές. Παρά την καλή αρχική ανταπόκριση, οι μακροχρόνιες επιπτώσεις της πανδημίας στο νοσοκομειακό σύστημα και στη δημόσια υγεία δείχνουν περιορισμένη προετοιμασία για μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις.
Ανθρώπινο Δυναμικό: Η πολιτική για την πρόσληψη και τη διατήρηση υγειονομικού προσωπικού έχει επικριθεί, καθώς οι συνθήκες εργασίας παραμένουν πιεστικές και οι μισθοί σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι ανταγωνιστικοί, με αποτέλεσμα πολλές θέσεις να παραμένουν κενές.
Πρόσβαση στις Υπηρεσίες Υγείας: Υπάρχουν προβληματισμοί σχετικά με την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, ειδικά για τις πιο ευάλωτες ομάδες και σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου η ποιότητα και η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών συνεχίζουν να είναι περιορισμένες.
Διαφάνεια στη Διαχείριση: Η έλλειψη διαφάνειας στις διαδικασίες που σχετίζονται με την προμήθεια ιατρικών υλικών και φαρμάκων έχει οδηγήσει σε επιφυλακτικότητα από μέρους των πολιτών αναφορικά με την πολιτική υγειονομικής διαχείρισης.

Ο συνολικός αντίκτυπος των πολιτικών του Άδωνη Γεωργιάδη είναι περίπλοκος και εξαρτάται από τις προσωπικές και πολιτικές απόψεις των πολιτών. Η κριτική των πολιτικών του μπορεί να ενισχύσει την αντίληψη ότι η κατάσταση της δημόσιας υγείας όχι μόνο δεν βελτιώνεται, αλλά επιδεινώνεται, ιδιαίτερα για τα πιο ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού. Εναλλακτική θεώρηση μπορεί να υποστηρίζει ότι ορισμένες πολιτικές αποτελούν βήματα προς μια πιο βιώσιμη και ανταγωνιστική υγειονομική αγορά. Ωστόσο, η συνεκτικότητα και η καθολικότητα της προσφοράς υγειονομικών υπηρεσιών παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα.

Η ελευθερία του τύπου στην Ελλάδα - Ανάλυση

2024-08-16T02:44:00.007+03:00

Η ελευθερία του τύπου είναι ένα θεμελιώδες στοιχείο της δημοκρατίας και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς επηρεάζει την πληροφόρηση και τη δυνατότητα της κοινωνίας να ασκεί κριτική στις εξουσίες. Στην Ελλάδα, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τύπος οδηγούν σε μια ανησυχητική κατάσταση που αντικατοπτρίζεται και στην κατάταξή της στην 107η θέση παγκοσμίως.

Παράγοντες που επηρεάζουν την ελευθερία του τύπου στην Ελλάδα:

Πολιτική Παρέμβαση*: Υπάρχουν ενδείξεις ότι πολιτικές παρεμβάσεις ασκούνται στα μέσα ενημέρωσης, είτε μέσω επιρροής είτε με άλλους τρόπους, που μπορεί να περιορίζουν την ανεξαρτησία των δημοσιογράφων και των ειδησεογραφικών οργανισμών.
Απειλές και Βία: Ορισμένοι δημοσιογράφοι έχουν δεχθεί απειλές ή βιαιοπραγίες, γεγονός που υπονομεύει τη δυνατότητά τους να εργάζονται ελεύθερα και με ασφάλεια. Το περιστατικό με τη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ τον Απρίλιο του 2021 είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα που καταδεικνύει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι.
Οικονομικές Πιέσεις: Η εξάρτηση από διαφημιστικά έσοδα και οι πιέσεις των εργοδοτών μπορούν να οδηγήσουν σε αυτολογοκρισία και να περιορίσουν την ικανότητα των μέσων ενημέρωσης να καλύπτουν κρίσιμα θέματα ελεύθερα.
Νομοθεσία και Ρυθμίσεις: Ορισμένες νομοθεσίες ενδέχεται να περιορίζουν τη δράση των δημοσιογράφων ή να επηρεάζουν τη λειτουργία των μέσων ενημέρωσης, όπως νόμοι που διέπουν τη διαφάνεια και την πρόσβαση σε πληροφορίες.
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ): Η συγκέντρωση των ΜΜΕ σε λίγα χέρια μπορεί να οδηγήσει σε μονόπλευρη κάλυψη γεγονότων και περιορισμένη ποικιλία απόψεων.

* Οι πολιτικές παρεμβάσεις στα μέσα ενημέρωσης αναφέρονται σε ενέργειες που επηρεάζουν τη λειτουργία, την ανεξαρτησία και την κάλυψη των μέσων από κυβερνητικούς φορείς ή πολιτικούς παράγοντες. Η ανάλυση αυτών των παρεμβάσεων περιλαμβάνει διάφορους τομείς:

1. Δημόσια Χρηματοδότηση και Επιχορηγήσεις

Οι κυβερνήσεις μπορούν να παρέχουν χρηματοδότηση ή επιχορηγήσεις στα μέσα ενημέρωσης, γεγονός που μπορεί να τους δώσει τη δυνατότητα να κρατήσουν τη λειτουργία τους, αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε πολιτική επιρροή και αυτολογοκρισία. Όταν τα μέσα εξαρτώνται οικονομικά από κρατικούς πόρους, υπάρχει ο κίνδυνος να προσαρμοστούν σε κυβερνητική προπαγάνδα ή να αποφύγουν τη δημοσίευση επικριτικών φωνών.

2. Νομοθετικές Ρυθμίσεις

Οι πολιτικοί μπορεί να επιδιώξουν την ψήφο νόμων που περιορίζουν την ελευθερία του τύπου, όπως:

Νόμοι περί δυσφήμισης: Αυτοί οι νόμοι μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να τρομάξουν τους δημοσιογράφους από το να καλύψουν ειδήσεις που θα κριθούν επιλήψιμες.
Κανονισμοί για τη δημοσιογραφία: Ενδέχεται να υπάρξουν απαιτήσεις για άδειες, καταχωρήσεις ή περιορισμούς στην κάλυψη συγκεκριμένων γεγονότων.

3. Πολιτική Παρέμβαση στις Διοικητικές Δομές

Πολιτικά πρόσωπα ή κόμματα μπορεί να επιδιώκουν να τοποθετήσουν υποστηρικτές τους σε διοικητικές θέσεις στα ΜΜΕ. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές απόψεις και η ατζέντα των μέσων ενημέρωσης μπορούν να επηρεαστούν, οδηγώντας σε προσαρμογή της κάλυψης και της παρουσίασης ειδήσεων.

4. Πιέσεις για Αυτολογοκρισία

Στην καθημερινή τους εργασία, δημοσιογράφοι μπορεί να γίνονται στόχοι πιέσεων από πολιτικούς παράγοντες για να μην καλύψουν συγκεκριμένα θέματα ή για να τα παρουσιάσουν με τρόπο ευνοϊκό για την κυβέρνηση. Αυτού του είδους οι πιέσεις μπορεί να προέρχονται από απειλές, οικονομικές πιέσεις ή κοινωνικές συνέπειες.

5. Επιρροή Μη Κυβερνητικών Οργανισμών και Λόμπι

Οι ΜΚΟ και οι ομάδες συμφερόντων μπορεί επίσης να ασκούν πιέσεις στα ΜΜΕ για να επηρεάσουν την κάλυψη ή την ατζέντα. Αυτές οι επιρροές μπορεί να είναι θετικές ή αρνητικές, ανάλογα με τους στόχους τους.

Συμπέρασμα

Η πολιτική παρέμβαση στα μέσα ενημέρωσης αποτελεί ένα σοβαρό ζήτημα που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα, την ακρίβεια και την ποικιλία της ενημέρωσης που λαμβάνει η κοινωνία. Η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των μέσων και η ανάπτυξη πλαισίων που προάγουν τη διαφάνεια, την ελευθερία του τύπου και την προστασία των δημοσιογράφων είναι κρίσιμης σημασίας για τη διασφάλιση μιας υγιούς δημοκρατίας και μιας πληροφόρησης που υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

Συμπεράσματα

Η κατάσταση της ελευθερίας του τύπου στην Ελλάδα χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, καθώς οι περιορισμοί στους οποίους υπόκεινται οι δημοσιογράφοι και τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη δημοκρατία και την κοινωνία στο σύνολό της. Η ενίσχυση της προστασίας των δημοσιογράφων, η προώθηση της διαφάνειας και της ανεξαρτησίας των ΜΜΕ, καθώς και η καταπολέμηση των επιρροών και των απειλών είναι αναγκαία βήματα για να ανακτηθεί η ελευθερία του τύπου στην Ελλάδα και να βελτιωθεί η θέση της διεθνώς.

Δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα - Ανάλυση

2024-08-14T11:49:00.004+03:00

Οι εκτεταμένες πυρκαγιές στην Ελλάδα είναι ένα σοβαρό και πολυδιάστατο ζήτημα, επηρεάζοντας τόσο το περιβάλλον όσο και τις κοινότητες. Οι πυρκαγιές συχνά προκαλούνται από μια συνδυαστική σειρά παραγόντων, όπως η κλιματική αλλαγή, οι καιρικές συνθήκες (όπως η ξηρασία και οι δυνατοί άνεμοι) και ανθρώπινες δραστηριότητες.

Οι επιπτώσεις τους είναι καταστροφικές, καθώς οδηγούν σε απώλειες ζωών, καταστροφή οικοσυστημάτων και ζημιές στις υποδομές και στις περιουσίες. Επιπλέον, οι επιπτώσεις στην οικονομία και στον τουρισμό είναι σημαντικές, ειδικά σε περιοχές που εξαρτώνται από την αγροτική παραγωγή και τον τουρισμό.

Η πρόληψη και η διαχείριση των πυρκαγιών απαιτούν σχέδιο και συνεργασία μεταξύ κρατών, οργανισμών και τοπικών κοινοτήτων. Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, καθώς και η ανάπτυξη στρατηγικών για την προστασία των δασών και των κοινοτήτων, είναι κρίσιμες για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου.

Υπάρχει πολιτική ευθύνη;

Ναι, υπάρχει πολιτική ευθύνη σχετικά με τις πυρκαγιές στην Ελλάδα. Οι κυβερνητικές αρχές και οι τοπικές διοικήσεις έχουν υποχρέωση να εφαρμόζουν πολιτικές που προάγουν την πρόληψη και την αποτελεσματική διαχείριση των δασικών πυρκαγιών. Αυτό περιλαμβάνει:

Σχεδιασμός και Εφαρμογή Πολιτικών Πρόληψης: Οι αρχές θα πρέπει να προβαίνουν σε εκτενή σχέδια διαχείρισης των δασών, καθώς και σε συστήματα δασοπροστασίας και πρόληψης πυρκαγιών.
Εκπαίδευση και Ευαισθητοποίηση: Είναι σημαντικό να ενημερώνονται οι πολίτες σχετικά με τους κινδύνους και τις πρακτικές πρόληψης που μπορούν να ακολουθήσουν.
Επενδύσεις σε Υποδομές και Πόρους: Η κυβέρνηση οφείλει να χρηματοδοτεί την εκπαίδευση πυροσβεστικών δυνάμεων, την αγορά εξοπλισμού και την ανάπτυξη πρότυπων εγκαταστάσεων, ώστε να ανταγωνίζεται τις πυρκαγιές πιο αποτελεσματικά.
Αντιμετώπιση των Αιτίων: Η πολιτική ευθύνη περιλαμβάνει επίσης την αντιμετώπιση των αιτίων που οδηγούν σε πυρκαγιές, όπως η κακή διαχείριση γης, οι αυθαίρετες κατασκευές και η έλλειψη υποδομών.
Συντονισμός και Συνεργασία: Απαιτείται στρατηγικός συντονισμός μεταξύ διαφόρων υπουργείων και φορέων, καθώς και συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, για την επίτευξη καλύτερης διαχείρισης κρίσεων.

Εάν οι αρχές δεν εκπληρώνουν αυτές τις υποχρεώσεις ή δεν είναι προετοιμασμένες να ανταποκριθούν σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, τότε ανακύπτει πολιτική ευθύνη, η οποία μπορεί να επιφέρει κριτική από την κοινή γνώμη και πιθανά πολιτικά δημοκρατικά αποτελέσματα.

Η μη απορόφηση σε ικανοποιητικό βαθμό των κονδυλίων της Ευρωπαϊκης Ένωσης παίζει ρόλο στο πρόβλημα;

Ναι, η μη απορρόφηση των κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στο πρόβλημα της πρόληψης και της αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών. Αν δεν αξιοποιούνται τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, αυτό μπορεί να έχει τις εξής επιπτώσεις:

Ανεπαρκής Ετοιμότητα: Η έλλειψη πόρων μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή προετοιμασία για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών. Αυτό περιλαμβάνει την έλλειψη εξοπλισμού, προσωπικού και υποδομών που είναι απαραίτητα για την πρόληψη και την καταστολή των πυρκαγιών.
Προγράμματα Πρόληψης: Η χρηματοδότηση από τα κονδύλια της ΕΕ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, καθώς και για την υλοποίηση προληπτικών μέτρων, όπως η δημιουργία ζωνών ασφαλείας ή η συντήρηση των δασικών περιοχών.
Στήριξη Τοπικών Κοινοτήτων: Τα κονδύλια αυτά θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τοπικές κοινότητες στην ανάπτυξη σχεδίων δράσης, παρέχοντας τους πόρους και την εκπαίδευση για τη βελτίωση της ανθεκτικότητάς τους σε φυσικές καταστροφές.
Διαχείριση Πόρων: Η αδυναμία απορρόφησης κονδυλίων μπορεί να αντικατοπτρίζει και προβλήματα στη διαχείριση πόρων, γραφειοκρατικές καθυστερήσεις ή έλλειψη συντονισμού, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.

Συνολικά, η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ είναι κρίσιμη για την ενίσχυση των προσπαθειών πρόληψης και ανταπόκρισης στις δασικές πυρκαγιές και η έλλειψή τους μπορεί να συμβάλλει στην εκτίναξη των συνεπειών από τέτοιες καταστροφές.

Ανάλυση και συμπεράσματα της εισβολής της Ουκρανίας σε Ρωσικά Εδάφη ή τα αποτελέσματα μιας άπειρης απόφασης!

2024-08-13T12:05:00.003+03:00

Περίληψη

Η ανάλυση του Sunday Times διερευνά την απόφαση του Ζελένσκι να προχωρήσει σε στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, χαρακτηρίζοντάς την ως την πιο ριψοκίνδυνη κίνηση μέχρι σήμερα. Η απόφαση αυτή ενδέχεται να φέρει σοβαρές συνέπειες τόσο για την Ουκρανία όσο και για τις διεθνείς σχέσεις. Επιπλέον, εξετάζεται η στρατηγική πίεσης που ασκείται από τη Ρωσία και ο τρόπος που αυτή επηρεάζει την αποφασιστικότητα των Ουκρανών.

Κύρια Σημεία

Η στρατηγική απόφαση του Ζελένσκι για στρατιωτική δράση στην Ουκρανία είναι επικίνδυνη και με ενδεχόμενες σοβαρές συνέπειες.
Η επιχείρηση υπογραμμίζει την αντίσταση της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική επιβολή.
Η στρατηγική πίεσης από τη Ρωσία περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση στην περιοχή.
Ο διεθνής αντίκτυπος της απόφασης αυτής αναμένεται να είναι σημαντικός και να επηρεάσει τις σχέσεις Ουκρανίας-Δύσης.
Υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με την υποστήριξη που θα λάβει η Ουκρανία από τους συμμάχους της.
Η ενίσχυση των στρατιωτικών διοικήσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα στη συνολική στρατηγική του Ζελένσκι.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με πιθανές ανατροπές και μετασχηματισμούς στην πολιτική σκακιέρα.

Ποιες είναι οι πιθανές συνέπειες της στρατιωτικής δράσης της Ουκρανίας;

Η στρατιωτική δράση της Ουκρανίας μπορεί να έχει τις εξής πιθανές συνέπειες:

Κλιμάκωση της σύγκρουσης: Η στρατιωτική δράση μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης με τη Ρωσία, ενδεχομένως προκαλώντας πιο έντονες στρατιωτικές αντιπαραθέσεις.
Διεθνής αντίκτυπος: Η απόφαση αυτή μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις της Ουκρανίας με τους διεθνείς συμμάχους της, καθώς και τις στρατηγικές τους απέναντι στη Ρωσία.
Αλλαγές στη στρατηγική υποστήριξης: Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας μπορεί να κληθούν να επανεξετάσουν την υποστήριξή τους, είτε ενισχύοντας είτε περιορίζοντας τη βοήθεια ανάλογα με την κατάσταση.
Εσωτερικές πολιτικές επιπτώσεις: Η στρατιωτική δράση μπορεί να επηρεάσει την πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία, ενδεχομένως ενισχύοντας ή αποδυναμώνοντας την κυβέρνηση του Ζελένσκι.
Αντίκτυποι στους πολίτες: Οι πολίτες μπορεί να υποστούν σοβαρές συνέπειες, όπως απώλειες ζωών, εκτοπισμούς και ανθρωπιστική κρίση.
Δημιουργία νέων συμμαχιών ή αντιπαραθέσεων: Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε νέες γεωπολιτικές συμμαχίες ή σε ενίσχυση των αντιπαραθέσεων στην περιοχή.
Οικονομικές συνέπειες: Η στρατιωτική δράση μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία της Ουκρανίας, καθώς και στις οικονομικές σχέσεις με άλλες χώρες.

Αυτές οι συνέπειες υπογραμμίζουν τη σοβαρότητα και την πολυπλοκότητα της κατάστασης στην Ουκρανία.

Θα αντιδράσει η Ρωσία στην εισβολή των Ουκρανών σε Ρωσικά εδάφη;

Η Ρωσία πιθανότατα θα αντιδράσει στην εισβολή των Ουκρανών σε Ρωσικά εδάφη με διάφορους τρόπους, όπως:

Στρατιωτική αντίδραση: Η Ρωσία μπορεί να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις για να υπερασπιστεί τα εδάφη της και να απαντήσει στις επιθέσεις.
Διπλωματικές ενέργειες: Η Ρωσία μπορεί να προσπαθήσει να κινητοποιήσει διεθνείς συμμάχους και να ζητήσει υποστήριξη μέσω διπλωματικών καναλιών.
Οικονομικές κυρώσεις: Αντιδράσεις μέσω επιβολής κυρώσεων ή περιορισμών σε εμπορικές σχέσεις με χώρες που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Προπαγάνδα και ενημέρωση: Χρήση των ΜΜΕ για να διαμορφώσει τη δημόσια αντίληψη και να δικαιολογήσει τις ενέργειές της.
Ανθρωπιστική βοήθεια: Παροχή βοήθειας σε περιοχές που πλήττονται από τη σύγκρουση, προκειμένου να κερδίσει υποστήριξη από τον πληθυσμό.

Η αντίδραση της Ρωσίας θα εξαρτηθεί από την κλίμακα και τη φύση της εισβολής, καθώς και από τις διεθνείς αντιδράσεις.

Μέση Ανατολή: Ανελέητο σφυροκόπημα στη Ράφα – Σε τεντωμένο σκοινί οι διαπραγματεύσεις στο Κάιρο

2024-05-07T11:29:00.001+03:00

Σε τεντωμένο σκοινί η Μέση Ανατολή, με τα βλέμματα να είναι στραμμένα στη Ράφα, στα νότια της Λωρίδας της Γάζας. Στην πόλη όπου έχουν βρει καταφύγιο 1,2 εκατ. Παλαιστίνιοι εκτοπισμένοι από άλλους τομείς των παλαιστινιακών εδαφών. Αν και η Χαμάς διέρρευσε ότι συμφωνεί στην πρόταση για εκεχειρία, το Ισραήλ αποφάσισε ομόφωνα να συνεχιστούν οι επιχειρήσεις στη Ράφα με στόχο την άσκηση περαιτέρω πίεσης για την απελευθέρωση των ομήρων.

Ο ισραηλινός στρατός διεξάγει εντατικούς βομβαρδισμούς. Η Πολιτική Προστασία στη Λωρίδα της Γάζας έκανε λόγο για πολυάριθμους νεκρούς τη νύχτα στη Ράφα. Το νοσοκομείο του Κουβέιτ, που βρίσκεται στην πόλη, ανακοίνωσε πως διακομίστηκαν σε αυτό 11 νεκροί και «δεκάδες τραυματίες» μετά τους βομβαρδισμούς, ανεβάζοντας έτσι τον αρχικό απολογισμό, που έκανε λόγο για πέντε νεκρούς.

Αυτόπτες μάρτυρες και πηγές του Γαλλικού Πρακτορείου στα παλαιστινιακά σώματα ασφαλείας έκαναν λόγο για σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς αργά χθες Δευτέρα και νωρίς σήμερα, καθώς και για εντατικά πυρά του πυροβολικού σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας, ιδιαίτερα στη Ράφα και στα περίχωρά της.

Σύμφωνα με τις πηγές αυτές, αυτοκινούμενα πυροβόλα και άρματα μάχης έχουν αναπτυχθεί κοντά στο σημείο διέλευσης που συνδέει τη νότια Λωρίδα της Γάζας με την Αίγυπτο.

Το Κάιρο φοβάται ότι, αν ο ισραηλινός στρατός προχωρήσει σε χερσαία εισβολή στην πόλη, θα υπάρξει μαζική φυγή παλαιστινίων προσφύγων προς την ...

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο από την πηγή του

Ρωσία: Τα πυρηνικά γυμνάσια Θα ηρεμήσουν τους θερμοκέφαλους

2024-05-07T11:16:00.002+03:00

Η Ρωσία δήλωσε σήμερα πως ελπίζει ότι τα γυμνάσια με τακτικά πυρηνικά όπλα θα ηρεμήσουν τους «θερμοκέφαλους» στη Δύση οι οποίοι, όπως είπε η Μόσχα, ασκούν πίεση για μια απευθείας στρατιωτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ και τη Ρωσία.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας σχολίασε δηλώσεις του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Ντέιβιντ Κάμερον και του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν καθώς και την παράδοση αμερικανικών πυραύλων ATACMS στην Ουκρανία.

«Οδηγούν σκόπιμα την κατάσταση προς περαιτέρω κλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης προς μια ανοικτή στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις χώρες του ΝΑΤΟ και τη Ρωσία», ανέφερε το υπουργείο Εξωτερικών.

Η Ρωσία δήλωσε σήμερα πως θα εξασκηθεί στην ανάπτυξη τακτικών πυρηνικών όπλων στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής άσκησης έπειτα από απειλές, όπως τις αποκαλεί η Μόσχα, από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Ελπίζουμε πως αυτό το γεγονός θα ηρεμήσει τους ‘θερμοκέφαλους’ στις δυτικές πρωτεύουσες», ανέφερε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Από την πλευρά του, το Πεντάγωνο κατήγγειλε σήμερα την “ανεύθυνη ρητορική” της Μόσχας μετά την ανακοίνωση της Ρωσίας για διεξαγωγή προσεχώς πυρηνικών γυμνασίων κοντά στην...

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο

Αποκάλυψη – ‘βόμβα’ για τις υποκλοπές: Η απόφαση για την αγορά του Predator, το ‘στρατηγείο των βρώμικων παιχνιδιών’ της ΕΥΠ και ο Πιερρακάκης – Πως η κυβέρνηση παρακολουθεί «νόμιμα» πολίτες;

2022-08-14T11:06:00.002+03:00

Πως η κυβέρνηση παρακολουθεί «νόμιμα» πολίτες; Αποκάλυψη – ‘βόμβα’ για τις υποκλοπές και το Predator

Το 2020 και ενώ ξεκινούσε ο εγκλεισμός των Ελλήνων στα σπίτια τους επ’ αφορμή του COVID-19, η κυβέρνηση έλαβε δύο αποφάσεις προκειμένου να ελέγξει την διογκούμενη δυσφορία, του πολιτικούς αντιπάλους, τα media και πιθανές κινήσεις των ενόπλων δυνάμεων, που αν και ελέγχονταν απόλυτα λόγω της ηγεσίας αλλά εντούτοις υπήρχαν υπόνοιες για τα μεσαία και χαμηλά κλιμάκια.

Δεν είναι τυχαίο ότι για παρακολουθήσεις τουλάχιστον επτά ή οκτώ πολιτικών από την ΕΥΠ και όχι μόνο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, κάνει λόγο και η «Καθημερινή».

Σύμφωνα με το δημοσίευμα οι συγκεκριμένες παρακολουθήσεις μέσω νόμιμης επισύνδεσης, για να διαπιστωθούν θα πρέπει να γίνει αναδρομική έρευνα επί των διατάξεων άρσης απορρήτου της Υπηρεσίας.

Παράλληλα να θυμίσουμε ότι περίπου 500 πολιτικοί, επιχειρηματίες, εκδότες και δημοσιογράφοι είναι σε μόνιμη ή σε «περιστασιακή» κατά καιρούς τηλεφωνική παρακολούθηση την τελευταία τριετία, όπως αναφέρουν ασφαλείς πηγές της ΕΥΠ.

Τα έγγραφα που δημοσιεύονται κατωτέρω δείχνουν την απόφαση που αφορούσε την εταιρεία Palantir, μια εταιρεία πρώην στελεχών της CIA, στην οποία δόθηκαν όλα τα στοιχεία των Ελλήνων προκειμένου να εκτιμηθούν οι αντιδράσεις τους, και η δεύτερη απόφαση αφορά την ανάγκη προμήθειας προηγμένου λογισμικού παρακολουθήσεων, κινητών, data, data υπολογιστών και λοιπά.

Η πρώτη παραχώρηση τερματίστηκε κάπως απότομα δύο μήνες μετά την έναρξή τους καθώς ήταν σφοδρή η αντίδραση του Βερολίνου να δoθούν στοιχεία Ευρωπίων στην αμερικανική Palantir.

Η δεύτερη προσπάθεια αφορούσε το λογισμικό που διαχειρίστηκε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκος Πιερρακάκης που είναι και ο υπουργός που το προμηθεύτηκε σε μία προμήθεια ύψους 40 εκατ.ευρώ και μέσα σε αυτή περιλαμβάνονταν το Ρredator με υπογραφή βέβαια του αναπληρωτή ΥΠΟΙΚ Θ.Σκυλακάκη, αλλά μέσα από το αρχικό πρόγραμμα-κέλυφος που έτρεξε το Ψηφιακής Διακυβέρνησης και μάλιστα με χρηματοδότηση και από το ΕΣΠΑ.

Η εγκατάσταση έγινε στην οδό Γραβιάς 4, που θα ήταν το υποκατάστημα για κυβερνοπόλεμο της ΕΥΠ αν και ουδέποτε δεν λειτούργησε επίσημα έτσι αλλά αντίθετα εγκαταστάθηκαν υπηρεσίες παρακολουθήσεως και σε συνεργασία με τους ισραηλινούς ιδιοκτήτες.

Σημειώνουμε ότι σε ό,τι αφορά τον τρόπο παρακολούθησης μας ή χρήσης παρόμοιου domain-δολώματος για να μπορούν να παγιδεύουν τα τηλέφωνα των στόχων, ήταν τα εξής:

«Νόμιμες» ή για να είμαστε ακριβέστεροι, νομότυπες «επίσημες» επισυνδέσεις δηλαδή οργανικές παρακολουθήσεις της ΕΥΠ

Χρήση spyware Predator, επίσης από την ΕΥΠ. Και ας λένε ότι δεν έχει αγοράσει η ΕΥΠ το Predator. Η ΕΥΠ με τα μυστικά κονδύλια, έχει αγοράσει και το Predator και άλλα τουλάχιστον δύο συστήματα παρακολουθήσεων. Κατ’ αρχήν λόγω λόγω κόστους αγοράς είναι αδύνατον να το είχε προμηθευτεί ιδιώτης. Υπάρχει μία εγκατάσταση της ΕΥΠ δίπλα στην ΣΔΑΜ στην Αγία Παρασκευή και εκεί γίνονται όλα τα «βρώμικα» κόλπα. Πώς λειτουργούσε -και λειτουργεί- το Predator: Έβαζαν ως «δόλωμα» ειδήσεις πλαστών ιστοσελίδων με ελαφρά παραποιημένα domain, ο χρήστης πατούσε επάνω στο link που του έστελναν και αυτομάτως χωρίς να το καταλάβει, επέτρεπε την είσοδο του Predator στο κινητό του!

Mε εγκατάσταση σύνδεσης-καθρέφτη μέσα στο κινητό του χρήστη! Με την σύνδεση ενός δεύτερου αριθμού μπορούσαν να μπαίνουν οριζοντίως όχι μόνο στις εφαρμογές, αλλά και σε όλες τις λειτουργίες του κινητού.

ΠΗΓΗ

Στην Ταϊβάν η Νάνσι Πελόζι – Σειρήνες συναγερμού στην Κίνα – Μαχητικά αεροσκάφη στον εναέριο χώρο

2022-08-02T19:14:00.003+03:00

Η πολυθρύλητη επίσκεψη της Προέδρου της Αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, στην Ταϊβάν φαίνεται πως παίρνει σάρκα και οστά, παρά τις οξύτατες αντιδράσεις της Κίνας, η οποία όμως φαίνεται να τραβά το σκοινί.

Το αεροσκάφος που μεταφέρει τη Νάνσι Πελόζι στην πρωτεύουσα της Ταϊβάν, Ταϊπέι, έχει ήδη προσγειωθεί.

Μόλις προσγειώθηκε η Νάνσι Πελόζι στην Ταϊπέι, ανέβασε της εξής δήλωση στο Twitter:

«Η επίσκεψη της αντιπροσωπείας μας στην Ταϊβάν τιμά την ακλόνητη δέσμευση της Αμερικής να υποστηρίξει τη ζωντανή Δημοκρατία της Ταϊβάν.

Οι συζητήσεις μας με την ηγεσία της Ταϊβάν επιβεβαιώνουν την υποστήριξή μας στον συνεργάτη μας και προωθούν τα κοινά μας ενδιαφέροντα, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης μιας ελεύθερης και ανοιχτής περιοχής Ινδο-Ειρηνικού.

Η αλληλεγγύη της Αμερικής με τα 23 εκατομμύρια ανθρώπους της Ταϊβάν είναι σήμερα πιο σημαντική από ποτέ, καθώς ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια επιλογή μεταξύ απολυταρχίας και δημοκρατίας.

Η επίσκεψή μας είναι μία από τις πολλές αντιπροσωπειών του Κογκρέσου στην Ταϊβάν – και σε καμία περίπτωση δεν έρχεται σε αντίθεση με τη μακροχρόνια πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, με γνώμονα τον νόμο για τις σχέσεις της Ταϊβάν του 1979, τα κοινά ανακοινωθέντα ΗΠΑ-Κίνας και τις Έξι Διαβεβαιώσεις».

Μόλις το αεροσκάφος της Προέδρου της Αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων γνωστοποίησε πως θα προσγειωθεί στην Ταϊπέι, άρχισαν να ηχούν οι σειρήνες στην Κινεζική επαρχία Fujian, που βρίσκεται απέναντι από την Ταϊβάν.

Μάλιστα κινεζικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι μαχητικά αεροσκάφη κατευθύνονται προς τα στενά της Ταϊβάν, χωρίς να ανακοινωθεί ούτε ο προορισμός τους, ούτε ο σκοπός τους.

Απειλές Πούτιν στη Δύση: Οι κυρώσεις θα φέρουν καταστροφική αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές

2022-07-08T18:53:00.001+03:00

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε σήμερα ότι η συνέχιση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταστροφικές αυξήσεις των τιμών στις ενεργειακές αγορές, πλήττοντας τα νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη με ακόμη υψηλότερες τιμές.

«Ναι γνωρίζουμε ότι οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να αντικαταστήσουν τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους» , δήλωσε ο Πούτιν κατά την διάρκεια συνάντηση με υψηλόβαθμους αξιωματούχους. «Πάντως αναμένουμε ότι το αποτέλεσμα αυτού του είδους των ενεργειών να είναι μια αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου στην spot αγορά και μια αύξηση του κόστους των ενεργειακών πόρων για τους τελικούς καταναλωτές».

«Όλα αυτά δείχνουν για άλλη μια φορά ότι οι περιορισμοί που θέτουν οι κυρώσεις στη Ρωσία προκαλούν πολύ μεγαλύτερη ζημιά στις χώρες που τις επιβάλλουν. Η περαιτέρω χρήση των κυρώσεων μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη πιο σοβαρές, χωρίς υπερβολή, ακόμη και καταστροφικές συνέπειες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας».

Έρχεται το τέλος του μονοπολικού κόσμου

2022-07-07T12:52:00.002+03:00

«Η Ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα» έγραφε ο Μαρξ και η ρήση μπορεί να είναι το καλύτερο σχόλιο για τους G7 που συνεδρίαζαν στη Γερμανία και φαντάζονταν έναν κόσμο στον οποίο θα συνεχίσουν να επιβάλλονται αγνοώντας τους BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική) και την επικείμενη διεύρυνσή τους με το Ιράν και την Αργεντινή.

Οι G7 υπήρξαν παιδί της εποχής τους, αφού δημιουργήθηκαν το 1973 ως απάντηση στην πετρελαϊκή κρίση που συνόδευσε τον τέταρτο αραβοϊσραηλινό πόλεμο, που διαδραματίστηκε εκείνη τη χρονιά. Ετσι και σήμερα η αναβίωση και η διεύρυνση των BRICS έρχεται σε μια συγκυρία που η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελούν τα κοσμογονικά γεγονότα της περιόδου. Στον αντίποδα, οι G7 δεν φαίνονται ικανοί να κινητοποιήσουν τη δύναμη που διατηρούσαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ώστε να ανασχέσουν τις διεισδύσεις του αντίπαλου δέους.

Πιθανή μια αποδολαριοποίηση;

Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός εν πολλοίς ηγεμόνευσε στον μεταπολεμικό κόσμο εξαιτίας τριών εργαλείων πολιτικής: της μαζικής βιομηχανικής παραγωγής, της υπέρμετρης στρατιωτικής ισχύος και της χρήσης του δολαρίου ως παγκόσμιου νομίσματος. Η διάσκεψη και το συνακόλουθο σύστημα του Μπρέτον Γουντς επισφράγισαν την αμερικανική νομισματική κυριαρχία, η οποία μετατοπίστηκε σε επισφαλείς βάσεις όταν αποσυνδέθηκε από τον χρυσό μετά τη σχετική απόφαση του προέδρου Νίξον το 1971. Εν συνεχεία, η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ προκάλεσε το εγχείρημα της παγκοσμιοποίησης, το οποίο φιλοδοξούσε να θέσεις τις δυτικές επιταγές, π.χ. το ελεύθερο εμπόριο, στο επίκεντρο. Οποιοδήποτε κράτος αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες ή σκεφτόταν να εισέλθει στις δυτικές αγορές έπρεπε να υιοθετήσει τις «δομικές προσαρμογές» του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ. Δρόμος που για να περπατηθεί απαιτούσε επονείδιστα μέτρα, όμως δεν υπήρχε εναλλακτική, όπως

Δείτε τη συνέχεια του άρθρου στη πηγή του

Το κορίτσι της Ναπάλμ: Πενήντα χρόνια υποβάλλεται ακόμα σε θεραπεία…

2022-07-04T23:40:00.000+03:00

Η φωτογραφία της έγινε σύμβολο της φρίκης του πολέμου του Βιετνάμ. Της κτηνωδίας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού όταν βομβάρδιζε χωριά αμάχων..

φωτογραφία της έγινε σύμβολο της φρίκης του πολέμου του Βιετνάμ. Της κτηνωδίας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού όταν βομβάρδιζε χωριά αμάχων και δολοφονούσε ανθρώπους. Η Τι Κιμ Πουκ φωτογραφήθηκε σε ηλικία εννέα ετών καθώς έτρεχε γυμνή και ουρλιάζοντας από πόνο. Το χωριό της μόλις είχε βομβαρδιστεί με αμερικανικές βόμβες ναπάλμ. Το φονικό όπλο των ΗΠΑ την είχε κάψει στο κορμί και την ψυχή… Σήμερα 50 χρόνια μετά υποβάλλεται ακόμα σε θεραπείες. Της είπαν ότι θα είναι η τελευταία…

Σε συνέντευξη στο αμερικανικό δίκτυο CBC η Θι Κιμ Πουκ θυμήθηκε ότι έπαιζε με άλλα παιδιά όταν Βιετναμέζοι στρατιώτες της είπαν να τρέξει.

O φωτογράφος του Associated Press Νικ Ουτ απαθανάτισε τη στιγμή, μια φωτογραφία που εμφανίστηκε στο πρωτοσέλιδο των New York Times την επόμενη μέρα και του χάρισε το βραβείο Πούλιτζερ.

Ο ίδιος φρόντισε να την μεταφέρει στο νοσοκομείο μαζί με άλλα παιδιά του χωριού και της έδωσε το περίφημο προσωνύμιο «Napalm Girl» – το Κορίτσι της Ναπάλμ.

«Είδα την Κιμ να τρέχει και εκείνη φώναξε στα βιετναμέζικα: “Καίει. Καίει”, είπε στο CNNi του Λος Άντζελες. «Όταν τράβηξα τη φωτογραφία, είδα ότι το σώμα της είχε καεί άσχημα. Ακούμπησα όλο τον εξοπλισμό της κάμερας στον αυτοκινητόδρομο και έριξα νερό στο σώμα της».

Η Πουκ πέρασε περισσότερο από ένα χρόνο στο νοσοκομείο αναρρώνοντας από τα τραύματά της και έζησε 50 ολόκληρα χρόνια με συνεχή πόνο και προβλήματα στην κίνηση, όπως αναφέρει ο Guardian.

Αυτή την εβδομάδα υποβλήθηκε στον 12ο και τελευταίο γύρο της θεραπείας της.

Όπως είπε μισούσε τη φωτογραφία και ένιωθε άσχημη και ντροπιασμένη που απεικονίστηκε γυμνή. Τα επόμενα χρόνια σκέφτηκε αρκετές φορές την αυτοκτονία.

Tη δεκαετία του 1990 μετακόμισε στον Καναδά και ίδρυσε το Kim Foundation International, το οποίο προσφέρει ιατρική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης ψυχολογικής υποστήριξης, σε παιδιά που επλήγησαν από τον πόλεμο.

Τώρα, όπως είπε στο CNBC: «Δεν είμαι πια θύμα πολέμου. Είμαι επιζών. Αισθάνομαι ότι πριν από 50 χρόνια, ήμουν θύμα πολέμου, αλλά 50 χρόνια αργότερα, είμαι φίλη, βοηθός, μητέρα, γιαγιά και επιζών που φώναζε για ειρήνη».

Ο 71χρονος Νικ Ουτ, ταξίδεψε στο Μαϊάμι αυτήν την εβδομάδα για να τιμήσει την 50η επέτειο και το τέλος της θεραπείας της…

Η βόμβα Ναπάλμ δημιουργήθηκε στα εργαστήρια του Χάρβαρντ. Η θερμοκρασία τους φθάνει τους 2.760 βαθμούς Οι βόμβες ναπάλμ είναι ένα τρομακτικό όπλο που έχει συνδεθεί με το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων σε πολεμικές επιδρομές των Αμερικανών. Στο Βιετνάμ οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν περίπου 400.000 τόνους ναπάλμ…

Οι ΗΠΑ κοντά στην πραγματοποίηση του ονείρου του ναζιστή Φον Μπράουν... με τη βοήθεια του Μασκ

2022-06-25T12:54:00.001+03:00

Άρθρο του Β. Γεωργίου στο tvxs.gr

Ανάμεσα στους Γερμανούς ναζιστές που αξιοποίησαν οι Αμερικανοί, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν ο διαβόητος μηχανικός Βέρνερ φον Μπράουν, ο άνθρωπος που προσέφερε στον Χίτλερ τον πρώτο μεγάλου βεληνεκούς βαλλιστικό πύραυλο (V-2) για να ισοπεδώσει συμμαχικές πόλεις. Όταν ο Μπράουν μεταγράφηκε στις ΗΠΑ είχε μια άλλη ιδέα: να μετακινούνται αστραπιαία αμερικανικά στρατεύματα μέσω διαστημικών πυραύλων! Μήπως, 65 χρόνια μετά, το τρομακτικό όραμά του «μπαίνει» σε τροχιά εφαρμογής;

Πέρασε μια δεκαετία από τότε που οι Αμερικανοί συγκλονίστηκαν από το θάνατο του Αμερικανού πρέσβη στη Λιβύη και τριών στελεχών της CIA, μετά από επίθεση της Αλ Κάιντα στη Βεγγάζη το 2012.

Όταν το 2017 καταδικάστηκε σε 19 χρόνια κάθειρξη ο ένοχος Λίβυος -που είχε συλληφθεί στην πατρίδα του και δικάστηκε στις ΗΠΑ- η εισαγγελέας Τζέσι Λιού δήλωσε πως «η ποινή αυτή αποτελεί υπενθύμιση ότι η ασφάλεια των Αμερικανών […] θα είναι πάντα προτεραιότητά μας» προειδοποιώντας πως «αν διαπράξετε μια τρομοκρατική ενέργεια, θα σας βρούμε και θα αποδώσουμε δικαιοσύνη». Φαίνεται όμως ότι οι Αμερικανοί δεν αρκούνται στην «ανταπόδοση» με δικαιοσύνη αλλά επιστρατεύουν το… διάστημα.

Όπως αποκαλύπτει το The Intercept, το αμερικανικό Πεντάγωνο οραματίζεται οι πύραυλοι, που κατασκευάζει η εταιρεία πυραύλων SpaceX του Ίλον Μασκ, να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία μιας «δύναμης ταχείας επέμβασης» για να αποτρέψει μια νέα «Βεγγάζη».

Ήδη από τον Οκτώβριο του 2020, η Διοίκηση Μεταφορών του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ (USTRANSCOM), επιφορτισμένη από το 1987 με την ταχεία μεταφορά φορτίων, ανακοίνωσε τη συνεργασία της με την SpaceX για να καθορίσει τη σκοπιμότητα ταχείας εκτόξευσης προμηθειών στο διάστημα και τούμπαλιν, αντί των πτήσεων. Η SpaceX ήδη εκτοξεύει αμερικανικούς στρατιωτικούς δορυφόρους και ενισχύει τις ουκρανικές επικοινωνίες.

Ωστόσο, σε έκθεση του 2021 κατόπιν συνεργασίας USTRANSCOM και SpaceX, που φέρνει στο φως το Intercept, αναφέρεται σε ειδικό σημείο με τίτλο «Υποστήριξη της Πρεσβείας» και η ευφάνταστη χρήση των πυραύλων (Starhips). Εξετάζει δηλαδή τη δυνατότητα αποστολής, πέραν ειρηνικών εφοδίων, και μιας «μονάδας ταχείας επέμβασης» σε στιγμές κρίσης σε περιοχές που υπάρχουν αμερικανικές αποστολές, πρεσβείες ή εγκαταστάσεις όπως στην Αφρική.

Το σκεπτικό είναι πως και μόνο η δυνατότητα χρήσης ενός Starship, σημειώνει το έγγραφο, «θα μπορούσε να αποτρέψει επιθετικές ενέργειες προς τις ΗΠΑ από μη κρατικούς δρώντες» όπως συνέβη στη Βεγγάζη το 2012. Το Πεντάγωνο κάνει νύξη για πιθανή μεταφορά απροσδιόριστου «προσωπικού» μέσω αυτών των σύντομων διαστημικών διαδρομών το οποίο θα προσγειώνεται αστραπιαία με έναν πύραυλο.

Είναι πρακτικά δυνατό;

Ο εκπρόσωπος της USTRANSCOM John Ross απαντώντας στο The Intercept, τονίζει ότι «το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη [των πυραύλων αυτών] έχει διερευνητικό χαρακτήρα και η προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τι μπορεί να είναι εφικτό είναι γιατί έχουμε συνάψει συμφωνίες συνεργασίας έρευνας και ανάπτυξης όπως αυτή που αναφέρετε». Η Διοίκηση προσθέτει επίσης ότι «η ταχύτητα της διαστημικής μεταφοράς υπόσχεται τη δυνατότητα να προσφέρει περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερο χώρο αποφάσεων για τους ηγέτες και περισσότερα διλήμματα για τους αντιπάλους».

Κατά τον Ross, οι πύραυλοι αυτοί ενδεχομένως να είναι εφικτοί μέσα στα επόμενα 5-10 χρόνια ενώ μετά από τέσσερις αποτυχημένες δοκιμές, τελικά τον Μάιο του 2021 πραγματοποιήθηκε η πρώτη επιτυχής προσγείωση.

Επιστημονική φαντασία

Πάντως, ειδικοί εκφράζουν όχι μόνο επιφυλάξεις αλλά και σαρκάζουν το εγχείρημα. Ο ερευνητής στο Ινστιτούτο Quincy που ειδικεύεται στην αμερικανική αμυντική βιομηχανία, Γουίλιαμ Χάρτουνγκ, θυμίζει το ιστορικό του Πενταγώνου στα «όπλα φαντασίας» που βασίζονται στο διάστημα, όπως η «Πόλεμος των Άστρων» τα οποία αν και περίτεχνα όπλα, απορροφούν τεράστιους προϋπολογισμούς δίχως πρακτική αξία.

«Τι θα κάνουν, θα σταματήσουν την επόμενη "Βεγγάζη" στέλνοντας ανθρώπους στο διάστημα;» αναρωτιέται ο Χάρτουνγκ αμφισβητώντας τον βαθμό στον οποίο μια δύναμη ταχείας αντίδρασης βασισμένη σε πυραύλους θα είχε νόημα ακόμα κι αν ήταν δυνατή.

«Αν ένας όχλος επιτεθεί σε μια πρεσβεία και αυτή στη συνέχεια τηλεφωνήσει στο εύχρηστο διαστημόπλοιό του SpaceX, θα χρειαστεί ακόμα λίγος χρόνος για να φτάσει εκεί. Είναι σαν κάποιος να πιστεύει ότι θα ήταν πολύ ωραίο να κάνει πράγματα στο διάστημα, αλλά δεν έχει σκεφτεί τις πρακτικές συνέπειες».

«Κατά την ταπεινή μου άποψη, είναι απίθανο να μπορέσουν να απομακρύνουν γρήγορα κάποιον μέσω πυραύλου», λέει η Κέιτλιν Τζόνσον, αναπληρώτρια διευθύντρια του Προγράμματος Αεροδιαστημικής Ασφάλειας του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών. Η Τζόνσον επεσήμανε ότι ακόμα κι αν η τεχνολογία ήταν βάσιμη, τίθεται το ερώτημα, που θα προσγειωθεί ένας τεράστιος πύραυλος 50 μέτρων, που είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο. «Αν είναι σε πόλη, δεν θα μπορούν να τον προσγειώσουν δίπλα στην πρεσβεία».

Η Τζόνσον, θεωρεί πως στην υποθετική αποστολή διάσωσης της πρεσβείας, εξακολουθούν να παραμένουν προβλήματα υλικοτεχνικής υποστήριξης από τη στιγμή που θα επιβιβαστούν τα στρατεύματα στο όχημα, μέχρι που θα προσγειωθούν και τον τρόπο αναχώρησης από το σημείο προσγείωσης στη βάση/πρεσβεία. Η ίδια υπογραμμίζει ότι το όπλο αυτό «δεν έχει δοκιμαστεί και κατά τη γνώμη της είναι λίγο επιστημονικής φαντασίας».

Υπάρχουν νομικοί περιορισμοί;

Ένα επιπλέον πρόβλημα που θέτει το ίδιο το αμερικανικό έγγραφο είναι εάν επιτρέψουν άλλες χώρες σε πυραύλους SpaceX να προσγειώνονται από το διάστημα στο έδαφός τους. Το έγγραφο της USTRANSCOM παραδέχεται ότι οι συνθήκες της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που διέπουν τη χρήση του διαστήματος βοηθούν ελάχιστα στο εάν ένα αμερικανικός πύραυλος θα μπορούσε να παρακάμψει τις ανησυχίες ενός κράτους για τον εναέριο χώρο του.

Σύμφωνα με την έκθεση παραμένει ασαφές εάν και πώς τα σκάφη αυτά υπόκεινται σε καθιερωμένους κανονισμούς του Αεροπορικού Δικαίου. «Επιπλέον, η έλλειψη νομικού πλαισίου για τα όρια μεταξύ αέρα και διαστήματος δημιουργεί ένα ζήτημα για το πού τελειώνει η εφαρμογή του Αεροπορικού Δίκαιου και πού αρχίζει το δίκαιο του διαστήματος». Το έγγραφο υπονοεί ότι μέρος της δέσμευσης της SpaceX θα μπορούσε να ξεπεράσει αυτές τις ανησυχίες, καθώς η USTRANSCOM σημείωσε ότι ενδεχομένως το μεγάλο υψόμετρο ενός πυραύλου Starship να τον θέτει εκτός του εναέριου χώρου μιας χώρας.

Πάντως, σύμφωνα με τον Brian Weeden, διευθυντή προγραμματισμού του Secure World Foundation, -δεξαμενής σκέψης για τη διακυβέρνηση του διαστήματος- υπάρχουν πολλές ανησυχείς όπως «το αν οι χώρες που θα περνάει ο πύραυλος/σκάφος θα τον θεωρούν όπλο ή όχι».

Το βασικό ερώτημα

Ο Χάρτουνγκ υποστηρίζει ότι η SpaceX, παρά την «καθαρή εικόνα» που θέλει να καλλιεργήσει ως παράγοντας ειρήνης στην εξερεύνηση του διαστήματος, συμβάλλει στην παγκόσμια στρατιωτικοποίηση του διαστήματος.

Εξάλλου «το ερώτημα είναι τι θα εμπόδιζε άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο πράγμα, και πώς θα ένιωθαν οι ΗΠΑ για αυτό;» αναρωτιέται ο Χάρτουνγκ. «Αυτή η αντίληψη ότι το να πηγαίνεις οπουδήποτε χωρίς να χρειάζεται να λάβεις καμία έγκριση από κανέναν είναι ελκυστική από στρατιωτική άποψη, αλλά θα ήθελαν οι ΗΠΑ να έχουν άλλες χώρες την ίδια ικανότητα; Πιθανώς όχι» απαντά ο Χάρτουνγκ στο Intercept.

*O Βαγγέλης Γεωργίου είναι ερευνητής δημοσιογράφος. Πρόσφατα δημοσιεύτηκε το βιβλίο του «ΕΛΛΑΣ-ΕΟΚ: Εμπιστευτικό» αποκαλύπτοντας το πολιτικό και διπλωματικό παρασκήνιο της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ/ΕΕ μέσα από τα αρχεία του ΥΠΕΞ που έρχονται στο φως για πρώτη φορά.

Άρθρο – «κόλαφος» του Economist για Μητσοτάκη: «Ανεμπόδιστος Τύπος για να διασφαλιστεί ότι όλα δαπανώνται δίκαια»

2022-05-20T11:42:00.001+03:00

«Ράπισμα» για την κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ένα ακόμα δημοσίευμα διεθνούς ΜΜΕ για τη «φίμωση» του ελληνικού Τύπου, στον απόηχο της έκθεσης των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα που κατατάσσει την Ελλάδα στην 108η θέση παγκοσμίως, πίσω από χώρες όπως το Τόγκο και η Μποτσουάνα -μία έκθεση που η ίδια η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχείρησε να… υποβαθμίσει και όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε από αμερικανό δημοσιογράφο κατά την επίσκεψή του στις ΗΠΑ… κατάπιε τη γλώσσα του.

Με γνώμονα ότι στην πολιτισμένη Ευρώπη καταρρίπτονται εκκωφαντικά οι ισχυρισμοί του Κυρ. Μητσοτάκη και της κυβέρνησής του στο κομμάτι της ελευθερίας του Τύπου, η οποία πλήττεται βάναυσα τα τελευταία χρόνια, ο έγκριτος Economist, σε άρθρο του με τίτλο: «Οι καυγάδες για την ελευθερία του Τύπου επισκιάζουν τα πρόσφατα επιτεύγματα της Ελλάδας» εξηγεί πως η οικονομική ανάπτυξη της χώρας δεν μπορεί να μη συνδέεται άμεσα με την εύρυθμη και αδιάβλητη λειτουργία των ΜΜΕ, προκειμένου να ασκούν τον θεμελιώδη ρόλο του ελέγχου.

Αρχικά το δημοσίευμα τονίζει: «Η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Ελλάδας έκανε καλή δουλειά στο να γυαλίσει την εικόνα της στους τουρίστες και τους επενδυτές από τότε που ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2019. Η αρχαία κληρονομιά της χώρας, κυρίως η δημιουργία της δημοκρατίας, παίζει μεγάλο ρόλο στα μηνύματα. Αλλά όπως και τον πέμπτο αιώνα π.Χ., η ελευθερία του λόγου έχει επίσης σημασία».

Μετά από μία αναφορά στην έκθεση των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα για τη «βύθιση» της Ελλάδας στην κατάταξη, αναφέρεται στην προσαρμογή του ποινικού κώδικα: που, όπως υπογραμμίζει: «με την οποία οι δημοσιογράφοι και εκδότες υπόκεινται σε ποινή φυλάκισης για διάδοση ψεύτικων ειδήσεων είναι ένας λόγος για την πτώση» και συνεχίζει τονίζοντας την ανεξιχνίαστη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ έξω από το σπίτι του.

Εν συνεχεία, ο Economist αναφέρεται στην υπόθεση της παρακολούθησης του Θανάση Κουκάκη: «ενός οικονομικού συντάκτη που διερευνά πιθανή συμπαιγνία μεταξύ τοπικών τραπεζιτών που κατηγορούνται για αδικήματα και εισαγγελέων και δικαστών».

«Το Citizen Lab επιβεβαίωσε ότι το κινητό τηλέφωνο του κ. Κουκάκη είχε μολυνθεί πέρυσι από το Predator, ένα λογισμικό χάκερ που κατασκευάστηκε από τη Cytrox, μια ισραηλινή εταιρεία με έδρα τη Βόρεια Μακεδονία. Το λογισμικό είναι παρόμοιο με το Pegasus, το ισραηλινό spyware που αποκτήθηκε από διάφορες κατασταλτικές κυβερνήσεις για να κρυφακούει ακτιβιστές και άλλους πολιτικούς», εξηγεί και συνεχίζει: «Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επιμένει ότι οι ελληνικές αρχές δεν το έχουν χρησιμοποιήσει και επίσης αμφισβήτησε τη μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η rwb για τη σύνταξη του ευρετηρίου της».

Ωστόσο, όπως σημειώνει, υπάρχουν και άλλες «ανησυχίες» όπως οι κρατικές επιδοτήσεις στα ΜΜΕ, δημοσιογράφοι που καλύπτουν τις επαναπροωθήσεις μεταναστών» ή αλλιώς pushbacks από την ελληνική ακτοφυλακή στο Αιγαίο συχνά παρενοχλούνται, ενώ κάνει λόγο και για τηλεφωνικό εκφοβισμό κατά τη δημοσιογράφων από το πρωθυπουργικό γραφείο.

Όπως επισημαίνει η διαμάχη για την ελευθερία του λόγου υπονομεύει τα επιτεύγματα της ελληνικής κυβέρνησης σε άλλους τομείς και συνεχίζει υπογραμμίζοντας πως η ροή χρημάτων στην Ελλάδα, από διάφορες πηγές, θα πρέπει να ελέγχεται από «ανεμπόδιστα» Μέσα Ενημέρωσης. «Ένας ανεμπόδιστος Τύπος έχει έναν κρίσιμο ρόλο να διαδραματίσει στο να διασφαλιστεί ότι όλα αυτά τα μετρητά δαπανώνται δίκαια και σωστά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Economist.

Από το documento

Η ιστορία της προπαγάνδας: Virus of the Mind

2021-05-13T11:10:00.009+03:00

Όταν τα ρόπαλα του ολοκληρωτισμού δεν σφυροκοπούν στα κεφάλια μας, επικίνδυνες σκέψεις αναβλύζουν μέσα μας. Μια από αυτές τις σκέψεις είναι ότι μπορούμε να ζήσουμε και χωρίς τον έλεγχο, χωρίς τεχνητές απαγορεύσεις και χωρίς να είμαστε αναγκασμένοι να υποτασσόμαστε στην εκάστοτε εξουσία. Πρόκειται όντως για «επικίνδυνες» σκέψεις, όχι όμως για μας, αλλά για την ελίτ που διαχειρίζεται την εξουσία. Η δύναμη της είναι η δική μας απάθεια, παθητικότητα και υποταγή. Γι’ αυτήν θα είμαστε πάντα η «κοιμισμένη μάζα», που είναι ανίκανη να σκεφτεί και να αποφασίσει «για το καλό της». Ένα «κοπάδι που τα ‘χει χαμένα» (Γουόλτερ Λίπμαν) και που πρέπει να τιθασευτεί, γιατί διαφορετικά μπορεί να αφηνιάσει και να καταστρέψει τα πάντα...

Προπαγάνδα: propagare σημαίνει στα λατινικά διαδίδω

Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα είναι πιο ειλικρινή με τον εαυτό τους. Υποταγμένα στο άμετρο της δύναμής τους επιλέγουν αδίστακτα την ωμή βία ως μέσο πειθαναγκασμού, προκειμένου να ελέγξουν και να οδηγήσουν τις μάζες σε συντεταγμένη πορεία. Οι δημοκρατικές κυβερνήσεις όμως, επειδή δεν νομιμοποιούνται να χρησιμοποιούν απροκάλυπτη βία σε βάρος των πολιτών τους, καταφεύγουν σε πιο “ύπουλες” μεθόδους και στη χρήση πιο εκλεπτυσμένων τεχνικών ελέγχου και χειραγώγησης των μαζών, δηλαδή στην προπαγάνδα. Ο όρος προπαγάνδα (propagare σημαίνει στα λατινικά διαδίδω) αντανακλά την πολιτική χρήση των μέσων μαζικής επικοινωνίας ως όργανα της κυβερνητικής πολιτικής, και όχι ως οχήματα της αλήθειας. Η προπαγάνδα έχει ως στόχο να κατευθύνει τις σκέψεις του κόσμου και να τις καταστήσει ευνοϊκές απέναντι στις όποιες κυβερνητικές επιλογές και πολιτικές.

Στις δημοκρατικές χώρες διεξάγεται μια πολυεπίπεδη επιχείρηση ελέγχου της συμπεριφοράς του κοινού, η οποία κατευθύνεται από μια ειδικευμένη τάξη πολιτικών, επιστημόνων, επιχειρηματιών, διαφημιστών και διανοούμενων: όλοι μαζί σε μια ανίερη συμμαχία για την υποταγή του κοινού στην κυριαρχία του κράτους, της κυβέρνησης και των επιχειρήσεων.

Η δύναμη της προπαγάνδας: Από τους Ναζί στον αντικομουνισμό του Μακάρθι

Οι συμβατικές τεχνικές κινητοποίησης των μαζών ξεκίνησαν από τα πατριωτικά συνθήματα της Γαλλικής Επανάστασης, όταν για πρώτη φορά κινητοποιήθηκαν και επιστρατεύτηκαν σε τέτοιο βαθμό οι πολίτες μιας βιομηχανικής χώρας. Στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το βρετανικό υπουργείο Προπαγάνδας προσπάθησε να κατεύθυνε τις σκέψεις των μαζών και στις ΗΠΑ η περιβόητη Επιτροπή Κριλ κατόρθωσε μέσα σε λίγους μήνες να αφηνιάσει τους απαθείς Αμερικανούς κατά των «Ούννων» Γερμανών.

Πραγματικός μαέστρος της προπαγάνδας αναδείχθηκε ο Αδόλφος Χίτλερ, ο οποίος αξιοποίησε από την αρχή την δύναμη του ραδιοφώνου ως μέσου διάδοσης της ιδεολογίας του σε μαζικού επίπεδο. Ο ίδιος παραδέχτηκε πως η δύναμη της προπαγάνδας τον βοήθησε καθοριστικά για να αναρριχηθεί στην εξουσία: «Χάρη στην προπαγάνδα πήραμε την εξουσία. Αυτή μας επέτρεψε να τη διατηρήσουμε. Και αυτή θα μας δώσει τη δυνατότητα να κατακτήσουμε τον κόσμο. Η προπαγάνδα είναι το τρομερότερο πολεμικό όπλο στα χέρια εκείνου που ξέρει να τη χρησιμοποιεί». Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνταν και ο Γιόζεφ Γκαίμπελς, ο Υπουργός Προπαγάνδας της χιτλερικής Γερμανίας: «Αν θέλουμε να κάνουμε μια ιδέα να διεισδύσει στις μάζες, πρέπει να την επαναλαμβάνουμε συνεχώς και πάντα. Η προπαγάνδα δεν γνωρίζει περιορισμούς στην ικανότητα προσαρμογής της». Με τη βοήθεια της προπαγάνδας ο Γκαίμπελς, κατασκεύαζε εσωτερικούς εχθρούς (π.χ. αξιοποίησε στο έπακρο κατά των Εβραίων τα κατασκευασμένα από την τσαρική Οχράνα Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών) και κρατούσε μονίμως τις μάζες της Γερμανίας σε κατάσταση αποπληροφόρηρησης και σύγχυσης.

Ενώ στη Σοβιετική Ρωσία ο λαός είχε υποστεί μια κανονική «πλύση εγκεφάλου» –ονομαζόταν από τους κομισάριους «ιδεολογική κατήχηση»– προκειμένου να εργαστεί για την επίτευξη της «σοσιαλιστικής ουτοπίας», στις ΗΠΑ, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί εργάζονταν συστηματικά για τη δαιμονοποίηση της «κόκκινης απειλής» και για την ανάληψη από τη χώρα μιας σταυροφορίας για να σωθεί ο ελεύθερος κόσμος από τη επελαύνουσα λαίλαπα του κομμουνισμού!

Οι τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν τότε είχαν τέτοια επιτυχία, ώστε διέγειραν έναν υστερικό «κόκκινο φόβο», οδήγησαν στο μακαρθικό «κυνήγι των μαγισσών» κι έκαναν τους Αμερικανούς να αντιδρούν παβλοφιανά στο άκουσμα και μόνο της λέξης κομμουνισμός καθώς και να χάσουν τον ύπνο τους στη σκέψη και μόνον ότι μπορούσαν να ξυπνήσουν κάτω από τη σκιά ενός «κομμουνιστικού φεγγαριού»! Αφού σημείωσε μια τέτοια απρόσμενη επιτυχία, διεγείροντας στις μάζες μια αντικομουνιστική υστερία, ο προπαγανδιστικός μηχανισμός των ΗΠΑ στράφηκε στη συνέχεια σε πιο «ήπιους» στόχους, όπως η «κατασκευή συναίνεσης», η διαμόρφωση της κοινής γνώμης, η ενστάλαξη σ’ αυτήν «σωστών» αξιών και η διαχείριση των μαζικών φοβιών.

Το «υπερόπλο» που λέγεται τηλεόραση

Οι Αμερικανοί διαφημιστές, αρκετοί εκ των οποίων υπήρξαν πρώην έμμισθοι κρατικοί προπαγανδιστές, αξιοποίησαν και μετεξέλιξαν τις τεχνικές της προπαγάνδας για την προώθηση μιας σειράς καταναλωτικών προϊόντων στα πλαίσια μιας κοινωνίας που είχε εθιστεί στην τηλεόραση. Άλλωστε και ο κινηματογράφος, με τη μαγική δύναμη της εικόνας, είχε προ πολλού δημιουργήσει το κατάλληλο έδαφος: «Τι υπέροχο εργαλείο προπαγάνδας για την πώληση προϊόντων κάθε είδους!», είχε αποφανθεί για την δύναμη του κινηματογράφου ο Ζορζ Μελιές, ήδη από το μακρινό 1898.

Σε αντίθεση πάντως με τον κινηματογράφο, που ήταν μια κοινωνική συνήθεια, η τηλεόραση εισχωρούσε στα άδυτα της ιδιωτικότητας, μέσα στον ίδιο τον σπίτι του τηλεθεατή-καταναλωτή και τον «εκτελούσε εκ του συστάδην». Όπως γράφει και ο Νόαμ Τσόμσκι: «Ο καθένας μόνος του μπροστά στην τηλεόραση και να του τρυπούν το μυαλό με το μήνυμα που λέει πως η μόνη αξία στη ζωή είναι να έχει όλο και περισσότερα εμπορεύματα ή να ζει όπως η πλούσια οικογένεια της μεσαίας τάξης που βλέπει στην τηλεόραση και να έχει τέτοιες ‘’ευγενικές αξίες’’, όπως η αρμονία και ο αμερικανισμός. Όλα αυτά είναι η ζωή;»

Όταν το 1947 οι τηλεοπτικές διαφημίσεις εισχώρησαν για πρώτη φορά στην νεότευκτη αμερικανική τηλεόραση, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει την εκρηκτική εξέλιξη που θα ακολουθούσε. Λίγοι μπορούσαν να φανταστούν την καταπληκτική ευκαιρία, η οποία ανοίγονταν στους διαφημιστές και στις επιχειρήσεις που εκπροσωπούσαν, για να διαμορφώσουν και να υποτάξουν τις καταναλωτικές συνήθειες του πλουσιότερου λαού στον κόσμο. Ενός λαού που απέκτησε στη συνέχεια τη βδελυρή ικανοποίηση ενός γουρουνιού που κυλιέται μέσα στα τηλεοπτικά μικροαστικά κατακάθια μιας κοινωνίας παραδομένης άνευ όρων στην κατανάλωση. Αιχμαλωτίζοντας την προσοχή του κοινού η τηλεόραση ομογενοποίησε τις δομές και τις αισθητικές μορφές που χρησιμοποιούσε η αμερικανική κοινωνία, προσαρμόζοντας τες στις κυρίαρχες επιθυμίες των επιχειρήσεων, οι οποίες στόχευαν αποκλειστικά στην μεγέθυνση των κερδών μέσω των μαζικών πωλήσεων.

Ως εργαλείο προώθησης της κυρίαρχης τάσης η τηλεόραση υπέταξε τους δημιουργούς και, αποκλείοντας τους πιο «ευαίσθητους» από αυτούς, καταπολέμησε την ιδιαιτερότητα προωθώντας ομοιογενή και μαζικά καταναλωτικά πρότυπα. Το αποτέλεσμα ήταν η διαμόρφωση ενός ομοιογενούς κοπαδιού καταναλωτών, μια μάζα φρενιασμένων καταναλωτών, που κατευθύνονται από εφήμερες μόδες και τάσεις που προωθούνται από τις τηλεοπτικές διαφημίσεις. Έτσι, οι Αμερικανοί, και στη συνέχεια όλοι οι πλούσιοι λαοί της Δύσης, υποβιβάστηκαν από ανθρώπινα όντα με ζωή σε καταναλωτές με Life Style. Υποβιβάστηκαν σε «κατατεμαχισμένες υπάρξεις», καθώς η υπεραφθονία των αγαθών αποσπά την προσοχή, σπαταλά την ενέργεια και εξασθενεί την ικανότητα να ελέγχει κανείς της ζωή του.

Παρασυνειδησιακές εικόνες- «νοητικά παράσιτα»

Ο μέσος Αμερικανός σφυροκοπείται ανελέητα από τηλεοπτικές διαφημίσεις σε σημείο ώστε το φαντασιακό του να κυριαρχείται από ήρωες τηλεοπτικών σποτ και το μυαλό του να έχει πλημμυρίσει από «νοητικά παράσιτα», τα οποία του προκαλούν εθισμό στην κατανάλωση. Υπολογίζεται πως μέχρι την ηλικία των 18 ετών ένας κάτοικος της Νέας Υόρκης στις αρχές του 21ου αιώνα είχε παρακολουθήσει στην τηλεόραση 350.000 διαφημιστικά σποτ, τα οποία και του έχουν δημιουργήσει μια ψυχαναγκαστική παρόρμηση να καταναλώνει ένα πλήθος άχρηστων πραγμάτων.

Οι τηλεοπτικές σειρές στην Αμερική, παθαίνουν συχνά ένα είδος «αφηγηματικού λόξυγκα», προκειμένου ν’ αφήσουν περιθώριο για ομοβροντίες διαφημίσεων κατά των θεατών. Τα τηλεοπτικά σποτ, που απευθύνονται στα παιδιά, είναι κίνηση «Σαχ-Ματ» εκ μέρους των διαφημιστικών εταιριών, καθώς τα παιδιά δεν διαθέτουν κανενός είδους άμυνας απέναντι στα διαφημιστικά μηνύματα. Συνήθως αντιλαμβάνονται τις διαφημίσεις ως αληθινές και όχι ως σκηνοθετημένες. Επίσης, στον παρθενικό εγκέφαλό των παιδιών τα διαφημιστικά μηνύματα εντυπώνονται για πάντα.

Οι διαφημιστικές τεχνικές έχουν ως στόχο τον εγκλωβισμό της προσοχής του υποψήφιου καταναλωτή. Με μια «αιχμαλωτισμένη προσοχή» ο καταναλωτής έχει τη μνήμη του εκτεθειμένη στην εγγραφή του διαφημιστικού μηνύματος. Υπάρχουν βεβαίως και οι αόρατες, ασυνείδητες διαφημίσεις που είναι και οι πιο ύπουλες. Οι διαφημίσεις αυτές μπορεί να γίνουν με εικόνες-«νοητικά παράσιτα» που παρεμβάλλονται ταχύτατα στην προβολή μιας ταινίας, έτσι ώστε το μάτι να μην μπορεί ν’ αντιληφθεί την ύπαρξη τους, τη στιγμή που ο εγκέφαλος λαμβάνει ασυνείδητα την πληροφορία.

Advertising Virus: διαφημιστικοί «ιοί»

Εκτός από τις εικόνες-παράσιτα οι διαφημιστικές επιχειρήσεις προχώρησαν ένα βήμα πιο πέρα κατασκευάζοντας κι εξαπολύοντας τους λεγόμενους «διαφημιστικούς ιούς» (Advertising Virus). Οι «διαφημιστικοί ιοί» είναι εξειδικευμένα πακέτα πληροφορίας που στοχεύουν σε κομβικά άτομα μιας ομάδας π.χ. στα πιο δημοφιλή άτομα-πρότυπα μιας παρέας, τα οποία και καθιστούν «φορείς» μετάδοσης των καταναλωτικών συνηθειών που επιδιώκει η βιομηχανία της κατανάλωσης.

Στο μανιφεστιακό της βιβλίο No Logo, η συγγραφέας Ναόμι Κλάιν περιέγραψε τη μονοπωλιακή μέθοδο των πολυεθνικών εταιρειών: «Ό,τι μετρά πραγματικά είναι μόνον η πολιτιστική ταυτότητα της μάρκας, η οποία αναπτύσσει μια ληστρική σχέση με τους καταναλωτές μέχρι να τους κάνει εξαρτημένους από αυτή. Για να πουλήσουν ακόμη περισσότερο, οι πολυεθνικές σφετερίζονται τις ιδέες μας και τις επαναπροωθούν μέσα από τις διαφημίσεις».

Οι διαφημιστές προτιμούν να πουλούν και όνειρα μαζί με επώνυμα προϊόντα (brands). Έτσι η Coca Cola είναι «στιγμές ζωής» και ο Nescafe «ατέλειωτη ευχαρίστηση». Οι διαφημιστές –αυτοί οι «καλλιτέχνες» που συντονίζονται με τις διαθέσεις του εγκεφάλου του κοινού τους– εκμεταλλεύονται τις ενδόμυχες επιθυμίες, τη ματαιοδοξία, την απληστία και τα τρελά όνειρα του μέσου ανθρώπου, προκειμένου να τον εξαπατήσουν, να τον παραπλανήσουν και να του πουλήσουν οτιδήποτε άχρηστο καταναλωτικό προϊόν είναι σε θέση να αγοράσει. Όλα αυτά βέβαια με πολύ έξυπνες, μελετημένες, προσεκτικές και μινιμαλιστικές διαφημίσεις. Έτσι οι διαφημίσεις καταλήγουν μικρά «έργα τέχνης» –εξού και η μανία με τις «Νύχτες των Διαφημιστοφάγων»– με το απαραίτητο «happy end: την ανακάλυψη του θαυματουργού προϊόντος το οποίο μας οδηγεί στην ευτυχία» (Ιγνάσιο Ραμονέ).

Αυτό που επιδιώκουν οι διαφημιστές είναι η αποτύπωση των προϊόντων που προωθούν σ’ ένα μικρό τμήμα του εγκεφάλου των υποψήφιων καταναλωτών. Η μάρκα του προϊόντος πρέπει να εντυπωθεί στη μνήμη του καταναλωτή, ώστε αυτός να λειτουργήσει παβλοφιανά όταν δει το προϊόν αυτό στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Κι αυτό επιτυγχάνεται με τη συχνότητα επανάληψης και έντασης διαφημιστικού μηνύματος. Όπως έλεγε και ο Άλντους Χάξλεϊ: «Εξήντα χιλιάδες επαναλήψεις κάνουν την αλήθεια».

Memes και Μιμητική

Εκτός από τους «διαφημιστικούς ιούς» οι προπαγανδιστικοί και διαφημιστικοί μηχανισμοί χρησιμοποιούν και τη νέα επιστήμη της Μιμητικής (memetics), ως εργαλείο ερμηνείας της διασποράς της λαϊκής κουλτούρας και διαμόρφωσης του μελλοντικού μάρκετινγκ. Αν στο μυαλό σας έχει αποτυπωθεί οποιοδήποτε διαφημιστικό σποτ ή αν ακολουθείτε άθελα σας τα ρεύματα της μόδας, τότε ίσως έχετε έρθει σε απροσδόκητη επαφή μ’ ένα μιμ (meme). Επινοημένο από τον ζωολόγο Richard Dawkins, συγγραφέα του αμφιλεγόμενου βιβλίο Το Εγωιστικό Γονίδιο (1976) το μιμ (κάτι ανάλογο με το γονίδιο) είναι μια πολιτιστική μονάδα πληροφορίας, μια «νοητική οντότητα», που έχει την ιδιότητα να αυτοαναπαράγεται χρησιμοποιώντας τον ανθρώπινο εγκέφαλο ως ξενιστή.

Ο Richard Dawkins επινόησε τη λέξη μιμ συνδυάζοντας δύο ελληνικές λέξεις: τη λέξη μνήμη (memory) και τη λέξη μίμηση (mimesis). Ο Dawkins ορίζει το μιμ ως εξής: «Μίμ είναι ένα μεταδοτικό ‘’σχήμα’’ πληροφορίας που αναπαραγάγεται με παρασιτική ‘’μόλυνση’’ των ανθρώπινων εγκεφάλων και αλλάζει τις συμπεριφορές τους, κάνοντας τους να ‘’εκπέμψουν’’ κι αυτοί το ίδιο σχήμα πληροφορίας. Τα σλόγκαν, οι ‘’έξυπνες εκφράσεις’’, οι μελωδίες, οι εικόνες, οι εφευρέσεις και οι μόδες είναι τυπικά μιμς. Μια ιδέα ή ένα σχήμα δεν είναι μιμ μέχρι να αναγκάσει κάποιον να την αναπαράγει με οποιοδήποτε τρόπο, να την επαναλάβει και να μολύνει έτσι κάποιον άλλον εγκέφαλο. Κάθε μεταδιδόμενη γνώση είναι μιμητική».

Τα μιμς μεταπηδούν από μυαλό σε μυαλό μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζουμε μίμηση (memesis). Σύμφωνα με τον δρ. Don Beck «τα μιμ είναι κρυφά σχήματα εντός της ροής και του αναβρασμού της κουλτούρας μας». Στη δεκαετία του 1980, με την ανάπτυξη και της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence), δημιουργήθηκε κι ο νέος επιστημονικός κλάδος της Μιμητικής. Η μιμητική μηχανική, χάρη στους σχεδιαστές των «πολιτιστικών ιών», εφαρμόζεται ήδη στη διάδοση της κουλτούρας αλλά και της θρησκείας, όπως κατέδειξε και ο Richard Brodie στο βιβλίο του Virus of the Mind (1996). Ο συγγραφέας, πρώην ανώτερο στέλεχος της Microsoft, υποστηρίζει πως έγραψε το βιβλίο του για να «εξηγήσει στο ανυποψίαστο κοινό πως λειτουργεί ήδη η μιμητική μηχανική».

Σκλάβοι της διαφήμισης και της προπαγάνδας;

Η θεωρία της Μιμητικής εξηγεί πως κυριαρχεί σε μαζικό επίπεδο ένα κοινωνικο-πολιτικό ρεύμα (π.χ. η υστερία του τέλους της χιλιετίας) και ταυτόχρονα μια πολιτιστική σημειολογία, η οποία επιτρέπει τους μαρκετίστες να στοχεύσουν το κατάλληλο αγοραστικό κοινό τους. Ο Neil Stephenson, στην κυβερνοπάνκ σάτιρα του Snowcrash (1995), διακωμωδεί πολλές τάσεις του μάρκετινγκ στη σύγχρονη αμερικανική κοινωνία, διαγράφοντας ένα μέλλον όπου το μυαλό θα καταλήξει πεδίο μάχης μιας παγκόσμιας αλυσίδας εμπορίου: «Οι ειδικοί των αγορών μπορούν πλέον να εξαπολύσουν σε πλήρη έκταση σχεδιασμένους ‘’εγκεφαλικούς ιούς’’ προκειμένου να προωθήσουν τις διαφημίσεις τους. Το αποτέλεσμα είναι τρομακτικό και απρόβλεπτο: οι άνθρωποι μπορούν κυριολεκτικά να σκλαβωθούν στις διαφημιστικές εταιρείες... Οι πληροφοριακοί ξενιστές, όπως τα ταμπλόιντ μήντια, η καλωδιακή τηλεόραση και το Ίντερνετ είναι ιδανικά μέσα για τη διάδοση τους πάνω σε ανυποψίαστους πληθυσμούς».

Meme-«Δούρειος Ίππος»

Μια από τις πιο συνηθισμένες διαφημιστικές τεχνικές είναι η χρησιμοποίηση ενός μιμ-«Δούρειου Ίππου», το οποίο είναι πακεταρισμένο μέσα άλλα σε λιγότερο ελκυστικά μιμς. Χρησιμοποιώντας την επανάληψη καταφέρνουν να εμφυτεύσουν το βασικό μιμ στο μυαλό σας μέχρι να σας γίνει οικείο και τμήμα του «προγραμματισμού» σας. Κατόπιν αυτό απελευθερώνεται και αναπαράγεται, κατευθύνοντας τελικά την καταναλωτική σας συμπεριφορά.

Είναι γνωστό πως τα διαφημιζόμενα προϊόντα μπορεί να στοιχίζουν ακόμη και διπλά απ’ ότι τα υπόλοιπα, αλλά στο τέλος οι καταναλωτές θα τα αγοράσουν. Η πραγματική αξία ενός διαφημιζόμενου προϊόντος είναι η μισή από αυτή με την οποία πωλείται στην αγορά. Τα επιπλέον χρήματα πηγαίνουν στις διαφημιστικές εταιρείες, στους “γενίτσαρους-επιστήμονες” που εργάζονται γι' αυτές, και στα τηλεοπτικά σποτ που διασπείρουν όλο και πιο διεισδυτικά τους «νοητικούς ιούς», οι οποίοι κυριολεκτικά αναλαμβάνουν τον έλεγχο του μυαλού μας και μας ωθούν να παραφουσκώσουμε με χρέη τις πιστωτικές μας κάρτες.

Η μάχη για το μυαλό μας

Το μυαλό του μέσου ανθρώπου είναι ένα «στραγγισμένο σφουγγάρι», που ρουφά άκριτα κατασκευασμένες πληροφορίες και νοητικά παράσιτα, τα οποία και το καθιστούν ανίκανο να ελέγξει τη ζωή του, άρα εύκολο στη χειραγώγηση. Είναι ένα νέο πεδίο μάχης στο οποίο διεξάγεται ήδη ένας αόρατος πόλεμος για το έλεγχο του μέλλοντος. Πρόκειται για τον πρώτο αναίμακτο παγκόσμιο πόλεμο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Έναν πόλεμο που διεξάγεται όχι στα παραδοσιακά πεδία των μαχών, αλλά ταυτόχρονα μέσα στα ηλεκτρονικά δίκτυα, στις κονσόλες των υπολογιστών, στις ενοποιημένες χρηματαγορές, στα ΜΜΕ, στα ράφια των σούπερ μάρκετ, μέσα στο σώμα μας και, κυρίως, μέσα στο μυαλό μας. Χρησιμοποιούνται επιδέξια κομβικοί άνθρωποι, «δεξαμενές σκέψης», πληροφορίες και fake news που δρουν ως “Σιωπηλά Όπλα”, «νοητικοί ιοί» και σκόπιμα διοχετευμένες ροές πληροφοριών, για να προκληθεί διανοητική σύγχυση και υπνωτική ευχαρίστηση στις στοχευόμενες μάζες, ώστε να ξεχάσουν την επερχόμενη βελούδινη σκλαβιά τους.

Αμείλικτο συμπέρασμα: ο εγκέφαλος μας είναι το επόμενο πεδίο μάχης. Αντικείμενο διεκδίκησης είναι η διάθεσή μας. Πρέπει να μεταστραφεί, ώστε γίνει ευνοϊκή προς προϊόντα, πολιτικές και ιδέες, που σε τελική ανάλυση στρέφονται εναντίον του ίδιου μας του εαυτού. Πρέπει να συμφιλιωθεί με την ιδέα της υποταγής χωρίς αντίρρηση -πάντα για το “δικό μας καλό”, υποτίθεται. Υπάρχει πάντως ελπίδα: «Αφού η Σπάρτη και η Ρώμη έπεσαν, ποιο κράτος ελπίζει να διαρκέσει για πάντα;» (Ζαν Ζακ Ρουσό).

*Ο Γιώργος Στάμκος είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος

Η «βόμβα του Τσάρου» Οπλική πυρηνική υπεροχή αλλά και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας! (video)

2021-01-23T18:59:00.001+02:00

Το 1961, η Σοβιετική Ένωση δοκίμασε μια πυρηνική βόμβα τόσο ισχυρή που χαρακτηρίστηκε «πολύ μεγάλη» για να χρησιμοποιηθεί σε πόλεμο. Η δημιουργία της είχε πάντως τεράστιες επιπτώσεις διαφορετικού τύπου.

Το πρωί της 30ης Οκτωβρίου του 1961, ένα σοβιετικό βομβαρδιστικό Tu-95 απογειώθηκε από το αεροδρόμιο της Ολένια στη χερσόνησο Κόλα στα βόρεια της Ρωσίας. Το Tu-95 ήταν μια ειδικά τροποποιημένη έκδοση ενός αεροσκάφος που είχε για πρώτη φορά πετάξει λίγα χρόνια νωρίτερα. Χαρακτηρίστηκε κτήνος, καθώς ήταν πελώριο, με αντιστρεφόμενα φτερά και τέσσερις μηχανές. Ήταν επιφορτισμένο με την μετακίνηση του πυρηνικού οπλοστασίου της Ρωσίας.

Την προηγούμενη δεκαετία η σοβιετική πυρηνική έρευνα είχε κάνει τεράστια βήματα. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε φέρει τις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ στο ίδιο στρατόπεδο, αλλά η μεταπολεμική περίοδος έφερε το «πάγωμα» των σχέσεων. Και οι Σοβιετικοί που παρουσιάστηκαν ως το αντίπαλον δέος της μοναδικής πυρηνικής υπερδύναμης του κόσμου, είχαν μόνο μια επιλογή - να καλύψουν γρήγορα τη διαφορά.

Το Σοβιετικό πυρηνικό πρόγραμμα

Στις 29 Αυγούστου του 1949, οι Σοβιετικοί είχαν δοκιμάσει την πρώτη τους πυρηνική συσκευή, γνωστή ως «Joe-1» στη Δύση. Η δοκιμή είχε γίνει στις απομακρυσμένες στέπες του σημερινού Καζακστάν, χρησιμοποιώντας πληροφορίες που συλλέχθηκαν - σύμφωνα με τους Αμερικάνους - από τη διείσδυση των Ρώσων στο αμερικανικό πρόγραμμα ατομικών όπλων.

Όπως αναφέρει το BBC, τα επόμενα χρόνια το πυρηνικό πρόγραμμα των Σοβιετικών σημείωσε άλματα, με τη δημιουργία τουλάχιστον 80 συσκευών. Μόνο το 1958, οι σοβιετικοί δοκίμασαν 36 πυρηνικές βόμβες. Ωστόσο, καμία δεν μπορούσε να συγκριθεί με την «Tsar Bomba».

Η βόμβα του Τσάρου

Το Tu-95 έφερε την τεράστια βόμβα από κάτω του. Γιατί ήταν πάρα πολύ μεγάλη για να χωρέσει εντός του αεροσκάφους, εκεί που κανονικά θα κούμπωνε μια βόμβα. Είχε μήκος οκτώ μέτρων, διάμετρο περίπου 2,6 μέτρων και ζύγιζε περισσότερο από 27 τόνους. Έμοιαζε πολύ με τις βόμβες «Little Boy» και «Fat Man» που κατέστρεψαν την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Η βόμβα έγινε γνωστή με πολλά κωδικά ονόματα όπως Project 27000, Product Code 202, RDS-220 και Kuzinka Mat (Kuzka’s Mother), ωστόσο, σήμερα αναφέρεται ως «Tsar Bomba», δηλαδή η «βόμβα του Τσάρου».

Η βόμβα του Τσάρου δεν ήταν συνηθισμένη πυρηνική βόμβα. Ήταν το αποτέλεσμα μιας πυρετώδους προσπάθειας από τους επιστήμονες της ΕΣΣΔ να δημιουργήσουν το πιο ισχυρό πυρηνικό όπλο του κόσμου, εξαιτίας της επιθυμίας του Νικίτα Χρουτσώφ να κάνει τον κόσμο να τρέμει μπροστά στη δύναμη της σοβιετικής τεχνολογίας. Η βόμβα ήταν κάτι περισσότερο από ένα «τέρας» που δεν χωρούσε ούτε στο μεγαλύτερο αεροσκάφος της ΕΣΣΔ, ήταν ένα καταστροφικό όπλο τελευταίας τεχνολογίας.

Η δοκιμή του «κτήνους»

Το Tupolev, βαμμένο σε ένα φωτεινό άσπρο - για να μειωθούν οι λάμψεις από τη βόμβα - έφτασε στο στόχο του, το Νόβαγια Ζεμλιά (Νέα Γη), ένα αρχιπέλαγος στον Αρκτικό Ωκεανό βόρεια της Ρωσίας. Ο πιλότος του Tupolev, Αντρέι Ντουρνόφτσεφ, οδήγησε το αεροσκάφος σε έναν κόλπο που χρησιμοποιούνταν ως πεδίο των σοβιετικών δοκιμών, σε ύψος περίπου 10 χιλιομέτρων. Ένα μικρότερο βομβαρδιστικό, Tu-16 πετούσε δίπλα, έτοιμο να τραβήξει βίντεο από τη δοκιμή και να καταγράψει τα δείγματα αέρα στη ζώνη της έκρηξης.

Προκειμένου να δοθεί στα δυο αεροπλάνα η ευκαιρία να επιβιώσουν - αυτό σε υπολογίστηκε σε πιθανότητες 50% - η βόμβα του Τσάρου αναπτύχθηκε με ένα γιγαντιαίο αλεξίπτωτο που ζύγιζε σχεδόν έναν τόνο. Η βόμβα θα έπεφτε αργά και στη συνέχεια θα εκρήγνυτο σε προκαθορισμένο ύψος (3.940 μ.). Μέχρι τότε τα δυο βομβαρδιστικά θα ήταν σχεδόν 50 χιλιόμετρα μακριά. Αυτή η απόσταση θεωρείτο ότι θα τους έδινε την ευκαιρία να επιβιώσουν της έκρηξης.

Η βόμβα του Τσάρου πυροδοτήθηκε στις 11:32, ώρα Μόσχας. Η βόμβα δημιούργησε μια μπάλα φωτιάς με πλάτος πέντε μίλια. Πήρε ύψος από τη δύναμη του δικού της κρουστικού κύματος. Θα μπορούσε κανείς να δει τη λάμψη από 1.000 χιλιόμετρα μακριά. Το «μανιτάρι» της βόμβας εκτοξεύτηκε 64 χιλιόμετρα ψηλά, ενώ το «καπέλο» του έφτασε τα 100 χιλιόμετρα από άκρη σε άκρη. Οπτικά ακόμη και από πολύ μεγάλη απόσταση μάλλον θα ήταν ένα θέαμα που θα προκαλούσε δέος.

Στην περιοχή Νόβαγια Ζεμλιά τα αποτελέσματα ήταν, σύμφωνα με το BBC, καταστροφικά. Στο χωριό Σέβερνι, περίπου 55 χιλιόμετρα από το σημείο μηδέν, τα σπίτια καταστράφηκαν ολοσχερώς. Στις σοβιετικές συνοικίες εκατοντάδες μίλια μακριά από τη ζώνη της έκρηξης, αναφέρθηκαν ζημιές όλων των ειδών, κατέρρευσαν σπίτια, έπεσαν στέγες, θρυμματίστηκαν παράθυρα. Οι ραδιοεπικοινωνίες διακόπηκαν για περισσότερο από μια ώρα. Το Tupolev ήταν τυχερό που επιβίωσε. Το κύμα της έκρηξης από τη βόμβα του Τσάρου ανάγκασε το τεράστιο βομβαρδιστικό να πέσει για τουλάχιστον 1.000 μέτρα πριν ο πιλότος καταφέρει να ανακτήσει τον έλεγχο.

Ένας σοβιετικός καμεραμάν που είδε την έκρηξη, είπε: «Τα σύννεφα κάτω από το αεροσκάφος και σε μεγάλη απόσταση φωτίστηκαν από την ισχυρή λάμψη. Μια θάλασσα φωτός απλώθηκε από κάτω και ακόμη και τα σύννεφα άρχισαν να λάμπουν και έγιναν διαφανή. Εκείνη τη στιγμή, το αεροσκάφος αναδύθηκε πάνω από δυο στρώματα νέφους και στο κενό από κάτω δημιουργήθηκε μια τεράστια λαμπερή πορτοκαλί μπάλα. Η μπάλα ήταν ισχυρή σαν τον Δία. Σιγά - σιγά άρχισε να ανεβαίνει προς τα πάνω. Μέσα από το πυκνό στρώμα νέφους συνέχισε να μεγαλώνει. Φάνηκε σαν να ρουφά μέσα της ολόκληρη τη Γη. Το θέαμα ήταν απίστευτο, εξωπραγματικό, υπερφυσικό».

Εξωπραγματική δύναμη

Η βόμβα του Τσάρου εξαπέλυσε απίστευτη ενέργεια. Τώρα πια έχει ευρέως συμφωνηθεί ότι η ενέργεια ήταν της τάξης των 57 μεγατόνων ή 57 εκατομμυρίων τόνων TNT (δυναμίτιδας). Αυτό σημαίνει ότι ήταν 1.500 φορές μεγαλύτερη από τις βόμβες που έπεσαν σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι και 10 φορές πιο ισχυρή από όλα τα πυρομαχικά που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι αισθητήρες κατέγραψαν το κύμα έκρηξης της βόμβας να κάνει το γύρο της Γης, όχι μια φορά, όχι δυο, αλλά τρεις.

Μια τέτοια έκρηξη δεν μπορούσε να κρατηθεί μυστική. Ένα αεροσκάφος των ΗΠΑ πετούσε μόλις μερικές δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από την έκρηξη. Έφερε μια ειδική συσκευή που υπολογίζει την απόδοση μακρινών πυρηνικών εκρήξεων. Τα δεδομένα από αυτό το αεροσκάφος - με το όνομα Speedlight - χρησιμοποιήθηκαν από τον αμερικανικό πίνακα αξιολογήσεων όπλων των ξένων δυνάμεων για να υπολογιστεί η απόδοση αυτής της δοκιμής.

Σύντομα ακολούθησε διεθνής καταδίκη, όχι μόνο από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, αλλά και από Σκανδιναβούς ηγέτες, γείτονες της ΕΣΣΔ, όπως η Σουηδία. Το μόνο καλό στην δοκιμή αυτή ήταν πως επειδή το μανιτάρι δεν ήρθε σε επαφή με τη Γη, υπήρξε μια εκπληκτικά χαμηλή ποσότητα ακτινοβολίας. Αυτό θα μπορούσε να ήταν πολύ διαφορετικό. Αλλά από τις άλλες δυνάμεις εκτιμήθηκε ότι για να αλλάξει ο σχεδιασμός της, ώστε να μπορέσει να συγκρατήσει κάποια από τη δύναμη που θα μπορούσε να εξαπολύσει, σημαίνει ότι η βόμβα του Τσάρου ήταν δυο φορές πιο ισχυρή.

Ο αρχιτέκτονας Ζαχάρωφ

Ένας από τους αρχιτέκτονες αυτής της τρομερής βόμβας ήταν ένας σοβιετικός φυσικός, ο Αντρέι Ζαχάρωφ, ένας άνθρωπος που αργότερα εξελίχθηκε σε αντιφρονούντα και βραβεύτηκε με Νόμπελ Ειρήνης, αφού είχε ταχθεί κατά των πυρηνικών όπλων, στη δημιουργία των οποίων είχε συμβάλει. Ήταν βετεράνος του σοβιετικού πυρηνικού προγράμματος από την αρχή και ήταν μέλος της ομάδας που κατασκεύασε μερικές από τις πρώτες ατομικές βόμβες της ΕΣΣΔ.

Ο Ζαχάρωφ άρχισε να ασχολείται με την κατασκευή μιας πολυεπίπεδης συσκευής σχάσης - σύντηξης - διάσπασης, μιας βόμβας που θα δημιουργούσε περισσότερη ενέργεια από τις πυρηνικές διεργασίες στον πυρήνας της. Αυτό περιελάμβανε την περιτύλιξη δευτερίου - είναι ένα σταθερό ισότοπο του υδρογόνου - με ένα στρώμα μη εμπλουτισμένου ουρανίου. Το ουράνιο θα αιχμαλώτιζε νετρόνια από το δευτέριο, όταν αυτό θα αναφλεγόταν και θα άρχιζε να αντιδρά.

Ο Ζαχάρωφ ονόμασε αυτή την διεργασία «σλόικα» ή αλλιώς «κέικ με στρώσεις». Αυτή η επαναστατική μέθοδος επέτρεψε στην ΕΣΣΔ να κατασκευάσει την πρώτη της βόμβα υδρογόνου, μια συσκευή πολύ πιο ισχυρή από τις μέχρι τότε ατομικές βόμβες. Ο Χρουτσώφ είχε πει στον Ζαχάρωφ να δημιουργήσει μια βόμβα που να είναι πιο ισχυρή από οτιδήποτε άλλο είχε δοκιμαστεί ποτέ μέχρι τότε.

Ο ανταγωνισμός με τις ΗΠΑ

Η ΕΣΣΔ έπρεπε να δείξει ότι μπορούσε να ξεπεράσει τις ΗΠΑ στον αγώνα των πυρηνικών εξοπλισμών, σύμφωνα με τον Φίλιπ Κόιλ, πρώην επικεφαλής δοκιμών των πυρηνικών όπλων τον ΗΠΑ, επί της προεδρίας του Μπιν Κλίντον. Ο Κόιλ πέρασε 30 χρόνια βοηθώντας στον σχεδιασμό και τον έλεγχο των ατομικών όπλων. «Οι ΗΠΑ ήταν πολύ μπροστά εξαιτίας της δουλειάς που είχαν κάνει για να προετοιμάσουν τις βόμβες για τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι. Και κατόπιν έκαναν ένα μεγάλο αριθμό δοκιμών στην ατμόσφαιρα πριν οι Ρώσοι κάνουν έστω και μία».

«Ήμασταν μπροστά και οι Σοβιετικοί προσπαθούσαν να κάνουν κάτι για να πουν στον κόσμο ότι έπρεπε να τους λαμβάνει υπόψη. Η βόμβα του Τσάρου σχεδιάστηκε κατά κύριο λόγο για να αναγκάσει τον κόσμο να θεωρήσει τη Σοβιετική Ένωση ισότιμη», λέει ο Κόιλ.

Οι ανησυχίες

Ο αρχικός σχεδιασμός - μια βόμβα τριών στρωμάτων, με ουράνιο να χωρίζει τα τρία στάδια - έλεγε ότι η βόμβα θα είχε απόδοση 100 μεγατόνων, δηλαδή 3.000 φορές το μέγεθος των βομβών της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι. Στην ΕΣΣΔ είχαν ήδη δοκιμάσει μεγάλες συσκευές στην ατμόσφαιρα αλλά η βόμβα αυτή θα ήταν πολύ, πολύ μεγαλύτερη. Μερικοί επιστήμονες μάλιστα άρχισαν να πιστεύουν ότι ήταν υπερβολικά μεγάλη. Με μια βόμβα τέτοιων διαστάσεων, δεν θα υπήρχε καμιά εγγύηση ότι μετά την έκρηξη το βόρειο τμήμα της ΕΣΣΔ δεν θα καλυπτόταν με ένα τεράστιο ραδιενεργό σύννεφο.

Αυτό ήταν ιδιαίτερα ανησυχητικό για τον Ζαχάρωφ, λέει ο Φρανκ Φον Χίπελ, φυσικός και επικεφαλής του τμήματος Δημοσίων και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου του Πρίνστον. «Ανησυχούσε πραγματικά για την ποσότητα της ραδιενέργειας που θα δημιουργούσε», λέει ο Χίπελ και προσθέτει: «και για τα γενετικά αποτελέσματα που θα μπορούσε αυτή να έχει στις μελλοντικές γενιές. Ήταν η αρχή της αλλαγής του Ζαχάρωφ που από σχεδιαστής βόμβας έγινε πολέμιος».

Η βόμβα δοκιμάστηκε… μισή

Πριν η βόμβα τελικά δοκιμαστεί τα στρώματα ουρανίου που θα τη βοηθούσαν να επιτύχει την τεράστια απόδοσή της, αντικαταστάθηκαν με στρώματα μολύβδου, τα οποία μείωσαν την ένταση της πυρηνικής αντίδρασης. Οι σοβιετικοί είχαν φτιάξει ένα τόσο ισχυρό όπλο που δεν ήθελαν να το δοκιμάσουν με τις πραγματικές, πλήρεις δυνατότητές του. Κι αυτό ήταν μόνο ένα από τα προβλήματα με αυτήν την καταστροφική βόμβα.

Τα βομβαρδιστικά Tu-95 που κατασκευάστηκαν για να μεταφέρουν τα πυρηνικά όπλα της Σοβιετικής Ένωσης ήταν σχεδιασμένα για να μεταφέρουν πολύ ελαφρύτερα όπλα. Η βόμβα του Τσάρου ήταν τόσο μεγάλη που δεν μπορούσε να τοποθετηθεί πάνω σε βλήμα και τόσο βαριά ώστε τα αεροσκάφη δεν μπορούσαν να τη μεταφέρουν μέχρι το στόχο. Δεν θα είχαν αρκετά καύσιμα. Και αν η βόμβα ήταν τόσο ισχυρή όσο προβλεπόταν, το αεροσκάφος που θα τη μετέφερε θα πήγαινε σε μια αποστολή χωρίς γυρισμό.

Ακόμη κι όταν πρόκειται για πυρηνικά όπλα, μπορούμε να μιλήσουμε για κάτι που παραείναι ισχυρό, λέει ο Κόιλ, ο οποίος πλέον είναι ηγετικό στέλεχος του Κέντρου Ελέγχου και Μη Διάδοσης Όπλων, ένα think tank με έδρα την Ουάσιγκτον. «Είναι δύσκολο να βρεθεί μια χρήση για ένα τέτοιο όπλο εκτός αν θέλετε να ισοπεδώσετε πολύ μεγάλες πόλεις. Πολύ απλά αυτή η βόμβα ήταν πολύ μεγάλη για να χρησιμοποιηθεί».

Εκεί που η κλιματική αλλαγή αφήνει λιμάνια χωρίς νερό

2020-12-31T12:40:00.001+02:00

Μιλώντας για την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, συνήθως το μυαλό μας πηγαίνει στο λιώσιμο των πάγων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας που με τη σειρά της απειλεί νησιά και παραθαλάσσιες περιοχές με πλημμύρες. Όμως υπάρχει και το αντίστροφο φαινόμενο, που είναι εξίσου τρομακτικό: η γρήγορα συντελούμενη μείωση της στάθμης σε μεγάλες λίμνες χωρίς σημαντικές απορροές, των οποίων η ισορροπία συνδέεται άρρηκτα με την εξάτμιση κι άρα... τη θερμοκρασία. Η μεγαλύτερη από αυτές τις μεγάλες λίμνες είναι η Κασπία Θάλασσα, της οποίας κάποια λιμάνια φαίνεται ότι θα μείνουν χωρίς νερό, πριν ακόμα τελειώσει ο 21ος αιώνας.

Είναι η μεγαλύτερη λίμνη του κόσμου, κι όμως τη λέμε «Κασπία Θάλασσα» εξαιτίας της σχετικής αλμυρότητας του νερού της. Η έκτασή της είναι πάνω από 386.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου τρεις φορές η Ελλάδα. Οι βόρειες και βορειοδυτικές ακτές βρέχονται από τη Ρωσία, στα ανατολικά της κείτονται οι στέπες του Καζακστάν και του Τουρκμενιστάν, στο νότο βρίσκεται το Ιράν και στα νοτιοδυτικά το ευρωπαϊκό κράτος του Αζερμπαϊτζάν. Από τη μείωση της στάθμης του νερού πλήττονται κυρίως οι βόρειες ρώσικες ακτές και οι νοτιοανατολικές που ανήκουν στο Τουρκμενιστάν.

Καθώς η θερμοκρασία του αέρα πάνω από την επιφάνειά της Κασπίας αυξάνεται, οι ποσότητες νερού που εξατμίζονται αυξάνονται επίσης. Παράλληλα οι βροχοπτώσεις-χιονοπτώσεις μειώνονται. Έτσι, ακόμα και αν η εισροή από τον μεγάλο ποταμό Βόλγα αυξηθεί, δεν αρκεί για την αποκατάσταση της ισορροπίας. Η στάθμη πέφτει.

Μια «Πορτογαλία» έως μια «Ελλάδα» θάλασσας χωρίς νερό

Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι με μεσαίες έως υψηλές εκπομπές άνθρακα, η στάθμη της Κασπίας θα υποχωρήσει από εννέα ως δεκαοκτώ μέτρα, μέχρι το τέλος του αιώνα. Στο σενάριο των εννέα μέτρων, η επιφάνεια του νερού θα μειωθεί κατά 23%, δηλαδή θα προκύψει «νέα στεριά» συνολικής έκτασης ίσης περίπου με αυτή της Πορτογαλίας. Στο σενάριο των δεκαοκτώ, η μείωση της επιφάνειας θα φτάσει το 34%, δηλαδή το ένα τρίτο της «σημερινής» Κασπίας θα μείνει άμμος. Περίπου μια Ελλάδα.

«Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στην ακτή και κοιτάτε τη θάλασσα. Μπροστά σας 100 μέτρα στείρας άμμου που μοιάζει με παραλία την ώρα της άμπωτης, με μικρά κύματα στο βάθος. Μόνο που δεν υπάρχει παλίρροια». Έτσι ξεκινά το σχετικό άρθρο του ιστότοπου The Conversation, με τους συντάκτες του να παρατηρούν το φαινόμενο από το μικρό λιμάνι του Λιμάν, στο ανατολικό Αζερμπαϊτζάν.

Στο ίδιο άρθρο μαθαίνουμε ότι η επιφάνεια της Κασπίας μειώνεται ήδη κατά 7cm κάθε χρόνο, με αυξητική τάση. «Οι παραθαλάσσιες χώρες παγκοσμίως προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την αύξηση της στάθμης της θάλασσας κατά περίπου ένα μέτρο μέχρι το τέλος του αιώνα. Η αντίστοιχη μείωση στην Κασπία θα έχει συντελεστεί μέσα σε μια δεκαετία», σημειώνουν οι συντάκτες.

Το φαινόμενο δημιουργεί τεράστιες δυσκολίες στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Η μείωση της στάθμης του νερού θα επηρεάσει μικρούς ποταμούς και τα δέλτα στην περίμετρο της Κασπίας. Πεδιάδες που κάποτε ήταν γόνιμες σταδιακά γίνονται πολύ ξηρές για τις υγρές καλλιέργειες καρπουζιού και ρυζιού.

Κι ύστερα, είναι τα λιμάνια. «Σε κάποιες περιοχές η ακτογραμμή θα αποσύρεται εκατοντάδες μέτρα κάθε χρόνο. Μπορείτε να φανταστείτε να κατασκευάζονται καινούριες προβλήτες και λιμάνια τόσο γρήγορα; Τη στιγμή που θα είναι έτοιμα, το νερό θα έχει τραβηχτεί χιλιόμετρα μακριά. Παράκτιοι περίπατοι θα μείνουν στη στεριά. Οι παραλίες του σήμερα θα είναι είναι οι αμμόλοφοι που θα έχουν ξεμείνει στις στείρες πεδιάδες του αύριο» παρατηρούν.

Η «Κασπία φώκια» σε κίνδυνο

Πολύ σημαντικές θα είναι οι συνέπειες και στη βιοποικιλότητα της Κασπίας. Σε σχετικό άρθρο του ιστότοπου nature, όπου επιστήμονες απευθύνουν κάλεσμα σε δράση για την ανάσχεση του φαινομένου, υπογραμμίζεται ότι «η προβλεπόμενη μείωση της στάθμης της Κασπίας Θάλασσας σε συνδυασμό με την απώλεια της υψηλής παραγωγικότητας και εποχιακά καλυμμένης από πάγο βόρειας υφαλοκρηπίδας θα επηρεάσει σοβαρά αυτό το μοναδικό οικοσύστημα. Το τελευταίο βρίσκεται ήδη υπό τεράστια πίεση εξαιτίας της μόλυνσης, της υπερ-εκμετάλλευσης και την εισαγωγή επιθετικών ειδών. Η μείωση της έκτασης νερού-πάγου θα επηρεάσει τα πορώδη εδάφη στα οποία ζει η υπό εξαφάνιση Κασπία φώκια».

Όμως πέρα από αυτό το σπάνιο είδος φώκιας, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και για άλλα είδη. «Η εξαφάνιση του νερού από την υφαλοκρηπίδα θα στερήσει από την Κασπία Θάλασσα «κατοίκους» των ρηχών νερών που αποτελούν κύριες πηγές τροφής, (όπως ψάρια, αποδημητικά πουλιά και την ενδημική φώκια) και παρέχουν εδάφη εκκόλαψης για ντόπια και ενδημικά είδη ψαριών όπως οι υπό εξαφάνιση οξύρρυγχοι. Επιπλέον επισημαίνεται ότι από τη μείωση της στάθμης του νερού θα επηρεαστούν ακόμα και τα οικοσυστήματα των βαθιών λεκανών της Κασπίας που προφανώς θα παραμείνουν μέσα στο νερό, καθώς θα αλλάξει η περιεκτικότητα σε οξυγόνο.

Πώς μπορεί να αλλάξει το εμπόριο αλλά και οι διακρατικές σχέσεις

Τέσσερις οικονομικοί κλάδοι θα επηρεαστούν: υπηρεσίες τροφοδοσίας εξαιτίας των αλλαγών στα οικοσυστήματα που αναφέρθηκε παραπάνω, υποστηρικτικές υπηρεσίες όπως η κυκλική οικονομία, υπηρεσίες μεταφοράς νερού σε ξηρές περιοχές και πολιτιστικές δραστηριότητες που συνδέονται με την αναψυχή και τον τουρισμό. «Καθώς οι ζωές και η ασφάλεια της τροφής για εκατομμύρια ανθρώπους εξαρτάται από την Κασπία Θάλασσα, μια πιθανή απώλεια αυτών των υπηρεσιών θα έχει δραματικές κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες και ίσως πυροδοτήσει τοπικές και περιφερειακές συγκρούσεις σε μια περιοχή με πολλά έθνη όπου ήδη υπάρχουν εντάσεις», σημειώνεται στο άρθρο του nature.

Καθώς η Κασπία είναι σημαντικό εμπορικό πέρασμα χώρος εμπορίου, συνέπειες φαίνεται ότι θα υπάρξουν και σε αυτό το πεδίο. Πλωτοί εμπορικοί δρόμοι που ξεκινούν από τη Βαλτική Θάλασσα και τον βόρειο παγωμένο Ωκεανό και φτάνουν στην Κασπία κατά μήκος του ποταμού Βόλγα ενδεχομένως να μη κλείνουν από άμμο. Η κατασκευή λιμανιών θα είναι μια χαοτική διαδικασία. Και καθώς το υπέδαφος της περιοχής είναι γεμάτο με πετρέλαιο, η αλλαγή στη γεωγραφία της Κασπίας ίσως αλλάξει και τις αξιώσεις των πέντε κρατών που έχουν νερά της Κασπίας στην ζώνη κυριαρχίας τους. Παρόμοιο πρόβλημα θα δημιουργηθεί και με τις ζώνες αλιείας.

Ανάγκη για ευαισθητοποίηση και δράση

Η επιβράδυνση του ίδιου του φαινομένου ταυτίζεται με την επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής. Ο περιορισμός των συνεπειών ωστόσο, όπως προκύπτει από τα δύο άρθρα, θα μπορούσε να επιτευχθεί σε ένα βαθμό αν η συνεννόηση μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών ήταν σε καλό επίπεδο.

«Η κατάσταση απαιτεί δράση αλλά οι πιθανότητες είναι περιορισμένες», γράφουν οι συντάκτες του Conversation. Τα αυξανόμενα επίπεδα εκπομπών CO₂ μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με συμφωνίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, για να αντιμετωπιστεί η μείωση της στάθμης της λίμνης Αράλης είχε προταθεί μεγάλης κλίμακας μεταφορά υδάτων από τους ποταμούς της Σιβηρίας. Όμως τόσο μεγάλα έργα, όπως θα μπορούσε να είναι για την Κασπία η δημιουργία ενός καναλιού από τη Μαύρη Θάλασσα, πάνε μαζί με τεράστιους οικολογικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους».

Χάθηκαν 28 τρις κυβικά μέτρα πάγου από την επιφάνεια της γης

2020-11-01T20:52:00.000+02:00

Συνολικά, 28 τρισεκατομμύρια τόνοι πάγου έχουν εξαφανιστεί από την επιφάνεια της Γης από το 1994. Αυτό είναι αρνητικό συμπέρασμα πολυετών ερευνών βρετανών επιστημόνων από τα Πανεπιστήμια του Λιντς και του Εδιμβούργου, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν προχωρήσει σε μια σειρά δορυφορικών ερευνών στον Βόρειο και το Νότιο Πόλο, τα βουνά και τους παγετώνες του πλανήτη για να μετρήσουν πόσο χαμένη κάλυψη πάγου λόγω της παγκόσμιας θέρμανσης προκαλείται από την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Οι επιστήμονες περιγράφουν το επίπεδο της απώλειας πάγου ως «συγκλονιστικό» και προειδοποιούν ότι η ανάλυσή τους δείχνει ότι η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται, που προκαλείται από την τήξη των παγετώνων και των φύλλων πάγου, θα μπορούσε να φτάσει ένα μέτρο μέχρι το τέλος του αιώνα.

«Για να το θέσουμε αυτό στο πλαίσιο, κάθε εκατοστό της αύξησης της στάθμης της θάλασσας σημαίνει ότι περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι θα εκτοπιστούν από τις χαμηλές πατρίδες τους», δήλωσε ο καθηγητής Andy Shepherd, διευθυντής του Κέντρου για την Πολική Παρατήρηση και Μοντελοποίηση του Πανεπιστημίου του Leeds.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν επίσης ότι η τήξη του πάγου σε αυτές τις ποσότητες μειώνει τώρα σοβαρά την ικανότητα του πλανήτη να αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο διάστημα.

Ο λευκός πάγος εξαφανίζεται και η σκοτεινή θάλασσα ή το έδαφος εκτίθεται κάτω από αυτό απορροφά όλο και περισσότερη θερμότητα, αυξάνοντας περαιτέρω την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Επιπλέον, η έκχυση κρύου γλυκού νερού από την τήξη των παγετώνων και των φύλλων πάγου προκαλεί σημαντικές διαταραχές στη βιολογική υγεία των αρκτικών και της Ανταρκτικής, ενώ η απώλεια παγετώνων σε οροσειρές απειλεί να εξαφανίσει πηγές γλυκού νερού από τις οποίες εξαρτώνται οι τοπικές κοινότητες.

«Στο παρελθόν οι ερευνητές έχουν μελετήσει μεμονωμένες περιοχές - όπως η Ανταρκτική ή η Γροιλανδία - όπου λιώνει ο πάγος. Αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που κάποιος κοίταξε όλο τον πάγο που εξαφανίζεται από ολόκληρο τον πλανήτη », δήλωσε ο Shepherd. «Αυτό που βρήκαμε μας εντυπωσίασε». Το επίπεδο της απώλειας πάγου που αποκαλύφθηκε από την ομάδα ταιριάζει με τις προβλέψεις χειρότερου σεναρίου που περιγράφονται από τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), πρόσθεσε.

Πηγή: naftemporiki.gr, με πληροφορίες απο τον Observer.co.uk

Ναγκόρνο - Καραμπάχ: Γιατί αναζωπυρώθηκε η «παγωμένη» Αρμενο-αζερική σύγκρουση;

2020-09-28T13:29:00.001+03:00

H αναζωπύρωση της, «παγωμένης» επί πολλά χρόνια, σύγκρουσης μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα του Καυκάσου ως μια επιπλέον ζώνης αστάθειας στην περιφέρεια του «τοξικού γεωπολιτικού παίκτη» που λέγεται Τουρκία.

Αναζωπύρωση μιας παλιάς σύγκρουσης

Η κλιμάκωση των συνοριακών συγκρούσεων μεταξύ Αρμενίας και Αζεραμπαϊτζάν έλαβε χώρα στην περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το πρωί της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου 2020. Ήδη μετρά έναν σημαντικό αριθμό απωλειών και από τις δύο πλευρές. Επίσημα οι νεκροί ανέρχονται στους 23 (εκ των οποίων 16 στρατιώτες) και οι τραυματίες σε τουλάχιστον 100.

Το Υπουργείο Άμυνας της Αρμενίας ανακοίνωσε ότι οι Αρμενικές δυνάμεις κατέρριψαν δύο ελικόπτερα του Αζερμπαϊτζάν, 15 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 10 τεθωρακισμένα οχήματα στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ως απάντηση στην αζερική επίθεση που είχε στόχο οικισμούς αμάχων, περιλαμβανομένης και της περιφερειακής πρωτεύουσας Στεπανακέρτ.

Από την πλευρά του το Υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε ότι οι αρμενικές δυνάμεις πυροβόλησαν κατά μήκος της συνοριακής γραμμής και ότι υπήρχαν θύματα μεταξύ των αμάχων. Το Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε επίσης ότι κατέλαβε έξι χωριά που βρίσκονται στα σύνορα του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Γενική επιστράτευση των Αρμενίων του Ναγκόρνο-Καραμπάχ

Ως απάντηση στις εκτεταμένες επιθέσεις των Αζέρων η τοπική κυβέρνηση της, αποσχισμένης από το Αζερμπαϊτζάν, αυτόνομης περιοχής του Ναγκόρνο-Καραμπάχ που υποστηρίζεται από την Αρμενία, κήρυξε στρατιωτικό νόμο και «γενική επιστράτευση» σε όλους τους Αρμένιους άνδρες άνω των 18 ετών.

Η Αρμενία ανακοίνωσε ότι το Αζερμπαϊτζάν ξεκίνησε μια επίθεση προς την κατεύθυνση του Ναγκόρνο Καραμπάχ, ενώ το Μπακού δηλώνει ότι λαμβάνουν μόνο αμοιβαία μέτρα ενάντια στις επιθετικές ενέργειες της Αρμενίας. Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, δήλωσε πως εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ -κάτι που απέφευγε να κάνει όλα τα προηγούμενα χρόνια- ενώ σχετικά συμβουλεύτηκε και τη Μόσχα, η οποία είναι και ο ισχυρότερος σύμμαχος της χώρας του. Οι επόμενες ώρες και μέρες θα δείξουν αν μια παλιά και «παγωμένη» σύγκρουση μπορεί να επαναφέρει τον πόλεμο στον Καύκασο. Κάτι τέτοιοι μπορεί να οδηγήσει την Τουρκία και τη Ρωσία σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης καθώς υποστηρίζουν διαμετρικά αντίθετα συμφέροντα και πλευρές στην περιοχή.

Το ιστορικό της σύγκρουσης και η εύθραυστη εκεχειρία

Η σύγκρουση μεταξύ Μπακού και Έρεβαν ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1988, όταν η αυτόνομη περιοχή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ κήρυξε την απόσχισή της από το Αζερμπαϊτζάν.

Κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης του 1992-1994, στην οποία σκοτώθηκαν 35.000 άτομα και τραυματίστηκαν περίπου 70.000, η Αρμενία νίκησε με τη βοήθεια της Μόσχας και το Αζερμπαϊτζάν έχασε τον έλεγχο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και επτά γειτονικών περιοχών. Μετά το 1994 η αυτοανακηρυγμένος «Δημοκρατία του Ναγκόρνο Καραμπάχ» κατείχε και τον στρατηγικής σημασίας διάδρομο του Βατσίνα, που εξασφαλίζει την εδαφική σύνδεση με την Αρμενία. Επίσης οι Αρμένιοι κατέχουν στο Αζερμπαϊτζάν και δύο μικρές περιοχές ως «εγγύηση», που υποτίθεται πως θα τις επιστρέψουν σε περίπτωση συμφωνίας.

Οι Αζέροι έφυγαν από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, που έχει έκταση 4.400 τ.χλμ, και πληθυσμό 150.000, Αρμένιοι σε ποσοστό άνω του 90%. Αντίστοιχα ο γειτονικός θύλακας του Ναχιτσεβάν, που ανήκει στο Αζερμπαϊτζάν, άδειασε από αρμενικούς πληθυσμούς, όπως άλλωστε και η πρωτεύουσα Μπακού και το υπόλοιπο Αζερμπαϊτζάν. Από το 1994 και μετά υπάρχουν de facto στον Καύκασο δύο αρμενικά κράτη. Το ένα επίσημα αναγνωρισμένο, η Αρμενία, και το άλλο μη αναγνωρισμένο, το Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Παρά την κατάπαυση του πυρός οι θάνατοι λόγω ένοπλων συγκρούσεων συνεχίστηκαν, αν και σποραδικά. Οι διαπραγματεύσεις για μια ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης διεξάγονται από το 1992 στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ και της λεγόμενης «πρωτοβουλίας» του Μινσκ, υπό την προεδρία της Ρωσίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας. Μέχρι τώρα όμως δεν οδήγησαν σε επίλυση του προβλήματος, αν και διατήρησαν όλα τα προηγούμενα χρόνια μια, σχετικά σταθερή, κατάπαυση του πυρός.

Αρμενία: στριμωγμένη στη μέση

Το Ναγκόρνο Καραμπάχ, δηλαδή το «ορεινό Καραμπάχ», εκτός από τη γεωπολιτική και γεωστρατηγική του σημασία, χρησιμεύει ως εργαλείο ενεργοποίησης των λεγόμενων «πολιτισμικών πολέμων» στον Καύκασο, μεταξύ χριστιανικών και μουσουλμανικών πληθυσμών. Οι σημερινοί Αρμένιοι, ως απομεινάρια ενός διασπορικού και γενοκτονημένου λαού, θεωρούν ύψιστο καθήκον τους να υπερασπιστούν τις δύο αυτές περιοχές που τους απέμειναν μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Στον Κάυκασο ζουν σήμερα περίπου 3,5 εκατομμύρια Αρμένιοι έχοντας ως γείτονες τους στην ανατολή το Αζερμπαϊτζάν, με 10 εκατομμύρια πληθυσμό, και στη δύση την Τουρκία με 84 εκατομμύρια, αν και οι άμεσοι γείτονές τους είναι οι Κούρδοι της Τουρκίας.

Το σημαντικότερο τους πλεονέκτημα είναι ότι έχουν ως προστάτη και σύμμαχό τους μια υπερδύναμη της Ευρασίας, τη Ρωσία, η οποία τους στήριξε και τους στηρίζει, στρατιωτικά αλλά και οικονομικά, στις δύσκολες σχέσεις με τους γείτονες τους. Ως αντάλλαγμα η Αρμενία αποτελεί μια σταθερή βάση και προπύργιο της Μόσχας στον Καύκασο, δίπλα στα πετρέλαια της Κασπίας και μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.

Η Τουρκία στηρίζει τους «αδελφούς Αζέρους»

Από την άλλη πλευρά η Τουρκία και οι Τούρκοι στηρίζουν αναφανδόν το Αζερμπαϊτζάν. Ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας, Χουλουσί Ακάρ, είπε πως η Άγκυρα θα στηρίξει το Αζερμπαϊτζάν «με όλα της τα μέσα». Ο πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε σε μήνυμα του στο Twitter πως «ο τουρκικός λαός θα στηρίξει τους Αζέρους αδελφούς μας με όλα μας τα μέσα, όπως πάντα». Ο ίδιος επέκρινε τη διεθνή κοινότητα που δεν «αντέδρασε όπως έπρεπε» απέναντι σε αυτό που αποκάλεσε «επιθετικότητα» της Αρμενίας. Κατηγόρησε μάλιστα τους Αρμένιους ότι «τους χρησιμοποιούν ως μαριονέτες», φωτογραφίζοντας ασφαλώς τη Ρωσία. Το Αζερμπαϊτζάν έχει επίσης πολύ ισχυρούς συμμάχους στη Δύση, τις ΗΠΑ και την Ε.Ε., καθώς τροφοδοτεί την τελευταία με πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τα μεγάλα κοιτάσματά του στην Κασπία θάλασσα.

Η στάση της Μόσχας

Η Μόσχα, από την πλευρά της ζήτησε εκεχειρία και κάλεσε τα μέρη που εμπλέκονται στην σύγκρουση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ να σταματήσουν αμέσως τις συγκρούσεις και να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για τη σταθεροποίηση της κατάστασης. «Η ρωσική πλευρά εξέφρασε σοβαρές ανησυχίες για τις ένοπλες συγκρούσεις ευρείας κλίμακας. Σημειώθηκε ότι είναι σημαντικό τώρα να γίνει ιό,τι είναι δυνατόν για να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης και να σταματήσουν οι εχθροπραξίες», ανέφερε η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου.

Η Ρωσία δεν επιθυμεί για την ώρα το άνοιγμα ενός νέου μετώπου στην Υπερκαυκασία καθώς θα έχει άμεση επίδραση στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς π.χ. Τσετσένους και Κιρκάσιους, που κατοικούν στο βόρειο Καύκασο ο οποίος θεωρείται και το «μαλακό υπογάστριο» της. Αν όμως χρειαστεί να εμπλακεί δεν έχει άλλη επιλογή από το να στηρίξει την Αρμενία, που είναι ουσιαστικά ένα μεγάλο «προτεκτοράτο» της μεταξύ Τουρκίας και Ιράν.

Η στάση της Ευρώπης και της Γαλλίας

Το ίδιο ζήτησε και η Ευρωπαϊκή Ένωση, κάνοντας έκκληση για τερματισμό των εχθροπραξιών και «άμεση επιστροφή στις διαπραγματεύσεις». Έχει σοβαρούς λόγους να το ζητά αυτό. Η Ευρώπη εφοδιάζεται, ως γνωστόν, με υδρογονάνθρακες από την Κασπία μέσω Αζερμπαϊτζάν, Γεωργίας και Τουρκίας (πετρελαιαγωγός Μπακού-Τσειχάν και αγωγός φυσικού αερίου ΤΑP, στον οποίο συμμετάσχει και η Ελλάδα).

Η εκπρόσωπος Τύπου του γαλλικού ΥΠΕΞ Ανιές μπον ντε Μουλ, επισήμανε ότι «η Γαλλία ανησυχεί πολύ για την αντιπαράθεση». Υπόψιν η Γαλλία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη, εκτός Ρωσίας, αρμενική κοινότητα στην Ευρώπη, η οποία αριθμεί στη χώρα περί τα 600.000 μέλη, αποτελώντας ένα υπολογίσιμο «λόμπι» που επηρεάζει τη γαλλική εξωτερική πολιτική π.χ. η πρόσφατη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το γαλλικό κοινοβούλιο, η οποία εξόργισε την Άγκυρα.

Θα ενεργοποιηθεί και το ευρύτερο ντόμινο αστάθειας;

Η αναζωπύρωση αυτής της παλιάς σύγκρουσης στον Καύκασο, με την άμεση ή έμμεση εμπλοκή της Ρωσίας και της Τουρκίας και τη Δύση στο ρόλο του παρατηρητή, ενέχει τον κίνδυνο να ενεργοποιήσει ένα ντόμινο αστάθειας παρασύροντας τη Γεωργία (νότια Οσετία και Αμπχαζία), το Κουρδιστάν, το Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία και φτάνοντας μέχρι την Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και τη Λιβύη, μη αφήνοντας απ' έξω την Ουκρανία και τα Βαλκάνια. Γι' αυτό και χρειάζεται πολύ προσοχή και άμεση δράση για την εδραίωση της κατάπαυσης του πυρός. Μια πυρκαγιά πρέπει να σταματάει στο ξεκίνημά της, διαφορετικά θα σταματήσει από μόνη της αφού όμως πρώτα κάψει τα πάντα.

Πηγή

Google, η ιστορία της εταιρείας που άλλαξε τον κόσμο

2020-09-06T09:56:00.000+03:00

Η φράση «googlαρέ το» ακούγεται εδώ και αρκετά χρόνια κάθε φορά που τίθεται ένα ερώτημα και κανείς από την παρέα δεν ξέρει ή δεν θυμάται την απάντηση. Εξάλλου αποτελεί και την εύκολη λύση. Δεν το ξέρεις; Googlαρέ το! Δεν το θυμάσαι; Googlαρέ το!

Η Google χρειάστηκε μόλις δυο δεκαετίες για να γίνει - κατά κοινή ομολογία - η εταιρεία που άλλαξε τον κόσμο. Ποια είναι όμως η ιστορία της;

Το ταπεινό ξεκίνημα

Το ξεκίνημα ήταν μάλλον ταπεινό. Ουσιαστικά τα πάντα άρχισαν από ένα φοιτητικό πρότζεκτ στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ στην Καλιφόρνια.

Πριν από το Google υπήρχαν βέβαια μηχανές αναζήτησης αλλά πλέον έχουμε ουσιαστικά ξεχάσει πόσο δύσκολο ήταν να λάβει κανείς τα αποτελέσματα που πραγματικά χρειαζόταν.

Πίσω στο 1998, για παράδειγμα, αν πληκτρολογούσες τη λέξη «αυτοκίνητα» στο Lycos - που τότε ήταν μια από τις κορυφαίες μηχανές αναζήτησης - στις απαντήσεις που θα λάμβανες οι περισσότερες θα αφορούσαν σελίδες με πορνό.

Αυτό συνέβαινε γιατί οι σελίδες πορνό φρόντιζαν να χρησιμοποιούν πολλές λέξεις που ήταν δημοφιλείς στις αναζητήσεις, όπως «αυτοκίνητα», σε κείμενα και σημεία κλειδιά. Ο αλγόριθμος της Lycos λοιπόν «διαβάζοντας» τι λέξεις σε έστελνε στις σελίδες αυτές. Στην εποχή της Google αυτό φαντάζει γελοιωδώς απλοϊκό.

Πηγαίνοντας πίσω στην αρχή πάντως, οι ιδρυτές της Google, Λάρυ Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν (φωτογραφία), αρχικά δεν ενδιαφέρονταν για την ανακάλυψη ενός καλύτερου τρόπου αναζήτησης.

Το κίνητρο

Το κίνητρο ήταν πιο επιστημονικό. Στον ακαδημαϊκό χώρο, όσο πιο συχνά γίνεται επίκληση μιας δημοσίευσης, τόσο μεγαλύτερη είναι η αξιοπιστία της. Οι Πέιτζ και Μπριν συνειδητοποίησαν λοιπόν ότι αν μπορέσουν να βρουν έναν τρόπο για να αναλύουν όλες τις συνδέσεις στον εκκολαπτόμενο παγκόσμιο ιστό του διαδικτύου θα μπορούσαν να κατατάξουν κάθε σελίδα ανάλογα με την αξιοπιστία της σε συγκεκριμένα θέματα.

Για να γίνει όμως αυτό έπρεπε να «κατεβάσουν» ολόκληρο το διαδίκτυο. Αυτό δεν ήταν καθόλου εύκολο καθώς κατέληξε σε υπερφόρτωση των σέρβερ του Πανεπιστημίου και στην σφοδρή αντίδραση των webmasters. Παρ’ όλα αυτά όμως κι ενώ οι Πέιτζ και Μπριν δούλευαν πάνω στον αλγόριθμό τους, γινόταν όλο και πιο σαφές ότι είχαν ανακαλύψει έναν πολύ καλύτερο τρόπο αναζήτησης στο διαδίκτυο.

Οι ιστοσελίδες πορνό με τις πολλές αναφορές στη λέξη «αυτοκίνητα», δεν παίρνουν ούτε αναφορές, ούτε λινκς από σελίδες που αφορούν τα αυτοκίνητα. Έτσι ψάχνοντας πια στη Google για «αυτοκίνητα» καταλήγεις σε σελίδες που αφορούν τα αυτοκίνητα.

Το ξεπέταγμα

Από κει τα πράγματα έγιναν πολύ γρήγορα. Οι Πέιτζ και Μπριν προσέλκυσαν πολύ γρήγορα επενδυτές και από ένα φοιτητικό πρότζεκτ κατέληξαν στην ίδρυση μια ιδιωτικής εταιρείας στις 4 Σεπτεμβρίου του 1998. Πλέον είναι μια από τις μεγαλύτερες του κόσμου, φέρνοντας κέρδη δεκάδων δισεκατομμυρίων.

Τα πρώτα χρόνια, ωστόσο, οι Πέιτζ και Μπριν έχασαν πολλά χρήματα χωρίς να γνωρίζουν πως και αν θα τα πάρουν πίσω. Δεν ήταν οι μόνοι. Στην εποχή της άνθησης του dotcom, μετοχές σε ζημιογόνες εταιρείες του διαδικτύου διαπραγματεύονταν σε παράλογες τιμές, με την προοπτική ότι τελικά θα κατέληγαν σε βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα.

Διαφημίσεις pay-per-click

Η Google βρήκε το μοντέλο της το 2001: Διαφημίσεις pay-per-click. Οι διαφημιζόμενοι πληρώνουν την Google όταν κάποιος κάνει κλικ μέσα από την ιστοσελίδα τους, αφού έψαξε για συγκεκριμένους όρους. Η Google εμφανίζει τις διαφημίσεις των μεγαλύτερων πλειοδοτών μαζί με τα οργανικά αποτελέσματα αναζήτησης.

Από την πλευρά του, ο διαφημιζόμενος πληρώνει όταν φτάσει τον αριθμό των ανθρώπων που έχει συμφωνηθεί ότι θα επιδείξει ενδιαφέρον για το προϊόν του. Είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από το να πληρώνεις για να διαφημιστείς σε μια εφημερίδα.

Κι αυτό γιατί ακόμη κι αν το αναγνωστικό της κοινό ταιριάζει με το δημογραφικό στόχο του διαφημιζόμενου, αναπόφευκτα οι περισσότεροι άνθρωποι που θα δουν την καταχώρηση της εφημερίδας δεν θα ενδιαφερθούν γι’ αυτό.

Τα διαφημιστικά έσοδα των εφημερίδων έχουν καταποντιστεί. Ο αγώνας των μέσων μαζικής ενημέρωσης για νέα επιχειρηματικά μοντέλα είναι προφανέστατα ένας οικονομικός αντίκτυπος της μηχανής αναζήτησης της Google.

Ο χρόνος είναι… χρήμα

H Google απέκτησε την αξία της βασιζόμενη σε κάτι που αντιστοιχεί με το χρήμα. Το χρόνο. «Ο χρόνος είναι χρήμα», λέει η έκφραση κι αυτό έβαλε σε εφαρμογή η εταιρεία, την εξοικονόμηση χρόνου.

Οι διάφορες μελέτες δείχνουν ότι το googling είναι τρεις φορές πιο γρήγορο από την εύρεση πληροφορικών σε μια βιβλιοθήκη - ακόμη κι αν αφαιρέσει κανείς τον χρόνο που χρειάζεται για να πάει εκεί. Ομοίως η εύρεση μιας επιχείρησης on line γίνεται τρεις φορές πιο γρήγορα απ’ ότι αν χρησιμοποιήσει κανείς έναν Χρυσό Οδηγό.

Ως ακόμη ένα πλεονέκτημα εκτιμάται η διαφάνεια των τιμών - όπως είναι ο σχετικός οικονομικός όρος. Το γεγονός δηλαδή ότι μπορείς να μεταβείς σε ένα κατάστημα, να βρεις ένα προϊόν, να το αναζητήσεις στο Google και να δεις αν είναι αλλού διαθέσιμο σε καλύτερη τιμή. Αυτό είναι κάτι ενοχλητικό για το μαγαζί αλλά χρήσιμο για τον πελάτη. Επίσης μέσω Google μπορεί να εντοπίσει κανείς πολύ περισσότερα προϊόντα, αφού τα φυσικά καταστήματα περιορίζονται σε ευπώλητα προϊόντα.

Φυσικό μονοπώλιο;

Μια αξιοπρεπής μηχανή αναζήτησης καθιστά εύκολο να βρεις ένα προϊόν ακόμη και στην περίπτωση που αναζητάς «βελόνα στα άχυρα», πράγμα που επέτρεψε την αύξηση των online καταστημάτων που προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλία.

Οι πελάτες με ειδικές επιθυμίες είναι πιο πιθανό να βρουν ακριβώς αυτό που θέλουν απ’ ότι αν πάνε στο πλησιέστερο τοπικό κατάστημα ή σούπερ μάρκετ. Και οι επιχειρηματίες μπορούν να πλασάρουν πολύ εξειδικευμένα προϊόντα, πιο σίγουροι ότι θα βρουν αγορά. Αυτό ακούγεται σαν μια εξαιρετική είδηση για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Αλλά υπάρχει ένα πρόβλημα.

Η Google κυριαρχεί στην αγορά αναζήτησης καθώς χειρίζεται το 90% των αναζητήσεων σε όλο τον κόσμο. Οι επιχειρήσεις βασίζονται στην κατάταξη τους στην Google ιδιαίτερα αναφορικά με τα οργανικά αποτελέσματα της αναζήτησης. Και η Google ελέγχει τον αλγόριθμο που τα αποφασίζει.

Η Google δίνει μερικές συμβουλές για το πως θα αναζητούμε κάτι σωστά αλλά δεν υπάρχει διαφάνεια για το πως κατατάσσονται τα αποτελέσματα. Γιατί κάτι τέτοιο θα πρόδιδε πληροφορίες με τις οποίες θα μπορούσε κανείς να ξεγελάσει το σύστημα. Κι έτσι θα μπορούσαμε να γυρίσουμε πίσω στην εποχή που αναζητούσαμε «αυτοκίνητα» και καταλήγαμε σε σελίδες «πορνό».

Υπερεξουσία

Δεν χρειάζεται να ψάξετε πολύ on line, στην ίδια την Google, για να βρείτε ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και σύμβουλους στρατηγικής αναζήτησης που να εξεγείρονται απέναντι στην εξουσία της εταιρείας να τους «φτιάξει» ή να τους «καταστρέψει». Αν η Google αποφασίσει ότι η τακτική σας δεν της κάνει, μπορεί να σας υποβαθμίσει.

Ένας blogger καταγγέλλει ότι η Google είναι «δικαστής, ένορκος και δήμιος». «Μπορεί να τιμωρηθείτε για παραβίαση των κανόνων της, χωρίς να γνωρίζετε ποιοι είναι αυτοί οι κανόνες», λέει.

Το να προσπαθήσεις να καταλάβεις πως θα ευχαριστήσεις τον αλγόριθμο της Google είναι μάλλον σα να προσπαθείς να κατευνάσεις μια παντοδύναμη, ιδιότροπη και τελικά άγνωστη θεά.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι τα αποτελέσματα στην κορυφή της Google είναι χρήσιμα σε όσους ψάχνουν. Όμως την ίδια ώρα, η τύχη είναι σκληρή για όσους κατατάσσονται χαμηλότερα. Κι αν τα αποτελέσματα αυτά σταματήσουν να είναι χρήσιμα, τότε κάποιοι άλλοι φοιτητές του Στάνφορντ θα εντοπίσουν το κενό στην αγορά και θα ανακαλύψουν έναν καλύτερο τρόπο αναζήτησης. Σωστά;

Μπορεί ναι, μπορεί και όχι. Η αναζήτηση ήταν ένας ανταγωνιστικός τομέας στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αλλά τώρα, αποτελεί ένα φυσικό μονοπώλιο, με άλλα λόγια, μια βιομηχανία στην οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτύχει ένας ανταγωνιστής.

Ο λόγος; Ο καλύτερος τρόπος για να βελτιώσει κανείς τη χρησιμότητα των αποτελεσμάτων αναζήτησης είναι να αναλύσει σε ποιες συνδέσεις έχουν γίνει κλικς από τους ανθρώπους που έκαναν στο παρελθόν την ίδια έρευνα, καθώς και τι έχουν αναζητήσει οι χρήστες στο παρελθόν.

Και η Google έχει πολύ περισσότερα δεδομένα από οποιονδήποτε άλλο. Αυτό δείχνει ότι η εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να διαμορφώνει την πρόσβασή μας στη γνώση για τις επόμενες γενιές.

Με πληροφορίες από το BBC

Η απαγόρευση του οπίου: Από φαυλότητα, έγκλημα

2020-08-22T18:29:00.001+03:00

H κατανάλωση οπίου ήταν κάποτε μια ανεκτή συνήθεια στη Νοτιοανατολική Ασία. Δεν ήταν παγκοσμίως αποδεκτή, αλλά δεν ήταν επίσης το απόλυτο κακό. Οι βασιλιάδες απαγόρευαν το όπιο, ωστόσο τα βασιλικά στρατεύματα μπορούσαν να λαμβάνουν προμήθειες, που κρίνονταν απαραίτητες για το ηθικό τους.

Οι θρησκευτικές αρχές απαγόρευαν το ναρκωτικό, αλλά ένας βουδιστής μοναχός στη Βιρμανία θα μπορούσε νόμιμα να το χρησιμοποιήσει κατά τη διάρκεια τελετουργιών τατουάζ. Το όπιο ήταν ένας «απειλητικός φίλος» για τους κατοίκους της Ιάβας, που θα μπορούσε αμέσως να τους οδηγήσει στην εξαθλίωση και να απαλύνει τον πόνο και τις δυσφορίες της ζωής. Σε όλο το αρχιπέλαγος της Μαλαισίας, οι πρεσβύτεροι των χωριών αποδοκίμαζαν τους καπνιστές οπίου ως τεμπέληδες και απαθείς, την ίδια στιγμή που στις κοινότητες τους κάπνιζαν όπιο σε ιδιωτικές κατοικίες, σε δημόσιες συγκεντρώσεις για να απολαύσουν αυτό που ένας Ευρωπαίος επισκέπτης αποκάλεσε ως «ένα γαργαλητό στο αίμα, μια ονειρεμένη απόλαυση... που δικαίως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια ευχαρίστηση πάρα πολύ μεγάλη για την ανθρώπινη φύση να την αντέξει».

Η Ντιάνα Κιμ, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν και συγγραφέας του βιβλίου Empires of Vice: The Rise of Opium Prohibition Across Di Southeast Asia (2020), παρουσιάζει στο aeon, μια αναδρομή στην ιστορία του οπίου, η χρήση του οποίου από φαυλότητα κατέληξε να χαρακτηριστεί έγκλημα. Ιστορία που εξελίσσεται παράλληλα με αυτή για την εξουσία της γραφειοκρατίας.

Η θέση του οπίου στην καθημερινή ζωή

Για αιώνες, η θέση του οπίου στην καθημερινή ζωή σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία είχε διαμορφωθεί μέσω ποικίλων πολιτικών, νομικών, θρησκευτικών και πολιτιστικών πρακτικών, οι οποίες καθιέρωσαν επίσης τα όρια της παράβασης με ευέλικτους τρόπους. Το κάπνισμα οπίου ήταν μια πρακτική με πολλές εφαρμογές - από αναλγητικό, θεραπευτικό φάρμακο και αφροδισιακό έως μια διεφθαρμένη συνήθεια και ανήθικη ευχαρίστηση. Η συνήθεια δεν ήταν απαραιτήτως διαδεδομένη, παρ’ όλα αυτά ήταν εκτεταμένη, ικανή να αγγίξει τις ζωές των ισχυρών και των πράων, των ευσεβών και των βλάσφημων, των πλουσίων και των φτωχών. Το ίδιο το όπιο θα μπορούσε να είναι «ταυτόχρονα πλουσιοπάροχο και να καταβροχθίζει τα πάντα, φιλεύσπλαχνο και καταστρεπτικό, υποστηρικτικό κι εκδικητικό», όπως ο Ινδός μυθιστοριογράφος Amitav Ghosh το έθεσε στο βιβλίο «Θάλασσα από παπαρούνες» (2014 - Καστανιώτης).

Κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η συνήθεια κατανάλωσης οπίου έγινε ένας πυλώνας πάνω στον οποίο κυβερνούσαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις, που αποίκησαν τη Νοτιοανατολική Ασία. Αυτοκρατορίες εμπορευματοποίησαν την πώληση του οπίου και ίδρυσαν αποικίες, που επωφελήθηκαν πάρα πολύ από την ευρεία κατανάλωση της ουσίας. Το 1819, μετά την ίδρυση της Σιγκαπούρης ως βρετανικής αποικίας, ο επικεφαλής διοικητικός αξιωματούχος William Farquhar καθιέρωσε ένα φόρο καλλιέργειας οπίου, που, μέχρι τη δεκαετία του 1850, αντιπροσώπευε πάνω από το 50% των τοπικά εισπραχθέντων εσόδων. Οι Βρετανοί χρησιμοποιούσαν τα έσοδα από το όπιο για να πληρώνουν το ρεύμα για το φάρο Horsburgh στη Σιγκαπούρη και για να συντηρούν τις πολυσύχναστες αποβάθρες του πολύτιμου λιμανιού και τη σημαντική ναυτική βάση. Στις Φιλιππίνες, το όπιο συνέβαλε στη διατήρηση του ισπανικού αποικιακού συστήματος δικαιοσύνης, παρέχοντας μισθούς σε όλους, «από τους ειρηνοδίκες μέχρι τους κτηματολόγους και τους συμβολαιογράφους». Από τα ολλανδικά καπνοπωλεία της Σουμάτρας και τα ορυχεία αργύρου της Βιρμανίας μέχρι τα ορυχεία κασσίτερου και τις φυτείες πιπεριού της Μαλαισίας, καταστήματα οπίου λειτουργούσαν επιτόπου, παρέχοντας στους εργάτες εύκολη πρόσβαση στο ναρκωτικό. Στη Σαϊγκόν, οι Γάλλοι διηύθυναν ένα εργοστάσιο παραγωγής οπίου με, όπως το περιέγραψε ο Γάλλος γιατρός Angélo Hesnard, «τεράστιες αίθουσες διάχυτες με την διαβόητη οσμή της "βραστής σοκολάτας"». Το εργοστάσιο προμήθευε το ναρκωτικό για καθημερινή κατανάλωση σε όλο το Βιετνάμ, την Καμπότζη και το Λάος.

Ωστόσο, στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, η μυρωδιά του οπίου απέκτησε μια δυσωδία. Το όπιο μετατράπηκε από μια δικαιολογημένη πηγή δημοσίων εσόδων σε έναν ολέθριο κίνδυνο, που καμία αξιοσέβαστη αυτοκρατορία δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει ως βάση εσόδων. Αποικιακά κράτη σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία άρχισαν να περιορίζουν την κατανάλωση οπίου δημιουργώντας μητρώα εξαρτημένων, συστήματα διανομής και ελέγχους τιμών. Οι καταστηματάρχες οπίου αντιμετώπισαν περιορισμούς αναφορικά με το σε ποιούς μπορούσαν να πουλήσουν το προϊόν τους, σε ποιά τιμή, σε ποιές ώρες της ημέρας, ενώ πολλοί πωλητές είδαν τις επιχειρήσεις τους να περνούν στον έλεγχο των αρχών, που είχαν εκδώσει τις άδειες πώλησης. Βαριές ποινές επιβλήθηκαν στους παραβάτες των νέων κανονισμών κατά του οπίου. Οι αυτοκρατορίες, που μοιράζονταν την περιοχή, υποσχέθηκαν να τερματίσουν τελικά το εμπόριο του οπίου εντελώς. Τέλος, το 1943, οι Βρετανοί, οι Ολλανδοί και οι Γάλλοι ανακοίνωσαν επίσημα την απόφασή τους ν’ απαγορεύσουν εντελώς το κάπνισμα οπίου στις αποικίες τους.

Η αξιοσημείωτη αντιστροφή του οπίου σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία - από φορολογικό θεμέλιο σε απαγορευμένο σύμβολο της ανυποληψίας - δεν είναι συχνά αντιληπτή, αλλά είναι ένα σημαντικό μέρος της σύγχρονης ιστορίας. Συνήθως, όταν οι άνθρωποι σκέφτονται αυτοκρατορίες και όπιο στην Ασία, επικεντρώνονται στη βρετανική Ινδία και την Κίνα, ειδικά τις εμπορικές σχέσεις τους και τους μεγάλους πολέμους οπίου του 1839-42 και 1856-60. Υπάρχουν εικόνες ενός ευτραφή Μανδαρίνου επί δυναστείας Τσίνγκ, που εξευτελίζεται από έναν ευρωπαίο αξιωματικό του ναυτικού ή έναν εξασθενισμένο Κινέζο καπνιστή οπίου, να μαραζώνει σε ένα σκοτεινό κρησφύγετο οπίου του Σαν Φρανσίσκο. Το 1928, ο Άγγλος συγγραφέας Rudyard Kipling περιέγραψε τις εσωτερικές λειτουργίες του εργοστασίου οπίου Ghazipur, το οποίο μεταμόρφωσε τα τεράστια χωράφια παπαρούνας του Benares «στο φάρμακο, το οποίο αποφέρει τόσο πολύ πλούτο στην ινδική κυβέρνηση».

Τις ιστορικές αλλαγές των «λανθασμένων» πρακτικών, όπως το γεγονός ότι μια χώρα επιβάλλει σε μια άλλη τη μαζική κατασκευή ενός ναρκωτικού με σκοπό το κέρδος της πρώτης, τις οφείλουμε στους ηθικούς σταυροφόρους, ιδιαίτερα στους εμπνευσμένους από την θρησκεία κοινωνικούς μεταρρυθμιστές, που έπεισαν τις ισχυρές δυνάμεις ότι το όπιο αποτέλεσε μια απαράδεκτη ηθική μάστιγα. Κι έτσι, ο κόσμος κατανόησε καλύτερα τους κινδύνους του εθισμού στα οπιούχα και τα κράτη συνεργάστηκαν για να προστατεύσουν την ανθρωπότητα από αυτό.

Αυτή η γνωστή ιστορία δεν είναι τόσο εσφαλμένη όσο είναι ελλιπής. Αφηγείται τη θριαμβευτική ιστορία της απαγόρευσης του οπίου με επίκεντρο την Κίνα, την Ινδία και την παρακμή του εμπορίου του. Αλλά υπάρχει μια πιο σκοτεινή ιστορία για τη Νοτιοανατολική Ασία, σχετικά με τον βασανιστικό τρόπο με τον οποίο τα αποικιακά κράτη, εθισμένα στα έσοδα από το όπιο, σταμάτησαν τη συνήθεια. Σε αντίθεση με την Ινδία, που ήταν υπό βρετανική κυριαρχία, η Νοτιοανατολική Ασία αποικιοποιήθηκε από πολλές ευρωπαϊκές αυτοκρατορίες, που φορολόγησαν κι επωφελήθηκαν από την κατανάλωση του ναρκωτικού από τους ντόπιους κι όχι από την καλλιέργεια, την παραγωγή και την εξαγωγή του. Σε αντίθεση με την Κίνα, η μαζική εκλαΐκευση του οπίου σημειώθηκε στη Νοτιοανατολική Ασία υπό ξένη κυριαρχία. Οι Βρετανοί, οι Ολλανδοί, οι Γάλλοι και οι Ισπανοί δικαιολόγησαν την εμπορευματοποίηση του οπίου ότι εξυπηρέτησε τα συμφέροντα των αυτοχθόνων πληθυσμών καθώς και των Κινέζων και Ινδών μεταναστών, που βοήθησαν στην οικοδόμηση και τη διατήρηση μεγάλων αποικιοκρατικών βιομηχανιών. Με το να απαγορεύουν οι ίδιες δυνάμεις το ναρκωτικό συνεπάγονταν την αντιστροφή των οικονομικών θεμελίων της αποικιακής διακυβέρνησης στο εξωτερικό. Πώς ήταν δυνατόν αυτό;

Οι βασικοί πρωταγωνιστές ήταν απλοί γραφειοκράτες, που τοποθετήθηκαν στη Νοτιοανατολική Ασία για να διευθύνουν τις αποικίες. Κάνοντας αυτό που κάνουν οι αξιωματούχοι μεσαίου και χαμηλού επιπέδου σε καθημερινή βάση – εφαρμόζοντας πολιτικές, κρατώντας αρχεία – αναδιαμόρφωσαν τις εσωτερικές λειτουργίες των αποικιών, που σχετίζονταν με το όπιο. Είδαν το κάπνισμα οπίου ως ύποπτη συμπεριφορά, ενώ χώριζαν τους ανθρώπους ως συνήθεις καταναλωτές οπίου, τοξικομανείς και τελικά εγκληματίες. Ακύρωσαν συμφωνίες με επιχειρηματίες, που είχαν εισαγάγει όπιο για να προμηθεύσουν εργοστάσια οπίου, και επανέκδοσαν επίσημες συμβάσεις μόνο για λίγους εκλεκτούς, ενώ επεσήμαναν τους υπόλοιπους ως λαθρέμπορους. Τέτοιες μικρές πράξεις διοικητικής προσαρμογής ήταν η βάση μιας μεγάλης και αργής διαδικασίας απαγόρευσης του οπίου.

Είναι εύκολο να υποτιμούμε τους τοπικούς αξιωματούχους και το πεζό τους έργο. Μπορεί να φαίνεται σαν να εφάρμοζαν απλώς οδηγίες από τη μητροπολιτική Ευρώπη ή ότι απλά έδιναν συγκεκριμένη μορφή στην αφηρημένη αποφασιστικότητα των πολιτικών, ανώτερων γραφειοκρατών, διπλωματών και άλλων ανώτερων στελεχών της αυτοκρατορίας. Αλλά αυτό θα ήταν ένα σοβαρό λάθος. Η έρευνά δείχνει πώς οι τοπικοί αξιωματούχοι έκαναν έντονες διακρίσεις, που επηρέασαν την πορεία της ιστορίας. Μελετώντας τα διοικητικά αρχεία των βρετανικών και γαλλικών μονοπωλίων οπίου για αποικίες, που είναι η σημερινή Καμπότζη, το Λάος, η Μαλαισία, η Μιανμάρ, η Σιγκαπούρη και το Βιετνάμ, φαίνεται πώς αυτοί οι γραφειοκράτες σχεδίασαν μεταρρυθμίσεις κατά του οπίου, που ξεπέρασαν κατά πολύ τους ανωτέρους τους, τους σταυροφόρους της ηθικής ή τη διεθνή κοινότητα. Αυτοί οι κρατικοί παράγοντες ανέπτυξαν συνηθισμένες φιλοσοφίες σχετικά με το πώς πρέπει να διοικείται ένα κράτος, τη νομιμότητα της εξουσίας του καθώς και τη φύση της ανηθικότητας και την κατάλληλη ρύθμισή της. Βασίστηκαν στις συσσωρευμένες διοικητικές γνώσεις τους και τις απόψεις τους σχετικά με τον κατάλληλο τρόπο διαχείρισης της κατανάλωσης οπίου ως ιδιόμορφης ανηθικότητας μεταξύ άλλων.

Η περίπτωση Σμίτον

Ο Ντόναλντ Μακένζι Σμίτον ήταν Βρετανός γραφειοκράτης, που είχε τοποθετηθεί στη Βιρμανία από το 1879. Υπολόγισε ότι σχεδόν το 11% του πληθυσμού της Κάτω Βιρμανίας επλήγη από το κάπνισμα οπίου. Ο Σμίτον χρησιμοποίησε τον όρο «ηθικά κατεστραμμένοι» για να κατηγοριοποιήσει τέτοια αποικιακά θέματα. Αυτή η αλλαγή του λόγου και οι ποσοτικές εκτιμήσεις του Σμίτον για τις επιπτώσεις του οπίου, θα διαδραματίσουν ισχυρό ρόλο στην καθοδήγηση του βρετανικού αποικιακού κράτους προς την απαγόρευση της λαϊκής κατανάλωσής του το 1894, την πρώτη μεταρρύθμιση κατά του οπίου σε μια ευρωπαϊκή αποικία στη Νοτιοανατολική Ασία.

Ο Σμίτον ξεκίνησε υπολογίζοντας τον αριθμό των χρηστών οπίου στη περιοχή δικαιοδοσίας του, χρησιμοποιώντας δύο πηγές: στατιστικά αρχεία από τις φυλακές της Βιρμανίας από τη δεκαετία του 1870 και μια έρευνα σε ολόκληρη την αποικία για τους χρήστες οπίου. Με βάση αυτά τα επίσημα αρχεία, ο Σμίτον εκτίμησε ότι υπήρχαν περίπου 85.000 ενήλικοι Βιρμανοί άνδρες, που χρησιμοποιούσαν όπιο, το οποίο ήταν λιγότερο από το 1% του συνολικού πληθυσμού. Υποστήριξε, όμως, ότι ο αριθμός αυτός έδειχνε μόνο τους «πιο διαβόητους καταναλωτές». Ο Σμίτον ήταν ένας αξιωματούχος, που έδινε σημασία σε αυτό που πίστευαν οι συνάδελφοί του, όπως ο επίτροπος του Αρακάν που είχε «μακρά και στενή γνωριμία με την επαρχία και τον λαό της Βιρμανίας που είχε καταμετρηθεί για την έρευνα». Ο επίτροπος ήταν «πεπεισμένος ότι ο αριθμός των ατόμων, που καταναλώνουν όπιο, είναι πολύ υψηλότερος». Ο Σμίτον συμφώνησε.

Έτσι, ο Σμίτον διπλασίασε την εκτίμησή του: το ποσοστό του πληθυσμού της Βιρμανίας που κατανάλωνε τακτικά όπιο έγινε 2%.

Στη συνέχεια, ο Σμίτον ήθελε να κατανοήσει τον αντίκτυπο της κατανάλωσης οπίου. Υπέθεσε ότι οι 85.000 Βιρμανοί χρήστες οπίου ήταν οικογενειάρχες και σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού ο μέσος όρος μιας βιρμανικής οικογένειας ανέρχεται σε περίπου πέντε άτομα. O αριθμός των ανθρώπων, που επλήγησαν από το όπιο, λοιπόν, πενταπλασιάστηκε από τον Σμίτον εύκολα και γρήγορα.

Οι εκτιμήσεις του Σμίτον δεν ήταν εντελώς αυθαίρετες. Ο ίδιος δήλωσε: «Έκανα τον κόπο να συμβουλευτώ εκείνους που είχαν μεγάλη εμπειρία από τους ανθρώπους και οι οποίοι είχαν την εμπιστοσύνη των ιερέων και των κοσμικών”, εκτός από τις εκθέσεις άλλων Βρετανών αξιωματούχων. Υπήρχαν κοινά προβλήματα σε πολλά μέρη:

37 ετών, ήταν ένας ισχυρός άνθρωπος πριν από 13 χρόνια. Στη συνέχεια, εθίστηκε στο όπιο και είναι τώρα ακατάλληλος για συνήθη εργασία. Τον συντηρούν οι γονείς του και δεν κάνει τίποτα.
πρώην υπάλληλος του δημάρχου ... δύο χρόνια αφ’ ότου ξεκίνησε το όπιο, δεν μπορούσε να εκτελέσει τα καθήκοντά του, έτσι απολύθηκε ... και συντηρούνταν από τη σύζυγό του. Έγινε ζητιάνος και πέθανε από δυσεντερία οπίου μετά από 10 χρόνια. Θάφτηκε με έξοδα των χωρικών.
Άλλοι έχασαν τη δουλειά τους, και ένας σχετίστηκε με κλέφτες και διέπραξε κι ο ίδιος κλοπή. Φυλακίστηκε πολλές φορές και πέθανε από δυσεντερία οπίου όταν ήταν 50 ετών. Θάφτηκε με έξοδα των χωρικών.

Ο Σμίτον είδε ένα μοτίβο, μια φθίνουσα πορεία των Βιρμανών, που ακολουθούσε την κατανάλωση οπίου. Το όπιο έβλαψε τις οικογένειες των χρηστών, τους αγαπημένους τους, τους γείτονες και τις κοινότητες.

Ο Σμίτον αναγνώρισε ότι οι έμμεσες αυτές συνέπειες δεν ήταν άμεσες αποδείξεις βλάβης. Αν και οι πλούσια περιγραφικές παρατηρήσεις μετέφεραν μια αίσθηση των τραυμάτων, που προκλήθηκαν από την κατανάλωση οπίου, ήταν γεμάτες με ασαφείς όρους. Για παράδειγμα, η φυλακή του Akyab, η μεγαλύτερη στην αποικία, έδωσε έναν μακρύ κατάλογο χαρακτηριστικών των κρατούμενων που κάπνιζαν όπιο, συμπεριλαμβανομένης της «αποστέωσης», της «αδυναμίας», της «ανικανότητας» και των «περιπλανώμενων σκέψεων». Οι τοπικοί αξιωματούχοι κατηγοριοποίησαν τους Βιρμανούς καταναλωτές οπίου με βάση τις «επιβλαβείς συνέπειες», με το αν «υποφέρουν σωματικά ή διανοητικά» ή «οδηγούνται στο έγκλημα» και αν «φημολογείται ότι είναι κλέφτες». Μια τέτοια ακατάστατη γλώσσα δύσκολα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στα επίσημα πρακτικά.

Έτσι, ο Σμίτον αποφάσισε να δαμάσει τις δυσκίνητες λεπτομέρειες κάτω από τη γενική ετικέτα «ηθικά κατεστραμμένοι». Εξισώνει την κατανάλωση οπίου μεταξύ των Βιρμανών ως βλάβη που έγινε στις οικογένειες ή που θα συμβεί σύντομα. Κατέληξε στο τελευταίο βήμα της αξιολόγησής του, συμπεραίνοντας ότι τουλάχιστον «το 11% των οικογενειών στη Βιρμανία έχουν πατέρα που καταναλώνει όπιο». Η εκτίμηση αυτή δημοσιεύθηκε στο «Σημείωμα του Οικονομικού Επιτρόπου σχετικά με τον βαθμό κατανάλωσης οπίου στη Βιρμανία και τις επιπτώσεις του φαρμάκου στον λαό» (1891).

Οι λέξεις έχουν δύναμη. Οι αριθμοί βοηθούν. Πολύ σύντομα, οι υπολογισμοί του Σμίτον έγιναν επίσημο δεδομένο για την αποικιακή πραγματικότητα. Η βρετανική κυβέρνηση της Ινδίας αναγνώρισε, ως απόδειξη έκτακτων περιστάσεων στη Βιρμανία, ότι τουλάχιστον ένας στους 10 υπηκόους επλήγη από την κατανάλωση οπίου. Αυτό επέτρεψε την πρώτη επίσημη απαγόρευση της λαϊκής κατανάλωσης στη Νοτιοανατολική Ασία υπό ευρωπαϊκή κυριαρχία. Η φράση του Σμίτον «ηθικά κατεστραμμένοι» χρησίμευσε ως επίσημη επικεφαλίδα σε στατιστικούς πίνακες, που απαριθμούσαν και ταξινομούσαν τους Βιρμανούς καταναλωτές οπίου. Η γλώσσα αιχμαλώτισε περαιτέρω τη φαντασία των ανώτερων γραφειοκρατών και των πολιτικών της βρετανικής αυτοκρατορίας καθώς επίσης και των μέσων ενημέρωσης, των ακτιβιστών και των κοινωνικών μεταρρυθμιστών. Μερικοί, όπως ο βουλευτής Joshua Rowntree, το γιόρτασαν ως έγκυρη δήλωση ενός εμπειρογνώμονα για τους κινδύνους του οπίου για τους μη Ευρωπαίους. Στη Βιρμανία, έγραφε ο Rowntree, «το έγκλημα είναι η επίδραση της κατανάλωσης οπίου, και όχι η αιτία».

Άλλοι διαφώνησαν. «Δεν νομίζετε ότι ο τίτλος "Σωματικά ή ηθικά κατεστραμμένοι" είναι υπερβολικός;» Ο Σμίτον κλήθηκε στις 19 Δεκεμβρίου 1893 από μια Βασιλική Επιτροπή Οπίου, η οποία βρήκε «εξωφρενική την υπόθεση» ότι το όπιο οδήγησε στο έγκλημα ή σε τάσεις για έγκλημα; Μήπως, πρότεινε η επιτροπή, ήταν το αντίστροφο; Μήπως οι εγκληματίες είναι πιο επιρρεπείς στη χρήση οπίου και η Βιρμανία να αντιμετωπίζει απλώς υψηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας γενικά;

Ο Σμίτον απάντησε χωρίς να προβάλει αντιρρήσεις: «Αυτό που ονομάζετε αποτέλεσμα είναι η αιτία». Στη Βιρμανία, επέμεινε, «το έγκλημα είναι η επίδραση της κατανάλωσης οπίου και όχι η αιτία».

Τι μπορούμε να καταλάβουμε γι’ αυτό τον άνθρωπο; Ως άτομο, ο Σμίτον δεν ήταν ούτε ανίκανος ούτε κακεντρεχής. Ακριβώς το αντίθετο. Εκείνη την εποχή, ήταν οικονομικός επίτροπος της Βιρμανίας, είχε υπηρετήσει στην ινδική δημόσια διοίκηση για περισσότερα από 20 χρόνια, αργότερα υπηρέτησε ως μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου της Βιρμανίας, και μετά τη συνταξιοδότησή του έγινε βουλευτής του Σέρλινγκ, στη Σκωτία. Ο Σμίτον ήταν επικριτής της βρετανικής πολιτικής οπίου στην Ασία, δήλωνε μέλος ενός ενάρετου κατά κάποιο τρόπο «τάγματος της αντιπολίτευσης». Πίστευε ότι είχε βοηθήσει στην προστασία του λαού της Βιρμανίας πείθοντας τον επικεφαλής επίτροπο της αποικίας να απαγορεύσει το όπιο. Σε ομιλία του ενώπιον της Εταιρείας για την Καταστολή του Εμπορίου Οπίου, ο Σμίτον εξήγησε αργότερα:

«Όταν ο Σερ Μακένζι έλαβε την έκθεσή μου, κατάλαβε ότι υπήρχε ανάγκη για δραστικές ενέργειες ... Θεωρούσε την υπόθεση τόσο ισχυρή, το κακό τόσο μεγάλο και την καταστροφή, που επέφερε στους νέους της χώρας, τόσο σοβαρή, που η απαγόρευση ήταν απαραίτητη».

Ωστόσο, υπάρχει ένα είδος εμπάθειας σε αυτό που έκανε ο Σμίτον. Η ετικέτα που δημιούργησε προσδιόρισε έναν ολόκληρο λαό ως επιρρεπή στην ηθική καταστροφή με έναν τρόπο που βασιζόταν στο ρατσισμό. Στιγμάτισε τους Βιρμανούς περιγράφοντας την κατανάλωση οπίου ως κάτι που οδηγεί σε επαίσχυντη αδυναμία και ταλαιπωρία με τρόπους που δεν ίσχυαν για τους Ευρωπαίους. Επιπλέον, ο όρος «ηθικά κατεστραμμένοι», δεν περιέγραφε σωστά το πρόβλημα.

Οι ιστορικοί της Νοτιοανατολικής Ασίας διαφωνούν για το πότε και πώς ξεκίνησε το κάπνισμα οπίου και αν ήταν μια δημοφιλής πρακτική πριν από την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Ωστόσο, οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι το όπιο είχε ήδη μια περίπλοκη θέση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Ήταν κοινό στους μετανάστες εργάτες από την Κίνα από τα τέλη του 17ου αιώνα, η οποία αρχικά είχε ως στόχο την παραγωγή κασσίτερου, χρυσού, πιπεριού και ζάχαρης για την κινεζική αγορά, και τελικά συνέβαλε στην ανάπτυξη του κινεζικού καπιταλισμού στη Νοτιοανατολική Ασία. Σημαντικές μελέτες τονίζουν πώς το όπιο ήταν ταυτόχρονα ένα εμπόρευμα πολυτελείας, ένα παυσίπονο και ένα μέσο αύξησης της παραγωγικότητας. Επίσης, στα λογοτεχνικά κείμενα και την λαϊκή σοφία, η κατανάλωση οπίου είχε από καιρό δημιουργήσει καχυποψία.

Αλλά μέσω της αναγνώρισης και της περιγραφής ενός γραφειοκράτη, αυτό το ευρύ φάσμα της ανθρώπινης εμπειρίας με το όπιο στη Νοτιοανατολική Ασία περιορίστηκε και παγιώθηκε σε κάτι τραγικό και τρομερό. Μια κάποτε ανεκτή κακή συνήθεια έγινε επίσημο έγκλημα. Ο Σμίτον δεν ήταν ένας αλαζόνας άνθρωπος αλλά το διοικητικό έργο, που έκανε, προϋπέθετε ειδικές γνώσεις για την πραγματική ζωή των άλλων και την ικανότητα να μιλήσει εκ μέρους τους.

Προσωπικότητες όπως ο Σμίτον θέτουν ερωτήματα για το πώς κατανοούμε το παρελθόν και, γενικότερα, κρίνουμε τη συμπεριφορά των γραφειοκρατών που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία των κρατών και των αυτοκρατοριών.

Σε ένα βαθμό, οι ενδιάμεσοι και χαμηλού επιπέδου αξιωματούχοι, που ενήργησαν, μίλησαν και έγραψαν όπως ο Σμίτον, αντιπροσωπεύουν τα βασικά γρανάζια στις κρατικές και αυτοκρατορικές μηχανές. Βοήθησαν να διατηρηθούν δύο μέτρα και δύο σταθμά για τους ασιατικούς πληθυσμούς, που δεν μπορούσαν να εφαρμοστούν στη μητροπολιτική Ευρώπη. Αυτές οι διαφορετικές κυβερνητικές πρακτικές οδήγησαν σε κοινωνικά αποτελέσματα, που στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα φυλετικής διαφοράς και αποικιακής κατωτερότητας. Η Βρετανία, για παράδειγμα, είχε περιορίσει την πώληση οπίου σύμφωνα με το φαρμακευτικό νόμο του 1868, ακολουθούμενο από την απαγόρευση βάσει του νόμου για την υπεράσπιση του βασιλείου (40B) του 1916 και του νόμου περί επικίνδυνων ναρκωτικών του 1920. Αλλά τέτοιοι εθνικοί νόμοι δεν είχαν αυτοκρατορική εμβέλεια. Ομοίως, στη Γαλλία, διατάγματα ορόσημο κατά του οπίου εξαιρούσαν την Ινδοκίνα όπου, όπως ο υπουργός των αποικιών αναγνώρισε το 1916, «η αυστηρή και άμεση εφαρμογή τους ... θα έθετε σε κίνδυνο την ισοσκέλιση του προϋπολογισμού, μια διαταραχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη». Είναι εύκολο να επιχειρηματολογήσει κανείς όσον αφορά την ευθύνη, και την ενοχή. Πόση ευθύνη είχαν οι αξιωματούχοι, που «απλώς» είχαν την υποχρέωση να λειτουργεί το σύστημα, που εισήγαγαν διακρίσεις; Πόσο ηθελημένη, πόσο σκόπιμη ήταν η συμπεριφορά τους; Πόση σημασία έχει η πρόθεση; Τα γρανάζια της αυτοκρατορικής εξουσίας θα είχαν κινηθεί διαφορετικά, αν οι αξιωματούχοι είχαν ενεργήσει διαφορετικά;

Στα γραφειοκρατικά συστήματα, υπάρχουν φαινομενικά ήσσονος σημασίας αξιωματούχοι, που ασκούν τεράστια εξουσία.

Σε άλλο επίπεδο, οι γραφειοκράτες είναι προϊόντα της εποχής τους. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1890, όταν ο Σμίτον καθόριζε το «ηθικά κατεστραμμένο» στη Βιρμανία, οι επιστημονικές γνώσεις σχετικά με τις εθιστικές ιδιότητες του οπίου εξακολουθούσαν να εξελίσσονται. Σε αυτό το σημείο, η γερμανική φαρμακευτική εταιρεία Bayer είχε αρχίσει να πωλεί το εξαιρετικά εθιστικό συνθετικό διακετυλομορφίνη, με την εμπορική ονομασία της ηρωίνης. Τα διεθνή συστήματα ελέγχου των ναρκωτικών, που αναγνωρίζουμε σήμερα, με τη «σωστή» προσέγγιση για τον περιορισμό του νόμιμου οπίου για ιατρική χρήση, δεν είχαν ακόμη διαμορφωθεί. Η συνεδρίαση της Επιτροπής Οπίου της Σαγκάης το 1909 και η Διεθνής Σύμβαση Οπίου στη Χάγη το 1912 - γεγονότα ορόσημο για την πολυμερή συνεργασία κατά του εμπορίου οπίου - θα συνέβαιναν μετά από μια δεκαετία. Είναι εύκολο να αναγνωρίσουμε ότι αυτό, που τώρα αντιλαμβανόμαστε ως κίνδυνο και ανηθικότητα των ναρκωτικών, δεν ήταν προφανές για τους ανθρώπους στο παρελθόν και μπορούμε να αναρωτηθούμε: γνωρίζοντας αυτό που ήξεραν, ήταν οι αποφάσεις και οι ενέργειές τους λογικές, ήταν ηθικές; Τι ήταν προβλέψιμο τότε, και πόσο οι δικές μας προκαταλήψεις, διαμορφώνουν τις επιλογές μας;

Αυτές είναι οι ουσιώδεις λεπτομέρειες πίσω από αυτό που ο πολιτικός επιστήμονας James Scott το 1998 αποκάλεσε για την γραφειοκρατία ότι «μοιάζει σαν ένα κράτος». Μέσα στα γραφειοκρατικά συστήματα, αποικιακά και άλλα, υπάρχουν φαινομενικά δευτερεύοντες αξιωματούχοι, που ασκούν τεράστια εξουσία - πάνω από την παραγωγή λέξεων, αριθμών, αληθειών και αναληθειών, που εμφανίζονται στα κυβερνητικά αρχεία. Μπορούν, επίσης, να κατασκευάσουν ιστορικά γεγονότα – όπως την κακή συνήθεια του καπνίσματος οπίου στη Νοτιοανατολική Ασία ως έγκλημα – που αναφέρονται επίσημα κι είναι διαθέσιμα για μαζική κατανάλωση, χειραγώγηση και ως όργανα.

Η διακριτική εξουσία εντός των γραφειοκρατιών έχει συνήθως αρνητική χροιά, από την παραπλάνηση των ανωτέρων και την αποφυγή ευθυνών, μέχρι την αύξηση του πλούτου και την ολοκληρωτική διαφθορά. Ωστόσο, η διακριτική ευχέρεια, που έχουν οι αξιωματούχοι σε καθημερινή βάση, στοχεύει στην άμβλυνση των μικρών εντάσεων, την κάλυψη κενών στην πληροφόρηση, την διαχείριση αιφνίδιων κρίσεων, προκειμένου να διατηρηθεί η λειτουργία του κράτους. Τα βαρετά καθήκοντα της τήρησης αρχείων και της γραφειοκρατίας μπορούν να γίνουν ερμηνευτικές πράξεις, καθώς οι φορείς προβληματίζονται με τα αντικείμενα, που χρήζουν ρύθμισης και αυτοπροσδιορίζονται, γιατί το έργο τους είναι σημαντικό, απαραίτητο και όντως πολύτιμο.

Ο πολιτικός θεωρητικός Bernardo Zacka δείχνει πώς, στα δημοκρατικά κράτη, οι χαμηλόβαθμοι γραφειοκράτες αναπτύσσουν ηθικές διαθέσεις ενώ εργάζονται σε δύσκολα περιβάλλοντα με αντικρουόμενες κανονιστικές απαιτήσεις. «Ως εργαζόμενοι πρώτης γραμμής στις δημόσιες υπηρεσίες, είναι καταδικασμένοι να είναι μάρτυρες ορισμένων από τα πιο πιεστικά προβλήματα της κοινωνίας χωρίς να είναι εξοπλισμένοι με τους πόρους ή τις αρχές, που απαιτούνται, για την οριστική αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Οι ηθικές διαστάσεις της διοικητικής εργασίας είναι πιο δύσκολο να διακριθούν σε περιβάλλοντα, όπως ένα αποικιακό κράτος, που θεσμοθετεί επίσημα τις φυλετικές, εθνοτικές και ταξικές ανισότητες. Ωστόσο, όσο περισσότερο εξετάζουμε το έργο των ατόμων, που εκτελούν καθημερινή κρατική διοίκηση, τόσο περισσότερο είμαστε αναγκασμένοι να αντιμετωπίζουμε μια μορφή ηθικής υπηρεσίας που έχει νόημα με έναν άβολο τρόπο. Όσο καλύτερα κατανοούμε τα δυσεπίλυτα προβλήματα, που αγωνίζονται να λύσουν, τόσο περισσότερο καταλήγουμε να αντιμετωπίζουμε την εφευρετικότητα και τη δημιουργικότητα που μπορούν να ασκήσουν οι γραφειοκράτες», γράφει στο βιβλίο του «Όταν το κράτος συναντά τον πολίτη».

Αλλά γιατί είναι αυτό ανεπιθύμητο; Γιατί είναι δυσάρεστο να βρίσκεις κάτι «καλό» σε «κακούς» παράγοντες; Η κριτική ανάλυση των ιστορικών γεγονότων μας βοηθά να αποφύγουμε να καταλάβουμε γιατί ακριβώς αισθανόμαστε έτσι για τους κρατικούς υπαλλήλους; Αυτές είναι ερωτήσεις για το πώς να κρίνουμε τους άλλους και τα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα. Είναι εύκολο είτε να καταδικάσουμε είτε να συγχωρήσουμε. Είναι επίσης δελεαστικό να αποσυρθούμε εντελώς, είτε για να αποφευχθεί η προσωπική δυσφορία των ισχυρών συναισθημάτων ή οι ακατέργαστες αποπλανήσεις του ηθικού σχετικισμού. Αλλά υπάρχει μια μεγάλη γκρίζα ζώνη στο μεταξύ. Αυτός ο χώρος είναι ανησυχητικός, και μάλιστα δύσκολος χώρος για να σκεφτείς και να αισθανθείς. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις εναλλακτικές λύσεις, σίγουρα η πιο εμπεριστατωμένη προσέγγιση είναι να αμφισβητήσουμε τις δικές μας πεποιθήσεις πριν τολμήσουμε να κρίνουμε τους άλλους. Είναι το είδος της ενσυναίσθησης με την οποία θα θέλαμε να ελπίζουμε ότι οι ιστορικοί του μέλλοντος θα κρίνουν εμάς και το ρόλο μας στις δικές μας δύσκολες στιγμές.

Πηγή

Γιατί κάηκαν 10 εργοστάσια ανακύκλωσης τον τελευταίο χρόνο;

2020-08-20T14:01:00.000+03:00

H μεγάλη πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στη Μεταμόρφωση, ήταν η πολλοστή που ξεσπά τους τελευταίους μήνες σε αντίστοιχες εγκαταστάσεις που μαρτυρά ότι «κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της ανακύκλωσης». Δέκα -τουλάχιστον- πυρκαγιές καταγράφονται τον τελευταίο χρόνο μέχρι τη φωτιά στη Μεταμόρφωση, που προκάλεσε μεγάλη κινητοποίηση των αρχών.

Αναλυτικά:

Στις 6 Ιουλίου 2019, στις 4.30 το πρωί, ξέσπασε πυρκαγιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Λασίθι της Κρήτης.

Στις 30 Αυγούστου 2019, τη νύχτα, ξέσπασε μεγάλη φωτιά σε αποθήκη ανακύκλωσης υλικών στην Πρέβεζα.

Στις 14 Οκτωβρίου 2019, τα ξημερώματα, ξεσπά πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μετάλλων στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στην παλιά Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης-Κιλκίς.

Στις 17 Δεκεμβρίου 2019 ξεσπά φωτιά, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, σε εργοστάσιο ανακύκλωσης μπαταριών στη ΒΙΠΕ Πατρών.

Στις 14 Ιανουαρίου 2020, στις 4 τα ξημερώματα ξεσπά πυρκαγιά σε εργοστάσιο ανακύκλωσης, στο 128ο χιλιόμετρο της εθνικής οδού Κορίνθου - Πατρών, στην περιοχή Μπολάτι Κορινθίας.

Στις 17 Μαρτίου 2020, στις 2 τα ξημερώματα, ξέσπασε φωτιά από άγνωστη αιτία σε μονάδα ανακύκλωσης που βρίσκεται στο δρόμο Λάρισας-Καρδίτσας.

Στις 8 Απριλίου 2020, το βράδυ, ξεσπά πυρκαγιά σε μονάδα ανακύκλωσης μετάλλων στην οδό Ιωνίας 105 στο Μενίδι, φωτιά που ξεκίνησε από το ημιυπόγεια της διώροφης επιχείρησης.

Στις 11 Μαϊου 2020, το απόγευμα, φωτιά καταστρέφει πλαστικά και ελαστικά αυτοκινήτων σε εργοστάσιο ανακύκλωσης στην Αυλίδα του Δήμου Χαλκίδας.

Στις 14 Μαϊου 2020, πυρκαγιά ξεσπά το απόγευμα, σε εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαστικών και χαρτικών ειδών, στην περιοχή της Νέας Ζωής Ασπροπύργου. Ο Ασπρόπυργος είναι από τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές καθώς το 2015 είχε ξεσπάσει η μεγάλη πυρκαγιά που διέσπειρε τοξικό νέφος επί μέρες , όπως επίσης το 2018 και το 2019.

Στις 19 Μαΐου 2020, πυρκαγιά ξεσπά τα ξημερώματα στις 5.30 σε εργοστάσιο ανακύκλωσης που βρίσκεται στη Μάνδρα Αττικής.

Τα αίτια της πρόσφατης πυρκαγιάς όπως και όλων των καταστροφών ερευνώνται από την Πυροσβεστική. Όμως η ύπαρξη τόσων πολλών καταστροφών σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα δημιουργεί προβληματισμό. Παράλληλα, παρατηρείται ένα «μοτίβο», καθώς σχεδόν όλες ξεκινούν τις νυχτερινές ώρες, όταν δηλαδή ο καπνός δεν είναι ορατός, σημειώνουν όσοι βρίσκουν υπερβολική τη σύμπτωση.

Η λειτουργία των μονάδων ανακύκλωσης, σύμφωνα με την περιβαλλοντική νομοθεσία δεν δημιουργεί μεγάλες αδειοδοτικές απαιτήσεις αλλά οι επιχειρήσεις θεωρούνται μέσης όχλησης και αρκούνται στη συμμόρφωση με τις «Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις». Είναι όμως αμφίβολο κατά πόσο ελέγχονται στη συνέχεια.

Εξάλλου, οι συνθήκες αποθήκευσης και πυρασφάλειας είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενες. Οι πυρκαγιές αποδεικνύουν πλημμελή τήρηση μέτρων ασφαλείας, επικίνδυνη αποθήκευση οικιακών αποβλήτων δίπλα σε βιομηχανικά ή άλλα ανακυκλώσιμα υλικά.

Γράφει ο

Θοδωρής Καραγιαννίδης στο TVXS

Δείτε τη συνέχεια του άρθρου

Ο Ερντογάν δοκιμάζει την «κόκκινη γραμμή»

2020-07-21T19:47:00.000+03:00

Μία ημέρα μετά την επέτειο της εισβολής στην Κύπρο, δύο ημέρες πριν από την πρώτη λειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, και στην λήξη μιας ευρωπαϊκής συνόδου που χαρακτηρίστηκε από πλήρη αφωνία ως προς την τουρκική προκλητικότητα, ο Ταγίπ Ερντογάν επιλέγει να κάνει το νέο βήμα κλιμάκωσης στα ελληνοτουρκικά: στέλνει το Oruc Reis για σεισμικές έρευνες εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεσμεύοντας με Navtex τον θαλάσσιο χώρο νότια της Ρόδου και του Καστελόριζου - τον ίδιο ακριβώς χώρο στον οποίο είχε βρεθεί τον περασμένο χειμώνα το τουρκικό ερευνητικό επειδή είχε «παρασυρθεί από τους ανέμους».

Ο τούρκος πρόεδρος φρόντισε να κάνει το μήνυμα ακόμη πιο ευκρινές δηλώνοντας ότι η χώρα του «δεν χρειάζεται την άδεια κανενός για τα σεισμογραφικά σκάφη και τα γεωτρύπανά μας», ενώ σχεδόν ταυτόχρονα με την έκδοση της Navtex τουρκικά μαχητικά έκαναν υπερπτήσεις πάνω από το σύμπλεγμα της Μεγίστης και υπήρξαν αερομαχίες πάνω από το Καστελόριζο. Σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, ο Ερντογάν κινητοποιεί και τον τουρκικό στόλο και μέχρι στιγμής τουλάχιστον 15 πολεμικά πλοία έχουν βγει από τον ναύσταθμο του Ακσάζ - γεγονός, το οποίο έχει θέσει σε επιφυλακή και το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.

Η όλη εικόνα παραπέμπει, όπως λένε χαρακτηριστικά, διπλωματικοί παράγοντες σε «καθαρή επιλογή κλιμάκωσης», παραμένει όμως ακόμη ανοιχτό ερώτημα εάν το σχέδιο Ερντογάν περιλαμβάνει άμεσες κινήσεις εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή πρόκειται για ένα ...

Δείτε τη συνέχεια του άρθρου

Ο Ασβός: Βρωμάω...μήπως είμαι Πολιτικός;: Το τραγούδι του αιώνα που κλόνισε συθέμελα τον ρατσισμό στ...

2020-06-09T16:00:00.002+03:00

Ο Ασβός: Βρωμάω...μήπως είμαι Πολιτικός;: Το τραγούδι του αιώνα που κλόνισε συθέμελα τον στ...: Βρισκόμαστε στο μακρινό 1939 και η Billie Holiday έχει αρχίσει ήδη να ανθίζει καλλιτεχνικά, κάνοντας τις πρώτες της μεγάλες συνεργασίε...