KAYSERİ 38 ALMANAK

AHMED HİLMİ PAŞA (1839 Kayseri – 1905 İstanbul) OSMANLI HEKİMİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sat, 31 May 2025 00:43:00 -0700

1839 Yılında Kayseri’nin Darsiyak (Kayabağ) köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Mehmet Çavuş taş ustasıdır. İlk tahsilini Kayseri’de yaptı. 11-12 yaşında babası ile birlikte İstanbul’a gitmiştir. İstanbul’da iken Osmanlı bürokrasinde elemanlar yetiştiren İrfaniye Hususi Mektebine girdi. İki üç yıl burada okuduktan sonra hayırsever Kazasker Cemal Efendi’nin yardımı ile ve başarılı bir öğrenci olması üzerine Mektebi- Tıbbiye’ye öğrenci olarak alınmıştır. Buradan büyük bir başarı ile 1864 yılında Sol Kolağası rütbesiyle mezun olmuştur. Önce Haydar Paşa Hastanesinde, daha sonra’da Beşinci Ordu’da memur oldu. Bu görevde 4 yıl hizmet verdi.

Osmanlı Tıp Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Tıbbiye-i Osmaniye) kurucularından biridir. 1853-1856 Kırım Savaşı’nda duyulan âcil hekim ihtiyacı üzerine eğitim dilinin Türkçe olması için başlatılan çalışmalar kapsamında 1866’da kurulan Cem‘iyyet-i Tıbbiyye-i Osmâniyye ile birlikte o dönem Fransızca olan tıp dilinin Türkçeye dönüştürülmesinde önemli çalışmalar yürütmüştür. Fransızcayı da iyi bilmesinden dolayı tıbbiye’de öğretmenlikle görevlendirildi. On beş yıl boyunca yedi-sekiz bin sayfalık tıbbi eserleri Türkçeye çevirdi. Türkçe eğitim başarılı olunca 1870’te Askerî Tıbbiye’de de ilk sınıftan itibaren tedrisatın Türkçeleştirilmesine karar verildi. 1877’de Askerî Tıbbiye’de Teşrih-i Marazî (Patalojik Anatomi) muallimliğine (profesörlüğüne) atandı. Tıpta Türkçe eğitim üzerine yaptığı başarı çalışmalardan dolayı 1888 yılında rütbe’si Livalığa (Tuğgeneral) yükseltildi. Rütbesinin yükselmesi ile birlikte 1890 yılında Tıbbiye Mektebi Nazırlığı (Bakanlığı)na tayin oldu.

Bakanlıkta yöneticilik konularında da başarılar göstermiştir. Bu başarılarından dolayı 1893-1895 yılları arasında hem sivil (Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye-i Şahane 1867) hem de askeri ( Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane) tıp okullarının ikisinin birden dekanlığını yürütmüştür. Rütbeside ferikliğe (tümgeneral) yükseldi. 1895 yılında Makam-ı Seraskeri Sıhhıye Dairesi Seis-i Sanisi (Genelkurmay Başkanlığı Sağlık Dairesi İkinci Başkanı) sonra da Hıf-ı Sıhha-i Umumiyye Sermüfettişi (Başmüfettiş) oldu.

Türk tıp tarihi açısından çok önemli olan patoloji biliminin Osmanlı İmparatorluğunda kurulmasını sağlamıştır. Bu konuda da ilk ders veren ve ilk patoloji kitabını yazan kişi Ahmet Hilmi Paşa’dır (1870). Patoloji konusunda ilk kitabının adı “İlmi Ensac-ı Maraziye” dir. Aynı zamanda ilk Türkçe Tıp Sözlüğü’nü (Lügat-ı Tıbbiye) yazmıştır. Bu amaçla çok sayıda tıbbi metni arkadaşları ile birlikte Türkçeye çevirmiştir. Sadece Ahmet Hilmi Paşa’nın Türkçeye çevirdiği kitap sayısı 8 adettir. Bu sayede reform sayılabilecek bir şekilde Türk hekimlerinin tıpta önlerini açmıştır. Aynı zamanda tıp üzerine Ameliyat-ı Cerrahiye1872, Emraz-ı Umumiye-i Cerrahiye 1879, Tahlil-i Kimyevî 1883, Teşrih-i Marazi kitaplarını yazmıştır.

Sağlık üzerine yaptığı hizmetlerden dolayı Birinci Osmani, Birinci Meclis Nişanları, Altın ve Gümüş İmtiyaz Madalyaları ile ödüllendirildi. 1905 yılında İstanbul’da vefat etti. Mezarı Kadıköy’de Mahmud Baba Türbesi haziresindedir. Hiç çocuğu olmamış bu yüzden soyu yürümemiştir.

Ahmed Hilmi Paşa’nın adının Gesi’de bir mahalle, cadde ya da sokağa verilmesi için Prof. Dr. Halil Tekiner, gündeme bir öneri getirmiştir.

Kaynaklar:

-Nejdet Kala, https://www.kayseriolay.com/ Kayseri Aziz Sancar Kadar Önemli Osmanlı Paşası Gesili Ahmet Hilmi Paşa’ya Sahip Çıkacak mı. 10.06.2024

-Davut Güleç, https://www.davutgulec.com/ Kayserili Ahmet Hilmi Paşa, Patoloji’nin Türkiye’deki kurucusu.

-Gökhan Bolat, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kayseri Ansiklopedisi, Ahmed Hilmi Paşa (Ahmed Paşa) maddesi, sayfa: 51 2015

-Mekteb-i Tıbbiye, Türkiye Diyanet Vakfı İsmam Ansiklopedisi, cilt 29, 2004

-Prof. Dr. Selda Seçkin, Türkiye’de Patolojinin Kısa Tarihçesi. Https://Patoloji.gen.tr./Türkiye’de Patolojinin Kısa Tarihçesi

-Prof. Dr. Ayşegül Demirhan Erdemir, Türk Tıp Tarihinde Patoloji ve Anatomi Bilimleri Üzerinde 19. ve 20. Yüzyıllarda Gelişmeler. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Tarih-Kültür Dergisi Nisan 2022

KAYSERİLİ AHMED PAŞA (1806 Kayseri - 1878 İstanbul) KAPTAN-I DERYA

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Fri, 30 May 2025 02:47:00 -0700

Musavver Medeniyet gazetesinin 1290 Zilkade 30 tarih ve 14 numaralı nüshası nda 1806 yılında Kayseri Develi kazası Pusatlı köyünde doğduğu belirtilmektedir. 10 yaşına kadar ailesi ile Kayseri’de yaşadı. 10 yaşında babası Mehmet bey ile birlikte İstanbul’a gitti. Bu yaşına kadar her hangi bir mektebe gitmedi. 1825 yılında bahriye neferi olarak askerliğe girmiştir. Er olarak katıldığı donanmada, kısa sürede çavuş oldu. Gösterdiği cesur başarıları yükselmesinin önünü açtı. Ahmed çavuş, Karadeniz de iki geminin birbirine çarpması üzerine gemilerden birinin kıç tarafında açılan yarayı soğukkanlılıkla onararak bir felâketin önünü almış olmasından dolayı önce mülâzımlığa ve yirmi gün sonra da yüzbaşılığa terfi ettirildi. Kabiliyetine bağlı olarak korvet kaptanlığına tayin edilmiştir.

Kaptanlığa tayin edildiği dönemde Sisam adasında çıkan bir ayaklanma neticesinde ayaklanmayı bastırmak için Sisam’a gönderilmiştir. Sisam’da yaralanmasına rağmen göstermiş olduğu üstün başarı ve dayanıklılık sayesinde bu ayaklanmayı bastırmayı başarmıştır. Bu başarısı sayesinde binbaşılığa terfi ettirilmiş ve iftihar nişanı verilmiştir. 1833 yılında Trablusgarp’ta Karamanlı ailesi arasındaki bir çekişme nedeniyle buraya gitmiş, ardından Girit sonrasında da Mısır Valisi Mehmed Ali isyanında görev almış gösterdiği başarılar üzerine 1840 yılında rütbesi önce miralaylığa daha sonrada Riyale (amiral)’e yükseltilmiştir. 1845 yılı Ağustos ayında Mehmet Ali Paşa’nın kaptan-ı deryalığında Patrona (ferik amiral) rütbesini aldı. 1950 yılında kapudan (birinci ferik amiral) rütbesine yükseltildi. Mehmet Ali Paşa’nın Kaptan-ı Deryalıktan alınması üzerine altı ay kadar açıkta kaldı. Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından hizmetleri takdir edilerek paşa rütbesinin ilk derecesi olan mirülümerallığa yükseltildi. Yedi ay sonrasında deniz mirlivası(Tuğ amiral) rütbesine üç ay sonrasında ferik (Tüm amiral) rütbesine yükseltilmiştir.

Osmanlı’nın müttefikleri İngiliz ve Fransızlar ile birlikte Ruslara karşı yapılan Kırım Savaşın’da (1853-1856) önce Kaptan-ı Deryalık görevinde bulundu. Sonrasında Karadeniz Filosu komutanlığına tayin edilerek, bulunduğu Mahmudiye gemisinden savaşı idare ederek 1854 yılında Sivastopol’da Rusları yenilgiye uğrattı. Bu başarısından dolayı vezirlik payesi ile taltif edilerek müşir (vezirlik) rütbesine terfi ettirildi. Bu tarihlerde altmış bin askeri ile Kırımın batısındaki Gözlöve gidip Rus donanması ile yaptığı savaşta yaralanmasına rağmen savaşı bırakmayarak; savaşı sonuna kadar idare etmiştir. Kırım savaşının sonunda (1856) barış yapılması üzerine İstanbul’a dönmüştür.

1857 yılında merkezi Rodos olan Cezair-i Bahr-İ Sefid (Cezayir Adaları) valiliğine tayin edilmiş, aynı yıl içerisinde harp zamanında ki hizmetini takdiren kendisine mur assa’ bir kılıç ile Mecidi nişanının birinci rütbesi gönderilmiştir. Aynı sene İstanbul’ a çağrılarak meclis-i vâlâ âzalığına tayin edildi. 1860 yılında İzmir Valisi oldu. Aynı yıl Şam’da çıkan bazı hadiseler den sonra, Ahmed Paşa gibi cesur ve kudretli bir valinin burada bulunması gereği düşünülerek Sayda Valiliğine tayin edilmiş ve Beyrut limanındaki gemilerin nezareti de kendisine emanet edilmiştir.

Ahmed Paşa, Sayda’dan ayrıldıktan sonra 1864 yılında ikinci kez İzmir ve Yanya valiliklerine gönderildi. Yanya’da görev yaptığı sırada Yunan muharebesinde gösterdiği başarıdan dolayı 1866 yılında merkezi Çanakkale olan Cezair_i Bahr-i Sefit valiliğine getirilmiş ve 5 – 6 yıl boyunca burada kalmıştır. Bu görevi sırasında Gelibolu’da bir cami yaptırmıştır. 1873 yılında Rıza Paşa’nın yerine Bahriye Nazırlığına ( Denizcilik Bakanlığı) tayin edilip kendisine bir iltifat olarak donanmadan ayrılan bir gemi ile birlikte İstanbul’a getirilmiştir. 1875 yılına kadar nazırlık görevi yürüten Ahmed Paşa, Nazırlıktan alındıktan sonra Şura-yı Devlet (danıştay) Üyeliğine tayin edildi. Ve yine aynı sene İzmir’e, Ağustos ayında da Bursa’ya ve tekrar dört gün sonra İzmir Valiliğine tayin edildi. Aralık ayında da Adana Valiliğine gönderildi. Burada da çok kısa süre kaldı.

1876 Nisan ayında ikinci kez Bahriye Nazırı oldu. Serasker Hüseyin Avni Paşa, Sadrazam Mütercim Rüştü Paşa, Mithat Paşa, Şeyhülislam Hasan Hayrullah efendi tarafından oluşturulan bir komitenin Sultan Abdülâzizi Tahtan indirip öldürmesi üzerine tahta yerine getirilen Beşinci Murad cülüsunun ikinci günü Ahmed Paşa’yı kendisinin isteği ile Bahriye Nezaretine sonrasında da kaptan-ı deryalığa tahvil edilmiştir.

Sultan Abdülaziz’in hal’i sırasında sultanın karşısında olan komitenin içerisinde yer aldı ve donanmanın toplarını Dolmabahçe sarayına çevirdi. Girit meselesini görüşmek üzere Mithat Paşa’nın konağında toplanan komitenin toplantısına katıldığı sırada Sultan Abdülaziz’in intikamını almak isteyen Yüzbaşı Çerkez Hasan’ ın konağı basması ile oluşan arbede sırasında kol ve yüzünden yaralandı.

V. Murad’ın tahta oturmasından 93 gün sonra tahtan indirilmesi ve yerine getirilen Abdülhamid’in cülüsundan az sonra 1986 da Kaptan-ı deryalıtan azledilmiş ve bu ünvanı terkrar Bahriye Nezaretine çevrilerek Rauf Paşa’nın bahriye nazırı olmuştur. 1877 yılında birinci Meclis-i Mebusanın açılması nedeniyle Ayan âzalığına aday gösterilerek bahriye nazırlığı görevinden alındı. Kısa bir süre sonra Rus seferi nedeniyle Tuna Valiliğine tayin edilerek İstanbul dan uzaklaştırıldı. Yine aynı yıl Rusçuk kumandanlığına tayin edildi.1877-1878 Osmanlı Rus muharebesinde, vefatından önce padişaha yazdığı bir mektup ile yaşlandığını ve kalp hastalığını öne sürerek İstanbul’a dönmek istediğini belirtti. Sadrazam Servet Paşa’nın ricasına rağmen Padişah Abdülhamit bu isteği reddetmiş fakat geçirdiği bir kalp krizi üzerine vefatından 30 gün kadar önce İstanbul’a dönmesine müsaade edilmiştir. Ahmed Paşa gelişinden on gün sonra İkinci Teşrin (Kasım) 1878 yılında 72 yaşında vefat etmiştir. Kabri, Süleymaniye Camii bahçesinde bulunan mezarlıktadır.

Ahed Paşa memleketi Kayseri’de bir rüşdiye (ortaokul) yaptırarak iki çeşmeyi tamir ettirip su yollarını yeniletti. Yaptırmış olduğu okul daha sonra yıktırılarak yine aynı adla betonarme bina yaptırılıp ilkokula çevrildi. Günümüzde bu bina’da yıktırılmış olup yeri boş bir haldedir. Okulun kuzeyinde bulunan cadde günümüzde adıyla anılmaktadır. Yıktırılan okulun yerine Beyazşehir’de Ahmet Paşa adında yeni bir okul yaptırılarak hizmete sokulmuştur. İstanbul’da bulunan evi günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından restore ettirilmiş olup, Kültür ve Tabiat Varlıkları Bölge Kurulu tarafından hizmet binası olarak kullanılmaktadır.

Kaynaklar:

- Milliyet Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi (13. cilt, 1986).

-Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kayseri Ansiklopedisi cilt1, Ahmed Paşa Maddesi Sayfa 57, 2015

-https://tr.wikipedia.org/wiki/Kayserili_Ahmed_Paşa

-https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3553242 Kayserili Ahmed Paşa Paşa Hakkında İkinci AbdülHamid’in Bir Hattı Hümayını. Or. Prof. İ. Hakkı UZUNÇARŞILI.

Derleme: Hasan Yüksel

KAYSERİ'Yİ YENİDEN İMAR EDEN MİMAR

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 2 Feb 2025 05:14:00 -0800

HAKAN ŞAHAN (1974 - )

Kıbrıs gazisi Musa Şahan ve Sultan Şahan’ın ilk evlatları olarak 1974 yılında Bünyan ilçesi Taçın (Topsöğüt) köyünde dünyaya geldi. İlköğretime 1981 yılında Gültepe Zeki Doğan ilkokulunda başlayıp, Nurihas Mahallesi Emine Akçakaya İlkokulunda tamamladı. Ortaokulu Kadı Burhanettin Ortaokulu’nda, liseyi Kayseri Lisesi’nde okudu.

1994 yılında girdiği yükseköğretim sınavı sonucunda burslu olarak Kıbrıs Doğu Akdemiz Üniversitesi İngilizce Mimarlık Bölümünü kazandı. Okuduğu üniversitede, Kentsel Tasarım (Urban Desing) derslerinde öğrenci asistanı olarak görev aldı. 1999 yılında üniversiteyi üçüncülük derecesi alarak tamamladı. Aynı dönemde üniversitenin yanı sıra özel bir kurumdan ve yurtlar yönetiminden de ödüller aldı.

Mezuniyetinin ardından askerlik hizmetini tamamlamak için Van Tatvan’ da yedek subay (asteğmen) olarak görev yaptı. Askerlik sırasında da okuduğu bölümün hakkını vermiş, iki okul ve bir karargâh binasının tasarımını gerçekleştirmiştir. Bu başarısından dolayı “üstün başarı ödüllü” alarak askerlik görevini tamamlamıştır.

Askerlik görevini tamamladıktan sonra Kayseri’ye dönmüş, 2002 yılında Kayseri Valiliği bünyesinde oluşturulan “Kayseri Kent Kimliği” projesinde ve “Kent Müzesi” çalışmaları kapsamında görev aldı. Mimari tasarımlar dışında Sultan Hamamı, Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi ve Gesi Ortaokulu gibi önemli tarihi eserlerin yeniden restorasyonu projelerinde yer aldı. 900 yüzyıllık tarihi “Tokat Sulu sokak Kentsel Tasarım Projesi” ile Tarihi Kentler Birliği’den “Mimari Tasarım” ödülü almıştır. Ayrıca Kültepe Kaniş-Karum Asurlu Tüccarlar Mahallesi Projesi ile de başarı elde etti. Aynı dönemde Havva Kuvvetleri Komutanlığı’ndan VIP tanker ve uçak hangarı tasarımı üzerine ödül aldı.

2012 -2013 yıllarında Lifos İnşaat ve Mimarlık şirketini devralarak sektörde kendi şirketiyle yer aldı. 2016 yılında ise Hakan Şahan Mimarlık firmasını kurdu. Belediyelerle iş birliği içerisinde kurumsal projeler, dekorasyon çalışmaları ve şehir planlamaları gibi projelerde yer aldı.

2005-2006 öğretim yılında Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak yer alarak malzeme ve proje dersleri verdi. 2019 ve 2020 eğitim ve öğretim yılında Adana Çukurova Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde jüri üyesi olarak görev aldı.

Turizm projelerine ayrı bir ilgi duyan Şahan, kış turizm merkezleri planlama projelerinde uzmanlaştı ve Turizm bakanlığı ile diğer devlet kurumlarına çeşitli projeler sundu. Bu kapsamda Erciyes Dağı’nda da bir projeye imza attı. Türkiye Belediyeler birliği ile pek çok şehirde çevre düzenleme ve kentsel tasarım projelerinde yer aldı. Hakan Şahan halen Lifos İnşaat Mimarlık ve Hakan Şahan Mimarlık Limited Şirketleri altında proje çizmeye devam etmektedir.

Hakan Şahan evli olup, iki kız, bir erkek çocuk sahibidir.

PROJELERİ VE ÖDÜLLERİ:

-Tokat Sulu Sokak Kentsel Dönüşüm Projesi Ödülü 2007 – 2008

-Havva Kuvvetleri Komutanlığı 12. Ulaştırma Üssü Vip Uçak Tasarımı Ödülü 1999 – 2000

-İç Anadolu’nun En Büyük Camisi, Organize Sanayi Bölgesi Fevzi Mercan Camii 2020

-Kültepe Kaniş Karum Asurlu Sokak Projesi ve Kaniş Karum koruma çatı projeleri.

-Sivas Caddesi Emirgan Parkı Yaya Üst Geçit Projesi.

-Kayseri fuar Kültür Park alanı projeleri Şelale giriş kapısı kamelyalar ve çevre düzenlemeleri

-Ali dağ Mesire Alanı.

-Ali Dağ 360 peyzaj projeleri.

-Talas seyir terası.

-Zincirdere Komando Birliği park projesi.

-Emirgan Parkı projesi ve uygulaması.

-Nato Caddesi yaya üst geçit projesi.

-Kocasinan Bulvarı üzerine 2 adet yaya üst geçit projesi.

-Tramvay güzergâhı, Organize ve İldem'e kadar olan bölümlerin düzenleme projeleri.

-Bünyan, Tomarza, Yahyalı, Hacılar, Yeşilhisar İlçeleri meydan düzenleme projeleri

-Cami projeleri: Altınoluk Nasrullahzade camii, Erciyes Camii, Mithatpaşa Camii, Gaziosman Sarı Camii, Erkilet Kasapoğlu Camii, Yazır Mahallesi Camii, Hasan Arpa Mahallesi Camii, Terminal Camii, Gemerek Camii, Yıldırım Beyazıt Osman Fatma Fırıncı Camii, Yavuz Selim Mahallesi Camii, Afrika Uganda Soronti Camii, Endonezya Camii, Almanya Stuttgart Merkez Camii projesi.

-Develi Gençlik Merkezi ve yüzme havuzu.

-Bünyan Belediyesi Gençlik Merkezi projesi ve diğer ilçelerdeki Gençlik Merkezleri projelerinin tadilatlarının yapılması

-Yaya yolları, kaldırımlar ve çevre düzenlemesi kentsel tasarım projeleri.

-Sivas Caddesi Çarşı içi yaya düzenlemesi projesi, trafiğe kapalı alanlar düzenleme projeleri.

-27 Mayıs ve Vatan Caddesi projeleri. Hunat Mahallesi Meydan ve Hunat Cami önü projeleri

-Hunat Cami şadırvanı restorasyon projesi ve uygulaması.

-Surp Kirkor Lusavoriç Ermeni Kilisesi restorasyon projesi.

-Kayseri Kalesi güçlendirme tadilat projeleri.

-Türbedar evi restorasyon projesi.

-Sultan Hamamı restorasyon projesi.

-Gesi Ortaokulu restorasyon projesi.

-Hacı Kılıç Camii restorasyon projesi.

-Erciyes Master projesi kentsel tasarım düzenlemesi oteller alanı ve Master proje içerisindeki sosyal tesislerin tamamının projeleri. Lifos Cafe Kardan Adam Hisarcık giriş noktası ve Hacılar giriş noktası, Gondol Cafe projesi.

-Erciyes Magna Apex otel ve günübirlik projesi.

-Erciyes Çeşmebaşı dükkanlar projeleri.

-Kahramanmaraş Yedikuyular kayak merkezi master projesi ve içerisinde bir otel projesi.

-Konya Derbent Aladağ kayak merkezi master projesi.

-Yozgat Çamlık master projesi ve sağlık oteller projesi.

-Yozgat Nohutlu Tepe teleferik projesi.

-Van Çaldıran kayak merkezi projesi.

-Kars Sarıkamış kayak merkezi Otel projesi Kayı Resort Otel

-Büyükşehir Belediyesi bünyesinde irili ufaklı çok sayıda peyzaj düzenlemesi. Park yol kaldırım levha ve yol ortasındaki çiçekli bariyerler projeleri.

-Asri mezarlıklar düzenleme projeleri. Bülbülpınarı Asri Mezarlık, İldem Mezarlığı projesi.

-Pınarbaşı Kaymakamlık Adalet Sarayı projeleri.

-Malatya Battalgazi Mahallesi Vapur İskelesi Projesi ve Kuş Cenneti projeleri.

-Aksaray yaya üst geçit projeleri.

-Aksaray Belediyesi mezarlık camii ve idare binası projeleri.

-Aksaray Millet parkı Düzenleme Projesi

-Hakkari Yüksekova kayak merkezi Master projesi avan projeleri.

-Osmaniye Düziçi şehir merkezi düzenleme projeleri.

-Osmaniye Düziçi Düldül Dağı teleferik tadilat projeleri.

-Hatay Merkez Camii restorasyon projeleri.

-Gaziantep Şehitkâmil Belediyesi park düzenleme projeleri.

-Muğla Ortaköy villa projeleri.

-Muğla Bodrum villa projeleri.

-Romanya zimnicya kasabası fabrika binası projesi ve uygulaması takibi.

-Erzincan Oltu deresi üzerine 2 tane çelik yaya köprüsü projeleri ve uygulaması.

-Kayseri'de çok sayıda villa projeleri iç dekorasyon ve uygulama takipleri.

- Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na ait VIP tanker uçağının iç dekorasyonlarını VIP olarak düzenlemek projeleri ve uygulama takibi.

-Diyarbakır Millet Parkı projesi.

-Kayseri Organize Sanayi Çarşı ve Sosyal Tesisleri projeleri 1 adet ilave cami ve Çarşı Projesi ve revak projeleri.

-Kayseri Organize Sanayi Bölgesi Sağlık Merkezi tadilat projesi.

-Diyanet İşleri Başkanlığı Kur'an'ı Anlama Merkezi kompleks projesi.

Hasan YÜKSEL

İHSAN KETİN (1914 - 1995)

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Wed, 18 Dec 2024 11:52:00 -0800

Prof. Dr. İhsan KETİN

Hocaların hocası İhsan Ketin 10 Nisan 1914 yılında Kayseri’de doğdu. Ali Ağa ve Ayşe Hanım’ın ikinci çocuğudur. Doğum gününün tam olarak bilinmemesine rağmen annesinin “kirazların çiçek açtığı zaman” demesi üzerine kendi doğum tarihini 10 Nisan olarak belirlemiştir. Türkiye’de “jeolojinin babası olarak bilinmektedir. Adını dünya çapında da duyuran Ketin İlkokul, ortaokulu ve liseyi Kayseri’de yatılı ve burslu olarak okudu. Babası okuduğu Kayseri Lisesi’nde müstahdem olarak görev yapan Ali Efendi idi.

Kayseri Lisesinde okurken Gazi Mustafa Kemal Atatürk Kayseri gezisi sırasında okulu ziyaret etmişti. Atatürk okulda İhsan Ketin’in sınıfını tercih ederek fizik dersini dinlemeye girer. Öğrencilerin yanına oturmasıyla Atatürk’ü tanıma şerefine erişir. Kendi anlatımına göre Atatürk o gün sınıfta fizik öğretmeninin dersi çok iyi anlatmasından etkilendiğini ve o dönem müdür olan Yunus Kazım Köni’ye öğretmenin performansından dolayı maaşını 5 lira artırarak ödüllendirmesini istemiş. Öğretmen, Kazım beye “nereden çıktı bu” diyerek bunu kabul etmemiştir. Yine o günlerde Müdür Kazım Bey, Ketin’i parlak bir öğrenci olduğu için yanına çağırarak “İhsan ne olmak istiyorsun” diye sorar. O da “doktor veya mühendis olmak istiyorum” der. Müdür Yunus Kazım Köni’de “ Bak evladım Paşa gelişim için bir program başlattı. Liselere öğretmen yetiştirmek için yurt dışına burs vererek adam gönderiyor sende bundan faydalan” diyerek İhsan Ketin’in fikrini değiştirir ve adını sınava girecek öğrenciler arasında valiliğe bildirir.

İhsan Ketin burs alıp yurt dışına çıkabilmek için okulda Milli Eğitim Bakanlığı’nın sınavına girer ve kazanır. Daha sonra İstanbul da ikinci bir sınava girer ve yurt dışına burslu olarak gidebilmeyi hak eder. 1932 yılında İstanbul’dan Almanya’ya Doğa Bilimleri okumaya giderken kendisi gibi iki arkadaş daha edinir. Bu iki arkadaşta Türkiye’nin geleceğine damga vuran kişilerdir. Birisi Ord. Prof. Ekrem Akurgal, diğeri de Ord. Prof Sedat Alp’tir. Üçü de Atatürk’ün projesi, kıvılcım gidip alev olarak dönecek olan gençlerdendir. O dönemde soyadı kanunu çıkmadığı için Almanya da Ali Oğlu İhsan olarak eğitim görür. İki yıllık dil eğitimi aldıktan sonra 1934 yılında Berlin Üniversitesinde jeoloji eğitimi almaya başladı. Aynı yıl buradan ayrılarak Bonn Üniversitesine geçti. Burada dünyaca ünlü Hans Cloos ve Hans Stille gibi hocalardan ders aldı. Üç yıllık lisans eğitimini tamamlayıp Türkiye ye dönecekken hocası ünlü jeolog Hans Cloos kendisindeki yeteneği görünce üniversite de kalıp doktora yapması için ısrar eder. Ketin’in “Hocam benim bursum bu kadar daha fazlası için param yok” cümlesi üzerine hocası üniversitede kalmasının yollarını arar ve Berlin’deki Türk Talebe Müfettişi Cevat Dursunoğlu’nu arayarak durumu izah eder. Dursunoğlu hemen hallederiz deyip İhsan Ketin’in doktora alması için yardımcı olur. Ketin 1938 yılı Haziran ayında ‘Über die Tektonik und den Vulkanismus der Gegend von Bad Bertrich’ (Bertrich Kaplıcası Çevresinin Tektoniği ve Volkanizması Üzerine) adlı doktora tezini tamamlayıp doktorasını aldıktan sonra Türkiye’ye döndü. İstanbul’a dönüşte İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Jeoloji Enstitüsü’nde yardımcı doçent olarak göreve başlayan Ketin, o sırada 24 yaşındaydı ve Türkiye’nin doktora yapmış ilk jeoloğuydu.

Türkiye’ye döndükten sonra meydana gelen 1939 Erzincan depremi ve sonrasında her biri bir öncekinin batı ucundan başlayıp batıya doğru yayılan (Erbaa-Niksar, Adapazarı - Hendek, Kurşunlu-Çankırı, Ladik-Kastamonu, Gerede- Bolu), her biri sağ yanal fay kırılmasına sahip bir dizi depreme şahit oldu. Erzincan depreminde 33.000 kişinin hayatını kaybetmesiyle deprem ve jeoloji çalışmalarına hız verdi. Erzincan depreminin fay haritasını çıkarmak için sahaya gitti ve irili ufaklı sayısız depremi araştırarak yaklaşık 300 kilometre boyunca tutarlı bir sağ yanal sapma buldu. Ketin, depremlerin Erzincan'dan Marmara Denizi'ne kadar uzanan ve Anadolu bloğunun batıya doğru sürüklendiği büyük bir fay üzerinde meydana geldiğini fark etti.

Anadolu’da yaptığı, altı sayfa tutan bu araştırmalarını Önce Almanya’da bir kitapta yayınlamak istedi. Almanya’daki hocalarının böyle bir şeyi kabul etmeyip bu makaleyi yayınlamaları üzerine 1948 yılında Avusturya’da bir dergide yayınladı. “Son on yılda Türkiye’de vukua gelen büyük depremlerin tektonik ve mekanik neticeleri” adlı makalesi dergide yayınlanınca dünya çapında dikkat çekti. O dönemde dünyada bilinmeyen yanal atılımlı fay hattını keşfeder. Bu makalede bu fayın büyük bir yanal atımlı (sağ yönlü) fay olduğu, fay boyunca “Anadolu Blok” u adı verilen kütlenin batıya doğru hareket ettiği ve bu kütlenin güneyinde de kuzeydeki fay zonuna benzeyen sol atımlı bir diğer fayın bulunması gerektiğini öne sürmüştür. Yaklaşık 300 km lik “Kuzey Anadolu Fay Hattı” ‘nın varlığının kanıtlanması, Almanya’da ders aldığı hocalarının ve jeoloji dünyasının da dikkatini çekmiştir. Ancak bu yayından 40 yıl sonra eğitim gördüğü Almanya’da jeoloji konusunda üst düzey ödül sayılan “Gustav Steinmann Madalyası” verilmiştir.

Kuzey Anadolu Fay hattını keşfinden sonra öğrencileri ile birlikte, Anadolu Bloku'nu güneyden sınırlayan ve Kuzey Anadolu Fayı'na benzeyen bir yapı üzerinde gerçekleşmesi sonucu, Türkiye’nin ikinci büyük yanal atımlı fayı olan Doğu Anadolu Fay hattının keşfine imza atmıştır. Bu yapının keşfi şerefini paylaşan dört jeologdan ikisinin Ketin’in öğrencileri olması şüphesiz rastlantı değildi.

1950-1951 yıllarında Amerika Birleşik Devletlerine giderek burada John Hopkins Üniversitesinde çalışmalarını sürdürmüştür. Ketin 1953 yılında İstanbul Üniversitesinden ayrılarak, o tarihlerde yeni kurulmakta olan İTÜ Maden Fakültesi Genel Jeoloji Kürsüsü’ne profesör olarak atanmıştır. 1961 ve 1966 yıllarında Türkiye’nin Tektonik Birlikleri konusunda iki önemli makale yayınlamıştır. 1975’te tekrar Amerika’ya giden ve 1976’da yayımladığı makalesinde San Andreas ve Kuzey Anadolu Fayları arasında karşılaştırma yapan Ketin, 1977 yılından sonra da bilimsel çabalarına aralıksız devam etmiştir. Doksandan fazla orijinal makalesi, çevirileri ve ders kitapları yayınlanmıştır.

1983 yılında emekli olana kadar çalışmalarını burada sürdürmüştür. 55 yıl boyunca Türkiye’nin dağlarına, tepelerine, doğasına bakmasını bilen gözler kazandırmıştı. Erciyes dağının heybetinde de etkilenerek “Bendeki jeoloji aşkı ilkokul yıllarımda başlamıştı” diyen İhsan Ketin, o dönemde jeolojiye olan ilgisini inanılmaz bir sevgiyle ifade ediyordu.

1984 yılında Londra Jeoloji Derneği'nin Yabancı Üyesi seçildi. 1988'de Geologische Verinigung'un Gustav-Steinmann Madalyasını kazandı ve Amerika Jeoloji Derneği'nin Onursal Üyesi seçildi. 1993 yılında Türkiye Bilimler Akademisi'nin kuruluşundan itibaren Onursal Üyesi oldu. Celal Şengör ve Naci Görür gibi birçok hoca ve jeolog yetiştirerek Türkiye’ye kazandırmıştır.

1942 yılında coğrafya öğretmeni Bedia Alpun ile evlenmiştir. Yaptığı bu evlilikten olan ilk çocukları Ali'yi (1943) 1,5 yaşındayken kaybeden Ketin, 1946 doğumlu ikinci oğlu Mehmet'i ise 1969'da apandisiti zamanında teşhis edilememesi ve patlaması nedeniyle kaybetti. Üçüncü çocukları Ahmet ise inşaat mühendisliği eğitimi aldı. Ketin, 16 Aralık 1995 te İstanbul’ da vefat etti. İhsan Ketin’in ebedi istiratgahı İstanbul'daki Karacaahmet Mezarlığı’ndadır.

Aldığı Ödüller

1981: Bilim Ödülü TÜBİTAK

1981: Hamit Nafiz Pamir Hizmet Ödülü Türkiye Jeoloji Kurumu

1984: Onur Üyeliği Londra Jeoloji Topluluğu, İngiltere

1988: Fahri Doktora Bonn Üniversitesi, Almanya

1988: Gustav Steinmann Madalyası Almanya

1988: Onur Üyeliği Amerikan Jeoloji Topluluğu, ABD

1990: Onur Üyeliği Bulgaristan

1993: Onur Üyeliği Türkiye Bilimler Akademisi

Eserleri

1982: Genel Jeoloji - Yerbilimlerine Giriş İTÜ Vakfı Yayınları

KAYNAKLAR:

-67.Türkiye Jeoloji Kurultayı MTA Kültür Sitesi, Bildiri Özleri Kitabı / 14-18 Nisan 2014 Editör: Kaan SAYIT. Ankara

-https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0hsan_Ketin

-https://www.ihsanketin.net

-Celal Şengör ve Fatih Altaylı’nın İ.B.B düzenlediği “Genç Kıvılcımlar” sohbeti,

-https://www.webtekno.com/jeolojinin-babasi-ihsan-ketin-h132989.html

Derleyen: Hasan YÜKSEL

SELAHATTİN METİN (1964 - )

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 1 Feb 2024 10:21:00 -0800

1964 yılında Niyazi ve Şahnaz Metin çiftinin evlatları olarak Bünyan Top Söğüt Mahallesi’nde (Taçın) doğdu. 1981 yılında Kayseri Mimar Sinan Yapı Meslek lisesinden mezun oldu. Ardından Niğde Üniversitesi Bor Meslek Yüksek Okulu İklimlendirme Soğutma Bölümünü bitirdi.

Yirmi beş yıl Kayseri İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde memur olarak çalıştıktan sonra 2012 yılında emekli olarak, ticaret hayatına atıldı. Memuriyeti sürecinde Türk Eğitim-Sen’ de yönetici olarak görev aldı.

1997 – 1998 yıllarında Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfında Kayseri İl Başkanı olarak görev yaptıktan sonra Ülkü Ocakları Türkiye Müfettişi olarak atandı.

Selahattin Metin emekliliğinin ardından halen Kayseri Üniversite Rezidans isimli öğrenci yurdunun işletmeciliğini yapmaktadır. 31 Mart 2024 yılında yapılacak olan yerel seçimler için Cumhur ittifakından Bünyan Belediye Başkanı adayı olmuştur.

Orta düzeyde Almanca bilen Metin evli olup üç çocuk babasıdır.

LOS ANGELES GÜNEY KALİFORNİYA ÜNİVERSİTESİ ARŞİVLERİNDE KAYSERİ 1891

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 22 Jan 2023 07:29:00 -0800

Bir çok kişinin ilk defa göreceği güzel bir Kayseri fotoğraf arşivi. İki Amerikalı arkadaş bisiklet ile dünyada ilk sayılabilecek bir Dünya turuna çıkarlar. 1890-1893 yılları arasında çıktıkları bu turda Anadolu'da rotalarındadır. 24 bin kilometrelik yol boyunca 1200'e yakın fotoğraf çekerler. 1891 yılında uğradıkları Kayseri'de Kodak marka fotoğraf makinası ile bir kısım fotoğraf çekerler ve halkla muhabbet halinde olurlar. Bu yolculukları boyunca kullandıkları bisiklet ve fotoğraf makinası ömürlerinde hiç teknoloji görmemiş olan halkın da ilgisini oldukça çekmiştir. Açıklamalar fotoğrafların altındadır. Hasan Yüksel

Pazarda oya, elişi satan Kayserili kadınlar 23 Nisan 1891. Kadınların üzerindeki çar bürümcükler dikkat çekmektedir. 1970'lere kadar kullanılan bürümcüklere "makarna çar" adı da verilmektedir.

Ali Cafer Kümbeti

Ankara ile Kayseri arasındaki bir mezarlıkta ölen akrabalarının mezarlarında dua eden ve ağlayan Türk kadınları, Türkiye, 1891

Bir Ermeni okulundaki öğrencilerin ve bir öğretmenin iç görünüşü, Kayseri, Türkiye, 1891

Erciyes Dağı'na doğru manzara, Kayseri-Talas civarı, Türkiye, 1891

Güneybatıdan Kayseri Kalesi, Kayseri, Türkiye, 1891

Hunat Hatun Camii Kapısı, Hunat Hatun Külliyesi, Kayseri, Türkiye, 1891

Kayseri de bir çiftçi

Kayseri Kalesi Duvarı, Kayseri, Turkiye, 1891

Kayseri'de şehrin eteklerindeki küçük bir derede çamaşır yıkayan Türk kadını 23 Nisan 1891

Kayseri'nin batısındaki antik Roma hamamı kalıntıları, Türkiye, 1891

Kayseri, Türkiye'de kimliği belirsiz bir binanın dışındaki iki küçük insan grubunun görünümü çizim haline getirilmiş. . Sol arka planda bir minare görülebilir. Kaynak bilinmiyor.

Mezarlıktan görülen Kurşunlu Camii, Kayseri, Türkiye, 1891- Hasan Yüksel

Mutasarrıf sarayının yakınındaki bir sokağa bakış, Kayseri, Türkiye, 1891

Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi, ana giriş, Kayseri, Türkiye, 1891

Sırçalı Kümbet (tomb), Kayseri, Turkey, 1891

Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi'nin çatısından genel bakış, Kayseri, Türkiye, 1891

Şehrin batısında hacıların ibadet etmeye geldikleri kutsal yer, Kilise ve Cami bir arada Kayseri, Türkiye, 1891 Battalgazi

Kayseri şehir surlarının yakınında toplananlar 23 Nisan 1891

Kayseri Pazar caddesinde ekmek yiyen iki adam 23 Nisan 1891

Kayseri'den Sivas'a giden yol boyunca kaya taşıyan öküz takımları, Türkiye, 1891

Zeynel Abidin Türbesi Nisan 1891 Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles. Kütüphane Özel Koleksiyonu

iki Amerikalı arkadaş bisiklet ile çıktıkları dünya turunda uğradıkları Kayseri'deler. Bisiklet ile yaptıkları gezi sırasında toplanmış meraklı bir kalabalığın önünde bisiklete binmeye hazırlanıyorlar. Kayseri, Türkiye, 1891- Hasan Yüksel

İki Amerikalı arkadaşın bisiklet ile çıktıkları dünya turunda uğradıkları Kayseri'de Sultanhanı Kervansarayındalar 1891

İki Amerikalı arkadaşın bisiklet ile çıktıkları dünya turunda Kayseri' ye ulaşmadan bir gün önce Kızılırmak kıyısında bisikletleri ilerlerken, 1891

Kayseri Kalesi, Kayseri, Türkiye 1891

KAYSERİ'NİN İLK MÜZESİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Mon, 2 Jan 2023 13:21:00 -0800

Kayseri bir zamanlar arkeoloji müzesi olarak kullanılan Hunat Hatun Medresesi 1930

1900’lerin başında Müze-i Hümâyun (İstanbul Arkeoloji Müzeleri) Müdürü Osman Hamdi Bey’in genelgesiyle tüm Kayseri genelinde bulunan tarihi eserler toplanması işlemine başlanmıştır. Tarihi eserlerin toplanmasında önceleri gazeteci Ahmed Nazif Bey’in, Cumhuriyet döneminin başlarında Nuh Mehmed Turan'ın sorumluluğunda toplanan bu eserler ilk önceleri Kayseri Lisesi’nde depo edilmiştir. Alman arkeolog Hans Henning Von Der Osten'e kronolojik tarihleme ve tasnif yapmasıyla, toplanan bu eserlerin sergileneceği yer olarak Hunat Hatun Medresesi belirlenmiş ve müze olarak düzenlenmiştir. Toplanan tarihî eserler, 1930’da Huand Hatun Medresesi’ne nakledilen eserler 1938 yılında da halkın ziyaretine açıldı. 1969 yılına kadar Kayseri Müzesi Müdürlüğü adı altında hizmet veren müze o yıl iki kısma ayrılarak etnografta ve arkeoloji bölümleri oluşturuldu. 1969 yılında arkeolojik eserler Gültepe’de inşa edilen modern binaya taşınırken medresede yalnız etnografik eserler bırakıldı.

Fotoğralar 1930 yılında çekilmiştir.

Hasan Yüksel

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Arkeoloji bölümü 1930

1928 yılında Kayseri lisesinde toplanıp Kayseri Müzesine taşınmayı bekleyen Mezar taşları.

1930 yılında tamamlanan Hunat Hatun Medresesi içerinde yer alan Kayseri Müzesi arkeoloji bölümünde sergilenen mezar taşları.

Kayseri Müzesinde bir hiyeroglif 1930

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Etnografya bölümü giyim kuşam ve el işlemeleri 1930

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Arkeoloji bölümü seramik eserler 1930

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Arkeoloji bölümü 1930

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Arkeoloji bölümünde bir lahit 1930

Hunat Hatun Medresesi içerisinde yer alan Kayseri Müzesi Arkeoloji bölümünde bir mumya 1930

ANADOLU'NUN KÜLTÜR ABİDELERİ RECEP ALEMDAR

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 1 Jan 2023 04:58:00 -0800

Bizim oralarda, “Neyleyim dünyanın bolluğunu, ayakkabın dar olduktan sonra,” diye bir söz vardır. Aslında bu terim yeteneğinin farkına varılmayan, bilinip göz ardı edilen, kıskanılıp ön plana çıkarılmak istenmeyen, üstün vasıflı insanların durumlarını anlatan bir kitabın özeti gibidir. Adeta Recep Alemdar'la birebir örtüşmektedir. Ne yazık ki çocukluğundan beri hayata eksilerle başlamak zorunda olan bu güzide ses ve söz sanatçımız gerekli ortamı bulamamıştır. Taşkın, devasa ırmaklar, okyanuslarda enine boyuna kulaç atıp hak ettiği yerlere ulaşamamış, dar görüşlü insanların etrafını kirlettiği küçük göletler içerisine sıkışıp kalmıştır.

1954 yılında Himmetdede Köyü‟nde hayata merhaba dediğinde daha altı aylıkken ana- baba ayrılığı olmuş, üç yaşına kadar halalarının keçi sütüyle besleyerek büyütmeye çalıştıkları Recep, o yıllarda babasının yeni evlenmiş olduğu kadına emanet edilmiştir. Allah‟tan insaflı bir kadın olan analığı tarafından öz evladı kıvamında büyütülmeye başlanmış, ancak altı yaşına geldiğinde öz annesinin başkası olduğunu anlayabilmiştir. Orman müdürlüğünde çalışmakta olan babası oğlunu okutmak için her türlü desteği vermiş olsa da düzenli bir eğitim imkânı bulamamıştır. Bir ara İstanbul'da yaşamakta olan öz annesinin yanına gitmiş, ortamı beğenmeyip geri doğduğu topraklara dönmüş, bir defa annesi tarafından kaçırılıp İstanbul'da okutulmak istense de ortama uyum sağlayamamıştır. Kayseri- İstanbul arasında 4 mekik dokumaktan usanmış, okul hayatını aksatmaya başlamıştır. Bulunduğu her ortamda sesinin güzelliği ile dikkat çeken Recep okul müsamerelerinin, arkadaş ortamlarının aranılan genci halin gelmiş, maceralı bir ehliyet alma olayından sonra Kayseri-Ankara arasında muavinlik, şoförlük yaparken yolcular özellikle onun bulunduğu arabaya binerek söyleyeceği türküleri merakla bekler hale gelmişlerdir. Düzenli bir işi olmadığından zaman zaman çay bahçelerinde garsonluk yapmaya başlar. O zamanlar yaz aylarında fuar alanında kurulan gazinolarda tavsiye üzerine dışarıdan gelen sanatçıların yanında sahne alır. Sesini ve yorumunu çok beğendikleri bu genç Anadolu çocuğunun elinden tutmazlar. Belki de ileride kendilerine rakip olabileceğini düşünürler. O tarihlerde Türkiye'nim müzik piyasasına “Unkapanı” hakimdir. Unkapanı adeta bir “Kurtkapanı” na dönüşmüştür. Belirli guruplar tarafından parsellenen bu yerde hemşericilik ve para ön plana çıkmaktadır. Tanınmak, şöhret olabilmek, reklamını yaptırabilmek için aranan bu şartların ikisi de Recep'te yoktur. İşleri güçleri, servetlerine servet katmak olan İstanbul'daki Kayserili zenginler de bu genç hemşerilerine yardımcı olmazlar. Böyle olmasına rağmen beş adet kaset çıkarmayı başarır ama reklamı, tanıtımı iyi yapılmadığından söylediği türküleri birkaç Anadolu vilayetinden başka yerlerde fazla dinleyeni olmaz. Arada bir misafir sanatçı olarak çıkarıldığı televizyon programlarında sürekli olarak yer bulamaz. Gençtir, yakışıklıdır. Elbette âşık olduğu bulutlara söylediği dertli türküleriyle, Kızılırmak‟ın sellerinin akışına bırakıp bilinmez diyarlara gönderdiği dizeleriyle sevdasını dile de getirmiştir. Duyan olmuş mudur, karşılık bulmuş mudur orası bilinmez. Lakin askerlik sonrası evlenip, evini yuvasını kurar. Aile geçindirmek zordur. Emaye ve çelik ürünleri üreten bir fabrikaya işçi olarak girer. İki erkek evladı olur. Geçim yükü ağırlaşmıştır. Boş zamanlarında seyyar köftecilik de yapmaya başlar. Sempatik ve mütevazı bir köfteci olan Recep‟in müşterileri genellikle sanatsever, müzik tutkunu insanlardır. Onun leziz köftelerinden tatmanın yanı sıra sesinden türküler dinlemek için de sıraya girerler. Düğünlerde kimseyi kırmaz. Özellikle garibanların mutlu günlerinde sahne alıp insanları coşturur. Çoğunluğundan ücret bile almaz. İçindeki müzik ve eğitim sevdası hiç körlenmemiş, aksine daha da alevlenmiştir. Bu sebepten bağlama çalmayı öğrenir, besteler ve derlemeler yapar. Çok zor şartlarda eğitimini ön lisans seviyesine kadar ilerletip okumaya, kendini geliştirmeye başlar.

Nihayet emekli olup zamanını genişlettiğinde profesyonel olarak hayallerini geçekleştirmek için harekete geçer. İki adet düğün salonu açıp işletmesini yapmaya çalışır. Lakin ticaret adamı değildir. Hesap, kitap bünyesine fazla oturmaz. Bir ara belediye konservatuarında öğrencilere danışmanlık ve öğretmenlik yapar. Bu işi çok sever ama onun da kendine göre engelleri ve zorlukları vardır. Hiçbir STK ve yerel yönetimden destek göremez. Zira bizim insanımıza ekonominin sanat ile aynı anda gelişebileceği, sanatçılarına sahip çıkmayan şehirlerin gelişmelerinin mümkün olamayacağını anlatmak, betonu iğne ile kazmaya çalışmak kadar zordur. Her nedense kendini insanının, değerlerinin kıymeti de fazla bilinmez. Yıllardır “Sen, ben, bizim oğlan” mantığıyla yönetilen yerel idareler kültür ve sanata ayırdıkları payları, dışarıdan getirdikleri çoğunluğu yeteneksiz, sıradan şair, yazar, ses sanatçılarına harcarlar. Önemli organizasyonlarda, konserlerde Recep Alemdar gibi Anadolu'nun nadide bir sesi yer bulamaz. Bu durum hem kendisini hem de sevenlerini üzer ve düşündürür. Bu şehrin insanlarının tamamı aynı lokantadan yemek yemek, aynı mahallede oturmak, aynı sokaklarda yürümek, aynı, aynı bakkaldan alışveriş etmek, aynı şeylere üzülüp sevinmek, aynı kitapları okumak, aynı kuyuya taş atmak zorunda değiller ki… Aynı bayrak altında yaşamamız, ülkemizi milletimizi sevmemiz, aynı milletten olmamız yetmiyor mu? Başka illerde yıldızları parlatılıp tanıtımları yapılarak ülke müzik piyasasına oturtulan müzisyenler gibi bizimkilerin önü neden açılmaz? Seyrani Baba, Ahmet Gazi Ayhan gibi değerlerimizin bile sonradan farkına vardığımız için kültürümüz yerinde saymaya devam etmektedir. Başka yerlerde olsaydı doğduğu köyün en dikkat çeken yerine kocaman bir kabartma resmi yapılarak, altına “Recep ALEMDAR” bu köyde doğdu yazdırılırdı. Villalarda, köşklerde yaşatılırdı. Kim bilir böyle müstesna bir kişilik ve sese sahip olabilecek başka ses sanatçısı kaç sene sonra çıkabilecek bu topraklardan. Lakin Recep umutludur. Hiç hayallerinin üzerini kara bulutlarla örtmeyi düşünmemiştir. O doğuştan yeteneklidir. Sesi Allah vergisidir. Torunu Nehir Nisa ALEMDAR‟ ın Dünya çello birincisi olması ailesin de bu yeteneğin ispatıdır. Yani, armut dibine düşmüştür.

Ben onu Kayseri Lisesi'nin önündeki ulu çınarlara benzetiyorum. Gölgesinde birçok genç yeteneği barındırıp önlerini açmaya hazır vaziyette bekleyen, çevremizdeki müzisyenleri, aşıkları, saz ve söz üstatlarını toparlayıp yön verecek, ilimize ve Türk kültürüne önemli katkılar yapabilecek bir değer. Yeter ki fırsat verilip imkân tanınsın… Henüz vakit geçmiş değil, böyle bir değerimizin verimlilik zamanında kıymetini bilip, tecrübelerinden, yeteneğinden yaralanma zamanı. Zira o hiçbir zaman karamsarlığa, umutsuzluğa kapılmadan iyi niyetli, güzel çalışmalarıyla ellerini yıldızlara uzatmaya devam ediyor. Belki yıldızları yakalaması mümkün olmayacak ama şahsen ben Ay Dedeyi tutacağına inanıyorum. Bu sebepten kendisinden yeni çalışmalarla Anadolu‟nun sesini daha da yükseltmesini bekliyoruz. Allah şahsına, ailesine, sevdiklerine uzun ömürler versin… Yolu bahtı açık olsun… İyi ki varsın Recep ALEMDAR…

Abdullah AYATA - Çıngı 65. Sayı

ARİF VEFİK ÇINAR (1955- )

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 18 Aug 2022 12:05:00 -0700

19.05.1955 yılında Mehmet Alim Çınar ve Kıymet Çınar’ın (Erzurumlu nene Hatun’un yeğeni) evlatları olarak Ankara’da dünya ya geldi. Bünyan kütüğüne kayıtlıdır. Mustafa Kemal Atatürk’ün 1. Dönem Milletvekillerinden, Bünyanlıların çok iyi tanıdığı, Kadir Efendizade Uzun Hoca lakaplı müderris Mehmet Alim Efendinin torunu olup, anneannesi de Türkiye’nin ilk kadın öğretmenlerinden Emine Neriman Köktaş’tır. Arif Vefik Çınar ailenin 6 evladından ikinci doğumla dünyaya gelmiş ikizlerden biridir. Doğduktan sonra 4 yaşına kadar Ankara’da kaldı. Ailesinin Bünyan’a dönmeye karar vermesiyle Bünyan’a yerleşmişlerdir.

İlk eğitimine 1962 yılında Bünyan Namık Kemal İlkokulu’nda başlamıştır. 1967 yılında Bünyan Ortaokuluna devam etmiş, okul bittikten sonra liseye devam etmemiştir. Askerlik dönemine kadar babasının yanında çalışarak ona yardımcı olmuştur. 1975 yılında askerliğini İstanbul Davutpaşa Kışlasında yapmıştır. Askerlik sonrası bir süre İstanbul’da inşaat boyacılığı ve gemi izolasyonu işlerinde çalıştı. 1985 yılında hayatını Sarıoğlan, Çiftlik Kasabasından Hatice Yurdagül ile birleştirdi. 1986 yılında Gençlik ve Spor il Müdürlüğünde hizmetli olarak işe girdi. Talas, Kayseri ve Bünyan beden terbiyesinde görev aldı. 33 yıl çalıştıktan sonra 2019 yılında emekliye ayrıldı.

Yazdığı şiirlerle tanınan Çınar, çocukluğundan beri edebiyat, tarih ve şiire karşı merak duymuştur. Bu merakın nedeni, dededen ve babadan kalma binlerce kitap içerisinde yaşamasıdır. Dededen kalma el yazması kitaplarını 2014 yılında Kültür Bakanlığı, Raşit Efendi El Yazmaları Kütüphanesine bağışlamıştır. 40 yıldan uzun süredir şiir yazdığını söyleyen Çınar, ilk şiirlerini ortaokul yıllarında yazmaya başlamış. Okuduğu yüzlerce kitap sayesinde ve bu yeteneğini daha da fazla geliştirmiştir. Bu yeteneğini geliştirmesinde Bünyani mahlası ile şiirler yazan Yekta Yıldız’ında önemli katkıları olmuştur. Kendisi “Yazdıklarım amatörce; şair, yazar, ozan vs. gibi sıfatlar peşinde değilim” diyerek mütevazılık gösterse de yazdığı şiirler çok ses getirmeye başlayınca tanınmış sanatçılar tarafından, şiirlerinin kullanılması için teklifler almıştır.

Ortaokul yıllarında bayram şekerlerinden çıkan manilerinden etkilenerek, kendisi de mani yazmış ve hatalı bulduğu manileri düzelterek şiir yazmaya gayret göstermiş. İlerleyen yıllarda hece vezni ile şiirler yazmış, daha sonra ki yıllarda serbest nazım ve toplumcu şiirler yazarak şiirlerini çoğaltmıştır. Birçok sosyal medya, ülke çapında birkaç radyo ve Çıngı dergisinde şiirleri yayınlanmıştır.

Çınar halen bağ bahçe işleri ile uğraşmakta olup, ikisi mühendis, biri mimar olan, Mahmut Şafak, Mustafa Ender, Mehmet Yasin adında üç çocuk babasıdır.

Hasan YÜKSEL

V A R

Al yanaklar gülizar ,

Bülbül öten bağım var.

İmbik imbik damıttım ,

Gül kokulu yağım var.

Her mevsim baharımdır ,

Mecnun denen çağım var.

Taa ezelden benim de

Leyla ile bağım var.

Şu fanidar ömrümde

Kader denen ağım var.

Varıp aşamadığım

Hasret kokan dağım var.

Arif Vefik ÇINAR

TEVFİK DÜZEN ( 1983 - )

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sat, 11 Jun 2022 10:46:00 -0700

17.10 1983 yılında Bünyan Bayramlı mahallesinde doğmuştur. Cami-i Kebir mahallesinden Naci Düzen ve Akçatı köyünden Pembe Düzen’in ilk evlatlarıdır. Dedesi Bünyan’da Sinemacı Hacı Tevfik adıyla bilinmektedir. 1989 yılında Namık Kemal ilköğretim okulunda ilk eğitimine başladı. 1994 yılında başladığı Namık Kemal Ortaokulundan sonra, 2000 yılında Bünyan Ticaret Meslek Lisesinden mezun oldu. Ticaret Lisesinin son sınıfında iken Bünyan Belediyesi Emlak Servisinde staj gördü. Üniversite hayatına kadar bütün ömrünü Bünyan’ da geçirdi.

Konya Selçuk Üniversitesi İşletmecilik bölümü ve Anadolu üniversitesi işletme fakültesi mezunu olan Tevfik Düzen 2009 yılında geçirdiği büyük bir kaza ömrünün dönüm noktası oldu. Geçirdiği kaza sonucunda omurilik kemiklerine takılan platinler sonucu hayata yeniden tutundu.

2005 – 2010 yılları arasında Kayseri’de Gümrük komisyonculuk işiyle uğraştıktan sonra, 2010 – 2016 yılları arasında ulusal bir firmanın satış pazarlama müdürlüğünü yaptı. 2016 yılında kendi işini kurarak güzellik sektörü üzerine çalışmaya başladı.

Gençlik yıllarından beri memleket sevdası ile Bünyan Ülkü ocaklarının her kademesinde görev aldı. Talas Ülkü Ocakları 2. Başkanlığı ve aynı zamanda Kayseri Ülkü Ocakları İl Yönetim Kurulunda görev aldı. Bünyan MHP Bünyan İlçe Başkanı Hasan Burhanettin Onur zamanında yönetim kurulu üyeliği görevinde bulundu. Aralık 2018 yılında MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’nin görevlendirmesi ile MHP Bünyan İlçe Teşkilatı Başkanlığı görevine atandı. 2010 yılı Ağustos ayında yapılan parti kongresinde İlçe Başkanlığına aday olup ilçe delegelerinin tamamının oyunu alarak yeniden ilçe başkanlığına seçildi.

Halen MHP Bünyan İlçe Başkanı olan Düzen, başkanlığı sürecinde Bünyan için birçok hizmeti yerine getirdi ve birçok ilki gerçekleştirdi. Siyasi ayırım göstermeksizin kapısını herkese açan Düzen, özellikle Bünyanlının ve Bünyan’ın sorunlarıyla ilgilenmiş ve bu sorunları gidermek için gayret göstermiştir.

Bütün Dünya’da covid 19 virüs salgını sırasında yaşanan sıkıntılı dönemde pandemi ile ilgili yaptıkları takdirle karşılanmıştır. Maskenin zor bulunduğu ve satışının yasaklandığı dönemde MHP ilçe binasını dikim atölyesine çevirerek maske diktirmiş ve halka ücretsiz dağıtmıştır. Yine neredeyse Türkiye’de ilk olan çocuklara özel ebatta maske dikimini ve dağıtımını gerçekleştirmiştir. Yine Büyükşehir belediyesinden önce davranarak el dezenfekte istasyonları oluşturmuş, bunları pazar yerleri, bankamatikler, postane, berber gibi halkın yoğun olduğu yerlere kurdurmuştur.

Pandemi döneminde ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarının giderilmesi için ihtiyaç malzemeleri alınmış ve dağıtılmıştır. Bu alınan ihtiyaç malzemeleri de Bünyan içerisinde yer alan birçok yerel esnaftan satın alınarak aynı zamanda esnafta desteklenmiştir. Tevfik Düzen yine Ramazan ayı içerisinde 3 – 15 yaş arası yetim ve ihtiyaç sahibi çocukları mutlu etmek için, mutluluk kolileri oluşturmuş ve biz zatî bu kolileri çocuklar ile buluşturmuştur. Bu kolilerde yine yerel esnaftan satın alınan, çocukların memnun kalacağı, kırtasiye, giyim, yiyecek, ayakkabı, oyuncak v.b. ürünler yer almıştır. Pandemi sürecinde kapalı kalan bir kısım çay ocağı ve berber esnafının kiraları ilçe parti teşkilatı tarafından karşılanmıştır.

Parti teşkilatı olarak kadınlara ve gençliğe büyük önem veren Düzen zamanında, Bünyan tarihinde ilk defa, MHP Kadın kolları başkanı, yerel seçim döneminde Bünyan Belediyesi meclis üyesi görevine getirilmiştir. Yine Bünyan MHP İlçe tarihinde ilk defa Bünyan ülkü ocakları başkanı aktif görevde iken, Büyükşehir Belediyesi Meclis üyeliği görevine getirilmiştir. Yıllardır kira olarak kullanılan Bünyan ülkü Ocakları ve MHP İlçe Partisinin yeri satın alınarak partiye kazandırılmıştır. Satın alınan bu yer Türk tarihini, özellikle Bünyan tarihini ve kültürünü yansıtacak şekilde restore ettirilmiştir.

Çocukluğundan beri Bünyan aşığı ve sevdalısı olan Tevfik Düzen, Bünyan adına birçok projenin gerçekleşmesi için çalışmalarını yürütmekte ve bu çalışmaların takipçisi olmaktadır.

Bünyanlı Zafer Güner’in kızı Fatma Güner ile hayatını birleştiren Tevfik Düzen Ayça Mina ve Umay adında iki kız babasıdır.

Hasan YÜKSEL

MELEK MOSSO (DAVARCI)

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Tue, 28 Sep 2021 11:04:00 -0700

Rasim ve Hatice Davarcı’nın çocukları olarak 11 Kasım 1988’de dünyaya geldi. Annesi Kayseri Sarız İlçesi Karapınar köyünden, babası da Tomarza Arslantaş köyünden olan Melek Davarcı Avşar kökenlidir. Mert Can ile birlikte YouTube’a yüklediği videoların daha üst sıralara çıkabilmesi için Mosso soyadını kullanmış ve bu soyadını sahne adı olarak ta devam ettirmiş ve bu adla tanınmıştır (Mosso İtalyanca gittikçe hızlanan anlamında bir müzik terimi). Çok küçük yaşlarda müzik hayatına atıldı. Ailesinin Denizli Pamukkale ilçesine yerleşmesi nedeniyle, dokuz yaşında iken Denizli Belediye Konservatuarı’nda bağlama ve Türk Halk Müziği dersleri almaya başlayarak Müziğe olan tutkusunu daha da artırdı. Sonraki yıllarda Güzel Sanatlar Lisesinde Müzik eğitimine devam etti. Lise döneminde yan flüt çalmaya başlayarak bu alandaki becerisini artırdı.

Müziğe olan tutkusu ile yükseköğretimini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümü’nde tamamladı. Eğitimi sürecinde korist ve solistlik yaptı. Eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul’a yerleşmeye karar verdi. Kadıköy - Beşiktaş vapur hattında müzik yaparak tanınırlığını arttırdı. Müzik Öğretmenliği yapan Mosso, piyano, yan flüt, solfej ve armoni dersleri vererek, müzik eğitimi almak isteyen öğrencilerini konservatuvar sınavlarına hazırladı. Kendisi gibi müzisyen arkadaşları ile kurduğu Zbam The Band isimli grubu ile swing ve caz konseptli müzik yaparak çeşitli sahnelerde performans gösterdi.

Grundig firmanın düzenlediği şarkı yarışmasına katılarak jüri özel ödülü aldı. Ödül olarak Aküstikhane stüdyolarında kayıt yaptırma şansını yakaladı. Acun Ilıcalı’nın yapımcısı olduğu “O Ses Türkiye” yarışmasına katılarak tanınırlığını biraz daha artırmayı başardı. Özellikle Yıldız Tilbe’nin şarkılarını yeniden yorumlayarak büyük başarılar elde etti. “Vursalar Ölemem” adlı parça ile YouTube’da milyonlarca kez izlenerek fenomen haline geldi. Show Tv’de yayınlanan “Çukur” dizisinde “Hiç Işık Yok” adlı parçada No.1’e eşlik etti ve 150 milyona yakın izlenme sayısına ulaştı. 2018 yılında söz ve müziğini kendisinin yaptığı "Kedi" isimli singel parçasını yayınlayarak kedilere olan tutkusunu ön plana çıkarmış ve uzun süre radyoların çalma listelerinde yer almıştır.

Aysel Gürel’den çok etkilendiğini belirten sanatçı daha çok caz türünde eserler ortaya koymuştur. Aşağıdaki parçalar ile kariyer yapmıştır.

Kedi (2018)

Gölgen Yeter (2018)

Keklik Gibi (2019)

Vursalar Ölemem (2019)

Sarıla Sarıla (2019)

Gönül Gözü (2020)

Unutan Kazanır (2020)

Cumartesi Türküsü (2020)

Yalan (ft. Aras) (2020)

Kurtuldun Dediler (2020)

Kızgınım (2021)

Ağlarsam (2021)

Sonrası Kalır (2021)

Gel Desem de Gelme (Aras İle) (2021)

Zülüf (Haluk Levent İle) (2021)

Parayla Saadet Olmaz (2021)

Melek Davarcı'nın birde 2020 yılında çıkardığı Melek Mosso adında bir adet EP'si bulunmaktadır.

Hasan YÜKSEL

GERGEME (KERKEME) PANAGİA (İPERAYİA) TEOTOKOS MANASTIRI

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Tue, 13 Jul 2021 11:45:00 -0700

1898 yılında Anatoli Gazetesinin Sabık Müdür ve Muharriri Ioannıs Kalfoğlus’ un kaleme aldığı Karamanlıca “Zincidere Karyesinde Bulunan Ioannıs Prodromos Monastırı Yahud Monı Flavıanon” adlı eserinde, Gergeme’de bugün yıkılmış halde bulunan kilise ve manastır, Sarımsaklı, Gergeme ve ahalisi hakkında oldukça detaylı bir bilgi yer almaktadır. Ayrıca daha öce Almanak 38 Kayseri sayfalarında bahsettiğimiz deri üzerine yazılmış ve bir parçası Bünyan’dan Rusya’ya gönderilmiş olan, ele geçirmek için ABD’nin, İngiltere’nin ve Rusya’nın peşine düştüğü İncil’den bahsedilmektedir. Burada bahsedilen kilise ve manastırın bugün Gergeme’nin hemen yakınında sadece temeli kalmış olan kilise olduğu malumdur. Yine bu dönemde bu manastırın çevre köylerden ve Kayseri’den oldukça fazla sayıda ziyaretçi tarafından ziyaret edildiği anlatılmaktadır. Ayrıca Gergeme civarında manastırın ihtiyaçlarını karşılayan ve manastıra ait birçok mülk ve mal ile ilgili bilgi verilmektedir. Manastır 1955 yılında tamamen yıkılmıştır. Kitapta bahsedilen yazının tamamı aşağıdadır.

ÜÇÜNCÜ BAB

Kerkeme Monastırı

Kayseri eperhiasının müteaddit karyeleri arasında, Taksiarhis (Yanartaş) civarında kâin bazı ufak köylerden biri de Kerkeme’dir. Burada Ortodoksos Hristiyanlarımız çok olmadığından zikri çok cereyan itmez. Agırnas ve Skopi’den birer saat mesafede bulunan iş bu Kerkeme’de 200 hane olup iş bu Ortodoksos ve mütebakisi İslam’dır. İşte bu karyede 15 dakika baid mesafede Panagia Teotokos’un bir monastırı vardır ki, hayli senelerden beri, umum civar mahalat Ortodoksoslarının her daim itikate atfı nazar ettikleri ziyaretgâhdır. Çünkü civar karyeler Taksiarh, Gesi, Vekse, Skopi, Sarımsaklı, Çukur ve Rumkavakahalisinden mâdâ 6 saat baid Kayseri beldesinden ve daha sair mahalatdan ziyaretçiler eksiksizdir.

Monastırın eski ve mucizatlı olduğuna şüphe yoktur. Tarihi tesisini iyice mütalâa edemedik ise de, şifahen alabildiğimiz malûmata nazaran 1827’ ye kadar küçücük heyetde güzelce bir monastır olup, Kayseri ve civarında o sene vuku bulan müthiş zelzelede harap olmuş ve 5 sene harap halde kaldıktan sonra Kerkeme ve 15 dakika kadar uzakta bulunan Sarımsaklı karyesi Ortodoksları itikadi mezhebiyeden tahrik olunarak inşası için cemine mübaşeret ederler. Ve 1833’ de Sarımsaklı Demircioğlu H. Pali Kalfa inşaata nazaret ettiği halde inşa olunmuştur.

İnşa olunan ekklesia ve civar müştemilatı50 bin arşınlık mahal dahilindedir ki, bu arsa 6 arşın yüksekliğinde kalın duvar ile muhacir ve bu duvarı 1845’ den sonra igümenosluk eden İgümenos Afşar Köylü (Faraşalı) H. Damaskinos inşa ettirmiştir. 1833’den 1845’e kadar kimini gümenosluk ettiğini bilemiyoruz, fakat o tarihte ayin olunan Mûma İleyh için rivayet olunuyor ki, Kayseri’de efimeriosluk ettiği esnada biricik oğlu ile zevcesivefat etmiş olmakla, artık dünya gailesinden kurtulmak için Agion Oras’a azimet ve bir monastıra kayd olup, bir müddet monahoslukta devam eder. Fakat Kayseri’deki validesini görmek arzu ettiğinden, avdet eder ise de tekrar Agion Oros’a avdetine validesi razı olmadığından, Tavlusunlu Mubaycioğlu Fotios Ağa Mûma İleyhi iskât edip, igümenosluğu kabul ettirir ve 1845’ te oraya gelir. Hakikaten igümenosluğunda monastırın teşerrüfüne çalışmış ve zikr olunduğu gibi duvarı inşa ettirdikten sonra ekklesianın üzerine kiremit biçimde mahsus ince sal tabir olunur taşlar işlettirip vaz ettirir. Bağçelerini şeneltir, tarlalarda ziraate devam eder, gelen ziyaretçilerin her suretle memnun kalmasına gayret eder ve igümenosluk ettiği 40 sene zarfında iyi eserler ve nam bırakmıştır. Her nasıl ise 1881 senesinde artık igümenosluğu bırakıp gitmeyi ister ve ahalinin rıza ve iltimaslarına kulak asmayıp, monastırın çiftlğinden bir at alıp savuşur ise de 1 ½ mesafede olan Vekse’ ye vardığında rakip olduğu attan düşüp sakatlanmış ve kalkıp bir mahali gitmeye mecali olmadığı takdirde bir İslam tarafından tanınıp defaten monastıra getirilip ve artık devamlıca kalıp nihayet 1885’de vefat etmiş ve Kayseri Mitropoliti hürmetli Ioannis Efendi Hazretleri cenaze alayında hazır bulunduğu halde ekklesianın kapısı haricinde defn olunmuştur.

İgümenos Papa Mihail . H. Damaskinos’un vefatına müteakip Talaslı Papa Mihail isminde bir papaz tayin olunur. İki sene kadar igümenosluk ettiği esnada bizi mugayirsiz harekette bulunduğundan ahalinin hiddetini celp etmiş ve ahiren sıfatı ruhanisine yakışmaz bazı muamelatda görüldüğünden, tart olunur ise de, monastırın vergi ve öşürden muafiyetini mübeyyin mahfuz bulunan bir kıta fermanı aliyi olduğundan alıp İzmir’e kaçar ve orada monastır namına iane toplamakta olduğu işitilmekle Sarımsaklılar tarafından takip olunup yakayı ele vereceği anda Stampol’a firar eder ise de, orada nihayet der dest ve yedindeki ferman müsadere olunmuştur.

İgümenosluk Papa Teofilos , Papa Mihail’in tartından sonra Mitropolit Ioannis Efendi tarafından Agios Georgios Hudura Monastırı rahiplerinden Papa Teofilos isminde bir papaz tayin olundu. Mûma İleyh 1886 senesinde Zincidere’deki Ioannis Prodromos Monastırı’nda igümenosluk eden Papa Ioannıs’in biraderi olup, Trebzon vilayetinde Gümüş Hane sancağındandır. Gayet salih’ul kalbi dindar fazil bir zatolup umumun muhabbetini celp etmiş ve el yevm igümenosluk etmektedir.

Ekklesianın boyu 20 eni 12 ve yüksekliği kubbesi ile beraber 20 arşındır. Küçükçe olan bu ekklesia gayet şirin ve nazarrûba olmakla beraber içerisine girildikçe insana ayrıca bir itikadı mezhebi bahş eder.

Monastırın 2 bağçesi, 30 kadar tarlası, 1 mezarlığı, ve garp cihetinde 8 misafir odası, 1 havuzu, 1 su kuyusu, harmanlık, samanlık ve ahırları vardır ki onlarda bazen inek, koyun ve keçi ve at gibi hayvanları bulunur. İrad getirir başka hiçbir malı ve saire yoktur. Ekklesianın nartiksi içinde sol tarafta bir de küçük oda bulunup, igümenosun ikametine mahsusdur. Odaların yanın da bir de mektep vardır ki, Kerkeme karyesi çocuklarından fakirleri monastırda hidmet ederek tahsili ilim ederler.

Ekklesianın kapısının önünde 4 söğüt ağacı dikilmiş olup gövdelerinden yukarısı kırmızıdır ve güneş tulu ettiğinde ayrı ayrı renkler alırlar. Bağçelerin içerisinden oldukça ehemmiyetli sular alıp ekklesianın kapısı önünden geçer ve monastırdan harice çıkar. Monastırın iki kapısı vardır, biri cenup cihetinde, bu ki büyüktür diğeri de şark cihetinde şimal tarafında 15 metre düz mahalden sonra 100 metre derinliğinde uçurum bir mahal vardır ki, orası bir dereye müntehi olup, içinden Sarımsaklı suyu geçer, mezkür ırmak oldukça kuvvetli suyu havi olduğundan 3 değirmen döndürebilir imiş, hatta monastır bağçelerinden gelen su dahil yarım saat kadar ilerledikten sonra Mersin Köprüsü tarif olunan geçit civarında ırmağa karışır. Ayrı kampanarionu olmayıp 35 kile ağırlığında bir kampana söğüt ağaçlarının birinde asılıdır.

El Yazması İncil Yaprağı

Monastırın usulü idaresine gelince igümenoslukdan mâdâ Sarımsaklı ve karyelerinden birer zat epitroposluk vazifesini ifa ederler ve başka monastırlarda olduğu gibi, zaten çok irad ve umuru olmadığından suiistimal olamaz.

Vivliotiki ad olunacak şayana zikr kutbhanesi yoktur, ancak şurasını zikr edelim ki 1895 senesinde Sarımsaklılar tarafından Rusya Hükumetine ihda olunan deri üzerinde yazılı evangelion bu monastırın kutbhanesinden çıkmıştır. Bunu ‘ikdam’ nam Osmanlı gazetesinde Londra’nın Dayli Niyuz (İmerisia Nia) gazetesinden naklen yazmış ve çoklarının rivayeti bunu tasdik ediyor. Mezkûr evangelionun Sarımsaklı’ da bulunduğu, ne gibi olduğu ve ne suretle Rusya hükumetine ihda olduğuna dair maharetli Anastasios m: Levidis Efendi tarafından 1896 Mart 2 tarihli Anatoli gazetesinin 5 bin 240 numaralı nüshasında yazılan fıkrayı derç ederiz.

Mezkûr evangelion en atik tirşe üzerine el yazısı ile bulunan evangelionlardan birisidir. Akdemce başka bir mahalde bir çoban tarafından küp deruninde bulunarak, Papa Manuil namında bir papaza verilmiş o dahi Sarımsaklı’ya geldiğinde ve beraberinde getirip, ekklesia vermiş. Bulunduğu zaman nemlaklıkdan hemen yarısı telef olmuş imiş, kusur dağınık yapraklar da kayıp olmasın diye bağlatılmış. Lakin bağlayan adem okuyamadığından hiçbir sıra tutulmamış ve her bir yaprak bir yere bağlanmış. 1845 senesinde şimdiki Agios Aykuras ȋfaziletli Gerasimos Efendi hazretleri ol vakit merhum Kayseri Mitropoliti Paisios Efendi’nin arhidiaknosu olup, devre çıktığında Sarımsaklı’ya varıp, iş bu şerif evangelionu gördükde bu bir antikadı, gelip giden bunun yaprağından almasın diye üzerine sahife numarası vaz edip başına da hattı yedi ile bir işaret etmiş. Mezkûr aziz evangelionun tarihi yok ise de, Hristiyanlığın ilk devirlerinde yazıldığına büyük emarelerimiz vardır. Birincisi. Kuderisinin ziyade zarif ve berrak olması şöyle ki, sahifenin bir tarafının yazısı öbür suretinde şavkda okunabilmesi. İkincisi kelimelerin arasında hiçbir mesafe bırakılmayarak muttasıfan kefalika yazılar ile yazılması. Üçüncüsü. Hurufatın Sina monastırında bulunup, Rusya’ ya Tişşendorf vasıtası ile götürülen zi nimet hyerografının (el yazısının) hurafatına ziyade müşabih olması (Bu nüshayı daha önce Bünyan sayfasında yayınlamıştım). Dördüncü. Tonos pnevma, stigmi ve gayrıların bulunmaması ve daha sair emareler vardır ki en akal bin 500 senelik olduğuna iyice delildirler ve kıymeti bulunmaz bir eser demeye şayestedir. Akdemce çok defa İngilizler tarafından ve sairlerinden 600 lira verildi idi de verilmedi. Tiresi gayet nazik olduğu gibi, donuk güvezi yahud menekşe renginde boyalı ve hurufatı kâffesi gümüş hal ile yazılmış ve nerede Allahu Azimüşanın ismişerifi ve İnsüs Hristos Efendimizin yahud Validedullahın ismi şerifleri zikr oluyor ise, onlar altın hek ile yazılmış olduğu gibi her bir sahifenin Şamil olduğu maddeyedair üzerlerindeki verilen malûmat ser levhasında altın hall ile yazılmıştır.

İkdam’ın bu evangelieon için yazdığı ve verdiğimiz cevap şöyledir:

“Kayseri civarında Zincidere karyesi kurbinde kain 1. Prodromos Monastırı’nın kutbhanesinde tırşe üzerinde 7’nci asrı miladȋ evvelinde muharrer bir İncil’in bulunduğu asarı atika meraklılarının malûmu olup, biri İngiliz diğeri Amerikalı iki antikacı Kayseri’ye doğru şitaban olmuşlar İse de, bunlardan evvel monastıra vasil olan Rusyalı bir profesör nüshai nadireyi mezkûreyi 25 bin frank muhabilinde satın almış (Anatoli 1896 Mart 28).

Diğer bir nüshada dahȋ mezkûr evangelionun Sarımsaklılar tarafından Rusya imparatoru Haşmetli Nikolaos Hazretlerine resmi tetevvücü münasebeti ile ihda olunduğunu yazmış ise de, malûmatı hususimize göre, mezkûr evangelion müddeti medȋde Sarımsaklı’da hıfz olunmakta iken (her ne kadar Agios Kayserias Ioannıs Efendi alıp Timios Prodromos Monastırı’na götürmek fikrine sahip olmuş ise de, muvaffak olamamış) ahiren belki Sarımsaklı’ya bir menfaat iras olur umudu ile bir yaprağı Derisaadet Rus sefarethanesine irsal edilmiş idi. Sefarethane evangelionun pek nimetli olduğunu anlayıp, Konyada’ki konsolosu M. Aleksandros Levitoski’ ye Kayseri’ye gidip mezkûr evangelionu almasını emr etmiş Mûma İleyh 1896 Şubat 12’ de Kayseri’ye gelip iki gün istirahatden sonra, Kayseri’den bazı zevat ile Sarımsaklı’ya azimetle karyenin Agios Nikolaos Akklesiasına getirdiği Agion Potirion ve Diskarigi hediye etmiş ve evangelionu mühürleyip yedine alarak, eğer bundan akdem sefarethaneye gönderilen yaprağa mutabık ise, bin lira sair verileceğini ve sair hediyeler verileceğini vad buyurmuşlardır. Evangelion bu suretle Rusya Iera Sinedosu’nun eline geçmiştir.

KAYNAK: KALFOĞLUS, Ioanis: Zincidere Karyesinde Bulunan Ioannıs Prodromos Monastırı Yahud Monı Flavıanon, 1898. Çevirenler: Selma Kara, Zahit Cündübeyoğlu, Yasin Temizel, Konya Kasım 2019

İSMAİL HAKKI DURUSU VE BANDIRMA VAPURU

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Mon, 17 May 2021 11:24:00 -0700

İSMAİL HAKKI DURUSU VE BANDIRMA VAPURU

Derleme: Hasan YÜKSEL

İsmail Hakkı Bey, 1871 yılında Kayseri'nin Talas İlçesine bağlı Zincidere Beldesi’nde (Mahallesinde) Posluoğulları’ndan Hacı Ahmet Bin İbrahim Efendi ve Hatice hanımın evladı olarak doğdu. Zincidere İslam Mahallesi 23 nolu hane nüfusuna kayıtlıdır. İlk ve orta öğrenimini Zincidere Şehir Yatılı Mektebi’nde tamamladı. Kaptan olan babasının izinden yürüyen İsmail Hakkı, 1891 yılında Yüksek öğrenimi için İstanbul Heybeliada Mekteb-i Fünun-u olan Bahriye-yi Şahane’ye (Denizcilik Okulu) bağlı Yatılı Leyli Tüccar Kaptan Mektebi’nden mezun oldu.

İlk 24 Mart 1892 yılında stajyer kaptan olarak Kayseri vapuruna atandı. Daha Sonra sırasıyla Bahri Cedit (1892), Ali Saib Paşa (1893) ve Dolmabahçe (1892) gemilerinde üçüncü kaptanlık görevini yürüttü.

İkinci Kaptanlığa terfi ettikten sonra Şeref (1897), Medine (1897), Mekke (1899), Selanik (1900), Kaplan (1900), Sakarya (1901), Bahri Cedir (1905), gemilerinde görev yaptı. 1905 yılında hastalanması nedeniyle ve bir süre denizlerden uzak kaldı. İyileştikten sonra, Sakarya (1907) ve Kaplan (1907) gemilerinde ikinci kaptanlık görevini yürüttü.

Tüm bu görevleri sırasında yumuşak huyluluğu, efendiliği, dürüstlüğü ve mütevazılığı nedeniyle denizcilik camiasında “Efendi Kaptan” lakabıyla tanındı.

1 Nisan 1915 tarihinde Osmanlı Seyr-i Sefain’de (donanma) Doğan Vapuru Kaptanlığı’na atandı. Fakat kaptanlığına atandığı Doğan Vapuru fırtına nedeniyle Marmara Denizi'nde battı. Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi tarafından suçlu bulunarak açığa alındı. Yapılan soruşturma sonunda ihmali olmadığı anlaşılınca görevine geri döndü. Ve Ankara gemisine ikinci kaptan olarak atandı.

1 Mayıs 1919 tarihinde Bandırma Vapuru Süvari Kaptanı oldu. Atatürk’ün ). Ordu Müfettişliğine atanıp belgelerinin hazırlanmasıyla Anadolu’ya Bandırma vapuru ile intikali söz konusu oldu. Bunun için Bandırma Vapuru kaptanı İsmail Hakkı Beye Mustafa Kemal Paşa ile Harbiye Dairesinde görüşmesi için haber gönderilir. Fakat bu buluşmanın hemen öncesinde, Osmanlı Bankası Müdürü, Kızılay Cemiyeti İkinci Başkanı, Ermeni Asıllı Berç Keresteciyan (Sonradan Atatürk tarafından TÜRKER Soyadı verilmiştir.), Casusların cirit attığı o dönemde Mustafa Kemal’in avukatı Sadettin Ferit Bey’e giderek “Siz, Paşa Hazretleri’nin hem avukatı hem zannederim yakın dostusunuz. Paşa hazretlerinin bindiği vapur Boğaz dışında bir İngiliz torpidosu tarafından batırılacak. İkaz ediyorum. Lütfen Paşa Hazretleri’ne iletiniz.’’ diyerek önemli bir bilgi verdi.

Hakkı Kaptan, 15 Mayıs 1919 tarihinde Mustafa Kemal Paşa’nın ricası üzerine Harbiye dairesine gider, akşamüzeri de Atatürk’ün Şişli’deki evinde buluşurlar. Paşa tarafından nazik bir şekilde karşılanan İsmail Hakkı Bey üzerinde bir harita bulunan bir masaya oturtulur. Paşa tarafından Bandırma Vapuru hakkında ayrıntılı bilgi istenir. 9. Ordu Müfettişliği’ne (Mirliva) atanan Mustafa Kemal’in ve kurmaylarının Bandırma vapuru ile Samsun’a nasıl bir seyahat yapılacağının ayrıntıları da dile getirilir. Kaptan geminin özelliklerini anlatır ve 41 yaşında olduğunu ifade ederek kısa bir hazırlık sürecinden sonra vapurun hazır hale getirileceğini beyan eder. Bu konuşma da düşmanın takip edebileceği ve saldıracağı ihtimalleri üzerinde de durularak, geminin mümkün olduğu kadar kıyıya yakın bir rota izlemesi ve saldırı anında hemen geminin en yakın kara parçasına çekilme planları üzerinde de durulur. Atatürk bu konuşmadan sonra, Hindistan ve Uzak Doğuya kadar seferler yapan, Karadeniz’e de birçok seferler yapmış olan İsmail Hakkı Kaptan’a güvenerek ona önemli bir görev yüklemiştir.

16 Mayıs 1919 tarihinde Sirkeci’de Bandırma Vapuru işgalci İngiliz Yüksek Komiserliği askerleri tarafından akşam saatlerinde arandı ve sefer izni verildi. 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa öğleüzeri, Beşiktaş Vapur İskelesi’nden yanındaki heyet ile birlikte “Asker Yollama” nın bir motoruna binerek Kız Kulesi açıklarından Bandırma vapuruna bindi. Beraberinde yirmi civarında subay, asker ve sivil memur bulunmaktaydı. Toplam yolcu sayısı vapur mürettebatı ile birlikte 76 kişi idi.

Geminin İstanbul’dan hareket etmesinden kısa bir süre sonra İngiliz işgal kuvvetleri Bandırma Vapurunun geri çevrilmesi yada batırılması için bir desroyer görevlendirirler. Fakat Bandırma Vapuru İngiliz kuvvetlerinin verdiği rotayı izlemez. Hava şartlarının da kötü olmasına rağmen Karadeniz'de fırtınalı havada yola devam etme kararı alınır. İsmail Hakkı Kaptan fırtınalı havaya rağmen İngiliz zırhlısının takibinden kurtulur. Mustafa Kemal Paşa ve beraberindekileri, 17 Mayıs'ta İnebolu'ya getirir. 18 Mayıs'ta Sinop'a uğrar. Burada takipten kurtulmak için karadan gitmek için karar alınır fakat kara şartlarının daha zor olması nedeniyle vazgeçilir. Vapurla devam edilir, İsmail Hakkı Kaptan heyeti kıyı şeridini takiben 19 Mayıs 1919 sabahı saat 06:00 da Samsun'a getirir.

Vatan mücadelesinin kahramanlarından İsmail Hakkı Kaptan 10 Ağustos 1922 tarihinde yaş haddinden emekli oldu. Emekli olduktan sonra, Kasımpaşa’da ki Çiviçiler Mahallesinde meyve ağaçları ve çiçeklerle dolu bahçeli üç katlı ahşap evinde torunlarıyla vakit geçirirdi.

Bandırma Vapuru'nu üç gün boyunca sularla boğuşarak Samsuna getiren Kaptan İsmail Hakkı beyi Atatürk o tarihten sonra hiç unutmadı. Yıllar sonra İstanbul’a ilk gelişinde kendisini görmek istedi. 17 Temmuz 1927 tarihinde Dolmabahçe’de 800 kişinin katılımı ile düzenlenecek olan bir tören için kendisine bir davetiye göndermesine rağmen İsmail Hakkı Bey bu davete katılmadı. Bunun tek nedeni ise ziyaretinin yanlış anlaşılacağıydı. “Hizmetime karşılık para beklentisi olduğum sanılabilir” diye düşündü. Zor şartlar altında yaşamasına rağmen böyle düşünmesinin nedeni, kendisiyle aynı yolculuğu yapmış olan Bandırma Vapuru’nun mürettebatından birinin aldığı emekli aylığı ile geçinemediğini belirterek Atatürk’ten Deniz Yolları’ndan aldığı aylığının 8 liradan 25 liraya çıkartılmasını istemesidir. Böyle düşünerek mütevazılığını burada da göstermiştir.

Atatürk, daha sonra tekrar geldiği İstanbul’da Bandırma Vapuru'nun kaptanını hiç unutmadı. İkinci kez yine çağırttı. Fakat İsmail Hakkı Kaptan hasta olması nedeniyle yine Atatürk’ü göremedi.

1934 yılında soyadı kanunun çıkmasıyla, “Durusu” soyadını aldı. Eşi Fatma hanımdan Safiye adında bir çocuğu olan İsmail Hakkı Durusu, Kızı Safiye Ulugöl’den, Lemi, Nejat ve Bilgin adında üç torun sahibi olmuştur.

İsmail Hakkı Durusu, Atatürk ile yaptığı buluşmanın ve yolculuğun ayrıntılarını daha sonraki yıllarda Ulus Gazetesine 19 Mayıs 1937 de yaptığı röportajda şu şekilde anlatır.

"Hareketimizden bir gün önce Mustafa Kemal Paşa 15 Mayıs’ta beni Deniz İdaresinden, Harbiye’deki Dairesine çağırtmıştı. Sonra Ata’nın Şişli’deki evine kabul buyuruldum. Sureti hareketimize dair bir takım izahatte bulundular. Önderin verdiği bilgiler doğrultusunda, lazım gelen bilgileri verdim ve rotamızı çizdim. Ertesi gün de öğle üzeri hareket edileceğini ve geminin hazır bulundurulmasını emir buyurdular. Filhakika o gün zevalde gemiyi teşrif ettiler. Kontrol heyeti geldi. Hemen hareket edebileceğimizi söylediler. Atatürk gemiye kız kulesi açıklarında bindi. Zira, vapurumuz Sirkeci’de İngilizler tarafından sıkı kontrolden geçirildi. Boğaz'dan çıkarken müthiş bir fırtınanın icrayı hüküm etmekte olduğunu gördük. Ne kadar şiddetli fırtına olursa olsun, yolumuz devama karar vermiştik. Mahiyetindekiler, deniz tuttuğu için birer birer kameralara girip yattılar. Atatürk ise, kıç taraftaki köşkte bir köşeye dayanmış oturmakta idi. Metanet ve tefekkür içinde bulunuyordu. Son hızımız olan yedi mil ile Karadeniz'in biaman dalgaları arasında yuvarlana yuvarlana yolumuza devam ettik. Mustafa Kemal, Karadeniz’e açıldıktan sonra 'İtilaf Devletleri’nin zarar vermesinden uzak olmak için sahili takip eden rotada gidiniz, bir tehlike halinde gemiyi sahile oturtunuz' emrini verdi.17 Mayıs gece yarısı İnebolu’ya, 18 Mayıs öğle üzeri Sinop’a ulaştık. Bin bir türlü müşkülat içinde 19 Mayıs şafak vakti Samsun’a vardık. Paşa ve mahiyetindekiler iskeleye çıktı. Sonrası malum. Ancak, bazı yazılarda geminin pusulasız ve pareketesiz (vapurun hızını ölçen alet) olduğuna dair bilgiler doğru değildir. Karadeniz’e de ilk kez açılmadım. 1891 yılında stajiyer kaptan olarak 'Kayseri isimli vapurda, daha sonraları pek çok gemide, 1915’de 'Doğan' vapurunda son olarak da 1 Mayıs 1919’da Bandırma Vapurunun süvari kaptanlığına atandım.”

İsmail Hakkı Durusu, 1940 yılında İstanbul’da vefat etmiş ve Feriköy mezarlığına gömülmüştür. Eşi Fatma Hanım 1947 yılında vefat ettikten sonra aynı mezarlığa gömülmüştür.

19 Mayıs 1999 tarihinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri halen çalışmakta olan “Karşıyaka” vapuruna “İsmail Hakkı Durusu” adını verdi. Zincidere Beldesinde de her yıl 19 Mayıs törenlerinde Belediye başkanı Mustafa Aksu’nun gayretleri ile anıldı ve adına törenler düzenlendi. Zincidere Beldesi mahalleye dönüştürüldükten sonra ise anma ve törenler bitmiştir.

BANDIRMA VAPURU

1878 yılında İskoçya’nın Glaskow kentindeki H. Mc Intyre Paisley – Huston and Cardett Tersanesi’nde 21 sıra numarası ile, 47,97 m boyunda, 8,5 m eninde ve 8,5 m derinliğinde inşa edilmiştir. İki direkli bir bacalıdır. Demir uskurlu ve buharlı, 279 grosstonluk bu küçük yük ve yolcu vapurunu ilk sahibi Dussey and Raobinson şirketi beş yıl boyunca “Torocaderto” adı altında çalıştırdıktan sonra Yunanistan’da H.Psicha Preus Firmasına sattılar. Yunanlılar 1883 yılında satın aldıkları bu küçük vapuru Pire Limanına kayıt ederek Kymi adını verdiler. 1890 yılında bu firma vapuru başka bir Yunan firması olan Cap.Andereadis firmasına satmıştır.

12 Aralık 1891 yılında kaza sonucu Marmara Denizi’nde Erdek açıklarında kayalıklara çarparak battı. Yüzdürüldükten sonra İstanbul’da, İstanbul Rama Derasimo adlı yabancı işletmeciye satıldı. Türk bayrağına geçen gemiye burada Panderma adı verilerek İstanbul Limanına bağlandı. 1910 yılında İdare-i Mahsusa, Osmanlı Seyri Sefain adını alınca Panderma, işletme tarafından satın alınarak; adı Bandırma olarak değiştirildi. Bu tarihten sonra Bandırma Vapuru Marmara Denizi kıyılarında Tekirdağ, Mürefte, Şarköy, Erdek, arasında yük ve yolcu seferleri yapmıştır. Bu seferlerden birinde Silivri açıklarında İngiliz E-11 Denizaltısı tarafından torpillenerek saldırıya uğrar ve batırılır. Denizden çıkartılıp tamir edildikten sonra 1 Mayıs 1919 da kaptanlığına İsmail Hakkı bey atanarak yeniden sefere konur. 19 Mayıs 1919’dan sonra da 1924’e kadar Posta vapuru olarak hizmete devam etti. 1924 yılında Türkiye Seyrüsefain İdaresi tarafından hizmet dışı bırakılmıştır. 1925’de gemi bozmacı İlhami’ye (Söker) ismli Türk Armötör tarafından satın alınarak Haliç Feneri’nde hurdaya çıkartılarak parçalanmıştır.

1927 yılında Atatürk, İzmit’ten Ertuğrul yatıyla yola çıkarak İstanbul’a gelir. Sekiz yıl sonra ilk kez geldiği İstanbul’da, kendisini karşılayan bayraklarla süslü tekne ve vapurların arasında Bandırma vapurunu göremeyince, yanındakilere nerede olduğunu sorar. “Seferde ya da bakımda” efendim derler. Oysa emektar vapur üç yıl önce kadro dışı bırakılarak sökülmüş ve hurda olarak satılmıştır.

Bandırma Vapuru' nun Anadolu’ya Yaptığı Umut Yüklü Seferinde Görev Alan Mürettebatın İsim Listesi

1- Gemi süvarisi İsmail Hakkı Durusu 1871 Kayseri doğumlu 22 Aralık 1940 İstanbul'da vefat etmiştir.

2- İkinci Kaptan Üsküdarlı Tahsin Kaptan

3- Çarkçı Başı Mehmet Ağa Oğlu Hacı Süleyman

4- Gemi Katibi İsmail

5- Lostromo Hasan Reis

6- Serdümen Görele'li Ali Oğlu Basri

7- Ambarcı Rizeli Süleyman Oğlu Mahmut

8- Ambarcı Silivrili Hasan Oğlu Mehmet

9- Tayfa Süleyman Oğlu Cemil

10- Tayfa Hüseyin Oğlu Rahmi

11- Tayfa Mesut Oğlu Temel

12- 1. Kamarot Muharrera Oğlu Hacı Tevfik (Ulusu) 1875 yılında doğdu. 1 Ağustos 1900' de 200 kuruş aylıkla Plevne Vapurunda kamarot olarak çalışmaya başlamış, 1 Ekim 1914' de Bandırma Vapuru'nun 1. Kamarotluğuna atandı.

13- Kamarot İbrahim Oğlu Mehmet

14- Kamarot Yamağı Mustafa Oğlu Halit

15- Ateşçi Koyunhisarlı Yusuf Oğlu Halit

16- Ateşçi Rizeli Arif Oğlu Mansur

17- Ateşçi Osman Oğlu Hacı Hamdi

18- Kömürcü Hasan Oğlu Mehmet

19- Kömürcü Mehmet Ali Oğlu Ömer Faik

20- Vinçci İsmail Hakkı

21- Vinçci Ali Oğlu Galip

Gemi Mürettebatı ilgili araştırma Orhan KIZILDEMİR (Türk Deniz Ticaret Tarihi Araştırmacısı) tarafından yapılmıştır.

Mustafa Kemal Paşa, Kurmayları ve Silah Arkadaşları

1- 9. Ordu Müfettişi Mirliva(Tuğgeneral) Mustafa Kemal Paşa (Atatürk)

2- 3. Kolordu Komutanı Erkan-ı Harp Mir Alayı (Kurmay Albay) Re'fet (Bele Paşa)

3- Müfettişlik Kurmayı Başkanı Erkan-ı Harp Mir Alayı Manastırlı Kazım (Dirik Paşa)

4- Müfettişlik Sağlık Daire Başkanı Tabip Miralay İbrahim Tali (Öngören)

5- Kurmay Başkan Yardımcısı Erkan-ı Harp Kaymakamı (Kurmay Yarbay) Mehmet Arif Bey (Ayıcı)

6- Karargah Erkan-ı Harbi ve İstihbarat ve Siyasi şube Müdürü Erkan-ı Harp Binbaşısı Hüsrev Gerede

7- Müfettişlik Topçu konutanı Topçu Bin Başı Kemal Bey (Doğan)

8- Müfettişlik Sağlık Daire Başkan Yardımcısı Tabip Bin Başı Refik Bey (Saydam)

9- Müfettişlik Baş Yaveri Yüz Başı Cevat Abbas Bey (Gürer)

10- Dr. Yüzbaşı Behçet Efendi

11- Kurmay Mülhakı Mümtaz (Tunay)

12- Kurmay Mülhakı Yüz Başı İsmail Hakkı (Ede)

13- Müfettişlik Emir Subayı Yüz Başı Ali Şevket (Öndersev)

14- Karargah Komutanı Yüz başı Mustafa Vasfi (Süsoy)

15- Mülhak Yüz Başı Rauf

16- Yüz Başı Hersekli Ahmet Efendi

17- Kurmay Başkanı Emniyet Subayı Üsteğmen Hayati

18- Kurmay Mülhakı 3. Kolordu Komutan Yaveri Üsteğmen Arif Hikmet (Gerçekçi)

19- İAŞ Subayı Üsteğmen Abdullah (Kunt)

20- Mülhak Teğmen Zebur

21- Müfettişlik İkinci Yaveri Teğmen Muzaffer (Kılıç)

22- Emir Subayı Teğmen Ruhsat

23- Adli Müşavir Ali Rıza Efendi

24- Tabur Hesap Memuru Rahmi Efendi

25- Tabur Hesap Memuru Ahmet Nuri Efendi

26- 1. Sınıf Katip Faik Efendi (Aybars)

27- 4. Sınıf Katip Memduh Bey (Atasev)

28- Zabit Vekili Tahir Efendi

29- Alay Katibi Yahya Efendi

30- Tabur Katibi Süleyman Fehmi Efendi

31- Hesap Memuru Şükrü Efendi

32- Kıdemli Çavuş Osman Nuri Oğlu Ali Faik

33- Kıdemsiz Çavuş İbrahim İzzet Oğlu Atıf

34- Çavuş Mustafa Oğlu Kemal

35- Çavuş Kemal Oğlu Mustafa

36- Onbaşı Tevfik Oğlu Adem

37- Onbaşı Ali Oğlu Refet

38- Onbaşı Abdullah Oğlu Ali

39- Nefer Hüseyin Oğlu Mehmet

40- Nefer Ahmet Oğlu Emin

41- Nefer Mustafa Oğlu İsmail

42- Nefer İbrahim Oğlu Ömer

43- Nefer Kerem Oğlu Mehmet

44- Nefer Mehmet Oğlu Mehmet

45- Nefer Hasan Oğlu Ulvan

46- Nefer Mehmet Oğlu Durmuş

47- Nefer Mehmet Oğlu Ali

48- Nefer Şakir Oğlu Nuri

49- Nefer Hasan Oğlu Hüseyin

50- Nefer Abdullah Oğlu Musa

51- NeferAbdullah Oğlu Mehmet

52- Nefer Mehmet Oğlu Hasan

53- Nefer Bekir Oğlu Mahmut

54- Nefer İhsan Oğlu Mehmet Lütfi

55- Nefer Ali Oğlu Musa olmak Üzere Toplam 55 kişi

Gemide : Atatürk ve kurmayı 22, Er ve erbaşlar 25, Müşavir ve katipler 8, Gemi personeli 21 olmak üzere toplam 76 kişi bulunmaktaydı.

Kaynaklar:

-Hürriyet Gazetesi Haberi, Hakkı Kaptan'a vefa, 19 Mayıs 1999

-https://www.sehirhatlari.istanbul/tr/haberler/ismail-hakki-durusuyu-mezari-basinda-andik-829

-Oktay Ensari, Ata’yı Samsun’a götüren kaptan İsmail Hakkı unutuldu, www.dunya.com

- Ahmet Akyol, Buradan Bilgi Al: http://www.yalovamiz.com/ismail-hakki-durusu-kaptan-ve-bandirma-vapuru-n30585/ 2017 Yalova

-Tarihe geçen isim kalbi kırık öldü 19.05.2019 www.cnnturk.com

- Dr. Nejat Tarakçı, Bandırma Vapurunun Hikayesi, Mayıs 2015 İZMİR

-Sunay Akın, Yükü Umut Olan Vapur, Şalom Haftalık Siyasi ve Kültürel Gazete, 20 Mayıs 2015 İstanbul

-Bilgiyurdu Gençlik Dergisi Sayı: 1 Mayıs 2007 Kayseri

-Soner Yalçın, Efendi Kaptan, Sözcü Gazetesi 19 mayıs 2016, İstanbul

-Gemide bulunanların İsim Listesi, Genel Kurmay Atase ve Genelkurmay Denetleme Başkanlığı

- Seyit Burhanettin Akbaş İsmail Hakkı Durusu Bandırma Vapuru’nun Kaptanıydı, Bindallı Wordpress. Com

BÜNYAN’IN TÜRKİYE’DE Kİ 970 İLÇE VE KAYSERİ’DE Kİ İLÇELER ARASINDAKİ YERİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 7 Mar 2021 05:56:00 -0800

2017 yılında yapılan bir araştırma sonucunda ortaya çıkan raporda Bünyan gelişmişlik sıralamasında 4 kademe gelişmiş ilçeler arasında yer almaktadır. 970 ilçenin yer aldığı bu araştırmada aşağıda yer alan bir numaralı tabloda yer alan kriterler baz alınmıştır. 6 kademe olarak belirlenen gelişmişlik düzeyinde Bünyan orta düzeyin bir tık altında yer almaktadır.

Toplamda 205 ilçenin yer aldığı dördüncü kademe de Bünyan Türkiye de bütün ilçeler arasında belirlenen kriterlere göre aldığı puanla 581’nci sırada yer almaktadır. Kayseri dahilindeki ilçeler arasında ise 10’ncu sırada yer almaktadır. Melikgazi ilçesi ise gelişmişlik düzeyinde tüm Türkiye de birinci kademe 38’nci sırada yer yer almaktadır. (Tablo 2)

Bünyan’ın da yer aldığı dördüncü kademe ilçeleri için yapılan değerlendirme şu şekildedir. Dördüncü kademedeki bu ilçelerin toplam nüfusu 2014 yılı itibarıyla ile 4,7 milyon seviyesinde olup, ülke nüfusunun yüzde 6,2’sini oluşturmaktadır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyelerinin bir sonucu olarak bu kademede yer alan 205 ilçenin 163’ünün net göç değerlerinin negatif olduğu ve diğer yerleşimlere toplamda net göç verdiği görülmektedir.

Bu kademenin imalat sanayi ve hizmetler sektörlerindeki istihdamının Türkiye içerisindeki payı incelendiğinde bu sektörlerdeki istihdam payının sırasıyla yüzde 2 ve yüzde 2,4 olduğu görülmektedir. 2014 yılı verilerine göre Türkiye’de teşvik belgeli yatırım tutarının sadece yüzde 4,5’i bu kademede yer alan ilçelere ait olup, OSB’lerde üretim yapılan parsellerin ülke içerisindeki oranı da (yüzde 1’in altında) oldukça düşük kalmaktadır. Bu kademede yer alan 205 ilçe, ülkemizdeki toplam turizm yatırım-işletme ve belediye belgeli yatak sayısının yaklaşık yüzde 2’sine sahip durumdadır.

Diğer kademelere göre imalat sanayi ve hizmetler sektörlerindeki istihdam paylarındaki düşük seviyenin hem kademenin iktisadi yapısındaki farklılıktan hem de bu kademedeki toplam nüfusun azlığından kaynaklandığı düşünülmektedir. Nitekim dördüncü kademede yer alan ilçelerin ülkemizin toplam tarımsal üretiminden aldığı pay yüzde 17 seviyelerindedir.

2014 yılı verilerine göre sadece 5 ilçede sinema salonunun bulunduğu dördüncü kademede, geniş bant internet aboneliği ve mesken elektrik tüketimi gibi yaşam kalitesini gösteren değişken değerleri ülke ortalamasının oldukça altındadır.

TABLO 1.

Değişken Adı 1.Temel Bileşen Ağırlığı

Kişi Başı Sabit Genişbant İnternet Abone Sayısı 0,863

Yüksekokul veya Fakülte Mezunu Nüfusun 22 Yaş ve Üzeri Nüfusa Oranı 0,792

Aktif Çalışan Kadın Sigortalı Oranı 0,780

Hizmet Sektörü İstihdamının Türkiye İçindeki Payı 0,745

Çalışma Çağındaki Nüfusun İlçe Nüfusuna Oranı 0,743

Kişi Başı Sosyal Yardım Miktarı2*. 0,726

Kişi Başı Mesken Elektrik Tüketimi 0,684

Kişi Başı Belediye Gideri 0,648

Kişi Başı Belediye Geliri 0,644

Sinema Salonu Mevcudiyeti 0,639

Okuryazar Kadın Oranı 0,631

Nüfusun Türkiye İçindeki Payı 0,631

Kişi Başı Banka Kredisi Tutarı 0,620

Primi Devlet Tarafından Ödenen Nüfusun İlçe Nüfusuna Oranı* 0,616

Yüz Bin Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı 0,602

İmalat Sanayii İstihdamının Türkiye İçindeki Payı 0,591

Ortaöğretim Okullaşma Oranı 0,580

Kişi Başı Banka Mevduatı Tutarı 0,580

On Bin Kişiye Düşen Banka Şube Sayısı 0,575

Yüz Bin Kişiye Düşen Hastane Yatak Sayısı 0,556

Yüz Bin Kişiye Düşen Hekim Sayısı 0,544

Genel Doğurganlık Hızı* 0,447

Teşvik Belgeli Yatırım Tutarının Türkiye İçindeki Payı 0,420

Sanayi Elektrik Tüketiminin Türkiye İçindeki Payı 0,404

Ortalama Hane Büyüklüğü* 0,381

Net Göç Hızı 0,342 İlköğretimde Derslik Başına Düşen Öğrenci Sayısı 0,328

OSB’lerde Üretim Yapılan Parsellerin Türkiye İçindeki Payı 0,325

Kişi Başı Tarımsal Üretim Değeri* 0,318

Okul Öncesi Okullaşma Oranı 0,312

Kişi Başı Aile Hekimliği Müracaat Sayısı 0,298

Turizm Yatırım-İşletme ve Belediye Belgeli Yatak Sayısının Türkiyede Payı 0,287

* 1. Temel bileşen ağırlığı negatif olan bu değişkenlerin analizdeki mutlak etkilerini göstermek amacıyla pozitif hale getirilmiştir.

TABLO 2.

İlçe Adı Genel Sıralama İl İçindeki Sıralama Skor Kademe

Melikgazi 38 1 1,996 1

Kocasinan 151 2 0,937 2

Talas 252 3 0,411 3

Hacılar 289 4 0,263 3

Özvatan 394 5 -0,032. 3

Develi 405 6 -0,060 3

İncesu 502 7 -0,225 4

Felahiye 509 8 -0,241 4

Yahyalı 579 9 -0,355 4

Bünyan 581 10 -0,358 4

Yeşilhisar 618 11 -0,418 4

Pınarbaşı 634 12 -0,447 4

Sarıoğlan 696 13 -0,546 5

Tomarza 713 14 -0,584 5

Sarız 762 15 -0,689 5

Akkışla 798 16 -0,788 5

Kaynak: T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, ilçelerin

Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE 2017. Ankara 2017

Hasan YÜKSEL

ÇAMAN DİŞİ (ÇAMAN - ÇEMEN KURUSU)

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 5 Nov 2020 10:50:00 -0800

Çaman Dişi (Çaman-Çemen Kurusu): Eskiler ne güzel düşünmüşler. Elinde var iken var olanı israf etmemiş, var olanı bir şekilde saklamayı bilmiş. yokluk zamanın da da sakladığı bu yiyecekleri tüketmiş kış hazırlıklarımızın bir çoğu bu şekilde oluşmuştur. Ülkemizi bir çok yerinde insanların pastırma yüzünde görerek tanıdığı çaman Bünyan'da her zaman ekmeğimize katık olmuş, kimi zaman da böyle kurutularak değerlendirilmiştir. Kurutulmuş çamanın tadının taze çamandan daha farklı olduğunu da ancak yiyenler bilir. Hele birde içerisinde dövülmüş et varsa tadına hiç doyum olmaz. Bilmeyenlere bu Bünyan'ın eskilerden kalma bir mutfak kültürüdür.

ZİYA DOĞAN VEFAT ETTİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Fri, 9 Oct 2020 10:47:00 -0700

1932 yılında Bünyan Tuzhisar'da doğup gençliğinden beri güreş ile meşgul olup güreşte Türkiyenin gururu haline gelen milli güreşcimiz Ziya Doğan 08.09.2020 yılında 88 yaşında iken vefat etmiştir. Kendisine Allah'tan rahmet diliyoruz. Ziya Doğan'ın Türkiye şampiyonluğunun yanı sıra bir Dünya Üçüncülüğü iki Avrupa ikinciliği ve bir Akdeniz olimpiyatları şampiyonluğu vardır. Uzun süre Almanya'da yaşayan Doğan. burada bulunduğu süre boyunca bir çok güreşçi yetiştirmiştir.

BÜNYAN AĞZI - Abdullah KARABULUT

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 24 Sep 2020 10:41:00 -0700

Not: Academia.Edu' dan alınmıştır

ABDULLAH KARAB 2020 – Kayseri

BÜNYAN AĞZI

Şimdiye kadar Bünyan ve Bünyan Ağzı ile ilgili çalışmalar ne yazı ki çok azdır. Kendilerini hayırla yad ettiğimiz iki Bünyanlının çalışmalarının dışında derli toplu bir araştırmaya rastlanılmamıştır. Bunlar; Hamdi Üçok’un Bünyan (Kayseri 1953) kitapçığı ile Yıldız Uslu’nun Bünyan Ağzı (Ankara 1961) adlı mezuniyet tezidir. Bünyan Ağzı, çevresinden, bilhassa Kayseri Ağzı’ndan etkilenmesine rağmen bu ağızda bulunmayan ve Orta Asya’dan getirildiği gibi kullanılan birçok kelimeler yaşamaktadır. Bazı kelimeler de Kayseri Ağzındaki anlamından değişik anlamlarda kullanılmaktadır. Çeşitli yönlerden bakıldığında Bünyan ağzının ayrı bir ağız özelliği taşıdığını söyleyebiliriz.

Bünyan’da bir mevki adı olan Çalapberdi bizi Anadolu’ya geliş zamanına götürmektedir. Yunus; “Böyle emreylemiş Çalap / Derdim vardır inilerim” der. O’nun dilinde Çalap: Tanrı, Allah anlamında kullanılmaktadır. O zamanlarda ki “berdi” (bermek) ise şimdi “verdi” şeklinde kullanılmaktadır. Kazgan ve yırak kelimeleri Doğu Türkistan’ın Urumçi havalisinde kullanılmakta olup “kazgan” selin açtığı çukurluğa verilen addır. Aynı zamanda “kazan” kelimesinin ilk şeklidir. “Sin” kelimesi Yunus’ta “Eğer ibret gerek ise / Gel göresin o sinleri” şeklinde ifadesini, bu günkü “sinine s..tığım” sözünde de olduğu gibi mezar anlamında kullanılmaktadır. Bu kelimeler birkaç örnek olarak seçilmiş olup hayli çoğaltılabilir.

Orta Asya’dan, yani ana vatanımızdan getirip de bu güne kadar saklayıp kullandığımız kelimeler, bir noktada Bünyanlının menşeini de apaçık ortaya koymaktadır. Bu kelimeler XI. Asırda vatan yaptığımız bu yörelere Türk’ün damgasını vurmuş ve yansıtmıştır.

Genel dile göre Bünyan Ağzı’nda meydana gelen değişiklikler kaba çizgileri ile şöyledir:

1-Kelime içinde Ü-U değişimi: Buküs/büküs, guccü/küçük, küllük/küllük, guva/güveyi

2-Kelime içindeki Ö-O değişimi: Borek/böbrek, kopek/köpek, godek/gödek

3-Sesli uyum gereği sanılan U-I değişimi: gelbı/kalbur, gavın/kavun, marıl/marul, yamıh/yamuk

4-Bazı E-A değişimi: Sütlan/sütleğen, yima/yemeği, guva/güveyi

5-Bazen hecelerin düşmesi ile uzaması yapılır: Maza/mağaza, ar/ağır, kelime sonunda ilan/leğen, yima/yemeği

6-Bazen E-İ değişimi: Dina/değneği, yima/yemeği

7-Bazı E ler İ-E arası bir şekilde söylenir: vericem, gece (ilk E lerde)

8-Bazı sessiz harfler düşer: Doru/doğru, yada/yağda, şerde/şehirde, başiş/bahşiş, gonü/gönlü, sora/sonra, Şitan/Şeytan

9-K-G değişimi: Gada/kada, gayıh/kayık, gabah/kabak, gabıh/kabuk

10-Çok az P-B değişimi: Bekmez/pekmez, bannah/parmak, baldırcan/patlıcan

11-Çok az B-P değişimi: Pahır/bakır, pace/baca

12-Bazı T-D değişimi: Dene/tane, das/tas

13-Yumuşakge şle biten kelimelere sesli ile başlayan ek gelirse Ğ-Y ve S ye dönüşür: Daya/dağa, bayı/bağı, asını/ağını

14-Şimdiki zamanın eki “yor” un “r” si düşürülüp şahıs eke getirilir: Geliyom/geliyorum , gidiyonnu/gidiyormusun

15-İstek birinci çoğul şahıs eki “lim” yerine “ek-ak” getirilir: gelek, gidek

16-Gereklik 1.çoğul şahıs eki “meliyiz” yerine “meliyik” getirilir: Gelmeliyik, oturmalıyıh

17-Bazı N ler N-G arası nazala şeklinde söylenir: Sana,yum, biliyonnu

18-Bazı birleşik kelimelerde hece düşmesi yapılır: Nader/ne kadar, nemarek/neme gerek

19-Yabancı kelimelerde çeşitli yönlerde değişiklik yapılır: Üsün/Hüseyin, azen/ezan, mazer/mezar, Hacca/Hatice, palika/fabrika, nalet/lanet, pontul/pantolon, gardolap/gardrop, İrahme/Rahime, Anşe/Ayşe gibi

Bünyan’da kullanılan kelimelerin bir kısmı genel dilde yaşamaktadır. Bunlardan birkaçı aba, azdı (yolu şaşırdı), basa (fazla), gocam, kısnık, say senir (dağ çıkıntısı) gibi kelimelerdir.

Böyle kelimeler gün geçtikçe kullanılmamakta ve unutulmaktadır. Bilhassa yazı dilimiz olan İstanbul ağzının baskısı altında olan Anadolu Ağızları gittikçe özelliklerini kaybetmektedir. Gerek okumuşların gerekse yayın organlarının tesiri sonucu bu kelimeler yavaş yavaş kullanılmamaktadır.

Halk arasında genel yargı olarak, İstanbul ağzını kullanmak kibarlık, kendi yöre ağzını kullanmak ise kabalık sayılmaktadır. Kibarlaştığını zannederek kullandığı kelimelerde yabancı kelime oranı fazla, kabalaştığını zannederek kullandığı kelimelerde ise yabancı kelime oranı çok azdır. Ne garip ki Farsça”Ane”den gelen “Anne” yi alıp “Ana”yı atmak gibi yanlışlıklar yapılmaktadır.

Bir Azerbaycanlı Profesörün konferansında yaptığı konuşmasını mahalli ağızı bilen ve kullanan kişiler daha rahat anlamıştır. Bu konuşmacının kullandığı bıldır, bayah gibi kelimeler bizlere yabancı değildi. Geçen sene anlamına gelen “bıldır” ile biraz önce anlamına gelen “bayah” kelimelerini kullanmanın kabalığı neresinde bilmiyorum.

Kullanılmadıkça dilden ve zihinde silinmeye yüz tutan bu kelimeleri kayıtlara geçerek yeni nesillere aktarmakta acele etmemiz gerekmektedir. Sayın Yıldız Uslu’nun “Bünyan Ağzı” konulu tezindeki sözlüğü incelediğimiz zaman 1960’larda Bünyan’da kullanılan ama şimdi kullanılmayan ve belki hatırlanan, ancak birkaç yıl sonra tamamen unutulacak olan kelimelere rastlarız. Bu kelimelerden açgıç=anahtar, ade, abla, ablah =tembel, aklan=sel yarıkları, arıstah=tavan, avsat=kağnı tekerleğinin tahtası, cicik=meme, çırahma=çıra, lamba konulan alet, çeten=saman kağnısı, gelekbastı=saç tokası, hecirget=tandırın üzerine konan çapraz demir, hızmıh=hayvanlara yedirilen samanlı tahıl, kossa=ocak, tandır karıştırmaya yarayan değnek, örtme=iki üç tarafı açık ev bölmesi, taman=hani, o zaman, toygaşı=bir çeşit tarhana çorbası, üvek=suyu sızdıran yer, yalıh=büyük mendil, yannıh=deri yayık birkaç örnektir. Dağ başında şırıl şırıl akan göze, pınar, bulak suları kadar temiz olan bu kelimeleri, ağızları korumalıyız.

Bünyan’da konuşulan birçok kelimeyi incelersek bunların kökünün Türk Dili’nin derinliklerine inmekte olduğunu görürüz.

1072 senesinde, Anadolu’yu vatan yapmaya başladığımız zamanda Kaşgarlı Mahmut adında bir Türk bilgini, bir Türkçe sözlük yazmıştır. “Türkçe’nin Arapça’dan üstün” olduğunu ortaya koymak amacıyla yazılan bu sözlüğe şöyle bir göz attığımızda Bünyan Ağzında kullanılan kelimelerin birçoğuna rastlarız. Öyle ki bu kelimeler hiç bozulmamış veya bir iki harfi değişmiş bir durumda bu gün kullanıldığını görürüz. Bu kelimelerden bazıları aşağıda karşılaştırılmıştır.

Bünyan ağzı ilgili deyim ve karşılaştırmalı kelimeleri diğer yazılarımızda ele alacağız.

Abdullah KARABULUT

Düzenleyen: Hasan YÜKSEL

Divanü Lugati't-Türk Bünyan

Aba Aba (Ana)

Ağış Ağış (Yükseliş)

Arık Arık (Zayıf)

Azuk Azık (Yiyecek)

Angıt Angut (Kuş)

Ayrık Ayrık (Ot)

Ağsak Ağsak (Topal)

Alaçık Alençik (Bağevi)

Ağnamak Ağnamak (Hayvanların yatıp yuvarlanması)

Ağırlamak Ağırlamak (İkram etmek)

Arındı Arındı (Yıkanarak temizlendi)

Azdı Azdı (Yolu şaşırdı)

Basa Basa (Fazla – Sonra)

Barak Barak (Çok tüylü köpek)

Batman Batman (8 kg’lık tartı birimi)

Berktti Berkitti (Sağlamlaitırdı)

Berk Berk (Sağlam-Katı)

Bekmes Bekmez

Berdi Verdi

Bezendi Bezendi (süslendi)

Bıçguç Bıçkı

Bıldır Bıldır (Geçen Sene)

Bilişti Bilişti (Tanıştı)

Böğ Bö (Büyük –Zehirli Örümcek)

Böğür Böğür

Bukağı Buka (Hayvanın ayak bağı)

Bu Bu (Buhar)

Bürünçik Bürüncek (Başörtüsü)

Çapgut Çapıt

Kırkdı Kırktı

Kısnık Kısnık (pinti)

Kizetti Gözetti

Köt Göt (Arka - Kıç)

Köğerdi Göğerdi

Kölerdi Gölerdi (Göllenmek-Toplanmak)

Kölük Gölük (Yük hayvanı)

Kunde Kunde (Hergün)

Kuçam Goçam (İki avuç beraber)

Kurun Kum

Kün Gün

Orum Horum (Bir orakta çıkarılan ot)

Osruk Ossuruk

Örk Ök (Hayvan bağı)

Öyez Üvez

Öz Öz (İki dağ arası)

Pürçek Pürçek (Saç demeti)

Pürlendi Pürlendi (Tomurçuklandı – Yapraklandı)

Sasığ Barığ Sası – Barlı (Kokmuş – Barlanmış)

Satgaştı Sataştı

Say Say (Kara taşlık yer)

Sekü Seki

Senğir Senir (Dağ çıkıntısısı)

Sıngıladı Siniledi (Köpek İçin)

Sındı Sındı (Makas)

Sın – Sin Sin (Mezar-Soy)

Sınguk Sınık (Kırık)

Sırıttı Sırıttı (Yorgan sırıttı)

Sızgıt Sızgıt (Erimiş yağ)

Singirdi Sinirdi (Hazmetti)

Sing Sin (Sinilemek)

Singi Sinen (İçe sinen)

Soğuldu Soğuldu (Çekildi)

Söbi Söbe (Tam yuvarlak olmayan)

Suvardı Suvardı

Sürtük Sürtük

Tatıttı Dadıttı

Tepretti Depretti

Testeğirmi Desdeğirmi (Yusyuvarlak)

Terdi Derdi (Topladı)

Teng Denk

Tikim Dıhım (Bir dıhım)

Titdi Ditti (Ditmek)

Tişedi Dişedi

Tirsek Dirsek (İt dirseği)

Töl Döl

Töş Döş (Gösün başı)

Töritti Töretti (Çoğalttı)

Tulung Duluh (Kulakaltı)

Tülek Tülek (Tüyü dökme-Kırkım)

Tünedi Tünedi (Geceledi)

Tünek Tünek (Hapishane – Kümesteki tünek)

Tüngür Dünür

Tüge Düve

Unutgan Unutgan (Çok unutkan)

Uldı Uldu (Ulmak)

Uz Uz (Usta – Eliyatkın)

Üzülgen Üzülen (İpin üzülmesi)

Ütti Üttü (Tüylerini yaktı)

Ündedi Ünledi (Çağırdı)

Yasıladı Yassıladı (Düz hale getirdi)

Yanut Yanıt (Karşılık)

Yagır Yanır (Hayvanın sırt yarası)

Yağun Yoğun (Şişkin – Kalın)

Yarpuz Yarpuz (Kır Nanesi)

Yarmas Yarma (Döğme buğday)

Yanlık Yanlık (Çobançantası)

Yat Yad (El yabancı)

Yabıtak Yalbırtak (Çıplak – Eğersiz)

Yerdi Yerdi (Beğenmedi, iğrendi)

Yeldi Koşdu

Yetik Yetik (Güç İşleri Başarır)

Yetildi Yetildi (Ulaşıldı-Erişildi)

Yetilmek Yedilmek (Güdülmek)

Yelpik Yelpik (Yel çarpması)

Yemşen Yemşen (Bir alıç cinsi)

Yeng Yen (Elbise kolu)

Yenğge Yenge (Büyük kardeşin hanımı)

Yırattı Yırattı (Arayı açtı – uzaklaştı)

Yiğrendi Yiğrendi (Tiksindi)

Yolak Yolak (Çığır, çılga)

Yoğrum Yuğrum (Bir yuğrum un)

Yoz Yoz (Erkek koyun sürüsü)

Yuvga Yuha (Yufka)

Yumuş Yumuş (Buyruk)

Yülütdi Yületti (Tıraş ettirdi)

Yüğrük Yuğruk (Koşucu – Yüğrük)

Yukarıda Türkçe’nin, Orhun kitabelerinde sonra, en önemli dil kaynağı olan Divan-ı Lugati’t Türk adlı lugattaki kelimelerle Bünyan ağzındaki yaşayan kelimeleri karşılaştırmış bulunmaktayız. Bu karşılaştırma aynı zamanda Bünyan’da yerleşmiş ve orayı Türk yurdu yapmış halkın kökünün nerden

Geldiğinin de isbatıdır. Hala Anayurtları Orta Asya’da kullandıkları dilin birçok kelimelerini, sanki en değerli mücevher gibi, saklamakta ve kullanılmaktadırlar.

Bünyan’da kullanılan deyimler de ayrı bir özelliğe ve güzelliğe sahiptir. Bunları Kazım Yedekçioğlu’nun Kayseri Ağzı Deyimler adlı kitabındakilerle karşılaştırdığımızda Kayseri’de kullanılmayan, Bünyan’a has bir çok deyimler olduğunu görürüz.

Aşağıya aldığımız deyimlerden bazıları Kayseri ağzında mevcut değildir.

Bu deyimler

Acın yatıp gücün kalkmak.

Adı sanı duyulmamak.

Adı sanı yok olmak.

Adı yiti olmak.

Adı ulu kıçı kuru.

Ağır aksak olmak.

Ağır otur batman götür.

Ağzına çarşamba tuzu koymak.

Ağzını dağıtmak.

Ağzının içini yemek.

Ağzını yüzünü çitilemek.

Aklını peynir ekmenen yemek.

Aklında keser kaçığı olmak.

Aldar gülder etmek.

Aliye edik veliye düdük etmek.

Allah boy vermiş kapmış koyvermiş.

Altını üç cevize indirmek.

Aştan çıkmaz kel çömçe.

Avrat Asiye.

Ayrığı bitti de guyruğu galdı.

Ayın oyun etmek.

Babayın anayın çarığına tükürüyüm.

Başından gunnacı etmek.

Başının etini yemek.

Bir cibitte yapmak.

Bir çuval balınan yenmemek.

B..unda boncuk görmüş.

Boranı çölme.

Borum borum bozulamak.

Boş gezenin kalfası.

Boyu gavah ahlı savah.

Burnu buludu yırtmak.

Cahal cemakan.

Cangama çıharmak.

Cerenen laf uzatmak.

Cikdönmök.

Çağardaken çatlamak.

Çalçap.

Çarçapıt.

Çay sıra gidip yol sıra gelmek.

Çetin ceviz.

Çöpten çedene.

Dabanının altını öpmek.

Dabaz olmak.

Dal öğlen.

Daş ölçerim.

Dınnah gadar çocuk.

Dip bıçah dolu olmak.

Dişi kitlenmek.

Dişinin gıcımığını almak.

Dişli olmak.

Döl döş.

Dölek durmak.

Elden ayrıksı.

El değer etek değmez.

Eli uz.

Eni boyu olmamak.

Eremeke.

Erim erim eprimek.

Gafası gaf dağını gözlemek.

Gah gidelim akıllı.

Gallelemek.

Gamgaynan gaşınmak.

Gapıdan girip paçadan çıkmak.

Gar gar gapınmak.

Gavur parasıynan on para etmemek.

Gaygısız gamber.

Geberyatlıh.

Gırığım gır Ali.

Gırfacan gibi.

Gıvrılı galmak.

Gözleri felfecir ohumak.

Gözünün yağını yidirmek.

Gözünü yivindirmek.

Gözü belermek.

Gubat gubat gonuşmak.

Güneşin burnuynan.

Gursah gavurgasını ister.

Haber uçar olmamak.

Hançalı avrat pençeli oğlan doğurur.

Hırağası.

Hışırdım gibi.

Hoşafın yağı kesilmek.

İnce eğirip sık dokumak.

İncesini ipe yoğununu çöpe dizmek.

İtin öldüğü yer.

İt gılı postal bağı.

İnsanı zıvanadan çıharmak.

Kendini şikara çekmek.

Kesip attığı tırnak olmamak.

Kirbiti süslü.

Kirinden kitlemek.

Kulak dikmek.

Laf ebesi.

Lok gibi oturmak.

Löm löm yürümek.

Malamat etmek.

Masiye almamak.

Maşallah dediğin sabaha çıkmaması.

Nallı katır.

Nizah kol gibi olmak.

Oğlan yeyip oyuna çoban yiyip koyuna gitmek.

Ohla yutmuş.

Orta tallanın gundur buğdayı.

Oturah ahıllı olmak.

Ot yoldurmak.

Ödü kopmak.

Ödü sıtmak.

Parpılamak.

Pıtıraklı.

Salır camızı gibi.

Sapı silik.

Seten seyrek.

Sıtkı sıyrılmak.

Soğuk tandırdan sıcah ekmek.

Sözüm burdan dışarı.

Suratını aynet beynet etmek.

Şirelendirmek.

Şemşamer mezhepli olmak.

Tabanının altını öpmek.

Tabanının altı patlamak.

Tandırdan çıhıp kuleye girmek.

Tırnağına taş değmemek.

Tipi tatarı gibi olmak.

Udu gibi olmak.

Vanılayıp durmak.

Vücudu elenmek.

Yağlayıp ballamak.

Yali bali olmak.

Yedip gütmek.

Yektaptan söylemek.

Yeleğinin yengesi ol.

Yeni yaha.

Yeni yetme.

Yelpelek gitmek.

Yınnaşıh kel gaşıh.

Yol yolah bilmemek

Yol yordam bilmek.

Zıllısını çizmek.

Bu yazımızda “Bünyan Ağzı” hakkında kısa bir bilgi vermeye çalıştık. Bu konuda, tamamlamak üzere olduğumuz “Bünyan Ağzı Sözlüğü” belki bu ağzın kaybolmasını, unutulmasını önleyebilecektir.

Abdullah Karabulut.

SÖZLÜK

Aada (Ağda) Koyulaşmış tatlı

Abarı Hayret ve şaşma nidası

Aboo Çok zor anlamında bir nida. Aboo nasıl kaldıracağım

Acer Yeni; taze sürülmüş arazi, mera

Acene Tırpan sapının tutacağını delmeye yarayan alet.

Acevit Çevik

Acık, (acıcık) Biraz

Acışmak Bir yaranın sızlaması, acı vermesi

Ad san Şöhret, ün (Adı sanı duyulmamış bir kişi.)

Aflah Tembel

Ağa Dede, baba

Ağartmak Beyazlaştırmak, temizlemek

Ağbaba Dede, büyükbaba

Ağıl Davar barınağı

Ağız İnek, manda ve koyunun doğurduktan sonraki ilk sütü

Ağız ayırmak Sağa sola gayesizce bakınıp boşa zaman geçirmek

Ağız eğmek Layık olmayana yalvarmak, istekte bulunmak.

Ağnamak At ve eşeğin yere yatıp sağa sola dönmesi

Ağrı Ötürü, dolayı (aşağı mahalleden ağrı dolaştım)

Ağrılıklı Hastalıklı, ağrısı eksik olmayan

Ağrımak Zarar görmek (Ben ondan ağrınmadım incinmedim)

Ağsamak Hafif topallamak (Genellikle hayvanlarda)

Aha İşte

Akarca Kemik veremi

Aktar Karıştır, alt üst et

Aklan Sel yarıkları

Alağaz Boşboğaz

Alamet İri, beklenmeyen büyüklükte

Alençik Küçük bağ ve bahçe evi

Alengilli Derme çatma, bozuk düzen

Alentirik Elektrik

Albasması Lohusa kadınların hayali bir korkuyla hastalanması

Alıç Yabani bir çalı ve meyvesi

Alıh Giyecek eşya, yırtık dökük giyecek eşya

Arkalaşmak Birbirine arka olmak

Ame Babanın kız kardeşi

Amelya Amele, düz işçi

Anaç Kuşların dişisi, gelişmişi

Anadut İki altta ve bir üstte olmak üzere üç parmaklı tarım aleti

Angut Aptal, bir çeşit yabani kuş

Annaç Yamaç, karşı taraf

Arabaşı Un su ile belli bir kıvamda pişirilerek yayvan kaplarda dondurulur ve

güzel bir tavuk çorbası hazırlanarak beraber yenilir bir yemek.

Arınlamak Hedef görmek

Arık Zayıf, kuru, cılız

Arıstah Tavan

Arkaç Ağıl dışında, etrafı yüksek, kuzeyi kapalı tabii davar yatırma yeri

Aside Un, pekmez veya şeker karışımından yapılan tatlı

Asuvata Alış-verş

Aş Yemek

Aşırma Kuyudan su çekilen kova, su kabı

Aşkar Görünüş, görünüş özelliği

Aşlıh Yarma (tarhana yapılan kabuğu alınmış buğday)

Atlaşmak At ve eşeğe beraber binmek

Avandalık Keser, testere, çekiç gibi aletylerin kabı

Avcar Kimyon, biber, karabiber gibi baharat karışımı

Avsun Dualar, hastalığa okuma, efsun

Avunmak Hayvanların çiftleşmesi

Avurt Yanağın altı

Ayak Kandırıcı dil (öyle ayağa gelmem)

Ayakçak Merdiven basamağı.

Ayın oyun etmek Bozmak, boşa harcamak

Ayıtlamak Ayıklamak

Aynet beynet Alışılmamış bir görünüşte, gelişi güzel

Ayrıksı Türüne benzemeyen, ayrı yapıda (elden ayrıksı bir kişi)

Ayustu Ayak üstü, hemen

Azen Ezan

Azımsamak Az bulmak

Azılı Asabi, sinirli

Azmak Fazla öfkelenmek, zaptedilmez duruma gelmek (azdı kudurdu)

Azman Lüzumundan fazla büyüyen

Bahale Baksana, bakarmısın, yaptığına bak. (Adama bahale)

Bağırtlak Beşikteki çocuğun düşmemesi için bağlanan kuşak

Bağrı başlı Yüreği yaralı

Balak Manda yavrusu

Balbaşı Beyaz üzüm şırasından yapılan koyu pekmez

Baldırcan Patlıcan

Balhmak Çakma (Şimşek balhtı)

Bannah Parmak

Bannahçalık Parmaklık

Bar Turşu ve diğer salamurların yüzündeki küf

Bastırıh Kapı arkasına dayanan sırık, ağırlık olarak konan şey

Başşahlamak Bozulmuş bağ ve bahçelerde sebze ve meyvelerin toplanması

Batman Sekiz kiloluk ağırlık birimi

Bayah Biraz önce

Bayroz Büyük ve ağır çekiç

Bazlama Sacda pişirilen yassı ekmek

Becen Tavşan yavrusu (biraz büyümüşü)

Beğermek Dananın bağırması

Bel İşaret ( e harfi üst damağın iç tarafı ile seslenirse)

Bel etmek İşaret koymak

Belemek Bulamak-Çocuüu sarmak

Bellemek Öğrenmek, akılda tutmak

Belemir Özsüz unları özleştirmek için katılan bitki

Belermek Tahılların şişmesi - yılmak (Bu işi bitirene kadar gözlerim belerdi.)

Berdi Sazlıklardaki bir cins yumuşak kamış

Berkitmek Sıkılaştırmak, etrafını bastırmak, sağlamlaştırmak.

Beseni Kışın soğuk havalarda sisin yoğunlaşarak kar tanesi şeklinde düşen

taneleri

Besleme Küçükken hem hizmet hem de büyütüp gelin etmek için aileye

alınan kız.

Bet Pekiştirme eki (bet bereket kalmadı)

Betik Bölüm kısım

Bezi Hamurun ekmek için ayrılmış küçük parçaları

Bıcak Bucak (Maşallah dip bucak dolu)

Bıdıl bıdıl Yavaş yavaş-ufacık ufacık (Çocuk bıdıl bıdıl yürüyor)

Bıldır Geçen Sene

Bılız Bulüz

Bidene Birtane

Bildik Tanıdık Kişi

Bilik Civciv

Bilinni Bilir misin

Bişi Bir şey (bişiy var mı?.) Hamurun yağda kızarmış hali

Bişirik Yapılarda kullanılan çok sulu toprak çamuru

Bücca Bütçe

Boorek Böbrek

Boruç Su testisinin küçüğü

Boranı Tandırda pişirilen kabak yemeği

Boşlamak Bırakmak, salıvermek

Boyuna Devamlı, biteviye

Bozmancalık İşi bozma niyet ve davranışı

Bozarmak Renginin solması, boz renge dönüşmesi

Böcük Böcek

Böö Zehirli büyük örümcek

Börk Bir çeşit deri başlık

Buğasak Boğa isteyen ineğin hali

Buğlüz Kambur

Bulamaç Un ve pirinçle yapılan çorba

Bulunmak İkram etmek (O kadar bulundum ama yaranamadım.)

Buküş Köşe - dönemeç

Buncaaz Bu kadar az

Buymak Çok üşümek, donacak duruma gelmek

Buzalamak Buzağı doğurmak

Bücür Ufak boylu cüce

Bürgü Kadınların bir çeşit başörtüsü

Büzgü Kumaşta katlama yeri

Büzütmük Soğuktan, korkudan büzülü halde durmak

Cahal Tecrübesiz, genç

Camız Manda

Cangama Döğüş, nizah, gürültü

Carı Ayağına eline tez, kıvrak iş yapan

Cavlak Tüyü, teleği, saçı kabuüu olmayan

Cavlatmak Kabuğunu soymak. Kumarda beş kuruşsuz bırakmak

Cavsıtmak Konuyu fazla uzatıp tadını kaçırmak, gevşetmek

Cekceki İddiacı, her şeye konuşan

Celallenme Öfkelenmek

Cengar Bakır pası

Cerek Ceviz çırpmaya yarayan uzun ince sırık

Cereme Eziyet, üstelik yapılan (Yaptığım iyiliğin bu da ceremesi)

Cılga İnce, patika, dağ yolu.

Cılgısız Geçimsiz

Cımcıh Ip ıslak

Cıncıh Cam Yapılı

Cıngı Kıvılcım

Cıngıl - Cüngil Küçük üzüm salkımı CINGILLI: Lüzumsuz bol takıp takıştıran

Cırcır Fermuar

Cırıncıplah Çırılçıplak

Cırındıllıh Köpük halindeki iyi olmayan et

Cırt Şımarık, afacan

Cıvık Sulu -- Şımarık

Cızı Çizgi

Cicik Meme - Bıçakların namluyu sapa bağlayan çivisi, perçini

Ciciği gevşemek Fazla canı istemek, hemen yumuşamak

Cilbir - Cılbır Yoğurtlu yumurta yemeği

Cingan Çingene

Cingi Sert kara taş

Ciş Cici, güzel

Ciştan Yakıştırmadan giyen, takınan

Combuldak Kapalı kaplardaki sıvının ses çıkarması

Cöddür cöddür Badi badi, kısa adımlarla yürüme

Cöddürük Çelimsiz, kılıksız

Cuggurdamak Boğazın ses çıkarması - canı isteme

culuh Hindi

Cuvara Sigara

Cücük Yavru (Kuş ve kümes hayvanlarında)

Çabıt Değersiz bez parçası (Öyle kıymetli bir şey yok. Hepsi çar çabıt)

Çağ Eski evlerde su kablarının konduğu veya odalarda sedir altlarına

yapılan kapaklı yıkanma yerleri

Çağardah Çekirdek

Çağardaken çatlamak Vakitten evvel sevdaya yelmek

Çahıldah Koyunun karın altı yünlerinin pislikten sertleşmiş hali

Çahıldahlı Uygunsuz, kötü işleri olan

Çaldahıl Sağa sola durmadan sataşan.

Çalgı Karamuk ve benzeri çalılardan yapılan ahır süpürgesi

Çalkamaç Fazla özemeden yapılan ayran

Çalkan Suyun akıntılı yeri, küçük şelale

Çalma Suda çabucak yıkama (Şunları çeşmede çalıyım da geliyim.)

Çalmak Sürmek, boyamak

Çaltak Dikkatsiz - Topallayarak yürüyen

Çaman Biber, baharat, sarımsak ve baharat unundan yapılan bir yiyecek

Çarpana Edepsiz, arsız, (Kara Çarpana)

Çaşak Her tarafı gevşemiş, laçka

Çavmak Suya atılan taşın su yüzünden sekmesi

Çebiş Yaşına gelen keçi

Çeş Savrulup samanından ayrılmış tahıl yığını

Çedene Kenevir tohumu

Çekmek Hikaye etmek, anlatmak (Dur o konuyu sana bir çekeyim)

Çelbeşik Çapraşık, anlamı zor, girift

Çelliyesice Nesli tükenesice, ölesice anlamına bir beddua

Çemkirmek Köpeğin hırlaması - Arsızca karşı gelmek, saygısız davranmak

Çemremek Bir iş için toparlanmak, hazırlanmak

Çenesek Çok konuşan geveze

Çenilemek Köpeğin acıdan ince sesle bağırması

Çente Çanta

Çerçi Gezgin satıcılık yapan kimse

Çeten Saman taşımak için hazırlanan kağnı

Çıbıh Çubuk, asma

Çığırmak Çağırmak

Çığırtmaç Yumurtalı hamurun yağda kızartılması

Çıkı Bohça, çıkın

Çıkılamak Sarmak bohçalamak

Çıkıntı Seçilip iyisi alınan

Çıpkı İnce değnek - Halıya vurulan boya çizgisi

Çıra Tenekeden yapılmış gaz ile yakılan ışık aleti

Çırpı Evlere badana yapmak için kullanılan beyaz toprak

Çıtak Ürkek alıngan

Çıtırgı Yanması kolay kuru ot ve çok ince dal parçaları

Çıtlık Sütünden sakız yapılan ot

Çıtçıt Bir çeşit düğme

Çipil çipil Bataklık, her yerinden su çıkan yer

Çiğermek Nemlenmek

Çiğsinmek Nefret etmek, soğumak, sevgisinin azalması

Çikdönmek Hemen sırtı yere gelmek

Çil Ağaç ve bitkilerin ince kökleri

Çilenti İnceden serpiştiren yağmur

Çimtik Az, iki parmakla tutup sıkmak (Bir çimtik tuz at)

Çinik - Şinik Bir tahıl ölçeği

Çinke Azıcık, ufacık

Çitime Sıkça örme, eskiyen yün örgülerin o yerini örme

Çitilemek Elle ovmak

Çitme At ve eşek tekmesi

Çor Çok tuzlu

Çot Çolak kolu sakat

Çöğdürmek Eğmek - İşemek

Çöğlençüş Tahtıravalli

Çökelik Ayrandan yapılan bir çeşit yağlı peynir

Çömçe Ağaç kepçe

Çömez Yardımcı

Çördük Ufak boyu uzamış

Daah Eşeğe yürümesi için kullanılan söz

Dabak Sığırlarda şap hastalığı

Daban Zemin döşeme

Dabanı doru Yaya yola gitme

Dabansız Cesaretsiz korkak

Dabaz Vücudun allerji sonucu kaşınması

Dadak Az ümit verip aldatma, sonucu kaşınması

Dafa Kere, Defa

Dahanak Hesap bakiyesi - aklında takılıp kalan konu

Dalıhmak Sıcaktan terlemek ve bunalmak (Genelde mandalar için)

Dalöğlen Güneşin tepedeki zamanı

Dallamak Kabaca kucaklaşmak

Daniska En iyisi

Darısı Aynısı, böylesi (Darısı başınıza komşular.)

Dayatmak Sözünde ısrarlı olmak, inat etmek

Dayer Değer (o kadar emeği dayer mi?)

Day durmak Yeni yürümeye başlayan çocuğun ayakta durması

Daylak Uzun bacaklı - Yüke alıştırılan deve

De baah Söyle de bakalım

Debiyah Demin biraz önce

Değirmee Ciltte, hayvan derisinde meydana gelen yuvarlak mantar

Değrmi Yuvarlak (çember şeklinde)

Delimsa Deli Gibi

Dembesek Aptal - beceriksiz

Dembil dümbül Düşe kalka

Demirdelen Ağaçkakan kuşu - Ayakkabısını çabuk eskiten

Dene Tane

Denelemek Fazla tahıl yiyen hayvanın hastalanması

Denneşmek Derlenip toparlanmak

Densiz Uygun davranmayan, patavatsız konuşan

Depik Tepik, tekme

Derdikmek Dertlerin depreşmesi

Derz Duvarda iki taş arası

Devrisi gün Öbürgün

Dığa Boyu küçük kalmış

Dıhım Bir lokma

Dıhmak Kapalı yere girdirmek

Dımıtmak Oraya hemen çökertmek, vurunca yıkmak

Dırdıbıt Geçimsizlik, lüzumsuz dedi kodu

Dırmaç Yükü sırta sarma işi

Dırmaçlamak Yükü iple sırta sarmak

Dırmıh Tırmık

Di baah De bakalım, hadi söyle

Didişmem El veya sözle birbirini hırpalamak

Diğdirmek Fışkırmak

Diğremek Pörsümüş bitkilerin eski halini alması

Diha İşte orada

Dikme Fidan

Dilliksiz Geçimsiz

Dimdurmak Yeni yürümeye başlayan çocuğun ayakta durması - Sözünde, işinde

inat etmek

Dimdurdurmak Herkesi kendi amacında hizmet ettirmek, rahatsız etmek

Dinelmek Ayakta durmak

Dingilli Rahat durmayan kaypak

Direzin İnce sağlam pamuk ipi

Dişemek Çocuğun dişlerinin çıkmaya başlaması

Dişindirik Atın ağzına verilen gem parçası

Dişli Arkası, desteği olan

Dolama Parmağın tırnak tarafında çıkan iltihaplı bir yara

Dolaz Un, yağ, tuz ve su ile yapılan bulamaç

Doluhmak Gözleri dolu dolu olmak

Domuşmak Küserek bir yere çekilmek

Doonemek Suyun ayrı yere vurması

Döl Yavru

Dölek Düzlük - Normal - Doğru

Dölek durmak Uslu uslu oturmak

Dölek söylemek İşin doğrusunu söylemek

Dölenmek İyileşmek, eski haline dönmek

Dömelmek Şişkinlik yapmak (Yara yumruk gibi dömelmiş.)

Dönümsüz Beceriksiz, tertip ve düzeni olmayan

Döşşek Yatak

Duğdü Keserin keskin olmayan tarafı

Dulda Rüzgar tutmayan kuytu yer

Duluk Ağız ile elmacık kemiği arası, iç kısmı (Duluğunda ne var)

Dunuh Sessiz sakin, parlak olmayan

Dümbelekçi Herkesin isteğine göre hareket eden

Dürmek Toplamak, kaldırmak

Dürtmece İçinden çekirdeği dürtülerek çıkarılmış meyve

Düü Bulgurun ufağı

Düve İki yaşındaki dişi dana

Düven Harman döğme aracı

Düza Bir sıraya dizilmiş (bir düza ağaç)

Düzen Düğünden önce alınan gelin giyecek çeyizleri

Ebemkuşağı Gökkuşağı

Ebrimek Ulmak, çok eskimek (İki yıkamada bu kumaş ebrimiş, ahmış)

Edişmek Büyüğüne karşı sık sık gereksiz itirazlarda bulunmak

Efil efil Dalga dalga (efil efil kakilleri efiler)

Efilti Hafif esen rüzgar, meltem

Eğdi Fide diplerini çapalamak için yapılan eğik alet

Eğiş Tandırı karıştırmaya yarayan demir araç

Eğleşmek Beklemek, oyalanmak

Eğseri Büyük dövme çivi

Eh Olur, tamam, kabul

Eke Tecrübeli, işinin ehli - Tuzağa düşmeyen

Elimbaş Oyun içinde dinlenme istek sözü

Eli uz Kabiliyetli - Eli işlere yatkın

Elekçi Elek kalbur yapanlar - Terbiyesiz anlamında söz.

Elenti Elenen tahılın alta döküleni - Vücuda gelen ürperti.

Eli boründe Ev inşaatlarında balkon altları ve saçaklara verilen kırkbeş

derecelik destek

Ellam Herhalde, zannederim

Elleşmek Beraber el tutarak yük yükleme

Ellik Sahur - Ev dışında giyilecek olanlar

El öpen Bir çeşit kertenkele

Em Merhem

Emarem İçe sinesi, iyice, güzelce

Emcek Yalancı meme

Emenmek Özenmek, fazla emek harcamak

Emi Tembik - Tamam mı? Olur mu?

Emlik Zamanından sonra doğan kuzu

Engi Üzüntü veya başka sebeplerden vücutta meydana gelen şişlik

Enek Çocuk oyunlarında oyuncunun kullandığı iyi oyun aleti

Engin Düşük, kalitesiz

Entari Boydan boya kadın güysisi

Enik Köpek Yavrusu

Eniklemek Köpeğin yavrulaması

Eremeke İçesinesi

Ergen Evlenme çağında

Erincek Üşenen, tembel

Ertişmiş Bilgiçlik taslayan

Esbab İç çamaşırı

Essahmı Doğru mu. Sahi mi?

Esik etek Güçsüz kadın, kadınlar

Esikli İhtiyar kadınlara hitap sözü

Essik Çukur

Essiklemek Haberi olmadan düz zannederek ayağının birden çukura gitmesi

Etekçek Şalvarın üstündeki eteklik

Evlek Bahçe bölümü

Fanılamak Kulağın çınlaması - Uğuldamak - İt gibi çenilemek

Faraş Yerden süprüntü almak için kullanılan kürek

Felfecir Gözü açık (Gözleri felfecir okuyor)

Felfele Herkesin bir çeşit yiyecek getirip birlikte yemesi

Ferik Genç tavuk - Kumanın genç olanı

Fıhramak Köpüklenecek derecede ekşimek

Fıllanmak Dolaşmak, gezmek

Fırıldak Topaç - Sözünde durmayan

Fırıldak Çevirmek Gizli oyunlar düzenlemek

Fır dolayı Çevresini dolanacak şekilde

Fingirdemek Çok gülmek - Kadınların hafiflik ve ahlaksızlık yapması

Fingirdek Çok gülen - Onunla bununla oynaşan

Firez Tahıl biçilince tarlada kalan toprak üstü süp, anız

Fistan Bir çeşit kadın elbisesi

Fişgem Ezilen üzüm posası (Meyve sebze posası)

Fişgemini çıkarmak Çok ezmek

Fitlemek Bir kişiyi başkasının aleyhinde kışkırtmak

Fit olmak Alacağın vereceğe denk gelmesi

Fos İçi boş

Foş Tazyikli su akış sesş

Gabah Kabak

Gabala Götürü iş yapma

Gabayel Ilık güney rüzgarı, lodos

Gaçıl Çekil, açıl

Gada Kaza, bela, başa gelecek kötülük

Gadah Kadeh

Gadillik Yazık olma (ona gadillik oldu)

Galan Artık, bundan sonra

Galıç Büyük orak

Galın Düğünün ilk günü oğlan evinden kız evine kötürülen çeyiz

Galle Karışık tahıl - Bir çeşit yemek (Yarmadan yapılaır)

Galleleme İşleri birbirine karıştırma - Lafı dolandırma

Galpazan İri yapılı - Hareket ve çalışmada yavaş - Tembel

Gamanmak Yokluk ve zorluklar içinde uğraşıp bir şey yapamamak

Gamga Rende ve keserlerin çıkardığı ufak ağaç parçaları

Gamgayla gaşın Yokluk içerisinde yaşamaya çalış

Ganırmak Zorla eğip bükmek

Gansız Vicdansız - Aldırmaz

Garagış Kışın en şiddetli zamanı (Zemheri)

Garamak Kötülemek

Garamet Yapmadığı şeyi yaptı diye arkasından konuşmak

Gardah Halı, kilim ve dikişlerde dikme ve dokuma hatası olarak şiş ve

kabarık olma hali

Gargın Akan suyun akış özelliğinin azaldığı yer.

Garıh Üzüm bağlarında bir çubuk sırası - Bahçelerde sebze çukurları

Garınsız Çekemeyen

Garsamba İşe yaramayan eski eşyalar topluluğu.

Gasmah Kısaltmak - Daraltmak

Gasnah Silindir halinde ince tahta

Gasılmah Böbürlenmek - Daralmak

Gatıhlaş Yoğurtla pişirilmiş yarmadan yapılan soğuk çorba

Gav Ağaçlarda meydana gelen bir çeşit manntar (Eskiden güherçile ile

bulanıp çakmak taşları arasına konarak ateş yakmak için kullanılırdı)

Gav gibi Çok hafif

Gavum Akraba

Gavlah Kabuğu kavlamış

Gavurga Buğday ve çedenenin sacda kavrulmuş hali

Gaysahlamak Katı maddelerin yüzünde meydana gelen bir tabaka (Hamur

beklediği için gaysahlamış)

Gaypah Kaygan - Sözünde durmayan

Gaypıtmah Gözünü sapıtarak bir şeyi almak

Gaza Kullanılıp eskimiş süpürge

Gazarta Gazete

Geberik Gavur ölüsü

Geberyatlık Kışın uzun gecelerde yinen yatsı yemeği

Gebetleme Kayısının kuruma zamanındaki bir anı

Geçe Taraf - Karşı yer (Öte geçe)

Gedene Taraça - Bağ ve bahçelerin meyilli arazideki basamakları

Gedik Ağızda diş eksikliği - Duvarda yıkılmış yer

Gedir Daldan eğip toprağa sokarak elde edilen fidan şekli

Gediri Üzüm bağlarında çukur açılarak toplanan üzümlerin bu çukurlarda

kışa saklanması şekli

Geleciik Geleceğiz

Gelek Saç perçemi

Gelekbastı Saç tokası

Geleni Bir çeşit tarla faresi

Gelep Bir tutam - İp çilesi

Genirmek Mideden ağız yoluyla gaz çıkarmak

Genneşmek Kollarını yana açarak gerilmek

Gerikmek Gerilmiş hale gelmek

Gever Sulama kanalının bahçeye açılan yerleri

Gevrek Çabuk kırılabilen

Geyrek Kaburga kemiğinin alt kısmı

Gezelemek Sıkıntıı dolasıyla yerinde duramamak

Gıdık Çene altı

Gıcımıh Diş kamaşması hali

Gıjgırmak Ateşin kor haline gelmesi hali

Gımramak Kıpırdamak, yerinden oynamak

Gıncıfır Çok süslü alımlı ufak

Gıran -kıran Hastalık (Gıran giresice)

Gırcı Ufak yağan dolu

Gırıh Kadınların yasak ilişki kurduğu kişi

Gırnav Kedilerin çiftleşme zamanı ve arzusu

Gırfacan Hepsini öldüren hastalık (Gırfacan gibi geçmiş)

Gısga Soğan tohumu

Gısnıh Pinti, cimri

Gıvıştamak Kıpırdamak - Hareket etmek

Gıy Kadınların hitap sözü

Gıymıh Ağacın ince parçaları

Gicişik Kaşıntı

Gidişat Kişinin ve toplumun tercihi, yönü

Gilabolu Bir çeşit ağaç ve meyvesi

Gilamada Budanmış asma çubukları

Girintili Çabuk anlaşan - İş bitiren

Gişilik Özel günlerde kullanılan

Gocek Yeşil ekin

Goçam İki avucun birleşimi dolusu

Golan Hayvan palan veya eğerini vücuduna bağlayan kayış ve ip

Gollama Kol kalınlığındaki ağaç parçaları

Gonah Saç kepeği

Gonursu Bez yanığının kokusu - Siyahımsı renk

Gonya Gönye

Gostahlanmak Böbürlenmek - Gururlu bir şekilde yürümek

Goo osürük Boğmaca

Gop Koş

Gor Duvarın bir sırası

Gorpe Taze yavru

Goyah - Goyahlanmak Üç tarafı kapalı çukur, havza

Goynek Gömlek

Gozer Tahıl eleme aleti

Göbül Tombul

Gödek Kuyruksuz

Gömeçlenmek Yılanın kıvrılarak yuvarlak halka oluşturması hali

Gönenmek İyice yerleşmek - Mesut yaşamak

Gövermek Yeşermek

Gubür Süprüntü

Gubarmak Hindi gibi kabarmak

Gubat Kaba - Şişkin (Cebin çok gubat duruyor)

Gubbadek Pat diye

Guccük Küçük, ufak

Guccağa Küçük ağa (Gelinlerin kayınlarına hitap şekli)

Guddül Aylak, boş gezen

Gudük Kısa boylu

Gugulah El örme papakların tepe ponponu

Gulgulü Açık kırmızı renk

Guman Şüphe

Gunülemek Birbirini çekememek

Gunnamak Atın doğurması

Gurk Civciv çıkartan tavuk

Gusgun Binek hayvanlarında eyer kayışı

Guşguş Kuskus

Gücün Zor bir şekilde

Gülüzümü Gül rengindeki üzüm

Günay Güneye bakan cephe

Hacana Kadınları zinaya teşvik eden kötü kadın

Hacet Evde lüzumlu alet

Hadi Haydi

Hadi kalan Haydi artık (hitap)

Haft Hayvanlar için su yalağı

Hahıç Kakınç

Hal Şeker ve çikolataları sarmak için kullanılan parlak kağıt

Hala hala Çocukların evcilik oyunu

Halapa İşlenmemiş büyük taş parçası

Hamı kesilmek Üzüm şırasındaki toprağın tabana çökmesi için ısıtma

Hamı alınmak Çalışan hayvanların baharın yavaş yavaş çalıştırılması

Hamlamak Alışkın olmadığı çalışmayı yaparak yorulmak

Hangırdamak Yersiz bir sebeple yüksek sesle gülmek

Haniya Hani o zaman

Harar Büyük çuval

Hardalaşmak Köpeklerin oynaşması, boğuşması

Haspir Kavurgaya katılan yağlı tohum

Haşa Büyük geniş çuval

Haşat olmak Çok yorulmak - Ele alınacak tarafı kalmamak

Havahmak Sarılmamış yaranın soğuktan şişmesi, su toplaması

Havale Çocukların çok ateşten baygınlık geçirmesi

Havhalamak Orasını burasını tutmak, sıkmak

Hayat Evin dışındaki duvar içi yer, avlu

Haybat Yaygara - Yersiz gereksiz gürültü

Hayma Yığın - Ot yığını

Hazın Kışlık yiyecek

Hazın Evi Kışlık yiyeceklerin saklandığı yer

Hecirget Tandır ve ocakların üzerine konan demir parçaları

Hedaya Hediye

Hedik Buğdayın kaynatılmış hali

Heğ Üzüm taşımaya yarıyan büyük küfe

Heka Hikaye, masal

Hekir Eritilmiş yağın taban tortusu

Hele ki İyi ki

Helik Taşın yontulmasıyla çıkan küçük parçalar

Helke Büyük su kovası

Hereni Büyük şıra kazanı

Herif Hanımın beyine hitabı

Hevek Kışın yemek için asılmış üzüm, meyve (hevenk)

Hezen Uzun ve kalın tavan kiriş ağacı

Hımhım Genzinden konuşan - Yavaş iş gören

Hımırtlak Gırtlak

Hınaza Çekemeyen

Hıra Büyümemiş, - Kısa boylu kalmış

Hırtımış Buruşmuş - Az pişmiş - Pörsümüş

Hısım Akraba (Kadın tarafı)

Hışır İri kum

Hışırdım Çok fazla (Ağaç hışırdım gibi dolu)

Hıyarağası Hiç işe yaramadığı halde böbürlenen

Hıyarcık Kasıktaki fıtık bezinin şişmesi hali

Hızmıh Hayvanlara yedirilen harman süprüntüsü tahıl

Hinci Şimdi

Hohuyor Kokuyor

Hommucu Umacı

Honu Huni

Horanta ile fertleri, hanım

Horhop Hep birlikte - Her tarafın karışık olması

Horlamak Hor görmek

Hot Kalça kemiği - Söz dinlemez, iş yapmaz

Hotlamak Atlamak

Hozan Bahçe ve arazinin bakımsız hali

Hoyuhlamak Yadırgayarak ürkmek (hayvanlarda )

Höbek Yığın

Höllük Çocukların altına serilen ince kum

Höykürmek Çok kızarak bağırıp çağırmak

Icık Biraz, az (Icık da bana ver)

Icıcık Çok az

Ihı İşte, burada

Ihmak Develerin yere çökmesi

Ilgıt ılgıt Küfül küfül - Çağıl çağıl (Ilgıt ılgıt yel esiyor)

Ilfıdın Rafadan (Yumurta)

Ilfıdın gibi Yumuşak hale gelmiş (Şişlikler için)

Ilıngaç Salıncak

Ilıştırmak Sıcak olanı ılık hale getirmek

Ipıl ıpıl Parıl parıl

Işımak Aydınlanmak

Iz az

Izgın Tohumundan hayvan yemi olarak faydalanılan bitki

İbiklemek Gagası ile vurmak - Durmadan tenkit etmek

İbik Gaga - Yüksekliklerin uç noktaları (kayanın ibiğine varma)

İçesine İçine sine sine, yeterli şekilde beğenilerek

İçirik Çok eskimiş giyecek eşyası

İdare Küçük gaz lambası

İğdiş Yağı alınmış yoğurt – Tohumlama özelliği giderilmiş hayvan

İğnedenlik İğne takılan minik yastık

İlağan Leğen

İlağançe Leğençe

İlahana Lahana

İlayık Layık

İle mi Öyle mi (Alaylı)

İlengeç Yengeç

İletmek Ulaştırmak

İlik Düğme

İlişme Dokunma – İğreti, hemen kalkacakmış gibi oturma

İllaki Mutlaka

İlle Muhakkak

İlme Bir düğüm çeşidi – İğreti tutturma işi

İmzik İbriğin su akıtan ince uzun yeri

İncik Ayak bileğinin arka tarafı – çok zayıf bacaklı

İnenik Kısırlaştırılmış erkek koyun

İnnecik Fasülyenin çiçekten çıkmış hali

İpti baştan İlk baştan, en önce

İrişki Sucuk (Et sucuğu)

İşçimen Hamarat

İşlik Atölye – Halı imal eden iş yeri

İşmar Kaş, göz ve el işareti

İştaan İşte burada

İt dirseği Göz etrafında çıkan bir çeşit sivilce

İvit ivit İnceden inceye araştırmak, incelemek

İvityemek Titiz bir şekilde araştırmak – Bir elini halıdan ayırmadan ardarda ilmek

Çalmak

Kaat Kağıt

Kakil Kakül

Keçeşmek Keçeye benzemek – Uyuşmak

Kefek Hafif ve yumuşak

Keh Dik kenar – Uc

Kekeç Kekeme

Keleş İyi – Güzel

Keli Tarlalarda sınır boşluğu

Kele gıy Kadınlar arası hitap

Kenef Hela

Kepenek Çobanların keçeden abası

Kepermek Kabuğun çıkması (Tahıllarda)

Kepuze Uykuda hayali bir varlığın insan üzerine abanması (Rüyada)

Kercine Aksine – İmalı ve alaylı söz

Kerer İn – Davar ini

Kerme Kabuk (yaralarda veya zeminde)

Kerpiç İnek pisliğinden kasnaklarla yapılan yakacak

Kertilmek Kendini üstün gösterme

Kertik Ağaçta açılmış çentik

Kese Kestirme, yakın yol

Keskenmek Vuracak gibi yapma

Kestirme Şekerin su ile kaynatılmasından elde edilen tatlı – Uyuklama – Kısa yol

Kesmik Buğdayla karışık iri saman

Ketgoda Her şeye karışan – Bilgiç geçinen

Ketlez Basık burunlu

Keven Dikenli yabani ot

Kevgir Süzmeye yarayan delikli kap

Kevzi Yeşil renkli ağaç biti

Keyfeni Keyfine düşkün – İyi yemek pişiren

Kıç Bacak – Arka taraf

Kızıl kıvrım Fasulye tohumunun topraktan çıkamayıp ters büyüme hali

Kızıl yüğrük Büyük kırmızı lekeler halinde vücutta görülen hastalık

Kikirdemek İnce sesle gülmek

Kirmen Çapraz yapılı yün eğirme aleti

Kirpas Pinti – Kirli

Kis Kireçli sert toprak

Kivişlemek Gözlemek – Dikiz etmek

Korcukmek Ateşin körlenmesi, sönmeye yüz tutması

Korge Gölge

Kossa Öğseği – Tandır ocak karıştıran ağaç

Koteleme Ceviz çırpmak için ceviz ağacına atılan kısa değnek

Kotelemek Fırlatıp atmak

Kov Laf taşıma – Aleyhte konuşma

Kopümek Yorgan oyulgamak

Köpürmek Fazla öfkelenmek

Körgenlik Gölgelik yer

Kösnük Uyuşuk pısırık

Kössü Köstebek

Kötek Dayak (değnekle döğme)

Kucü Halı tezgâhında çaprazı veren orta ağaç ve çapraz verme işi

Kukum Yerinden kalkamayacak kadar ihtiyar, takatsiz

Kuule Tandırın hava alma deliği

Kulunç İki kürek kemiği adale ağrısı

Kundak Büyük üzüm salkımı

Kunde Her gün

Kundelik Her gün giyilen, kullanılan

Kurük Eşek yavrusu

Kuşburnu Yabani gül

Kuyruklu Yalan söyleyen

Kuzu kulağı Mayahoşu bir çeşit ot

Kullük Süprüntü ve kül atılan yer

Kurtün Bir çeşit eşek palanı

Kurümek Kürekle temizlemek

Kuskü Demirden kalın kaldıraç

Lalek Leylek

Lalibali Laubali – Saygısız – Şımarık

Langırdamak Lüzumsuz ve saygısız yere çok konuşmak

Lavgar Boş boğaz – Geveze

Libadeli Giyimi yakışıksız

Loda Uzunlamasına saman ve tahıl yığını

Loş Şişman – Yarı aydınlık

Löm löm Eğri büğrü, pat pat yürüyüş

Lök gibi Yerini dolduran şekilde – Ağırbaşlı

Maacih Muhacir , göçmen

Mabeyn Salon – Koridor – Aralık

Mahal Layık – Lüzumlu, gerekli – Adet olan

Malaha Parasız elde edilen

Malamat Boşa gitme – Sürünme

Male Mahalle

Mantı Yufkadan kalın açılan hamurun dört köşe kesilmiş parçalarının içine

et konup kapatılıp haşlanarak yapılan bir yemek.

Marem Meğerse – Mademki

Masil Çağla ile olgunluk arası kaysı

Masimek Önem vermek – Adam yerine koymak

Maslah Şakacı - Güldürücü

Maşrafa Bakırdan kulplu su içme tası

Maşalla Bahçelerde ekim tavası

Matal Masal

Mayahoş Az ekşi

Mayasıl Parmak arası ve kısık yerlerde kaşıntı veren hastalık

Mayışmak Uyuşmak – Keçeleşmek – Fazla sıcaktan uykusu gelmek

Mazer Mezar

Mazin Müezzin

Melefe İnce minder ve yorganın köpünmüş içi

Meses Öküzleri idare etmek için kullanılan uzun değnek

Meymenet Yakışık – El uzluğu

Mezelenmek Karşısındakinin söylediğini alaylı olarak tekrar etmek

Mıcır Karışık, çakıllı toprak

Mıh Çivi

Mıhçıntı Pinti, çok menfaatçi

Mırıh Ufak, küçük

Mırtıh İzmarit,

Mısmıl Murdar olmayan – yenilir

Mıymıntı Uyuntu – Sünepe

Mızmız Ağır iş gören – Fazla inceleyen – Zorluk çıkartan

Mil Çorap örme aleti – Selin bıraktığı kum ve toprak birikintisi

Milcimiş Sebzelerin çürümüş hali

Muhat olmak Saklamak - Korumak

Naaccek Ne kadar

Nahas Nasıl oldu da – Ne sebepten böyle hareket ediyorsun (Olunlu)

Nadar Ne kadar

Nalet Lanet, lanetlenmiş

Nallı Arsız

Neçe Niçe, ne kadar zaman

Nemarek Neme gerek

Nencaam Ne kadar, ne kadar az

Ne şaal Ne şekil – Nasıl

Nevzine Kavrulmuş un ve bazı bazı maddelerin karışımı tepsiye yassılanarak

kızartılıp üstüne pekmez veya şeker tatlısı dökülerek yapılan tatlı

Niineyim Ne yapayım – Ne edeyim

Nodul Değneklerin ucuna takılan çivi ucu

Noordün Ne yaptın

Noorek Ne yapalım

Nooruyon Ne yapıyorsun

Nününük Bir çeşit yenilen ot

Ofartmak Yalan katarak büyütmek – Abartmak

Oğmaç Pekmezden yapılan tatlı

Ohlaa Oklava – Ohlava

Oke Öfke

Okelenmek Öfkelenmek – Kızmak

Okluk Kağnıların üçgen şeklindeki iki ana iskeletini sağlayan ağacın yapısında

kullanılan ağaç

Okra Büyükbaş hayvanların sırtlarında görülen şişkin parazit keseleri

Okumak Davet etmek

Okuntu Davetiye

Okuyucu Davet etmek için gezdirilen kişi

Okkalı Ağır – Kilolu

Oma Eklem Başı – Eklem kemiği şişliği

Ombul Üzüm bağlarında birkaç karıktan meydana gelen bölüm.

Oncaam O kadarcık

O ne Şaşkınlık ve hayret nidası

Onmak Zenginleşmek - Mevki yükselmek – İyilik görmek

Onulmaz İyileşmez – Çaresiz

Onük Önlük

Onore Ona göre

O şaal O şekil

Oşuhçu Yaltaklanan – Yaranmak için çalışan – El öfeleyen

Oturaklı Ağırbaşlı

Oyulgamak İlmek – Sık dikiş atmak

Ödlek Korkak

Ödü kopmak Çok korkmak

Ödü sıdmak Çok korkmak – Eli verip dirseği geri çekmek

Öfelemek Ufalamak – İyice Dövmek (Ağzını burnunu öfeledim)

Öflezik Cılız – Zayıf – Az ışık veren

Öğeç Üç yaşına gelmiş koyun

Öğrencelik Öğrenmek için yapılan, verilen şey

Öğün Yemek vakti (Elden gelen öğ-n olmaz)

Ök Bağ – Hayvan iplerinin bağlandığı kazık

Öklemek Hayvanları meraya bağlamak

Ökçesiz Korkak – Hemen paniğe kapılan – Tabansız

Ölçek Bir tahıl ölçme aleti ve birimi

Ölenaccek Öğlene kadar

Ölennediyin Öğleyin

Öllüyün körü Cehennemin dibi der gibi beddua

Öna İnat – Aksi

Öndüç Ödünç

Örtme Bir iki tarafı açık üstü örtülü ev ilave bölümü

Ötaan Öteki gün – Birkaç gün önce

Ötürgen İshal olmuş

Ötürük İshal – Sürgün

Öylediin Öğle vakti

Özemek Yoğurt ve benzeri şeyleri sulu hale getirmek

Pace Pencere

Pahıl Cimri

Pahla Bakla

Paklemek Temizlemek – Ayıklamak

Palan Eşeklere vurulan semer

Palaz Kuş yavrusunun biraz büyümüş hali

Palike Fabrika

Pambıh Pamuk

Papah Yünden örülüp tepesinde püskülü olan bere

Parpı Yaraların iyi olması için okuma ve tedavi

Parpılamak Hafifçe döğmek – Bazı yaraları ateşle korkutmak, okumak

Pasah Kir, pislik

Patat Kekeme

Pat sat Ara sıra

Patayis Patates

Pehli Çok şişmanlamış

Pelverde Salça

Pendir Peynir

Perem perem Darmadağınık – Her birinin bir yere kaçması

Pers olmak Yüzükoyun yere düşmek – Ağzı yüzü yaralanmak

Pes Kediye uyarma sözü

Peyik İki parçanın birleştiği yer (terzilikte)

Peyikmek Birden bire ürküp kaçmak (hayvanlarda)

Pezik Pancarın bir cinsi

Pırçalıh Yaban havucu

Pırtmak Elden kaymak – Elinden kurtulup kaçmak

Pıskırmak Ağızdan suyu tazyikle çıkarmak – Hortumdan tazyikle fışkırmak

Pıtırak Dikenli bir ot

Pıtıraklı Her olaydan kuşkulanan

Pıt pıt Çok ince bulgur (Düğü)

Pineklemek Tavuğun tünemesi – Miskin miskin oturmak

Pinnik Kümes

Pipirikli Alıngan – Çok inceleyen – Hassas

Pirelenmek Şüphelenmek, tedirgin olmak

Pisik Kedi

Pontul Pantolon

Poşa Çingene – Edepsiz

Poşu Köy delikanlılarının başına bağladığı yün veya pamuk dokuma

Potuh Deve yavrusu

Pöç Kuyruk sokumu

Pöörek Su küngü (Çanak cinsinden)

Pörsüme Sebze ve meyvelerin su kaybetmesi sonucu tazeliğini yitirmesi

Pötlek Gözü fazla dışarı çıkmış olma

Pötlemek Taşmak – Dışarı fırlamak – Sabrı kalmamak

Puhare Damdaki baca

Punt Fırsat

Pus Sis

Pusmak Sinmek – Susup korkudan büzülmek

Pusyas Korkudan, üzüntüden sessiz neşesiz kalma

Pür Soğan veya sebzelerin yeşil yaprağı

Püs Ağaçlardan çıkan yapıştırıcı sıvı

Püsür püsür İyi mayalanmış yoğurdun hali

Sacayağı Ocak içine konan üçayaklı tencere altlığı

Saçak Bulaşık ve el bezi

Saçı Düğünde gelin indikten sonra kadınlar arasında yapılan ve gelinin

başına konan bir kaba çağırılarak atılan bahşiş

Saçma Ufalanmış yakacak – Saman irisi

Sağdıç Düğünlerde damat ve gelin yardımcısı

Sahan Açık, yayvan bakır tas

Sahantaşı Merdiven başı, kapı önünde masa gibi taş

Sah durmak Dikkatli olmak, her an tetikte bulunmak

Sahu Bir çeşit uzun ceket

Sal Yere döşenen yassı ve ince taş

Salaca Cenaze taşımak için yapılan merdiven gibi ağaç

Salıngaç Salıncak

San Ün, tanınmasına yarayan özellik (Adı sanı belli değil)

San çalmak San hastalığına tutulmak (Sebzelerde)

Sanıtmak Aval aval sağa sola bakmak

Sapısilik Boş gezen – İşe yaramaz

Sartmek Koşmak – Atı ve eşeği koşturmak

Sasımış Kokmuş – Sarımsaklı yoğurt dökülen yemeklerin kokması

Satyeğin Daha çok

Savmak Göndermek

Savak Yarım akıllı (Boyu kavak aklı savak)- Su bendinin kapağı

Savan El tezgâhlarında dokunan bir örtü

Savı İmsi anlamında (Biraz deli savı)

Savur sinisi Kalabalık yemeklerde kullanılan büyük sini

Savuşmak Geçip gitmek

Sayaal Avlu – Altı kaya olan davar yatağı

Saya Bahar gelirken kutlanan bir davarcılık günü

Seki Yerden yüksek olan oturma yeri

Sekilenmek Hemen kalkacakmış gibi iğreti oturma

Seklem On çinik alan çuval

Sele Ağzı kapalı büyük sepet

Seme Aptallaşmış (Uyku semesi)

Semah Düğünlerde ikinci gün kız evinden oğlan evine götürülen içinde

çerez ve diğer süsler ve kına kabı konan tepsi

Sepli Uygun – Düzgün iyi – Terbiyeli

Sepsiz Uygun olmayan – Biçimsiz

Seten Bulgurluk kaynamış buğdayın kabuklarını çıkarmak için taştan

yapılan

havuz ve döner silindiri

Seten seyrek Seyrekçe – Ara sıra

Sevindirlik Çok sevinme sonucu heyecanlanma ve ne yapacağını şaşırma

Sıda Düşünceden doğan sinirli hal

Sınmak Bir şişliğin delinerek içindeki sıvının çıkması

Sındı Makas

Sındık Sandık

Sınıhçı Kırık, çıkıkçı

Sınmak Kadınlarda doğum yapmak (ayağı sındı) – Bitmek (Öküzüm kağnım

sındı)

Sıraca Tehlikeli bir hastalık

Sıracalı İyi olmayan – Tehlikeli kimse

Sıyırgı Sürgü – Kar sıyırma aleti

Sıyıttırmak Hafif değerek geçmek

Siddi Amca hanımına ve ihtiyar kadınlara hitap (Hacca siddi)

Siftah İlk satış

Siftimek Soymak, sıyırmak - Kemiklerde et koymamacasına temizlemek

Siğmek Erkek kedi ve köpeklerin işemesi

Sile Ağzı beraber dolu – Dopdolu

Singin Ahenkli – birbirine uygun

Sini Küçük bakır tepsi

Sinilemek Köpeklerin ince ses çıkarmaları

Sinmek Pusmak – Saklanmak

Sinsin Ateş etrafında oynanan oyun

Sintir Kılıksız – Aptal

Sirke Bit yumurtası

Sitil Sebze fidesi – Bitkinin ince kökleri – Küçük aşırma

Siyim siyim Yağmurun ince ince yağması

Sohu Bulgurluk döğülen çanak şeklinde oyulmuş taş

Solumak Nefes alıp vermek

Sormuk şekeri Sorularak yenen sert şeker

Sorutmak Gayesiz ayakta durmak

Soyak Soyu temiz – Cinsi iyi (Hayvanlarda)

Soyha Ölüden çıkarılan elbiseler

Söbe Biçimsiz, yamuk

Söz gelimi Mesela

Sumsuh Sıkılmış yumruk

Suusün Boyun arkası – Ense

Sümsük Sünepe – Pısırık

Sürgün Ağaçlarda yeni çıkan filiz

Sütlan Sütleğen – Bir çeşit yabani ot (Özünden süt gibi sıvı çıkar)

Şabapçı Aceleci – Abartıcı

Şahan Şahin – Cesur

Şahbaz Çevik – Çabuk iş yapan

Şak Yarısı – Bir parçası (Cevizi iki şak etti)

Şalak Yetmemiş karpuz

Şamata Boş gürültü

Şapkalık Şapka ve paltoların asıldığı yer askılık

Şaplak Şamar – Tokat (hafif vurulan)

Şarıhmak Fazla şımarmak – Hafiflik yapmak

Şatavatlı Gösterişli, süslü püslü

Şavk Işık – Işık yansıması

Şavul Şakül

Şebik Alkış

Şebit Mayasız hamurdan yapılıp sacda pişirilen ince ekmek

Şelek Sırtta taşınan yük

Şemşamer Ayçiçeği (Şems ve gamerden değişme)

Şerbetlik Gelin kıza alınan nişan hediyesi ve o gün giyeceği giysi

Şırgın Soğuk alma dolayısıyla bozulup sulanan

Şif Suyu alınan sebze ve meyve posası

Şifken Sulu, karlı yağış

Şikir Surat, yüz

Şikirsiz Yakışıksız

Şimcik Şimdi

Şinik Bir tahıl ölçeği

Şimşir Parlak – Sert

Şirane İçine üzüm ezilip şırası çıkarılan ağaçtan veya taştan oyma havuz

Şire Şıra – Üzüm suyu

Şirelendirmek Tatlandıra ballandıra anlatmak, dikkat çekecek şekilde anlatmak

Şirelenmek Kendini naza çekmek

Şorda Şurada – Orada

Şörülemek Suyun aniden şarıl şarıl akması

Tadihan İşte orada

Taha Duvardaki raf – Kayaların yüzeyine oyulmuş yer

Tangırdamak Kap kacağın ses çıkarılması

Taman Hani

Tapanlamak Tarlayı tohum atılıp sürüldükten sonra düzleme işi

Tapıhlamak El ayasıyla sırta vurma (Takdir anlamında)

Tar Kümeslerde tavukların tünemesi için yatay atılan ağaç

Tart Yabancı

Taslah Uzun kaba yüz şekli

Taslamak Gözetlemek – Fırsatını kollamak

Tavsamak Et gibi taze yiyeceklerin bozulmaya yüz tutması

Tazene Saz mızrabı

Tazı boncuğu İri mavi boncuklar

Tazir Azar – Tenkit

Tebelleş olmak Israrlı Olma – dadanma

Tekesakalı Bir çeşit yabancı ot

Teknar Tekrar – Bir daha

Telbis Yağışların toprağa verdiği nemlenme özelliği

Teleme Peynirin baskıya verilmemiş hali

Teliz Ketenden yapılan çuval

Telteli Şeker ağdasından yapılan pişmaniye

Temlike Daima – Devamlı

Tengellek Yuvarlak

Tepki Bahçe arası olan belin tepme kuvvetini veren kısmı

Terek Dükan ve evlerde raf – Şapkaların güneşliği

Terki Ata binenin arkasındaki yer

Terkileşmek Ata beraber binmek

Ters Sığır gübresi

Terslik Sığır gübresinin yakıt olarak kullanmak amacı ile biriktirildiği yer

Teselleme Kısa olaylar anlatarak söz söyleme

Tevek Karpuz ve kavun gibi bitkilerin yaprak ve dalları

Tevir Biçim – Çeşit (Bitevir bir adam)

Teyreki Tiryaki

Tezgire Meyve Küfesi

Tığ Dövülmüş ve samandan ayrılmış tahıl yığını

Tıngır Boş (Tıngır elek tıngır sac)

Tınsırmak Aksırmak

Tırahmat Büyük taş – Dam korkuluğu

Tırışmak Pörsümek – Kırış kırış olmak

Tırıl tırıl Sıska

Tırsıh Kırışmış özelliği bozulmuş halde

Tısıh tısıh Tıknefes halde – Zor taşıyarak

Tilimsar Çok uzak hayali bir yer

Tirkemek Üst üste olmak - Sık sık aynı konuyu konuşmak, istemek

Tohaşmak Ayağını bir yere çarpmak

Tohlu Bir yaşını geçmemiş koyun

Tohuşlamak Tokaçla dövmek

Tol Taş kemerle yapılmış yazlık bağ evi – Harçsız kemer yapı

Tomsu Küçük tepe – Şişkinlik

Topah Yuvarlak

Tosba Kaplumbağa,

Tostoparlak Yusyuvarlak

Totuş Yüzü ve vücudu yuvarlakça, biçimsizce

Tozah Tozluk

Töremek Üremek - Çoğalmak

Töremiyesice Nesli tükenesice, çoğalmıyasıca

Tuman Uzun geniş kadın üst donu

Turh Davar köpeklerini korumak için boynuna takıla demir sivrilikleri olan

halka

Tutacak Sıcak kapları tutmak için kullanılan bez parçası

Tuturuh Ateş yakmak için kullanılan bez parçası

Tülek Kurnaz - Tercübeli

Tüncük İpliklerden çıkan ufak yün ve pamuk parçaları

Tüymek Kaçmak

Ucar Haber kelimesini pekiştirme (haber ucar yok)

Uçkur Şalvarın bağı

Uçkur evi Uçkur takılmak için yapılan bölüm

Uçuhlamak Korkudan veya fazla ateşten dudak etrafında yara olması

Ud Yük - Görev (Hangi udumu kaldırdı - Hiç kimseye ud olmadım)

Uğra Hamur açmak için kullanılan un

Uğrun Gizli - Kimsenin haberi olmadan

Uğunmak Çok hızlı dönmek - Çocukların çok ağlaması

Uğrelemek Rüzgarın ekinleri salladığı gibi sallanmak

Ulak Ek - Yardımcı (Elimi ulağı)

Ulmak Meyvelerin çürüme şekli

Urba Elbise

Urubla Dörtte bir - Bir tahıl ölçeği

Usuhmak Ağıdın, hiddetin yatışması

Usul Yavaş - Sessiz ol

Uu kuşu Baykuş4

Utancah Utanma duygusu fazla olan

Uyduruh Yalan söz - Kendisi yalan imal etmiş

Uymasal Israrlı - Durmadan ayı şeyi isteyen - tekrarlaya

Uymak Yapılan işe katılmak

Uyuntu Ağır hareket eden - Beceriksiz

Üllüz Miskin

Ünlemek Çağırmak - Yüksek sesle uzakta ki kişiye seslemek

üsdonu İş gören kadınların gidiği şalvar

Üstelemek Ayı kouyu tekrar etmek

Ütek Çabuk ve çok üşüyen - Çok hassas ve titiz - Görmüş geçirmiş

Ütmek Tüylerini ateşle temizlemek

Ütülmek Kumarda veya oyunda kaybetmek

Üvek Suyu sızdıran yer - toprak

Üzlük Küçük çömlek

Vangırdamak Lüzumsuz yere bağırıp çağırmak

Vanılamak Köpeklerin kalın ve karışık bağırması

Variyet Zenginlik - Mal varlığı

Velesbit Bisiklet

Venilemek Köpeğin ince sesle ürmesi

Vıcık vıcık Çok sulu bir şekilde olmak

Vıtgel Nereye gitse işi olan - Dokuztaş oyununda bir taşın iki tarafa hareketi

ile üç yapılıp karşı tarafın taşını yeme hali

Vıtvıt Çenesi çok - Kararsız - Bir yerde durmayan

Vıtvıtçı Geveze - Dedikoducu

Vırcını çıkarmak İyice ezmek - Suyu çıkacak şekilde ezmek

Vızgıt Bir oyuncak

Vızgıt gibi Hızlı bir şekilde gidip gelme

Yaba Tahtadan yapılan harman aleti

Yabantı Yabanın büyük olanı

Yadırgı Yabancı

Yağannı Sırt bölgesi

Yağır Kirli – Hayvanların kabuk bağlamış sırt yarası

Yağlık Büyük Mendil

Yağda Yağ bulaşması sonucu kirli

Yal Köpeklerin un ve kepek karışımı sulu yiyeceği

Yalak Hayvanların su içmeleri için yapılmış oyuk

Yalama Dudakların çok yalanmaktan meydana gelen durumu

Yalamıh Aşınmış yivleri bozulmuş

Yalanı Uzun, sarı çiçekli, tüylü geniş yapraklı yabani ot

Yalbırdah Kapsız – Kılıfsız

Yalı Yele (At için)

Yalımsah Görgüsüz – Her gördüğünü yemek isteyen – Bir çeşit kurt

Yalıngat Tek gat – Arkası desteği olmayan

Yali bali Laubali

Yamaçlaşmak Yüzleşmek

Yamıh Yamuk – Düzenbaz, güvenilmeyen

Yamışmak Teklifsiz ve saygısız biçimde oturmak

Yampir Yengece benzeyen yürüyüşü olan

Yanaz İnatçı – Ters huylu olan

Yanış Yanlış

Yannıh Deri yayık

Yapık Bir çeşit yazma

Yapıklı Hanımın emrinden çıkmayan

Yapma Sığır tersinin yakıt için duvar yüzlerinde kurutulması

Yapışıh Uyuşuk – Pısırık

Yarenlik etmek Hoş sohbet etmek

Yarma Kabuğu çıkartılmış buğday

Yarmaça İkiye bölünerek kurutulmuş kaysı

Yassılmak İncelmek – Yere yatar gibi eğilmek

Yatır Evliya, ermiş kişi mezarı

Yavlan Derin olmayan, sığ yer

Yavsı Bir çeşit göz aşısı – Kene böceğinin küçüğü

Yavşah Bitin uşağı

Yaygı Örtü

Yazı Ova, kır, düzlük

Yeğin Çok – Fazla – Hızlı – Edepsiz

Yeğni Hafif

Yektaptan Birden bire, yüzüne karşı

Yektelemek Topallayarak yürümek

Yelmek Koşmak – Uğraşmak – Boşa arkasına düşmek

Yelpik Uzun süren bir çeşit öksürük

Yelyepelek Çok acele giden

Yemlik Ekilmemiş tarlalardan toplanan bir çeşit yenen ot

Yemşen Bir çeşit alıç

Yen Geniş kol – İçi boş kol (Elbiselerde)

Yenge Gelin almaya giden kadınlar – Ağabeyin hanımı

Yeni hafif – Olgun olmayan (İnsanlarda)

Yeni yetme Genç – 13 – 17 arası gençlik

Yeni yaba Yeni ev kuran, yeni yetme

Yerincekli Yapmayı çok isteyip yapamadığı şeyler olan

Yermek Beğenmemek – Kötülemek – Evde bulunmasını istememek

Yetik Yetişmiş, gelişmiş – İş yapacak hale gelmiş.

Yetmek Olgunlaşmak

Yaygi İnsan ve hayvanların kışlık yiyecekleri

Yıkışmak Güreşmek

Yınnaşıh Şımarık

Yırak Irak – Uzak

Yiğrenmek Tiksinmek

Yirik Bir sebeple ikiye bölünmüş

Yirmek Yararak kesmek

Yiti Yanlış anlaşılarak suçlu bulunan (Adım yiti)

Yitelemek Yitmek

Yiv Tarla sınırı – Yara izi

Yivindirmek Gözünü sapıtarak almak (Gözünü yivindirip aldım, kaçtım)

Yobaz Kaba – Medeni olmayan

Yoklamak Kontrol etmek – Ağız aramak – eli ile yoklamak- Hasta ziyareti yapmak

Yoluk Saçları dağınık – Kıyafeti düzgün olmayan

Yolluh Yol azığı – Aralıklara serilen uzun sergi – Düğünlerde iki tarafın

hediyeleri

Yomsulamak Taklidini çıkarmak

Yonu Yumuşak uzun yapı taşı

Yordam Usül – Kural

Yormak Rüya tabir etmek – Anlatarak karşısındakini ikna etmek

Yorum Tahmin

Yosma Çok güzel kadın

Yoşuh Kullanılmış – Müstamel

Yoz Besi davarı

Yördemsiz Bozuk ve dikkatsiz hareket eden

Yöre Değirmenin çevreye saçtığı un

Yuğruk İleri giden – Hızlı – İyi - Şanslı – Çabuk hareket eden

Yuha Yufka – Fazla kalın olmayan

Yumak Yıkamak

Yumuş Buyruk – Eziyet

Yuvak Toprak damları sertleştiren silindir şeklindeki taş

Yüklük Yatak yorgan konan gömme dolap

Yüz tuturuğu Ayıbını örtmek için yapılan iş, verilen hediye

Yüzünguyru Ağız üstü uzanma hali

İNSAN GİDER İZİ KALIR

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Fri, 10 Jul 2020 12:53:00 -0700

Geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz sevgili hemşehrimiz merhum Ömer Acar giderken arkasında birçok iyilik bırakarak gitti. Eğitim sevdalısı hemşerimiz merhum Ömer ACAR ellinin üzerinde Bünyanlı öğrenciye eğitim desteği verirken,  1999 yılında meydana gelen büyük deprem sonrası, Yalova’da da yerle bir olan birçok okul için başlatılan 'Çocuklar Okulsuz Kalmasın' kampanyasında kendisini gösterdi. Benimde bir tuğlam olsun diyen insanların yanın da yer aldı.  Merhum Ömer ACAR eğitime çok önem verdiği için kendisi de okulsuz kalan bir köye okul yaptırabilmek için uğraştı.  Büyük depremden sonra Yalova’nın Altınova beldesine bağlı Çavuşçiftliği köyünde okul kalmamıştır. Burada bulunan çocukların tekrardan okula kavuşması için Fatih Eğitim Vakfı Başkanlığı yaptığı dönemde bu köye bir okul yapılmasına karar verilmiştir.

26 Kasım 2000 yılında temeli atılmış, 50 dönümlük arsa üzerine kurulmuş, 1200metrekare tek katlı anasınıfı dâhil 9 sınıftan oluşmaktadır. Okul, kaloriferli, içerisinde laboratuvar ve spor salonu bulunmaktadır. Bu okul 5.5 ayda tamamlanmış ve 13 Mayıs 2001 yılında okulumuzun açılışı yapılmıştır.

Okulumuz adını vakfımızın adı olan Fatih Eğitim Vakfının vermiş olduğu isim, ' Fatih Sultan Mehmet İlk Öğretim Okulu' olarak eğitime devam etmektedir. 

Bu okul, aydınlığa, bilime, çağdaşlığa giden yolda ışık saçacaktır. Bundan hiç kimsenin şüphesi olmasın. Okul yaptıranın gönül tahtı boş olmaz. Okulumuz D.130 karayolundan geçerken hemşerimizin burada bir okulu var deyip, evinize gider gibi okula uğrayıp burada sıcak mini mini çocuklarımızın mutluluğunu görebilirsiniz.  

Eğitim aşığı merhum Ömer Acar'ın eğitime verdiği destek üniversite bursiyer öğrencilerdeki emeği ve bu okuldaki onun yarattığı güçlü temeller üzerine kurulmuştur. Onun desteği ile bu okul yapıldı. Yolu okula düşenler,  Ömer ACAR beyefendi için okulun duvarında yazılı olan 'BAŞKAN ÖMER ACAR TARAFINDAN YAPTIRILDI' yazısını görebilirler.

Hemşehrimiz Ömer Acar aynı dönem içerisinde, yürüme engelli 240 kişinin engelli arabası sahibi olmasını sağlamıştır. Yine kanserli hastaların bakımında kullanılan elektronik tıbbi cihazların teminini ve kullanımını sağlamıştır. Bu dönemde hizmetleri bunlarla kalmamış İstanbul’un varoş bölgelerinde 5000’in üzerinde öğrencinin sağlık taramalarını yaptırmıştır.

Eğitim sevdalısı hemşerimiz merhum Ömer ACAR'ın ruhu şad, mekânı cennet olsun. 

OSMAN SELİM KOCAHANOĞLU

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sat, 13 Jun 2020 02:45:00 -0700

1944 Kayseri doğumlu olan Osman Selim Kocahanoğlu, ilkokulu köyü Amarat'da okumuştur. Orta ve liseyi Kayseri'de okumuştur. 1968 yılında İ.Ü. İktisat Fakültesi Maliye-Sosyal Siyaset Bölümünü bitirmiştir.

1972-1983 yılları arasında Maliye Bakanlığında vergi müfettişi olarak çalışan Osman Selim Kocahanoğlu, mesleği gereği Türkiye'nin birçok yerini gezmiştir. Yazarın Mali konularda 20'den fazla mesleki kitabı ve çok sayıda makalesi yayımlanmıştır. Yayınları, Sermaye piyasası ve borsa mevzuatı, vergi suçları ve vergi cezaları, anayasa ve parlemento mevzuatı, dernekler ve vakıflar mevzuatı, Osmanlı tarih, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi gibi konuları içermektedir

Osman Selim Kocahanoğlu, 1983 yılında kendi isteği ile görevinden ayrılarak Temel Yayınlarını kurmuştur. Yazarlık ve yayıncılık yapmakta olan Osman Selim Kocahanoğlu'nun şiir ve yazıları çeşitli dergilerde çıkmıştır. Yakın tarih üzerine çalışmaları bulunan Kocahanoğlu, Araştırmacı Yazar. Yunus Nadi ödülüne sahiptir

Eserleri

Kitapları:

-Ali Fuat Cebesoy’un Arşivinden Askeri ve Siyasi Belgeler

-Derviş Vahdeti ve Çavuşların İsyanı 31 Mart Vak’ası ve İslamcılık

-İttihat -Terakki’nin Yüce Divan Sorgulaması Meclis-i Mebusan Beşinci Şube Tahkikatı 1918

-Türk Vergi Kanunları

-Milli Edebiyat Hareketi ve Beş Hececiler – 1987

-İttihat - Terakki’nin Sorgulanması ve Yargılanması – 1998

-Derviş Vahdeti ve Çavuşların İsyanı – 2001

-31 Mart İsyanı ve Hareket Ordusu Abdülhamid'in Selanik Sürgünü – 2003

-Mustafa Kemal Atatürk Nutuk (Söylev) - 2003

-Askeri ve Siyasi Belgeler/Ali Fuat Cebesoy'un Arşivinden – 2005

-Sevgili Aliye'm - 2006

-Divan-ı Harb-i Örfi Muhakematı Zabıt Peridesi Tehcir Yargılamaları (1919) – 2007

-Abdülmecid Devrinde Saray ve Bab-ı Ali -2007

-Ertuğrul Faciası /Boğazlar Meselesi - 2007

-Hatıraları ve Mektuplarıyla Talat Paşa -2008

-Atatürk'ün Üç Muhalifi-1 - 2010

-Atatürk - Rauf Orbay Kavgası Milli Mücadele ve Sonrası – 2012

-Atatürk’e Kurulan Pusu İzmir Suikastinin İçyüzü - 2012

-Menemen ve Kubilay Olayı – 2013

-Atatürk - Karabekir Kavgası Kurtuluş, Kuruluş ve Sonrası – 2013

-Atatürk - Vahdeddin Kavgası Saltanattan Cumhuriyete Siyasal ve İdeolojik Dönüşüm - 2014

-Yeni Türkiye’nin Doğuşu Cumhuriyetin Kuruluş Hikayesi – 2016

-Bilinmeyen Abdülhamid (2 Cilt) Abdülhamid-i Sani ve Devr-i Saltanatı - Abdülhamid’in Hususi ve Siyasi Hayatı - 2017

-Osmanlının Altı Paşası Kimlik ve Kişilik Analizleri – 2017

-31 Mart Ayaklanması ve Sultan Abdülhamid - 2017

-İttihat - Terakki'nin Yüce Divan Sorgulaması Meclis-i Mebusan Beşinci Şube Tahkikatı 1918 -2017

-İzmir Suikastı ve İttihatçılar Davası - Ankara Yargılamaları Cilt: 2 Ankara'da Beş İdam Sehpası -2017

-31 Mart Ayaklanması ve Sultan Abdülhamid – 2017

Derlemeleri:

-Dernek Yönetme Kılavuzu

-Süleyman Kani İrtem, Haremin İçyüzü / Muzıka-i Hümayun ve Saray Tiyatrosu

-Süleyman kani İrtem, Osmanlı Devleti'nin Mısır Yemen Hicaz Meselesi

-Süleyman Kani İrtem, Abdülhamid Devrinde Hafiyelik ve Sansür

-Süleyman Kani İrtem, Şark Meselesi Osmanlı'nın Sömürgeleşme Tarihi

-Ahmet Refik Altınay, Kafkas Yollarında İki Komite İki Kıtal

-Süleyman Kani İrtem, Osmanlı Devleti'nin Makedonya Meselesi – 1999

-Süleyman Kani İrtem, Yıldız ve Jön Türkler – 1999

-Süleyman Kani İrtem, Meşrutiyet Doğarken - 1999

-Maliye Nazırı Cavit Bey, Felaket Günleri / Mütareke Devrinin Feci Tarihi 1 -2000

-31 Mart İsyanı ve Hareket Ordusu Abdülhamid'in Selanik Sürgünü – 2003

-Süleyman Kani İrtem, Son Osmanlı Son Saltanat Sultan Vahideddin - 2003

-Süleyman Kani İrtem, Bilinmeyen Abdülhamid Hususi ve Siyasi Hayatı 1 – 2003

-Süleyman Kani İrtem, Sultan Abdülhamid ve Yıldız Kamarillası 2 – 2003

-Süleyman Kani İrtem, Sultan Murad ve Ali Suavi Olayı - 2003

-Rauf Orbay'ın Hatıraları 1914-1945 – 2005

-Süleyman Kani İrtem, Türk Kemankeşleri: Sultan II. Mahmud Devri - 2005

-Ali Fuat Cebesoy, Bilinmeyen Hatıralar – 2011

-Ali Fuat Cebesoy, Moskova Hatıraları Milli Mücadele ve Bolşevik Rusya – 2017

-Osman Nuri, Bilinmeyen Abdülhamid (2 Cilt) Abdülhamid-i Sani ve Devr-i Saltanatı - Abdülhamid’in Hususi ve Siyasi Hayatı - 2017

-Süleyman Kani İrtem, Osmanlı Sarayı ve Haremin İç Yüzü - 2018

SİLİMSİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 19 Apr 2020 09:10:00 -0700

Kayseri Mutfağının en zengin ürünlerinin olduğu bir ilçemiz de Bünyan'dır. Bünyan Mutfak Kültüründe unutulmaya yüz tutmuş bir yemeğimiz var. Karadeniz kültüründe meşhur olan fasulye turşusundan yapılan fasulye kavurması gibi turşudan yapılan yemeğimiz. Bünyan'da tandır ekmeğinin çok yapıldığı bir dönemde bayatlamaya yüz tutan ekmekleri değerlendirmek için yapılan bu yemek aynı zamanda tasarruf amaçlıdır. Pezik, Bünyanlıların bacak turşusu dediği turşunun kavrulup doğranmış ekmeklerin üzerine dökülmesi ile yapılan maya hoş bir yemektir. Soralım şimdi bu yemeği kimler biliyor.

SİVASİ HATUN CAMİİ

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sat, 14 Mar 2020 15:15:00 -0700

SİVA SİTTİ HATUN CAMİİ

Göçeroğlu Nasrullah ve eşi Siva Sitti Hatun tarafından H. 680/M. 1282 tarihinde inşa ettirilmiştir. Camii sada kesme taştan IV. Kılıçarslan’ın oğlu 3. Keykavus zamanında III. 1281 yılında yaptırılmıştır.

Kitabenin mealen anlamı şöyledir: Bu mübarek camiinin yapılmasına Allah mülkünü daim kılsın iki kıblenin özlemi ile tutuşan ümmetlerin dizginlerini elinde bulunduran din ve dünyanın bereketi yüce sultan Kılıçarslan oğlu Keyhusrev zamanında emredilmiştir.

Bu kitabenin altındaki dört satından oluşan, Selçuklu nesihi ile yazılmış bir kitabe daha bulunmaktadır. Bu kitabede mealen şöyledir: Allah’ın rahmetine muhtaç zaif kulu Göçer Aslan oğlu Nasrullah ve Allah’ın rahmeti ve rızasına muhtaç onun zaif cariyesi Sa-d kızı Siva Sitti tarafından Allah başarılarını ihsan ve hayırlarını onlara yad eylesin. H. 680 (….) yazılıdır.

Giriş kapısı iç içe geçmiş iki sivri kemerle sınırlandırılmış olup üzerinde mukarnaslı kavsarasi bulunmaktadır. Ancak içerideki kemerin üzeri kabartma motiflerle bezenmiştir. Mihrap dik dört sıra halinde dörder ayakla beş sahma bölünmüştür.

Mihrabın üzeri yedi sıra halinde mukarneslarla bezenmiş ve sivri bir kemerle de çerçevelenmiştir. Mihrap nişinin çevresinde geniş bir bodur içerisinde Ali İmrah suresinin 18. Ayeti “Allah’ın mescitlerini ancak Allah’a ve ahiret gününe iman eden, namazı dosdoğru kılan, zekatını veren ve Allah’tan başkasından korkmayan kimseler inşa eder. İşte doğru yola ermişlerden olmaları umulanlar bunlardır.” İle 19. Ayetin bir bölümü yer almaktadır. Anlamı; ” Allah, melekler ve adaleti yerine getiren ilim sahipleri ondan başka ilah olmadığına şahitlik etmişlerdir. Mutlak güç ve hikmet sahibi Allah’tan başka ilah yok, Allah katında hak dini islamdır.”

Ayrıca mihrap içi nişinde de Hac suresinin .7 ayeti meali: “Ey inananlar rüku edin, secdeye varın, rabbinize kulluk edin, iyilik yapın ki saadete erişesiniz.” Mihrap nişinin sağ tarafındaki sütun kaidesinde de Enbiya Suresinin 107. Ayeti meali: “Ey Muhammed biz seni ancak alemlere rahmet olarak gönderdik.” Yazılmıştır.

Mihrap nişinin solundaki sütün kaidesinde de Kalem suresinin 4. Ayeti yazılıdır. Caminin kuzey cephesinde taç kapının tam üzerinde yapının köşk minaresi yer almaktadır. Minareye taş kapının doğusunda yer alan 32 basamaklı bir merdiven ile çıkılmaktadır. Köşk minare yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanan 4 yekpare ayağın üzerine atılan bir külah kısmından oluşmaktadır. Ayakların köşeleri pahlanarak sekizgene dönüştürülmüştür. Ayaklar başlık kısımları minarenin içine doğru çıkıntı yapmaktadır.

Külah kısmı piramidal şekilde tasarlanmış ve tepe noktasında yükselen beyaz mermer alemle sonlandırılmıştır. Köşk minare yapıya muhtemelen sonraki dönemlerde eklenmiştir. Mihrap nişin doğu tarafında yer alan sütünce üzerindeki kitabede Kalem Suresinin 4. Ayeti yer almaktadır. Anlamı : “Şüphesiz sen büyük bir ahlaka sahipsindir.”

Mihrap duvarının ortasında yer alan küçük mihrap nişi 3 köşeli olup kavsara kısmı 4 sıra mukarnasla doldurulmuştur. Nişin içerisi kıvrımdal, palmet ve çiçeklerin oluşturduğu bir kompozisyonla bezenmiştir. Nişin yan taraflarına en alttaki dikdörtgen, üstekileri birbirinden farklı boyutlarda olan daire şeklindeki renkli mermer parçaları kakılmıştır. Nişte görülen bu renkli taş kakmalar Zengi ve Memlük süslemelerini çok sadeleşmiş şekilde devam ettiren Selçuklu taş işleri, Beylikler ve Osmanlı mimarisinde aman aman kendini belli etmektedir.

Kaynak: Develi Belediyesi, Fotoğraflar: Hasan Yüksel

SULTANHANI KERVANSARAYI

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Sun, 1 Mar 2020 11:47:00 -0800

SULTANHANI H.630-634 / M.1232-1236
Hasan YÜKSEL
Kayseri Sivas yolunun 40. Kilometresinde Bünyan’a bağlı adını verdiği Sultanhanı Kasabasında, Alâeddin Keykubad’ın yaptırdığı bir eserdir. Alâeddin Keykubad, hol portalinde harap kitabesinden anlaşıldığı kadar 630-634 (1232-1236) arasında yaptırmıştır. Masif duvarlar ve çeşitli takviye kuleleriyle, dış görünüşte kale manzarası hakimdir. Güneyden kuzeye doğru çok az meyillenen bir arazide 3900 m2 bir alanı kapsayacak biçimde inşaa edilmiştir. Han, yolcu, yük ve hayvan üçlüsünün konaklaması esnasında ihtiyaçların karşılanacağı barınak ve servis mekânlarını kapsayan iki kütle olarak tasarlanmıştır.

Köşk Mescid

Arabalık

Selçuklu döneminde ticari yollara ve ticaret hayatına büyük önem verilmekteydi. Alaeddin Keykubat döneminde ise Selçuklular, Anadolu’yu gıpta ile bakılacak büyük bir ticaret merkezi haline getirmişlerdi. Mesela Sultanhanında kalan ticaret erbabı handa üç gün ücretsiz kalır, üç günden fazla kalacaksa diğer günlerin ücretini öderdi. Tüccarların bütün malları devletin güvencesi altına alınmıştı. Han görevlileri sabah kapıyı açmadan herkese vukuat var mı diye sorar, vukuat varsa kimseyi dışarıya bırakmazlardı. Hana gelen tüccar malı özenle sayılır ve eğer tüccar sabah yoluna devam edecekse, malı kendisine eksiksiz teslim edilir ve uğurlanırdı. Bu kervansaraylar aynı zamanda dünyada günümüzde sigorta olarak nitelendirdiğimiz malların sigorta edilmesi şeklinde ticaretin garanti altına alınmış olması nedeniyle yapılmıştır. Bu tür kervansaraylarda tüccara böylelikle devlet güvencesi sağlanarak ticaretin gelişmesi de sağlanmıştır.

Sultanhanı Kervansarayı

Giriş Kapısı Portalı

Diyelim ki tüccar mallarını handan sapasağlam teslim aldı ve yoluna devam etti. Yolda soyguncular, tüccarın yolunu kestiler ve malını çaldılar. Devlet, soyulan tüccarın bütün mallarının karşılığını öderdi. Çünkü, Selçuklu devletinde ticaret devlet güvencesi ile yapılmaktadır. O yüzden Alaeddin Keykubat dönemi Anadolusu “efsanevi zenginlikler ülkesi” olarak anılıyordu.

Büyük Salon Taç Kapısı

Büyük Salon

Yapı, yüksek ve farklı biçimde payanda ve kulelerle desteklenmiş duvarlarıyla adeta küçük bir kale kimliği arz etmektedir. Kervansaray’ın girişinin bulunduğu kuzey cephede, taç kapının iki yanında silindirik kesitli ve birbirine bitişik demet pate biçiminde tasarlanan payandalar hem duvarı destekler hem de bugün büyük bölümü yıkılmış olan avlu taç kapısına çerçeve oluştururlar. Kuzeydoğu ve kuzeybatı köşelerindeki kuleler yıldız kesitlidir. Avlunun yan duvarlarında birer, kapalı barınak kısmının yan duvarlarında ikişer destek payandası ve kule yer almaktadır, Ön cephedekilerin, dışında bu desteklerin çokgen ve yarım daire şeklinde tasarlandıkları ve üzerlerinin konik birer daire şeklinde tasarlandıkları ve üzerlerinin birer külahla kapatıldığı gözükmektedir. Bu kulelerin saçak seviyesinde başlayan mukarnaslarla genişleyerek yükseldikleri dikkat çeker. Kuzeydoğu ve kuzeybatı köşedeki kulelerin üst kısmının tüm yüzeyi dolaşan kuşakta iki şeridin geçmeler yapmasıyla oluşan dört kollu yıldız geçmelerle dairesel düğümler yapan şeritlerin oluşturduğu geometrik bezeme yer alır. Kuzeybatı köşedeki kulenin orta kısmında yüzeyden çökertilmiş dikdörtgen biçimli kartuş içinde taşın erimesiyle tahrip olduğundan tam okunamayan bir yazı yer almaktadır. Buradaki yazının “amel-i Yadigar(?)” ibaresini içerdiğinden bu ismin kervansarayın mimarı olduğu ileri sürülmüştür.

Büyük Salon Kubbe

Özel Misafir Odaları

Kervansaraya girilen ve Kuzey cephenin biraz doğusuna kaydırılmış olan ve duvar yüzeyinden profillendirilerek içe doğru yerleştirilen taç kapıdan girilmektedir. Taç kapıyı çevreleyen sivri kemerin üzengi taşından sonraki üst kısmı tamamen yıkılmıştır. 1970’den sonra yapılan onarımlarda taç kapı, duvarının taşları büyük oranda değiştirilmiş, orijinal bezemeli parçalardan bazıları duvar üzerinde bırakılmıştır. Taç kapı yanlardan ve üstten genişlikleri farklı üç bordürle kuşatılmıştır. Ayrıca üç bordür de taç kapı kemerini çerçevelemektedir. Bordürlerin tamamında kabartma olarak yapılmış, geometrik bezeme görülmektedir. Taç kapı nişi üzerleri orijinalinden bezemeli oldukları anlaşılan zar başlıklı sütuncelerle sınırlandırılmıştır. Sütünce başlığı üzerindeki bitkisel bezemeli bakiyelerden kavsara köşeliklerinin bitkisel kompozisyonlarla doldurulmuş olabileceği anlaşılmaktadır. Taç kapı yan nişleri üç cepheli olarak düzenlenmiş olup üç sıra mukarnaslı kavsaraya sahiptir. Kavsara’nın üzerinde sivri kemerle çevrelenmiş yüzeye ve bu yüzeyi kuşatan kemerin meyillendirilmiş alnına geometrik bezemeler işlenmiş, kemer köşelerine de altı yapraklı rozetler kabartılmıştır.

Büyük Salon Kubbe

Özel Misafir Odaları

Kervansarayın hamamına batı cephenin kuzey cephesine açılan basık kemerli kapıdan girilmektedir. Hamam tek mekânlı olarak değil, soyunma, soğukluk, sıcaklık, su deposu ve külhan bölümlerinden oluşmaktadır. Hamamın üst örtü seviyesi ısı yalıtımı gözetilerek hanın genel üst örtüsünden daha aşağıda tasarlanmıştır. Hamamın soyunmalık bölümü yaklaşık kare ölçülerde bir mekân olup üzeri doğu-batı yönünde uzanan sivri tonozla örtülmüştür. Soyunmalığın güney cephesinin batı köşesine açılan kapıdan soğukluğa geçilir. Bu bölüm kubbe üzerine açılan üç adet yuvarlak ışık gözü ile aydınlatılmıştır. Sıcaklık mekânına, soğukluğun güney köşesine açılan kapıdan geçilir. Sıcaklık mekânında tüm cephelerde birer musluklu ayna taşı bulunur. Kurna yoktur. Sıcaklığın kuzey tarafında su deposu bulunmaktadır. Su deposunun kuzeyinde de hamamın külhanı yer alır.

Büyük Kubbe Süslemesi

Köşk Mescit

Avlu ortasında, örnekleri arasında en süslü olarak nitelendirilen ve L biçiminde dört yığma ayağa atılmış dört sivri kemerle fevkani olarak düzenlenen mescit yer almaktadır. Mescidin alt katının üst örtüsü çapraz tonoz olup burada bir çeşme veya havuz olup olmadığına dair bir kalıntı yoktur. Mescit ibadet mekanına kuzey cephede iki kanatlı olarak düzenlenen 11 adet basamaklı merdivenle çıkılmaktadır. Basamakların birleştiği seviyenin alt kısmına kırık çizgi sisteminde gelişen 10 kollu yıldız bezemesinin işlendiği dairesel madolyon kabartması yapılmıştır. Mescidin kapısı, iki bordürle üç yönden kuşatılmıştır. Dıştaki bordür yarım yıldız dizisini, içteki kalın bordür ise kırık çizgi sisteminden gelişen 16 kollu yıldızların yarım örneklerinden oluşan geometrik bezemeleri içerir.

Hamam Kısmı

Köşk Mescit

Kervansarayın kapalı barınak kısmına avlunun güney duvarından dışa taşırılmış olan taç kapıdan girilmektedir. Kapalı barınak kısmı 24 bağımsız yığma ayağa ve duvarlara doğru batı doğrultusunda atılmış sivri kemerlerle girişe paralel yedi sahınlı olarak düzenlenmiştir.

Kaynakça:
• Doç. Dr. Yıldıray Özbek, Yrd. Doç. Dr. Celil Arslan; Kayseri Taşınmaz Kültür Varlıkları Envanteri Cilt I-II-III, Kayseri 2008
• Mehmet Çayırdağ; Kayseri Tarihi Araştırmaları, Kayseri 2001
• Sebil Yıldız; I. Alaaddin Keykubad’dan Günümüze Gelen Mükemmel Eser, Sultanhanı, Bünyan Kültürü, Aylık Kültür Dergisi, sayı 3,Kayseri Ocak 1993
• Uygur Kocabaşoğlu / Murat Uluğtekin, Salnamelerde Kayseri, Osmanlı ve Cumhuriyet Döneminin Eski Harfli Yıllıklarında Kayseri, Kayseri 1998
• S. Burhanettin Akbaş; Bünyan ve Yöresi Halk Edebiyatı Folklor ve Etnografyası, Kayseri 1994
• Şaban Hacıpaşaoğlu; Büyük Tuzhisar’ın Tarihçesi; Bünyan Kültürü, Aylık Kültür Dergisi, Sayı 2, Kayseri 1992
• Şaban Hacıpaşaoğlu; Bünyan, Ankara 2010
• Halit Erkiletlioğlu; Kayseri Tarihi (En Eski Zamandan Osmanlılara Kadar), Kayseri
• Halit Erkiletlioğlu; Geniş Kayseri Tarihi, Kayseri 2006
• Abdullah Kılıç, Kayseri Tarih Sanat Kültür, İstanbul Mayıs 2006

Büyük Salon Kubbesi

Hamam Işıklandırma ve Havalandırması

Köşk Mescid

Köşk Mescşd Merdiven

Köşk Mescid Süsleme

Havalandırma

Hamam Işıklandırma ve Havalandırma

Hamam Havalandırma ve Işıklandırma

Hamam Kısmı

Köşk Mescid Süsleme

Köşk Mescşd Portalı

Kenarlık

Köşk Mescid Süsleme

Aslanlı Çörten

Büyük Salon Kubbe

ABDULLAH KARABULUT (1942 - )

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 13 Feb 2020 12:01:00 -0800

1942 yılında Talas Sakaltutan köyünde doğmuş olmasına rağmen, nüfusa geç kayıt ettirildiği için resmi olarak 1945 doğumlu görülmektedir. Bekir ve Şerife Karabulut çiftinin üçüncü evlatlarıdır. İki yaşına kadar Sakaltutan köyünde yetişen Karabulut, iki yaşından sonra ailesinin Gesi Vekse’ye yerleşmesi ile burada büyümüş, ilk eğitimine Vekse İlkokulunda başlamış. Orta eğitimine Gesi Ortaokuluna devam ederek buradan mezun olmuştur. Ortaokuldan sonra babasının Kayseri’de manifatura dükkanı açmasıyla Kayseri’ye taşınırlar ve 1957 yılında lise eğitimine Kayseri Lisesi’nde devam ederek 1961 yılında buradan mezun olur.

Liseden sonra 1962 yılında üniversite sınavlarına girdi. O dönemde her üniversitenin sınavları ayrı ayrı olduğu için öncelikli olarak Çapa Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü tercih ederek buranın sınavlarına girdi ve sınava girenler arasında 54. olarak burayı kazandı. Bu okulun yatılı olması Karabulut için bulunmaz bir nimet olduğu için başka bir okulun sınavına girmeden burada okumayı tercih etti ve iki yıl burada eğitim görerek 1964 yılında buradan mezun oldu. Aynı yıl içerisinde kura ile Ürgüp ortaokuluna Türkçe öğretmeni olarak tayin oldu. 1963 yılında Eğitim Enstitüsünde okurken Artukoğullarından Turan beyin kızı Gülhanım ile nişanlanan Karabulut, 1965 yılında Bünyan’da yaptığı bir düğün ile evlilik hayatına adım attı. Ürgüp ortaokulunda 1970 yılına kadar görev yaptı. Aynı yıl içerisinde Kayseri’ye tayinini istedi. Tayin isteği üzerine Kayseri İmam Hatip Lisesine tayin edildi fakat burada bir ay gibi bir süre çalıştı. Halıcılıkla uğraşan kayın pederi Duran Artık vefat edince onun işlerini takip etmesi için İrfan Artık ve Haydar Atik tarafından tayini Bünyan’a yaptırılır ve bir ay gibi bir süre çalıştığı İmam Hatip Lisesin de öğretmenlik yapamadan kendini Bünyan Lisesi’nde bulur.

Bünyan Lisesinde Türkçe ve Edebiyat derslerine giren Karabulut 1973’te bir müfettiş raporu ile sürgünü çıkan üç öğretmenden biri olur. 1975 yılına kadar Çankırı Ovacık ortaokulunda görev yaptıktan sonra askerlik görevini yapmak için Isparta Kırkıncı Piyade Alayına teslim olur. Isparta da kısa dönem askerliğini yaptığı sırada iktidarın değişmesi üzerine Bünyan Lisesi’ne müdür olarak tayin edilir. Askerliği bitince 1975 yılı içerisinde Bünyan Lisesinde görevine başlar. Bünyan Lisesinde 2,5 yıl süreyle müdürlük yapan Karabulut bu süre içerisinde, üstün gayretleri ile okulda olmayan her branştan öğretmenin okula gelmesini sağladı. O dönemde okulda olmayan kalorifer tesisat sisteminin okula kurulmasını sağladı. Okulun etrafında bulunan 14 dönüm araziyi istimlak ederek okula kazandırdı. Kazandırdığı bu arazi üzerinde Bünyan Lisesinin yeni binasının temelinin atılmasına ve müdürlük yaptığı sürece bir kat çıkılmasına vesile oldu.

Karabulut’un müdürlük yaptığı dönemde hedefinde, Bünyan Lisesi binasının yapılmasının yanı sıra bir de Bünyan’a bir sanat okulu kazandırmak vardı. Bu amaçla Bünyan’da bulunan partilerden bir heyeti Ankara Devlet Planlama Teşkilatında bulunan arkadaşı Lütfü Önsoy’un yanına götürerek bu konuda söz aldı. Devlet Planlama Teşkilatının okul için 10 dönümlük bir arazi istemesi üzerine dönemin Belediye Başkanın dan da arazinin sözünün alınmasıyla okulla ilgili çalışmalar başladı. Belediyenin istenen araziyi vermemesine rağmen Devlet Planlama Teşkilatı okul için Milli Eğitim bakanlığına okul için ödenek çıkardı. Milli Eğitim Bakanlığı da bu ödenek üzerine ihaleye çıkarak, ihaleyi o dönemde yüklenici Alaattin Kamaşak’a verdi. Fakat Bünyan’a yapılacak olan sanat okulu arazi temin edilemediği için yapılamadı.

Karabulut yine müdürlüğü döneminde Bünyan’a İmam Hatip Lisesi açılması için de uğraştı. O dönemde Bakanlığın İmam hatip lisesi açılması için karar almasına rağmen, bina yetersizlik raporları nedeniyle okul bir türlü açılamaz. Karabulut 1976’da Kayseri İl Müdürlüğü ile bire bir yaptığı girişimler ile Köprü ’de bulunan binaya yeterlilik raporunu alır ve okulu açtırarak Bünyan Lisesinden bir öğretmenini de bu okula kurucu müdür olarak tayin ettirir. 1977 yılında yaptığı bu çalışmalarından dolayı dönemin Kayseri valisi Bedri Eser tarafından bir takdir belgesi ile ödüllendirilir.

1977 yılının sonuna doğru iktidar değişince Karabulut Bünyan’dan bir kaç yere tayini çıkar En son olarak Amasya Taşova’ya tayini çıkar. Taşova’ya görev için gittiğinde, Taşova’ da bir savcının öldürülmesinden dolayı sıkı güvenlik önlemleri nedeniyle ilçeye alınmaz. Belirlenen zamanda işe başlayamayınca bakanlık tarafından müstafi olarak adledilir (istifa etmiş olarak kabul etmek). Bu durumu bakanlığa bir dilekçe ile bildirmesine rağmen bakanlık bu durumu kabul etmez. 1980’ e kadar öğretmenlik yapamaz ve memurluktan ihraç edilmiş şekilde açıkta kalır. 1980 ihtilalinden hemen önce tayini Kayseri Dedeman Ortaokulu’na yapılır. Burada bir süre görev yaptıktan sonra Bünyan İmam Hatip Lisesine tayini çıkar. 1983 yılında Karabulut ve kültür dersi öğretmenlerinin okul öğrencilerine verdikleri özel derslerin yardımıyla üniversite sınavlarına giren öğrencilerin kazandıkları başarı, Bünyan İmam Hatip Lisesi’nin Türkiye İmam Hatip Liseleri arasında birinciliği elde etmesine yol açmıştır. Karabulut burada üç yıl görev yapmıştır, buradan Bünyan Ticaret Lisesine geçer. Bu arada Açık Öğretim Üniversitesi vasıtasıyla yükseköğrenimini dört yıla tamamladı. Ticaret Lisesi’nde 1989 yılına kadar görev yaptıktan sonra Erciyes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesine öğretim görevlisi olarak geçti.

Karabulut Erciyes Üniversitesinde iken İstanbul’dan tanıdığı ve o dönem Erciyes Üniversitesi rektörü olan Naci Kınacıoğlu’ndan Bünyan’a bir yüksekokul açması için ricada bulunur. Kınacıoğlu bu isteği kabul ederek Erciyes Üniversitesi Senatosu’ndan Bünyan’a yüksekokul açılması için karar çıkarttırır. Devreye Bünyan Belediye Başkanı Ali Bayram’ında girmesiyle Rektörlük ve dönemin Kayseri Valisi Abdullah Çavuşoğlu bu konuda anlaşarak Bünyan’da halıcılık Meslek Yüksekokulu açılması kararını alırlar. Bu amaç doğrultusunda Meslek Yüksekokulu kurucular kurulu kurulmasına karar verilir. Bu kurulda Prof. Dr. Mualla Aykut ve Prof. Dr. Hasan Basri Üstünbaş gibi isimler yer alır. O dönemde okulun açılacağı yer olarak ta eski Namık Kemal İlkokulu’nun binası gösterilir. Fakat tüm bu girişimlere rağmen Namık Kemal İlkokulu binasının verilmesini istemeyen bazı kişiler Vali Abdullah Çavuşoğlu’na siyasi baskılar yaparak okulun açılmasına o dönemde mani olurlar ve Bünyan’a açılması düşünülen yüksekokul sürüncemede kalır.

Karabulut, 1995 yılına kadar Erciyes Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde öğretim görevlisi olarak çalıştıktan sonra emekliğe ayrıldı. Aynı yıl içerisinde MHP’den Kayseri Milletvekili adayı oldu. Yapılan seçimler sonucunda MHP Kayseri’den o yıl milletvekili çıkaramadı.

Karabulaut, Bünyan’da yer adları, Bünyan’da yaşayan sülaleler hakkında ve lakaplar hakkında çalışmalar yaptı. Bünyan Ağzı ve Bünyan kültürü ile ilgili birçok çalışması olmuştur. Bu çalışmaları Bünyan Kültürü Dergisi ve Erciyes Dergilerinde yayınlandı. Aynı zamanda şiirde yazan
Karabulutun birçok şiirinden bir kaçı yayınlanmıştır.

Karabulut, Aysun, Füsun, Almula Gülsün ve Turan adında dört çocuk sahibidir.

Hasan Yüksel.

Bünyan Halısı’nın günümüzde halen yoğun bir şekilde dokunduğunu biliyor musunuz?

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Thu, 23 Jan 2020 05:15:00 -0800

Bünyan Halısı’nın günümüzde halen yoğun bir şekilde dokunduğunu biliyor musunuz? Dokunan bu Bünyan halılarının Diyarbakır, Muş, Bitlis, Bingöl’de Bünyan motifleri ile dokutulduğunu biliyor musunuz?

Babadan kalma halıcılık mesleğini devam ettiren ve dokutturduğu halıların çözgüsünü kendi yapan Kayserili halıcı Ahmet Sarımermer Bünyan ve Yahyalı halı modellerini elinde bulunan 700 e yakın tezgâh ile Diyarbakır, Bitlis Muş ve Bingöl gibi illerde dokutturduğunu söylemekte. Adı geçen illerin ve bunlara bağlı bir kısım ilçelerin Belediyeleri ve Halk Eğitimi Merkezleri ile açtırdığı kurslarda bu halıları dokutturan Sarımermer, halılar bu illerde dokunsa da kayseri model ve motifleriyle dokunmaktadır ve bu sayede de Kayseri halıcılığının adını tekrardan duyurmaktayız demektedir.

Açılan kurslar sayesinde bir çok ev kadınının kurslara katılarak hem meslek öğrendiğini hem de İşkur’un desteği ile para kazandıklarını belirtmektedir. Kurslarda kullanılan tüm malzemeleri kendi sağlarken dokunan halılarınsa bir kısmı yün halıdan oluşurken bir kısmı da ipek halıdan oluşmaktadır. Ahmet Sarımermer dokunan bu halıların son günlerde Avrupa da el halısına olan rağbetten dolayı yurt dışına ihraç edildiğini belirtmektedir.

Geçtiğimiz yıl Bünyan’da Kilim kursu için tezgâh kurduğunu söyleyen Sarımermer, Kayseri’de yeniden halıcılığı yaygınlaştırmaya uğraştıklarını belirtmektedir. Yahyalı Belediye Başkanı Esat Öztürk’ün Yahyalı halıcılığını yeniden canlandırmak istediğini, bu konuda Yahyalı’da Oran Kalkınma Ajansının desteği, ve İşkur’un katkılarıyla bir proje başlattıklarını söylemektedir. Bünyan’da da belediyenin veya kaymakamlığın istemesi durumunda böyle bir projeye tüm malzemeleri kendi sağlamak şartıyla destek olacağını söyleyen Ahmet Sarımermer bu işten çalışanlarda dahil olmak üzere tüm tarafların karlı çıkacağını ve Bünyan Halısı’nın ölmeyeceğini belirtmektedir.

Not: Ahmet bey her ne kadar adı sayılan illerde Bünyan ve Yahyalı halılarını dokutturduğunu söylese de, biz kendi kültürümüze sahip çıkamazsak, birkaç zaman sonra bu kültüre o yöreler sahip çıkmaya başlar. Biz de sadece avuntularımızla kalırız.

Hasan Yüksel

BÜNYAN'DA BULUNAN TARİHİ KONAK iLE İLGİLİ BİR AÇIKLAMA

noreply@blogger.com (Hasan Yüksel) — Wed, 15 Jan 2020 07:35:00 -0800

Uzun zamandır yazmayı düşündüğüm Atamız Serdengeçti Ahmet Ağanın Bünyan'da 1720'lerde bir konak yaptırmasının finansmanının nereden geldiğini şimdi keşfettim. 1997'de Kayseri 'de bilgi edinmek için uğradığım eski eserler müdürlüğünde ki görevli finansmanın İstanbul'dan Saraydan gelmiş olabileceğini söylemişti. Bünyan'a bir sığınmacı olarak gelen birine böyle bir finansmanın sağlanacağını pek inandırıcı bulmamıştım. (Ancestoral DNA) Bir kaç ay evvel Atalarımın DNA ismi altında benim DNA'mın Tarihteki Safevi hanedanından olduğu bilgisini aldım. Buradan hareketle, asker olan Serdengeçti Ahmet Ağa Safevi hanedanının çok yakın bir üyesi olarak Osmanlı ordusunun 1723 tarihindeki Iran seferine Sarımsaklı Bayraktarı olarak katılmıştır. Bu sırada Safevilerin başkenti Isfahan Afgan'ların isgali altındadır ve Sah Tasmalp II Azerbeycan'a kaçmıştır. Atamız Serdengeçtinin katıldığı Osmanlı ordusu Tebrize savaşsız girer. Burada Serdeçtinin oynadığı en önemli rolünün, kuzeni Şah Tasmalp ile Osmanlı ordusu arasında bir ara-bulucu, yani,savaşı önleyen müzakereci olduğuna inanıyorum.

Ayrıca, Bu vesileyle Safevi kuzenleriyle bir araya gelme imkanı bulmuştur ve akabinde, ailesinden aldığı (altınları) paraları yanında

Bünyan'a getirerek statüsüne uygun bir konak inşa ettirmiştir. Ayrıca bir yıl sonra, hizmetlerinden dolayı ait olduğu Safevi ailesi kendisine Tebriz müftüsünün genç kızıyla birlikte, çocukluğumuzda bulgur dövdüğümüz oymalı ve süslü "soku taşı" dediğimiz, oyma mermer taşı, içi mücevherlerle dolu olarak develerle Serdengeçtiye göndermişlerdir.(Bu ailenin tarihi olarak ağızdan-ağıza devamlı söylenen ve bilinen bir gerçektir. Soku taşı halen Dr, Yıldırım Arar'ın evlerinin avlusunda koruma altındadır) Kendilerini Asilzade olarak gören Konaklı yerli halkı çok hakir görmüştür ve 'onlara Köylü veya Türkler' diye hitap ederlerdi; zira kendilerinin daha yüksek bir kültür olan Iran kültürüne ait asilzadeler olduklarına atfen. Tabii Safeviler, Horasan'da yerleşiklerdir (Atamızın Bünyan'dan evvelki yurdu) ama Azeri ve/veya Kafkas kökenlidirler ve Safeviya tarikatının üyeleridir.(Safeviya Hz Muhammedin kızlarından biridir ve Şah İsmail bu tarikatın son lideridir)

Asilzade olmam ayrıcalığımdan, Bünyanlı dost ve arkadaşlarımın gurur duyacaklarını ümit ederim.😃😃😃 Bu asilzadeler daha sonra yerli seçkinlerle kız alış-verişi yapmışlardır ve Anadolulaşmışlardır. Serdengeçti'nin Torunlarından Büyük Mehmet Ağa'nın ve 3. nesil diğer Konaklı ailesi fertlerinin çok büyük mal zenginliklerinin de Yine Iran'dan, kuzenlerinden gelen paralarla olduğuna inanıyorum. Çünkü 1729'da Afgan işgali bitirilmiştir ve Safevi ailesi tekrar iş başındadır. Heybetli konak kapısı tekrar tekrar tamirat görmüştür. Şimdi bu yapı Bünyan tarihine geçmiştir ve Bünyanlılara aittir. Bünyan veya Kayseri Belediyesi orijinal Konağı tekrar ikame etmek üzre proje finansmanı sağlamıştır ve kamulaştırma işlemlerinden sonra inşallah proje hayata geçirilecektir.

Tahsin Erol