Bilgi

Eğitimde Ekonomik Temelleri

2016-02-24T21:03:00.002+02:00

Davranışçı psikolojiye göre eğitim, kişide öğrenme yaşantıları yoluyla istendik davranış değişikleri oluşturma sürecidir.

Yapılandırmacı yaklaşıma göre ise, eğitim, yaşantılar yoluyla, deneyimleyerek, gözlemleyerek, deneme-yanılma yoluyla, kendi bilişsel şemalarını yapılandırma sürecidir.

Ekonomik insan; ihtiyaçların şiddetini ölçebilen, bunları sıraya koyabilen ve sağlayacağı faydayı azami kılacak şekilde sahip olduğu imkânları bu kaynaklara dağıtabilen insan olarak tanımlanabilir. Eğitim ekonomisi kıt kaynakları kullanarak çeşitli eğitim-öğretim hizmetlerinin üretimi, beceri, tutum ve davranışların oluşturulması e üretilen eğitim- öğretim hizmet- lerinin ve bilginin toplumunun çeşitli kesimleri arasında nasıl dağılacağı ile ilgilenir.

Eğitim hakkındaki ders sunumları şu linktedir.

Erikson'a ait psikososyal kişilik gelişiminin sınıf içinde uygulanmalı

2016-02-24T20:37:00.003+02:00

Kişilik gelişimini belli dönemlere ayırarak ele alan Erikson, sekiz psikososyal dönem tanımlamıştır. Bu dönemlerin ilk beşi Freud’un psikoseksüel kişilik gelişim dönemlerine benzer. Bu sekiz dönem daha çok “aşama” olarak adlandırılır ve “aşamalı oluşum ilkesi” olarak bilinir. Erikson’un kuramındaki diğer bir önemli kavram “psikosoyal kriz”dir. Erikson’a göre her gelişim aşaması çevrenin gereklerine uyum sağlayarak kişinin aşma zorunda olduğu çatışmalar ve gerilimlerle belirlenmiştir. Bu çatışmalar ve gerilimler süresince bireyin kimliği tümüyle korunmaktadır. Ancak gelişimin sağlıklı sürdürülebilmesi için her aşamadaki kriz başarıyla çözümlenmelidir. Eğer kriz ilgili aşamada çözümlenemez ise sonraki aşamalardaki krizin tetik noktasını oluşturabilir ve çözümleninceye kadar sorun yaratır. Bireyin ilgili aşamadaki krizi atlatabilmesi o aşamaya özgü temel gelişim görevinin tamamlanması anlamına gelmektedir. Bir aşamayı yaşayan birey önceki aşamalardan kalan sorunlarla birlikte yaşamını sürdürebilir ancak bireyin çeşitli zorlanmalar karşısında bir önceki aşamaya gerilemesi mümkündür.

PSİKOSOSYAL GELİŞİM AŞAMALARI

Bebeklik Dönemi, Temel Güven – Güvensizlik (0-1 yaş)
Okul Öncesi Dönem, Özerklik – Kuşku/Utanç (1-3 yaş)
Okul Öncesi Dönem, Girişimcilik – Suçluluk (3-6 yaş)
Çalışkanlık – Aşağılık Duygusu (6-12 yaş)
Ergenlik Dönemi, Kimlik Kazanma – Rol Karmaşası (12-20 yaş)
İlk/Genç Yetişkinlik Dönemi,Yakınlık (20-40 yaş)
Yabancılaşma/Yalıtılmışlık Yetişkinlik Dönemi (40-65 yaş)
Üretkenlik – Verimsizlik/Durgunluk Yaşlılık Dönemi, Benlik Bütünlüğü – Umutsuzluk (65 + yaş)

Erikson’un Psikososyal kişilik gelişimi kuramının sınıf ortamındaki uygulamalara yansımaları neler olabilir?

Eğitime yansımaları neler olabilir?

Öğretmen sorumlulukları nelerdir?

O yaşlardaki öğrencilerin eğitim açısından öneriler bulacağız. eğitim açısından öneriler bulacağız.

Bu hakkında sunum aşağıdaki linkte verilecektir:

Bu konu hakkında sunumlar aşağıdaki gibidir: 1, 2

Değişen İnce Yapı Sabiti

2014-07-09T20:47:00.003+02:00

-İki milyar yıl önceki fiziksel süreçlerin bugünkünden farklı olup olmadığını araştırmanın mümkün olduğunu mu söylüyorsunuz?

-Evet. Bu sayede doğa sabitlerinn iki milyar yıl önceki değerlerine bakabiliriz. Elektromanyetik süreçlerin α sabitine bağlı olmasına benzer şekilde kimi fiziksel süreçler doğa sabitlerinin katılımıyla gerçekleşir. Bu sabitlerin bazıları zaman içinde değişiklik göstermiş olabilir; artık bunu tespit edebiliriz.

Burada özellikler samaryum elementi önem kazanıyor. Samaryum lantanit grubundadır ve nadir bulunan bir metaldir. Samaryum çekirdeğinin nötron bombardımanına tutulması sonucunda, atom bir nötron fazla olan bir izotopa dönüşür. Çok yakın mesafede bir çekirdek rezonansın konumu, biraz da ince yapı sabitine bağlı bir enerji düzeyine geçer ve nötron tepkimesi çok daha yavaş gerçekleşir.

Çekirdek fizikçileri bu olguyu daha yakından incelediklerinde, geniş nötron saçılma kesitini ölçerek α değerinin değişip değişmediğini belirleyebileceklerini bulgular. Yapılan araştırmalar sonucunda ince yapı sabitinin son iki milyar yıl içerisinde en fazla 10^-16 ölçeğinde değişmiş olabileceği sonucuna vardılar. Elbette bu çıkarım, başka sabitlerin değişmeden kaldıklarını varsayacak olursak geçerlidir.

-Bu durum α'nın değişmediği anlamına gelmiyor mu?

-Belki de değişmiştir. Bu konuya birazdan daha ayrıntılı değinmek isterim. Dediğim gibi başka sabitler de değişmiş olabilir. Doğa sabitler evrenin en tuhaf gizemleridir. Nereden gelmekteler? Gerçekten de mutlak bir sabitliğe sabipler mi? Evrenin her köşesinde aynılar mı? Aralarında bir bağlantı var mı? Tüm bu sorulara henüz yanıt vermemiş mümkün değil.

Herr Einstein doğa sabitlerinin verili etkileşimler nedeniyle sabitlendiğini, dolayısıyla burada herhangi bir özgürlük olmadığını ileri sürüyor. Bugün bunu da kanıtlayabilir durumda değiliz. Tahminimce sabitlerin seçiminde bir özgürlük olmalı, ama bu sorunun cevabı mutlaka yakında bulunacaktır. Bir sonraki soru, doğa sabitlerinin gerçekten sabit olup olmadıkları. Acaba zamana bağlı küçük de olsa değişiklik oluyor mu? Tam da bo noktada birkaç yıl önce yapılan bir gözlemler dizisinden söz etmek istiyorum. Artık uzak galaksilerdeki, özellikle de kuasarlardaki atomların ince yapısını inceleyebilecek durumdayız.

-Elindeki verilerin kesin olmamasından kaynaklı olarak Sommerfeld'in zamanında ince yapı kuramıyla ilgili ne büyük güçlüklerle boğuştuğunu düşününce... Peki bu kuasarlarda hangi element ölçüldü?

-Tek bir tane değil, bir dizi elemente bakıldı. Avustralya, İngiletere ve ABD'den bir grup gökbilimci Hawaiide kurulu Keck gözlemevinde ölçümler yaptı. Demir, nikel, magnezyum, kalay, gümüş gibi atomların ince yapısı incelendi. Uzak kuasarlardan gelen ışığı inceleyerek buradaki doğa sabitleri hakkında bilgi edinmek mümkün. Elbette bu ışığın dünyaya ulaşması için milyarlarca yıl geçmesi gerekiyor. Ama işin ilginç yanı, uzak kuasarların atom tayfı analizini yapan astrofizikçiler bundan dört yıl önce ince yapı sabitinde zamana bağlı bir değişiklik gözlemledi.

-Uzak kuasarlarda gümüş bulunabileceğini hiç tahmin etmezdim. Peki ya altın?

- Dünyamızdaki tüm elementleri bu kuasarlardaki tüm elementleri bu kuasarlarda da bulabiliriz. Bugüne kadar yaklaşık 150 farklı kuasar gözlemlendi; bunların bazıları tam on bir milyar ışık yılı uzaktaydı.

-Mr. Feynman, zira adı geçen tarih Büyük Patlama'dan tam üç milyar yıl sonrasına tekabül ediyor. Dediğim gibi, on bir milyar yıl önce ufak da olsa zamansal bir sapma gözlemlendi.

Δα/α=-(0,54±0,12)x10^-5

İlginç olan, evrenin hangi yanına bakılırsa bakılsın, incelenen kuasarların tümünde yaklaşık olarak aynı sapmanın görülmesiydi. Yani ince yapı sabiti uzaya değil, zamana bağlı olarak değişmekte.

-Eğer dediğiniz doğruysa, uzay ile zaman arasında küçük bir fark olduğu anlaşılıyor. Zaten böyle olması da mantıklı, zira Büyük Patlama zamanın tam başladığı noktada gerçekleşti. Bu bağlamda zaman ile uzay arasında da bir farkın olması kaçınılmaz.

-Evet, bahsettiğiniz anlamda zamanla uzay farklıdır. Gözlemlerden elde edilen sonucu doğru kabul edip ilk yaklaştırımda değişimin lineer olduğunu varsayarsam, α'nın yılda yaklaşık olarak 1,2x10^-15 düzeyinde değiştiğini söyleyebilirim.

-Bir dakika, Oklo'dan elde edilen verilerin izin verdiğinden daha büyük bir miktar bu.

-Hakkınız var. Ama α'nın yanı sıra başka sabitlerin de değiştiğini varsayarsak, ortada sorun kalmıyor.

-Eh, yaklaştırımın liner olup olmadığı da henüz belli değil. Yine de çok büyük bir miktar sayılmaz. Başka yoldan ölçmek mümkün mü?

-Oldukça zor olsa da imkansız değil. Lazerlerle çalışan fizikçiler daha bugünden harikulade kesinlikte ölçümler yapabiliyorlar. Hatırlatırsanız, lazere tekrar dönmek istiyorum.

-Eğer α gerçekten de zamana bağlı olarak değişiyorsa, bunun bizim için anlamı üzerine düşünmek gerek. İnce yapı sabiti α, malumunuz, (2πe^2)/(hc)'ye eşit. Yani h ve/veya c, hatta belki e bile zamana bağlı olabilir.

-Çok ilginç bir şey ileri sürüyorsunuz, Herr Einstein. Işık hızını temsil eden c gerçekten de zamana bağlı olabilir mi? Bunun görelilik kuramınız açısından anlamı nedir? Kuramınızdan vaz mı geçiyorsunuz?

-Dediğiniz doğru, ışık hızı zaman bağlı olsa, kuram açısından bir felaket anlamına gelirdi.

-Evet, kuram açısından ölümcül sonuçları olurdu, Herr Einstein. Işık hızı gerçekten zamana bağlı olarak değişse görellik kuramı nasıl işlerdi, hiçbir fikrim yok. Bern Ünversite'ndeki öğrencilerime hep söyle derim: c eşittir 1. Eh, c zamana bağlı olsa, bu cümleyi kurmama olanak yok.

-Birkaç gün önce gökbilim üzerine yazılmış bir makale geçti elime. Makale c'nin zamana bağlı olabileceği öne sürüliyordu. Yani bu düşünceyi ciddiye alan bilimadamları var demek ki.

-Gökbilimci dediğin, yıldızlara bakar, fizikten anlamadığı için göreliliği de bilmez. İşin aslı, gökbilimcilerin kuramsal makaleler yazmaları toptan yasaklanmalı. Az önceki knuya dönecek olursak, haklısınız, c'nin zamana bağlı olma ihtimalini bir kenara bırakmakta fayda var. ϵ0, elektrik geçirgenliğidir.

-O zaman h zamana bağlı olarak değişiyor olsun. Yoksa burada da sorun mu var?

-Açıkcası, o da benim açımdan bir sorun teşkil ediyor. Öyle olursa kuantum kuramını değiştirmek gerekir. O zaman da kuramı şimdikinden de az anlarım. Parçacık fiziğinde hesaplamayı kolaylaştırması bakımından genellikle c ile h/2π'yi 1 kabul ederiz. Bu durumda bu yuvarlamayı da yapamayacağız.

-Haklısınız. Zamana göre değişen h, dostum Max Planck'ı da büyük olasılıkla rahatsız ederdi. Bu konuyu bir an önce kapatalım bence. O zaman geriye tek bir şeçenek kalıyor, o da zamana göre değişme özelliğini e için geçerli olması.

-Yani elektri yükü mü zamanla değişiyor? Sizce de tuhaf değil mi bu?

-Aslında o kadar tuhaf değil. Elektrik yükü, elektrikle yüklü bir nesneye uygulanan kuvvet etkilerini tarif eder; şimdiyse bu etkilerin zamana bağlı olduğunu kabul ediyoruz. Çok küçük bir sapma olduğundan fazla sıkıntı çekeceğimizi sanmam.

-Elbette eğer bu gözlem gerçekten de doğruysa. Az önce anmış olduğunuz, yılda 1,2·10^-15 değerine dönelim. Söyledikleriniz doğruysa bu sapma günümüzde de devam ediyor olmalı. Zamansal değişim mesela üç milyar yıl önce sonra ermiş olabilir. Kuasarlar üzerinde yaptığımız gözlemler bundan etkilenmez, Oklo'daki değerlerle de bir çelişki oluşmaz.

-Doğru, tüm saorunlar ortadan kalkar. Peki ama zamansal değişim neden üç milyar yıl önce dursun? Neden on milyar yıl önce değil? Belki gerçekten de dediğiniz gibidir. Bu durumda α'nın zamansal değişimi lineer değildir. Ne e ned e'nin zamanla değişimi hakkında mantıklı bir kuramımız olmadığına göre, pekala olabilir de.

Günümüzde Standart Model'in-, Büyük Birleşik Kuram adına taşıyan ve yüksek enerjilerde tüm etkileşimleri birleştiren bir sistemin parçası olduğu varsayılmakta, zira elektromanyetik, zayıf ve güçlü etkileşimlerin sebep olduğu kuvvetler adı geçen yüksek enerjilerde birleştirilebilir. bu durumda yüksek enerjiler için geçerli tek bir temel kuvvet olacaktır.

İnce yapı sabitinin zaman bağlı olarak değişmesi, ancak yüksek enerjilerde gerçekleşen tüm süreçleri açıklamayı başaran Birleşik Kuram'ın sabitinin zamana bağlı olmasıyla mümkündür. Dolayısıyla ince yapı sabiti zamanla değişiyorsa, aynı durum zayıf ve güçlü etkileşimleri için de geçerli olmalıdır. Öte yandan güçlü etkileşimin kuvvetinin zamanla değişmesi, atom çekirdeklerinin kütlesinin ve bunların manyetik manyetik momentlerinin de zamanla bağlı olarak değişmesi anlamına gelir. Tüm bu birleşenler bir araya geldiğinde güçlü etkileşimdeki değişikliğin nispeten büyük, ince yapı sabitinden yaklaşık 40 kat büyük olacağı tahmin edilmekte.

Kaynak 1, 2, 3, makale, 5, 6, Harald Fritzsch Yanılıyorsunuz Einstein!, metris bilimleri, çeviri Oğuz Duman, ,195-200, (2010)

Sanal Parçacıklar

2014-07-07T21:35:00.001+02:00

Enerji ile zaman arasında da bir belirsizlik vardır, denklemi de şu şekildedir.

ΔE. Δt ≥ h

Denklemde anlatılmak istenen, çok kısa süreliğine enerji borçlanabileceğiniz. Bir parçacık çok kısa süreliğine başka bir parçacık olabilir. Dolayısıyla fotonlar birer elektron-pozitron çiftine dönüşebilir ve hemen akabinde yine birleşip bir foton meydana getirir. Gerçekten var olmayıp sadece kısa süreliğine belirsizlik ilkesinin bir sonucu olarak ortaya çıktıkları için bunlara sanal parçacık adı verilir. Kaynak: Harald Fritzsch Yanılıyorsunuz Einstein!, Newton, Einstien, Heisenberg ve Feynman kuantum fiziğini tartışıyor, metris yayınları 142-143,(2010)

Metal Üzeyinde Tünelleme

2014-07-07T13:20:00.001+02:00

Tünellem etkisinin teknik uygulamasına dair bir not dşmek istiyorum. Varsayalım pozitif elektrik yüküne sahip, son derece sivri bir iğneyi negatif elektrik yüküne sahip bir metal yüzeye yaklaştırıyorsunuz. İğne yeterli mesafeye sahipse metal yüzeyle arasında elektriksel alan oluşur ama kım meydana gelmez. Ancak iğne yüzeye iyice yaklaştığında akım geçmeye başlar. Sebehi biliyor musunuz? Tünelleme etkisi bunu mümkün kılıyor.

Metal yüzeydeki elektronların bazıları iğneye ulaşmak için tünelleme etkisini kullanır. Klasik fizikte buna izin verilmese de kuantum mekaniğinde tünelleme mümkündür. Tünelleme sonucunda elektrik akımı meydana gelir, iğne metal yüzeyden biraz uzaklaştığındaysa akım kaybolur. Bu sayede tünelleme etkisi, iğnenin metalden ne uzaklıkta olduğunu kesin olarak söyleyebilir.

Bu etkiyi son derece ilginç uygulama alanlarında kullanmak mümkündür: İğneyle bir metalin yüzeyi, hem de atom düzeyinde ayrıntılı biçimde incelenebilir. Yüzey fiziği ve yüzey kimyası alanlarında bir numunenin yüzeyini görüntülemek için hidrojen atomu büyüklüğünde mesafede ölçebilen tünel mikroskobu kullanılır. Ölçüm işlemi için iletken bir iğne, incelenecek nesnenin yine iletken yüzeyi üzerinde sistemli şekilde gezdirilir. Bu sırada iğneyle nesnenin yüzeyi elektriksel olarak temas etmemektedir. Aralarındaki yalıtkan malzeme nedeniyle makro düzeyde bakıldığında aralarında kesintisiz bir elektrik akımı oluşmaz aslında. Ama iğne yüzeye atom ölçeğinde yaklaştırıldığında, tünelleme etkisi nedeniyle elektron alışverişi, yani bir tünel akımı meydana gelir. Akımın yoğunluğu mesafenin negatif üssüne bağlı olarak değişiklik gösterdiğinde akım, en küçük akım değişliklerine bile tepki verecek hassasiyettedir.

Nesnenin yüzeyinin taranması sırasında iğnenin yüzeye olan mesafe olan mesafesi hassas bir mekanik düzenekyardımıyla, tüm hareket boyunca tünel akımı sabit kalacak şekilde ayarlanır. Bu sayede iğne ucu yüzeyin "yükselti profilini" takip eder ve elde edilen sinyal kullanılarak yüzeyin bir imgesi çıkarılır. Tünel mikroskobunun çalışma ilkesi, nesneyle iğne ucu arasında bir akım gerektirdiğinden, sadece iletken maddeler, örneğin metaller tünel mikroskobunda incelenebilir.

Kaynak 1,2 Yanılıyorsunuz Einstein!, Harald Fritzsch, Newton, Einstein, Heisenberg ve Feynman kuantum fiziğini tartışıyor, Metris yayınlar, 2012, sayfa 90-91

Amper André Marie (1775-1836)

2014-06-21T17:23:00.000+03:00

Fransız matematik ve fizik bilgini. Lyron'da dünyaya geldi. Küçük yaşta matematiği, fiziği, edebiyatı, felsefeyi kendi kendine öğrendi. Matematiğe olağanüstü yeteneği vardır. onüç yaşındayken koni kesitleri üstüne bir kitap yeteneği vardı 13 yaşındayken koni kesitleri üstüne bir kitap yazdı. 1801'de Bourg'da fizik öğretmenliğine atandı. 1805'te Paris'te değişik okullarda fizik okuttu.1814'te Fen Akademisi'ne seçildi. Fizikte akımlarla mıknatısların karşılıklı etkilerini inceleyerk elektrodinamiğin ilk temellerini attı. Bütün buluşlarını "Yalnız Deneyden Elde Edilen Elektrodinamik Olayların Matematik Teorisi Üstüne" adlı eserinde anlattı. Arago ile birlikte elektromıknatısı buldu. Ömrünün sonuna doğru insan bilgilerinin tümünün sınıflandırmasını yapmak istedi: Bilimlerin Felsefesi. Ama sonunu getiremeden öldü. Elektrikte şiddet birimine onun adı verildi.

Kaynak: Görsel Alfabetik Genel Anks. cilt 1 görsel yayınları 36 (1985)

Aleviler Hakkında

2014-06-19T23:44:00.004+03:00

Alevi, Müslümanlar'ın dördüncü halife Ali'yi aşırı bağlılık gösteren bölümü. Başlangıcı Ali ile muaviye arasındaki çekişmedir. Sıffin Şavaşı sonunda Ali halifelikten çekilince, ondan yana olanlara Şii ya da Alevi dendi. Daha sonra Şiilik iranlılar'ın resmi mezhebi haline geldi, belli kurallara bağlandı. Ama Alevilik yayıldıkça, yerel inançlara karışarak değişik tarikatlar halini aldı. Bunlar arasında Ali'yi Muhammed Peygamber'den aha üstün tutanlar bile türedi. Yakındoğu'da Aleviler, genellikle Doğu Anadolu, kuzey suriye ve ırak kesiminde bulunur. Ama trakya'ya kadar Anadolu'nun her tarafında Alevi toplulukları vardır. Bektaşiler de Alevi olmakta birlikte, asıl Alevilerden farklıdırlar. Alevilik genellikle kırsal kesimde, Bektaşilik ise kentlerde yaygındır. Ama her ikisinde de "eline beline, diline sıkı olmak" ilkesi geçerlidir. Alevilerin dinsel denetimi "dede" denilen ve sıfatı törenler, dedenin başkanlığında yapılır. Ama bu tören birçoklarınca sanıldığı gibi ahlak dışı hiç bir öğe taşımaz. Ancak Aleviler'e özgü olduğu için gizli yapılır. Bu nedenle Aleviliğin hasımları onu "mum söndü" adıyla nitelerler.

Anadolu Alevileri'nin inanç ve törenleriyle eski Türkler'in şaman inanç ve törenleri arasında büyük benzerlikler vardır. Aleviler'in törenlerinde nefes ve deyişlerin okunması, saz çalması Aleviler arasında şiir ve müziğin gelişmesinde rol oynamıştır. Kendi inançlarını islamın temeli sayan Aleviler Allah, peygamber, Ali, on iki imam ve dedekere saygı gösterirler.

Kaynak: görsel alfabetik genel kültür ansiklopesi 1 cilt sayfa 26, 1985

Belirsiz Yardımıyla Yol Bulunmaz

2014-06-14T15:49:00.003+03:00

"Yüce Olan"ın zar atmadığı fikri, herhalde Albert Einstein'ın en fazla alıntılanan sözüdür. Fakat bu sözün arkasında dini saiklerin yatmadığını belirtmek önemlidir. Einstein "Tanrı" sözünü sık sık doğa ya da evren sözcüğünün yerini alacak bir metafor olarak kullanırdı. Dikkat çektiği nokta basit ve materyalisti. Evren kesinlikle belirlenimci kanunlara göre mi işler? Kuantum kuramının kurucu babası olarak görülen Neils Bohr, buna kuşkuyla cevap veriyordu. Einstein'a tekrar tekrar kuantum kuramının rastgelelik üzerine kurulduğunu söylemişti. Bazı sonuçların hiçbir nedeni yoktu. "Einstein, Tanrı'ya ne yapacağını söylemeyi bırak," demiştir.

Heisenberg'in belirsizlik ilkesinde olduğu gibi, bu rastgelelik de kuantum kuramının denklemlerine yazılmış gibi görünmektedir. Merkezi denklem, yani kuantum sistemlerinde gerçekleştirilen deneyleri anlamanın tek yolu, Schröndinger'in dalga denklemidir. Bu denklem kuantum nesnelerine dalgaların niteliklerini atfeder. Kuantum dünyasıyla ilgili bir şey bilmek istiyorsak bu dalga denklemini çözeriz. Fakat bu denklemden çekip çıkarabileceğimiz tek şey bir olasılıktır.

Kuantum kuramını gerçekten parçalayan şey budur. Kuantum kuramı doğduğunda, 1920'lerle, istatistik sağlam bir biçimde oturmuş bilimsel bir disiplindi. Termodinamik; sıcaklıkla ilgili olarak sanayi devrimi'ne eşlik etmiş olan incelemeler, istatistiğe dayanıyordu. Başka birçok bilim dalı deney sonuçlarını doğrulamak için istatistiği kullanıyordu. Fakat kuantum kuramı, sonuçlarının ancak olasılık olarak ifade edilebileceği yönündeki iddialarıyla benzersiz görünüyordu; bu yüzden Einstein'a rahatsız edici geliyordu.

Kuantum kuramı dünyayı, en temel parçacıkları ölçeğinde tanımlar. Kuantum süreçleri rastgeleyse, bu durumda her şey nihai olarak rastgeledir.

Bohr'un bununla hiçbir sorunu yoktu; çünkü nihayetinde hiçbir seyin hiçbir özelliği olmadığına inanıyordu. Deneylerimiz ve ölçümlerimizin deneysel cihazlarımızda belli değişimler yaratacağını, bunları bir atomun momentumuna ya da bir elektronun dönüşüne tercüme edeceğimizi söylüyordu. fakat Bohr bu niteliklerin, ölçümden bağımsız olarak var olan bir şeyin yansıması olmadığını söylüyordu. Dolayısıyla Bohr'a göre deney sonuçlarının rastgele olmayan bir sonucun doğabileceği düzenli bir nesnel gerçeklik yoktu. Onun zihniyetine göre, başka türlü olması tuhaf olurdu.

kaynak: Fizik, Michael Brooks, versus kitap, 85-86 sayfa, 2012

Beşinci Element

2014-06-14T03:21:00.000+03:00

Kadim Yunanlılar dünyanın dört elementten oluştuğunu düşünüyorlardı: Toprak, ateş, su ve hava. Ama "öz" dedikleri beşinci bir birleşenin de var olduğu tahmininde bulunmuşlardı.Yunanlılar öze metafizik bir safir şekillık bahşetmişlerdi; "öz" bir şekilde daha "temel" bir elementti; fakat hiçbir zaman öz hakkında daha fazlasını söylememişlerdi. Bugün fizikçiler de benzer bir durumdadırlar.

Uzaktaki süpernovalardan gelen ışığın gözlenmesi, evrenin genişlemesinin ivme kazandığını düşündürmektedir. Bu da bilinmeyen bir kuvvetin (kara enerji olarak bilinir) kozmolojik ölçekte iş başında olduğu anlamına gelmektedir. Fizikçilerin kara enerjinin kaynağıyla ilgili en iyi tahmini, bu kaynağın boş uzayın "boşluğuntaki" enerji dalgalanmaları olduğunu söylemek olmuştur; fakat hesaplamaları onlara aksinin söz konusu olduğunu göstermiştir. Toplamaları yaptıklarında, kuram onlara ivme kazanmış olan genişleme için 10120 kat daha büyük bir değer vermiştir.

Fizik tarihinin en utanç verici sonuçlarından biri addedilmiştir bu. sorunu çözmek için önerilen çözümlerden biri, ivmelenmeye aslında boşlukta faaliyet gösteren henüz keşfedilmemiş bir kuvvetin neden olduğu iddiası olmuştur. Fizikçilerin elinde bu kevvetin nereden geldiğine dair fazla ilpucu bulunmasa da en azından buna verecek bir isim bolmuşlardır: ÖZ..

Kaynak: Fizik, Michael Brooks, versus kitap, 2012, 221. sayfa

Fizikte Kullanılan Bazı Terimler

2014-06-13T22:52:00.001+03:00

Dolaşıklık: İki kuantum parçacığı etkileşime girdiğinde ortaya çıkan fenomen. Parçacıkların her biri, ikisi birden hakkındaki enformasyonu taşıyarak birbirine bağlı hale gelir.

Higgs parçacığı: Bazı kütle tiplerinin kaynağı olan Higgs alanını etkili kıldığı düşünülen varsayımsal parçacık.

Kara delik: Kütleçekimin, hiçbir şeyin (ışığın bile) ondan kaçamayacağı kadar güçlü olduğu uzay-zaman bölgesi. Kara delikler genellikle devasa bir yıldız kendi kütleçekiminin çekimiyle çöktüğüyle oluşur.

Karanlık Enerji: Birçok fizikçinin, evrenin genişlemesinin ivme kazanmasından sorumlu olduğuna inandığı gizemli enerji biçimi.

Karanlık madde: Çoğu astronoma göre, evrendeki kütle/enerjinin yaklaşık dörtte birini oluşturan varsayımsal madde. Karanlık madde evrenin her yerine saçılmıştır, fakat galaksiler ve galaksi topluluklarının çevresindeki halelerde yoğunlaşmıştır.

Karşıt madde: Maddenin "düşman ikizi": her madde parçacığının bşr karşıt madde muadili vardır. Bir parçacık ile karşıt parçacık birbirlerini ortadan kaldırırlar.

Kurt deliği: Uzay-zamanda zaman yolculuğu için kullanılabilecek varsayımsal bir kestirme yol.

Kütle: Bir nesnenin, ivmelenmeye direniş gösteren (atıl kütle) ya da kütleçekim kuvvetine cevap verip kütleçekim kuvveti yaratan (kütleçekim kütlesi) özelliği. Fizikçiler bu iki tip kütlenin eşdeğer olduğuna inanır, fakat bu kanıtlanmamıştır.

Sicim kuramı: Atomaltı dünyanın, parçacıkları ve kuvvetlerin sicimlerin titreşimleri ve enerji ilmekleri üzerinden açıklandığı bir betimlemesidir.

Standart Model (SM): Bilinen bütün parçacıkların özelliklerini ve aralarındaki etkileşimleri betimleyen fizik kuramıdır.

Süpersimetri: Bilinen parçacıkların her birinin, kendisinden çok daha ağır fakat onunla ilişkili bir kuantum spini olan varsayımsal bir "süper eşi" olduğunu söylenen bir kuram. Süpersimetri doğanın bütün kuvvetlerini birleştirme girişimlerinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

Vakum enerjisi: Boş olması halinde uzay-zamana içkin enerji. Bu enerji, uzay-zamanın sonlu bir zaman süresince sıfır enerjiye sahip olmasını mümkün kılmayan Heisenberg belirsizlik ilkesinden kaynaklanmaktadır.

Dünya'nın Değişen Manyetik Alanı

2014-06-07T16:00:00.002+03:00

Gauss'un jeomanyetik atlası 1836'da yayınlandı. Dünya'nın manyetik alanıyla ilgili ölçümler, Gauss'un ilk çabalarından bu yana devam etmektedir: bugün elimizde 150 yıllık bir kayıt bulunuyor. Kilit önemdeki bulgularda biri, manyetik Kuzey Kutbu'nun hareket etmekte olduğudur. Araştırmacılar bu duruma ilk kez 1831'de dikkat çekmiştir; mesele sonra bir daha 1904'te gündeme getirilmiştir. Aradan geçen süre zarfında manyetik Kuzey kutbu 50 km hareket etmiştir. 20. yüzyılda, manyetik kutup kuzeye doğru yılda yaklaşık 10 km hızla hareket etmiştir; ama bu hareketlliliğind hızlandığı görülmektedir. Manyetik Kuzey Kutbu şimdilik yılda 40 km hareket etmektedir.

Tek değişiklik bu değildir; Kayıtlar, orta enlemlerde pusula iğnelerinin her on yılda bir 1 derece kaydığını göstermektedir. Güney Atlantik'te de gerçekten bir sorun vardır: Uydu ölçümleri Atlantik Okyanusu'nun altında, Güney Afrika'nın batısında manyetik alan hatlarının birleşiyormuş gibi göründüğünü, manyetik bir kutup oluşturduğunu göstermektedir. Bu "Güney Atlantik anormalliği" kendi tersine çevrilmiş manyetik alan hatlarını göstermektedir; bu hatlar artık Güney Amerika'nın büyük bölümünü kaplamakta ve Dünya'nın manyetik alanıyla ilgili genel görüşümüzü bulanıklaştırmaktadır. Ek olarak Dünya'nın manyetik alanı Gauss'un ölçümleri başladığından bu yana gücünün %10'nun kaybetmiştir.
Kaynak: Fizik, Zamanda seyahat edebilir miyiz? ve diğer büyük sorular, Yazar Michael Brooks, 2012 versus kitap,122-125

Niels Bohr'ın Küçük Bir Anısı

2014-06-02T07:13:00.000+03:00

Niels Bohr'un Gökdelen Yüksekliğinin Hesaplanma Yöntemi:

Bir gün Kopenhang Ünversitesi Fizik Bölümü'nün sınavında öğrencilere, "Bir gökdelenin yüksekliğini barometre ile nasıl bulunursunuz? diye bir sor sorulur. Buna verilen ilginç bir cevap, "Barometrenin ucuna bir ip bağlarsınız; sonra gökdelenin tepesinden asıp aşağı salarsınız; barometre yere değdiğinde ipin boyu ile barometre boyunun toplamı, gökdelen yüksekliğini verecektir". Bu cebap karşısında öğrenci dersten kalır ve öğrenci sonuca itiraz eder. Sorunu çözmek için görevlendirilen yeni bir hoca, verilen cevabın dopru olduğunu, ama fizik bilgisinin varlığını göstermediğine karar vererek soruya fiziksel temellere dayalı bir cevap vermesi için çoçuğa altı dakika süre verir. Sürre sonunda öğrenci şu cevapları verir:

"İlk olarak, barometreyi gökdelenin gökdelenin tepesine çıkartıp kenarından aşağı bırakıp yere düşene kadar geçen süreyi ölçersiniz. Binanın yüksekliği (h=g t t/2) formülü uygulanarak hesaplanabilir. Fakat bu yöntem, barometre için kötü bir seçimdir!".

" Veya güneş parlıyorsa, barometrenin yüksekliğini ölçersiniz; sonra onu bir yere dikip gölge uzunluğunu ve sonra da gökdelenin gölge uzunluğunu ölçerebilirsiniz. bundan sonra basit bir orantıyı (Thales bağıntısı) çözmek olacaktır".

"Fakat bu konuda çok bilimsel bir cevap istiyorsanız, barometrenin ucuna bir sicim bağlayıp onu bir sarkaç gibi salandırabilirsiniz; önce yer seviyesinde, daha sonra da gökdelenin tepesinde. Yüksekliği,

T = 2 π \sqrt{\frac{L}{g}}

formülündeki farktan yararlanarak bulabilirsiniz".

"Yakut da gökdelenin dışarısında bir yangın çıkış merdiveni varsa, barometreyi bir cetvel gibi kullanarak yukarıya çıkarken gökdelenin boyunu barometre aletinin yüksekliği biriminden sayıp bunları toplayabilirsiniz".

"Eğer ille de sıkıcı ve gelenekçi olmak istiyorsanız, tabii ki barometre ile gökdelenin tepesindeki ve yer seviyesindeki basıncı ölçer, milibar cinsinden çıkan farkı 'feet'e çevirebilir ve yüksekliği bulursunuz".

"Ancak bizler daima zihnin bağımsızlığı ve bilimsel yöntemler kullanma konusunda teşvik edildiğimiz içindir ki en iyi yol, şüphesiz hademenin kapısını çalmak ve yeni bir barometre isteyip istemediğini sorarak, gökdelenin yüksekliğini söylemesi durumunda ona bu barometreyi vereceğimizi söylemek olurdu".

Bu cevapları veren öğrencinin adı, 1922 yılında fizik dalında Nobel Ödülü kazanacak olan Danimarkalı Niels Bohr 1885-1962 idi.

Kaynak: Fiziğin Kültürel Tarihi, doruk yayıncıkık evi, yazar zeki tez, 2007 ve sayfa 248-249 alıntı.

Compton Olayinin Hesaplanmasi

2014-05-24T22:57:00.001+03:00

Yukarıdaki şekilde compton olayı göstermektedir.

E_{γ} \to

gelen foton enerjisi

p_{γ} \to

gelen foton momentumu

E_{e} \to Çıkan

elektronun enerjisi

p_{e} \to Çıkan

elektronun momentumu

E_{γ}^{´} \to

Çıkan fotonun enerjisi

p_{γ}^{´} \to

Çıkan fotonun momentumu

Ek olarak
γ → Gelen fotonun dalgaboyu

γ^{´}

→ Çıkan fotonun dalgaboyu

Gelen foton ile çıkan foton arasındaki açı θ'dır ve gelen foton ile çıkan elektron arasındaki açı ise φ'dir.

Compton olayının dalgaboyunun farkları enerji ve momentum konumuna göre çözebilir. Bu olay esnek çarpışma olayı olduğu için momentum ve enerjisi korunmu vardır.

Öncelikli olarak compton olayının momentum korunmasına göre yazalıyım ve bu eşitliğini çözerim. yatay yönüne göre momentumun eşitliği,

p_{γ} = p_{γ}^{'} \cos θ + p_{e} \cos φ

p_{γ} - p_{γ}^{'} \cos θ = p_{e} \cos φ

karesi alınırsa,

p_{γ}^{2} + {p_{γ}^{'}}^{2} \cos^{2} θ - 2 p_{γ} p_{γ}^{'} \cos θ = p_{e}^{2} \cos^{2} φ

dikey yönüne göre momentumun eşitliği,

p_{γ} = p_{γ}^{'} sinθ - p_{e} \cos φ

p_{γ}^{'} sinθ = p_{e} \cos φ

karesi alınırsa,

{p_{γ}^{'}}^{2} \sin^{2} θ = p_{e}^{2} \sin^{2} φ

elde edilir. φ yok etmek için karesi alınan momentumlar toplanır.

p_{γ}^{2} + {p_{γ}^{'}}^{2} \cos^{2} θ - 2 p_{γ} p_{γ}^{'} cosθ + {p_{γ}^{'}}^{2} \sin^{2} θ = p_{e}^{2} \cos^{2} φ + p_{e}^{2} \sin^{2} φ

p_{γ}^{2} + {p_{γ}^{'}}^{2} - 2 p_{γ} p_{γ}^{'} cosθ = p_{e}^{2}

Compton olayınında fotonun dalgaboyunun değişmesine bakıldığı için θ açı ile ifade edilmesi gerek bu nedenle φ açısı yok edilir.

Compton olayının çarpışmadan önce ve sonra enerjisi korunum ilkellerine göre enerji eşitleri yazarım.

E_{γ} + m_{e} c^{2} = E_{γ}^{'} + E_{e}

Eğer foton için

p_{γ} c = E_{γ}

p_{γ} = \frac{h}{λ}

şeklinde olur:

\frac{hc}{λ} + m_{e} c^{2} - \frac{hc}{λ^{'}} = \sqrt{m_{e}^{2} c^{4} + p_{e}^{2} c^{2}}

\frac{h^{2} c^{2}}{λ^{2}} + m_{e}^{2} c^{4} + \frac{h^{2} c^{2}}{{λ^{'}}^{2}} - 2 m_{e} c^{2} \frac{hc}{λ^{'}} + 2 m_{e} c^{2} \frac{hc}{λ} - \frac{2 h^{2} c^{2}}{λ^{'} λ} = m_{e}^{2} c^{4} + p_{e}^{2} c^{2}

\frac{h^{2}}{λ^{2}} + \frac{h^{2}}{{λ^{'}}^{2}} - 2 m_{e} \frac{hc}{λ^{'}} + 2 m_{e} \frac{hc}{λ} - \frac{2 h^{2}}{λ^{'} λ} = p_{e}^{2}

Buna göre momentum eşitliğini aşağıdaki gibi olur.

p_{γ}^{2} + {p_{γ}^{'}}^{2} - 2 p_{γ} p_{γ}^{'} cosθ = p_{e}^{2}

\frac{h^{2}}{λ^{2}} + \frac{h^{2}}{{λ^{'}}^{2}} - \frac{2 h^{2}}{λ λ^{'}} cosθ = p_{e}^{2}

Enerji ve momentum enerjini kullanrak eşitliği bularım.

\frac{h^{2}}{λ^{2}} + \frac{h^{2}}{{λ^{′}}^{2}} - 2 m_{e} \frac{hc}{λ^{'}} - \frac{2 h^{2}}{λ λ^{'}} + 2 m_{e} \frac{hc}{λ} = \frac{h^{2}}{λ^{2}} + \frac{h^{2}}{{λ^{'}}^{2}} - \frac{2 h^{2}}{λ λ^{'}} cosθ

- m_{e} \frac{c}{λ^{'}} - \frac{c}{λ λ^{'}} + m_{e} \frac{c}{λ} = - \frac{c}{λ λ^{'}} cosθ

m_{e} c (\frac{1}{λ} - \frac{1}{λ^{'}}) = \frac{h (1 - cosθ)}{λ λ^{'}}

Δ λ = λ^{'} - λ = \frac{h}{m_{e} c} (1 - cosθ)

Yukarındaki compton olayının oluşan dalgaboyu denklemi yukarıdaki gibidir.

Doğduğun Günün Özellikleri

2014-01-12T15:25:00.002+02:00

1 Ocak – 10 Ocak Huzursuzluk ve kavgadan hoşlanmayan. Sevdiklerine düşkün, sabırlı ve çalışkan Kimsenin bir şeyinde gözü olmayan, kendi çalışıp kazanmaktan yana olan. Başarılı olmayı isteyen ve raha…t, güvende yaşamayı arzulayan. Gayet kibar ve nazik Doğru ve dürüst davranan. Başarısızlığa tahammülü olmayan, sevgiye önem veren. Takdir edilmekten hoşlanan, yeniliklere açık, bulunduğu alanda parlamak isteyen Kimi zaman coşkulu bazen karamsar olabilen. Fakat asla pes etmeyen, direnen.
11 Ocak – 19 Ocak Son derece mantıklı, becerikli, akıllı, sözünde duran Eğitim hayatına önem veren. Öğrendiklerini kolay kolay unutmayan. Aklını ve yaratıcı hünerlerini kolaylıkla hayata geçirebilen Neyin gerekli neyin gereksiz olduğunu iyi ayırt edebilen mantıklı. Gerektiğinde sert konuşabilen. Aynı anda birden fazla konuda bilgi sahibi olabilen Gözlem gücü yüksek, iş hayatında başarıya mutlaka ulaşabilen.
20 Ocak – 29 Ocak Açık sözlü, yenilikçi, toplum bilinci yüksek, arkadaşlık ilişkileri güçlü Orijinal düşünebilen, tavırlarıyla ilgi uyandırabilen buluşçu. Gerektiğinde duygularını geri planda tutarak, mantıklı hareket edebilen Zihinsel aktivite gücü yüksek, herkesten daha çabuk öğrenebilen. Uygulamaya dönük, analizci, çağın ötesinde düşünebilen Zorluklar karşısında aklıyla kolayca çözüme ulaşan, sınırlamalardan hoşlanmayan.
30 Ocak – 8 Şubat Hızlı düşünebilen, gayet becerikli, dürüst ve arkadaşlıklara önem veren Tarafsız bir gözlem gücüne sahip, yapmacık insanlardan hoşlanmayan. Yabancı dil konusunda başarılı, konuşmaları sıradışı, yenilikçi Bulunduğu ortamda kolayca ilgi uyandıran, sıradışı espri kabiliyeti olan. Zeki, diğerlerinden çok çabuk öğrenen, kısa yoldan sonuca ulaşabilen Bilime önem veren, tartışmalardan hoşlanan, ikna gücü yüksek.
9 Şubat – 18 Şubat Sıradışı ilişkiler yaşamaya hevesli, özgürlüğüne düşkün yenilikçi Yeni yerler keşfetmeye meraklı, modayı takip eden tasarımcı. Bulunduğu alana yenilikler getiren, orijinal ve çekici. Kaliteyi seven Başkalarından oldukça farklı, rutinlikten hoşlanmayan. Arkadaş çevresi geniş. Seçici, iyi gözlemci, farklı kişiliği ile ilgi uyandırabilen Çekiciliği ile karşı cins tarafından beğenilen, her giydiğini yakıştırmasını bilen.
19 Şubat – 29 Şubat Hayal gücü oldukça yüksek. Sevdiklerine karşı duyarlı, çatışmalardan rahatsızlık duyan Şifa gücü yüksek, insanlara sorunlarında yardımcı olabilen. Duyarlı bir kişilik. Acıma ve şefkat duygusu yüksek. Pozitif düşünmeye çalışan Yaratıcı kabiliyetleri olan, yargılayıcı davranmayan, değişime açık. Karmaşa içinde yönelimini kaybetmeden ilerleyebilen, negatif insanlardan etkilenebilen Derin tutkulara sahip, aşk ilişkilerinde verici ve cömert. Oldukça romantik, hassas.
1 Mart – 10 Mart Duygularının farkında olan, bağımlılıklarına düşkün, kimi zaman değişken Sosyal hayatta çekici kimliğiyle ilgi uyandıran, mütevazi ve çok sevilen. Ailesine düşkün, evini yuvasını önemseyen, aşkta tutkulu, güzel düşünen Kötülük bilmeyen, kendine yapıldığında oldukça etkilenen. Muazzam yeteneklere sahip, sezgileri güçlü, olacakları hissedebilen Karşı cins üzerinde duruşu, tavırları, fiziksel özellikleriyle oldukça beğenilen.
11 Mart – 20 Mart Vizyon sahibi, her yerde başarılı olabilen. Hayallerini gerçeğe dönüştürebilen Gücünü iyilik ve güzellikler adına yönlendirebilen. Öngörüleri doğru çıkan. Doğaüstü yetenekleri olan, yalnız kaldığında güçlenen Başkalarını kolaylıkla etkileyebilen. Olumlu ve güçlü enerjilere sahip. Kararlılık gösterdiği zamanlarda her işin üstesinden kolayca gelebilen Güçlü bir manyetizmaya sahip, gizlilikleri kolayca öğrenebilen sırdaş.
21 Mart – 31 Mart Fiziksel yönden oldukça güçlü. Hedefini bilen ve yılmadan üzerine gidebilen İsteklerine fazlasıyla düşkün. Dediğim dedik asla geri dönmeyen. Emir almaktan hoşlanmayan Kendi bildiği yolda ilerlemeyi seven. Cinselliği yoğun ve etkileyici Ateşli ve istekli.
1 Nisan – 10 Nisan Çok canlı, bireylik duygusu yüksek Yaratıcı enerjiye sahip, pırıltılı bir kişilik. Yönetme gücü olan, insanları kolayca etkileyebilen İyi bir oyuncu (sanat), kendini ifade etmesini bilen. Hayatın güzel yanlarının tadını çıkarmasını bilen İsteklerini gerçekleştirme gücüne sahip renkli bir kişi.
10 Nisan – 20 Nisan Keşfetmekten, yeniliklerde bulunmaktan hoşlanan Para harcama meyli yüksek, hoşsohbet, açık fikirli. İyi niyetli, geleceğini şekillendirmeyi seven, yürekli İnançlı, sağduyulu, cömert ve kendine güvenen. Adaletli, yardıma hazır, takdir edilmeyi seven Yabancı dile meyilli, seyahat etmekten hoşlanan.
20 Nisan – 30 Nisan Güzelliklere aşık, gösterişli ve kaliteli olan herşeyi seven Maddi ve manevi değerlerini önemseyen, koruyan, sahiplenen. Sosyal hayatın içinde yer almaktan zevk alan. Arkadaşlarının önemseyen Güzel bir çevrede yaşamak isteyen. Duyarlı ve estetik bir kişi. İnce ve Nazik yapısıyla takdir edilen ve sevgi duyulan Uzlaşmazlık, kavga ve çekişmelerden hoşlanmayan.
1 Mayıs – 10 Mayıs Zihinsel yetenekleri yüksek, aklını önemseyen, sezgileri kuvvetli İlgi alanları yoğun, dünyayı gözlemlemekten hoşlanan. Konuşma ve yazma yeteneği son derece güçlü. İnsanları kolayca çözebilen Değerlendirme gücü yoğun, organizasyon becerisi muazzam. Başkalarıyla çalışmaya müsait, uyumlu. Fazla detaydan hoşlanmayan Özgürlüğüne önem veren. Konuşmasıyla karşısındakini etkileyebilen.
11 Mayıs – 20 Mayıs Gayet güvenilir, dürüst yaklaşımlara sahip. Güçlü ve derin duyguları olan Aşk ilişkilerinde güvenilir, karşısındakine değer veren. Gerçekçi düşünebilen, kendine yeterli. Başarma tutkusu olan, çalışkan Güzelliklere önem veren, kabalıktan hoşlanmayan. Keskin gözlem gücü olan. Başkalarının haksız sözlerinden etkilenebilen. Arkadaşlığa önem veren Hedefine ulaştığında böbürlenmeyen. İyiliğin, vefanın kıymetini bilen.
21 Mayıs – 31 Mayıs Çok yönlü ve becerikli. Yargı ve mantık gücüne sahip Yenilikten hoşlanan, yeni insanlar tanımaktan zevk alan. Bilgiyi önemseyen, meraklı ve öğrenmeye aç Mantıklı, eğri ile doğruyu ayır etmesini bilen. Kıvrak zeka, konuşma kabiliyeti, kendini yönlendirebilen Düşmanlarını yenmeye başarabilecek kadar akıllı.
1 Haziran – 10 Haziran Sosyal ilişkilerini önemseyen, akıllı davranabilen Zeki, uzlaşmacı, hayatın güzel yanlarının tadını çıkarabilen. Nabza göre şerbet vermeyi bilen. Yeniliklerden hoşlanan Değerli olanı bilen, duyarlı ve yapıcı davranabilen. Rahatına düşkün, sıradan şeylerden hoşlanmayan. Kaliteye önem veren İnce, nazik, aşka önem veren. İyi niyetli, arkadaşlıklara önem veren.
11 Haziran – 21 Haziran Modern düşünebilen, tarafsız ve objektif düşünebilen Manyetizması güçlü, arkadaşlık olgusunu önemseyen. Özgürlüğüne düşkün, mantıklı davranabilen Orijinal herşeyden hoşlanan. Pek çok insanla anlaşabilen. Fikirleri bir çok insan tarafından beğenilen. Kuvvetli iradesi olan Yaratıcı, bireylik duygusu gelişmiş, haksızlığa boyun eğmeyen.
22 Haziran – 30 Haziran Güvende yaşamak isteyen, empati yönü güçlü, duyarlı kişilik Ailesine, sevdiklerine önem veren. Koruyucu ve kollayıcı. Gerçeklerin peşinden koşabilen. İlişkilerde uzlaşmaktan yana olan Duygusal değerlerine önem veren, etkileme gücü yüksek. Karşısındaki kişiyi kolaylıkla etkileyebilen, ruhunun derinliklerine inebilen Kendini güvende hissetmediğinde tepkisel davranabilen.
1 Temmuz – 11 Temmuz Düşünce gücü yüksek, sezgileri mükemmel derecede yoğun Bulunduğu alanı kötülüklerden arındırabilen, yenilikçi düşünebilen. Şüphelerini aydınlığa kavuşturabilen, kendini yenileyebilen Yüzeyde olanlarla yetinmeyen, araştırmadan güvenmeyen. Zihnini ve iradesini kendi gelişimi için odaklamasını bilen Güçlü iyileştirme gücü olan, güçlü olmayı, güvende olmayı önemseyen.
12 Temmuz – 22 Temmuz Artistik kabiliyeti olan, aydınlanmaktan yana. Sanata meyilli Acıma ve şefkat duyguları yüksek. idealist. Kendini inandığı bir şeye adayabilen, vizyonu yüksek Kendini aşmak isteyen, duyarlı yüreğe sahip, özverili. Özlemleri olan, hayal gücü yüksek. Duyu dışı algıları olan. Birçok insanla anlaşabilen, aşkta derin duygulara sahip.
23 Temmuz – 1 Ağustos Kendinden emin, bağımsız, liderlik gücü yüksek Soylu, gururlu, gösterişli, toplumda hemen farkedilen. Sadakat duygusu yüksek, organizasyon yeteneğine sahip Sevdiklerine düşkün, sanatkar, kolayca yükselebilen. İçi dışı bir, kalbinin sesine kulak verebilen. Sevilmeyi önemseyen Yaratıcılık yeteneği olan, isteklerini direkt olarak açıklayabilen.
2 Ağustos – 12 Ağustos Hoşsohbetli, neşeli, etrafını rahatlatan, vicdanlı Para harcamayı seven, kaliteye önem veren, gururlu. Kimseyi kırmaktan hoşlanmayan, yüce gönüllü Gezmekten, araştırmaktan hoşlanan, inanç sahibi, maneviyatı güçlü. İyi bir sırdaş, güçlü bir dost Başkalarının emri altına girmekten hoşlanmayan, özgürlüğü seven.,
13 Ağustos – 22 Ağustos Kendini ortaya koyabilen, savaşçı, enerjik, isteklerini elde edebilen Bilinçli, cesur, haksızlıklara boyun eğmeyen. Yeni fikirleri önemseyen. Girişimci, zeki, nerde ne yapması gerektiğini bilen açık sözlü. Hayatta kalmayı başarabilen. Fiziksel gücü yüksek. Karşısındaki kişiyi çabucak çözebilen, açık sözlü Beklemekten hoşlanmayan, yeni projelere, planlamalara istekli.
23 Ağustos – 1 Eylül Mantıklı, becerikli, akıllı, başkalarıyla kolaylıkla bağlantı kurabilen Aşkı önemseyen, sorunlardan pek hoşlanmayan. Kaliteli ortamlar, elit yerlerden hoşlanan. Cahil insanlardan uzak duran Keskin gözlem gücüne sahip, bir bakışta eksiklerini görebilen. Olayların ardındaki gerçekleri önemseyen ve öğrenmek isteyen Çabuk kavrayan, net görmek isteyen, iletişimci.
2 Eylül – 12 Eylül Ciddi bakış açısına sahip, sağlam kararlar vermeye çalışan Beklentileri akla ve mantığa uygun, çalışkan ve planlı. Güven olgusunu önemseyen, yanlış kararlar vermekten hoşlanmayan Disiplinli çaba, görev ve sorumluluk bilinci yüksek olan. Dayanıklı, mesleki konularda yetenekli. Dikkatli konuşan Yaşından olgun. Sözleri tutarlı, kabul edilmekten hoşlanan.
13 Eylül – 22 Eylül Yerinde konuşan, güçlü bir kişilik, sevme duygusu gayet yüksek Uyumlu, dengeli, akıllı ve gayet çekici. Aşkta sıcak yürekli, nezaket dolu, güçlü imaj sahibi Huzursuzluktan hoşlanmayan, böyle ortamlarda bulunmak istemeyen. Sosyallikten hoşlanan ama aşırı uçlara kaçmayı sevmeyen Öncü, akıllı, iletişimci bir kişilik. Tarafsız düşünebilen.
23 Eylül – 2 Ekim Lüks, güzellik, kaliteden hoşlanan. Sevgi dolu bir kişilik Erkekleri yakışıklı, kadınları çok güzel olan. Sosyal yönü güçlü, yeni fikirleri seven, hassas yaradılışta Zevkleri için para harcamaktan çekinmeyen, bu yüzden zorlanan. Seyahat etmekten hoşlanan, yeni insanlarla tanışmaktan zevk alan Amaçları bir şekilde gerçekleştirebilecek şansa sahip olan.
3 Ekim – 13 Ekim Başkaları tarafından her zaman ilginç, sıra dışı bulunan, çok çekici Özgürlüğüne düşkün, kurallarla çevrelenmekten hoşlanmayan. Sosyal ilişkilerini önemseyen, popüler ve girdiği ortamlarda farkedilen Toplum içindeki yerini önemseyen, farklı bulunmaktan hoşlanan. Kararlarını kendi vermekten zevk alan ve bunda ısrar edebilen Günün yenilik anlamındaki tüm akımlarını takip eden, uygulayabilen.
14 Ekim – 23 Ekim Fiziksel ve zihinsel anlamda hızlı ve aktif hareket edebilen Sözleriyle ilgi uyandırabilen, zekasıyla her türlü sorunun üstesinden gelebilen. Aşkta aşırı duygusallık yerine gerektiğinde mantığının sesine kulak verebilen Hislerini kağıda dökebilen. İşbirliğini önemseyen, etrafıyla uyumlu özel bir kişilik. Yenilikleri uygulamaktan hoşlanan, cinselliğine önem veren Cazibeli, aydınlık fikirleri olan, başarmaktan, gelişmekten, büyümekte hoşlanan.
24 Ekim – 1 Kasım Kadınları oldukça çekici, Erkekleri karizmatik. Karşı cins üzerinde gayet etkililer Mistizm, bilinmeyenler konusunda meraklı ve bu yönde yetenekleri olabilen. Dönüşüm, değişim ve her türlü yenilikten hoşlanan. Bunun için gerekirse savaşabilen Sözleri keskin kendine güvenli. Doğruluktan hoşlanan. Disiplinli ve güçlü bir karakter. Gizliliklerine önem veren, başkalarının sırlarını kolayca öğrenebilen Güç ve kontrol kurmaktan hoşlanan, sözlerinin dinlenmesini isteyen.
2 Kasım – 11 Kasım Oldukça duyarlı, Romantik ve tutkulu. İdeallerinden ödün vermeyen Hayal gücü yüksek fakat hayal ettiklerini hayatında uygulayabilen sezgileri yüksek. Aşkla büyümekten, gelişmekten hoşlanan. Aşkı için her türlü mücadeleye giren Başkalarının sorunlarına çare bulabilen, empatisi yüksek, yönlendirme gücü yoğun. Başkalarıyla yarışabilen, yüksek noktalara er veya geç gelebilecek güçlü bir karekter Derinlikten hoşlanan, iş olsun diye dost olmayan, dostuna gerçekten yardım edebilen.
12 Kasım – 22 Kasım Oldukça etkileyici bir kişilik. Haksızlıklar karşısında her türlü mücadeleye girişebilen Dürüst ve doğrucu bir insan. Hakikatlerin ışığı altında ilerlemekten yana olan. Toplumsal vizyonu yüksek, girdiği ortamlarda çekiciliği, duruşuyla kolayca ilgi uyandıran Gayet şanslı. Sezgileri inanılmaz güçlü olacakları hissedebilen. Herhangi bir durum ve olayın ardından kolayca toparlanması bilen. Empati yeteneği güçlü Altıncı duyusu çok yüksek. Önsezileri inanılmaz kuvvetli. Vatanına, ailesine çok düşkün biri.
23 Kasım – 1 Aralık Ahlaki özellikleri son derece güçlü. İnanışı, özgüven duygusu gelişmiş, dürüst kişilerdir Geniş görüşlü, vicdanlı, değerlerine önem veren, yüksek eğitimden hoşlanan. İyimser, öngörüşleri doğru çıkan. Gezgin bir ruh, yaşamı derinlemesine yaşamaktan hoşlanan Aşkta bağlanma duygusu fazla yüksek olmasa da, sevdiklerine düşkün ve onları koruyan. Başka insanları bilgisiyle, zarafetiyle büyüleyen. Yol gösteren abilik ablalık yapabilen İnsancıl, açık fikirli. Etik değerlere ve kanunlara saygılı. Fazla para harcamayı seven.
2 Aralık – 11 Aralık Çok cesur. İnanmadığı hiçbir şeyi kabul etmeyen. Savaşma dürtüsü yüksek Haksızlıklara boyun eğmeyen amaca yönelik hareket edebilen. Gayet bağımsız zincirlere tahammül etmeyen. Kimsenin lafıyla hareket etmeyen Sadık ve oldukça fedakar. Söz verdiği zaman mutlaka yerine getiren. Aktif, hızlı ve gözü pek. Cinselliği güçlü, tutkulu, girişimci, istediği kişiye elde edebilen Kimi zaman oldukça sabırsız, aceleci davranabilen. Rekabetçi, oldukça tutkulu.
12 Aralık – 21 Aralık Kişilik sahibi, bilgisiyle, tecrübeleriyle insanları kolayca etkisi altına alabilen Vizyonu güçlü, sezgi gücü yüksek, anlamaktan, keşfetmekten zevk alabilen. Duygularını kontrol edebilen, sevilmek ve ilgi görmekten fazlasıyla hoşlanan Aşkta kendi isteklerine düşkün. Çekiciliğiyle karşı cins üzerinde fazlasıyla etkili olan. Yanılmaktan hiç hoşlanmayan. Sanata ve yeni gelişmelere açık. Kendini gayet iyi koruyan Yenilgilerden yılmayan, gururlu ve kendini geliştirmesini bilen, hakimiyet kurabilen.
22 Aralık – 31 Aralık Sorumluluk sahibi, ne istediğini bilen, doğru ve yerinde kararlar alabilen bir kişilik Disiplinli bir çaba ile her türlü güçlüğün üstesinden gelebilen. Sadık ve güvenilir. İç gözlem gücüne sahip, yavaş ve emin adımlarla ilerlemekten yana olan Koşullar ve şartlara göre kendini ayarlayabilen uçarılıktan asla hoşlanmayan. Aşkta güven, saygı ve sevgiye değer veren. Oldukça tutkulu, sevdiğine sahip çıkan Liderlik gücü yüksek, organize, iş hayatında parlayabilen. Bazen karamsar olabilen .
Kaynak 1

Değerli Arkadaşım Doğum Gününü Kutluyorum

2014-01-11T20:21:00.000+02:00

Önce kardın, eridin çağlayan oldun. Goncaydın, açtın gül oldun. Gözümde yaştın, bittin gülücük oldun. Bir yaş daha büyüdün, iyi ki doğdun.

Biraz şans, biraz sevgi ve sabır, birer parça zaman, başarı ve memnuniyeti de eklersek malzemelere, hepsini karıştırıp senin için uzun ve dileklerinin gerçekleştiği bir “hayat pastası” yapabiliriz sanırım… Nice yaşlara!

Sensizlik yok olmak kadar acı,sen nefes kadar gerekli, canım kadar değerlisin, yokluğun yağmura yazı yazmak kadar zor iyiki doğdun herşeyim.

365 günlük bir öykü daha başlıyor, her güne bir yaprak sakla, her yaprağa bir öykü sığdır. Mutluluk de adına, nice güzel öyküler senin olsun, nice yıllara...

Yokluğun yağmura yazı yazmak kadar zor, sensizlik ölüm kadar acı, sen nefes kadar önemli, canım kadar değerlisin, iyi ki doğdun birtanem.

Bugün doğumgünün olduğu için farklı ve özel olduğunu mu sanıyorsun sen? Oysa sen benim için sadece bugün değil her gün farklı ve özelsin... Doğumgünün kutlu olsun.

Bugün bir yaşını daha doldurmanın mutluluğunu yaşarken geleceğin sana kalbindeki tüm dilekleri vermesini diliyorum. Doğumgünün kutlu olsun.

Değerli arkadaşım sonsuza kadar seni unutmayacağım. Senin için sevgi dolu yine seneler diliyorum.

Güneşin Manyetik Döngüsü

2014-01-01T01:22:00.000+02:00

NASA, Güneş'in kuzey ve güney kutuplarının yer değiştirerek baş aşağı döndüğüni duyurdu.

NASA'nın DR. Tony Philips, "Güneş'in manyetik alanının ters dönmesi kelimenin tam anlamıyla büyük bir olay. Güneş'in manyetik etkisi Plüton'dan sonra bile milyarca kilometre uzaklara ulaşabiliyor. Alanın kutuplarında meydana gelen değişimler yıldızlar arası uzayın eşiğindeki Voyager'in araştırmalarında da dalgalanmalara yoldaçıyor" dedi.

NASA, bu olaya dikkat çekmek için tüm süreci gösteren bir de görsel yayınladı.

Video, bir önce çevrimin başladığı 1997 yılında Güneş'in pozitif kutbunun yukarda yeşil çizgilerle gösterilen bölümde olduğu, negatif kutbun ise mor çizgilerle aşağıda olduğu görülüyor.

Her bir çizgi demeti aşamalı olarak karşı kutba doğru harekete ediyor ve 2002 yılında tam olarak yer değiştirip güneşin çevrimini tamamlıyor.

Güneş, her 11 yılda bir manyetik kuzey ve güney kutuplarını kendi iç mekanizması aracılığıyla değiştiriyor.

Uzmanlar bu mekanizma hakkında fazla bilgiye sahip değiller.

Ancak bu değişimin uydu ve radyolarda yayın kesintisine neden olan jeomanyetik fırtınlar yaratabileceği belirtiliyor.

Kaynak 1, 2

Büyük Patlama Verileri Yeniden Sorgulanıyor

2013-03-21T19:59:00.005+02:00

Avrupa Uzay Ajansı ESA, evrenin ilk ışıklarından bir harita elde etmeyi başardı. Ortaya çıkan sonucun Büyük Patlama (Big Bang) teorisinin sorgulanmasına neden olabileceği belirtildi.

Bilim adamları evrenin ilk ışıklarından bir harita elde etmeyi başardı ve bu Büyük Patlama’yla ilgili derin soru işaretlerine neden oldu.

Euronews'ta yer alan habere göre kozmik mikrodalga arka planının kamuoyuna açıklanan görüntüsü Avrupa Uzay Ajansı’na ait Planck uydusuyla çekildi.

Buradan elde edilen veriler kozmoloji alanına önemli bir ışık tutuyor. Ajans’ın bilim adamlarından Jan Tauber bulguların şaşırtıcı olduğunu vurguluyor: “Sonuç olarak bu resmin çoğunun en baştaki modelimize gayet uygun olduğu görülüyor. Fakat aynı zamanda bazı ilginç bulgular da elde ettik. Burada işler daha ilginç hale gelmeye başladı çünkü modele uymayan bazı noktalar olduğunu da gördük. Kabaca ifade etmek gerekirse bulduğumuz şeylerin bazılarının gökyüzünde olmasını beklemiyorduk. Bu haritadaki büyük özelliklere baktığınızda en uygun modelimizin bile verileri oturtma konusunda sorunları var. Görmeyi umduğumuz sinyallerde eksiklikler söz konusu.”

Büyük Patlama teorisi geçerliliğini koruyor ama genişleme kavramı Planck’ın gönderdiği verilerle yeniden sorgulanabilir. Planck projesi evrenin ilk yıllarında nasıl bir süreçten geçtiğiyle ilgili düşünceleri testten geçirecek gibi duruyor. Çünkü büyük boyutlarda elde edilen kozmik mikrodalga arka planı sinyalleri beklentilerden daha zayıf kaldı. Planck projesinin aydınlatacağı daha bir çok nokta olacak gibi görünüyor.---- Evren bilinenden 80 milyon yıl daha eski

Avrupa Uzay Ajansı'na ait Planck uzay teleskopunun gönderdiği, bugün açıklanan bulgular, evrenin atomaltı boyutundayken patlama sonucu bir saniyeden daha kısa süre içinde şu anki gözlemlenebilir genişlemeye ulaştığını öngören enflasyon adı verilen teoriyi de destekledi.

Bulgular ayrıca, evrenin genişleme hızının daha önce hesaplandığından daha yavaş olduğunu, astronomlarca daha önce hesaplanılandan biraz daha az karanlık enerji ve biraz daha fazla oranda parlak madde içerdiğini gösterdi.

Ancak bilimadamları kainat hakkındaki hesaplamalara ilişkin bu küçük farklılıkların, böylesine muazzam sayılarla ilgilenildiğinde önemli sayılabilecek boyutlarda olmadığını kaydetti.

Araştırmada yer alan NASA yetkilileri de elde edilen bulguların, kainatın ve kainatın karmaşık yapısının kafaları karıştıran geçmişine ilişkin daha derin bir kavrayış getirdiğini belirtti. Uzaya 2009 yılında gönderiler Planck uzay teleskopu, uzayda geçirdiği 15,5 aylık süre içinde gökyüzünün haritasını çıkardı ve uzayda arta kalan radyasyona bakarak, Büyük Patlama'dan kalan ışık fosilleriyle ses yankılarını inceledi. Yapımı 900 milyon dolara malolan Planck uzay teleskopunun, 2013 yılının sonlarına kadar veri göndermeyi sürdürmesi bekleniyor.

Bu araştırma aynı zamanda evrenin sanılandan 80 milyon yıl daha yaşlı olduğunu ortaya çıkardı.

Kaynak 1

Güneş Sistemi’nin Ötesinde Su

2013-02-18T01:38:00.001+02:00

Su, Güneş Sistemi’ne özgü bir molekül değil. Hidrojen, evrende en çok bulunan element. Oksijense yıldızlarda oluşuyor ve süpernova patlamalarıyla oluşuyor ve süpernova patlamalarıyla evrenin her yanına saçılıyor. Bu iki element, yıldız oluşturan bulutsularda su oluşturuyorlar. Zamanla bulutsular yoğunlaşarak gezegenlere, kuyrukluyıldızlara ya da başka gökbilimciler, bir yıldız fabrikası olan Orion Bulut’nun her 24 saatte bir, Dünya’nın okyanuslarını dolduracak miktarda su oluşturduğunu keşfettiler.
Gökadamızda bu tür bulutsuların sayısının milyonlarca olduğunu düşünülüyor. Bu bulutsular durmadan su oluşturuyorlar. Radyo gökadamız samanyolu dışındaki bazı gökadamız Samanyolu dışındaki bazı gökadalarda da suyun izlerini gözlediler. Bu durumda evrenin neresinde olursa olsun, gezegenlerin ve sistemlerin öteki uydularında su bulunduğunu öne sürebiliriz.

Başka gökadalardaki su bir yana, kendi sistemimizdeki suyun insanlığın yararına kullanılabilmesi için daha çok yol alınması gerekiyor. Elbette, başka bir gezegenden kendimizinkine su taşıyabileceğimiz düşüncesi, pek gerçekçi bir yaklaşım olmaz. Ancak, uzun süren insanlı uzay uçuşları başladığında, başka gezegenlerdeki suya gereksinim duyulacak. Su, yaşamsal öneminin dışındai bileşenleri olan hidrojen ve oksijene verimli bir biçimde ayrılabilirse, uzun süren uzay yolcuklarında önemli bir yakıt da olabilir.

Elbette, su deyince öncelikli olarak “yaşam” akla geliyor. Suyun olduğu çoğu yerde yaşam da olabilir. Daha doğrusu, bildiğimiz anlamda yaşamın oluşabilmesi için, su bir koşul. Evrenin her yanında su olmasına karşın, henüz bizimki gibi sulak ve yaşam için gerekli her türlü koşulu barındıran bir gezegen daha bilmiyoruz. Varsa bile, çok uzun süre ulaşabileceğimiz uzaklıkta değil.

Kaynak: Bilim ve Teknik dergisinin eki olan Yeni Ufuklar dergisinin kasım 2005 sayının 27 sayısından alınmıştır.

Şişe Suyu İşlemleri

2013-02-17T22:25:00.002+02:00

Damıtma: Tuzları, metalleri, mineralleri, buharlaşmayan kimyasalları ve bazı organik maddeleri ayırmak için, su kaynatılır ve elde edilen buhar yoğunlaştırılır. Kaynatma işlemi sırasında, mikroplar da ölür.

Mikron Filtreleme: Su, mikroskopik delikleri olan filtrelerden geçirilir. Filtrenin delikleri ne kadar küçükse, o kadar çok kirletici uzaklaştırılmış olur. İyi filtreler çoğu kimyasal kirleticileri ve mikropları arındırılabilir. Filtre delikleri mikronla, yani milimetrenin binde biriyle ölçülür. Ev tipi su arıtma ünitelerinde de kullanılabilen bu filtrelerde seçim yaparken, ortalama delik büyüklüğünü değil, en geniş deliğin büyüklüğünü dikkate almak gerekiyor. Örneğin Cryptosporidium’dan kurtulmak için, en büyük deliği 1 mikron olan filtreler gerekiyor.

Ozonlama: Ozon kullanılarak dezenfekte edilen suda, uygulanan doza bağlı olarak pek çok mikrop türü öldürülebiliyor.

Ters Geçişme (osmoz): Basit terimlerle ters geçişme, bir çözeltiyi, çözünmüş maddenin karşı ya geçmesini engelleyen ve saf çözücünün diğer tarafta toplanmasını sağlayan bir filtreye doğru, osmotik (geçişmeli) basınç altında itme işlemidir. Kullanılan filtre, çözünen maddenin değil, yalnızca çözücünün geçmesine izin veren yarı geçirgen, gözeneği olmayan, mikroskopik kalınlıktaki bir polimer tabakasından oluşan bir zardır. Bu işlemle, tüm mikroplar, mineraller, renk, bulanıklık, organik ve inorganik kimyasallar giderilir. Ters geçişme, 1970’lerin başından beri, deniz suyundaki tuzun giderilip, tatlı su elde edilmesinde kullanılıyor.

Morötesi Işın: UV ışınlarından geçirilen sudaki çoğu mikrop, uygulanan doza bağlı olarak ölüyor.

Kaynak: Bilim ve Teknik dergisinin yeni ufuklar dergisinin kasım 2005 sayısının 27 sayfasıdır.

Musluk Sularının Evlerde İşlenmesi

2013-02-16T23:43:00.002+02:00

Çoğu insan, pahalı şişe sularını tüketmek yerine, evde kullanım için üretilen su arıtma ünitesiyle musluk suyunun tadını güzelleştirme ve / veya suyla taşınan hastalıklara karşı fazladan güvenlik sağlama yolunu tercih eder. Ancak, genelde tek bir ünite her çeşit içme suyu kirleticisini yok edemeyeceğinden, hangi tip arıtıcının uygun olduğuna, gereksinimlere göre kara vermek gerekiyor. Bunlar arasında, fiyatları yüzlerce doları bulan, suyu çeşitli kirletici türlerinden arındırmak için ters geçişme gibi gelişmiş teknolojilerden birkaçını birden bünyesinde barındıran üniteler de var, tanecikli aktif karbon ve reçineyle kirleticileri yakalayan sürahi şeklinde tasarlanmış son derece basitleri de. Önemli noktalardan biri, özellikle çoçuklar ve bağışıklık sistemi zayıflamış hastalar için kullanılması planlanıyorsa, üreticinin önerdiği çalıştırma ve bakım talimatlarına uyulması. Örneğin, aktif karbon filtreler belli miktarda suyu filtre etmek üzere tasarlanıyorlar. Bu süreden sonra filtreler tıkanıyor ve etkileri kalmıyor. Bu yüzden de filtrelerin düzenli aralıklar değiştirilmesi gerekiyor.

Filtre ünitelerinin genelde mutfak musluklarına monte edilen türleri kullanılıyor; ancak, eve giren tüm suyun filtre edilebilmesi için, gelen su hattına monte edilebilen türleri de mevcut. Bu türler, genelde deri teması ya da solumanın derişimini azaltarak, renk, koku gibi dezenfeksiyon yan ürünleri, bazı organik kimyasallar kolayca gaz haline dönüşebiliyor ve duş alırken solunduğunda sağlık riski oluşturabiliyorlar.

Kaynak 1, Bilim ve teknik yeni ufukları ekindeki 2005 kasım sayısı 25 sayfasında alındı.

Su Tasarrufu Yapalım

2013-02-16T14:56:00.000+02:00

Çamaşır makinenizi, tam olarak dolmadan çalışmayın. Çamaşır makineleri, bir yıkamada ortalama 95 litre su harcar. Makineyi tam doldurup çalıştırmak, iki kez yarım dolurup çalıştırmaktan daha az su harcar.

Günümüzde, suyu verimli kullanan çamaşır ve bulaşık makinesi modelleri üretiliyor. Bu makineler enerjiyi de tasarruflu kullanıyor.

Bugün piyasada, eskilerine göre çok daha az su harcayarak etkili temizlik yapan sifon sistemleri bulunuyor. İşe, sifonunuzu değiştirerek başlayabilirsiniz. Sifonunuzu değiştirerek başlayabilirsiniz. Sifonunuzu değiştirmek istemiyor, ancak, daha az su harcamasını istiyorsanız, tankın içine, su dolu bir şişe koyarak bunu sağlayabilirsiniz.

Yıkanırken, suyun sıcaklığını ayarlamak için soğuk suyu açmak yerine, sıcak suyu kısabilirsiniz!

Yumurta kaynattığınız suyu, evdeki bitkileri sulamada kullanabilirsiniz; böylece bitkiler de yumurta kabuğundan çıkan besleyici maddelerden yararlanmış olurlar.

Evdeki akvaryumun suyunu değiştirirken, eski suyu da evdeki bitkileri sulamadan kullanabilirsiniz. Azot ve fosfor bakımından zangin olan bu su, iyi bir gübredir.
Bahçenizi, günün en serin saatlerinde sulamaya özen gösterin, böylelikle buharlaşmayı önlemiş olursunuz.
Çapalamak, bahçe bitkilerinin büyümesini sağlar. Çimlerin, en sıcak havalarda bile haftada bir kez sulanması yeterlidir. Fazla su, köklerin yüzeye çıkmasına ve çimlerin güçsüzleşmesine yol açar. Çimlerin azıcık uzamasına da izin verebilirsiniz; böyle hem daha yeşil kalır, hem de daha az suya gereksinim duyar.
Bahçe sulamada kullanılan fıskiyeler, suyun ziyan olmasına neden olabilir. Fıskiyeyi kısa bir süreliğine çalıştırmak, çimlerin sulanması için yeterlidir. Bir fıskiyenin bir saat çalışması, dört kişilik bir ailenin bir günlük su tüketimi kadar suyu ziyan edebilir.
Dünyanın gelişmekte olan birçok bölgesinde, kadın ve çoçuklar evlerine su taşımak için her gün 10 -15 kilometre yürümek zorunda.
İshal ve pazaazit gibi suyla bulaşan hastalıklar yüzünden her gün 34000 kişi yaşamını kaybediyor.
Kanada’da yaşayan ortalama bir aile, günde ortalama olarak 350 litre su tüketiyor. Afrika’da bu rakam 20 litre, Avrupa’daysa 165 litre
Bir inek, 1 litre süt üretmek için yaklaşık 4 litre su içmek zorunda.
Domatesin yaklaşık %95’i sudan oluşuyor.
Dört araba tekerleği yapmak için yaklaşık 9400 litre su kullanılıyor.
Damlayan bir musluk, haftada 90 litre kada su akıtabiliyor.
Dişlerimizi fırçalarken musluğu açık bırakmak, dakikada 9 litre kadar suyun boşa gitmesine yol açabiliyor.
Kaynak Bilim ve Teknik eki Yeni Ufuklar kasım 2005 tarihinde basınlan 20 sayfadadır.

Merkezi Arıtma Sistemi

2013-02-15T03:04:00.001+02:00

Koyulaştırma: Suya şap, demir tuzları ya da sentetik organik polimer eklenir. Bu kimyasal maddeler su içindeki kir ve diğer parçacıklara yapışarak bunları batacak kadar ağır hale getirirler.
Çökeltme: Ağır parçacıklar suyun dibine çökerler.
Filtrasyon: Su, kum, çakıl, kömür filtrelerden geçirilerek içindeki en küçük parçacıklardan arındırılır. Sentetik maddelerin geliştirilmesiyle filtrasyon işleminde yeni malzemeler de ortaya çıktı. Örneğin zar filtrasyonda su, küçücük mikro ultra, hatta nano filtrasyonlardan sözetmej mümkündür.
Dezenfeksiyon: Klor, ozon gibi kimyasallar ya da morörtesi ışınımla suyun içindeki bakteriler ve diğer mikroorginazmalaryok edilir.
Depolama: su, büyük tanklarda bir süre bekletiliyor. Özelliklerine göre arıtma işleminde suyun yumuşaklığıyla ilgili işlemler de yapılıyor.
Kaynak: Bilim ve Teknik dergisi eki yeni ufuklar su kasım 2005 yayınlanan sayfa 14 den alınmıştır.

Geleneksel Geçmiş Tablosu

2013-02-15T00:41:00.002+02:00

4,5 Milyar Yıl Önce

Dünya’nın atmosferi bugünkü Venüs gezegeni kadar yoğundu. Atmosferdeki yoğun toz bulutları, çarpan göktaşlarının izleriydi. Yalnızca 100.000 km uzaklıktaki Ay, ufukta görünüyordu. Ortada gelgit yüzünden kabarıp alçalacak denizler olmasa da, yerkabuğunun ince bölgelerinde magma tabakası çekim gücünden etkileniyordu. Koşullar, en basit yaşam formlarının bile ortaya çıkması na izin vermiyordu.

4,4 Milyar Yıl Önce

Yeryüzünü oluşturan kuvvetlerin kavgası henüz sona ermemişti. Oluşan yer şekilleri bir süre sonra kayboluyor, değişiyordu. Dünya’ya çarpan göktaşları derin izler bırakıyor çevresini biçimlendiriyordu. Volkanik etkinlikler de genç gezegeni lavlarla kaplıyor ve yeni yer şekilleri oluşturuyordu.

4,2 Milyar Yıl Önce

Dünya’nın cehennemi sıcaklık dönemini daha serin bir dönem izledi. Atmosfer yavaş yavaş soğumaya başlamıştı. Bu dönemde atmosferde biriken su buharı yoğunlaşmaya başladı ve sürekli yağmurların yağdığı bir dönem geldi. Ne var ki Dünya hâlâ çok sıcaktı ve yağan yağmur hemen buharlaşıyordu. Yine de yağmur yağmaya devam etti ve yeryüzü soğumaya başladı. Su büyük çukurlarda birikmeye başladı ve yavaş yavaş denizlerle okyanuslar oluştu. Bu su, yaşamın kaynağı olacaktı. Kimse ilk canlıların ne zaman ne şekilde ortaya çıktığını kesin olarak bilmiyor. Ne var ki bu geniş su kitlesi olmasaydı yaşamın başlamayacağı da bir gerçek.

Kaynak: Yeni Ufuklar, Bilim ve Teknik sayfa 7 kasım 2005 tarihinde yayınlandı.

Meteorda Yosun Fosili Bulundu

2013-01-25T17:32:00.001+02:00

Uzmanlar,göktaşının içinde bulunan tek hücreli yosun fosilinin, başka gezegenlerde de hayat olabileceği olasılığını çok güçlendirdiğini vurguluyorlar.
Rusya'da İngilizce yayın yapan Russia Today televizyonunun haberine göre, geçen ay Sri Lanka'ya düşen göktaşı, bilim tarihinde çığır açacak özelliklere sahip.
Haberde, göktaşında tek hücreli yosun fosiline rastlandığı belirtildi.
İngiliz ve Sri Lankalı araştırmacılar, buluşun evrende canlıların nasıl yayıldığı konusunda önemli ipuçları verdiğini kaydediyorlar.
Uzmanlara göre, göktaşında bulunan fosil, canlıların meteorlar aracılığıyla başka bir gezegenden dünyaya geldiği yönündeki teoriyi de güçlendiriyor.
Sri Lanka'da 29 Aralık 2012'de bir köyün yakınına düşen göktaşının devasa boyutta atmosfere girerken büyük ölçüde parçalanmasına rağmen devasa boyutta olduğu ve pek çok parçada fosillere rastlandığı haber veriliyor. Kaynak 1

Uzmanlar,göktaşının içinde bulunan tek hücreli yosun fosilinin, başka gezegenlerde de hayat olabileceği olasılığını çok güçlendirdiğini vurguluyorlar.

Rusya'da İngilizce yayın yapan Russia Today televizyonunun haberine göre, geçen ay Sri Lanka'ya düşen göktaşı, bilim tarihinde çığır açacak özelliklere sahip. Haberde, göktaşında tek hücreli yosun fosiline rastlandığı belirtildi. İngiliz ve Sri Lankalı araştırmacılar, buluşun evrende canlıların nasıl yayıldığı konusunda önemli ipuçları verdiğini kaydediyorlar. Uzmanlara göre, göktaşında bulunan fosil, canlıların meteorlar aracılığıyla başka bir gezegenden dünyaya geldiği yönündeki teoriyi de güçlendiriyor. Sri Lanka'da 29 Aralık 2012'de bir köyün yakınına düşen göktaşının devasa boyutta atmosfere girerken büyük ölçüde parçalanmasına rağmen devasa boyutta olduğu ve pek çok parçada fosillere rastlandığı haber veriliyor. Kaynak 1

Bor katkılı yanmayan poliüretan köpük üretti

2013-01-25T16:56:00.000+02:00

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Yunus Önal, kanserojen içeren ve bu nedenle AB tarafından kullanımı yasaklanan brom ve fosfat katkılı poliüretan köpüğe alternatif olarak bor katkılı poliüretan köpük geliştirdi.

Yrd. Doç. Dr. Yunus Önal, yaptığı açıklamada, hazırladığı ''Bor Katkılı Yanmayan Poliüretan Köpük Üretimi'' adlı proje kapsamında Adana'daki bir firmayla birlikte çalışma yürüttüklerini söyledi. Projeye ilişkin deneylerin 4 yıl sürdüğünü kaydeden Önal, bunun sonucunda da bor katkılı yanmayan poliüretan köpüğün ortaya çıktığını belirtti.

Poliüretan köpüğün yoğun olarak inşaat sektöründe, konutlarda, fabrikalarda kullanılan önemli bir malzeme olduğuna değinen Önal, şunları aktardı:
''Kullanım alanı itibariyle bu tür malzemelerde yanmazlık özelliğinin olması gerekiyor. Yanmazlık özelliği dediğimiz, bir malzeme yandığı veya yangın çıktığında yanmazlık sıcaklığının yüksek olması demektir. Poliüretan köpük polimer olduğu için çok çabuk tutuşur. Yanmazlık özelliğini yükseltmek için katkı maddesi katmak gerekiyor. Günümüzde bu amaçla kullanılan katkı maddeleri brom ve fosfattır. Yandığında bu maddeler kanserojen olduğu için AB 2 yıl önce bu tür malzemelere yasak getirmişti. Orta vadede artık poliüretan köpüklerde ya da yangına maruz kalacak polimer tabanlı malzemelerde yanmazlık özelliği veren brom ve fosfatın kullanımı yasaklanacak. Dünyada bu amaçla bu iki maddeye alternatif tek bir madde vardır, bor. Biz de malum bor açısından zengin bir ülkeyiz. Bu düşüncelerle hazırladığım bor bileşenini poliüretan köpüğe kattım. 4 yıllık yüzlerce deney sonucu bor katkılı poliüretan köpüğü üretmiş olduk. Böylece yaklaşık 875 derecelik sıcaklıkta dahi yanmayan bir poliüretan köpük elde ettik.''
Yrd. Doç. Dr. Önal, geliştirdiği ürünün dünyada bir benzeri olmadığını vurgulayarak, ''Patent başvurumu da yaptım. Benzer üretimi olmadığı için bu tür çalışmaları yapıp kısa sürede sonuçlandırmak çok zor. Ortam kimyasıyla katacağımız borun uyuşması lazım'' ifadelerini kullandı.

4 yıl önce dünyadaki poliüretan köpük için ham madde ihtiyacının 1,3 milyon ton olduğunu belirten Önal, 'Poliüretanın ham maddesi olan polyolu ülkemizde üretmiyoruz. İthal ediyoruz. Bu büyük bir handikap. Kimya endüstrisine ham madde üretimi konusunda Türkiye'de çok büyük açık var. Polyolu ülkemizde üretiyor olsak katacağımız borla bunun yıllık ekonomiye katkısı onlarca milyar dolarlarla ölçülür' diye konuştu.
Polyol üretimi için de bir araştırma yapılması gerektiğini ifade eden Önal, 'Kimya endüstrisine ham madde üretecek çalışmalara, projelere öncelik verilmesi gerekiyor. Uzakdoğu ülkelerini güçlü kılan, petrolleri olmamasına rağmen kimya endüstrisine ham madde üretmeleri' dedi.

Kaynak 1, 2