Bolka Sparsh

पैसा जीवनात महत्त्वाचा नाही का? एक विचार करायला लावणार दृष्टिकोण

2025-06-06T23:44:00.000+05:30

पैसा जीवनात महत्त्वाचा नाही का?" हा प्रश्न आपण अनेकदा ऐकतो. लोक म्हणतात की पैसा हा सर्व काही नाही. तुमचं वर्तन, तुमची मूल्यं, तुमचं चारित्र्य यांना पैशापेक्षा जास्त महत्त्व आहे, असं अनेकांचं मत आहे. पण जर आपण खोलात विचार केला, तर वास्तव काहीसं वेगळं दिसतं. पैशाशिवाय आपण काहीच करू शकत नाही, असंही बऱ्याच जणांना वाटतं. या ब्लॉगमध्ये आपण या दोन्ही बाजूंचा विचार करून पाहू आणि शेवटी एक संतुलित निष्कर्ष काढण्याचा प्रयत्न करू.

लोक का म्हणतात पैसा महत्त्वाचा नाही?

बरेच लोक असं म्हणतात की पैशाने सर्व काही विकत घेता येत नाही. खरं प्रेम, खरी मैत्री, आनंद किंवा आत्मिक शांती हे पैशाने मिळत नाहीत. उदाहरणार्थ, तुमच्याकडे कितीही पैसा असला, तरी तुमच्या जवळच्या व्यक्तींचा सहवास किंवा त्यांचं प्रेम तुम्हाला पैशाने मिळणार नाही. शिवाय, जर तुम्ही फक्त पैशाच्या मागे धावलात, तर तुमचं जीवन उथळ होऊ शकतं. तुम्ही तुमच्या मूल्यांपासून दूर जाऊ शकता आणि खऱ्या सुखापासून वंचित राहू शकता. म्हणूनच लोक म्हणतात की पैसा हा जीवनाचा आधार नाही, तर तुमचं वर्तन आणि तुमची माणुसकी जास्त महत्त्वाची आहे.

पण वास्तव काय सांगतं?

लोक जरी असं म्हणत असले, तरी वास्तवात पैशाशिवाय जीवन खूप कठीण आहे. आपल्या मूलभूत गरजा—जसं की अन्न, वस्त्र, निवारा, शिक्षण आणि आरोग्य सेवा—यासाठी पैसा लागतोच. जर तुमच्याकडे पैसा नसेल, तर तुम्ही तुमच्या कुटुंबाची काळजी कशी घेणार? तुमच्या मुलांना चांगलं शिक्षण कसं देणार? किंवा आजारी पडल्यावर उपचार कसे घेणार? उदाहरणच घ्यायचं झालं, तर महाराष्ट्रात एका सामान्य कुटुंबाला आपल्या मुलाच्या शिक्षणासाठी दरवर्षी ५०,००० ते १,००,००० रुपये खर्च करावे लागतात. जर पैसा नसेल, तर मुलांचं शिक्षण अर्धवट राहू शकतं. त्याचप्रमाणे, एखाद्या वैद्यकीय आणीबाणीत लाखो रुपये लागू शकतात. अशा वेळी तुमचं चांगलं वर्तन किंवा मूल्यं तुम्हाला मदत करू शकत नाहीत, पण पैसा करू शकतो.

मराठीत आपल्याला दोन प्रसिद्ध म्हणी माहिती आहेत. एक म्हण आहे, "पैसा हा सर्व काही नाही," आणि दुसरी म्हण आहे, "पैसा बोलतो." या दोन्ही म्हणी आपल्या समाजातील पैशाबद्दलच्या वेगवेगळ्या दृष्टिकोनांचं प्रतिबिंब आहेत. पहिली म्हण सांगते की पैशाला जास्त महत्त्व देऊ नये, तर दुसरी म्हण सांगते की पैशाची ताकद नाकारता येत नाही. या दोन्ही गोष्टी खऱ्या आहेत, आणि यातून आपल्याला कळतं की पैशाचं महत्त्व पूर्णपणे नाकारणं किंवा त्याला सर्वस्व मानणं, दोन्ही चुकीचं ठरू शकतं.

महाराष्ट्रात, विशेषतः मुंबईसारख्या शहरात, जीवनाचा खर्च खूप जास्त आहे. घरभाडे, वाहतूक, शिक्षण, आणि आरोग्य सेवा यासाठी मोठी रक्कम लागते. उदाहरणार्थ, मुंबईत एका सामान्य कुटुंबाला महिन्याला किमान ३०,००० ते ४०,००० रुपये खर्च येतात. जर तुमची कमाई यापेक्षा कमी असेल, तर तुम्हाला खूप तडजोडी कराव्या लागतात. अशा परिस्थितीत, पैशाशिवाय जीवन चालवणं जवळजवळ अशक्य आहे. म्हणूनच, कितीही म्हणलं तरी, पैसा आपल्या दैनंदिन जीवनात महत्त्वाचा आहे.

शेवटी, पैसा महत्त्वाचा आहे की नाही, हे ठरवणं सोपं नाही. खरं आहे की पैसा सर्व काही विकत घेऊ शकत नाही, आणि आपण आपलं वर्तन आणि मूल्यं जपायला हवीत. पण हेही खरं आहे की पैशाशिवाय आपण आपल्या गरजा आणि स्वप्नं पूर्ण करू शकत नाही. म्हणून मला वाटतं, आपण पैशाला योग्य महत्त्व दिलं पाहिजे. पैशाच्या मागे धावताना आपली माणुसकी विसरू नये, पण त्याच वेळी पैशाची गरजही नाकारू नये. तुम्हाला काय वाटतं?

पैसा सर्वस्व नाही पण सर्व काही करण्यासाठी तो आवश्यक आहे.

आपण प्रेम, मूल्य , नाती जोपासल्या पाहिजेत पण त्याच बरोबर शहानपणानं आर्थिक नियोजन करायला हव.

पैसा जीवनाचा देव नाही पण सेवक नक्कीच आहे. योग्य वेळीस तोच उपयोगी येतो.

तुमच्या मते पैसा किती महत्वाचा आहे?

तुम्हाला असं कधी वाटले का की पैसा नसल्यामुळे एखादी गोष्ट घडली नाही?

कमेंट मध्ये तुमचा अनुभव आणि मत नक्की शेअर करा.

शेअर बाजारात गुंतवणुकीची सुरुवात कशी करायची?

2024-12-15T21:20:00.002+05:30

शेअर बाजारामध्ये गुंतवणुकीचे सविस्तर मार्गदर्शन खालीलप्रमाणे आहे

Photo credit - Google

मार्केटबद्दल बेसिक समज समजून घ्या

शेअर म्हणजे काय?

शेअर म्हणजे कंपनीतील एका छोट्या भागावर मालकी हक्क. जेव्हा पण तुम्ही कोणत्या कंपनी मध्ये तुम्ही गुंतवणूक करता तेव्हा तुम्ही कंपनीचा एक छोटा भागधारक बनता.

डिव्हिडंड (लाभांश):

काही कंपन्या शेअरधारकांना त्यांच्या नफ्यातून लाभांश देतात.

इंडेक्स (सूचकांक):

BSE चा सेन्सेक्स आणि NSE चा निफ्टी 50 हे प्रमुख इंडेक्स आहेत, जे मार्केटची स्थिती दर्शवतात.

डिमॅट आणि ट्रेडिंग अकाउंट कसे उघडायचे?

तुम्हाला स्टॉक मार्केट मध्ये इन्वेस्ट करण्यासाठी एक मिडियम ची गरज असते आणि तो मिडियम एक ब्रोकर आहे. जसा तुम्हाला घर घ्यायच असेल तर तुम्ही रीयल इस्टेट दलाल ह्याच्याशी संपर्क साधता तसंच स्टॉक मार्केट मध्ये इन्वेस्ट करण्यासाठी ब्रोकर ची गरज असते.

ब्रोकर निवडा

भारतामध्ये प्रसिद्ध असे खूप स्टॉक ब्रोकर आहेत त्यामधले काही Zerodha हा ऑनलाइन फॅसिलिटी साठी प्रसिद्ध आहे. 5paisa हा सुद्धा प्रसिद्ध असा ऑनलाइन आणि रीटेल साठी प्रसिद्ध आहे. सध्या चर्चेत grow ब्रोकर सुद्धा आहे.

Link to Open Broking Account

Zerodha

5Paisa

Demat Account - Demat अकाऊंट हे तुमच्या ब्रोकर थ्रू उघडले जाते आणि खूप अनिवार्य आहे. तुम्ही कोणत्या ही शेअर ची देवाण घेवाण करता ही तुमच्या demat मध्ये असते. जस बँकेत saving अकाऊंट ओपेन केल जात तस ब्रोकर कडे demat अकाऊंट ओपेन केल जात.

Trading Account - ट्रेडिंग अकाऊंट ची गरज का असते? तुम्हाला जर शेअर ची देवाण घेवाण करायची असेल तर ट्रेडिंग अकाऊंट ही अनिवार्य आहे. तुम्ही कोणते शेअर घ्यायची असतील तर ट्रेडिंग अकाऊंट थ्रू घेऊ शकता आणि ते शेअर तुमच्या Demat अकाऊंट मध्ये save होते.

डॉक्युमेंट्स तयार ठेवा

तुम्हाला ऑनलाइन अकाऊंट चालू करायच असेल तर तुम्हाला , आधार कार्ड, पॅन कार्ड, बँक पासबुक/स्टेटमेंट, पासपोर्ट साइज फोटो आणि सिग्नेचर ह्या गोष्टी जरूर लागतील. ऑनलाइन अकाऊंट ओपेन करण्यासाठी तुमचा रजिस्टर नंबर आधार कार्ड ला लिंक होण आवश्यक आहे. तुम्हाला जर तुमचे डॉक्युमेंट्स ऑटो अपलोड करायचे असतील तर तुम्ही डिजिलोकर च्या मदतीने पण अकाऊंट ओपेन करू शकता.

गुंतवणूक करण्यापूर्वी अभ्यास करा

कंपनीचे फंडामेंटल्स तपासा

कोणत्याही कंपनी मध्ये गुंतवणूक करण्या अगोदर त्या कंपनीचे वार्षिक नफा, कर्ज, व्यवस्थापनाची गुणवत्ता, आणि उद्योगातील स्थिती समजून घ्या. कंपनीचे महत्वाचे रेशियो जाणून घ्या. फंडामेंटल इणवेसटमेंट ही जास्त काळासाठी करा.

शेअरचा तांत्रिक अभ्यास

सध्याच्या काळात सर्वाना Technical अभ्यास करण्यात रुचि असते, म्हणजे सर्वाना शॉर्ट टर्म साथी इन्वेस्ट करायच आहे. कोणाला long term साठी इन्वेस्ट नाही करायच. थोड्या काळाच्या गुंतवनिकीसाठी टेक्निकल अभ्यास खूप महत्वाच असतं. किमतीचा इतिहास, चार्ट पॅटर्न्स, सपोर्ट-रेझिस्टन्स ह्यासाठी समजून घ्या.

पहिल्या गुंतवणुकीसाठी टिप्स

थोड्या प्रमाणात सुरुवात करा

जेव्हा पण तुम्ही कोणत्या क्षेत्रात नवीन असता तेव्हा तिथे जपून आणि बुद्धीने काम केलेल कधीही हिताच ठरत.

तसंच गुंतवानिकीच्या वेळेला स्टॉक मार्केट मध्ये छोट्या अमाऊंट ने इन्वेस्ट करा, 5 ते 10 हजार या सारख्या लहान रकमेणे इन्वेस्ट करा. तुमच्या मेहनतीचा पैसा आहे.

ब्लू-चिप कंपन्या निवडा

सुरुवातीच्या काळात कोणत्या ही अफवेवर इन्वेस्ट करू नका, स्टॉक मार्केट मधील मोठ मोठ्या ब्ल्यु चिप म्हणजे लार्ज क्याप कंपनी मध्ये इन्वेस्ट करा ज्या nifty आणि सेंसेक्स इंडेक्स मध्ये आहेत, जस की टाटा, रिलायन्स, एचडीएफसी बँक यांसारख्या मजबूत कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करा.

SIP (सिस्टेमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन)

स्टॉक मध्ये सिप करून दर महिन्याला ठराविक रक्कम गुंतवून शेअर बाजारातील चढ-उतार कमी करू शकता.

गुंतवणूक प्रकार समजून घ्या

इंट्राडे ट्रेडिंग (Intraday Trading)

Intraday Day ट्रेडिंग म्हणजे एका दिवसात शेअर ची देवाण घेवाण करणे. म्हणजे उदाहरणार्थ तुम्ही रिलायन्स चे 10 शेअर सकाळी मार्केट चालू होताना घेतले आणि ते मार्केट बंद होण्याच्या अगोदर विकले त्याला इंट्राडे म्हणतात.

लाँग टर्म गुंतवणूक

काही वर्षांसाठी गुंतवणूक करणे फायदेशीर असते. एक वर्षापेक्षा जास्त काळासाठी केलेल्या गुणवणीकिला लॉन्ग टर्म इणवेसटमेंट बोलतात.

डायव्हर्सिफिकेशन

डायव्हर्सिफिकेशन म्हणजे एकाच शेअर मध्ये गुणतुवणूक न करता वेगवेगळ्या सेक्टर मध्ये नाही तर वेगवेगळ्या कंपनी मध्ये एकसाठी केलेल्या इनवेसटमेंटला डायव्हर्सिफिकेशन बोलतात.

महत्त्वाचे नियम पाळा

जोखीम व्यवस्थापन

तुमच्या गुंतवणुकीपैकी 5-10% रक्कम उच्च जोखमीच्या गुंतवणुकीसाठी ठेवा.

इमोशनल निर्णय टाळा

बाजार चढ-उतारांनी घाबरून निर्णय घेऊ नका, पेशन्स ने निर्णय घ्या. कंपनी कितीही चांगली असेल नाहीतर नावाजलेली असेल पण तिचे perfomance करत नसेल तर त्या कंपनी मधून आपली इणवेसटमेंट काढून घ्या.

स्टॉप-लॉस वापरा

तोट्याची मर्यादा सेट करा, ज्यामुळे मोठा तोटा होण्यापासून बचाव होतो. स्टॉप लॉस हा इंट्राडे करतात त्या साथी खूप महत्वाचा आहे.

नियमितपणे सुधारणा करा

बाजाराच्या बातम्या वाचा

आर्थिक घडामोडी, रिझर्व्ह बँकेचे निर्णय, आणि जागतिक बाजारातील घडामोडींचा अभ्यास करा.

तज्ज्ञांचे सल्ले घ्या

ब्रोकरकडील विश्लेषण व रिपोर्ट वाचा, फक्त न्यूज चॅनल वरचे सल्ले ऐकू नका स्वता विश्लेषण करा.

कोणती चूक टाळायची?

अफवा किंवा टिप्सवर विश्वास ठेवू नका.

शॉर्टकट शोधण्याचा प्रयत्न करू नका.

तुमचे सर्व पैसे शेअर बाजारात गुंतवू नका.

तुमच्यासाठी काही साधी गुंतवणूक

Mutual Funds शेअर बाजार समजून घेण्याआधी म्युच्युअल फंडद्वारे सुरुवात करा. म्यूचुअल फंड बद्दल जाणून घेण्यासाठी संपर्क करा.

ETFs (Exchange-Traded Funds): हे कमी खर्चिक आणि सुरक्षित पर्याय आहेत.

कंपन्या निधी का उभारतात? टॉप 5 कारण

2024-11-17T23:47:00.001+05:30

कंपन्या शेअरद्वारे निधी उभारतात तेव्हा, तो गुंतवणुकीसाठी चांगला असतो का?

कंपन्या जेव्हा शेअर्सद्वारे निधी(fund) उभा करतात, त्याला शेअर इश्यू किंवा इक्विटी ऑफरिंग म्हणतात. गुंतवणूक चांगली आहे की नाही, हे कंपनीची आर्थिक स्थिती व बाजारातील परिस्थितीवर अवलंबून असते.

खाली काही महत्त्वाच्या गोष्टींचा विचार केला आहे:

निधी उभारणीचे उद्दिष्ट

वाढ व विस्तार(Growth and Expansion)

जर कंपनीने निधी व्यवसायाचा विस्तार, नवीन प्रकल्पांमध्ये गुंतवणूक किंवा नवीन बाजारात प्रवेशासाठी उभा केला असेल, तर हा वाढीचा संकेत असतो. कंपनीच्या निधी उपयोगाबाबतचा ठोस आराखडा असल्यास, भविष्यात नफा मिळण्याची शक्यता वाढते.

कर्जफेड(Debt Repayment)

जर निधी कर्जफेडीसाठी वापरण्यात येणार असेल, तर कदाचित कंपनी आर्थिक अडचणीत असेल किंवा आर्थिक ताण कमी करण्याचा प्रयत्न करत असेल. ही परिस्थिती गुंतवणुकीसाठी आकर्षक नसेल.

संशोधन व विकास (R&D)

तंत्रज्ञान किंवा नाविन्यपूर्ण क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी R&D साठी निधी उभारल्यास, त्यातून नवीन उत्पादने व दीर्घकालीन वाढ होऊ शकते.

शेअर्सचा कमी होणारा हिस्सा (Dilution)

नवीन शेअर्स जारी झाल्यावर विद्यमान गुंतवणूकदारांचा(existing shareholders) कंपनीतील हिस्सा कमी होतो. जर निधी योग्यरित्या वापरण्यात आला, तर दीर्घकालीन वाढ हा नफा भरून काढू शकतो. मात्र, अल्पकालीन काळात प्रति शेअर नफ्यावर (EPS) परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे स्टॉकचे प्रदर्शन कमजोर होण्याची शक्यता असते.

गुंतवणूक टीप: विद्यमान गुंतवणूकदार असल्यास, dilution दीर्घकालीन फायद्यासाठी योग्य ठरेल का, याचा विचार करा.

कंपनीचे मूल्यांकन (Valuation)

कमी मूल्यांकित vs. जास्त मूल्यांकित

जर शेअर्स सध्याच्या बाजारभावाच्या तुलनेत आकर्षक किमतीत जारी होत असतील, तर ते नवीन गुंतवणूकदारांसाठी चांगली संधी असते. मात्र, जर कंपनीचे मूल्यांकन जास्त असेल, तर हा निधी उभारणीचा हेतू बाजारातील फुगलेल्या किमतींचा फायदा घेण्यासाठी असू शकतो, ज्यामुळे गुंतवणुकीतून खराब परतावा मिळू शकतो.

बाजारातील भावना (Market Sentiment)

एक चांगली कंपनी सुद्धा बाजारातील नकारात्मक भावनांमुळे प्रभावित होऊ शकते. नवीन शेअर इश्यू नंतर स्टॉकची किंमत कमी होण्याची शक्यता असते, विशेषतः जर बाजार अस्थिर असेल.

गुंतवणूकदारांची भूमिका

संस्थात्मक गुंतवणूक (Institutional Investment)

जर म्युच्युअल फंड, हेज फंड सारखे संस्थात्मक गुंतवणूकदार नवीन शेअर्समध्ये गुंतवत असतील, तर तो सकारात्मक संकेत आहे, कारण हे गुंतवणूकदार गुंतवणुकीपूर्वी सखोल विश्लेषण करतात.

किरकोळ गुंतवणूक (Retail Investors)

जर किरकोळ गुंतवणूकदार मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत असतील, तर कदाचित ती फक्त हायप किंवा तात्पुरती उत्सुकता असू शकते, जी दीर्घकाळ टिकणारी नसेल.

शेअर इश्यू नंतरचा स्टॉकचा परफॉर्मन्स

इतिहास पाहता, काही कंपन्यांचे शेअर जारी केल्यानंतर किंमती कमी होतात, तर काही कंपन्या दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून चांगला परफॉर्मन्स देतात. बाजार या इश्यूला सकारात्मकपणे कसे पाहतो व कंपनीच्या मूलभूत घटकांवर याचा कसा परिणाम होतो, हे महत्त्वाचे ठरते.

पर्यायी निधी उभारणीचे पर्याय

कंपन्या कर्ज (बॉण्ड, कर्जे) घेऊनही निधी उभारतात. कर्ज घेतल्यास शेअरहोल्डर्सचा हिस्सा कमी होत नाही, मात्र व्याज भरावे लागते. इक्विटी इश्यूत परतावा द्यावा लागत नाही, पण हिस्सेदारी कमी होते.

सारांश:

शेअर इश्यू गुंतवणुकीसाठी चांगली संधी आहे का, हे खालील घटकांवर अवलंबून असते:

कंपनीने निधी उभारण्यामागील कारण (वाढ, कर्जफेड इ.)
कंपनीचे मूल्यांकन (शेअर्स योग्य किमतीत आहेत का?)
बाजारातील व गुंतवणूकदारांची भावना
विद्यमान गुंतवणूकदारांवरील dilution चा परिणाम

जर निधी वाढीच्या उपक्रमासाठी असेल व शेअरची किंमत वाजवी असेल, तर ती चांगली गुंतवणूक ठरू शकते. मात्र, जर आर्थिक अडचणींसाठी निधी उभारला जात असेल किंवा कंपनीचे मूल्यांकन जास्त असेल, तर ती जास्त धोकादायक ठरू शकते.

प्रत्येक म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदाराला माहित पाहिजे असलेल्या महत्वाच्या Terminologies

2024-10-12T22:35:00.005+05:30

म्युच्युअल फंड टर्मिनोलॉजी

जेव्हा आपण कोणत्याही प्रकारे पैसे गुंतवतो, तेव्हा त्या गुंतवणुकीचे टर्मिनोलॉजी जाणणे महत्त्वाचे आहे. आपण पैसे कुठे गुंतवत आहोत, ते कसे गुंतवले जाणार आहेत, आणि आपल्या पैशांची गुंतवणूक सुरक्षित राहील का? हे सर्व आपण आज पाहणार आहोत.

की इन्फॉर्मेशन मेमोरँडम (KIM) Key Information Memorandum
की इन्फॉर्मेशन मेमोरँडम (KIM) हे स्कीम ऑफर दस्तऐवजांच्या SID आणि SAI चे संक्षिप्त स्वरूप आहे. त्यात गुंतवणूकदारांना माहिती असणे आवश्यक असलेली महत्त्वाची माहिती समाविष्ट आहे. हे अर्जासोबत जोडलेले असते.

स्कीम इन्फॉर्मेशन डॉक्युमेंट्स (SID) Scheme Information Documents
हा दस्तऐवज स्कीमच्या सर्व तपशीलांची माहिती देतो. हे म्युच्युअल फंड स्कीमच्या इतर दस्तऐवजांचा भाग आहे. प्रत्येक म्युच्युअल फंड स्कीमचे SID संबंधित म्युच्युअल फंड कंपनीच्या वेबसाइटवरून डाउनलोड करता येऊ शकते.

स्टेटमेंट ऑफ अ‍ॅडिशनल इन्फॉर्मेशन (SAI) Statement of Additional Information

SAI मध्ये स्कीम ऑफर करणाऱ्या म्युच्युअल फंड हाउसची सर्व कायदेशीर माहिती समाविष्ट असते. हे म्युच्युअल फंड स्कीमच्या ऑफर दस्तऐवजांचा भाग आहे. एकच SAI सर्व स्कीम्ससाठी लागू असते.

सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) Systematic Investment Plan
सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन ही संकल्पना बँकेच्या पुनरावृत्ती ठेवींशी मिळतीजुळती आहे, जिथे गुंतवणूकदार नियमित अंतराने ठराविक रक्कम जमा करतात. (दररोज, दरमहा, त्रैमासिक)

सिस्टिमॅटिक ट्रान्सफर प्लॅन (STP) Systematic Transfer Plan
सिस्टिमॅटिक ट्रान्सफर प्लॅन गुंतवणूकदारांना एक विशिष्ट तारीख दिली असता एका स्कीममधून दुसऱ्या स्कीममध्ये रक्कम हस्तांतरित करण्याची परवानगी देते. STP हा एक उपयुक्त साधन आहे जे हळूहळू इक्विटीजमध्ये गुंतवणूक करण्यास किंवा कमी करण्यास मदत करते.

सिस्टिमॅटिक विथड्रॉवल प्लॅन (SWP) Systematic Withdrawal Plan
सिस्टिमॅटिक विथड्रॉवल प्लॅन ही संकल्पना सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅनच्या अगदी उलट आहे. SWP गुंतवणूकदारांना नियमित अंतराने त्यांच्या म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीतून ठराविक रक्कम परत घेण्याची परवानगी देते.

टोटल एक्स्पेन्स रेशो (TER) Total Expense Ratio
हे AUM वरील वार्षिक शुल्क आहे. यात व्यवस्थापन शुल्क, विक्री आयोग, कायदेशीर व ऑडिट शुल्क, आणि इतर खर्चांचा समावेश असतो.

वार्षिक परतावा (Annualized Return)

वार्षिक परतावा म्हणजे एखाद्या फंडाने वर्षभरात मिळवलेला मिळकत. हे एखाद्या फंडाच्या कामगिरीचे सर्वोत्तम निर्देशक आहे.

अ‍ॅसेट मॅनेजमेंट कंपनी (AMC)
म्युच्युअल फंडांमध्ये, अ‍ॅसेट मॅनेजमेंट कंपनी ही SEBI सह नोंदणीकृत असते जी फंडाचे व्यवस्थापन करते.

अ‍ॅसेट अंडर मॅनेजमेंट (AUM)
हे म्युच्युअल फंडाद्वारे व्यवस्थापित केलेल्या गुंतवणुकीचे एकूण बाजार मूल्य आहे.

अ‍ॅसेट अलोकेशन (Asset Allocation )

हे फंडाच्या निधीला विविध मालमत्तांमध्ये विभाजित करण्याची प्रक्रिया आहे.

बेंचमार्क
बेंचमार्क म्हणजे बाजार निर्देशांक, ज्याचा उपयोग म्युच्युअल फंडाच्या कामगिरीचे मोजमाप करण्यासाठी केला जातो.

कंपाऊंडेड वार्षिक वृद्धी दर (CAGR) Compounded Annualised Growth Rate
CAGR म्हणजे एखाद्या गुंतवणुकीच्या वार्षिक वृद्धी दराचे मोजमाप करणारी पद्धत आहे.

कोर्पस (Corpus)
कोर्पस म्हणजे कोणत्याही म्युच्युअल फंडाच्या स्कीममध्ये उपलब्ध एकूण गुंतवणुकीचे पैसे आहेत.

विविधता (Diversification)
विविधता (Diversification) म्हणजे विविध उद्योगांमध्ये गुंतवणूक करून एकूण जोखीम कमी करण्याची गुंतवणूक धोरण आहे.

डिव्हिडेंड (Dividend)
डिव्हिडेंड म्हणजे कंपनीच्या नफ्यातून भागधारकांना (म्युच्युअल फंड युनिट धारकांनाही) दिली जाणारी रक्कम आहे.

फंड मॅनेजर
एखाद्या स्कीमनुसार गुंतवणूक करण्यासाठी एएमसी द्वारे नियुक्त केलेला व्यावसायिक.

लोड (Load)
गुंतवणूकदाराने फंड खरेदी किंवा विक्री केल्यावर घेतलेला शुल्क.

नेट अ‍ॅसेट व्हॅल्यू (NAV)
NAV प्रति युनिट म्युच्युअल फंडाच्या एकूण मालमत्तेचे मोजमाप करते.

नो लोडेड फंड
असा फंड ज्यामध्ये कोणत्याही प्रकारचे शुल्क लागत नाही.

रीइन्व्हेस्टमेंट प्लॅन
यामध्ये मिळालेली कमाई पुन्हा फंडात गुंतवली जाते.

स्विचिंग
एक स्कीममधून दुसऱ्या स्कीममध्ये पैसे हस्तांतरित करणे.

XIRR
XIRR म्हणजे विविध वेळांवर गुंतवणूक झाल्यास दरवर्षीची गुंतवणूक वृद्धी दर मोजणारी पद्धत आहे.

म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचे फायदे

2024-10-06T12:56:00.006+05:30

म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचे फायदे

सोप्या भाषेत, म्युच्युअल फंड म्हणजे गुंतवणूकदारांकडून गोळा केलेल्या पैशाचे एकत्रीकरण, ज्यामध्ये त्यांना युनिट्स दिल्या जातात, आणि तो पैसा म्युच्युअल फंडाच्या गुंतवणूक उद्दिष्टांनुसार बाजारातील चलनयोग्य सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवला जातो.

दुसऱ्या शब्दांत, म्युच्युअल फंड हे एक ट्रस्ट आहे जे समान गुंतवणूक उद्दिष्ट असलेल्या अनेक गुंतवणूकदारांकडून पैसे गोळा करते आणि नंतर तो पैसा इक्विटीज, बाँड्स, मनी मार्केट साधने आणि इतर सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवते. प्रत्येक गुंतवणूकदाराकडे फंडातील युनिट्स असतात, ज्या त्याच्या फंडातील हिस्स्याचे प्रतिनिधित्व करतात.

म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणुकीचे फायदे:

Why Mutual Funds Are a Smart Investment Choice: Understanding Their Advantages

व्यावसायिक व्यवस्थापन: (Professional Management )

फंड व्यवस्थापक हे अनुभवी व्यावसायिक असतात, जे गुंतवणूकदारांच्या वतीने सुजाण निर्णय घेतात आणि फंडाचे व्यवस्थापन करतात.

विविधता (Diversification):

अनेक गुंतवणूकदारांकडून एकत्रितपणे जमा झालेल्या पैशामुळे म्युच्युअल फंड अनेक प्रकारच्या सिक्युरिटीजमध्ये गुंतवणूक करू शकतो, ज्यामुळे वैयक्तिक शेअर किंवा बाँडमध्ये गुंतवणुकीशी संबंधित धोका कमी होतो.

सुलभ प्रशासन: (Convenient Administration)

म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीची प्रक्रिया सोपी करते आणि स्वयंचलित पुनर्गुंतवणूक पर्याय देते, ज्यामुळे गुंतवणूक करणे सोपे आणि सोयीस्कर होते.

कमी व्यवहार खर्च: (Low Transaction Cost)

थेट शेअर बाजारात गुंतवणुकीच्या तुलनेत म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचा खर्च कमी असतो, कारण दलाली, डिमॅट आणि डिपॉझिटरी खर्च यामध्ये बचत होते.

योजनेची निवड:(Choice of Scheme )

म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांना विविध उद्दिष्टे असलेल्या योजना उपलब्ध करून देतात. गुंतवणूकदार त्यांच्या आर्थिक ध्येयांनुसार योजनेची निवड करू शकतात.

पारदर्शकता:(Transparency)

गुंतवणूकदारांना त्यांच्या गुंतवणुकीच्या मूल्याची नियमित माहिती मिळते. योजनेने कोणत्याही विशिष्ट साधनांमध्ये केलेली गुंतवणूक, त्या संपत्ती वर्गातील टक्केवारी, तसेच फंड व्यवस्थापकाची गुंतवणूक धोरणे आणि दृष्टिकोनाचा खुलासा होतो.

लवचिकता:(Flexibility)

SIP (सिस्टेमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन), SWP (सिस्टेमॅटिक विथड्रॉल प्लॅन) आणि डिव्हिडंड पुनर्गुंतवणूक योजना यासारख्या सुविधांमुळे गुंतवणूकदार त्यांच्या गरजेनुसार नियमित गुंतवणूक किंवा पैसे काढू शकतात.

SEBI नियमन:(SEBI Regulated Market)

म्युच्युअल फंड उद्योग हा SEBIच्या नियमनांतर्गत असतो, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांच्या हिताचे संरक्षण केले जाते. सर्व फंड SEBIकडे नोंदणीकृत असतात आणि संपूर्ण पारदर्शकता सुनिश्चित केली जाते.

तरलता (Liquidity):

गुंतवणूकदारांना त्यांच्याकडील काही शेअर्स लगेच विकता येत नाहीत, परंतु म्युच्युअल फंडाच्या युनिट्सना त्यांच्या NAV (नेट ॲसेट व्हॅल्यू)वर सहज विकून पैसे मिळवता येतात.

म्युच्युअल फंडांचे प्रकार

2024-10-06T12:10:00.005+05:30

म्युच्युअल फंडांचे प्रकार

म्युच्युअल फंडांचे प्रकार संरचना, संपत्ती वर्ग, आणि गुंतवणूक उद्दिष्टांवर आधारित व्यापकपणे वर्गीकृत केले जाऊ शकतात. खालीलप्रमाणे म्युच्युअल फंडांचे विविध प्रकार दिले आहेत:

1. संरचेनुसार:(Based on structure)

Open-Ended Funds :

गुंतवणूकदारांना कोणत्याही वेळी चालू नेट एसेट व्हॅल्यू (NAV)वर युनिट्स खरेदी किंवा विक्री करण्याची परवानगी असते.
निश्चित मॅच्युरिटी कालावधी नाही.
तरलता आणि लवचिकता देते.

बंद फंड (Closed-Ended Funds):

एक निश्चित मॅच्युरिटी कालावधी असतो (उदा. 3-5 वर्षे).
युनिट्स फक्त प्रारंभिक ऑफरिंगदरम्यान खरेदी केल्या जातात आणि त्यानंतर स्टॉक एक्सचेंजवर व्यापार केला जातो.
open फंडांच्या तुलनेत कमी तरल.

अंतराळ फंड (Interval Funds):

Open आणि Closed फंडांचा एक संकरित प्रकार.
गुंतवणूकदारांना विशिष्ट अंतराळात, सहसा प्रत्येक 6 महिन्यांपासून 1 वर्षांपर्यंत युनिट्स खरेदी किंवा विक्री करण्याची परवानगी असते.

2. संपत्ती वर्गानुसार:(Based on Asset Class)

इक्विटी म्युच्युअल फंड:(Equity Mutual fund)

कंपन्यांच्या शेअर्स (इक्विटीज) मध्ये मुख्यत्वे गुंतवणूक करतात.
दीर्घकालीन भांडवली वृद्धीचा उद्देश.
उच्च धोका, परंतु कालांतराने संभाव्य उच्च परतावा.

कर्ज म्युच्युअल फंड:(Debt Fund)

बोंड, ट्रेझरी बिल, आणि सरकारी सिक्युरिटीज यांसारख्या निश्चित उत्पन्न साधनांमध्ये गुंतवणूक करतात.
कमी धोका आणि स्थिर उत्पन्न देतात, परंतु इक्विटी फंडांच्या तुलनेत कमी परतावा.

संकरित फंड (Balanced Funds):

इक्विटी आणि कर्ज गुंतवणूक यांचा एक मिश्रण.
दोन्ही संपत्ती वर्गांमध्ये गुंतवणूक करून धोका आणि परतावा संतुलित करण्याचा उद्देश.

मनी मार्केट फंड:(Money Market Fund)

ट्रेझरी बिल्स आणि कमर्शियल पेपर सारख्या अल्पकालीन, उच्च-तरलतेच्या साधनांमध्ये गुंतवणूक करतात.
स्थिरता आणि तरलता शोधणार्‍या सावधगिरीच्या गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

3. गुंतवणूक उद्दिष्टांनुसार:(Based on Investment Objective)

वृद्धी फंड:(Growth Fund)

वृद्धी-उन्मुख कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करून दीर्घकालीन भांडवली वृद्धीवर लक्ष केंद्रित करतात.
उच्च धोका आणि अस्थिरता, पण महत्त्वपूर्ण लाभ मिळवण्याची क्षमता.

उत्पन्न फंड:(Income Fund)

बोंड्ससारख्या निश्चित उत्पन्न सुरक्षा मध्ये गुंतवणूक करून नियमित उत्पन्न प्रदान करण्याचा उद्देश.
वृद्धी फंडांच्या तुलनेत कमी धोका आणि सावधगिरीच्या गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

कर-बचत फंड (ELSS - Equity Linked Savings Scheme):

3 वर्षांच्या लॉक-इन कालावधीत इक्विटीजमध्ये गुंतवणूक करतात.
आयकर अधिनियमाच्या कलम 80C अंतर्गत कर लाभ देते.
उच्च धोका, पण उच्च परताव्याची आणि कर बचतीची क्षमता.

सूचिका फंड:(Index Fund)

निफ्टी 50 किंवा S&P 500 सारख्या विशिष्ट बाजार सूचिकांचा मागोवा घेतात.
पोर्टफोलिओ मूळ सूचिकेच्या कार्यप्रदर्शनाचे प्रतिबिंबित करतो, म्हणून त्याचे व्यवस्थापन निष्क्रिय असते.
कमी व्यवस्थापन शुल्क आणि दीर्घकालीन, निष्क्रिय गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

क्षेत्र/थीम आधारित फंड: (Sector/Thematic Fund)

तंत्रज्ञान, आरोग्य सेवा, किंवा पायाभूत सुविधा यांसारख्या विशिष्ट क्षेत्रांवर किंवा थीमवर लक्ष केंद्रित करतात.
संकुचित एक्सपोजरमुळे उच्च धोका, परंतु क्षेत्र चांगले प्रदर्शन करत असल्यास संभाव्य उच्च परतावा.

संतुलित अॅडव्हांटेज फंड (Dynamic Asset Allocation Funds):

बाजाराच्या परिस्थितीवर आधारित इक्विटी आणि कर्ज यांच्यातील वाटा आपोआप समायोजित करतात.
विविध बाजार चक्रांमध्ये धोका संतुलित करून परताव्याचे अनुकूलन करण्याचा उद्देश.

4. विशेष वैशिष्ट्यांनुसार:(Based on Special Features)

आंतरराष्ट्रीय फंड:(International Fund)

जागतिक बाजारांमध्ये किंवा गुंतवणूकदाराच्या स्थानिक बाजाराबाहेरच्या विशिष्ट देशांमध्ये गुंतवणूक करतात.
भौगोलिक विविधता प्रदान करतात, परंतु चलन धोका आणि परकीय बाजार धोके यांना सामोरे जातात.

फंड ऑफ फंड्स (FoF):

थेट शेअर्स किंवा बोंड्समध्ये गुंतवणूक करण्याऐवजी इतर म्युच्युअल फंडमध्ये गुंतवणूक करतात.
विविध संपत्ती वर्गांमध्ये, भौगोलिक ठिकाणे आणि धोरणांमध्ये गुंतवणूक करून व्यापक विविधता प्रदान करतात.

एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड (ETFs):

स्टॉकप्रमाणे स्टॉक एक्सचेंजवर व्यापार केला जातो आणि एक बाजार सूचिका नक्कल करतो.
निष्क्रिय व्यवस्थापनामुळे सक्रिय म्युच्युअल फंडांच्या तुलनेत सामान्यतः कमी खर्च.

5. धोका आधारावर:(Based on Risk)

कमी धोका फंड: (Less risk fund)

मुख्यत्वे सरकारी सिक्युरिटीज, मनी मार्केट साधने, किंवा उच्च गुणवत्तेच्या बोंडमध्ये गुंतवणूक करतात.
स्थिरता आणि भांडवली संरक्षण शोधणार्‍या सावधगिरीच्या गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

मध्यम धोका फंड:(Medium risk fund)

इक्विटी आणि कर्ज यांचे मिश्रण, धोका आणि परताव्यात संतुलन प्रदान करतात.
मध्यम धोका सहन करणार्‍या गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

उच्च धोका फंड:(High risk fund)

मुख्यत्वे इक्विटीज किंवा अस्थिर क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक करतात.
दीर्घकालीन क्षितिज आणि उच्च धोका सहनशक्ती असलेल्या आक्रमक गुंतवणूकदारांसाठी योग्य.

मुख्य मुद्दे:(Key Takeways)

म्युच्युअल फंड विविध गुंतवणूक उद्दिष्टे, धोका सहनशक्ती, आणि कालावधीसाठी उपयुक्त असतात.
इक्विटी फंड उच्च धोका असतात आणि दीर्घकालीन वाढीसाठी योग्य असतात, तर कर्ज आणि मनी मार्केट फंड अधिक स्थिर असतात आणि सावधगिरीच्या गुंतवणूकदारांसाठी आदर्श असतात.
संकरित आणि संतुलित फंड इक्विटीज आणि कर्ज साधने यांचे संयोजन करून एक मध्यम मार्ग प्रदान करतात.

व्यक्तीच्या आयुष्यात गुंतवणुकीचे महत्त्व

2024-10-06T10:06:00.003+05:30

व्यक्तीच्या आयुष्यात गुंतवणुकीचे महत्त्व

संपत्ती निर्माण (Wealth Creation)

तुमचे पैसे वाढवा: (Grow Your Money)- गुंतवणूक तुमच्या बचतीला कालांतराने वाढू देते. शेअर्स, बाँड्स, रिअल इस्टेट किंवा म्युच्युअल फंडासारख्या विविध मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक केल्यास तुम्हाला महागाईपेक्षा जास्त परतावा मिळतो, ज्यामुळे तुमची संपत्ती वाढते.

चक्रवाढ प्रभाव:(Compounding Effect)- जितके लवकर तुम्ही गुंतवणूक सुरू करता, तितके चक्रवाढीच्या शक्तीचा तुम्हाला जास्त फायदा होतो, जिथे तुमचा परतावा पुन्हा गुंतवून जास्त परतावा निर्माण होतो.

आर्थिक स्वातंत्र्य (Financial Independence)

गुंतवणूक तुम्हाला निष्क्रीय उत्पन्न स्रोत किंवा कालांतराने भांडवली प्रशंसा निर्माण करण्यास मदत करते, ज्यामुळे आर्थिक स्वातंत्र्य प्राप्त होते. गुंतवणुकीतून मिळणाऱ्या नियमित उत्पन्नामुळे तुम्हाला केवळ पगारावर अवलंबून राहावे लागत नाही.

आर्थिक स्वातंत्र्य मिळाल्यास तुम्ही तुमच्या इच्छेप्रमाणे जगू शकता, तुमच्या आवडीच्या गोष्टींना पुढे घेऊन जाऊ शकता किंवा लवकर निवृत्ती घेऊ शकता.

महागाईपासून संरक्षण ( Inflation Protection)

महागाईमुळे पैशांची खरेदी क्षमता कमी होते. शेअर्स, म्युच्युअल फंड किंवा रिअल इस्टेटसारख्या मालमत्तांमध्ये गुंतवणूक केल्यास महागाईपेक्षा जास्त परतावा मिळतो, ज्यामुळे तुमचे पैसे काळानुसार आपली किंमत टिकवून ठेवतात आणि वाढतात.

दीर्घकालीन उद्दिष्ट साध्य करणे ( Meeting Long-Term Goals)

निवृत्ती नियोजन:(Retirement Planning)- गुंतवणूक तुमच्यासाठी निवृत्तीनंतर तुमची जीवनशैली चालवण्यासाठी निवृत्ती कोष तयार करण्यात मदत करते. पेन्शन योजना, म्युच्युअल फंड किंवा निवृत्ती खात्यांद्वारे आर्थिक दृष्ट्या सुरक्षित निवृत्ती सुनिश्चित होते.

शिक्षण आणि मुलांचे भविष्य:(Education & Child’s Future)- शिक्षणाचा खर्च वाढत चालला आहे आणि लवकर गुंतवणूक केल्यास तुमच्या मुलांच्या शिक्षणासाठी किंवा विवाहासाठी लागणारा पैसा तयार करण्यास मदत होते.

घर खरेदी:(Home Purchase:)- विशेषतः रिअल इस्टेटमध्ये किंवा इक्विटी फंडामध्ये नियमित बचतीद्वारे गुंतवणूक केल्यास घर खरेदी करण्यासाठी आवश्यक भांडवल जमा करता येते.

आपत्कालीन तयारी (Emergency Preparedness)

जीवन अनिश्चित असते आणि गुंतवणूक आपत्कालीन खर्चांसाठी (उदा. वैद्यकीय आणीबाणी, नोकरी जाणे किंवा इतर आर्थिक अडचणी) आपत्कालीन निधी तयार करण्यास मदत करते. अल्पावधीत लिक्विड गुंतवणूक (उदा. शॉर्ट-टर्म डेट फंड्स) ठेवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून गरज असताना पैसे त्वरित मिळू शकतील.

उत्पन्नाचे विविधीकरण (Diversification of Income)

गुंतवणूक तुम्हाला उत्पन्नाचे अनेक स्रोत पुरवते. फक्त पगारावर अवलंबून राहणे धोकादायक ठरू शकते, कारण आर्थिक मंदी किंवा वैयक्तिक अडचणी (उदा. नोकरी जाणे) तुमच्या उत्पन्नाच्या प्रवाहावर परिणाम करू शकतात. डिव्हिडेंड, बाँडवरील व्याज, भाडे उत्पन्न किंवा भांडवली प्रशंसा यासारख्या गुंतवणुकीतून उत्पन्नाचे विविधीकरण करून तुमच्या आर्थिक स्थितीत स्थिरता येते.

आर्थिक शिस्त आणि जबाबदारी (Financial Discipline and Responsibility)

गुंतवणूक आर्थिक शिस्त शिकवते. नियमित बचतीला प्रोत्साहन मिळते आणि आर्थिक नियोजनाचा रचनात्मक दृष्टिकोन विकसित होतो. SIPs, निवृत्ती खाती किंवा शेअर्समध्ये नियमित योगदान यामुळे लोक आपल्या खर्चाच्या सवयींबाबत अधिक जागरूक होतात आणि पैसे अधिक प्रभावीपणे व्यवस्थापित करतात.

करसवलती (Tax Benefits)

ELSS (इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग स्कीम), नॅशनल पेन्शन सिस्टम (NPS), आणि कर-बचत फिक्स्ड डिपॉझिट यांसारख्या काही गुंतवणूक पर्यायांद्वारे भारतीय कर कायद्यातील 80C कलमानुसार कर सूट मिळू शकते. यामुळे कर सवलती मिळतात आणि संपत्ती निर्माण करण्यात मदत होते.

लघुकालीन उद्दिष्ट साध्य करणे (Achieving Short-Term Goals)

गुंतवणूक केवळ दीर्घकालीन संपत्ती निर्माण करण्यासाठीच नाही, तर अल्पकालीन उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठीही महत्त्वाची आहे. कमी जोखीम असलेल्या, लिक्विड मालमत्तांमध्ये (उदा. सेव्हिंग बॉण्ड्स, शॉर्ट-टर्म म्युच्युअल फंड्स) गुंतवणूक करून तुम्ही सुट्टीसाठी, कार खरेदी करण्यासाठी किंवा इतर वैयक्तिक टप्पे गाठण्यासाठी पैसे गोळा करू शकता.

वारसा आणि संपत्ती हस्तांतरण (Legacy and Wealth Transfer)

गुंतवणूक तुम्हाला वारसा तयार करण्यात मदत करते, जो पुढच्या पिढ्यांपर्यंत नेला जाऊ शकतो. दीर्घकालीन गुंतवणुकीमुळे (जसे की रिअल इस्टेट, शेअर्स किंवा व्यवसाय) एक संपत्ती तयार होते, जी तुमच्या मुलांचे किंवा वारसांचे आर्थिक कल्याण सुनिश्चित करते.

बाजारातील अस्थिरतेचा सामना करणे (Beating Market Volatility)

विविधीकृत पोर्टफोलिओमध्ये गुंतवणूक केल्यास बाजारातील अस्थिरतेचा धोका कमी होतो. विविध मालमत्तांमध्ये (इक्विटी, डेट, कमोडिटीज) गुंतवणूक करून तुम्ही कोणत्याही एका क्षेत्रातील घसरणीच्या प्रभावापासून स्वतःचे संरक्षण करू शकता.

वैयक्तिक समाधान आणि मानसिक शांतता (Personal Satisfaction and Peace of Mind)

गुंतवणूक वाढताना पाहण्याचा खूप आनंद मिळतो. तुमचा भविष्यकाळ सुरक्षित आहे हे माहित असल्याने मानसिक शांतता मिळते, आर्थिक चिंता कमी होते आणि भविष्यातील आव्हानांचा सामना करण्याचा आत्मविश्वास वाढतो.

दिवाळी सण

2024-10-05T22:45:00.002+05:30

दिवाळी सण: सविस्तर माहिती

दिवाळी, ज्याला दीपावली असेही म्हटले जाते, हा भारतातील आणि जगभरातील भारतीय समुदायामध्ये सर्वात महत्त्वपूर्ण आणि मोठ्या उत्साहाने साजरा केला जाणारा सण आहे. प्रकाशाचा उत्सव म्हणून ओळखला जाणारा दिवाळी सण अंधारावर प्रकाशाचा, वाईटावर चांगल्याचा आणि अज्ञानावर ज्ञानाचा विजय दर्शवतो. हा सण मोठ्या आनंदाने, श्रद्धेने आणि उत्साहाने साजरा केला जातो, ज्यामध्ये कुटुंब एकत्र येतात, भेटवस्तूंची देवाण-घेवाण करतात आणि धार्मिक व सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये भाग घेतात.

दिवाळीचे अर्थ आणि महत्त्व:

दिवाळी हा शब्द संस्कृत "दीपावली" या शब्दापासून आला आहे, ज्याचा अर्थ दिव्यांची माळ होतो ("दीप" म्हणजे दिवा आणि "आवली" म्हणजे रांग). सण साजरा करताना लोक दिवे लावतात आणि घरांना रंगोळीने सजवतात, जे विविध रंगांच्या पावडर, फुलं किंवा तांदुळाचा वापर करून बनवले जाते.

दिवाळी हे धार्मिक, सांस्कृतिक आणि सामाजिक दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. विविध धार्मिक समुदायांमध्ये या सणाचे वेगवेगळे अर्थ असले तरी, मुख्य संदेश चांगल्याचा वाईटावर विजय, समृद्धी आणि आनंदाचा आशीर्वाद असा आहे.

ऐतिहासिक आणि पौराणिक महत्त्व:

दिवाळी वेगवेगळ्या धार्मिक समुदायांमध्ये वेगवेगळ्या कारणांमुळे साजरी केली जाते, आणि तिचा इतिहास प्राचीन पौराणिक कथांमध्ये रुजलेला आहे.

हिंदू धर्म:

रामायण: उत्तर भारतात दिवाळी भगवान राम, त्यांच्या पत्नी सीता आणि भाऊ लक्ष्मण यांच्या १४ वर्षांच्या वनवासानंतर आणि राक्षस राज रावण वर विजय मिळवल्यानंतर अयोध्या ला परतण्याच्या स्मरणार्थ साजरी केली जाते. अयोध्यावासीयांनी आपल्या प्रिय राजाचे स्वागत करण्यासाठी दिवे लावले, ज्यामुळे चांगल्याचा (राम) वाईटावर (रावण) विजय दर्शवला.

कृष्ण: काही भागात, विशेषतः गुजरात आणि पश्चिम भारतातील काही भागात, दिवाळी भगवान कृष्णाच्या राक्षस नरकासुर वर विजयाचा आनंद म्हणून साजरी केली जाते, ज्यामुळे १६,००० स्त्रियांना मुक्तता मिळाली.

लक्ष्मी पूजन: दिवाळी माता लक्ष्मी, संपत्ती आणि समृद्धीच्या देवीच्या पूजेसाठी देखील ओळखली जाते. दिवाळीच्या मुख्य दिवशी लक्ष्मी पूजन केले जाते, विशेषत: व्यापारी समुदायांमध्ये, आर्थिक समृद्धीसाठी देवीचा आशीर्वाद मागण्यासाठी.

जैन धर्म:

जैन धर्मामध्ये दिवाळी भगवान महावीर यांच्या ५२७ इ.स.पूर्वी मोक्ष (आध्यात्मिक मुक्ती) प्राप्त करण्याच्या दिवसाच्या स्मरणार्थ साजरी केली जाते.

शिख धर्म:

शीख धर्मामध्ये दिवाळी गुरु हरगोविंद साहिब, सहावे गुरु, यांच्या १६१९ मध्ये मुघल सम्राट जहांगीरच्या कैदेतून मुक्ततेच्या दिवसाच्या स्मरणार्थ साजरी केली जाते. हा दिवस बंदी छोड दिवस म्हणून ओळखला जातो.

बौद्ध धर्म:

काही बौद्ध समुदायांमध्ये, विशेषत: नेवार बौद्ध धर्मामध्ये, दिवाळी पारंपारिक नेवार विधी आणि उत्सवाचा भाग म्हणून साजरी केली जाते.

दिवाळीचे पाच दिवस:

दिवाळी हा पाच दिवसांचा सण आहे, ज्यातील प्रत्येक दिवसाचे वेगळे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे:

धनतेरस:

सणाची सुरुवात धनतेरस पासून होते, जेव्हा सोनं, चांदी आणि नवीन भांडी खरेदी करणे शुभ मानले जाते. या दिवशी धन्वंतरी, आयुर्वेदाचे देवता, यांची पूजा केली जाते.

नरक चतुर्दशी (छोटी दिवाळी):

दुसरा दिवस छोटी दिवाळी म्हणून ओळखला जातो, ज्यात भगवान कृष्णाच्या नरकासुरावर विजयाचे स्मरण केले जाते. याच दिवशी लोक घरांची साफसफाई सुरू करतात आणि वाईट आत्म्यांना दूर करण्यासाठी दिवे लावतात.

लक्ष्मी पूजन (मुख्य दिवाळी दिवस):

तिसरा दिवस हा मुख्य दिवाळीचा दिवस असतो. या दिवशी लोक माता लक्ष्मीची पूजा करतात, संपत्ती आणि समृद्धीच्या आशीर्वादासाठी. घरे दिव्यांनी उजळून निघतात, फटाके फोडले जातात आणि कुटुंब एकत्र येऊन सण साजरा करतात.

गोवर्धन पूजन (अन्नकूट):

चौथ्या दिवशी गोवर्धन पूजन केले जाते, ज्यामध्ये भगवान कृष्णाने इंद्राच्या कोपापासून गावकऱ्यांचे रक्षण करण्यासाठी गोवर्धन पर्वत उचलल्याचे स्मरण केले जाते.

भाऊबीज:

सणाचा शेवट भाऊबीज या दिवशी होतो, जो भाऊ आणि बहिणींच्या नात्याचा उत्सव आहे. बहिणी आपल्या भावांच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि समृद्धीसाठी प्रार्थना करतात, तर भाऊ बहिणींना भेटवस्तू देतात.

दिवाळीचे मुख्य रीतिरिवाज:

दिवे लावणे:

दिवे लावणे हा दिवाळीचा मुख्य भाग आहे, ज्यामध्ये प्रकाशाचा अंधारावर विजय दर्शवला जातो. लोक आपल्या घरांच्या आजूबाजूला, बाल्कनीत आणि खिडक्यांवर दिवे ठेवतात, जेणेकरून समृद्धी आणि आनंद प्राप्त होईल.

रंगोळी:

घराच्या प्रवेशद्वारावर रंगोळी काढली जाते, जी रंगीबेरंगी पावडर, फुलं किंवा तांदुळाचा वापर करून बनवली जाते. हे सौंदर्य वाढवण्याबरोबरच, लक्ष्मी देवीचे स्वागत करण्याचे प्रतीक म्हणून देखील केले जाते.

लक्ष्मी पूजन:

दिवाळीच्या मुख्य दिवशी, लोक लक्ष्मी पूजन करतात, देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळावा म्हणून प्रार्थना करतात.

फटाके फोडणे:

दिवाळी सणात फटाके फोडणे एक महत्त्वाचा भाग असतो, ज्यामुळे आनंद आणि वाईट शक्तींना दूर करण्याचे प्रतीक मानले जाते. परंतु अलीकडील काळात पर्यावरणीय कारणास्तव लोकांनी हरित दिवाळी साजरी करण्यास प्राधान्य दिले आहे.

सणासुदीचे जेवण आणि मिठाई:

कुटुंबांसाठी समृद्ध जेवण तयार केले जाते, ज्यात लाडू, बर्फी, गुलाब जामून यांसारख्या मिठाया बनवल्या जातात आणि शेजारी, मित्र आणि नातेवाईकांमध्ये वाटल्या जातात.

भेटवस्तूंची देवाण-घेवाण:

दिवाळीच्या वेळी लोक परस्परांना भेटवस्तू देतात. यामध्ये कपडे, मिठाई, सुके मेवे आणि शोभेच्या वस्तूंचा समावेश असतो, ज्याने आपुलकी आणि प्रेम व्यक्त केले जाते.

प्रादेशिक फरक:

जरी दिवाळी भारतभर साजरी केली जाते, तरीही प्रत्येक प्रदेशात सण साजरा करण्याची पद्धत वेगळी असते:

पश्चिम बंगाल मध्ये दिवाळी काली पूजेच्या रूपात साजरी केली जाते, जिथे देवी कालीची पूजा केली जाते.

दक्षिण भारतात, दिवाळीचा मुख्य दिवस नरक चतुर्दशी असतो, आणि नरकासुराच्या पराभवाची कथा महत्त्वाची असते.

महाराष्ट्रात, लोक बळी महाराजांची पूजा करतात, जे समृद्धीचे प्रतीक मानले जातात.

आधुनिक दिवाळी उत्सव:

आधुनिक काळात दिवाळी हा केवळ धार्मिक सणच नसून, तो एक सामाजिक कार्यक्रम बनला आहे, जो विविध समुदायांमधून साजरा केला जातो. कार्यालये, मॉल्स, आणि सार्वजनिक ठिकाणे

महात्मा ज्योतिबा फुले

2024-10-05T22:31:00.005+05:30

महात्मा ज्योतिबा फुले (किंवा ज्योतिराव फुले) हे भारतातील एक अग्रगण्य समाजसुधारक, विचारवंत, लेखक आणि कार्यकर्ते होते, ज्यांनी समाजातील वंचित आणि शोषित घटकांच्या उन्नतीसाठी काम केले. त्यांनी विशेषतः दलित, स्त्रिया आणि निम्न जातींच्या लोकांच्या हक्कांसाठी आवाज उठवला आणि शिक्षण सुधारणा क्षेत्रात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले.

प्रारंभिक जीवन:

पूर्ण नाव: ज्योतिराव गोविंदराव फुले

जन्मतारीख: ११ एप्रिल १८२७

जन्मस्थान: सातारा, महाराष्ट्र, भारत

कौटुंबिक पार्श्वभूमी: फुले यांचा जन्म माळी (बागायतदार) समाजात झाला, ज्याला त्या काळात शूद्र म्हणून संबोधले जात असे. त्यांचे वडील गोविंदराव हे भाजी विक्रेते होते.

शिक्षण: ज्योतिराव फुले यांचे वडील त्यांच्या मुलाला शिक्षण देण्यासाठी कटिबद्ध होते, जे त्या काळात निम्न जातीय लोकांसाठी दुर्मिळ होते. त्यांनी पुण्यातील स्कॉटिश मिशन हायस्कूलमध्ये शिक्षण घेतले.

समाज सुधारणा आणि कार्य:

जातिव्यवस्थेचा विरोध:

फुले यांनी समाजातील जातिव्यवस्थेचा प्रखर विरोध केला, ज्यामुळे शूद्र आणि अस्पृश्य जातींचे शोषण होत होते. त्यांना वाटले की ब्राह्मणवादी व्यवस्था सामाजिक अन्यायाला प्रोत्साहन देते आणि शिक्षण व मूलभूत अधिकार वंचित घटकांना नाकारते.

त्यांनी आपल्या आयुष्यभर दलित, शूद्र आणि वंचित वर्गांच्या समानतेसाठी आणि त्यांचे हक्क मिळवण्यासाठी संघर्ष केला.

शैक्षणिक सुधारणा:

फुले यांनी लक्षात घेतले की, शिक्षणाच्या अभावामुळे वंचित समाजाचे शोषण होते. १८४८ मध्ये त्यांनी पुण्यातील मुलींसाठी पहिले शाळा सुरू केली, जरी त्यांना त्या काळातील रूढीवादी हिंदूंचा विरोध सहन करावा लागला.

त्यांच्या पत्नी सावित्रीबाई फुले या भारतातील पहिल्या शिक्षिका झाल्या, आणि स्त्रियांच्या शिक्षणाचे महत्त्व फुले यांनी समाजात ठसवले. त्यांनी मुलींसाठी आणि निम्न जातीय मुलांसाठी शाळा सुरू केल्या.

१८५२ मध्ये त्यांनी महारे, मांग आणि इतर मागास वर्गाच्या शिक्षणासाठी संस्था स्थापन केली.

स्त्रिया हक्क आणि लिंग समानता:

ज्योतिबा फुले हे स्त्रियांच्या हक्कांचे सुरुवातीच्या काळातील समर्थक होते. त्यांनी बालविवाह, स्त्री भ्रूणहत्या आणि विधवांचे शोषण याविरुद्ध आवाज उठवला. विधवांचा पुनर्विवाह प्रोत्साहित केला आणि ब्राह्मण विधवांना समाजाच्या तिरस्कारापासून वाचवण्यासाठी गर्भवती विधवांसाठी एक आश्रयस्थळ उघडले.

सावित्रीबाई फुले यांनीही त्यांच्या सुधारणा कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला आणि भारतातील स्त्रियांच्या सक्षमीकरणाचे प्रतीक बनल्या.

सत्यशोधक समाज (१८७३):

फुले यांनी १८७३ मध्ये सत्यशोधक समाज (सत्याचा शोध घेणाऱ्या लोकांची संघटना) स्थापन केली, ज्याचा उद्देश सामाजिक समानता साधणे, जातीय भेदभाव संपवणे आणि वंचित घटकांच्या हक्कांसाठी लढा देणे हा होता.

सत्यशोधक समाजाने आंतरजातीय विवाहांना प्रोत्साहन दिले आणि सर्व जाती आणि धर्मांतील लोकांमध्ये संवाद निर्माण करण्याचे काम केले.

फुले यांनी ब्राह्मणवादी धर्मीय वर्चस्व नाकारले आणि सर्व माणसांना समान मानणाऱ्या एका देवाच्या संकल्पनेचा प्रचार केला.

दलितांच्या मुक्तीसाठी लढा:

फुले दलित चळवळीच्या सुरुवातीच्या काळातील एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व मानले जातात. त्यांनी दलितांनी आपला तळागाळातील दर्जा नाकारावा आणि शिक्षण व राजकीय सहभागाद्वारे सामाजिक आणि आर्थिक मुक्तीकडे वाटचाल करावी असे सांगितले.

त्यांनी "दलित" हा शब्द तयार केला, जो "शोषित" असा अर्थ सांगतो, आणि जे लोक अस्पृश्यतेला बळी पडले आहेत त्यांचे वर्णन करण्यासाठी वापरला.

शेतकऱ्यांच्या हक्कांसाठी लढा:

फुले यांनी शेतकऱ्यांचे हालचाल ओळखले आणि शेतकऱ्यांच्या न्यायासाठी लढा दिला. त्यांनी शेतकऱ्यांच्या शोषणाविरुद्ध आवाज उठवला आणि शेतीत सुधारणा व जमीनधारणेच्या पद्धतीत बदल याची आवश्यकता व्यक्त केली.

प्रमुख लेखन आणि योगदान:

गुलामगिरी (१८७३):

फुले यांचे एक महत्त्वपूर्ण पुस्तक, "गुलामगिरी" हे ब्राह्मणवादी सामाजिक व्यवस्थेवर केलेले प्रखर टीकात्मक लेखन होते. त्यांनी अमेरिकेतील गुलामगिरी आणि भारतातील शूद्रांच्या शोषणामध्ये साम्य सांगितले. हे पुस्तक अमेरिकन गुलाममुक्ती चळवळीला समर्पित केले होते.

शेतकऱ्याचा असूड (१८८३):

या लेखनात फुले यांनी शेतकऱ्यांचे शोषण आणि त्यांची दैनंदिन अवस्था स्पष्ट केली. त्यांनी शेतकऱ्यांच्या हालअपेष्टांचा दोष ब्राह्मणांच्या वर्चस्वाखालील जमीन व्यवस्थापनावर ठेवला.

सार्वजनिक सत्यधर्म:

फुले यांनी सार्वजनिक सत्यधर्म हा धर्मीय संकल्पना मांडली, ज्यात जातीय चालीरीती नाकारल्या आणि सर्व माणसांच्या नैतिक आणि आध्यात्मिक कल्याणावर भर दिला.

वैयक्तिक जीवन:

सावित्रीबाई फुले: ज्योतिबा यांच्या पत्नी सावित्रीबाई फुले यांनी त्यांच्या सर्व सुधारणा कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. त्या भारतातील पहिल्या शिक्षिका झाल्या आणि शिक्षण आणि स्त्री सक्षमीकरणाच्या चळवळीतील महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व ठरल्या.

यशवंतचा दत्तक: ज्योतिबा आणि सावित्रीबाई यांनी यशवंत यांना दत्तक घेतले, जे पुढे जाऊन डॉक्टर बनले आणि आपल्या पालकांच्या समाज कार्यात पुढे नेले.

वारसा:

भावी नेत्यांवर प्रभाव: फुले यांच्या विचारांचा प्रभाव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यावरही होता, जे दलितांच्या हक्कांसाठी लढले आणि भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार बनले.

शिक्षणातील योगदान: मुलींचे आणि वंचित घटकांचे शिक्षण मिळवून देण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांमुळे भारतीय शिक्षण व्यवस्थेत अमूल्य योगदान दिले.

सामाजिक न्यायाचे प्रतीक: फुले हे भारतातील महान समाजसुधारकांपैकी एक मानले जातात. त्यांची जयंती (११ एप्रिल) महाराष्ट्रात महात्मा फुले जयंती म्हणून साजरी केली जाते.

स्मारके आणि शाळा: फुले यांच्या नावाने अनेक संस्था आणि सार्वजनिक स्थळांची नावे दिली गेली आहेत, आणि भारतभरात त्यांच्या स्मारकांच्या प्रतिमा उभारल्या गेल्या आहेत.

मृत्यू:

मृत्यूची तारीख: २८ नोव्हेंबर १८९०

मृत्यू स्थान: पुणे, महाराष्ट्र, भारत

महात्मा ज्योतिबा फुले यांनी उन्नत समाजाची कल्पना मांडली, जिथे शिक्षण, लिंग समानता, आणि सामाजिक न्यायावर भर दिला जातो. त्यांच्या कार्यामुळे आजही अनेक सुधारक आणि कार्यकर्ते प्रेरणा घेत आहेत.

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

2024-10-04T23:48:00.002+05:30

म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

जर तुम्ही पहिल्यांदाच म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्याचा विचार करत असाल, तर हा ब्लॉग तुमच्यासाठी आहे. तुम्ही यास संपूर्ण वाचा.

पहिल्यांदा, तुम्हाला तुमचे KYC पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

KYC ही एकवेळची प्रक्रिया आहे आणि त्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे पुढीलप्रमाणे आहेत:

ओळखीचा पुरावा (Proof of Identity)
पत्त्याचा पुरावा (Proof of Address)
PAN कार्ड
आधार कार्ड
चेक फोटो
नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव (Nominee Name)
मोबाईल नंबर
ईमेल आयडी

काही काळापूर्वी, SEBI (भारतीय सिक्युरिटीज आणि एक्सचेंज बोर्ड) ने म्युच्युअल फंडांसह संपूर्ण भांडवली बाजारासाठी एक केंद्रीकृत KYC प्रक्रिया लागू केली होती.

KYC म्हणजे Know Your Customer. फसवणूक आणि मनी लॉन्डरिंगला प्रतिबंध करण्यासाठी नियामक संस्थांनी KYC नियम लागू केले आहेत. KYC प्रक्रियेत गुंतवणूकदाराची ओळख सत्यापित केली जाते.

KYC साठी आवश्यक कागदपत्रे:

ओळखीचा पुरावा: आधार कार्ड, पासपोर्ट, मतदार ओळखपत्र, किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स.

पत्त्याचा पुरावा: युटिलिटी बिल, बँक स्टेटमेंट, किंवा भाडे करार.

PAN कार्ड: स्थायी खाते क्रमांक (PAN) कर उद्दिष्टांसाठी आवश्यक आहे. यामुळे गुंतवणूकदाराच्या कराच्या जबाबदाऱ्यांचा मागोवा घेता येतो आणि म्युच्युअल फंड कंपनी कर नियमांचे पालन करते.

बँक खाते तपशील: गुंतवणुकीसाठी निधी स्वयंचलितपणे हस्तांतरित करण्यासाठी आणि लाभांश किंवा विमोचनाची रक्कम मिळवण्यासाठी बँक खाते माहिती किंवा चेक तपशील आवश्यक आहे.

नामनिर्देशित व्यक्ती: नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यासाठी अनेक म्युच्युअल फंडांमध्ये नामनिर्देशित व्यक्ती आवश्यक आहे. गुंतवणूकदार अपघात किंवा अनपेक्षित घटना घडल्यास त्यांचे प्रियजन आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित राहावेत यासाठी नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव निश्चित करू शकतात.

मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी: नियामक मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन करण्यासाठी अनेक वेळा मोबाइल नंबर आणि ईमेल आयडी गोळा करणे आवश्यक असते. यामुळे म्युच्युअल फंड कंपन्यांना गुंतवणूकदारांच्या नोंदी अद्ययावत ठेवता येतात. गुंतवणूकदारांना डिजिटल स्टेटमेंट्स, अहवाल आणि कर-संबंधित कागदपत्रे ईमेलद्वारे मिळू शकतात, ज्यामुळे त्यांना आपले आर्थिक व्यवहार अधिक चांगल्या प्रकारे व्यवस्थापित करता येतात. तसेच, गुंतवणूकदारांना नवीन फंड लॉन्च, विशेष ऑफर किंवा त्यांच्या प्रोफाइलला अनुकूल गुंतवणूक संधींबद्दल माहिती मिळू शकते.

सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्मी?

2020-08-13T23:32:00.000+05:30

सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्मी?

पहाटेचा प्रकाश डोकावला खिडकीतुनी
चिमण्यांचा चिवचिवाट झाला अंगणी।
अंगणातल्या पक्षी मिले एकमेकांसनी
सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्मी?

उंच उंच डोंगरातूनी सूर्यप्रकाश डोकावला
झाडे-फुले पशु-पक्षी टवकारले अंगणी।
लाल पिवळ्या ह्या मातीचा गंध सुहासला
सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्माची?

दूर कपऱ्यातून उंचावरून वाहत निघाली नदी
नाही तिला पर्वा ह्या दगडधोंडाची कधी।
रक्त सांडवीत वळणावळणाला भेटावयास सागराला
सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्माची?

सूर्यास्तानंतर जगातील जुन्या आठवणी क्षणोक्षणी
समाधानाने पेटवू आपल्या उरल्या आयुष्याच्या मशाली
जाळून टाकू कडवट त्या आठवणी ।
घेउनी शपथ नव्या आयुष्याची मनी
सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्मी?

जसा मोर व्याकुळ पावसाच्या एका थेंबासाठी
प्रीतीचे हे हळवे मन, कासाविसले तूझ्या भेटीसाठी।
सांग ना होईल का भेट आपुली ह्या जन्मी?
ह्या दोन जीवांच्या आत्म्याच्या मनो-मिलनाची।।

...✍ ©दिपकरिंगे

आवडतं मला....

2020-08-13T22:34:00.003+05:30

आवडतं मला....

आवडतं मला तुझं माझ्यावर रुसणं😳
आणि तुला रुसलेलं पाहून स्मितहास्य करणं😍

आवडतं मला तुला रुसलेलं बघणं
आणि रुसून तुझं माझ्याशी अबोला धरणं😯

आवडतं मला तुझी खोड काढणं
आवडतं मला तुला सारखं सारखं सतावण👻

वाट बघतो मी त्या क्षणाची
केव्हा तू माझ्याशी स्वतःहून रागवशील
अन अबोला धरून चिडीचूप होशील...😕

तुझ्या न बोलण्याने घेईल मी उसनं रागावन😢
अन करील तुझ्याबरोबर उसनी कट्टी😐
मग तू हट्टाने माझ्याकडे बोलण्याचा आग्रह करशील❤️

आवडत मला असं तुला माझ्याकडे बोलण्याचा हट्ट करताना...❤️❤️❤️

आवडत मला तुझ्याशी भांडायला
अन तुझ्या त्या रडलेल्या चेहऱ्याकडे पाहायला
आवडतं मला तुझे सोनेरी आसवे टिपायला...💕

आवडतं मला तुला माझ्यावर रागवताना
का रडवलं का रागवलंस अशी तंटा करताना💥

आवडतं मला तुझ्याकडे एकटक पाहायला😘
अन तू इकडे तिकडे बघून हळूच नजर वाकवून लाजताना😳
आवडतं मला तुला तसं पाहताना...😍😝

माहिती आहे मी तुझाच आहे
पण पाहायचं आहे मला तुला माझ्यावर हक्क गाजवताना😍😍
अन असं करत असताना पाहत राहावंसं वाटतं
फक्त आणि फक्त तुझ्या ओठांना.....💋

आवडतं मला तुला इकडे तिकडे बघताना👀
तुझे ते सुंदर डोळ्यांना वर खाली इकडे तिकडे होताना..

आवडत मला तुला रागवलेलं पाहताना
अन रागवताना लाल झालेल्या नाकाला🙅

आवडतं मला तुझ्या कानातल्या झुमक्याकडे पाहताना
कारण तू आल्याची आठवण करून देतात ते माझ्या हृदयाला...😍

हो आवडतं मला सारखं सारखं तुझ्याकडे पाहायला....💏💏

✒️📝©दिपक रिंगे

( तुमची प्रतिक्रिया माझ्या लिखाणाला महत्व देईल आवडल्यास नक्की कळवा कशी वाटली)

पाऊसधारा

2020-08-13T22:22:00.002+05:30

पाऊसधारा

पावसाची रट
वाऱ्याचा कट
दोघांच्या एकसंधाने
सृष्टी झाली जलमय।।
सकाळच्या पाहऱ्यात
धुख्यांच्या दराऱ्यात
संपूर्ण दिवस झाला अंधारमय।।

डोंगरदऱ्यातील वाजला सूर
नदी नाल्यांना आला पूर।
पडती धबधबे जणू दुधाचे झरे
हिरव्यागार दृश्यात लखलखती वने।।

गळत्या घरातील त्रासिक मने
देऊ लागली पावसाळा शिव्याशाप ।
तर काही आनंदी मनांतील घरे
गाऊ लागले पावसाची गाणी अमाप।।

Chatrapati Shivaji Maharaj Best Speech and Information

2020-08-13T22:10:00.000+05:30

छ.शिवाजी महाराज एक उत्कृष्ट पुढारी

कामाची विभागणी

शिवाजी महाराज हे एक उत्तम नेतृत्वच नव्हते तर उत्कृष्ट पुढारीही होते.ते प्रत्येक कामामध्ये किंवा प्रत्येक स्वारीवर प्रत्येकाला आप आपले काम बजावून सांगायचे आणि प्रत्येक आदेशा प्रमाणे आपल्या राजाचे काम न चुकता पार पाडायचे. आता बघायला गेले तर स्वतः शिवाजी महाराजांनी सुद्धा स्वतःवर काही कामगिरी सोपवली होती हे एक उत्तम पुढच्याच कौशल्य आपल्या सगळ्यांना आपल्या विचारात आणलं पाहिजे.

शिवाजी महाराजांनी त्यांच्या राज्यकारभारात कशा आणि कोणत्या विभागणी पडल्या होत्या हे आपण पाहुयात :

शिवाजी महाराजांनी त्यांच्या राज्यकारभारासाठी आणि प्रशासनाच्या सोयीसाठी एकूण आठ विभाग तयार केले होते हे आपणाला माहीतच आहे. आणि त्या विभागांना आप अष्टप्रधान मंडळ या नावाने ओळखतो

प्रत्येक वेगळ्या कामासाठी वेगळा विभाग आणि प्रत्येक विभागाला स्वतंत्र असा अधिकार म्हणजे मंत्री किंवा व्यवस्थापक.(बघा किती विचार करून महाराजांनी विभाग पाडलेले सर्वांचाच विचार करून म्हणजे बघा जर महाराजांनी एकाच विभागाला जर दोन तीन मंत्री किंवा व्यवस्थापक ठेवले असते तर त्या विभागातील कामगारांमध्ये चलविचल किंवा गडबडी झाली असती एवढ्या साऱ्या व्यस्थापकांचं वेगवेगळं काम एकाच वेळी करण जड पडलं असत म्हणून महाराजांनी पुढचा विचार करून आठ वेगळे विभाग आणि प्रत्येक विभागाला त्यांचा स्वतंत्र मंत्री निवडला)

महाराजांचे हे आठ विभाग आणि मंत्र्यांची कामे खालील प्रमाणे :

१ ) मुख्य प्रधान (पेशवा) - राजपत्रावर शिक्का राजकार्य महाराजांच्या काळात मुख्य प्रधानाला पगार सालिना १५००० होन मिळत होता.

२) अमात्य - (मुजुमदार) - राज्यकारभारातील जमाखर्च, दफ्तरदार ( पदाधिकारी) व फडणवीस ( हिशोब तपासणारा ) यांच्यावर देखरेख करण्याच काम अमात्यकडे सोपवलं जायचं.- पगार सालीना १२००० होन

३) सचिव (सुरनीस) - राजपत्र विषयी सगळी जबाबदारी -पगार सालीना १०००० होन

४) सुमंत (डबीर) - परराज्याविषयक कार्याचा विचार -पगार सालीना १०००० होन

५) सेनापती (सरनौबत) - सर्व लष्कराची जबाबदारी सेनापातीवर सोपवलेली सालाना -पगार १०००० होन

६) पंडितराय (दानाध्यक्ष) - धर्माधर्माचा विचार -पगार सालीना १०००० होन

७) न्यायाधीश - राज्यातील न्यायनिवाडा करणे -पगार सालीना १०००० होन

८) मंत्री (वाकनीस) - राज्यातील दिनचर्या लिहिणे, आमंत्रणाचा नियोजन, आणि महाराजांची भोजनाची व्यवस्था.

या सर्व मंत्र्यांना मदत करण्यासाठी नेमलेले दरकदार ( अधिकारी)

दिवाण,

मुजुमदार हिशोब तपासनीस,

फडणवीस महसूल हिशोब,

सबनीस दफ्तरदार,

कारखानीस पुरवठा अधिकारी,
चिटणीस,

जामदार-खजिनदार,

पोतनीस - नाणेतज्ञ.

टीप : ((होन हे एक शिवकालीन चलन होते. ते सोन्यापासून बनवले गेले होते. होन वजन सुमारे २.७ ते २.९ ग्राम असायचे.)

अठरा कारखाने

महाराजांनी अष्टप्रधान मंडळ बनविले म्हणजेच काय तर प्रत्येक विभागाचे किंवा कामाचे विशिष्टीकरण केले अन विशिष्टीकरणाचा पुढचा टप्पा म्हणजे आपोआपच ते नवीनमता (innovation) ला जन्माला घालते.त्या त्या विभागाने किंवा मंत्राने त्याला दिलेले कार्य सातत्याने केल्याने तो माणूस त्या कामात निष्णात होतो.आणि त्यातूनच नवीन नवीन शोध निर्माण होतात नवीन नवीन युक्त्या जन्मला येतात यालाच म्हणतात नवीनमता (innovation).

या साठी महाराजांनी वेगवेगळे विभाग तयार केलेत:

राज्याच्या आधीन असणारे आठरा कारखाने ( state department)

खजिना (कोषागार रोख पैसे)

जवाहिरखाना (रत्नशाळा)

अंबरखाना (धान्यशाळा)

अबदारखान (पेये)

नगारखाना (वाध्य)

तालिमखाना (व्यायामशाळा)

जामदारखाना (सर्व प्रकारची नाणी )

जिरातेखाना (शेती)

मुदबकखाना (पाकालय )

शरबतखाना (पानक)

शिकारखान (पक्षिशाळा)

दारूखाना (स्फोटकशाळा )

शहदखाना (आरोग्य)

पीलखाना (हत्तीशाळा)

फरासखाना (अस्तरणगार)

उष्टरखाना (उंटशाळा)

तोफखाना (यंत्रशाळा)

दफतरखान (लेखनशाळा)

महाराजांच्या थेट नियंत्रणात असलेले महाल (centralise डिपार्टमेंट)

पोते (खजिना)

थट्टी (गोशाळा)
शेरी (मनोरंजन ,उद्यान)

वहिली (रथशाळा वाहनव्यवस्था )

कोठी (धान्यगार)

सौदागीर (माल)

टंकसाल (नाणे छपाई)

दरूणी (अंतपूर राणीवसा )

पागा( अश्व शाळा )

इमारत ( बांधकाम ,शिल्प)

पालखी (शिबिका )

छबिना (कायदा आणि सुविदा)

@दिपकरिंगे

नमस्कार मित्रहो हि माहिती खरी असून मी हि माहिती माझ्या वाचलेलया पुस्तकातून एकत्रित करून तुमच्यासमोर सादर करत आहे आपल्याला शिवाजी महाराजांबद्दल अन त्यांच्या पुढारी (leadership ) बद्दल कुणाला ठीकस माहित नसावं म्हणून हा छोटासा प्रयत्न.

हि माहिती मी जगप्रसिद्ध लेखक प्राचार्य नामदेवराव जाधव यांच्या शिवाजी द मॅनेजमेंट गुरु ह्या पुस्तकातून न्याहाळी आहे.

अभ्यासाची पूर्वतयारी........?

2020-08-12T20:55:00.002+05:30

आभ्यासाला बसलो होतो……

         मन काही लागत नव्हते…
थोड्या विरुंगल्य्साठी घेउनी मोबाइल हाती..
         खेळ खेळून बघत होतो

मोबाइलमधल्या खेळामुळे...
          नाही राहिले भान वेळेचे …
.म्हणता म्हणता करील अभ्यास
         अभ्यास काही झाला नाही….

बसलो एकदाचा अभ्यासाला
         उघडूनी पुस्तक इकॉनॉमिकचे
लक्षात घेता इकॉनॉमिकची भाषा
        डोक्यावरून जाई सगळे

म्हणता म्हणता करील अभ्यास
          अभ्यास काही झाला नाही….

म्हणुनी म्हणालो आता बस झाला इकॉनॉमिक….!
         उघडूनी पुस्तक व्यवहार कायद्याचे
ध्यानी घेउनी आवड व्यवहाराची.

फिरावून नजर व्यवहारच्या कायद्यावर.
संविधानातले नियम घुमू लागले
बघता articles व्यवहाराचे
      नजर गोल गोल घुमत राही..

म्हणता म्हणता करील अभ्यास
अभ्यास काही झाला नाही…….

म्हणुनी हाती घेतले पुस्तक गणिताचे
         बघुनी आकडे गणिताचे
Calculation ते चुकत असे
       काढताना derivitives चे उत्तर
फोर्मुला काही मिळत नसे……

.आत्ता मात्र सगळेच वाटे अवघड….
एकच वाटे सोपा subject
म्हणुनी घेतला एकच ध्यास..
    आत्ता मात्र फक्त आणि फक्त account

बघुनी balance sheet चे आकडे
        गोल गोल घुमे जमीन
वाटे मनाला घेतली फिरकी
        संपूर्ण पृथ्वीची…..

final account सोडवताना....
वाटे मानला भेटल काहीतरी मनासारखं
होऊनी खुश मनातुनी
बोले आत्ता मात्र जमलं सगळ…….

निघता उत्तर trading account चे
      Profit & loss चुकत असे
जरी शोधून profit & loss
     Balancsheet मात्र जुळत नसे……..

म्हणता म्हणता करील अभ्यास….
अभ्यास काही झाला नाही…….

@दिपकरिंगे.....

ह्या १५ प्रेरणादायक कल्पना ज्या आपला व्यवसाय खरोखर सुधारतील

2020-01-30T11:28:00.000+05:30

पंधरा प्रेरणादायक कल्पना ज्या आपला व्यवसाय खरोखर सुधारतील

|motivation|,|motivational|,|motivational quotes|,|motivation for students|,|ideas|,|business ideas|,|motivation for success|,|small business ideas|,|inspirational|motivational quotes|,|inspirational quotes|,|quotes|,|best motivational quotes|,|motivational|,|motivation|,|quotes about life|,|success quotes|,|life quotes|,|positive quotes|,|good quotes|,|best quotes|,|power motivational quotes|

|Fifteen Motivational Ideas That Will Actually Improve Your Business.|

चांगल संवाद कौशल्य म्हणजे काय तर चांगला विषय. चांगल्या लोकांना चांगल्या पद्धतीने समजावून सांगता येण्याच कौशल्य.

केव्हा, कुठे काय आणि कोणाशी ते ही कसे बोलावे हे ज्याला कळत तोच प्रसंगावधान राखून बोलणारा माणूसच यशस्वी होतो.

आपल्यासाठी जीव देणारी माणसं तयार करा पण जीव घेणारी माणसं तयार करण्याचं पाप करू नका.

आजपासून चांगली माणसं मिळवायला सुरु करा, मिळालेली माणसं जपूया, जोपासुया आणि आयुष्यात यशस्वी होऊया.

माणसं हीच जगातील मोठी माणसं आहेत, ज्यांच्याकडे जेवढी जास्त माणसं तेवढा तो माणूस श्रीमंत.

श्रीमंत म्हणजे यशस्वी माणूस पैशावला नव्हे. नोटा जमवतो तो पैशावला आणि माणसं जमवतो तो श्रीमंत.

शून्यातून माणसं गोळा करा त्यांना शिकवा. समृद्ध करा पहा आपोआपच तुम्ही सुद्धा मोठे होता.

तुम्ही ठरवा माणसं कमावून यशस्वी व्हायचं की पैसा कमावून पैसावाला व्हायचं.

डोक्यावर घेतलेल्या माणूस खांद्यावर मुतायला कमी करत नाही. म्हणून कितीही लाडका असला तरी डोक्यावर घ्यायची हिंमत करू नका.

भटाला दिली ओसरी भट हात पाय पसरी असं माणसं करायला एका पायावर तयार असतात म्हणून त्यांची दुसरी टांग जरा दुसऱ्याच्या टांगेत अडकवून ठेवा. मोकळी ठेवलात तर तुम्हालाच टांग मारून जातील स्वतःचा टांगा पुढे पळवतील.

मनमोहक काम करा आणि सिंग इज आलवेज किंग व्हा! नव्हे किंग मेकर व्हा!

भूतकाळातील अनुभव गाठीशी बांधा. वर्तमानाची शिदोरी सोबत घ्या आणि भविष्याचा वेध घ्या.

हल्ली वाद निर्माण करणारा भाषणबाज माणूसच नेता समजला जातो.

तुम्हाला एक चांगला पुढारी व्हायचं असेल तर आत्मविश्वास बाळगायला शिका.

लोक काय म्हणतात हे न बघता आपला मनाचा आत्मविश्वास हिच मेजोरीटी म्हणजे बहुमत समजा.

|business ideas|, |small business ideas|, |business|, |business idea|, |how to start a business|, |online business ideas|, |business ideas in India|, |new business ideas|, |best business ideas|, |business ideas 2020|, |new business idea|, |business ideas for beginners|

ह्या १५ निर्णय पद्धती तुमच्या व्यवसायात प्रगती करण्यास मदत करतील

2020-01-30T10:57:00.000+05:30

ह्या १५ निर्णय पद्धती तुमच्या व्यवसायात प्रगती करण्यास मदत करतील

|decision| ,|decisions|,|decision making|,|the decision|,|decisiones|,|make a decision,right| |decision|,|motivational|,|executive decision|,|motivation|,|the power of decision|,|how to make a decision|,|what is the best decision|

|These 15 decision-making methods will help your business grow|

ज्याला आयुष्यात निर्णयच घेता येत नाही त्याचा निर्णय आयुष्यच घेतं .

निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेतील तिसरी पायरी म्हणजे आपण शोधलेल्या वेगवेगळ्या पर्यायाचे मूल्यमापन करा किंवा तुलनात्मक अभ्यास करा.

अनुभव असल्यावर निर्णय चुकत नाही आणि चुकीचे निर्णय घेतल्याशिवाय अनुभव येत नाही.

आपण आपल्या आयुष्यात घेतलेले महत्वाचे निर्णय योग्य लोकांनाच कळवा.

योग्य वेळी योग्य निर्णय घेणं दुसऱ्याने शहाणपण शिकवण्याच्या आधी आणि दुसऱ्याच्या शहाणपणाला ऐकल्यानंतरही स्वतःच्याच निर्णयावर ठाम राहून तो तडीस नेणे.

निर्णय चुकला तरी चालेल! निर्णय चुकला नाही तर अनुभव कशातून येणार आणि अनुभव नसेल तर योग्य निर्णय कशातून घेणार! परंतु म्हणून आयुष्यभर फक्त अनुभव घेत बसू नका.

योग्य वेळी यज्ञा निर्णय कोणालाही विचारण्याच्या भानगडीवर अवलंबून न राहता कृती करण्याची धमक ठेवा.

जेवढा मोठा पुढाकार घेण्याची ताकद दाखवाल तेवढी मोठी नेतृत्वाची संधी लोक तुम्हाला देत राहतील.

तुम्ही असा कसा निर्णय घेतला याचा विचार करता करता भल्याभल्या विद्वानांचा मेंदू सुन्न झाला पाहिजे.

यशस्वी होण्यासाठी योग्य निर्णय घेता आला पाहिजे .आणि त्यासाठी तुम्हाला परिस्थितीचे निट अवलोकन करता यायला पाहिजे.

दोन पावले मागे घ्यायची किंवा पुढे झेप घ्यायची ही परिस्थिती समजून घेऊन संधी आणि धोका याचा अंदाज बांधायचा आणि नंतर ठरवायचं काय करायचं यालाच म्हणतात निर्णय!

कोण कोणासाठी मारतो आणि कोण श्रेयासाठी तडफडतो हे ओळखून प्रत्येकाच्या कामाची पोचपावती देण याला म्हणतात निर्णय!

योग्य निर्णय म्हणजे माणसांना तयार करणे सोबत ठेवणे आणि त्यांच्या कर्तुत्वाच मूल्यमापन व्यवस्थित करणं.

प्रखर आत्मविश्वास नसणारा माणूस निर्णय घेण्यास अक्षम ठरतो, आणि खंबीर निर्णय न घेणारा माणूस दुसऱ्या माणसावर प्रभाव पाडू शकत नाही.

१५ + मराठीतील सर्वोत्कृष्ट प्रेरक विचार

2020-01-27T17:00:00.000+05:30

१५ + मराठीतील सर्वोत्कृष्ट प्रेरक विचार

वेगवेगळी पर्यायी उत्तरे शोधताना आपल्याला कोणते ध्येय किंवा हेतू साध्य करावयाचा आहे हे लक्षात घेऊनच पुढचा विचार करायचा आहे.

चांगले व्यक्तिमत्व म्हणजे शारीरिक, बौद्धिक आणि सामाजिक गुणवत्तेची बेरीज.

आयुष्यात मोठं व्हायचं असेल तर एकच गोष्ट करा, प्रचंड ज्ञान संपादन करून आपली बुद्धी एकदम तेज धारधार करून ठेवा. आणि सतत तिला धार लावत रहा.

आयुष्यात फक्त हार देत आणि घेत राहिलात तर आयुष्यात फक्त हारच पाहायची वेळ येईल.

जगातील बरीच श्रीमंत माणसे पदवीधारक नाहीत, परंतु ते पदवीधारक लोकांना कामाला ठेवतात.

Best motivational Quotes in Marathi

शिकलेली माणसं पैशासाठी काम करतात आणि श्रीमंत माणसं बुद्धीने काम करून पैसा मिळवतात. व त्याच पैशातून पगारी माणसं कामाला ठेऊन आणखी श्रीमंत होतात.

ज्याच्याकडे बुद्धिमत्ता त्याच्याकडे पैसा आणि सत्ता.

बुद्धिमत्तेचा कमाल उपयोग करून कमाल यश मिळवा हीच तुमची श्रीमंती ठरू शकते.

कोणतेही अडचण , संकट, संधी आली की कोणीही न सांगता जेव्हा तुम्ही बुद्धिमत्तेच्या जोरावर पुढाकार घेऊन निर्णय घेता त्या क्षमतेला म्हणतात Initiative.

आयुष्यात नेता व्हायचं असेल तर पुढाकार घ्यायला शिका तशी तयारी करा.

15+ best Motivational Quotes in Marathi

जेवढा मोठा पुढाकार घेण्याची ताकद दाखवाल तेवढी मोठी नेतृत्वाची संधी लोक तुम्हाला देत राहतील.

लक्षात ठेवा, संधीने तुमचे दार ठोकावे असे वाटत असेल तर आधी दरवाजा तयार करा आणि तो संधी मिळविण्यासाठी सताड उघडा देखील ठेवा.

ज्याला यशस्वी व्हायचं असत , त्याच्या डोक्यात नेहमी नवीन नवीन विचार, संकल्पना, कल्पना युक्ती याच वादळ फिरत राहिलं पाहिजे.

दुसऱ्यांच्या तंगड्या ओढून आपले हात मजबूत होतील. परंतु पाय नाही आणि जगात सन्मानानं उभ राहण्यासाठी पुढे जाण्यासाठी पाय लागतात हेच लक्षात ठेवा.

Best Motivational Quotes in Marathi

आपल्या नेतृत्वाचा सूर्य कर्तुत्वाच्या क्षितिजावर तळपवायचा असेल तर आत्मविश्वास रुपी सूर्यमाला डळमळीत होऊ देऊ नका.

वाटेल ते कष्ट उपसा वाटेल ती किंमत मोजा परंतु आपल्या धैर्यापासून ध्येयापासून ढळू नका.

एकवेळ आपण संपलो तरी हरकत नाही पण आत्मविश्वास ढळू देऊ नका.

विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांचे अमृतवेल कादंबरी मधील विचार

2020-01-22T10:00:00.001+05:30

Best Quotes of V.S Khandekar in Amrutvel Novel

विष्णू सखाराम खांडेकर ह्याचं अमृतवेल ही कादंबरी कुणालाही प्रेमात पाडेल अशी आहे. प्रेम म्हणजे काय आणि जन्माला येणारा प्रत्येक मनुष्य आपआपल्या परीनं कोणत्या ना कोणत्या वासनेने शापित असतो. हे स्पष्ट केल आहे. मला हे पुस्तक वाचताना खांडेकरांचे काही अशे शब्द आणि वाक्य जे मनाला भिडतात आणि आपल्या आयुष्याशी मिळतेजुळते असतात ते मी आपल्यासमोर घेऊन येत आहे.

मागच्या मालिकेत आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या ययाती ह्या कादंबरीतील सर्वोत्तम विचार Best Quotes From yayati books हे बघितले.

आज आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या अजरामर पुस्तकांपैकी एक पुस्तक "अमृतवेल" ह्या पुस्तकातील वि स खांडेकरांचे Best Quotes सर्वोत्तम विचार पाहणार आहोत, तर मग चला बघूया वि स खांडेकरांचे अमृतवेल मधील मला आवडलेले गोड विचार .

Best Quotes of V.S Khandekar in Amrutvel Novel

विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांचे अमृतवेल कादंबरी मधील विचार

माणूस जन्माला येताच अनेक अतूट धाग्यांनी जगाशी बांधला जातो. पुढच्या वाटचालीत जुने धागे तुटतात ; नवे निर्माण होतात; पण या नव्या- जुन्या धाग्याचा गोफ त्याला सतत गुंफीत राहावे लागते. जीवनाला अर्थ येतो तो या गुंफणीतल्या कलेमुळे, गोफातल्या नाना रंगाच्या धाग्यांमुळे.

कोणत्याही कारणाने एकत्रित येणाऱ्या स्त्री पुरुषाकडे पाहण्याची शिकल्या- सवरल्या लोकांच दृष्टीसुद्धा निर्मळ नसते.

गरिबीमुळ माणूस मिंधा बनतो. हे मिंधेपण त्याची जीभ कापून टाकत! त्याला पापाशी तडजोड करायला लावत.

अनेक ओढे मिळून नदी बनते. माणसाची प्रत्येक भावनाही तशीच असते. संमिश्र, अनेकपदरी , आत्मप्रीतीपासून आत्मलोपापर्यंत सर्व छटांनी रंगलेली.

माणसाच्या वेवेकशक्तीपेक्षा त्याचे मनोविकार किती बलवत्तर असतात.

बहुतेक माणसं थोड्या - फार प्रमाणात गुन्हेगार असतात! फरक एवढाच की एखाद्याच्या गुन्ह्यांची चौका-चौकात दवंडी पिटली जाते ; दुसऱ्याच्या गुन्ह्यांची या कानाचा त्या कानाला पत्ता लागत नाही.

माणूस कितीही दु:खी असो, रोगी असो, दरिद्री असो, त्याच खर प्रेम असत एका गोष्टीवर - जगण्यावर.

शरीरसुख हा नवरा - बायकोंच्या मनाची जुळणी करणारा एक नाजूक दुवा असतो.

शरीरसुखाऐवजी पतीपत्नींना परस्परांच्या सहवासाच्या आणि सहानभुतीची सदैव गरज असते.

पाप करणाऱ्यांना हुशार वकील आणि डॉक्टर यांचा मोठा आधार असतो.

पैशामुळ पाप पचतात; पण मनं कुजतात.

वासना अंधळी असते ; तिला कर्तव्य कधीच दिसत नाही.

अंगात ताप असेपर्यंत मनुष्य बडबडत राहतो. ताप उतरला की त्याला थकवा येतो. स्वस्थ पडून राहावंसं वाटतं.

आयुष्यात फुलायचं असत ; जाळायचं असत ; कुजायचं नसतं.

स्वतःची वकीली कशी करावी , हे ज्याला त्याला उपजतच समजते.

मनुष्य एकदा माणुसकीपासून ढळला, की तो नुसता पशु होत नाही ; तो राक्षस बनत जातो.

माणसाला सदैव लहान राहता येत नाही ! वयाबरोबर त्याच्या शरीराच्या आणि मनाच्या भुका वाढत जातात.त्या तृप्त करण्यासाठी कुठल्या तरी वाटेने त्याला पुढे जावेच लागतेय.या वाटचालीत वळणावळनाला नाना प्रकारचे मोह दबा धरून बसलेले असतात. ते सारे टाळून पुढे जाने हे सामन्य माणसाच्या दृष्टीने काही सोपे काम नाही.

आपल्या आयुष्याची मनासारखी घडण करायला या जगात माणूस मोकळा आहे कुठे? तो कधी दैवाचे, तर कधी समाजाचे खेळणे होतो; कधी स्वतःच्या , तर कधी इतरांच्या मनोविकारांच्या भक्ष्यस्थानी पडतो. त्याला कधी पूर्वजांच्या तर कधी स्वतःच्या पापाचे प्रायश्चित भोगावे लागले. बिचारा जन्माला येतो, तोच मुळी वासनांच्या चक्रव्यूहात सापडून.

एका पापाच्या पोटी हजार पापे जन्माला येतात.

माणसानं आपलं मत कुठही गुंतू देऊ नये, हे चालू जगाच तत्वज्ञान आहे.

स्वतःवर प्रेम करता -करता माणूस शेवटी स्वतःच्या शुद्र सुख-दु:खांचा कायमचा कैदी होऊन जातो.

प्रेम हा सौदा नाही. ते ईश्वरी वरदान आहे. प्रकाशासारख , पावसासारखं !

प्रेमात पडणारा वासनेच्या भोवऱ्यात सापडतो, नाही तर भावनेच्या पुरात वाहत जातो.

व्यसनी मनुष्य शरीराचा गुलाम होऊन बसतो.

लोकगंगेच्या कल्पनेत चिखल फार , पाणी थोड असत.

मनस्वी माणसाच्या अश्रूंत जग बदलून टाकण्याचं सामर्थ्य असत.

दु:ख ही दोन हृदयांना जोडणारी सर्वात जवळची वाट आहे.

मनुष्य स्वभावतः शुद्र आहे; स्वार्थी आहे; अहंकारी आहे; सुखलोलुप आहे; नाना प्रकारच्या वासनानांनी बरबटलेला आहे.

जन्माला येणारा प्रत्येक मनुष्य आपआपल्या परीनं शापित असतो.

जिवलग माणसाशी मन उघडं करून बोलता येऊ नये. असे ! अशा प्रंसगी जिथ कसलाही आडदापडदा नसतो, तिथ आभाळाला भिडलेली भिंत उभी राहते! आतले कढ आतच खदखदू लागतात.

निसर्गाने माणूस मातीचा घडविला आहे. पण मातीच्या या भंगुर पुतळ्याला त्यानं प्रकाशाचे अमर पंख दिले आहेत.

वि स खांडेकरांचे अमृतवेल कादंबरीतले गोड विचार

2020-01-21T14:45:00.002+05:30

वि स खांडेकरांचे अमृतवेल कादंबरीतले गोड विचार

मागच्या मालिकेत आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या ययाती ह्या कादंबरीतील सर्वोत्तम विचार Best Quotes From yayati books हे बघितले.

आज आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या अजरामर पुस्तकांपैकी एक पुस्तक "अमृतवेल" ह्या पुस्तकातील वि स खांडेकरांचे Best Quotes सर्वोत्तम विचार पाहणार आहोत.

विष्णू सखाराम खांडेकर ह्याचं अमृतवेल ही कादंबरी कुणालाही प्रेमात पाडेल अशी आहे. प्रेम म्हणजे काय आणि जन्माला येणारा प्रत्येक मनुष्य आपआपल्या परीनं कोणत्या ना कोणत्या वासनेने शापित असतो. हे स्पष्ट केल आहे. मला हे पुस्तक वाचताना खांडेकरांचे काही अशे शब्द आणि वाक्य जे मनाला भिडतात आणि आपल्या आयुष्याशी मिळतेजुळते असतात ते मी आपल्यासमोर घेऊन येत आहे, तर मग चला बघूया वि स खांडेकरांचे अमृतवेल मधील मला आवडलेले गोड विचार .

Amrutvel Novel Quotes in Marathi

वि स खांडेकरांचे अमृतवेल कादंबरीतले गोड विचार

स्वप्नभंग हा माणसाचा कायमचा सोबती आहे, पण माणसाच मोठेपण आपल्या वाट्याला आलेलं सारं दु:ख साहून नवी स्वप्न पाहण्यात आहे.हालाहाल पचवून अमृताचा शोध घेण्यात आहे.

आपण सदैव आत्मकेंद्रित असतो. नेहमी केवळ स्वतःच्याच सुख-दुःखाचा विचार करतो, त्यामुळं आपलं दु:ख आपल्याला फार-फार मोठ वाटत राहत !

एखाद्या वेळी दुर्दैव जाता जाता आपल्याला धक्का देऊन जात. त्या धक्क्यात मनाचा तोल जातो.

विरोधाभास अलंकाराच अतिशय उत्कृष्ट उदाहरण कोणतं असं जर मला कोणी विचारलं तर मी चटकन उत्तर देईन - मनुष्य.

माणसाच्या मनात जशी उच्रुंखल आसक्ती आहे. तशी उदात्त विरक्तीही आहे.

मनुष्य एकरंगी नाही. त्याचा खरा संघर्ष ईश्वराशी नाही.समाजाशीही नाही; तो स्वतःशीच आहे.

प्रीती म्हणजे केवळ यौवनाच्या प्रेरणेतून उद्भवणारी वासना नव्हे, या वासनेला जेव्हा खोल भावनेची जोड मिळते , तेव्हाच प्रीतीही अमृतवेल होते. मग या वेलीवर करुणा उमलते, मैत्री फुलते.

मनुष्य जेव्हा-जेव्हा आत्मप्रेमाचे कवच फोडून बाहेरच्या विश्वाशी एकरूप होतो, तेव्हा -तेव्हा प्रीतीचा खरा अर्थ त्याला जाणवतो.

निरपेक्ष प्रेम केल्यानेच प्रीतीचा अर्थ समजतो.

अंतरीचा ओढीनं जो दुसऱ्याच दु:ख वाटून घेईल , त्यालाच प्रीती हा मानवाच्या शापित जीवनाला देवानं दिलेल्या एकुलता एक वर आहे, याची प्रचीती येईल.

आयुष्यात ज्याला त्याला आपआपल्या पावूलवाटेने पुढ जावं लागतं.

पुस्तकाचं जग सुंदर असत , यात शंका नाही ; पण खरीखुरी सुखदु:ख भोगताना पुस्तकी मलमपट्ट्यांचा काही उपयोग होत नाही. अशा वेळी हवा असतो मायेचा स्पर्श आतून उचंबळून येणाऱ्या आपुलकीचा आधार.

या जगावर सत्ता चालते, ती अंध, अधुरी, आसुरी वासनेची. डोळस, दैवी भावनेची नाही.

मनुष्य सुखानं जगू शकतो , तो धुंदीत मग ती धुंदी कसलीही असो !

श्रीमंताच्या घरी कान असून ऐकायचे नसते, आणि डोळे असून पहायचे नसते , आणि तोंड असून बोलायचे नसते.

उन्हाळ्यात नद्या आटतात, हिवाळ्यात त्या गोठून जातात, पण समुद्र कधीच आटत नाही , कधीच गोटत नाही.

कुणीही मनुष्य असो, मृत्यू हा जेव्हा त्याला मित्र वाटू लागतो , तेव्हा त्याच्याजवळ असणाऱ्या दुसऱ्या माणसाने आपल्या मायेने त्याला मागे ओढले पाहिजे. माणसाचे माणसाशी असलेले हे सर्वात निकटचे नाते आहे.

किती विचित्र आहे हे जग ! घरच्या माणसांची किंमत कळायलासुद्धा घराबाहेर पडाव लागत इथ.

मध्यरात्रीच्या एकांतात मोठे मानुससुद्धा लहान मुलांसारखे भित्रे होते.

जीवनचक्राच्या या अखंड भ्रमंतीत माणसाला एकच गोष्ट करता येण्यासारखी आहे, दुसऱ्या माणसाशी जडलेले आपले नाते न विसरणे , त्याचे जीवन फुलावे, म्हणून त्याच्यासाठी जे-जे- करता येईल , ते-ते- करणे.

जगात दोन जाती आहेत माणसांच्या. एक मनस्वी मनांची आणि दुसरी मुर्दाड मनांची.

आपलं घरट सोडून गेल्याशिवाय पाखराला आकाशाचा अर्थ कळत नाही.

चपळ घोड्यावर मांड ठोकून बसणारा कुणी तरी असावा लागतो. तसा स्वार नसला, की घोडा उधळतो.

जर आणि तर ! मनुष्य हा किती आशाळभूत प्राणी आहे. हे सिद्ध करण्यापलीकडे या शब्दांचा काही उपयोग नाही.

वाघ सिहांशिवाय सर्कस नाही - उद्दाम वासनांशिवाय मनुष्य नाही.

कल्पनेची नशा दारूपेक्षाही लवकर चढते.

माणसाच खर खर स्वरूप फार ओंगळ असत !

माणूस किती दीर्घद्वेषी असतो! मृत्युनंतरसुद्धा त्यांची सुडाची इच्छा जिवंत राहते.

वि. स. खांडेकर अमृतवेल पुस्तकाबद्दल माहिती

2020-01-20T17:25:00.000+05:30

वि. स. खांडेकर अमृतवेल पुस्तकाबद्दल माहिती

मागच्या मालिकेत आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या ययाती ह्या कादंबरीतील सर्वोत्तम विचार Best Quotes From yayati books हे बघितले.

आज आपण विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या अजरामर पुस्तकांपैकी एक पुस्तक "अमृतवेल" ह्या पुस्तकातील वि स खांडेकरांचे Best Quotes सर्वोत्तम विचार पाहणार आहोत. त्याआधी वि स खांडेकरांनी अमृतवेल मधील प्रीती म्हणजे काय ह्या प्रश्नाच एकंदरीत गोड अस उत्तर पुस्तकाच्या मागच्या पुष्ट्भागावर दिलेले आहे ते आपण बघुयात.

या चित्रातल्या वेलीवर नाना रंगाची फुलं उमलली आहेत. प्रीतीही या वेलीसारखी आहे, बाळ प्रीती म्हणजे केवळ यौवनाच्या प्रेरणेतून उद्भवणारी वासना नव्हे ! त्या वासनेची किंमत मी कमी मानत नाही. साऱ्या संसाराचा आधार आहे ती! पण या वासनेला जेव्हा खोल भावनेची जोड मिळते , तेव्हाच प्रीती ही अमृतवेल होते. मग या वेलीवर करुणा उमटते, मैत्री फुलते. मनुष्य जेव्हा-जेव्हा आत्मप्रेमाचे कवच फोडून बाहेरच्या विश्वाशी एकरूप होतो, तेव्हा प्रीतीचा खरा अर्थ त्याला जाणवतो. या बाहेरच्या विश्वात रौद्र-रम्य- निसर्ग आहे, सुष्टदुष्ट माणस आहेत, साहित्यापासून संगीतापर्यंतच्या कला आहेत. आणि महारोग्याच्या सेवेपासून विज्ञानातल्या संशोधानापर्यंतची आत्म्याची तीर्थक्षेत्र आहेत. पण हीच प्रीती नुसती आत्मकेंद्रित झाली, आत्मपूजेशिवाय तिला दुसरं काही सुचेनास झाल, म्हणजे मनुष्य केवलं इतरांचा शत्रू होत नाही; तो स्वताचाही वैरी बनतो! मग या वेलीवर विषारी फुलांचे झुबके लटकू लागतात...

अमृतवेल ह्या पुस्तकातील विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या काही चारित्र्य (वर्ण).

अलकनंदा (नंदा)
सुमित्रा
मिलिंद
नंदाचे आजोबा
वसुंधरा
दासबाबू
मधुरा
देवदत्त

अमृतवेल पुस्तकातील सर्वोत्कृष्ट विचार

2020-01-20T16:53:00.000+05:30

अमृतवेल पुस्तकातील सर्वोत्कृष्ट विचार

या चित्रातल्या वेलीवर नाना रंगाची फुलं उमलली आहेत. प्रीतीही या वेलीसारखी आहे, बाळ प्रीती म्हणजे केवळ यौवनाच्या प्रेरणेतून उद्भवणारी वासना नव्हे ! त्या वासनेची किंमत मी कमी मानत नाही. साऱ्या संसाराचा आधार आहे ती! पण या वासनेला जेव्हा खोल भावनेची जोड मिळते , तेव्हाच प्रीती ही अमृतवेल होते. मग या वेलीवर करुणा उमटते, मैत्री फुलते. मनुष्य जेव्हा-जेव्हा आत्मप्रेमाचे कवच फोडून बाहेरच्या विश्वाशी एकरूप होतो, तेव्हा प्रीतीचा खरा अर्थ त्याला जाणवतो. या बाहेरच्या विश्वात रौद्र-रम्य- निसर्ग आहे, सुष्टदुष्ट माणस आहेत, साहित्यापासून संगीतापर्यंतच्या कला आहेत. आणि महारोग्याच्या सेवेपासून विज्ञानातल्या संशोधानापर्यंतची आत्म्याची तीर्थक्षेत्र आहेत. पण हीच प्रीती नुसती आत्मकेंद्रित झाली, आत्मपूजेशिवाय तिला दुसरं काही सुचेनास झाल, म्हणजे मनुष्य केवलं इतरांचा शत्रू होत नाही; तो स्वताचाही वैरी बनतो! मग या वेलीवर विषारी फुलांचे झुबके लटकू लागतात...

अमृतवेल पुस्तकातील सर्वोत्कृष्ट विचार

आपल्यातला खरा आनंद भावनेच्या ओलाव्यात असतो.

जीवन-समुद्र विशाल आहे.चित्रविचित्र आहे.जितका सुंदर, तितकाच भयंकर आहे.पण त्याला ना ऐलतीर ना पैलतीर.

मुंबईत मनुष्य माणूस असतो, तो केवळ आपल्या स्वप्नात.

बालपण म्हणजे समुद्राच्या वेळेवरच्या मऊ-मऊ वाळूत इवले-इवले किल्ले बांधण्याचा काळ.

अमंगल शंकेसारखी झपाट्याने वाढणारी विषवल्ली जगात दुसरी कुठलीही नाही.

मृत्यू कुणाचीही कदर करीत नाही. कशाचीही पर्वा बालगीत नाही.जीवनात येणारे ते आनंदी, अनंत आणि अंधळे असे चक्रीवादळ आहे!

माणसाची बुद्धी आणि त्याच्या भावना यांचा मेळ या जगात कधीच बसत नाही.

दु:ख माणसाला अंतर्मुख करते.हेच खरे! ते दुसऱ्या माणसाशी असलेले नाते अधिक स्पष्ट करते, अधिक दृढ करते.

माणसानं ओठांशी नेलेला अमृताचा प्याला नियतीला अनेकदा पाहवत नाही. एखाद्या चेटकणीसारखी ती अचानक प्रगट होते.आणि क्षणार्धात तो प्याला भोवतालच्या धुळीत उडवून देते.

भग्न स्वप्नांच्या तुकड्यांना कवटाळून बसण्यासाठी मनुष्य जन्माला आलेला नाही.

मानवाचं मन केवळ भूतकाळच्या साखळदंडानी करकचून बांधून ठेवता येत नाही. त्याला भविष्याच्या गरुडपंखाच वरदानही लाभलं आहे.

एखाद स्वप्न पाहणं , ते फुलविण , ते सत्यसृष्टीत उतरावं , म्हणून धडपडण, त्या धडपडीतला आनंद लुटण आणि दुर्दैवानं ते स्वप्नं भंग पावलं तरी त्याच्या तुकड्यांवरून रक्ताळलेल्ल्या पायांनी दुसऱ्या स्वप्नांमागन धावणं , हा मानवी मनाचा धर्म आहे. मनुष्याच्या जीवनाला अर्थ येतो, तो यामुळं!

संकोच हा सत्याचा वैरी आहे.

अनेक सुंदर स्वप्नं पृथ्वीवर उतरली, की कुरूप दिसू लागतात.

आयुष्य हा सुख- दुःखाचा पाठशिवणीचा खेळ आहे.

जीवनात स्वप्न पाहण्याचा आनंद आहे, आणि स्वप्नभंगामुळ होणारा विषादही आहे.

जन्म हे या परमशक्तीचं वत्सल्य स्मित आहे, प्रीती हे तिच मधुर गीत आहे, मृत्यू ही तिची राग व्यक्त करण्याची रीत आहे. या शक्तीची कृपा आणि कोप यांचा आपण नतमस्तक होऊन स्वीकार केला पाहिजे .

यशस्वी व्यक्ती होण्यासाठी ह्या 8 गोष्टी तुम्ही केल्याच पाहिजेत.

2020-01-16T17:17:00.001+05:30

यशस्वी व्यवस्थापकाने केलीच पाहिजे अशी कामे

ह्या धावत्या जगात सगळेच कोणत्या ना कोणत्या तरी व्यवसायात गुंतले आहेत आणि ती सगळ्यांपेक्षा काहीतरी नवीन करण्याचा प्रयत्नांत असतात.

जगात खूप व्यवसायी माणसे आहेत जे एकसारखेच व्यवसाय करून एकमेकांसोबत प्रतीस्पर्धा करतात. आणि त्याचसाठी आज आम्ही घेऊन आलोत सगळ्यात आणि सर्वांत यशस्वी व्यवस्थापक होऊ इछिणार्यांनी केलीच पाहिजे अशी कामे .

चला तर ज्याला जगातील सगळ्यात मोठा आणि यशस्वी व्यवस्थापक व्हायचे असेल त्याने कोणकोणती कामे करणे गरजेचे आहे ते पाहूयात.

यशस्वी व्यक्ती होण्यासाठी ह्या 8 गोष्टी तुम्ही केल्याच पाहिजेत.

Mission Statement : ध्येय वाक्याचा पुरवठा

जेव्हा आपण कोणताही व्यवसाय किंवा काम करायचं ठरवल तर त्यासाठी Mission ध्येय हे निश्चित ठरविले पाहिजे. आणि ते काम करताना कितीही बिकट प्रसंग आला , कितीही मोठी संकटे आली तरी आपले ध्येय सोडायचे नाही का डगमगायचे नाही.

Plan and Policies: योजना आणि धोरण

यशस्वी व्यवस्थापक बनण्यासाठी प्रत्येक व्यवस्थापकाने त्याच्या व्यवसायाबद्दल योजना बनविणे गरजेचे आहे आणि त्याच योजनांबरोबर काही धोरणे राबवली पाहिजेत. योजना बनविणे धोरण राबविणे आपले ठरवलेले ध्येय साध्य करण्यासाठी योजना बनवायची आणि योजना अंमलात आणण्यासाठी धोरणे राबवायची. योजना हा ध्येयाकडे जाणारा रस्ता आहे तर धोरण हे दिशादर्शक आहे.

Organizing Resources: साधन सामग्रीची जुळवाजुळव करणे

व्यवसायासाठी योजना आणि धोरणे निश्चित केल्यानंतर व्यवस्थापकाला त्या योजनांच्या साधन सामग्रीची जुळवाजुळव केली पाहिजे. आपले ध्येय प्राप्त करण्यासाठी योजना आणि धोरणे राबवणे आणि त्यासाठी लागणारी सगळी साधनसामग्रीची जुळवाजुळव करायची. ह्यामध्ये माणसे, भांडवल, मशिन, सामग्री सगळे काही आले.

Selection: निवड करणे

व्यवसायात आपले ध्येय प्राप्त करण्यासाठी ध्येयवाक्य निश्चित केल्यावर त्या ध्येयासाठी योजना राबवने आणि त्या योजना अंमलात आणण्यासाठी योग्य ती साधनसामग्रीची जुळवाजुळव केल्यानंतर त्या कामासाठी लागणारी योग्य माणसे अचूक पणे निवडून त्यांना योग्य ती जबाबदारी ध्यायची. Right Person to be Slected For Right Job

Direction: दिशा देणे

व्यवसायासाठी निवडलेल्या माणसांना वेळोवेळी अचूक मार्गदर्शन केले पाहिजे. ते ध्येयापासून भरकटून जाऊ नयेत याची काळजी घेणे हे एका यशस्वी व्यवस्थापकाने केलेच पाहिजे. थोडक्यात काय तर सहकाऱ्यांची दिशा चुकणार नाही याची दक्षता घेणे.

Control of Activities: कामावर नियंत्रण

व्यवस्थापनात आपले सहकारी काय काम करतात यावर नियंत्रण ठेऊन त्यांना नियंत्रित करणारी व्यवस्था निर्माण करून त्या व्यवस्थेवर ही नियंत्रण ठेऊन प्रत्येकाची कार्यकुशलता वेळोवेळी मोजणे हे एका यशस्वी व्यवस्थापकाने आपल्या व्यवसायात केलेच पाहिजे.

Motivation: प्रोत्साहन देणे

व्यवस्थापनात आपल्या सहकार्यांना नुसतं नियंत्रित करून काम भागत नसतं तर त्यांना आणखी वेगाने अचूकपणे काम करण्यासाठी प्रवृत्त करणेही महत्वाचे असते.

Reporting: अहवाल

व्यवस्थापनात कोणी काय काम केल आहे त्याचा अहवाल तयार करणं गरजेच असत जेणेकरून कोणाला प्रमोशन द्यायचे आणि कोणाची बदली करायची आणि कोणाला बडतर्फ करायचे याचा निर्णय घेता येईल.अशी व्यवस्था करणं आणि कामकाज सुरळीत योग्य दिशेन चालत आहे ना याची खात्री करून आवश्यकता असल्यास काय बदल करावे लागतील हे समजून भविष्यात तसे बदल करणे. चांगल्या माणसाचं प्रमोशन, कामचुकारांची बदली आणि निष्काळजी लोकांची बडतर्फी ही या तत्वाची त्रिसूत्री आहे.

लक्षात ठेवा आपल्या जीवनात काही तरी मिशन असणे हेच आपण यशस्वी होण्याचं प्रमुख कारण असतं, ज्यांच्या जीवनात ध्येय असते ते ध्येयासाठी, प्राप्तीसाठी जगतात. ध्येय नसणारे लोक जिवंतपनीच मेलेले असतात.

Source of Information: शिवाजी द म्यानेजमेंट गुरु

वि स खांडेकरांचे ययाती कादंबरीमधील मधील मौल्यवान विचार VIII

2020-01-14T12:15:00.001+05:30

वि स खांडेकरांचे ययाती कादंबरीमधील मधील मौल्यवान विचार VIII

आपल्या वि स खांडेकरांची ययाती ह्या कादंबरी मधील ही शेवटची मालेकीत (series) मी विष्णू सखाराम खांडेकर ह्यांच्या काही पुस्तकातील आणि प्रेरित केलेलं मुद्दे, वाक्य जे मला आवडलेत तेच मी तुमच्यासमोर सादर करत आहे.

विष्णू सखाराम खांडेकर उर्फ वि स खांडेकर ह्यांची लेखणीतून सर्वानाच काही ना काही शिकायला मिळतेच आणि त्याच मुले त्यांच्या पुस्तकांची वाचण्याची आवड जास्त लागते . ययाती हे पुस्तक वाचताना सुद्धा माझ्याबरोबर तेच झाले, खर तर एवढ मोठ पुस्तक वाचायचं कस आणि किती दिवसात वाचणार ह्याच विचारात ते पुस्तक साधारण महिना दीड महिना घरीच पडून असायचं. कधी कधी दिवसातून रोज थोड थोड वाचन करायचो पण पुन्हा तोच विचार यायचा की एवढ मोठ पुस्तक वाचायचं कस? पण पूर्ण वाचल्यानंतर मला ह्या पुस्तकातून खूप अशे प्रेरणादायी मुद्दे सापडलेत तेच मी तुमच्याबरोबर संपादित करणार आहे.

मनुष्याचा आत्मा जितका अधिक विकसित, तितके त्याचे दु:ख अधिक.

कुणाही व्यक्तीने सुखासाठी जी धडपड करायची असते, ती इतर व्यक्तींच्या सुखाला छेद देऊन नव्हे, तर त्यांतल्या प्रत्येकाचे सुख आपल्या सुखाइतके महत्वाचे आहे, असे मानून.

कुठल्याही क्षणिक सुखाची चटक लागलेली सर्व इंद्रिये हट्टी मुलाप्रमाणे त्या सुखाची पुनःपुन्हा मागणी करू लागतात.

लोभातून पाप निर्माण होते.

हिंसा, गुन्हा, पाप या एकापुढच्या एक अशा पायऱ्या आहेत.

पापी मनुष्य सवयीने महापातकाला प्रवृत्त होतो, महापातक माणसाला अमानुष करून सोडते.

मनुष्य हा स्वभावातच विरागी नाही, तो भोगी आहे. प्रश्न आहे तो त्याला स्वतःच्या भोगाच्या मर्यादा सदैव कशा कळत राहतील हा!

संयम म्हणजे आपले स्वतंत्र्य गमावणे नव्हे, तर दुसऱ्याच्या स्वातंत्र्याला अवसर देणे होय.

मनुष्याची कुठलीही वासना, सदैव वासना या स्वरूपातच राहिली, तर तिचे उन्मादात रुपांतर होण्याचा संभव असतो.

कुत्रा हा माणसाचा अत्यंत इमानी मित्र असला, तरी तो पिसाळला म्हणजे त्याचा शत्रू बनतो.

कामवासनेचे काय किंवा दुसऱ्या कुठल्याही वासनेचे काय, मानवी जीवनात सतत वासनेच्या स्वरूपातच कायम राहणे भयप्रद आहे.

मोह आणि माया कधीही एकत्र राहू शकत नाही. माणसाला एकतर त्याला कशाचा ना कशाचा मोह लागतो नाहीतर माया तरी सोडून नाही जात.

माणसाला काही गोष्टी त्यांच्या वेळेनुसार आणि सोयीनुसार मिळतात.

कोणत्याही कारणाशिवाय या जगात काहीच होत नाही, ते कारण शोधलं पाहिजे.

पुरुष बोलून दाखवितात, बायका बोलून दाखवीत नाहीत; पण दोघांना एकाच सुखाची ओढ असते.

वेलीची पाने कितीही सुंदर असली तरी फुलांशिवाय तिला शोभा नाही.

पुरुष स्वभावतः आकाशाचा पूजक आहे; स्त्रीला अधिक प्रिय आहे पृथ्वीची पूजा.

❤❤❤❤❤😍😍😍😍

मला आशा आहे की वि स खांडेकरांचे वरील ययाती कादंबरीमधील मुद्दे तुम्हाला आवडले असतील.

अशाच भन्नाट पोस्ट आम्ही वेळेनुसार संपादित करतच राहू त्यासाठी तुम्ही आम्हाला आमच्या फेसबुक पेजवर फोलो करा आणि आम्ही रोजच्या अद्यावत केलेल्या पोस्ट पाहत राहा.

वि स खांडेकरांचे सर्वश्रेष्ठ विचार VII

2020-01-13T14:03:00.000+05:30

वि स खांडेकरांचे सर्वश्रेष्ठ विचार VII

जगात तीनच गोष्टी खऱ्या आहेत,मध्य मृगया, मीनाक्षी या तिन्हींच्या सहवासात मनुष्य आपली सर्व दु:खे विसरतो.

या जगात ज्याला आपली शिकार होऊ द्यायची नसेल,त्याने सतत इतरांची पारध करीत राहिले पाहिजे.

पवित्र, सुंदर, निष्पाप हे दुबळ्या सज्जनांनी निर्माण केलेले नुसते शब्द आहेत.

पवित्र यज्ञकुंड ही बळी दिल्या जाणाऱ्या पशूची चिता आहे.

सुंदर स्त्री ही वासनेची क्षणिक तृप्ती करणारी एक सजीव बाहुली आहे.

प्रेमाला कधीही कसलीही भीती वाटत नाही.

जो स्वतःचा धर्म पाळतो त्यालाच दुसऱ्यांन आपला धर्म पाळावा अशी अपेक्षा करण्याचा अधिकार असतो.

मुद्सद्दी माणसे घोरपडीसारखे असतात, आपल्या मुद्याला चिटकून राहण्यात ते कुणालाही हार जात नाहीत.

प्रीती, ममता, वात्सल्य, हे सारे जगातील मुखवटे आहते.मनुष्य फक्त स्वतःच्या सुखासाठी जगतो, केवळ आपल्या अहंकाराच्या तृप्तीसाठी जगतो.

व्यसनात बुडलेली माणसे पिशाच्यापेक्षाही भयंकर असतात.

क्षुद्र मोहांना क्षुद्र माणसचं बळी पडतात.

क्षमा माणसाच्या पहिल्या अपराधासाठी असते. निर्ढावलेल्या गुन्हेगार साध्या शिक्षेने सुधारत नाही.

स्वतःसाठी जगण्यात जेवढा आनंद आहे, त्याच्यापेक्षा दुसऱ्यासाठी जगण्यात दुसऱ्यासाठी मरण्यात शतपटीने अधिक आनंद आहे.

फुलांचा सुगंध डोळ्याने दिसत नाही; पण तो नाकाला कळतो. आत्माही त्या सुगंधासारखाच आहे.

गुरुनिंदा हे पाप आहे,पण सत्य लपवून ठेवणं हे त्याहूनही मोठं पाप आहे.

मानवतेला सुखी व्हायचं असेल, तर मानवानं प्रथम आपल्या मनावर विजय मिळविला पाहिजे.