Bu Belgeseli Mutlaka İzle!

BBC - Simon Reeve's South America (2022)

noreply@blogger.com (Arif Bayırlı) — Sat, 05 Nov 2022 18:59:00 +0000

Yıllar yıllar önce, 'düzenli' olarak belgesel izlemeye başladığım ilk zamanlarda, o dönemler merakım ve gençliğin verdiği 'dünyayı gezip görme' hayallerimi bir belgesel serisi inanılmaz ateşlemişti. Simon Reeves adlı bir gazetecinin doğrudan içinde anlatımını yaptığı Dünyanın üç önemli paraleli çevresinde, önce Ekvator, sonra Yengeç ve Oğlak Dönenceleri etrafındaki ülkeleri dolaşan ve ülkeleri tanıtırken tipik turist rotalarının ötesinde, gazeteci kimliğinin ön plana çıkarıp politik olarak karışıklıkların olduğu bölgeleri ve insan hikayelerine odaklanan bu özgün belgeseler serilerinin benim için hep ayrı bir yeri oldu. O zamandan beri Simon Reeves çeşitli bölgeleri ele alan bir çok seriye daha imza attı. Hatta bunlardan birinde Türkiye'ye gelişinde ünlü inşaat baronu ile yaptığı dramatik çekim ülke gündeminde baya ses getirmişti ama o mevzudan sonra bile kaç kişinin merak edip bırakın bu serileri, o bölümü bile izlediğini gerçekten tahmin edebiliyorum (muhtemelen sıfıra yakınsayan bir sayı...) Bu yazıda 'mutlaka izlemenizi önereceğim' yeni seri ise geçen ay yayınlanan ve Güney Amerika'yı ele alan beş bölümlük harika bir seri: BBC - Simon Reeve's South America.

Güney Amerika tarihsel olarak politik ve ekonomik zorlukların sürekli ve uç seviyelerde yaşandığı büyük bir coğrafyayı kapsıyor. Özellikle günümüzde uyuşturucu ticareti ile ilişkili suç dalgaları ve yozlaşmış hükümetlerin büyük ölçüde kaynağı olduğu ekonomik bunalımlarla adını duyuran ülkelere ev sahipliği yapan bölge, akıllarda hep bu yönleriyle yer etmiş durumda. Ana akım medyada çok yer verilmese de son dönemlerde de özellikle dünyadaki endüstrileşmenin bel kemiği olan madencilik ile ilerleyen yıllarda da birçok politik gücün odağında olacağı kesin bir bölgeden bahsediyoruz. Böyle olunca Simon Reeves'in bu serisinde, içinde her dolaştığı ülkede geniş tropik ormanların yerle bir edilip illegal altın aramalarından, çeşitli endüstriyel madenlerin çıkarılması için bölgedeki yerli halkın hiç bir hakkı gözetilmeden geniş verimli, sulak alanların yerle bir edildiği birçok hikayeye rastlıyoruz. Venuzuela'daki karışıklıklardan kaçıp bölgedeki diğer ülkelere sığınmaya çalışan milyonlarca mağdur insanların, tarım arazisi ormanların yok edilmesiyle su baskınları nedeniyle küçücük bir adacıkta yaşamak zorunda kalan çiftçilerin, Arjantin'de markette alışveriş yaparken bir hafta sonra gelecek zammı düşünen ve gelecek hayali kuramayan gençlerin (tanıdık gelmiş olmalı) hikayeleri neredeyse bölgenin ortak kaderini dramatik bir şekilde ortaya koyuyor.

Simon Reeves her ne kadar bu karışıklıkları yoğun olarak işlese de, aslında serinin her bir bölümü dramatik gerçeklerin yanında anlatıcının sıcaklığı ve umuda yer veren perspektifi ile aslında bir taraftan da hayat dolu bir özellik de taşıyor. Reeves'in serilerinde de en sevdiğim şey sanırım bu: 'toz pembe' belgeselciliğin ötesinde bir bakış açısı.

Belgeselin detayları ve indirme bağlantıları için: Docuwiki

Eski yazılardan: BBC - Tropic Of Cancer (2010)

National Geographic - Wild Nordic (2019)

noreply@blogger.com (Arif Bayırlı) — Tue, 25 Oct 2022 04:22:00 +0000

Bloga yeni bir belgesel eklemeyeli 10 yıldan fazla olmuş belki de; ama bu demek değil ki belgesel izlemeyeli bir kenara bıraktım. Tam tersine, gerek BBC, gerek National Geographic gerekse de PBS gibi yapımcılar doğa, coğrafya, macera konulu birbirinden kaliteli belgeseller yayınlandıkça ilgi alanıma giren serileri, belgesel yapımcılarını yakından takip etmeye başladım. Kendimi paylaşmaktan alıkoyamadığım belgeselleri paylaşacağım bu bloğa yakın zamanda her bölümünü ağzım açık kalarak izlediğim 'Wild Nordic' ile tekrar geri dönüyorum.

İskandinav coğrafyası ve özel olarak Norveç, denizin kara ile Dünya'nın başka yerinde göremeyeceğiniz şekilde buluştuğu 'fiyort'ları, ülkelerin büyük kısmını oluşturan sulak alanları, kutup bölgelerinde bembeyaz düzlükler ve buzulları ile gerçekten bambaşka bir coğrafya olma özelliği taşıyor. 2013 yılında Finlandiya'nın en kuzeyine, kutup dairesinin de ötesine yaptığım 'Kuzey Işıkları' gezisinden sonra daha da merakla içine daldığım bir bölge İskandinavya. Bölgeyle ilgili elime geçen her kitabı okumaya çalıştığım, karşıma çıkan her belgeseli izlemediğim, hatta kutup kaşifi Norveçli Roald Amundsen'in orijinal günlüklerini kendi dilinden okuyabilmek için Norveççe öğrenmeye başladığım bir gerçek. Bu yüzden elime geçen 'Wild Nordic' belgeseli hem doğa, hem coğrafya hem de insan hikayelerini buluşturmasıyla tüm merakımı tatmin edecek nitelikte bir yapım oldu.

Belgesel diyince herkesin ilk aklına gelen her ne kadar National Geographic olsa da yıllardır hep mesafeli olduğum bir yapımcı oldu kendisi; zira yapımlarındaki 'History Channel' tarzı sunum, arkaplanda kurgunun içine hiçbir şekilde dahil olmayan arka ses, Amerikan vari anlatı ve pazarlama teknikleri beni hep uzak tuttu yapımlarından. Tabi bu önyargım nedeniyle ne kadar kaliteli işi kaçırdım kim bilir? Wid Nordic tüm bunların aksine her bir bölümü nefes kesen görüntülerle birbirine tamamlayan hikaye ve kurgular, doğa-coğrafya-insan üçlüsünün etkileşimini etkileyici bir şekilde anlatan maceracı karakterlerle konuyu dört dörtlük işleyen bir yapım olmuş gerçekten. Her bir bölümünde bölgenin farklı bir karakteristiğini inceliyor ve o bölgenin içindeki insanı da dışarıda bırakmıyor. Beş bölümden oluşan bu etkileyici 'bu belgeseli mutlaka izlemelisiniz'!

Belgesel ile ilgili detaylara ve indirme bağlantılarına DocuWiki'den ulaşabilirsiniz.

BBC - Life (2010)

noreply@blogger.com (Arif Bayırlı) — Wed, 19 May 2010 10:45:00 +0000

Doğa tarihi belgeselleri deinldiğinde akla ilk gelen kişidir David Attenborough. Onun sesiyle yıllardır yüzlerce hayvanın, bitkinin inanılması güç davranışlarını izledik, "Doğa Ana"nın sergilediği müthiş şova tanıklık ettik. Bu sefer doğrudan belgesel filmlerin içinde yer almasa da sesiyle eşilk ettiği yeni bir seri yayınlandı : Life - Hayat.

Yayınlanmasının üzerinden bir yıla yakın zaman geçti ve BBC'nin bu muhteşem kalitedeki 11 bölümlük belgeseli medya fazlasıyla yer buldu. Türkiye'de yakın zamanda NTV'de cuma akşamları yayınlanmaya başlamış olması belgesel kültürü gece kuşağında akışı doldurmak için belgesel yayınlamanın ötesine geçemeyen ülkemiz için büyük bir ilerleme.

En son teknolojilerle üç seneye yakın çekim sürecinde hazırlanan Life'da dünya üzerindeki hayatın çeşitliliğine değinen ve konulara ayrılmış 11 bölüm bulunuyor. Bunlar sırasıyla :

Yaşamın Zorlukları
Sürüngenler ve Kurbağalar
Memeliler
Balıklar
Kuşlar
Böcekler
Av-Avcı
Derinlikerin Yaratıkları
Bitkiler
Pirimatlar

Planet Earth serisiyle yarışacak kalitede bir yapım olmuş gerçekten. Özellikle her dizinin sonunda "On Location" bölümüyle çekim detaylarına yer vererek sunulan görüntülerin nasıl süreçlerden geçerek kaydedildiği gözler önüne seriliyor. Böylece ekran karşısında birkaç dakikada izlenip geçilen bir olayın arkasındaki emek ve birikim daha iyi anlaşılıyor.

Hala bu belgesele rastgelip izlemediyseniz, izlenecekler listeninizin en üstüne Life'ı koyabilirsiniz.

BBC - Shackleton'ın İzinde (2009)

noreply@blogger.com (Arif Bayırlı) — Wed, 19 May 2010 10:31:00 +0000

Ernest Henry Shackleton 1911'de Güney Kutup noktasına ulaşma macerasında kutuba 97 mil kala geri dönemk zorunda kalmıştı. Verdiği bu zorlu karar bundan sonraki keşiflerinde de kutuba varamasa da kutup keşifleri tarihine adını yazdırmaya fazlasıyla yetti.

100 yıl sonra Shackleton ve beraberindeki ekipten iki kişinin yakın akrabaları büyük büyük dedeleri ve amcalarının başladıkları yolculuğu tamamlama kararı alarak Güney Kutba yola çıktılar. Shackleton'ın izlediği yolu izleyerek Ross Buz şelfini aşarak Beardmore buzulu üzerinden büyük Antartika platosuna ulaşmak hedefleri ve 1909'daki ekibin geri döndükleri noktayı geçip yola devam ederek Güney Kutup Noktasına ayak basmak. Detayları atlarsak, ekip arkalarında çektikleri eşyalarla zorlu bir yolculuk sonunda 900 mili aşarak başarıya ulaştılar ve hikayelerini BBC Timewatch serisinde "In the Footsteps of Shackleton" adlı bir belgesel olarak yayınladı.

Kutup Bölgelerinin o soğuk gizemine ve keşiflerin büyüsüne meraklıysanız bu belgeseli kaçırmayın.

BBC - Tropic Of Cancer (2010)

noreply@blogger.com (Arif Bayırlı) — Tue, 27 Apr 2010 12:04:00 +0000

Blogun ilk yazısı ve ilk belgeseli ile başlayalım. Belgesel konusunda rakipsiz olan bir grup varsa o da kuşkusuz BBC'dir... ve bu haftaki son bölümünü de biraz önce izleyip tamamladığım "Tropic of Cancer" - Yengeç Dönencesi, son zamanlarda izlediğim ne muhteşem keşif belgesellerden biri olmaya aday.

Maceracı yazar Simon Reeve geçen yıllardaki Ekvator ( Equator ) ve Oğlak Dönencesi( Tropic of Capricorn) turundan sonra altı ayda tamamladığı Yengeç Dönencesi turunu da tamamladı. Lisedeki coğrafya derslerinden hatırlamayanlar için konuyu şöyle hatırlatalım ( bilenler için de birkaç ekstra bilgi ile ):

Yengeç Dönencesi Güneş ışınlarını yılın belirli zamanlarında tam 90 derece ile alan Tropikal Kuşağın kuzey sınırını oluşturuyor ve kuzey yarım kürede 23 derece 27 dakika enleminden geçiyor.
Dönence çizgisinin yeri, 41 000 yıllık periyotlarla Dünya'nın eksenin yaptığı hareket nedeniyle 22.5 ile 24.5 enlemleri arasında değişiyor.
Yengeç Dönencesi, Orta Amerika'da Meksika ve Karayipler üzerinden geçip Afrika'da Batı Sahara, Cezayir, Libya ve Mısıra'a uğrayarak Arap Yarımadası, Hindistan, Laos, Vietnam ve Çin üzerinden devam ediyor. Dönencenin uzunluğu ortalama olarak 36 749 km.
Tropik bölge gezegenin yüz ölçümünün dörtte birini içine alan bir kuşak
120 ülkeye ev sahipliği yapan Tropik kuşak dünya nüfusunun üçte ikisini barındırıyor
Tropikal kuşak aynı zamanda en fazla biyoçeşitliliğe sahip olan bölge
Tropikal kuşaktaki ülkeler genellikle siyasi karışıklıklar ve fakirlikle boğuşuyorlar; Dünyanın en fakir 45 ülkesinden 38'i bu bölgede yer alıyor..

Simon Reeve'in bu 6 bölümlük belgeseli klasik "gezelim-görelim" tarzındaki belgesellerden çok farklı. Turu boyunca yengeç dönencesi üzerinde ya da ona çok yakın bir hatta yol alıyor ve uğradığı ülkeleri objektif bir şekilde, özellikle ülkedeki karışıklıkları ve doğa tahribatlarını da göz önüne sürerek hareket ediyor. Çin ve Burma gibi otoriter ülkelere giriş izni alamadığından buralarda çekim yapamıyor fakat gittiği birkaç ülkede de iç karışıklıklar nedeniyle zor zamanlar geçiriyor. Belgeselin son bölümünde Tayvan'da karşılaştığı görüntü ise belgesele harika bir nokta koyuyor bence..

Harika bir sunuş BBC kalitesiyle birleşince mutlaka izlenmesi gereken bir belgesel ortaya çıkmış.. Kaçırmayın derim...

Belgeselin Amazon Linki için tıklayınız.
Belgeselin resmi sitesi için tıklayınız.
Belgeselin BBC'deki sitesi için tıklayınız.

Belgeseli internetten indirmek için site önerilerine üstteki menünden göz atabilirsiniz.