Ben je bereid de spraakwaterval van collega’s of leidinggevende te stoppen of laat je je weg spoelen? Laat je door anderen voor je beslissen of sta je mee aan het stuur? Hoeveel regie neem jij over je aandeel in een gesprek? Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat er alternatieve mogelijkheden zijn dan de tijd uitzitten. Soms is het ook een kwestie van durven.

Je zit samen in een gesprek en de tijd  die gespendeerd wordt hieraan is zowel van jou als van de ander. En als de tijd niet wijselijk wordt ingezet dan mag je, binnen het het gebied van het redelijke, toch mee beslissen in hoe die tijd gespendeerd wordt. Of niet? Nu, hoe kan jij het gesprek mee koers geven en daarmee ook jou tijd en jou energie.. Dat is een hele belangrijke vraag, die je je eigenlijk bij ieder gesprek mag stellen.

Waar beter onze kennis en oefening te halen dan bij Jon Kabat-Zinn, de grondlegger van deze stroming. Hij is medicus, hoogleraar en nobelprijswinnaar. Dit boek en oefen cd is één die ik zelf geregeld mijn klanten aanbeveel. Het is heel aards geschreven en praktisch opgesteld. Je voelt gewoon aan iedere zin dat deze man deze materie tot in iedere cel van zijn lijf beheerst. Ik bied zowel de nederlandse als de engelse versie aan. Het voordele van de Engelse is dat je de stem van Jon Kabat-Zinn zelf hoort op de cd.

Je kunt het nee-antwoord accepteren en het hierbij laten zitten. Maar heb je dan alle  mogelijkheden ten volle benut? Ik denk van niet. Er zijn verschillende manieren om tot een andere uitkomst te komen. Ze vergroten je mogelijkheden om hulp te krijgen.

Vraag door

Als je vraagt waarom je collega je niet kan helpen, kan dit begrip opleveren voor zijn standpunt. Je collega zit bijvoorbeeld zelf tot over zijn oren in het werk. Met deze wetenschap kun je naar je leidinggevende stappen en jouw probleem bij hem aankaarten en samen een oplossing zoeken. Je leidinggevende weet misschien iemand anders die jou kan helpen.

Als je collega je vertelt dat hij zelf ook druk bezig is om iets af te krijgen, kun je hem natuurlijk vragen of hij je hierna wil helpen.

Bied hulp aan

Je kunt je collega aanbieden hem te helpen bij zijn werk, zodat hij op zijn beurt jou weer verder kan helpen. In eerste instantie lijkt het erop dat je meer werk creëert voor jezelf. Maar in tegenstelling tot wat je zou verwachten, bespaart deze aanpak je uiteindelijk tijd.

Stel je assertief op

Jij hebt je collega regelmatig uitgeholpen, maar nu jij hulp nodig hebt laat hij het afweten. Wees niet terughoudend en breng dit ter sprake. Geef aan dat je het belangrijk vindt dat jullie elkaar uithelpen. Jij verwacht voor jouw helpende hand ook hulp terug als jij het nodig hebt. Voor wat hoort wat.

Welke andere mogelijkheden zijn er?

Stel je begripvol op en vraag welke andere mogelijkheden er zijn. Waar kan je collega je wel bij helpen. Al is het iets kleins, het levert je altijd tijdwinst op.

Breng de gevolgen in kaart

Laat je collega weten wat de gevolgen voor jullie allemaal zijn als deze opdracht niet of onvoldoende gedaan wordt. Hierdoor breng je het probleem voor iedereen duidelijk in kaart en kunnen jullie samen een beslissing nemen.

Het is volstrekt onnatuurlijk om alles wat je doet meteen goed te doen. Iedere situatie is uniek en verschilt van andere situaties ten opzichte van tijd, de stemming van personen en de omstandigheden waarin je je bevindt. Iedereen komt vroeg of laat in nieuwe omstandigheden terecht. Ook oudere en ervaren mensen. Iedereen is constant in beweging en dus is onze omgeving constant onderhevig aan verandering. Je krijgt bijvoorbeeld een andere baan, je ontmoet andere collega’s of vrienden, er overlijdt iemand, je verhuist, je krijgt kinderen, je gaat op reis, je stopt of begint met een hobby.

Ook al verandert er niets, je wordt iedere dag ouder en dat brengt op zichzelf ook veranderingen met zich mee. Verandering is een constante factor, waar je rekening mee moet houden. Elke verandering brengt nieuwe factoren met zich mee die aanpassingen van je vragen.

Iedereen heeft vaak meerdere rollen en in elke rol doorloop je een leerproces. Op één dag kun je de rol van bijvoorbeeld leidinggevende, medewerker, moeder of vader, leerling, partner of vriend(in) vervullen. Elk leerproces gaat gepaard met onzekerheden. Dit is een natuurlijke gang van zaken bij de ontwikkeling van jezelf. Het oude ben je ontgroeid, maar het nieuwe heb je je nog niet (voldoende) eigen gemaakt. Onzekerheid steekt hierbij vaak de kop op. Het is een signaal dat aangeeft dat je in een gebied bent waarin je nog niet weet hoe je je het beste kunt en wilt gedragen.

Fouten maken en je onzeker voelen zijn essentieel en onlosmakelijk verbonden met leerprocessen. Je ontkomt er niet aan. Als je er niet aan kunt ontkomen, kun je er beter het beste van maken en leren deze fouten en onzekerheden constructief in te zetten.