CYNICAL

Η Ευρωπαϊκή κρίση χρέους στρέφει τη Γερμανία ενάντια στην Ελλάδα

noreply@blogger.com (cynical) — Fri, 10 Feb 2012 17:44:00 +0000

Από τον Guardian

του Larry Elliott

μετφ: CYNICAL

Οι Γερμανοί θέλουν την Ελλάδα έξω. Αυτό είναι το καθαρό μήνυμα από την απόφαση του Eurogroup να αρνηθεί την προσφορά ενός φρέσκου πακέτου μέτρων λιτότητας σε αντάλλαγμα για τα 130 δις ευρώ του bail-out. Τις προηγούμενες μέρες έγινε φανερό με οδυνηρό τρόπο ότι η κυβέρνηση συνασπισμού της Ελλάδας είχε πραγματικό πρόβλημα στο να εξασφαλίσει τη συμφωνία, αλλά τώρα της ζητήθηκε να κόψει κι άλλα. Το Βερολίνο επιθυμεί περισσότερο πόνο και θυσίες.

Οι Γερμανοί θα μπορούσαν να πουν ότι η σκληρή προσέγγιση δικαιολογείται από το ιστορικό της Ελλάδα να δίνει υποσχέσεις και μετά να τις αθετεί. Μετά τη μαζική υποβάθμιση των ευρωπαϊκών κρατών από την S&P τον προηγούμενο μήνα, οι λοιπές χώρες με το τριπλό ΑΑΑ, είναι περισσότερο από ποτέ αποφασισμένες να δείξουν την οικονομική τους πυγμή. Στη Γερμανία, υπάρχει βαθύ μίσος ενάντια στην Ελλάδα.

Αλλά και οι Έλληνες δεν πάνε πίσω. Πιστεύουν ότι τα δρακόντεια μέτρα καταδικάζουν την οικονομία σε μόνιμη ύφεση και ότι σκοτώνουν την ανάπτυξη, όντας βέβαιοι ότι το πρόβλημα χρέους δεν θα θεραπευτεί. Το να σου ζητάνε να κόψεις παραπάνω, γνωρίζοντας ότι αυτό είναι μάταιο, είναι κάτι παραπάνω από ταπεινωτικό.

Το ερώτημα είναι πλέον αν οι Έλληνες σπρώχνονται σε μια κατάσταση να αρνηθούν τους βάρβαρους όρους της ειρήνης που τους προσφέρονται (Carthaginian peace terms) και να αποφασίσουν ότι η σκληρή ζωή που συνεπάγεται έξω από το ευρώ (η οποία και θα είναι σίγουρα), δεν θα είναι χειρότερη από την παρούσα, που τους προσφέρεται.

Με μια σημαντική προειδοποίηση, αυτό θα είναι ένα καλό αποτέλεσμα για την Μέρκελ. Εάν η Ελλάδα αποφάσιζε να αποχωρήσει από το ευρώ με τη θέλησή της, τότε η Μέρκελ θα μπορούσε να πει ότι έκανε όσα ήταν να κάνει για να κρατήσει το κοινό νόμισμα ανέπαφο, αλλά στο τέλος ήταν οι έλληνες αυτοί που αποφάσισαν ότι ήταν η ώρα να φύγουν.

Η εξήγηση είναι φυσικά ότι η αποχώρηση της Ελλάδας θα γινόταν με ομαλό παρά με άτακτο τρόπο. Αν οι Γερμανοί και οι υπόλοιπο σκληροπυρηνικοί τραβάνε το σκοινί είναι γιατί πιστεύουν ότι τους προηγούμενους μήνες οι ενέργειες της ΕΚΤ ήταν αρκετές ώστε να εξασφαλίσουν τη μη μετάδοση της μόλυνσης και στις άλλες υπερχρεωμένες χώρες και στο εύθραυστο τραπεζικό σύστημα της ΕΕ.

Αυτό είναι η μια πλευρά του παιχνιδιού και μην εκπλαγείτε αν αποτύχει. Από τότε που κατέστη φανερό στο τέλος του 2009 ότι η Ελλάδα έχει ένα ηχηρό χρέος, ο χειρισμός της κρίσης ήταν πολύ αδέξιος. Και όπως είναι πασιφανές τίποτε δεν μάθανε στο δρόμο, όλον αυτό τον καιρό.

δάχτυλα που κρύβουν τη θέα

noreply@blogger.com (cynical) — Thu, 09 Feb 2012 09:33:00 +0000

Αυτοί που έχουν κάνει επιστήμη τον χειρισμό του θυμικού και των αντανακλαστικών της κοινωνίας, δηλαδή η εκάστοτε εξουσία και οι θεραπαινίδες της, έχουν προς τούτο αναπτύξει τεχνικές και μέσα, στο να το κατευθύνουν από το "δάσος" στο "δάχτυλο", και στο βαθμό που η εξουσία επί του δακτύλου κατοχυρωθεί, να τα κατευθύνουν προς τα κει όπου αυτοί θέλουν να κατευθυνθεί, δηλαδή σε κάποιο συγκεκριμένο δέντρο και όχι σε κάποιο άλλο.

Έτσι και αυτές τις μέρες, το συγκεκριμένο δέντρο είναι η αποκρουστική τελετή του γδαρσίματος των φτωχών, και το λόγχισμα των πλευρών των πιο φτωχών κι απ' τους φτωχούς. Ουσιαστικά, για 30 αργύρια. Τόσο αξίζουν οι φτωχοί, τόσα μπορούν να πάρουν απ' το λιπόσαρκο σώμα τους. Και τους ξεσκίζουν με λύσσα, για τη χαρά του αίματος και μόνο, και την απόλαυση της απόγνωσης στο πρόσωπο του απροστάτευτου.

Τι μένει απ' έξω; Όλα τ' άλλα δέντρα, που είναι οι φόροι των μεγάλων εισοδημάτων, που είναι οι φοροαπαλλαγές των εφοπλιστών, που είναι οι μαύρες καταθέσεις και το ξέπλυμα των off-shore, που είναι τα κλεμμένα και οι μίζες των πολιτικών. Τα 300 δηλαδή, και πλέον αργύρια. Αυτά, τις τελευταίες μέρες ξαναγίνονται αθέατα, και κανείς δεν ασχολείται μαζί τους.

Συνειδητοποιούμε λοιπόν, ότι παγιδευόμαστε να κοιτάμε προς τα κει που μάς δείχνει το δάχτυλο της εξουσίας. Για να σώσεις όμως τα 30, πρέπει πρώτα και κύρια να κάνεις στροφή, να αρπάξεις το δάχτυλο που σε κατευθύνει, και να το στρέψεις στον ένα και μόνο στόχο: εναντίον του και στα 300. Κι εδώ χρειάζονται τακτικές αντιπερισπασμού, αιφνιδιασμοί, κυκλωτικές κινήσεις και επιθέσεις από τα νώτα. Στο κατά μέτωπο, δύσκολα κερδίζονται πόλεμοι και αν ναι, με πολλές πολλές απώλειες. Αντιθέτως κερδίζονται ευκολότερα όταν τους φέρνεις στο δικό σου πεδίο, και μακριά από το πεδίο του εχθρού.

Αυτό τον πόλεμο πιστεύω ότι θα τον κερδίσουμε, γιατί εδώ και δυο χρόνια μετράμε ήδη πολλά κομμένα δάχτυλα, απ' αυτά που μάς κρύβανε τη θέα. Μένουν ακόμα λίγα, για να φανεί ο στόχος ολοκάθαρος στη γύμνια του...

Γνωρίζει κανείς πόσο μειώθηκε η ανταγωνιστικότητα;

noreply@blogger.com (cynical) — Wed, 08 Feb 2012 11:01:00 +0000

Αν θέλουν οι δημοσιογράφοι να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, θα πρέπει κάθε φορά που καλούν βουλευτή ή πολιτικό στις εκπομπές τους, αντί να τους χαϊδεύουν, να τους βάζουν και μερικές βασικές ερωτήσεις σχετικές με βασικά οικονομικά στοιχεία της χώρας και όχι να ανέχονται τις όσες παπάρες που αυτοί οι τελευταίοι, χωρίς να έχουν καμία συναίσθηση, με ευκολία εκστομίζουν. Δεν είναι δυνατόν να επιτραπεί η ψήφιση των μέτρων στη βουλή στο οποιοδήποτε τσουλάκι που δεν έχει την παραμικρή ιδέα για το τι καλείται να ψηφίσει.

Για παράδειγμα:

Ας τους ρωτήσουν για το μέγεθος της ανταγωνιστικότητας. Ας τους ρωτήσουν για το μέγεθος του κατώτατου μισθού και ας τους ρωτήσουν για το ποια η σχέση αυτών των μεγεθών με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ. Και μετά ας κάνουν τον κόπο να μάς ενημερώσουν. Δεν είναι δυνατόν αυτοί που θα ψηφίσουν μέτρα αξιολόγησης να μην έχουν πρώτα αξιολογηθεί οι ίδιοι.

Ιδού λοιπόν, το έργο των δημοσιογράφων, οι οποίοι και είναι οι μόνοι που μπορούν με εύσχημο τρόπο να το κάνουν.

Και μια και το 'φερε η κουβέντα, ας δούμε πόσο έχει μεταβληθεί τελευταία η ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες που ενδιαφέρουν. Οι μπλε μπάρες δείχνουν τη σωρευτική αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (αντίστροφο της ανταγωνιστικότητας) την περίοδο 2005-2008, ενώ οι κόκκινες, κατά τη διάρκεια της κρίσης, 2009-2011.

Η Ελλάδα είναι η μοναδική όπου το μ.κ.ε. μειώθηκε κατά 5,3% από το 2009 μέχρι σήμερα. Αντίστοιχα στην Ιρλανδία το μκε μειώθηκε ελάχιστα.

Επίσης και κατά την προηγούμενη περίοδο, 2005-2008, η μετρηθείσα σωρευτική αύξηση στην Ελλάδα κατά περίπου 8%, ήταν πολύ μικρότερη από το σύνολο των χωρών της ΕΖ, εκτός Γερμανίας βεβαίως και Βελγίου.

Σχετικά τώρα με τον κατώτατο μισθό. Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζεται η αναλογία αυτού ως προς τις μέσες μηνιαίες αποδοχές της συγκεκριμένης χώρας. Οι μπλε μπαρες είναι για το 2010, οι κόκκινες για το 2011.

Βλέπουμε ότι για Ελλάδα ο κατώτατος μισθός για το 2010 ανέρχεται στο 50% περίπου των μέσων μηνιαίων αποδοχών. Και αυτή η αναλογία είναι μέσα σε λογικά πλαίσια σε σχέση με άλλες χώρες που τον έχουν θεσπίσει.

Αν σάς παραξενεύει η μεγάλη "αύξηση" το 2011, είναι γιατί οι μέσες αποδοχές έχουν καταποντιστεί κατά 18.7%.

Ας κάνουν λοιπόν την εξής ερώτηση, οι φίλτατοι δημοσιογράφοι: Πόση μείωση του μ.κ.ε. και του κατώτατου μισθού θα θεωρήσουν οι κ.κ. βουλευτές ότι θα είναι αρκετή; Και να επιμείνουν σε μια απάντηση ποσοτική και τεκμηριωμένη. Ειδάλλως να διαπομπεύονται και να εξαναγκάζονται σε παραίτηση.

Υ.Γ. Στοιχεία από το EconoMonitor, της ομάδας Roubini.

To νέο στοίχημα: GRexit!

noreply@blogger.com (cynical) — Tue, 07 Feb 2012 15:48:00 +0000

Μέχρι πριν κάποιους μήνες το στοίχημα που έδινε κι έπαιρνε στα διεθνή στοιχηματζίδικα ήταν για το κατά πόσον η Ελλάδα θα πτωχεύσει. Δηλ. για το κατά πόσον η Ελλάδα θα μπορέσει να ξεπληρώσει τους δανειστές της.

Από σήμερα, το στοίχημα που θ’ αρχίσει να γυρνάει δεν θα είναι πια το ίδιο. Δεν θα έχει πια κανένα νόημα να σέρνει κανείς την αμφιβολία για το αν η Ελλάδα θα πτωχεύσει ή όχι.

Δεν υπάρχει κανείς σώφρων που να το πιστεύει. Το γράφει χθες άλλωστε, πρώτος πρώτος ο Spiegel. «Μόνο οι πιο αθεράπευτα αισιόδοξοι ακόμα πιστεύουν ότι η Γερμανία θα πάρει κάποτε πίσω τα λεφτά της στο ακέραιο. Το ρίσκο απωλειών ανέρχεται σε δις. Η Ελλάδα είναι τόσο απέλπιδα χρεωμένη που ούτε το κούρεμα από τους ιδιώτες δανειστές θα μπορέσει να σώσει τη χώρα».

Και επανέρχεται σήμερα με ένα νέο άρθρο υπό τον τίτλο «Σταματήστε πια τη φάρσα της διάσωσης»! «Για εβδομάδες, η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται με τους ιδιώτες πιστωτές και την τρόικα του ΔΝΤ, ΕΕ και Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σχετικά με ένα δεύτερο πακέτο διάσωσης. Είναι ήδη σαφές ότι το πακέτο αυτό δεν θα σώσει τη χώρα. Είναι πιθανό μόνο να καθυστερήσει την πτώχευση - και να φέρει στους Έλληνες πολίτες μόνο νέα δεινά. Ήρθε η ώρα για μια πολιτική ομολογία: Η έννοια του "καρότου και του μαστίγιου» απέτυχε. Η ιδέα ότι η χώρα θα απαλλαγεί από το βόρβορο του χρέους με τα σκληρά προγράμματα λιτότητας και τις δεσμεύσεις για βοήθεια, δεν περπατάει, ακόμη και όταν οι ιδιώτες πιστωτές της χώρας λάβουν ένα μέρος του χρέους της».

Αυτές τις μέρες επίσης, διαπιστώνεται πολλαπλασιασμός των διαδόσεων σχετικά με τις προετοιμασίες των ευρωπαίων ηγετών για την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, εξ ου και η πληθώρα των καθησυχαστικών ανακοινώσεων από την Κομισιόν, όπου δηλώνουν, περισσότερο ράθυμα από πριν, είναι αλήθεια, την επιθυμία τους για την συνέχιση της παραμονής της Ελλάδας στον συνασπισμό. Βέβαια, όλες αυτές οι δηλώσεις, με το πλήθος των «μεν – αλλά» που τις συνοδεύουν δεν μοιάζουν παρά με ξεπροβόδισμα, στην ευγενική του εκδοχή.

Και το οποίο θα είχε ήδη συμβεί αν είχαν καταλήξει ότι μια ελληνική χρεοκοπία δεν θα άνοιγε τους ασκούς του Αιόλου και για μια γενικότερη χρεοκοπία της ευρωζώνης. Διότι, δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τις εικόνες αναταραχής και τις κατακρημνίσεις που θα συμβαίνουν στα ταμπλό των χρηματιστηρίων από την επομένη κιόλας της ελληνικής στάσης πληρωμών. Δεν είναι επομένως μόνο το πόσο θα χάσουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες, ώστε να χασομεράμε μετρώντας φασούλι το φασούλι κι ένα προς ένα τα ευρώ με τα οποία είναι εκτεθειμένες στο ελληνικό χρέος. Είναι τα spreads που θα αρχίσουν να εκτοξεύονται τόσο για την Ιταλία, Ισπανία, ακόμα και για Γαλλία και Γερμανία, ώστε και το δικό τους, διόλου ευκαταφρόνητο, χρέος, κανένα τείχος, όσο και υψηλό μέσω ESM να ανορθώσουν, να μην μπορεί να το προστατέψει.

Άρα, τούτων δοθέντων, δεν είναι η Ελλάδα που βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, αλλά η ίδια η ευρωζώνη. Μια ελληνική στάση πληρωμών, περισσότερο από ποτέ, θα απειλούσε να την τινάξει στον αέρα. Τους κρατάμε στο χέρι λοιπόν, και δεν μας κρατάνε. Η βόμβα είναι στα δικά μας χέρια και όχι στα δικά τους, γεγονός που φυσικά το γνωρίζουν πολύ καλά.

Γίνεται ολοένα και πιο κατανοητό ότι το δεύτερο πακέτο «βοήθειας» σπρώχνει ακόμα πιο βαθειά την Ελλάδα στη χρεοκοπία και όχι στην αναγέννηση. Αλλά έτσι όπως έχουν εξελιχτεί τα πράγματα, είτε η Ελλάδα πάρει το πακέτο αυτό, είτε δεν το πάρει, οι κίνδυνοι για την ΕΖ θα παραμείνουν οι ίδιοι και οι αυτοί. Η Ελλάδα έτσι κι αλλιώς θα χρεοκοπήσει.

Έτσι, πριν καλά καλά υπογραφεί το νέο μνημόνιο, ποια είναι η πιο sexy λέξη που αρχίζει να κυκλοφορεί; H Grexit!, δηλαδή «Greek exit from the eurozone», επινόηση του chief economist της Citigroup, ο οποίος και ανέβασε στο 50% την πιθανότητα εξόδου της Ελλάδας από την ΕΖ, με τη δικαιολογία ότι διαβλέπει απροθυμία των εταίρων να συνεχίζουν να δανείζουν και μικρότερο κίνδυνο μετάδοσης του χάους και στις υπόλοιπες χώρες.

Το εργασιακό τοπίο της Γερμανίας

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 06 Feb 2012 21:03:00 +0000

Η ανεργία θερίζει στην Ευρωζώνη, εξ αιτίας των μέτρων λιτότητας για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους: ρευστότητας ή φερεγγυότητας.

Σε όλες τις χώρες, με την Ισπανία και Ελλάδα στην κορυφή, και με τον μ.ο. της ΕΖ γύρω στο 10%. Νούμερο που προκαλεί εφιάλτες στις ΗΠΑ, παρ’ όλο που η ανεργία εκεί είναι κατά τι μικρότερη, ενώ στην ΕΖ το ύψος της το θεωρούν, να μην πω, ακόμα και κάπως σαν ευλογία που θα εξαγνίσει τους αμαρτωλούς.

Σε όλες τις χώρες, εκτός από τη Γερμανία. Εκεί, το Δεκέμβριο, η ανεργία έπεσε σε ιστορικά χαμηλά, στο 6,6%, νούμερο που μετά το 1991 δεν υπήρξε ποτέ χαμηλότερο. Το υψηλότερο ποσοστό το είχε πιάσει το 2005, με 12,5%, κυρίως εξ αιτίας της ξεθεμελίωσης και διάλυσης της εταιρίας «πρώην Ανατολική Γερμανία».

Εύλογα θα μπορούσε να ρωτήσει κανείς ποια είναι η μαγική γερμανική συνταγή. Πέρα από την πάγια και αλάνθαστη μέθοδο να δημιουργείς πραγματικότητες στα μέτρα των στατιστικών στοιχείων, ας δούμε τι λένε και οι ίδιοι οι γερμανοί.

Πρώτα πρώτα επιβλήθηκε μείωση των ωρών εργασίας, πρακτική που ονομάζεται «Kurzarbeit», με το κράτος να επεμβαίνει και να αναπληρώνει μέρος του χαμένου εισοδήματος.

Κατά δεύτερο υιοθετήθηκε από ορισμένες επιχειρήσεις το μέτρο του ευέλικτου χρόνου εργασίας, που σημαίνει περισσότερη δουλειά σε περιόδους αιχμής και λιγότερη σε περιόδους ύφεσης.

Τρίτο, η Γερμανία δεν έζησε το φαινόμενο της φούσκας των ακινήτων, έτσι η κρίση περιορίστηκε κυρίως στις εξαγωγές.

Παρά ταύτα, η εικόνα του εργασιακού τοπίου στη Γερμανία κάθε άλλο παρά ιδανική είναι. Στην πραγματικότητα η ελαστικοποίηση της εργασίας που καθιερώθηκε στις αρχές του 1990, συνετέλεσε στην εξαφάνιση των καλοπληρωμένων, και σταθερών θέσεων. Η εικόνα της Γερμανίας σαν χώρας όπου ο καθένας πληρώνεται καλά αποτελεί πια παρελθόν.

Στη Γερμανία δεν υπάρχει κατώτατος μισθός. Το ότι δεν απαίτησαν την ολοσχερή κατάργησή του στη Ελλάδα, οφείλεται μάλλον στο ότι η κ. Μέρκελ είχε προφτάσει να υποσχεθεί ότι θα τον θεσπίσει ώστε να επανεκλεγεί, καθώς, τουλάχιστον μέχρι πρότινος, όταν τον υποσχόταν, αισθανόταν ήδη στην πλάτη της την ζεστή ανάσα των σοσιαλδημοκρατών του SPD.

Η ελαστικοποίηση της εργασίας έδωσε ώθηση, όχι μόνο στις «Kurtz jobs» που είδαμε πριν, αλλά και στις «mini jobs», ή «one euro jobs» όπως τις λένε χαϊδευτικά, με τις οποίες οι εργαζόμενοι κερδίζουν το μεγα-ποσό των 400 ευρώ μηνιαίως. Το 2010 ένα 17% των εργαζομένων βολευόταν με αυτές τις τελευταίες. Σπάζοντας μια κανονική δουλειά στη μέση, δημιουργείς δυο κακοπληρωμένες και με τον τρόπο αυτό, σπάζεις και την ανεργία στη μέση. Ευφυές!

Άλλο ένα παράδειγμα της αγυρτείας των στατιστικών και γιατί θα πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί όταν τα χρησιμοποιούμε.

Η Γερμανία κέρδισε στις εξαγωγές, 1) με την σχετική καθήλωση των μισθών του Ιδ. Τομέα, κατά τη δεκαετία 2000-2010, (συνολική αύξηση κατά 21.8%, σε σύγκριση με το 35.5% του μ.ο. της ΕΕ, ενώ αποπληθωρισμένη η αύξηση ήταν σχεδόν μηδενική), και 2) με την υποτίμηση του ευρώ λόγω της κρίσης.

Αυτό όμως μπορεί εύκολα να καταστεί μπούμερανγκ, 1) από την πτώση της ζήτησης στο εσωτερικό της ΕΕ, λόγω της επιβαλλόμενης λιτότητας και 2) από την πτώση των εξαγωγών στην Κίνα, η οικονομία της οποίας ήδη βρίσκεται σε επιβράδυνση και η οποία αναμένεται να επιβραδυνθεί ακόμα παραπάνω από την εντεινόμενη ευρωπαϊκή κρίση, στην οποία έχει τα μέγιστα συμβάλει η ίδια η Γερμανία.

Και απ' ότι λένε τα «στοιχεία», το μπούμερανγκ είναι ήδη έξω από την πόρτα της Γερμανίας. Τα προγνωστικά, μετά βίας ανεβάζουν την ανάπτυξη για το 2012 σ’ ένα πενιχρό 0,7%.

«Λαϊκή Δημοκρατία της Σκοτίας»

noreply@blogger.com (cynical) — Sun, 05 Feb 2012 09:32:00 +0000

Το βαρέλι δίχως πάτο της Ελλάδας, ανάμεσα στα άλλα έβγαλε στο φως και τις βαθιές αδυναμίες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Μπορεί οι πλέον καταρτισμένοι και οξυδερκείς πολιτικοί και νομικοί να επεξεργάστηκαν με την παραμικρή λεπτομέρεια τους κανόνες και τις προϋποθέσεις εισόδου και παραμονής ενός κράτους σε αυτό, αλλά κανενός δεν πέρασε απ’ το μυαλό τίνι τρόπω κάποιο από αυτά θα μπορούσε μια ωραία μέρα και να το εγκαταλείψει. Μια μικρή αβλεψία τότε, αλλά με μεγάλες συνέπειες σήμερα. Αν οι κανόνες και προϋποθέσεις εξόδου είχαν προμελετηθεί με τον ίδιο ζήλο όπως και οι αντίστοιχες της εισόδου, σήμερα η φασαρία και τα αδιέξοδα με την Ελλάδα θα είχαν προ πολλού τελειώσει.

Αλλά ας υποθέσουμε ότι το πρόβλημα εξόδου, με κάποιο τρόπο οσονούπω θα έχει ρυθμιστεί. Τι γίνεται όμως αν μια χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφασίσει μια ωραία πρωία να διασπαστεί; Τι προβλέπεται για το νέο αποσχισθέν μέλος; Θα ανήκει και αυτό στην ΕΕ, ή θα πρέπει να ξανακάνει όλη τη διαδικασία απ’ την αρχή; Ουδείς προς το παρόν γνωρίζει. Να λοιπόν, ένας ακόμα μελλοντικός πονοκέφαλος για τις Βρυξέλλες. Και ο πονοκέφαλος αυτός ονομάζεται Σκοτία.

Εδώ και λίγες βδομάδες έχει ξεσπάσει μια μεγάλη συζήτηση στη Βρετανία σχετικά με την απόφαση του Πρωθυπουργού (First Minister) της Σκοτίας, και προέδρου του μεγαλύτερου κόμματος SNP, (Scottish National Party), Alex Salmond, να προκηρύξει το φθινόπωρο του 2014 δημοψήφισμα σχετικά με την ανεξαρτησία της Σκοτίας.

Είναι γνωστή η μακροχρόνια αγάπη και υπερηφάνεια που τρέφουν οι Σκοτσέζοι για την πατρίδα τους, και παρά την επί σχεδόν 300 χρόνια, από το 1707, συνύπαρξή τους με τους εγγλέζους κάτω από την ίδια στέγη και με την ίδια βασίλισσα, ποτέ δεν παραιτήθηκαν από την ιδέα της ανεξαρτησίας, η οποία άλλοτε φούντωνε κι άλλοτε υποχωρούσε, αλλά ποτέ δεν έσβηνε. Το προαναγγελθέν δημοψήφισμα δεν είναι άλλωστε το πρώτο. Προηγήθηκε αυτό του 1997, το οποίο αφορούσε στη δημιουργία ανεξάρτητου κοινοβουλίου. Πράγματι με ψήφους 74.3% υπέρ, το πρώτο τοπικό κοινοβούλιο με δικαιοδοσία στα εσωτερικά θέματα της Σκοτίας, κοινωνικές υπηρεσίες και κάποια ευελιξία στους φόρους, έγινε πραγματικότητα δυο χρόνια μετά, το 1999. Στις τοπικές εκλογές του 2007, το SNP υποσχέθηκε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία μέχρι το 2010, αλλά μιας και δεν κατείχε την πλειοψηφία δεν μπόρεσε να το περάσει από τη σκοτική βουλή, αφήστε και που η πρόταση αυτή συνάντησε την οργίλη αντίδραση του Gordon Brown από το Λονδίνο.

Τα πράγματα όμως άλλαξαν άρδην, όταν στις εκλογές τον Μάιο του 2011 το SNP κατήγαγε νίκη καταιγιστική, οπότε και κατάφερε να κυριαρχήσει με 69 βουλευτές στους 129. Ο Alex Salmond υποσχέθηκε τότε ότι το δημοψήφισμα θα πραγματοποιούνταν οπωσδήποτε, ενώ πρόσφατα όρισε και το χρόνο διεξαγωγής, το φθινόπωρο του 2014, περίοδο όχι χωρίς πολιτική σκοπιμότητα, μιας και συμπίπτει με την επέτειο των 700 χρόνων από τη μεγάλη νίκη των Σκότων εναντίον των Άγγλων στη μάχη του Bannockburn, γεγονός που όπως υπολογίζει ο Salmond, θα δράσει ενισχυτικά στο ενυπάρχον πατριωτικό αίσθημα και κατά συνέπεια και στις, υπέρ της απόσχισης, ψήφους.

Τι λένε όμως οι ίδιοι οι σκωτσέζοι γι αυτά; Με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις, μόνο ένα 33%-39% τάσσεται υπέρ της πλήρους ανεξαρτησίας, ποσοστό όμως σημαντικά αυξημένο σε σχέση με αυτό προηγούμενων δημοσκοπήσεων, ενώ η πλειοψηφία, περίπου δηλαδή το 58%, τάσσεται υπέρ μιας μεγαλύτερης αυτονομίας από τη σημερινή, το λεγόμενο «devo max». Σύμφωνα με το δεύτερο, η Σκοτία θα ασκεί πλήρη έλεγχο στο εσωτερικό της, και κυρίως στους φόρους, οι οποίοι με το παρόν καθεστώς κατευθύνονται σαν φόροι προς το νότο και επιστρέφουν, ένα μέρος τους δηλαδή, σαν επίδομα. Η Σκοτία έχει καταφέρει πολλά περισσότερα από την Αγγλία σε θέματα κοινωνικής πολιτικής, τόσα ώστε διάφοροι συντηρητικοί βουλευτές στο Westminster να την αποκαλούν ειρωνικά η «Λαϊκή Δημοκρατία της Σκοτίας». Για παράδειγμα, ενώ οι φοιτητές πληρώνουν δίδακτρα γύρω στις 9,000 λίρες το χρόνο στην Αγγλία, στη Σκοτία, όλοι όσοι προέρχονται από χώρες της ΕΕ φοιτούν δωρεάν, εκτός κι αν είναι εγγλέζοι, οπότε και χαρατσώνονται αναλόγως, η φαρμακευτική αγωγή είναι δωρεάν, ενώ η ιατρική περίθαλψη και οι μεταφορές με λεωφορείο για τους ηλικιωμένους είναι επίσης δωρεάν.

Το Λονδίνο, αυτή τη φορά έχει συμφωνήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, με κρύα καρδιά είναι αλήθεια, υπό την προϋπόθεση όμως ότι το ερώτημα θα είναι απλό και καθαρό, δηλαδή κάπως «μέσα» ή «έξω» και μάλιστα όσο το δυνατόν γρηγορότερα και όχι τόσο μακριά όσο το 2014. Ο Salmond βέβαια, για να εξασφαλίσει τα νώτα του θέλει να βάλει κι ένα δεύτερο ερώτημα, σχετικά με το αν συμφωνούν με το «devo max» ή όχι, γεγονός που αυτή την εποχή βρίσκεται στο επίκεντρο σκληρών αντιπαραθέσεων με τα κεντρικά του Λονδίνου.

Έχει όμως η Σκοτία τα οικονομικά φόντα να ανεξαρτητοποιηθεί; Οι από πάνω, και όσοι υποστηρίζουν την απόσχιση υποστηρίζουν πως ναι, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα πετρέλαια της βόρειας θάλασσας τα οποία συνεισφέρουν κατά 12% στο ΑΕΠ της Σκοτίας και ελαφρύνουν κατά πολύ το 10.6% του ελλείμματος του προϋπολογισμού της. Παρ’ όλα αυτά, οι από κάτω, προειδοποιούν ότι αφ ενός τα πετρέλαια κάποια στιγμή θα τελειώσουν, ήδη έχει εξαντληθεί το ήμισυ των αποθεμάτων, και αφ ετέρου η Σκοτία σαν ανεξάρτητο κράτος θα πρέπει να επωμισθεί και το 10% τουλάχιστον, αναλογικά με τον πληθυσμό της, του χρέους του Ηνωμένου Βασιλείου, περίπου στις 140 δις λίρες. Για να μην αναφερθούμε και στα απανωτά bail outs των τραπεζών της, και ειδικά της Royal Βank of Scotland με επιπλέον 190 δις λίρες. Αυτά ποιος θα τα επωμιστεί;

Φυσικά μια απόσχιση κράτους μετά από αιώνες κοινής ζωής, έχει να αντιμετωπίσει πολύ πιο πολύπλοκα προβλήματα, απ’ ότι ένα ζευγάρι που χωρίζει. Τι νόμισμα θα έχει η ανεξάρτητη Σκοτία, για παράδειγμα; Ο Salmond δηλώνει ότι προς το παρόν θα ήθελε να μείνει στη λίρα και να διεξάγει ένα καινούργιο δημοψήφισμα για το ευρώ. Αν και με τις πρόσφατες περιπέτειες του νομίσματος, θα το έβρισκα λιγάκι χλομό. Αν μείνει όμως στη λίρα, την εποπτεία θα την έχει αναγκαστικά η κεντρική τράπεζα της Αγγλίας, γεγονός που θα αναιρούσε την επιδίωξη μιας ανεξάρτητης νομισματικής πολιτικής.

Άλλο πρόβλημα ανακύπτει με την άμυνα. Θα μπορέσει η Σκοτία να σηκώσει το βάρος ενός δικού της στρατού; Και τι θα γίνει με τα πυρηνικά υποβρύχια του Ηνωμένου Βασιλείου που βρίσκουν καταφύγιο στους βαθείς κόλπους των γραφικών ακτών της δυτικής Σκοτίας; Ο Salmond, προς το παρόν, δηλώνει αλλεργικός στα πυρηνικά και κατά συνέπεια και στα υποβρύχια.

Αναφορικά με την ΕΕ: θα ενταχθεί αυτόκλητα στους κόλπους της, ή θα πρέπει να το δει το ίδιο έργο απ’ την αρχή; Άγνωστο.

Εν πάση περιπτώσει, ο καθένας μπορεί να σκεφτεί χιλιάδες άλλα προβλήματα που θα πρέπει να διευθετηθούν, αν και ο Salmond υποστηρίζει ότι θα έχει όλο το χρόνο να τα επιλύσει μετά τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος. Η μεγάλη όμως και καθοριστική συζήτηση σχετικά με το τι ακριβώς πρόκειται να κερδίσουν οι Σκοτσέζοι από το διαζύγιο δεν έχει ακόμα ξεκινήσει. Μια δημοσκόπηση έδειξε ότι θα πριμοδοτούσαν την ανεξαρτησία αν αυτή τους εξασφάλιζε έστω και 500 λίρες περισσότερες το χρόνο. Μήπως τελικά είναι λιγότερο ρομαντικοί και περισσότερο πραγματιστές; Ως το 2014 άλλωστε, υπάρχει πολύς καιρός για να το διαπιστώσουμε.

"Πείτε μας Ναζί, αν αυτό σάς χαροποιεί"

noreply@blogger.com (cynical) — Fri, 03 Feb 2012 19:31:00 +0000

Ας δούμε ξανά το κείμενο (non paper) που τεχνηέντως διέρρευσε η Γερμανία σχετικά με τις νέες εκβιαστικές δεσμεύσεις που ζητάει από την Ελλάδα σαν αντάλλαγμα του νέου πακέτου των 130 δις.

1. Η Ελλάδα θα πρέπει να δεσμευτεί νομικά ώστε να δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην μελλοντική εξυπηρέτηση του χρέους.

2. Όλα τα κρατικά έσοδα θα πρέπει να πηγαίνουν πρώτα στην αποπληρωμή των τοκοχρεολυσίων, πριν οποιοδήποτε σεντ δοθεί στις δημόσιες υπηρεσίες.

3. Η Ελληνική κυβέρνηση απαγορεύεται να απειλεί ότι θα χρεοκοπήσει.

4. Σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής, θα πρέπει να αποδεχτεί τις συνέπειες επιπλέον περικοπών.

5. Οι Γερμανοί επιθυμούν την επίβλεψη του εθνικού προυπολογισμού από την Ευρωζώνη κάτω από ένα αυστηρό σύστημα ελέγχου.

6. Το σχέδιο είναι η ΕΖ να διορίσει προς τούτο επίτροπο επί των δημοσιονομικών, με δυνατότητα άσκησης βέτο σε αποφάσεις που έρχονται σε αντίθεση με τους δημοσιονομικούς στόχους.

7. Το νέο αυτό σύστημα εξωτερικού ελέγχου θα πρέπει να κατοχυρωθεί σε εθνικό νόμο ή στο Σύνταγμα.

Ομόφωνα το κείμενο αυτό, «Assurance of Compliance», έχει χαρακτηριστεί από όλα τα ξένα μέσα ως ο ορισμός του απόλυτου εκβιασμού, με αρκετούς δημοσιογράφους να προσπαθούν να απωθήσουν τους άσχημους συνειρμούς που η νέα στάση της Γερμανίας γεννά σχετικά με τα τελεσίγραφα πολέμου που κάπου 70 χρόνια πριν εξέδιδε και παρέδιδε στην Ευρώπη.

Αν συμπεριφέρεται με τον τρόπο αυτό στην Ελλάδα, δεν σημαίνει ότι προς τις άλλες πάσχουσες χώρες της περιφέρειας, η συμπεριφορά είναι κατ’ ουσίαν διαφορετική. Μια ματιά στον ξένο τύπο το αποδεικνύει.

Για παράδειγμα μονταρισμένες εικόνες με την Μέρκελ μεταμφιεσμένη σε Ναζί, δεν κυκλοφορούν μόνο στα Ελληνικά μέσα, αλλά και στα ιταλικά. Κι ακόμα είναι η αρχή, όσον αφορά την Ιταλία. «Εμείς έχουμε τον Σιοτίνο, εσείς έχετε το Άουσβιτς», έγραφε πρωτοσέλιδο η ιταλική Il Giornale, απαντώντας σε κάποιο ειρωνικό σχόλιο των Γερμανών για τον ιταλό καπετάνιο του Costa Concordia. Σε άλλες εποχές, φυσικά η εφημερίδα δεν θα το πήγαινε τόσο μακριά, αλλά το ότι το πάει σημαίνει ότι οι εποχές πια αρχίζουν και μυρίζουν μπαρούτι.

Το προηγούμενο απόσπασμα είναι από την Γερμανική Die Zeit, και από χθεσινό της άρθρο με τίτλο « Πείτε μας ναζί, αν αυτό σας χαροποιεί». Και συνεχίζει παραθέτοντας επεισόδιο στην Πορτογαλία ανάμεσα σε γερμανό συγγραφέα κατά την παρουσίαση ενός βιβλίου του και στο κοινό, απ’ όπου και ερωτήθηκε αν οι γερμανοί σκοπεύουν να πάρουν με το ευρώ, όσα δεν κατάφεραν να πάρουν με τα τανκ τους.

Την ίδια πίεση της Γερμανίας νοιώθουν και οι Ιρλανδοί, ώστε και αυτοί να αρχίζουν να ανακαλούν ξεχασμένες εικόνες από το πολεμικό παρελθόν.

«Πώς θα αμυνθούμε», είναι η εύλογη απορία του αρθρογράφου; Για να τίθεται έτσι ανοιχτά το ερώτημα, σημαίνει ότι τα κύματα της οργής στο εξωτερικό αρχίζουν πλέον να καταφτάνουν και στο εσωτερικό της Γερμανίας. «Δεν θα πρέπει να αντιδρούμε με οργή, αλλά ούτε και προσβλητικά. Αλλά, το κυριότερο, δεν πρέπει να αφεθούμε να φοβηθούμε όταν μας συγκρίνουν με τους Ναζί», συνεχίζει το άρθρο, με τις συμβουλές, να είναι βγαλμένες θαρρείς από χρηστικό εγχειρίδιο αυτοβοήθειας μπροστά σε επερχόμενο κίνδυνο.

Σίγουρα επεισόδια όπως τα προηγούμενα δεν είναι μοναδικά. Θα μπορούσαν όμως να θεωρηθούν ασήμαντα και μεμονωμένα και να τα προσπεράσουμε. Έχω όμως την εντύπωση ότι δεν είναι. Και τούτο γιατί η αύξηση της δημοτικότητας της Μέρκελ και του Σόιμπλε σε πρωτοφανή ύψη αυτή τη δεδομένη στιγμή, μπορεί κάλλιστα να ερμηνευτεί ως αποτέλεσμα της τάσης συσπείρωσης του γερμανικού λαού γύρω από την ηγεσία του, συσπείρωση η οποία ενστικτωδώς εμφανίζεται σε λαούς όταν αυτοί αισθάνονται ότι απειλούνται. Όχι φυσικά από όπλα, αλλά από τα δηλητηριώδη βέλη της κοινής γνώμης όλο και περισσότερων λαών.

Μακάρι να κάνω λάθος, και η πόλωση που νομίζω ότι αρχίζει να σχηματίζεται ανάμεσα στη Γερμανία και τους λαούς της περιφέρειας να είναι μονάχα στη φαντασία μου…

Η Μεγάλη Έξοδος των Ανέργων

noreply@blogger.com (cynical) — Thu, 02 Feb 2012 10:07:00 +0000

Η ανεργία στο νότιο κυρίως ημισφαίριο της Ευρωζώνης, αλλά και στην Ιρλανδία και στις χώρες της Βαλτικής όπως είναι γνωστό, έχει εκτοξευτεί. Ειδικά, ανάμεσα στους νέους μεταξύ 16-24 είναι τόση, ώστε κοντεύει να καταπιεί ολόκληρη την εν λόγω ηλικιακή κατηγορία. Για παράδειγμα στην Ισπανία έχει γραπώσει το 51.4%, ενώ μόλις πριν από λίγα χρόνια, συγκεκριμένα το 2008, στο θυσιαστήριο πήγαινε μόνο το 18%. Στην Ελλάδα, το μαστίγιο της ανεργίας πίπτει επί του 46.6% των νέων, ενώ στην Πορτογαλία και Ιταλία έχει αγγίξει μόλις(!) το 30.7% και το 30.1% αντιστοίχως, φερόμενη θαρρείς με μεγαλύτερη αβρότητα.

Εξ αυτού και η απογοήτευση χτυπάει ταβάνι. Το 80% των Πορτογάλων θεωρεί ότι η περίοδος δεν ενδείκνυται για ψάξιμο, ενώ την ίδια γνώμη έχει και το 91% των Ιταλών, το 92% των Ισπανών, το 93% των Ιρλανδών και το 96% των Ελλήνων.

Η μετανάστευση λοιπόν αποτελεί μια εκ των ενόντων λύση. Και την ακολουθούν ουκ ολίγοι, αλλάζοντας μάλιστα για πρώτη φορά και τη φορά των μεταναστευτικών οδών.

Οι Ισπανοί αρχίζουν και κοιτάνε προς τη μεριά της Λατινικής Αμερικής. Ειδικά προς την Αργεντινή, στην οποία μετά τη χρεοκοπία, ανθίζουν χαμόγελα και δουλειές. Δεν είναι πια οι Αργεντινοί που μεταναστεύουν στην Ισπανία, αλλά το αντίστροφο. 50,000 ισπανοί πήραν το δρόμο για την Αργεντινή μόνο μέσα στο 2011.

Οι Πορτογάλοι ξαναανακαλύπτουν τις παλιές τους αποικίες. Η Αγκόλα, πέρα από το ότι μιλάει πορτογαλέζικα, αναπτύσσεται με διψήφιους αριθμούς, και τούτο λόγω των πετρελαίων. Η πρωτεύουσά της μάλιστα Λουάντα θεωρείται η πιο ακριβή πρωτεύουσα του κόσμου. Έτσι 70,000 Πορτογάλοι πήραν το δρόμο για την αφρικανική αυτή αποικία, μόνο μέσα στο 2010. Ίδια είναι τα προγνωστικά και για το 2011.

Άλλοι Πορτογάλοι τραβούν για τη Βραζιλία, που διαθέτει και περισσότερες επιλογές. Η κυβέρνηση μάλιστα άλλαξε τη μεταναστευτική της πολιτική, προς το ευνοϊκότερο, ώστε να διευκολύνει τη μετανάστευση των πιο μορφωμένων από τους πρώην επικυρίαρχους. Από κοντά κόλλησαν και οι Ισπανοί, των οποίων η μετανάστευση προς την ωραία αυτή χώρα αυξήθηκε κατά 45%.

Η Ιρλανδία, από την άλλη δείχνει μια καθαρή μεταναστευτική εκροή, όχι μόνο από τους Πολωνούς που επέστρεψαν στην πατρίδα τους, αλλά και από τους ίδιους τους Ιρλανδούς, οι οποίοι προτίμησαν την Αυστραλία και Nέα Ζηλανδία. Μέσα στο 2011 έφυγαν γύρω στους 40,000, οι περισσότερες γυναίκες.

Οι Έλληνες, μιας και χάσαμε τις αποικίες μας, εδώ και κάποιες χιλιάδες χρόνια, φεύγουμε για Γερμανία, σε ένα δεύτερο μεταναστευτικό κύμα μετά τον πόλεμο. Προς το παρόν δεν υπάρχουν επίσημα νούμερα για το μέγεθος της φυγής.

Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για το βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμα αποτέλεσμα της εκροής, κυρίως των πιο δυναμικών, μορφωμένων και παραγωγικών ηλικιών.

Η κατάσταση δε είναι τέτοια, που τόσο οι «πατριωτικές» εκκλήσεις του πρώην πρωθυπουργού για παραμονή των νέων στην Ελλάδα, όσο και η, προς την αντίθετη κατεύθυνση, προτροπή του ομολόγου του της Πορτογαλίας για να μεταναστεύσουν, ακούγονται προκλητικές, πανικόβλητες και εξοργιστικές.

Οι χώρες λοιπόν αυτές, οι οποίες χτυπιούνται και πιο έντονα από τις βάρβαρες και αδιέξοδες πολιτικές της ΕΖ, που τους έχουν βίαια επιβληθεί, έχουν περισσότερα κοινά προβλήματα να λύσουν, απ’ όσο οι ίδιες νομίζουν. Αν το συμφέρον όλων αυτών είναι να φέρουν το νεανικό δυναμικό πίσω και να το εντάξουν στην κοινωνία και την παραγωγή, δεν έχουν και πολλούς τρόπους να το καταφέρουν. Έλληνες, Ισπανοί, Πορτογάλοι, και Ιρλανδοί, έχουν κληρονομήσει από την πρόσφατη ιστορία τους το know how για το πώς διώχνεται ο κατακτητής, εξωτερικός και εσωτερικός.

Ένα ξεσκόνισμα της μνήμης, θα 'ταν μια αρχή…

Υ.Γ. Στοιχεία από ΕΔΩ

Stratfor: Είναι καλύτερα για την Ελλάδα να μην πληρώσει το χρέος της

noreply@blogger.com (cynical) — Tue, 31 Jan 2012 16:38:00 +0000

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο δημοσιεύει σήμερα ο George Friedman, στο Stratfor σχετικά με τη δύσκολη, διλημματική θέση της Γερμανίας στην αντιμετώπιση της ελληνικής κυρίως κρίσης. Με αφορμή, την πρόθεσή της να διορίσει ειδικό επίτροπο επί των οικονομικών στην Ελλάδα, με αρμοδιότητες επί του προϋπολογισμού, των φόρων, των μισθών κλπ, ο Friedman θεωρεί ότι αν κάτι τέτοιο πραγματοποιηθεί, (δεν θεωρεί απίθανο ότι η πρόταση θα ξαναμπεί στην ατζέντα, παρά την προς ώρας απόσυρσή της), αυτό θα πρόκειται για καθαρή κατάλυση και εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας σε κάποιο ξένο σώμα, πράξη που βρίσκεται έξω και πέρα από κάθε πολιτικό πολιτισμό.

Αυτό θα μπορούσε να συμβεί, αναφέρει, σε περίπτωση που η Ελλάδα ήταν φυσικό πρόσωπο ή επιχείρηση, αλλά όταν πρόκειται για κυρίαρχο κράτος τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά, μιας και η αρχή της εθνικής αυτό-διάθεσης αποτελεί θεμελιακή ηθική αξία.

Εκ των πραγμάτων δηλαδή, η Γερμανία, προσθέτω εγώ, διολισθαίνει επικίνδυνα προς αντιδημοκρατικές πρακτικές, δείχνοντας ότι παρά το εντατικό μεταπολεμικό φροντιστήριο στις αξίες και την κουλτούρα της δημοκρατίας, που της επέβαλλαν με το στανιό οι σύμμαχοι, δεν κατάφερε να επανεκπαιδευτεί,. Τόσα χρόνια δηλαδή στα θρανία της δημοκρατίας, και της φαινομενικής, ως απεδείχθη, άμεμπτης ως τα τώρα συμπεριφοράς, φαίνεται να πήγανε στράφι.

Ο αρθρογράφος, αποδίδει το ήμισυ ακριβώς της ευθύνης για την υπερχρέωση και κατάντια της Ελλάδας, και όχι μόνον, αποκλειστικά στη Γερμανία, η οποία λόγω του έντονου εξαγωγικού προσανατολισμού της οικονομίας της (~40% του ΑΕΠ προέρχεται από εξαγωγές, εκ των οποίων οι μισές στην ΕΕ), έκανε κατ’ εξακολούθηση τα στραβά μάτια στον ελληνικό υπερδανεισμό, στο βαθμό που τα προϊόντα της συνέχιζαν να ρέουν προς τα ελληνικά ράφια και να μοσχοπουλιούνται.

Η επιβολή λοιπόν, κατά γερμανική απαίτηση, πολιτικών λιτότητας στην Ελλάδα, αλλά και στην υπόλοιπη ΕΖ, όπως εκτιμά ο Friedman, ενέχει τον κίνδυνο καταποντισμού της γερμανικής οικονομίας, λόγω σημαντικής πτώσης της ζήτησης γενικώς και των γερμανικών προϊόντων, ειδικώς. Τόσο η ευθύνη της Γερμανίας στον υπερδανεισμό, όσο και τα αποτελέσματα της λιτότητας, δεν έχουν εντελώς κατανοηθεί, γράφει ο Friedman, κυρίως δε από το γερμανικό ακροατήριο το οποίο διαπαιδαγωγείται καταλλήλως και ανελλιπώς ώστε να χάφτει μετά βουλιμίας όλες τις μπούρδες περί ελληνικής τεμπελιάς, απάτης και σπατάλης.

Παρ’ όλο που η Ελλάδα αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της εξαγωγικής αγοράς της Γερμανίας, εν τούτοις αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου συστήματος, ώστε δυσλειτουργία στο μέρος να συνεπάγεται και δυσλειτουργία στο όλον, πράγμα το οποίο βλέπουμε όντως να συμβαίνει.

Τι μπορεί να κάνει η Αθήνα

Εδώ ο αρθρογράφος τα λέει καθαρά και ξάστερα:

Η Ελλάδα έχει δυο επιλογές.

Πρώτα, να αποδεχτεί το χρέος, να αποδεχτεί τα επιβληθέντα μέτρα, καθώς και τον εξωτερικό έλεγχο από διορισμένο τοποτηρητή.

Δεύτερον, να αρνηθεί όλο της το χρέος.

Όπως έχουμε μάθει από τις επιχειρήσεις, η χρεοκοπία έχει καταστεί πλέον μια πολύ αξιοπρεπής στρατηγική. Επομένως, οι έλληνες οφείλουν να σκεφτούν την πιθανότητα μιας χρεοκοπίας. Χρεοκοπώντας, μπορεί να δούνε την πόρτα των χρηματαγορών να κλείνει, αλλά και στην αντίθετη περίπτωση, η κάθε προσφυγή στις αγορές θα γίνεται κάτω από πολύ δυσμενείς συνθήκες, οι οποίες θα ευνοούν προφανώς τους δανειστές. Επιπλέον, ο δανεισμός γίνεται περισσότερο ελκυστικός μετά από μια χρεοκοπία, μιας και η τελευταία ανοίγει το δρόμο για ένα νέο χρέος, χωρίς το βάρος των παλιών. Δεν είναι σίγουρο ότι κανείς δεν θα ξαναδανείσει την Ελλάδα, μετά από μια χρεοκοπία. Η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει πολλές φορές στην ιστορία της και πάντοτε ξανάβγαινε στις αγορές.

Το κυριότερο όμως, η χρεοκοπία θα επιτρέψει στην Ελλάδα να αποφύγει την έξαψη μιας πολιτικής κρίσης η οποία θα οφειλόταν στην απώλεια της εθνικής της κυριαρχίας. Και ειδικά από τους Γερμανικούς, με τις μνήμες από την κατοχή του ’41 να είναι ακόμα νωπές. Το πολιτικό αποτέλεσμα, θα μπορούσε να γίνει εκρηκτικό, εκτιμά ο Friedman.

Δεν είναι σίγουρο ότι οι Έλληνες θα προτιμήσουν τη χρεοκοπία, συνεχίζει. Η τιμή φυσικά μιας χρεοκοπίας θα ήταν η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, γεγονός όμως το οποίο θα ενίσχυε την εθνική κυριαρχία. Είτε μείνουν στο ευρώ, είτε φύγουν από αυτό, ο οικονομικός πόνος θα είναι ο ίδιος. Αλλά τουλάχιστον με εθνικό νόμισμα, θα μπορέσουν να παραμείνουν κυρίαρχο κράτος. Η χρεοκοπία ίσως αποδειχτεί λιγότερο οδυνηρή σε σχέση με το αντίθετό της, δηλαδή με αυτό που ήδη συμβαίνει.

Το γερμανικό δίλημμα

Η Γερμανία γενικώς φαίνεται να έχει χάσει το μπούσουλα. Αφ’ ενός θέλει να κρατήσει τη ζήτηση εντός ΕΕ ζωηρή, αφ’ ετέρου θέλει και τη λιτότητα, η οποία εκ των πραγμάτων, αντιστρατεύεται τη ζήτηση. Με τις πρακτικές της όμως αυτές και τη συνάρτηση της αποπληρωμής του χρέους με την κατάλυση όχι μόνο των δημοκρατικών θεσμών, αλλά και της εθνικής κυριαρχίας, η Γερμανία παίζει με τη φωτιά. Δεδομένου ότι η Γερμανία απετέλεσε τον ιστορικό εφιάλτη για το μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης, και δεδομένου ότι είναι πάλι η Γερμανία η οποία σπρώχνει αυτό το δόγμα, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να γίνει εκρηκτικό. Και επιπλέον να επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που η Γερμανία επιδιώκει, δηλαδή ελεύθερο εμπόριο στην ΕΕ και ισχυρή ζήτηση για τα προϊόντα της.

Μπορεί να είναι η Ελλάδα αυτή που βρίσκεται στο προσκήνιο, αλλά το αληθινό πρόβλημα είναι με τη Γερμανία, και έχει σχέση με το ρόλο που θα επιλέξει να παίξει στο μέλλον, στην Ευρώπη. Οι Γερμανοί κρατούν πολλά χαρτιά, και αυτό είναι και το πρόβλημά τους. Θα πρέπει να πάρουν δύσκολες αποφάσεις. Και αυτό σε μια μεταπολεμική Γερμανία δεν θα είναι και τόσο εύκολο…

Το νέο παιχνιδάκι της Μέρκελ και γιατί θα το χάσει

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 30 Jan 2012 12:22:00 +0000

Όπως είναι γνωστό, σήμερα λαμβάνει χώρα στις Βρυξέλλες άλλη μια συνάντηση κορυφής των 27 της ευρωπαϊκής ένωσης για την τακτοποίηση των λεπτομερειών του νέου συμφώνου δημοσιονομικής σταθερότητας το οποίο θα προβλέπει δρακόντιους φραγμούς στο χρέος και εξ ίσου δρακόντιες τιμωρίες στον πισινό των κρατών που θα τους παραβαίνουν. Των 27? Χμ! Όχι ακριβώς. Μετά την επεισοδιακή αποχώρηση και το βέτο της Βρετανίας από την τελευταία σύνοδο, η συνάντηση θα είναι των 26. Αποχώρηση, με πολύ σημαντικές συνέπειες, όπως θα δούμε στη συνέχεια.

Συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο, ο κ. Κάμερον είχε καταστήσει σαφές ότι το ΗΒ δεν πρόκειται να «παίξει» στη νέα συνθήκη, ότι δεν θα ανακατευτεί άλλη φορά στα παιχνιδάκια της κ. Μέρκελ, και ότι δεν επιθυμεί να καταστρέψει τον τραπεζικό τομέα της χώρας του.

Ο κ. Iain Duncan Smith μάλιστα, υπουργός Εργασίας του βασιλείου προειδοποίησε σήμερα τη Γερμανία στον Guardian να μην παίζει άλλο με τη δημοκρατία, κι αυτό σχετικά με τις προθέσεις της να εγκαταστήσει επίτροπο επί του προϋπολογισμού στην Ελλάδα, αλλά το κυριότερο ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα εμποδίσει τις χώρες της ευρωζώνης από την χρήση των θεσμών και ινστιτούτων που χρηματοδοτούνται από την ευρωπαϊκή ένωση.

Και αυτό το τελευταίο είναι και το πιο σπουδαίο και θα δούμε το γιατί. Ήδη από την περασμένη βδομάδα, το Spiegel είχε προβεί στη δημοσίευση ενός άρθρου, σχετικά με το ατελέσφορο της εφαρμογής του νέου συμφώνου σταθερότητας που συζητείται σήμερα στις Βρυξέλλες, και μιας συνέντευξης του Υπ. Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, στην οποία λίγο πολύ ο υπουργός χαρακτήριζε το εν λόγω σύμφωνο σαν το «παιχνιδάκι» της Μέρκελ και σαν «χάσιμο χρόνου και ενέργειας».

Και οι λόγοι είναι οι εξής:

Σύμφωνα με νομικούς κύκλους στοιχεία της συμφωνίας είναι αμφισβητούμενης νομιμότητας, καθ’ ότι μιας και θα λείπει η υπογραφή της Βρετανίας, δεν θα μπορέσει να περάσει σαν Συνθήκη ολόκληρης της ευρωπαϊκής ένωσης, αλλά σαν «διακυβερνητική συμφωνία» ανάμεσα στις 17 χώρες της Ευρωζώνης και σε μερικές άλλες εκτός ευρώ, οι οποίες έχουν προθυμοποιηθεί, χωρίς να υποχρεούνται, να φορέσουν τον στενό δημοσιονομικό κορσέ της Μέρκελ.

Εξ αιτίας λοιπόν της εμπλοκής αυτής, τα χέρια της Κομισιόν είναι εξ αντικειμένου δεμένα, διότι το σύμφωνο δεν μπορεί να περάσει σαν νόμος της ευρωπαϊκής ένωσης, εφ όσον λείπει η Βρετανία, και εξ αυτού δεν θα μπορεί να δώσει την απαιτούμενη εξουσιοδότηση στο Ευρωπαικό Δικαστήριο να εκδίδει αυτόματες καταδικαστικές αποφάσεις στις απείθαρχες χώρες.

Αυτό, θα μπορεί να γίνεται μόνο με την πρωτοβουλία των χωρών που θα έχουν υπογράψει τη νέα συνθήκη. Δηλαδή, μόνο εφ όσον μια ή περισσότερες χώρες αποφασίσουν να καταγγείλουν η μια την άλλη, για παραβιάσεις των δημοσιονμικών ορίων. Τέτοια όμως δικαστική παραπομπή δεν έχει μέχρι τώρα συμβεί στην ιστορία της Ευρώπης, και αν συμβεί αυτό θα είναι καταφανής παραβίαση μιας μακρόχρονης διπλωματικής εθιμοτυπίας.

Επομένως, ό,τι και να αποφασιστεί σήμερα στις Βρυξέλλες, θα παραμείνει κενό γράμματος. Ενώ όμως είναι έτσι τα πράγματα, γιατι η Μέρκελ φτιάχνει όλη αυτή την υπερπαραγωγή και επιμένει; Τι να πεις! Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου! Άσε, που κάποιες χώρες έχουν ζητήσει να φέρουν το νέο σύμφωνο σε δημοψήφισμα, με ό,τι αυτό σημαίνει ως προς το αποτέλεσμά του.

Ο τίγρης της Κίνας αρχίζει να κουράζεται

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 23 Jan 2012 15:27:00 +0000

Πριν λίγες μέρες η Παγκόσμια Τράπεζα έδωσε στη δημοσιότητα, σαν καλωσόρισμα ας πούμε για τη νέα χρονιά, την τακτική εξαμηνιαία της έκθεση με προγνώσεις για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας το 2012. Κι αυτές κάθε άλλο παρά χαρμόσυνες ήταν, αναθεωρημένες μάλιστα προς το χειρότερο σε σύγκριση με τις προηγούμενες του Ιουνίου. Εν ολίγοις, η ανάπτυξη σε παγκόσμιο επίπεδο θα κινηθεί γύρω στο 2.5%, η Ευρώπη θα παρουσιάσει στο σύνολό της μια ελαφριά ύφεση, κοντά στο 0.3%, με αποτελέσματα όμως πιο κοντά στο κρυολόγημα, παρά στο απλό συναχάκι, η Αμερική θα συνεχίσει να παραπαίει, μια να πέφτει και μια να σηκώνεται, ενώ οι χώρες που θα χτυπηθούν πιο βαριά θα είναι οι αναπτυσσόμενες, και όχι μόνο τα γνωστά BRICS, τα οποία θα υποστούν επιβράδυνση του ΑΕΠ τους στο 5.4% για το 2012 και στο 6% για το 2013, αλλά και κάποιες πολύ φτωχότερες, οι οποίες θα δουν τα κόστη δανεισμού τους να αυξάνονται και τις επενδύσεις, ή την οικονομική βοήθεια από τη Δύση να έρχονται με το σταγονόμετρο.

«Καμιά χώρα, και καμιά περιοχή του πλανήτη δεν πρόκειται να ξεφύγει από την οικονομική κατρακύλα», ήταν η μακάβρια κατακλείδα της έκθεσης για φέτος.

Ακόμα και η Κίνα; Ακόμα και η Κίνα! Μετά από τριάντα κοντά χρόνια ξέφρενης ανάπτυξης, στο 9% κατά μέσο όρο, η φετινή χρονιά έκλεισε με εμφανή τα σημάδια της κόπωσης. Το ΑΕΠ το τελευταίο τρίμηνο …έπεσε στο 8.9% , από 9.1% που ήταν στο προηγούμενο, επιβεβαιώνοντας τη σταθερά πτωτική πορεία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, και κάνοντας πολλούς ν’ αναρριγήσουν στην πιθανότητα η τάση αυτή να συνεχιστεί με πιο γοργούς ρυθμούς και στα επόμενα έτη. Διότι, άλλο κύμα σηκώνει το πετραδάκι που πέφτει στη λίμνη, κι άλλο ο βράχος, της δεύτερης πιο μεγάλης οικονομίας, που πέφτει στον ωκεανό. Για να πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος της ανάπτυξης στην Κίνα, μόνο κατά τα έτη 2007-2011 το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 42%, το αντίστοιχο των ΗΠΑ κατά 0.6%, ενώ στην Ευρώπη η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0.3% και στην Ιαπωνία κατά 5.2%.

Πέρα από το ΑΕΠ, όμως, υπάρχουν κι άλλα σημάδια που δείχνουν ότι η ατμομηχανή Κίνα αρχίζει να αγκομαχά. Κι αυτό πάνω στην ώρα που, τουλάχιστον εδώ στην Ευρώπη, είχαν αρχίσει να τη βλέπουν σαν τον αλλοτινό «θείο απ’ την Αμερική», που θα ερχόταν με γεμάτες τις τσέπες να τις αδειάσει στο EFSF, και να ξελασπώσει λιγάκι την παραπαίουσα ήπειρο. Παρά τα σούρτα φέρτα όμως ηγετών και κομισάριων προς το Πεκίνο, με τελευταίους τους υπουργούς οικονομικών των ΗΠΑ και Ηνωμένου Βασιλείου, Γκάιτνερ και Όσμπορν αντίστοιχα, κάτι τέτοιο δεν συνέβη.

Το ότι η Κίνα επιβραδύνεται είναι πια γεγονός. Η ανησυχία όμως όλων είναι ως προς το ρυθμό της επιβράδυνσης, αν δηλαδή η Κίνα θα πέσει στα μαλακά ή αν θα σωριαστεί με κρότο, με όλες τις συνέπειες, φυσικά για το παγκόσμιο γίγνεσθαι, το εμπόριο, την παραγωγή και την απασχόληση.

Η επιβράδυνση της Κίνας μπορεί να οφείλεται σε δυο παράγοντες, είτε στην εξασθένιση της εσωτερικής ζήτησης, είτε στη μείωση των εξαγωγών της, ως συνέπεια της εξασθένισης της ζήτησης στον υπόλοιπο κόσμο, δηλαδή, στην Ευρώπη και ΗΠΑ, αλλά και στον αναπτυσσόμενο, προς τον οποίον κατευθύνεται και το μεγαλύτερο κομμάτι.

Φρέσκα στοιχεία δείχνουν ότι οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ έπεσαν στο τέλος του χρόνου κατά 2.7%, από τη Γερμανία αυξήθηκαν μεν, αλλά με μικρότερο ρυθμό, ενώ το συνολικό εμπορικό της πλεόνασμα βρέθηκε στο χαμηλότερο σημείο της τριετίας, σημάδια της αρχής του τέλους της αθρόας εισροής εμπορευμάτων απ’ όλο τον κόσμο και της απρόσκοπτης ανάπτυξης μέσω του εξαγωγικού θαύματος. Παρόμοια μείωση των εισαγωγών παρατηρήθηκε και από άλλες χώρες όπως Αυστραλία, Ταιβάν, Βραζιλία, Μαλαισία, Ν. Κορέα κ.α.

Ο μεγάλος κίνδυνος όμως προέρχεται από το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων. Οι επενδύσεις στις κατασκευές από το 2000 σχεδόν διπλασιάστηκαν, έχοντας φτάσει να αποτελούν σήμερα το 10% του ΑΕΠ. Για παράδειγμα οι κατασκευές στις ΗΠΑ, στα καλύτερά τους, κατελάμβαναν μόνο το 6% του αμερικάνικου ΑΕΠ. Η κλιμάκωση των τιμών πυροδοτήθηκε αφ’ ενός από την αυξανόμενη αστικοποίηση,-στην πραγματικότητα ο αστικός πληθυσμός έχει μόλις ξεπεράσει τον αγροτικό-, και τη διεύρυνση της μεσαίας τάξης στις πόλεις, και αφ’ ετέρου από την έλλειψη άλλων επενδυτικών ευκαιριών σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα και μετοχές, (τα επιτόκια παραμένουν χαμηλά και το χρηματιστήριο αναξιόπιστο). Αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του ότι το 40% της παραγωγής σιδήρου στην Κίνα απορροφάται μόνο από τις κατασκευές, και ότι ο κλάδος οικεία, αν συνυπολογιστούν τα υλικά, τα έπιπλα κλπ, συμβάλει κατά 20%-25% στο ΑΕΠ, τότε μπορεί κανείς να προβλέψει την επίδραση που θα έχει στην απασχόληση μια κατάρρευση στην αγορά κατοικιών.

Υπάρχουν όμως τέτοια σημάδια; Υπάρχουν! Αν και δεν μπορεί κανείς, για διάφορους λόγους, να βασιστεί σε στοιχεία σχετικά με τις εκδόσεις νέων αδειών ανοικοδόμησης, εντούτοις υπάρχουν πλάγιοι τρόποι να το διαπιστώσει, όπως για παράδειγμα η παραγωγή σιδήρου και τσιμέντου, η οποία και σημείωσε πτώση τον τελευταίο χρόνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αν η ζήτηση κατοικιών το 2012 παρέμενε στα ίδια επίπεδα με το 2011, τότε το ΑΕΠ της Κίνας θα έπεφτε στο 5.5%, πτώση που θα ήταν ιδιαίτερα οδυνηρή.

Φυσικά, υπάρχουν και οι αισιόδοξοι, οι οποίοι πιστεύουν ότι ό,τι και να συμβεί, η Κίνα θα πέσει στα μαλακά, για το λόγο ότι το κράτος, εφ’ όσον αυτό ελέγχει το τραπεζικό σύστημα και μεγάλο μέρος της βιομηχανικής παραγωγής, θα βάλει το χεράκι του να προλάβει δυσάρεστες εκπλήξεις. Ίσως το ορατό χέρι του κράτους να τα καταφέρει καλύτερα από το αόρατο χέρι της αγοράς. Ίδωμεν!

Το μπούμερανγκ των greek statistics

noreply@blogger.com (cynical) — Sat, 21 Jan 2012 18:39:00 +0000

Όσοι, για δυο και πλέον χρόνια, όχι μόνο εδώ μα και παραπέρα, είχαν κάνει τα greek statistics λάβαρο και παντιέρα, είτε για να νομιμοποιήσουν τις μνημονιακές πολιτικές, είτε για να χλευάσουν και να λοιδορήσουν όχι μόνο μια προηγούμενη κυβέρνηση, μα έναν ολόκληρο λαό, τώρα κάπως απότομα αντιλαμβάνονται ότι το έδαφος απ’ όπου αντλούσαν τη βεβαιότητα και την αλαζονεία τους δεν ήταν και τόσο στέρεο ως νόμιζαν, μα γλιστερό και εντελώς σαθρό. Τόσο γλιστερό, όπως η φλούδα της μπανάνας, όπως ο πρωινός πάγος, όπως τα λάδια μηχανής που χύθηκαν στην άσφαλτο. Γιαυτό και τάχουν χάσει, κι αντιδρούν σπασμωδικά και γελοία.

Τα ίδια λοιπόν greek statistics έρχονται τώρα και γίνονται boomerang στις ίδιες τις κουτοπόνηρες, μα και αφελείς αλητόβιες νυφίτσες, που μέσα στην ανοησία και την προπέτειά τους δεν είχαν καν μια τόση δα σταλιά μυαλό για να σκεφτούν ότι, όποιος παίζει με τέτοιου είδους εργαλεία, αυτά, μοιραία, κάποια στιγμή θα του βγάλουν τη γλώσσα και θα τον πουλήσουν.

Και τούτο γιατί η στατιστική είναι πιο ρευστή κι απ’ την κινούμενη άμμο. Και τούτο γιατί η στατιστική είναι ο πιο ανόητος τρόπος για να καλύψεις ένα ψέμα. Και τούτο, γιατί το κόλπο αυτό είναι τόσο παλιό, όσο και οι πέτρες, και εξ αυτού, κρίμα, αλλά δεν πιάνει.

Οι αριθμοί είναι αδέκαστοι όσο υπάρχουν σαν μονάδες, σαν ψηφία, μοναχοί και χώρια στο δικό τους ξέχωρο σύμπαν των αριθμών. Άπαξ και υποχρεωθούν όμως να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και να εισέλθουν στο σύμπαν των ανθρώπων και των κοινωνιών, εκεί τον πρώτο λόγο τον έχει αυτός που τους φωνάζει και τους μαζεύει.

Το πώς θα χωριστούν οι αριθμοί σε σύνολα, υποσύνολα και σε ομάδες, το ποιος δηλαδή θα μπει και το ποιος θα μείνει απ’ έξω, το είδος του συνόλου, υποσυνόλου, ομάδας, και το μέγεθος ενός εκάστου εξ αυτών, προϋποθέτει σχέδιο και σκοπό, το οποίο είναι έξω από την ικανότητα των αριθμών αυτών καθ’ αυτών να το ορίσουν.

Έτσι, ανάλογα μ’ αυτόν που τους καλεί, οι αριθμοί υποχρεώνονται να εξυπηρετήσουν κι από ένα διαφορετικό σχέδιο τη φορά και να υπακούσουν σε ένα διαφορετικό κανόνα: από το σχέδιο Αλογοσκούφη, στο σχέδιο Καραμανλή, στο σχέδιο Παπανδρέου, στο σχέδιο ΔΝΤ κ.ο.κ. Κι όλοι αυτοί είχαν το δίκιο με το μέρος τους, στο βαθμό που οι αριθμοί πειθαρχούσαν και επαλήθευαν το σχέδιο και τους κανόνες των εμπνευστών τους. Συνεπώς, δεν έχει νόημα να υπερασπιστεί κάποιος τα στοιχεία Αλογοσκούφη σαν αληθινά και τα στοιχεία Παπανδρέου σαν ψεύτικα, ή το αντίστροφο. Είναι ταυτόχρονα και αληθινά και ταυτόχρονα ψεύτικα. Είναι ψεύτικα και ταυτόχρονα αληθινά.

Μα θα μου πείτε ότι το σχέδιο και οι κανόνες είναι οι ίδιοι και οι αυτοί σ’ ολόκληρη την ΕΕ, αμετάβλητοι, ακλόνητοι, τυπωμένοι σε πέτρινες πλάκες και φυλαγμένοι σε αίθουσες φρούρια με ελεγχόμενες συνθήκες υγρασίας, πίεσης και θερμοκρασίας. Ότι τους ίδιους ακριβώς κανόνες ακολουθούν τόσο η Γερμανία, όσο και η ταπεινή Μάλτα. Καλά, έτσι είναι, αν έτσι νομίζετε, αλλά λυπάμαι, διότι δεν είναι έτσι.

Άμα κάνει κανείς τον κόπο και ψάξει στο διαδίκτυο, θα βρει ένα απίθανο θησαυρό κειμένων και αναλύσεων κάτω από τα keywords: «Government, manipulation of, statistics» ή «shadow statistics», γεγονός που δείχνει ότι η παραποίηση είναι μια πολύ συνηθισμένη και νομιμοφανής πρακτική, η οποία περνάει απαρατήρητη όταν οι αριθμοί δεν κακοποιούν εξόφθαλμα την πραγματικότητα.

Για όποιον ακόμα νομίζει ότι η στατιστική και η οικονομία είναι έξω και πάνω από την πολιτική, ας επαναλάβουμε ότι η πολιτική συνεχίζει να κανοναρχεί την οικονομία και να πειθαρχεί τη στατιστική. Η Πολιτική ζει και βασιλεύει. Μόνο, που αυτή που ζει και βασιλεύει είναι τόσο αποκρουστική, που στην ουσία δεν θέλουμε να την δούμε.

Η απώλεια Ανταγωνιστικότητας οφείλεται στην αύξηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας Ευρώ/Δολαρίου

noreply@blogger.com (cynical) — Wed, 18 Jan 2012 16:19:00 +0000

Τα διαγράμματα και τα στοιχεία είναι από την Ετήσια Έκθεση 2010, του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, με τη συμβολή του Ηλία Ιωακείμογλου

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης «Πόσο συνδέεται το μισθολογικό κόστος με την ανταγωνιστικότητα;» είχαμε αφήσει ασχολίαστο ένα σημαντικό ερώτημα σχετικά με το είδος του νομίσματος βάσει του οποίου διεξάγεται το εξαγωγικό εμπόριο και την επίδραση των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Το διεθνές εμπόριο της Ελλάδας (αγαθών και υπηρεσιών) δεν διεξάγεται μόνον με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά με ένα ευρύτερο σύνολο χωρών, εκ των οποίων 35 καλύπτουν το μεγαλύτερο ποσοστό των διεθνών ανταλλαγών της Ελλάδας. Οι εμπορικές συναλλαγές με την ΕΖ μάλιστα καλύπτουν ένα ποσοστό λίγο μεγαλύτερο του 50% του εξωτερικού εμπορίου της Ελλάδας.

Η Ανταγωνιστικότητα δεν αποτελεί αυθύπαρκτο μέγεθος, αλλά αποκτά νόημα μόνο σε σχέση με άλλες χώρες. Επειδή δε ως κύριο νόμισμα διεθνών συναλλαγών χρησιμοποιείται το δολάριο, είναι λογικό να εξετάσουμε πώς αυτό επηρεάζει τις ποσότητες που ορίζουν το μοναδιαίο κόστος εργασίας (μ.κ.ε.) και εξ αυτού την ανταγωνιστικότητα. Το μ.κ.ε. δεν πρέπει να συγκρίνεται με το αντίστοιχο κάποιας μεμονωμένης χώρας, ειδικά της Γερμανίας που είναι και το σύνηθες, αλλά με το σύνολο των χωρών με τις οποίες έχουμε εμπορικές σχέσεις, φυσικά με το ανάλογο στατιστικό βάρος.

A. Μεταβολή της Παραγωγικότητας

Με βάση τα παραπάνω ας εξετάσουμε τη μεταβολή της Παραγωγικότητας στο χρονικο διάστημα 1995-2009 έναντι των 35 κυριότερων ανταγωνιστριών χωρών.

Όπως φαίνεται στο προηγούμενο διάγραμμα, η αύξηση της παραγωγικότητας στην Ελλάδα, κατά τα έτη 1995-2003, υπήρξε θεαματική: με βάση 100 το έτος 1995, η παραγωγικότητα εργασίας είχε αυξηθεί το 2003 κατά 12% περισσότερο από όσο στις 35 ανταγωνίστριες χώρες. Το προβάδισμα που απέκτησε έτσι η ελληνική οικονομία διατηρήθηκε εν συνεχεία μέχρι το 2009.

Η ταχεία αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τις 35 ανταγωνίστριες χώρες, συνοδεύτηκε από αυξήσεις των ονομαστικών αποδοχών (ετήσιες ακαθάριστες αποδοχές ανά απασχολούμενο) που ακολούθησαν και αυτές ρυθμούς υψηλότερους από τις 35 ανταγωνίστριες χώρες.

Εντούτοις, οι ρυθμοί αύξησης των δύο μεγεθών στο σύνολο της περιόδου 1995-2009 ήταν παραπλήσιοι, με αποτέλεσμα να διατηρείται η σχετική σταθερότητα του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος της Ελλάδας έναντι των 35 ανταγωνιστριών χωρών (υπολογισμοί σε εθνικά νομίσματα) Οι υπολογισμοί αυτοί έχουν γίνει σε εθνικό νόμισμα και δεν λαμβάνουν επομένως υπόψη τους την επίπτωση που έχει στην ανταγωνιστικότητα η ισοτιμία του ευρώ.

B. Μεταβολή των Μέσων Ακαθάριστων Αποδοχών

Οι μέσες ακαθάριστες αποδοχές στην Ελλάδα, όντως παρουσίασαν σημαντική άνοδο σε σχέση με τις αντίστοιχες στην ΕΕ. Πιο συγκεκριμένα, ο λόγος αποδοχών Ελλάδας/ ευρωζώνης αυξήθηκε από το 50% περίπου το 1995 σε 75% περίπου το 2009.

Σε σχέση όμως με τις 35 κυριότερες ανταγωνίστριες χώρες με τις οποίες πραγματοποιείται το μεγαλύτερο μέρος του εξωτερικού εμπορίου της Ελλάδας, η αύξηση των μέσων ακαθάριστων αποδοχών ανήλθε, κατά τα έτη 1995-2009, σε 12,5%.

Ο υπολογισμός αυτός έχει γίνει σε εθνικό νόμισμα και ως εκ τούτου δεν λαμβάνει υπόψη του τις μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Προκειμένου να συνυπολογίσουμε στην σύγκριση των μισθών Ελλάδας / 35 ανταγωνιστριών χωρών την επίπτωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ, μετατρέπουμε όλες τις αποδοχές σε έναν κοινό νόμισμα (εν προκειμένω το δολάριο) και διαμορφώνουμε εκ νέου έναν δείκτη που εκφράζει την αναλογία μισθών στην Ελλάδα έναντι των ανταγωνιστριών χωρών.

Όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα, ο δείκτης που συγκρίνει τις αμοιβές στην Ελλάδα με τις αντίστοιχες στις 35 ανταγωνίστριες χώρες, σε κοινό νόμισμα (σε δολάρια), παρουσιάζει εξέλιξη κατά πολύ διαφορετική από την αντίστοιχη του δείκτη σε εθνικά νομίσματα: Ενώ οι αποδοχές στην Ελλάδα, υπολογισμένες σε εθνικά νομίσματα, αυξήθηκαν κατά 12,5% περισσότερο από ό,τι οι αποδοχές στις ανταγωνίστριες χώρες, παρουσίασαν αύξηση (+30%) όταν τις υπολογίζουμε σε δολάρια (όταν δηλαδή λαμβάνεται υπόψη η συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ έναντι των άλλων νομισμάτων).

C. Μεταβολή του Μοναδιαίου Κόστους Εργασίας

Η αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας στην Ελλάδα έναντι των 35 κυριοτέρων ανταγωνιστριών χωρών, σε δολάρια, κατά το 2001-2008, ήταν μεγάλη (περίπου 20%). Τίθεται στο σημείο αυτό το ερώτημα εάν για την αύξηση αυτή ευθύνονται οι εργαζόμενοι ή εάν πρόκειται για αύξηση που θα έπρεπε να αποδοθεί στις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Επειδή οι ανταγωνίστριες χώρες δεν έχουν όλες κοινό νόμισμα με την Ελλάδα, αλλά διατηρούν τα δικά τους εθνικά νομίσματα, εάν θέλουμε να συγκρίνουμε την ανταγωνιστικότητα κόστους εργασίας (δηλαδή την ανταγωνιστικότητα στο βαθμό που εξαρτάται από το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος) μεταξύ Ελλάδας και ανταγωνιστριών χωρών, τότε θα πρέπει να υπολογίσουμε το κόστος εργασίας στις διάφορες χώρες στο ίδιο νόμισμα (σε δολάρια).

Εάν όμως θέλουμε να υπολογίσουμε πόσο επέδρασαν στην ανταγωνιστικότητα κόστους ο ιαπαιτήσεις των μισθωτών, επομένως οι αυξήσεις των μισθών (λαμβανομένης υπόψη και της παραγωγικότητας της εργασίας), τότε θα πρέπει να συγκρίνουμε το μοναδιαίο κόστος εργασίας σε εθνικά νομίσματα –αλλιώς υπάρχει ο κίνδυνος να αποδώσουμε στις αυξήσεις των μισθών, μεταβολές που οφείλονται στις συναλλαγματικές ισοτιμίες.Υπάρχει δηλαδή ο κίνδυνος να εμφανίζεται κάθε ανατίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ έναντι των νομισμάτων των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας ως αποτέλεσμα των υποτιθέμενων παράλογων απαιτήσεων των εργαζομένων.

Με βάση τέτοια λανθασμένα συμπεράσματα καλούνται οι εργαζόμενοι, επιδεικνύοντας αυτοσυγκράτηση, να αναλάβουν εκείνοι την αναπλήρωση της απώλειας ανταγωνιστικότητας που οφείλεται στην αύξηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Ωστόσο, το ρίσκο από τις δυσμενείς μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας είναι ένα ρίσκο που πρέπει να αναλαμβάνουν οι επιχειρήσεις, όχι οι μισθωτοί, ακριβώς όπως αυτές ωφελούνται όταν οι μεταβολές της συναλλαγματικής ισοτιμίας είναι ευνοϊκές.

Πόσο συνδέεται η Ανταγωνιστικότητα με το μισθολογικό κόστος;

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 16 Jan 2012 16:32:00 +0000

Η δικαιολόγηση της μείωσης του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, καθώς και ο αποκεφαλισμός του 13ου και 14ου, πατάνε πρωτίστως στην αφήγηση της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, ένα ωραίο παραμύθι το οποίο βρίσκει ένθερμους οπαδούς από τη μια πλευρά και αμήχανους ακροατές από την άλλη. Η εγκεφαλική παράλυση που έχει επέλθει από το γκεμπελικού τύπου «πες, πες, κάτι θα μείνει», δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για μια ψύχραιμη διερεύνηση του κεφαλαίου ανταγωνιστικότητα.

Σε πρώτη ματιά, κάποια από τα ερωτήματα που εγείρονται είναι τα εξής:

Πώς υπολογίζεται αυτή η ανταγωνιστικότητα τέλος πάντων; Η ανταγωνιστικότητα αναπαρίσταται από έναν αριθμό, οπότε λογικά θα υπάρχει και κάποιος τύπος που να την ορίζει.
Εφ’ όσον η ανταγωνιστικότητα ορίζεται από κάποιο τύπο, είναι ο ορισμός αυτός μοναδικός ή υπάρχουν και άλλοι διαφορετικοί τύποι που να την ορίζουν;
Όταν μιλάμε για ανταγωνιστικότητα, δεν θα έπρεπε να ορίσουμε και το ποιους λαμβάνουμε σαν ανταγωνιστές, ως προς τους οποίους και αυτή υπολογίζεται;

Εύλογα θα μού πείτε ερωτήματα, αν και οι ώρες είναι τέτοιες που η μάχη δεν παίρνει να δωθεί επί ορισμών, αλλά στους δρόμους και με άλλα μέσα. Παρά ταύτα, μια και το άρχισα, θα το συνεχίσω, για το λόγο ότι οι αλητείες δεν πρέπει να μένουν αναπάντητες, έστω και αν οι όποιες απαντήσεις και ανασκευές είναι επί της ουσίας άχρηστες.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 1.

Η ανταγωνιστικότητα στην κυρίαρχη αφήγηση συνδέεται άμεσα με το μισθολογικό κόστος, συσχέτιση την οποία και πρέπει να αποδεχτούμε, μιας και παρουσιάζεται σαν ένας άλλος φυσικός και αμετάβλητος, πέραν θεού και ανθρώπων, Νόμος.

Ας πούμε λοιπόν δυο λόγια για το πώς μετριέται η ανταγωνιστικότητα. Σύμφωνα με ένα διαδεδομένο ορισμό, και θα διαπιστώσετε το γιατί, η ανταγωνιστικότητα ορίζεται ως το αντίστροφο του Μοναδιαίου Κόστους Εργασίας (unit labor cost), το οποίο με τη σειρά του ορίζεται ως:

Ο λόγος του κόστους εργασίας ανά εργαζόμενο, (μισθός+εισφορές), ως προς τον αριθμό μονάδων προϊόντος ανά εργαζόμενο, δηλαδή την παραγωγικότητα της εργασίας του. Ουσιαστικά, το μοναδιαίο κόστος εργασίας είναι το κόστος (ας πούμε σε ευρώ) για την παραγωγή μιας μονάδας προϊόντος.

Όπως βλέπουμε λοιπόν στον παράγοντα ανταγωνιστικότητα (με τον προαναφερθέντα ορισμό) υπεισέρχονται οι εξής συνιστώσες:

μισθολογικό κόστος
μη-μισθολογικό κόστος
παραγωγικότητα της εργασίας και
συναλλαγματική ισοτιμία σε δολάρια, όταν πρόκειται για εξαγωγές σε χώρες με διαφορετικό νόμισμα, για να υπάρχει κοινό μέτρο σύγκρισης στο μισθολογικό κόστος.

Βάσει του ορισμού αυτού είναι φανερό ότι το μισθολογικό κόστος δεν είναι το μοναδικό που μπορεί να πειραχτεί, όπως ισχυρίζονται ο κ. Παπαδήμος και οι συν αυτώ. (Βέβαια ούτε ο κ. Παπαδήμος, ούτε ο κ. Βενιζέλος είναι οικονομολόγοι, γιαυτό και κάποιες ανοησίες μπορούμε να τους τις συγχωρήσουμε). Το ότι επικεντρώνονται στο μισθολογικό κόστος, οφείλεται αφ’ ενός στην ιδεολογική τους αφετηρία, εκ της οποίας προκύπτει και ο ορισμός αυτός, και αφ’ ετέρου στο ότι μια άλλη παράμετρος, λ.χ. η παραγωγικότητα θα έπαιρνε αρκετό χρόνο για να μεταβληθεί. Χώρια, που δεν είναι και πολύ γνωστοί οι λόγοι που κάνουν την παραγωγικότητα μιας χώρας να μεταβάλλεται. Αυτοί μπορεί να είναι είτε εσωτερικοί, στα πλαίσια μιας εταιρίας, είτε εξωτερικοί, όπως π.χ. το συνολικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις εργασιακές σχέσεις. Δεν υπάρχει δε καμιά απόδειξη για το ποιος απ’ αυτούς έχει και τη μεγαλύτερη βαρύτητα.

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ 2.

Από τους πολλούς, όμως, υπάρχει και ένας άλλος ενδεικτικός ορισμός, (Levy Institute, wp_651), όπου ως ανταγωνιστικότητα ορίζεται το αντίστροφο του Μοναδιαίου Κόστους Κεφαλαίου, (unit capital cost), δηλαδή ως ο λόγος της παραγωγικότητας του κεφαλαίου ως προς το ονομαστικό ποσοστό κέρδους. Κοντολογίς, μεγάλο κέρδος μικρή ανταγωνιστικότητα, και μεγάλη παραγωγικότητα του κεφαλαίου, μεγάλη ανταγωνιστικότητα.

Ο πρώτος ορισμός λοιπόν, βάζει στο στόχαστρο της ανταγωνιστικότητας τον μισθό των εργαζομένων, ενώ ο δεύτερος το κέρδος του εργοδότη και την παραγωγικότητα του επενδεδυμένου κεφαλαίου. Η πτώση δηλαδή της ανταγωνιστικότητας μπορεί να οφείλεται είτε στην αύξηση του εργατικού κόστους, είτε στην αύξηση του ποσοστού κέρδους. Διαλέγεται και παίρνετε! Το γιατί επιλέγεται ο πρώτος ορισμός, δεν είναι δύσκολο να το καταλάβουμε, κι αυτό για όσους θεωρούν ότι τα οικονομικά είναι αμόλυντα από ιδεολογικές αναφορές.

ΠΑΡΑΔΟΞΟ του Kaldor [1]

Με όποιον όμως ορισμό και να μετρηθεί η ανταγωνιστικότητα, δεν υπάρχει κανένα ιστορικό και εμπειρικό δεδομένο που να συνδέει την ανάπτυξη με τη μείωση του κόστους εργασίας. Ως προς αυτό, υπάρχει το λεγόμενο παράδοξο του Kaldor, σύμφωνα με το οποίο, χώρες οι οποίες μεταπολεμικά επέδειξαν τη μεγαλύτερη αύξηση του εργασιακού κόστους, πήραν επίσης και μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Επομένως, η πίστη ότι η ανταγωνιστικότητα θα αυξηθεί με μείωση του μισθού, σε αντίθεση με την αύξηση της παραγωγικότητας, είναι το λιγότερο αφελής και απλοϊκή. Σύμφωνα με τον Kaldor, η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται από τη δυναμική εξέλιξη του μισθού και της παραγωγικότητας.

Ανάλυση μιας μεταγενέστερης περιόδου, 1978-1994, από κάποιον άλλο ερευνητή (Fagerber) [2], επιβεβαίωσε το προηγούμενο παράδοξο του Kaldor, ότι δηλαδή, η κοινή αντίληψη ότι μικρό μισθολογικό κόστος οδηγεί σε αύξηση της ανταγωνιστικότητας είναι επιεικώς αφελής.

Μέχρι τώρα λοιπόν έχουμε δει τα εξής:

Δεν υπάρχει μοναδικός ορισμός για το πώς μετριέται η ανταγωνιστικότητα
Δεν υπάρχει μοναδικός τρόπος για το πώς μετριέται η παραγωγικότητα
Δεν υπάρχει συμφωνημένος ορισμός για το πώς μετριέται το μοναδιαίο κόστος εργασίας.
Δεν υπάρχει εμπειρική επιβεβαίωση ανάμεσα στη μείωση του μισθολογικού κόστους και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Και στο σημείο αυτό θα ξαναδώσω το ίδιο χαρακτηριστικό γράφημα για τη χρονική εξέλιξη του μοναδιαίου κόστους εργασίας (αντίστροφο της ανταγωνιστικότητας) στην Ελλάδα, μετρημένο από τους πλέον αξιόπιστους οργανισμούς. Το χάος ως προς την ακριβή τιμή του είναι εύγλωττο, και δεν χρειάζεται σχολιασμό.

Ως προς το τρίτο δε, ερώτημα που έθεσα αρχικά, δηλ ανταγωνιστικότητα σε σχέση με ποιους;, θα επανέλθω σε επόμενη ανάρτηση.

[1] Kaldor, N. 1978. “The Effect of Devaluations on Trade in Manufactures.” in Further

Essays on Applied Economics. London: Duckworth.

————. 1971. “Conflicts in national economic objectives.” Economic Journal

81(321): 1–1631

————. 1970. “The case for regional policies.” Scottish Journal of Political Economy

17(3): 337–348.

[2] Fagerberg, J. 1996. “Technology and competitiveness.” Oxford Review of Economic

Policy 12(3): 39–51.

————. 1988. “International competitiveness.” The Economic Journal 98(June): 355–374.

Από τα ορθόδοξα οικονομικά, στα σαδο-μαζοχιστικά

noreply@blogger.com (cynical) — Sun, 15 Jan 2012 16:39:00 +0000

Αναρωτήθηκα, πολλές φορές τον τελευταίο καιρό από πού, από ποια κεφάλια ξεπήδησαν οι πολιτικές λιτότητες που μάς ταλανίζουν. Δεν μπορεί, αυτοί που τις ενστερνίζονται με τόσο πάθος και τις εφαρμόζουν με τόση συνέπεια, από κάπου θα αντλούν τη βεβαιότητα για την ικανότητά τους να προκαλούν την πολυπόθητη ανάπτυξη. Κι αυτό το κάπου, φαντάζομαι, ότι θα πρέπει να είναι μια κάποια περισπούδαστη, μια πολύ καλά τεκμηριωμένη θεωρία. Άνθρωποι που μονοπωλούν τον ορθολογισμό, που εξανίστανται μπροστά στους ειδικούς και υποκλίνονται μπροστά στην ορθοφροσύνη και την αντικειμενικότητα των επιστημόνων, δεν μπορεί, από κάποια στέρεη θεωρητική βάση θα πρέπει να αντλούν τα επιχειρήματά τους.

Για παράδειγμα, η μεταπολεμική οικονομία στηρίχτηκε εν πολλοίς στη θεωρία μιας μεγάλης μορφής, του Κέυνς, σύμφωνα με τον οποίο η ύφεση δεν ξεπερνιέται με λιτότητα, αλλά με πολιτικές που τονώνουν τη ζήτηση, μέσω αύξησης των κρατικών δαπανών. Αν είχε δε εισακουστεί από το 1919, όταν έγραφε ότι οι παράλογες πολεμικές αποζημιώσεις που οι νικηφόροι σύμμαχοι είχαν επιβάλει στη Γερμανία θα οδηγούσαν σε βαθιά ύφεση, σε αδυναμία τελικά εξυπηρέτησης αυτών και σε κοινωνική και πολιτική αστάθεια, ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος πιθανόν και να είχε αποφευχθεί. Αναλογικά, μόνο μια αντίστοιχου διαμετρήματος μορφή θα μπορούσε να αναμετρηθεί σήμερα με τον Κέυνς για να υποστηρίξει το εντελώς αντίθετο, ότι δηλαδή η ύφεση ξεπερνιέται με ακόμα λιγότερες κρατικές δαπάνες, κι όχι με περισσότερες, η φτώχεια με ακόμα περισσότερη φτώχεια, κ.ο.κ.

Μοιάζει αυτό το τελευταίο παράδοξο; Μοιάζει αντιφατικό και παράλογο; Μοιάζει να γλιστράει επικίνδυνα προς τα θολά νερά της ομοιοπαθητικής, όπου το όμοιο γιατρεύει το όμοιο; Μοιάζει αυτή η παράξενη εμμονή περί λιτότητας να έχει πάνω της κάτι από την αύρα των μεταφυσικών βεβαιοτήτων του Νew Age; Κι όμως μοιάζει!

Υπάρχει λοιπόν θεωρία; Ναι υπάρχει, και το ονοματάκι της: «Expansionary Austerity» ή «Expansionary Fiscal Consolidation», δηλαδή επέκταση της οικονομίας μέσα από τη …συρρίκνωση της οικονομίας! Κάπως όπως εκτίναξη του ελατηρίου μέσα από την συμπίεση του ελατηρίου, για να έχουμε και το φυσικό ανάλογο, που πιθανόν να λειτούργησε και σαν πρότυπο στους εμπνευστές της. Και από πού πηγάζει η ισχύς της; Από τη ζήτηση; Φυσικά και όχι. Πηγάζει από τη μαγική λέξη «Confidence», δηλαδή από την εμπιστοσύνη στο μέλλον που θα δείξουν οι επενδυτές και θα τρέξουν να επενδύσουν, κι από το ίδιο χαρμάνι εμπιστοσύνης που θα δείξουν οι καταναλωτές, και θα σπεύσουν να καταναλώσουν, όντας φυσικά πένητες και άνεργοι, αλλά αυτό δεν το πιάνει καθόλου η θεωρία ως ενδεχόμενο. «Καλή Νεράιδα της Εμπιστοσύνης», την ονομάζει ο P. Krugman περιπαικτικά, «Οικονομικά Βουντού» την ονομάζουν κάποιοι άλλοι, περισσότερο κακεντρεχείς.

Η ιστορία ξεκινάει να απασχολεί κάποιους οικονομολόγους, καθόλου τυχαία από τη δεκαετία του 1990, όταν τα μοντέλα που καταστρώνουν φαίνεται να δείχνουν ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στη δημοσιονομική λιτότητα και την επέκταση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Τώρα κάτω από ποιες προϋποθέσεις, κάτω από ποιες παραδοχές, και κάτω από ποιους απτούς μηχανισμούς, ας το αφήσουμε καλύτερα εκτός συζήτησης, μια και η κουβέντα θα πήγαινε αλλού και δεν θα κατέληγε.

Φυσικά και χωρίς τις προαναφερθείσες θεωρητικές αναζητήσεις, τόσο ο Ρήγκαν και οι Μπους, πατήρ και υιός, όσο και οι Ομπάμα και Μέρκελ θα εφάρμοζαν την πολιτική που πρώτα απ’ όλα πίστευαν ότι έπρεπε να εφαρμόσουν, χωρίς τη βοήθεια κάποιου ηχηρού θεωρητικού υποβάθρου. Για καλή τους τύχη όμως, το θεωρητικό αυτό backup τούς δόθηκε θεόσταλτο από κάποιον με το όνομα Alberto Alesina, νυν καθηγητή στο Harvard και καθόλου τυχαία, πρώην οικονομολόγο στην Παγκόσμια Τράπεζα και ΔΝΤ, ο οποίος με τις εργασίες και τα μαθηματικά του μοντέλα παρείχε ένα παραπάνω άλλοθι στους κυβερνώντες, για ν’ αναγάγουν την τακτική τους σε Αξίωμα και φυσική Αρχή. Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ο νεοφιλελευθερισμός επικαλείται αιώνιους νόμους για να δικαιολογήσει τις πολιτικές του επιλογές, και όχι μόνο στην οικονομία.

Σ’ ενα από τα τελευταία τους άρθρα, (2009), oι Alesina και συνεργάτες ισχυρίζονται ότι με βάση εμπειρικά δεδομένα 21 χωρών του ΟΟΣΑ που προέβησαν σε δημοσιονομικές προσαρμογές ανάμεσα στα έτη 1970 και 2007, οι πολιτικές που βασίστηκαν σε μειώσεις κρατικών δαπανών και όχι φόρων αποδείχτηκαν πιο πιθανές να ελαττώσουν το λόγο ελλείμματος προς ΑΕΠ και χρέους προς ΑΕΠ, παρά αυτές που βασίστηκαν σε αυξήσεις φόρων. Βούτυρο στο ψωμί, δηλαδή, των εραστών των πολιτικών λιτότητας και των ανέγγιχτων φόρων.

Φυσικά, τέτοια αποτελέσματα, και μάλιστα ενάντια στην πρόσφατη πραγματικότητα δεν ήταν δυνατόν να μείνουν αναπάντητα. Ανασκευές και εντοπισμός βασικών λαθών ήρθαν από πολλές μεριές. Για παράδειγμα αυτό που δεν είχε τονιστεί στην εργασία του Alesina ήταν ότι, όπου παρατηρήθηκε ανάπτυξη, παρά τις περικοπές στις δαπάνες, αυτό συνέβη διότι οι εν λόγω οικονομίες βρίσκονταν ήδη σε τροχιά ανάπτυξης. Ενώ, στην περίπτωση πολλαπλά τραυματισμένων οικονομιών, όσες προσπάθησαν να βγουν από την ύφεση με περικοπές, απλά δεν τα κατάφεραν. Κοντολογίς, οι χώρες δεν περικόπτουν τα ελλείμματά τους σε καιρούς ύφεσης, παρά σε καιρούς ανόδου της οικονομίας, διότι αλλιώς καταλήγουν να έχουν μικρότερη ανάπτυξη και μεγαλύτερο χρέος. Κοινός νους, θα πρόσθετε κανείς.

Και πάνω στους ...σφοδρούς διαξιφισμούς των οικονομολόγων για την αλήθεια ή όχι των ισχυρισμών του Alesina εμφανίστηκε και μια εργασία (Οκτ. 2010) από ερευνητές του ΔΝΤ, με την οποία λίγο πολύ μάς έλεγαν ότι οι πολιτικές λιτότητας βλάπτουν σοβαρά την υγεία. Συγκεκριμένα, αφού έτρεξαν με σχολαστικότητα το μοντέλο τους, προσέχοντας τα λάθη και τις λεπτομέρειες, κατέληξαν ότι δημοσιονομική συρρίκνωση κατά 1% του ΑΕΠ ελαττώνει κατά 0.75%, και όχι αυξάνει, την πραγματική ιδιωτική κατανάλωση στα επόμενα δυο χρόνια, ενώ το πραγματικό ΑΕΠ συρρικνώνεται κατά 0.62%. Πραγματικός κόλαφος το αποτέλεσμα, δηλαδή. «Μήπως το ΔΝΤ άρχισε να γίνεται κεϋνσιανό;», αναρωτήθηκαν πολλοί. Βέβαια, και μόνο με την ερώτηση αυτή, γίνεται φανερό ότι αυτό που κινεί την οικονομική σκέψη είναι η ιδεολογία πιο πολύ, παρά η αντικειμενικότητα των πραγμάτων και των σταθμών, γεγονός που κάνει αρκετούς πλέον να αναρωτιούνται αν όντως η Οικονομική είναι επιστήμη. Στις επιστήμες, οι θεωρίες και τα πειράματα γίνονται με τρόπο τέτοιο, ώστε μια αρχική υπόθεση να μπορεί να ελεγχθεί εν είναι σωστή ή λάθος, και όχι, ντε και καλά, για να επιβεβαιωθεί.

Αυτό που βλέπουμε λοιπόν, είναι ότι ούτε το ίδιο επιστημονικό δυναμικό του ΔΝΤ δεν στηρίζει τις συμβουλές που παρέχει με το αζημίωτο δεξιά κι αριστερά. Και αν αυτές οι συμβουλές δεν εδράζονται ούτε και σε αυτό, που ως τεχνοκράτες θα έπρεπε να τιμούν και να εμπιστεύονται, δηλαδή τη θεωρία και τα μαθηματικά, τότε πού στηρίζονται κι από πού αντλούν αυτοπεποίθηση;

«Ίσως ένας Φρόιντ, ή ένας Γιουνγκ να μπορούσε να εξηγήσει αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ευρωζώνη», γράφει ο Larry Elliott στον Guardian, (8/1/12). «Σίγουρα, όμως αψηφά κάθε λογική οικονομική ανάλυση».

«Η λιτότητα, ως ο δρόμος που επέλεξε η Ευρωζώνη για την ευημερία δεν είναι παρά τα οικονομικά του Μαρκήσιου ντε Σαντ», γράφει με οίστρο σ’ ένα πρόσφατο tweet ο αγαπητός μας Ρουμπινί.

Να, λοιπόν, που ένας καινούργιος κλάδος των οικονομικών αρχίζει να γεννιέται μπροστά στα μάτια μας...

Η S&P και η Μέρκελ

noreply@blogger.com (cynical) — Sat, 14 Jan 2012 19:33:00 +0000

Ποιος ήταν ένας από τους λόγους που επικαλέστηκε η S&P για τη μαζική υποβάθμιση της ΕΖ;

" Πιστεύουμε, ότι η συμφωνία (η τελευταία του Οκτωβρίου), συνομολογήθηκε βασιζόμενη σε μια ανεπαρκή αναγνώριση της αιτίας της κρίσης: ότι η πρόσφατη οικονομική αναταραχή προέρχεται από τη δημοσιονομική ασυδοσία της περιφέρειας της ΕΖ. Κατά την άποψή μας, όμως, τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ΕΖ αποτελούν κατά πολύ συνέπεια των αυξανόμενων ανισορροπιών και αποκλίσεων στην ανταγωνιστικότητα ανάμεσα στον πυρήνα και την αποκαλούμενη περιφέρεια. Ως τέτοια, πιστεύουμε ότι μεταρρυθμίσεις που βασίζονται μόνο στη δημοσιονομική λιτότητα αυτοαναιρούνται, καθώς η εσωτερική ζήτηση πέφτει ταυτόχρονα με την αύξηση της ανησυχίας σχετικά με την εργασιακή ασφάλεια και το διαθέσιμο εισόδημα, διαβρώνοντας τα φορολογικά έσοδα".

Και ποια ήταν η άμεση απάντηση της Μέρκελ;

Ότι τα σκληρά μέτρα πρέπει να επιταθούν και να επιταχυνθούν!

ΥΓ. Από τον Κρουγκμαν στους σημερινούς ΝΥΤ

Το «trickling down effect» του σομαλικού πειρατικού επιχειρηματικού μοντέλου

noreply@blogger.com (cynical) — Fri, 13 Jan 2012 11:15:00 +0000

Το πειρατικό φαινόμενο της Σομαλίας αποτελεί μια ιδιαιτερότητα και ένα θαύμα. Πρωτίστως οικονομικό, γιαυτό άλλωστε έχει εμπνεύσει κι ένα σωρό βιβλία με ευφάνταστους τίτλους, όπως «The Invisible Hook», παίζοντας προφανώς με το «Invisible Hand», ή το «Pirate Economics: Captain Hook meets Adam Smith», ή άρθρα σαν το «Cutthroat Capitalism». Είχαμε κάνει μια βιβλιογραφική ανασκόπηση, δυόμιση χρόνια πριν ΕΔΩ, για όσους θέλουν να φρεσκάρουν τη μνήμη τους ή απλά να εμβαθύνουν.

Η πειρατεία στα σομαλικά στενά αποτελεί μια επικερδή δραστηριότητα με κόστος γύρω στα 12 δις δολ ετησίως, κάποια από τα οποία καταλήγουν στα χέρια των πειρατών, οι οποίοι, σαν καλοί και προοδευτικοί επιχειρηματίες ανανεώνουν συχνά τον εξοπλισμό τους σε ηλεκτρονικά μέσα, από τα πιο ευαίσθητα που κυκλοφορούν στην αγορά, ώστε να παίρνουν είδηση τα καράβια, πριν ακόμα αποπλέυσουν, που λέει ο λόγος, και σε πλεούμενα, από τα πλέον αξιόπλοα και γοργά. Επίσης, συνεργάζονται με τα καλύτερα γραφεία διαπραγματευτών, - έχουν στη δούλεψή τους νομικούς και λογιστές από το Χάρβαρντ -, καθώς και με τις πλέον εχέμυθες τράπεζες της Ελβετίας.

Δεν μπήκα στον κόπο να ψάξω για το ΑΕΠ της Σομαλίας, άλλωστε δύσκολα θα μπορούσε κανείς να βρει αξιόπιστα στοιχεία, ούτε και για τη σύσταση αυτού, για τον ίδιο επίσης λόγο. Θα περίμενε κανείς οι σομαλοί πειρατές να αποτελούσαν ένα από τα γνωστά εγωιστικά και μονοφαγικά είδη που ευδοκιμούν στις καπιταλιστικές μητροπόλεις, αλλά ένα πρόσφατο άρθρο των FT έρχεται να ανατρέψει τις προκαταλήψεις. Μπορεί το “trickling down effect” να μην έχει ευδοκιμήσει, ας πούμε στην Ευρώπη και την Αμερική, αλλά σύμφωνα με τους FT αυτό το θαύμα έχει κιόλας συντελεσθεί στη Σομαλία.

«Η πειρατεία και τα εξ αυτής λύτρα φαίνεται να οδηγούν σε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη», γράφει η συντάκτρια της έκθεσης, Anja Shortland, οικονομολόγος του πανεπιστημίου Brunel. Ένα μέσο κούρσεμα αποφέρει το αντίστοιχο ποσό από εξαγωγές 1,650 αγελάδων/βοδιών, ενώ η κράτηση και μόνο των ομήρων – 1,016 ήταν μόνο για το 2010 – εξασφαλίζει δουλειά στους τοπικούς μάγειρες, παραγωγούς και εμπόρους, αλλά και στους αντίστοιχους φύλακες των υπό κράτηση πλοίων, τους οποίους υπολογίζει σε 100 ανά πλοίο.

Τα λύτρα, το ύψος των οποίων για πέρσι έφτασε τα 135 εκατ. δολάρια, ήρθαν σαν μάννα εξ ουρανού, βοήθησαν μικροεπαγγελματίες στο να συστήσουν εταιρίες μεταφορών, ενέργεια η οποία βοήθησε στην πτώση των μεταφορικών, (ακούτε το φορτηγατζήδες!), και επομένως στην αναζωπύρωση του εμπορίου και τη μεταφορά βασικών ειδών διατροφής στο νότο, ο οποίος επειδή δεν συμμετέχει στο πειρατικό επιχειρηματικό εγχείρημα αλληλοσφαγιάζεται και λιμοκτονεί.

Επίσης, η αναπάντεχη εισροή τόσο μεγάλων κεφαλαίων ευνόησε τη συναλλαγματική ισοτιμία της σομαλικής δραχμής, μείωσε τον πληθωρισμό και πέτυχε αύξηση των μισθών. Μα το κυριότερο, εξ αιτίας της απουσίας κεντρικής διοίκησης, οι πειρατές εξασφαλίζουν τη διακυβέρνηση των τοπικών κοινοτήτων και συνεπώς τη σταθερότητα.

Μπορεί κάποιο ποσό από τα πειρατικά κέρδη να καταλήγει σε ναρκωτικά, σε Cayenne και μεζονέτες στις σομαλικές ακτές, αλλά το μεγαλύτερο μέρος πέφτει μέσα στην τοπική οικονομία, ώστε, όπως προτείνει η κ. Shortland, εξάλειψη του φαινομένου της πειρατείας, θα βύθιζε στην απόλυτη φτώχεια εκατοντάδες χιλιάδες σομαλικά νοικοκυριά. Αλλά και στο σκοτάδι, όπως μαρτυρούν νυχτερινές δορυφορικές εικόνες, που ελήφθησαν πριν το 2002, χρονιά σταθμός, αφ’ ότου η πειρατεία άρχισε να παίρνει τα πάνω της.

Εν κατακλείδι, το εν λόγω μοντέλο φαίνεται να συγκεντρώνει αρκετές αρετές, τόσο στο μικρο-, όσο και στο μακρο-οικονομικό πεδίο, αλλά και στο πολιτικό. Τώρα ειδικά, που το υπάρχον μεταμοντέρνο καπιταλιστικό μοντέλο της δύσης φαίνεται να χρεοκοπεί, οι οικονομολόγοι ας στρέψουν προς τα κει το ενδιαφέρον τους...

Θα γίνει η Βόρεια Κορέα μια νέα Κίνα;

noreply@blogger.com (cynical) — Tue, 10 Jan 2012 05:53:00 +0000

Η Βόρεια Κορέα αποτελεί, αυτό που λέμε, τη χαρά των μυστικών υπηρεσιών, των ινστιτούτων εξωτερικής πολιτικής, των διαφόρων think tanks, και τον πονοκέφαλο των ΗΠΑ και της Ν. Κορέας. Και της Κίνας φυσικά, αλλά για άλλους λόγους. Προσφέρει ελάχιστο υλικό για τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό της, (παρεμπιπτόντως, οι περισσότερες επικοινωνίες της διοίκησης γίνονται μέσω οπτικών ινών, που είναι αδύνατον να παγιδευτούν), αλλά άφθονες εικασίες και σενάρια, μαντέματα και προπαγάνδα, ειδικά τώρα, που το δαχτυλίδι πέρασε σ' έναν άπειρο, αδοκίμαστο και άβγαλτο υιό για να αναλάβει τα ηνία μιας φτωχής και σχετικά απομονωμένης χώρας, με πάνω από ένα εκατομμύριο άριστα εκπαιδευμένο και αφοσιωμένο στρατό, με 10 πυρηνικές κεφαλές, με δυο περίπου χιλιάδες τελευταίας τεχνολογίας φυγοκεντρωτές για τον εμπλουτισμό ουρανίου, και με αδιευκρίνιστες διαθέσεις για το μέλλον της χώρας.

Αν αφήσουμε στην άκρη τις, ως επί το πλείστον, θεατρινίστικες κινήσεις των ΗΠΑ και της Ν. Κορέας, που με την αναγγελία του θανάτου του Kim Jong-il έσπευσαν να σημάνουν συναγερμό και να θέσουν σε επιφυλακή τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, φοβούμενες τάχατες άμεση πυρηνική επίθεση, κι αυτό εν μέσω κλίματος πένθους και συντριβής, το μέλλον της Β. Κορέας θα μπορούσε να διαγραφεί ως εξής: 1) να παραμείνει ως έχει, εξασφαλίζοντας μια σταθερή διακυβέρνηση υπό την αιγίδα της τριάδας, θείος-θεία-ανιψιός και με τη σύμφωνη γνώμη του στρατού, 2) να διαλυθεί, αν ο στρατός αποφασίσει να αποσύρει τη στήριξή του, 3) να ανοίξει την οικονομία της υιοθετώντας μεταρρυθμίσεις τύπου Κίνας και 4) να επανενωθεί με τη Ν. Κορέα.

Απ' όλα τα σενάρια, το τελευταίο φαντάζει και το πιο απίθανο, μιας ούτε πλέον η νέα γενιά των νοτιοκορεατών ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο, αλλά ούτε και η Κίνα, η οποία, χάνοντας το μαξιλάρι της Β. Κορέας, θα έχανε ταυτόχρονα και τον ύπνο της, αν έβλεπε αμερικανούς στρατιώτες να στρατοπεδεύουν έξω από τα νότια χερσαία σύνορά της. Επιπλέον, κάθε είδος επανένωσης με φτωχότερους συγγενείς αποτελεί ένα πολύ κοστοβόρο project, ειδικά αν ο φτωχός συγγενής είναι κατά πολύ φτωχότερος και οι υποδομές του ξεπερασμένες.

Η καλύτερη εξέλιξη, που θα βόλευε τόσο τους γείτονες όσο και τις ΗΠΑ θα ήταν προφανώς η τρίτη. Η Β. Κορέα δυνητικά, αποτελεί μεγάλη αγορά και επί πλέον διαθέτει ένα πολύ μορφωμένο και χαμηλού κόστους εργατικό δυναμικό, το οποίο ως ένα βαθμό ήδη εκμεταλλεύονται η Κίνα και Ν. Κορέα στις ελεύθερες οικονομικές ζώνες, δύο στο βορρά με την Κίνα και μια στο νότο με την Ν. Κορέα. Πόσο όμως ένα τέτοιο σενάριο είναι πιθανό; Επικαλούμενη την ασυλία που παρέχεται στους μάντεις, να κάνουν, δηλαδή, και λάθος προβλέψεις, θα έλεγα ότι είναι και το πλέον πιθανό. Και τούτο για διάφορους λόγους.

Η Β. Κορέα, εδώ και δυο σχεδόν δεκαετίες πειραματίζεται στο εσωτερικό της, σε ένα κυκλικό θαρρείς σχήμα, με τις ιδιωτικές αγορές, άλλοτε σαν «μαύρες», με ή χωρίς την ανοχή της ηγεσίας, κι άλλοτε σαν επίσημες και νόμιμες. Συγκεκριμένα, οι πρώτες άτυπες αγορές άρχισαν να εμφανίζονται δειλά-δειλά μετά το θάνατο του ηγέτη Kim il Sung το 1994, σαν φυσική αντίδραση στην αντιμετώπιση της μεγάλης πείνας που έπληξε τη χώρα, εξ αιτίας κύματος πλημμυρών που κατέστρεψαν την παραγωγή και τη διακοπή της βοήθειας από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Η διάδοση και αποτελεσματικότητά τους ήταν τέτοια, ώστε αναγνωρίστηκαν και επισήμως το 2003 από τον διάδοχο Kim Jong-il, υπό προϋποθέσεις φυσικά, που αφορούσαν για παράδειγμα την ηλικία των μικρο-εμπόρων, το ωράριο λειτουργίας, το εύρος τιμών, κ.α. Στο απόγειό τους, μόνο στην Pyongyang λειτουργούσαν γύρω στις 500 και δεν εμπορεύονταν μόνο τρόφιμα και είδη οικοτεχνίας, αλλά και εισαγόμενα καλούδια από την Κίνα, όπως τηλεοράσεις, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ποδήλατα, μέχρι και βιρμανέζικο ουίσκι.

Αυτά μέχρι το 2005. Το καθεστώς θορυβημένο από την έκταση που είχε πάρει το φαινόμενο, ήρε την υποστήριξή του, και επανέφερε το σύστημα της απ’ ευθείας διανομής αγαθών από το κράτος. Το 2006, μάλιστα προέβη και σε εκκαθαρίσεις της «εκσυγχρονιστικής» μερίδας του κόμματος.

Το εμπάργκο, όμως δεν κράτησε για πολύ, κυρίως λόγω της κοινωνικής αναταραχής που προκλήθηκε, καθότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, ένα 40% του αστικού πληθυσμού εξασφάλιζε τη διατροφή του από αυτές. Επειδή η λειτουργία των ιδιωτικών αγορών συνέτεινε, όπως ήταν φυσικό, στη δημιουργία μιας αρκετά εύπορης μεσαίας τάξης και στην εμφάνιση σημαντικών ανισοτήτων, ο Kim Jong-il σε μια αιφνιδιαστική κίνηση το 2009, ανατίμησε το νόμισμα won, κόβοντας δυο μηδενικά, και θέτοντας ταυτόχρονα ένα ανώτατο όριο ως προς το ύψος των χρημάτων που μπορούσαν να μετατραπούν. Μαζί με τα δυο μηδενικά λοιπόν, χάθηκε και το κομμάτι εκείνο της μεσαίας τάξης που δεν είχε τη διορατικότητα να αποταμιεύει σε ξένο συνάλλαγμα.

Το 2010, οι αγορές, σε πείσμα όλων ξαναεμφανίστηκαν, κυρίως λόγω του χάους που προκλήθηκε από τη νομισματική μεταρρύθμιση και τον συνακόλουθο πληθωρισμό.

Το ρεζουμέ λοιπόν, της προηγούμενης εξιστόρησης είναι ότι η βορειο-κορεατική ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία συν τοις άλλοις επιδίδεται και στο λαθρεμπόριο δια μέσου των ημι-περατών συνόρων με την Κίνα, έχει αποκτήσει ρίζες και «τεχνογνωσία», και είναι μάλλον απίθανο να εκριζωθεί. Τουναντίον, τη βλέπουμε να επεκτείνει τις δραστηριότητές της και σε συμπράξεις με το κράτος, όπως στη διαχείριση ορυχείων και μεταφορών, κυρίως με τη μέθοδο της δωροδοκίας των υπεύθυνων αξιωματούχων.

Ο θείος του νέου ηγέτη, Chang Sung-taek, ένθερμος οπαδός της ανάπτυξης εμπορικών και οικονομικών σχέσεων με τον έξω κόσμο, έχει ταξιδέψει αρκετές φορές στην Κίνα και σε άλλες ασιατικές χώρες, και επιπλέον φέρεται στενός σύμμαχος του πρώην πρωθυπουργού Pak Pong-ju, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του 2003, αλλά και τμημάτων της ελίτ που επιζητούν οικονομική αναδιάρθρωση.

Εν τω μεταξύ, ο ίδιος ο νεαρός διάδοχος, πολύγλωσσος και κοσμοπολίτης, ως μαθητής κάποια χρόνια στην Ελβετία, και με ιδιαίτερη αγάπη στους υπολογιστές, (λέγεται μάλιστα ότι ήταν αυτός που επέμενε για την είσοδο της κινητής τηλεφωνίας στη Β. Κορέα), είναι πιθανόν να συμπλεύσει με τον θείο του, ως προς το άνοιγμα της χώρας του προς τον έξω κόσμο.

Αν όλα τα προηγούμενα σημαίνουν κάτι, και εφ όσον ο στρατός λάβει τις απαραίτητες εγγυήσεις σχετικά με τη διατήρηση των προνομίων του, τότε η Β. Κορέα κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα ίσως βρεθεί στο ίδιο μονοπάτι που ακολούθησε η Κίνα πριν από καμιά δεκαριά χρόνια.

Το θαύμα της φτώχειας στην Ελλάδα: Με την κρίση ελαττώνεται!

noreply@blogger.com (cynical) — Sun, 08 Jan 2012 21:58:00 +0000

Αν κάποιος πάει πίσω στη δεκαετία και εξετάσει το ποσοστό φτώχειας στη Ελλάδα, το οποίο προσδιορίζεται στο 60% της διάμεσου του συνολικού διαθέσιμου ισοδύναμου εισοδήματος, θα δει ότι αυτό μένει κολλημένο γύρω στο 20%.

Στο παρακάτω διάγραμμα, όπου απεικονίζεται το ποσοστό φτώχειας ανάμεσα στα έτη 1994-2008, θα διαπιστώσουμε ότι το διάστημα 2000-2008 αυτό κυμαίνεται ανάμεσα στο 20% και 21% .

Ενδεικτικά αναφέρω αποσπάσματα από τον τύπο για τα έτη:

2006,

«Το 2006 η Ελλάδα εμφανίζει το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ-27 μετά τη Λετονία. 1 στους 5 κατοίκους στην χώρα μας (20,1%) βρίσκεται κάτω από το όριο φτώχειας. Το ποσοστό μακροχρόνιας φτώχειας ανέρχεται στο 14% (δεύτερο μεγαλύτερο στην ΕΕ-15)»

2007

«Με το 21% των πολιτών της να ζούν στα όρια της φτώχειας, έχοντας εισόδημα κατώτερο του 60% του μέσου εθνικού εισόδηματος, η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην παλαιά Ευρώπη των «15» μαζί με την Ιρλανδία, με δεύτερη την Πορτογαλία (20%) και τρίτη την Ιταλία (19%). Το χαμηλότερο ποσοστό έχει η Σουηδία (9%)».

2008

«Από τα στοιχεία της Eurostat η Ελλάδα με ποσοστό 21% συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τα μεγαλύτερα ποσοστά φτώχειας στην ΕΕ των 27, και μόνο η Λετονία παρουσιάζει μεγαλύτερο ποσοστό (23%). Ενώ, είναι η πρώτη μεταξύ των 15".

Μέχρις εδώ, ας πούμε σχετικά καλά. Παρ’ όλη την ανάπτυξη που σημειώνεται, η φτώχεια παραμένει η ίδια, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας τώρα. Για το παράδοξο αυτό δείτε την έκθεση του παρατηρητίου φτώχειας του ΙΝΕ.

Το πραγματικό θέμα είναι ότι εν έτη 2011 βλέπουμε έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ, (ναι αυτή του Γεωργίου) να παρουσιάζει το ποσοστό φτώχειας στην Ελλάδα να είναι το ίδιο με πέρσι, με πρόπερσι, με αντιπρόπερσι κ.ο.κ., δηλαδή στο 20.1%

Τέσσερα ερωτήματα έχω, άπαντα ρητορικά:

Είναι δυνατόν το ποσοστό φτώχειας να μένει το ίδιο την τρίτη/τέταρτη χρονιά κρίσης;
Είναι δυνατόν να είναι μικρότερο απ' ότι το 2007 και 2008;
Είναι δυνατόν να μην το έχει προσέξει κανένας, αλλά να το έχει εκλάβει και ως φυσιολογικό;
Είναι δυνατόν να χύθηκαν μάλιστα και δάκρυα για ένα τόσο κραυγαλέα αναξιόπιστο νούμερο;

Αριστερά και δόσεις

noreply@blogger.com (cynical) — Sat, 07 Jan 2012 20:07:00 +0000

Δεν νομίζω να φέρει κανείς αντίρρηση στη διαπίστωση ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων αυτής της χώρας διαφωνεί με την παρουσία της τρόικα εδώ και με τις προσταγές της για εσωτερική λιτότητα.

Η διαφωνία αυτή, που συν τω χρόνω εξελίσσεται σε μίσος, προέρχεται αφ’ ενός από την κατάλυση της εθνικής κυριαρχίας, (αφού μας διαγουμίζουν ανενόχλητα), και το τσαλαπάτημα της ατομικής αξιοπρέπειας, (αφού μας βιάζουν κανονικά), και αφ’ ετέρου όχι μόνο από τη σκληρότητα των μέτρων αλλά και από την άδικη κατανομή τους. Αν η κατανομή των μέτρων συμπεριελάμβανε, αντί να τα αφήνουν να σουλατσάρουν ανενόχλητα και να μας επιτιμούν, και τα πολιτικά λαμόγια, που αποτελούν και την πλειοψηφία του πολιτικού κόσμου, τότε η οργή και το μίσος θα έπαιζαν σε χαμηλότερες νότες.

Εφ όσον λοιπόν διαφωνούμε με την παρουσία και την πολιτική της τρόικα, δεν μπορεί παρά να συμφωνούμε με την απουσία της. Δηλαδή, αυτό θα σήμαινε ότι και το ευρέως διαδεδομένο σύνθημα «Τroika Gο Home», θα το εννοούσαμε ίσαμε το μεδούλι.

Για να δούμε όμως αν το εννοούμε. Το να στείλεις την τρόικα στο διάολο, μαζί με τις πολιτικές της, σημαίνει ότι ταυτόχρονα στέλνεις στο διάολο και το χρυσό και το λίβανο και τη σμύρνα, τα οποία αυτή φέρει ως δώρα στον ελληνικό λαό. Γιατί αλλιώς, το να θέλεις μόνο τα δώρα αποκομμένα από τις προϋποθέσεις, καταντά σχήμα οξύμωρο, και σχήμα κατάλληλο για μωρόπιστους μόνο και κουφιοκεφαλάκηδες.

Εδώ υπάρχουν δυο δυνατότητες. Είτε αρνείσαι τα δώρα, οπότε καταργούνται αυτόματα και οι φορείς και οι προϋποθέσεις των δώρων, είτε αποδέχεσαι τα δώρα και προσπαθείς να αλλάξεις τις προϋποθέσεις που τα συνοδεύουν. Όπως είναι φανερό το σύνθημα «Troika Go Home» ταιριάζει μόνο σε όσους αποδέχονται το πρώτο σκέλος της διάζευξης και όχι σε αυτούς που κλίνουν προς το δεύτερο.

Ένα καλό ερώτημα θα ήταν λοιπόν με ποιο μέλος της προηγούμενης διάζευξης συντάσσονται τα τρία μεγάλα κόμματα, ΝΔ, ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ. (Το Πασόκ πλέον δεν αποτελεί μεγάλο κόμμα).

Η ΝΔ στα λόγια συντάσσεται με το δεύτερο σκέλος, θέλει την Τρόικα, θέλει τα δώρα, αλλά παίζει στις προϋποθέσεις. Αυτό είναι το περίφημο μίγμα, το οποίο λίγο μας ενδιαφέρει σε τι συνίσταται, μιας και κανένας δεν πιστεύει, το έδειξε κιόλας έμπρακτα με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, ότι το μίγμα αυτό θα έχει διαφορετικά συστατικά. Άντε, το πολύ πολύ, αντί για κέικ πορτοκάλι αλά Τρόικα, να έχουμε ένα κέικ μανταρίνι, αλά Τρόικα, επίσης.

Το ΚΚΕ είναι κάπου στο 3285 μΧ, όποτε και όλα θα λυθούν. Ποντάρει βασικά στο ότι κανένας άνθρωπος από το σήμερα δεν θα ζει ως τα τότε για να θυμάται. Ουσιαστικά το ΚΚΕ μπορεί να θέτει στα λόγια θέμα παραμονής ή όχι της Τρόικα, μπορεί να θέτει έμμεσα θέμα προϋποθέσεων, καθ’ όσον αντιπαλεύει σθεναρά, και μπράβο του, τα αποτελέσματα των προϋποθέσεων αυτών στο χώρο της εργασίας, αλλά δεν θυμάμαι να έχει θέσει άμεσα ζήτημα για τα δώρα. Πράγμα που σημαίνει ότι το χρήμα των bail outs το αφήνει να αιωρείται σε μια γκρίζα ζώνη και θολή. Διότι, διαφορετικά, δεν θα έμενε στο εντελώς ψευδεπίγραφο σύνθημα «Δε θέλουμε την Τρόικα», αλλά θα υιοθετούσε το εντελώς δραστικό «Δεν θέλουμε τα λεφτά της Τρόικα». Έχει μεγάλη διαφορά το ένα από το άλλο. Τι είναι η Τρόικα με τη μοναδική πηγή της ισχύος της, που είναι οι δόσεις; Το πανίσχυρο Vim! Τι είναι η Τρόικα χωρίς αυτή τη μοναδική πηγή ισχύος; Το τίποτα, το μηδέν, το κενό!

Στον ΣΥΡΙΖΑ επικρατεί πολυφωνία, με κάποιες συνιστώσες να συντάσσονται με το πρώτο σκέλος της διάζευξης και άλλες με το δεύτερο. Στο ΣΥΝ επικρατεί κι εκεί πολυφωνία, αλλά απ’ ότι αντιλαμβάνομαι, η κύρια γραμμή είναι και στο ένα «είτε» και στο άλλο. Κοντολογίς, και διώχνουμε την Τρόικα και ταυτόχρονα κάνουμε καλύτερη διαπραγμάτευση, επιδιώκοντας ένα καλύτερο μίγμα από αυτό του Σαμαρά. Δηλαδή, κάτι σαν κέικ καρότου με καρύδια, πασπαλισμένο με γλάσο λεμονιού. Η διαφορά είναι ότι το κέικ Σαμαρά έχει γέμιση με φόρους, ενώ το κέικ ΣΥΝ έχει γέμιση με χρέος. Ο Σαμαράς θα διαπραγματευτεί τους φόρους, ενώ ο ΣΥΝ τις δόσεις του χρέους και το σκόντο.

Οι δόσεις όμως δεν είναι ξέχωρες από το σκοπό που δίνονται, που είναι το χρέος. Επομένως αποδεχόμενοι τις δόσεις, και εξ αυτών την Τρόικα, αποδεχόμαστε ταυτόχρονα και το χρέος. Ενώ, μη αποδεχόμενοι τις δόσεις, ουσιαστικά δεν αποδεχόμαστε το χρέος. Έτσι, απλά.

Κοντολογίς, «τρόικα, δόσεις, χρέος» αποτελούν μια αγία, ομοούσια και αδιαίρετη τριάδα. Όπως δεν μπορείς να χωρίσεις τον πατέρα από τον υιό και από το άγιο πνεύμα, έτσι δεν μπορείς να χωρίσεις την τρόικα από τις δόσεις και από το χρέος. Είτε τα αποκηρύσσεις όλα μαζί, είτε τα αποδέχεσαι όλα μαζί. Μεσοβέζικες λύσεις δεν υπάρχουν. Μόνο μπερδεύουν και απωθούν. Ειδικά σήμερα, που χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ καθαρές προτάσεις και στρατηγικές.

Και η αριστερά συνεχίζει να μπερδεύει.

Το άλογο που ξέρει

noreply@blogger.com (cynical) — Fri, 06 Jan 2012 10:52:00 +0000

Ένα ψωράλογο με φαγωμένο δέρμα, -χωράφια αθέριστα οι τρίχες που τού απόμειναν,- και βαριοφορτωμένο σακιά γιομάτα πέτρες και ξύλα αγκομαχά στην ανηφόρα. Οι αφέντες του, σαδιστές και μοχθηροί, το χτυπάνε αλύπητα με το μαστίγιο, προστάζοντάς το να τρέξει ακόμα πιο γρήγορα για την κορφή, το τρυπάνε με σουβλερή βουκέντρα, το βρίζουν, το κλωτσούν, κι όταν δε το βαστούν άλλο τα γόνατα και πέφτει, το περιγελούν. Το περιλούζουν με κουβάδες σάπιο νερό, του χώνουνε στο στόμα κοπριές και το αναγκάζουν να γλύφει το κάτουρο, που απ’ την αδυναμιά είναι αδύνατον πια να συγκρατήσει.

Η κορυφή ακόμα ψηλά, ίσα που αχνοφαίνεται, τυλιγμένη σ’ ένα μαύρο σεντόνι από σύννεφα, και ο δρόμος όλο και πιο στενός και τα βράχια όλο και πιο μυτερά. Το άλογο, υπό την απειλή του μαστιγίου καταφέρνει να σηκωθεί, κάνει κάποια βήματα, και τρικλίζοντας ξαναπέφτει. Για να ξαναπέσει και να ξανασηκωθεί, κι ας έχουν πια τα γόνατα φαγωθεί, κι ας έχει μείνει μόνο ένα πετσί να τα κρατάει στη θέση τους, κι ας έχουν ανοίξει δεκάδες μικρές βρυσούλες στη ράχη που τού στραγγίζουν το αίμα και τη δύναμη.

Το σπρώχνουν με το στανιό στην κορυφή, για να βρει, όπως τού λένε, τα άλλα άλογα που έφτασαν εκεί πριν από κείνο, για να φτιάσει κοπάδι, και να μην κάνει του κεφαλιού του, να μην τρέχει όπως έτρεχε ρέμπελο στα πράσινα λιβάδια της πεδιάδας, απ’ όπου και το ξεσήκωσαν, να μην τρώει όποτε και όσο θέλει, να μην κάνει αγώι όποτε και μ’ όποιον θέλει, αλλά τα άλλα άλογα μπροστά δεν έχουν τόσο φορτίο, όσο ανεβαίνουν τόσο και λιγοστεύει, κι έτσι μπορούν να τρέχουν ανάλαφρα και αγόγγυστα.

Το άλογο, όμως έχει φορτίο διπλό και τρίδιπλο, που όσο ανεβαίνει το μονοπάτι, τόσο αυτό μεγαλώνει. Οι αφεντάδες κάθε τόσο του προσθέτουν και καινούργια σακιά, απ’ αυτά που πετάνε τα άλογα που προπορεύονται και ξελαφρώνουν. Σακιά με ξύλα και πέτρες, άχρηστα υλικά, απλά για να τα πάει στην κορυφή, χωρίς νόημα και σκοπό, να τα’ αποθέσει εκεί πάνω, έρμαια στις ορέξεις των ανέμων που λυμαίνονται τους χειμώνες τις κορφές. Κι όσο το φόρτωμα μεγαλώνει, τόσο το βήμα κονταίνει, και ούτε λόγος πια να προφτάσει τα άλλα άλογα μπροστά που ξεμακραίνουν.

Κι όμως οι αφεντάδες επιμένουν, που αν μπορούσες να τους ρωτήσεις το γιατί, ο καθένας απ’ αυτούς θα σήκωνε τους ώμους αδιάφορα και θα σού έλεγε με τη σιγουριά που μόνο τους αδαείς κι ανόητους χαρακτηρίζει, ότι έτσι θα γίνει γιατί αυτό πρέπει να γίνει. Είναι σαφές λοιπόν ότι δεν ξέρουν, αλλά προσποιούνται ότι γνωρίζουν το γιατί, με τρόπο που μόνο οι αφεντάδες διδάχτηκαν να κάνουν για να παραμένουν αφεντάδες. Αν πετούσαν κάποια σακιά απ’ το φορτίο, αν άφηναν στο άλογο λίγο χρόνο να ξαποστάσει, αν του έβαζαν λάδι στις πληγές, αν του έδιναν λίγο σανό να φάει και λίγο νερό να πιεί, ίσως και να κατάφερνε να βγάλει το δρόμο, ακόμα κι αν ήταν άσκοπος και η κορφή μια χίμαιρα, κορφή μόνο για την κορφή και τίποτε παραπάνω. Κι ίσως να πρόφταινε και το υπόλοιπο κοπάδι, αν φυσικά καταδεχόταν ή ακόμα αν το ανάγκαζαν να μοιραστεί κάποια απ’ τα σακιά.

Αλλά δεν το κάνουν, ίσως πιστεύουν υπερβολικά στην πίστη τους, που αν δεν την πίστευαν με τόση επιμονή θα φαίνονταν στα μάτια των αλόγων διστακτικοί και άβουλοι, πράγμα αδιανόητο γι αυτούς που θέλουν να ποιμεναρχούν κοπάδια, ίσως πιστεύουν ότι το άλογο κάνει μπαγαμποντιές και προσποιείται, κι ότι το αίμα δεν είναι αληθινό, μα νερό που το πασπάλισε με κόκκινη μπογιά, ίσως και να μην τους νοιάζει αν πέσει κάτω τελικά και δεν ξανασκωθεί, αρκεί που το ‘χουν τώρα μπροστά να το περιπαίζουν και να το τυραννούν, διασκέδαση είναι κι αυτή, η χαρά του αφέντη, η απογείωση του σαδιστή, και φυσικά πρόοδος της τεχνικής και εξέλιξη της ποιότητας των συναισθημάτων, άλλο να πνίγεις στα μικράτα σου γατάκια, άλλο να στρίβεις το λαιμό των κουνελιών, κι άλλο να κεντρίζεις μέχρι θανάτου, αργά και βασανιστικά ένα περήφανο άτι. Κι είναι αυτή η μυρωδιά, του αίματος και των εκκρίσεων που τρυπάει το μυαλό και τρελαίνει τις αισθήσεις. Αλλά, ακόμα κι αν τη σκορπίζει ο άνεμος, αυτή παραμένει επίμονη στην κόκκινη γραμμή που αφήνουν πίσω τους οι δεκάδες μικρές βρυσούλες που τρέχουν ασταμάτητα από την πληγιασμένη ράχη.

Το άλογο όμως, παρ’ όλο που είναι άλογο, ξέρει. Ξέρει ότι δεν θα προφτάσει κανένα κοπάδι, γιατί αυτοί είναι οι νόμοι της φύσης, όταν ο άλλος τρέχει στην ίδια κατεύθυνση με σένα και με μεγαλύτερη ταχύτητα δεν πρόκειται ποτέ να τον προλάβεις, παρά μονάχα αν σταθείς τυχερός και παρακάμψεις το χρόνο, μέσα από κάποιο φαρδύ τούνελ, δηλαδή, καμωμένο ειδικά για μεγαλόσωμα άλογα. Ακόμα ξέρει ότι η κορυφή δεν έχει χρυσό, άγονη είναι και ξερή, σπαρμένη με αγκωνάρια και πετρωμένο χώμα, κι αυτή η μόνιμη μαυρίλα που την τυλίγει, σάβανο μοιάζει πιο πολύ παρά σύννεφο που κάθισε παροδικά να ξαποστάσει.

Σταθμίζει τις δυνάμεις του, και βρίσκει ακόμα αντοχές, ίσως γιατί νοιώθει ότι μπορεί να έχει και ένα δικό του σκοπό. Δεξιά κι αριστερά του μονοπατιού χάσκουν γκρεμίλες και βαθιά φαράγγια. Και τα βράχια είναι γλιστερά. Όσο και να τρεκλίζουν τα πόδια, άλογο είναι, τι στο καλό. Τέσσερα πόδια, τέσσερεις κλωτσιές, που άμα συγκεντρωθεί μπορεί και να τις καταφέρει δυνατές. Και η ουρά μπορεί ακόμα ν’ ανεμίζει, να ραπίζει και να τυφλώνει. Και το κεφάλι να δίνει γερές κουτουλιές, τις πιο γερές μάλιστα, στη κατεύθυνση του γκρεμού. Βοηθάει και ο αέρας που σπρώχνει τα φύλλα και τη σκόνη προς τα κει. Μετά θα μπορέσει να ξεφορτωθεί και τα σακιά με την ησυχία του. Και μετά θα δει.

Την τελευταία ώρα το σκέφτεται όλο και πιο πολύ. Και όσο πιο πολύ το σκέφτεται τόσο και πιο πολύ δυναμώνει. Ίσως στο πρώτο γύρισμα του μονοπατιού…

Τα λαμόγια, οι φιλότεχνοι

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 02 Jan 2012 15:57:00 +0000

Ακόμα και οι FT το θεώρησαν υπερβολική εύνοια, προκατάληψη και μεροληψία, έμπρακτη απόδειξη των στρεβλών καιρών που ζούμε και των αξιών που αυτοί υποθάλπουν, ώστε παραμονή πρωτοχρονιάς κάθισαν και αφιέρωσαν κάποια σχόλια για τη λίστα των “εξαιρετικών” ανθρώπων που τιμήθηκαν και φέτος, όπως κάθε αρχή του χρόνου, στη Βρετανία.

“Σαν πολλοί μαζεμένοι δεν έπεσαν από τον εταιρικό κόσμο;”, φαίνεται ν' αναρωτιέται ο αρθρογράφος ήδη από τον τίτλο. Και ποιος ο λόγος της μεγάλης αυτής εύνοιας; Η ικανότητα διαχείρησης; Τα καινοτομικά επιτεύγματα; Οι νέες δουλειές που δημιούργησαν; Αρχίδια! Τα φιλάνθρωπα αισθήματα ήταν αυτά που μέτρησαν για να τους αναδείξουν σε ξεχωριστούς. Και όχι τα όποια κι όποια φιλανθρωπα αισθήματα. Αλλά αυτά που κατευθύνθηκαν ειδικά προς τις τέχνες.

Έχω παρατηρήσει ότι η λαμογιά, έχει μια ιδιαίτερη συνάφεια με την τέχνη, όχι την οποιαδήποτε τέχνη, αλλά τη θεσμοθετημένη και την επίσημη. Αυτή, που επιδεικνύεται σε καλλιμάρμαρα και περίτεχνα μέγαρα, αυτή που επικοινωνείται με ιλουστρασιόν φυλλάδια, μεγάλες αφίσες και αψόγου ορθοφωνίας μελίρρυτους παρουσιαστές. Που συνοδεύεται από γκαλά και πλούσια γεύματα, λιφταρισμένες κοκότες και ντιζαϊνάτα ενδύματα. Αν καθίσεις και ψάξεις έναν-έναν τους σπόνσορες ολόκληρου του κυκλώματος τέχνη, να μην μιλήσουμε για τους εμπόρους της, κάτω από τη συνωμοσία του glitter θα ανακαλύψεις τη βρωμιά του gutter, μιας και οι “επενδύσεις” σε έργα και χώρους τέχνης αποτελούν πρώτης τάξεως ξέπλυμα ποικίλων παράνομων δραστηριοτήτων.

Σοκ έπαθαν οι εκλεπτυσμένοι φιλότεχνοι της Ν. Υόρκης όταν έμαθαν ότι οι αγαπημένοι τους πολυδισεκατομυριούχοι αδελφοί Κοch, David και Charles, που συντηρούν πτέρυγες στο Σμισθόνιαν, το μπαλέτο και την όπερα της Ν. Υόρκης, θέατρα και άλλα τινά, είναι ταυτόχρονα και οι βασικοί χορηγοί του Τea Party, που όπως και να το κάνουμε, η λαική φυσιογνωμία και χοντράδα του τελευταίου δεν συνάδει με τα υψηλά γούστα της νεοϋορκέζικης ελίτ.

Έτσι, για να μην ξεφύγουν από την πεπατημένη, ανάμεσα σε αυτούς που τιμήθηκαν φέτος απ' τη βρετανική κυβέρνηση συμπεριλαμβάνονταν και αρκετοί από το προαναφερθέν είδος των λαμογιών, και ειδικά αυτών, που λόγω της επικαιρότητας της κρίσης, είχαν συγκεράσει τη φιλοτεχνία με τα hedge funds. Πρώτος στον κατάλογο ήταν ένας κροίσος, μαιτρ του short, που χρίστηκε ιπόττης για τις υπηρεσίες του, όχι στην τέχνη του σορταρίσματος των ομολόγων, αλλά του σορταρίσματος των τεχνών, ως πρόεδρος του Μουσείου Victoria & Albert.

Δεύτερος στον κατάλογο κάποιος ονόματι Paul Ruddock, μαιτρ κι αυτός του σορταρίσματος τραπεζικών μετοχών, τιμήθηκε για τις γεναιόδωρες προσφορές του στο Βρετανικό και το V&A Μουσείο.

Τρίτος στον κατάλογο των ευπατρίδων, κάποιος άλλος κύριος Ronson, παρά το γεγονός ότι πριν κάποια χρόνια είχε κάτσει και φυλακή για το μανιπουλάρισμα των μετοχών της εταιρίας Guiness,που βγάζει την ωραία ομώνυμη μπίρα.

Και πάει λέγοντας...

Αν υπήρχε ανάλογο έθιμο και σε μας, σίγουρα την πρωτιά θα την έπαιρνε ο Δασκαλόπουλος. Εκτός κι αν μου διαφεύγει κάποιος καλύτερος. Τουλάχιστον ο Μάκης ήταν πιο αυθεντικός, και ίσως αυτό ήταν που τον έφαγε. Αντί να τα ακουμπάει σε ομάδες, αν τα ακουμπούσε σε κανένα μέγαρο, ίσως σήμερα να κυκλοφορούσε και ελεύθερος και τιμώμενος.

Προσλήψεις της φτώχειας

noreply@blogger.com (cynical) — Sat, 31 Dec 2011 08:36:00 +0000

Η κυνική ρήση της Θάτσερ, ότι “Δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούν Κοινωνία, παρά μόνο άτομα και οι οικογένειές τους”, ούτε ήρθε ξαφνικά από τον ουρανό, ούτε από την άλλη έπεσε σε ξερό έδαφος. Βλέποντας σήμερα το είδος του ανθρώπου που κυριάρχησε τις τελευταίες δεκαετίες, η Θάτσερ ήταν μάλλον μπροστά από την εποχή της. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός στην πιο ακραία του μορφή, δεν θα κατόρθωνε να επιβιώσει για τόσο πολύ, αν δεν μπόλιαζε με τις αξίες του, τις αγοραίες αξίες, τα μυαλά και τις νοοτροπίες μεγάλου τμήματος των δυτικών κοινωνιών. Ο νεοφιλελευθερισμός σαν κυρίαρχη ιδεολογία πλέον, απομόνωσε τον άνθρωπο από τον κοινωνικό του περίγυρο, σε ρόλο μάλιστα ανταγωνιστή και όχι συμμάχου, και τον κατέστησε τον μόνο υπεύθυνο τόσο για τις επιτυχίες όσο και για τις αποτυχίες του. Κρύο σύμπαν, θα μου πείτε, και γυμνό, αλλά όσο η ανάπτυξη μπορούσε ακόμα να δανείζεται από το μέλλον, χρήματα και ψευδαισθήσεις, το δόγμα της ΤΙΝΑ θα παρέμενε ακλόνητο. Μόνο μέσα σ’ ένα τέτοιο κλίμα θα μπορούσαν ν’ ανθίσουν η απόλυτη βουλησιαρχία του Νew Age, και συγγραφείς σαν τον Κοέλιο, που έκαναν τον κόσμο να πιστεύει ότι εφ όσον η θέλησή του ήταν ισχυρή, ακόμα κι ολόκληρο το σύμπαν θα μπορούσε να κινητοποιηθεί για να την ικανοποιήσει. Έτσι όσοι δεν κατάφερναν να κινητοποιούν το σύμπαν και ως εκ τούτου, συνέχιζαν να διάγουν βίο δυσμενή, δεν είχαν κανέναν άλλον να κατηγορούν, παρά μόνο την αδύνατή τους θέληση και φύση.

Αυτή λίγο πολύ ήταν και η εικόνα που είχαν οι αμερικανοί, εκεί πίσω στο 2001, για τους φτωχούς. Σε μια δημοσκόπηση του National Public Radio, του Kaiser Family Foundation, και του Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου του Harvard, περίπου οι μισοί από τους ερωτηθέντες είχαν απαντήσει ότι οι φτωχοί δεν κάνουν και πολλά πράγματα για να βγάλουν τους εαυτούς τους από τη φτώχεια. Σαν κύριες δε αιτίες φτώχειας αναφέρθηκαν η χρήση ναρκωτικών, η έλλειψη κινήτρων, η κακή ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης, το δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας, η παρακμή των ηθικών αξιών, ενώ πολύ λίγοι ονομάτισαν την έλλειψη θέσεων εργασίας, σαν τη βασική αιτία.

Θα περίμενε κανείς η πρόσφατη οικονομική κρίση, που οδηγεί όλο και περισσότερους ανύποπτους στη φτώχεια, να είχε κάνει πολλούς να αλλάξουν γνώμη, ώστε οι ευθύνες να καταλογίζονται περισσότερο στα αίτια και τις συνθήκες της κρίσης, παρά στους ίδιους τους φτωχούς. Παρά ταύτα η κοινή γνώμη φαίνεται να παραμένει εγκλωβισμένη στις παλιές της εκτιμήσεις. Στη Μ. Βρετανία που τέθηκε το ερώτημα, σχετικά με το ποιες είναι οι αιτίες που οδηγούν στη φτώχεια, ο παράγοντας «τεμπελιά» ενώ το 1986 συγκέντρωνε το 19% των εκτιμήσεων, το 2009 συγκέντρωνε το 26%. Αντίθετα, ο παράγοντας «κοινωνική αδικία», ο οποίος το 1986 έπαιρνε ένα 25%, το 2009 μετά βίας έπιανε το 19%.

Παρόμοια αποτελέσματα, σχετικά με την πρόσληψη που έχει η βρετανική κοινωνία για το ύψος των κοινωνικών επιδομάτων έδειξε και μια άλλη δημοσκόπηση του μη κερδοσκοπικού οργανισμού NatCen. Από το 1983 μέχρι το 2009 που συλλέγονται στοιχεία, όλο και περισσότεροι βρετανοί θεωρούν ότι οι κοινωνικές παροχές είναι αρκετά υψηλές και ότι αυτός είναι ο λόγος που οι άνεργοι δεν μπαίνουν καν στον κόπο να ψάξουν για δουλειά. Ενώ το 1983 το ποσοστό αυτό ήταν 35%, το 2009 αυξήθηκε στο 54%.

Στις ΗΠΑ, η κοινή γνώμη δεν είναι επίσης πολύ διαφορετική. Δημοσκόπηση της εταιρίας Rasmussen τον περασμένο Αύγουστο, έδειξε ότι ένα 49% των αμερικανών πιστεύει ότι τα κυβερνητικά προγράμματα αυξάνουν το επίπεδο της φτώχειας, ενώ μόνο το 20% πιστεύει το αντίθετο. Ένα 61% πιστεύει ότι για την ανεργία φταίνε οι μετανάστες και ένα 71% ότι τα κοινωνικά κονδύλια τα καρπούνται δικαιούχοι με υψηλά προσόντα.

Στην Ελλάδα οι κοινωνικές παροχές είναι ήδη ελάχιστες, και το επίδομα ανεργίας πενιχρό, ώστε οι ενδοιασμοί των αγγλοσαξονικών κοινωνιών να μην βρίσκουν άμεση εφαρμογή. Όχι ότι η εγχώρια κοινή γνώμη δεν έχει προβληματιστεί για τα αίτια της φτώχειας. Θα μπορούσε να την αποδώσει και στους ίδιους τους φτωχούς, αν δεν υπήρχαν οι Δημόσιοι Υπάλληλοι. Α! Και οι μετανάστες...

Ζωάκια, αστέρια στην αριθμητική

noreply@blogger.com (cynical) — Wed, 28 Dec 2011 22:04:00 +0000

Ευτυχώς που ήρθαν οι γιορτές και τα δελτία μας έκαναν τη χάρη ν’ ανασάνουμε λιγάκι από το καθημερινό σφυροκόπημα. Το θρίλερ μπορεί να περιμένει ακόμα μερικές ημέρες. Προς το παρόν λίγος Εφραίμ, είναι ο,τι πρέπει για να ξαναθυμηθούμε πώς είναι να χαλαρώνεις τα βράδια μπροστά στο «χαζοκούτι», αλλά και ν’ αποδεσμεύεις το μυαλό από την πιεστική πραγματικότητα του μνημονίου και της λιτότητας.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο κάποιες ειδήσεις που πριν λίγο καιρό θα τις θεωρούσαμε off-center ξαναποκτούνε αξία. Για παράδειγμα με ενδιαφέρον διάβασα ότι ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Otago στη Ν. Ζηλανδία σχεδίασαν κάποια πειράματα με περιστέρια από τα οποία συνήγαγαν πως τα πετεινά αυτά του ουρανού, διαθέτουν καταπληκτικές μαθηματικές ικανότητες. Τα έστηναν δηλαδή μπροστά σε μια οθόνη με τρεις εικόνες, κάθε μια εκ των οποίων περιείχε από ένα έως τρία αντικείμενα. Με λίγη εκπαίδευση, που συνίστατο σε μια περιποιημένη περιστερο-λιχουδιά μετά από κάθε επιτυχία, τα περιστέρια μπορούσαν να διατάξουν τις εικόνες σε σειρά, πρώτα αυτή με το μικρότερο αριθμό αντικειμένων, μέχρι αυτή με το μεγαλύτερο, απλά χτυπώντας με το ράμφος τους την αντίστοιχη εικόνα στην οθόνη. Τα περιστέρια δεν λάθευαν στο μέτρημα όσα τρικ και να επινοούσαν οι εκπαιδευτές τους, αλλάζοντας για παράδειγμα το σχήμα, το χρώμα και το είδος των υπό μέτρηση αντικειμένων σε κάθε εικόνα.

Κατόπιν, αφού τα περιστέρια είχαν περάσει με επιτυχία το Lower της αριθμητικής, οι εικόνες έγιναν εννιά και η κατάταξη πιο δύσκολη. Κι όμως, πολύ γρήγορα το κατάφεραν κι αυτό, παίρνοντας επάξια το Proficiency, περνώντας μάλιστα και τις μαϊμούδες που κρατούσαν μέχρι πρότινος τα σκήπτρα της μαθηματικής ιδιοφυίας.

Κουφό; Καθόλου! Μια βόλτα στο ιντερνέτ γρήγορα φανέρωσε ότι η μαθηματική σκέψη(!) δεν αποτελεί προνόμιο μόνο των ανθρώπων, άντε και των ανώτερων θηλαστικών, αλλά και μερικών από τα πιο ταπεινά ζωντανά.

Για παράδειγμα ένα είδος σαύρας, η κοκκινό-ραχη, μπορεί να βρει τη διαφορά ανάμεσα σε 1, 2, και 3 μύγες, αλλά δυστυχώς όχι ανάμεσα σε 3 και 4.

Κάποια ψάρια όμως (τα λεγόμενα κουνουπόψαρα) μπορούν να διακρίνουν ανάμεσα στο 1 και δύο και 3, αλλά και ανάμεσα στο 3 και 4. Να, για παράδειγμα είχε βρεθεί ότι όταν ένα θηλυκό κουνουπόψαρο υφίστατο sexual harassment από τον σύζυγό του, αμέσως την κοπανούσε από την συζυγική φωλιά και κοίταζε να τρυπώσει στο μεγαλύτερο κοπάδι ψαριών που βρισκόταν τριγύρω του. Όταν είχε να διαλέξει ανάμεσα σε ένα ψάρι και σε δυο, πήγαινε πάντα στην παρέα των δυο. Όταν είχε να διαλέξει ανάμεσα σε κοπάδι τριών ψαριών και σ’ ένα άλλο τεσσάρων, προτιμούσε σαφώς την παρέα των τεσσάρων. Από κει και πάνω όμως το θηλυκό φαίνεται να τα έχανε. Αλλά όχι και την ικανότητα να διαλέγει το μεγαλύτερο κοπάδι όταν η διαφορά του από το αμέσως μικρότερο ήταν μεγαλύτερη του λόγου 2:1.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι η απόδοση των εν λόγω ψαριών είναι συγκρίσιμη με αυτή ενηλίκων ανθρώπων οι οποίοι έχουν ένα πολύ περιορισμένο αριθμητικό λεξιλόγιο. Για παράδειγμα η γλώσσα Munduruku του Αμαζονίου δεν έχει λέξεις για αριθμούς μεγαλύτερους του πέντε. Κι αυτό που βρέθηκε είναι ότι οι αριθμητικές τους δυνατότητες δεν ξεπερνούν αυτές των ψαριών!

Τα λεμούρια μπορούν να βάλουν στη σειρά αριθμητικά μεγέθη, όπως και οι μαϊμούδες ρέζους, αλλά όπως και τα περιστέρια. Το ίδιο κάνουν και οι μέλισσες. Αλλά οι δυστυχείς τους κόβει να μετρήσουν μόνο μέχρι το πέντε. Ντιπ, παραπάνω!

Ικανότητα να εκτελούν αριθμητικές πράξεις έχουν και τα ποντίκια, τα ρακούν, οι παπαγάλοι, τα κουνάβια, τα δελφίνια, και όπως είπαμε και οι μαϊμούδες οι οποίες επιπλέον μπορούν όχι μόνο να προσθέτουν αλλά και να αφαιρούν.

Πώς συμβαίνει λοιπόν και τα ζώα μπορούν και μετρούν; Μα εξ αιτίας της εξελικτικής διαδικασίας για λόγους επιβίωσης. Δεν είναι ότι τα ζώα αυτά έχουν μια γλωσσική αίσθηση των αριθμών, δηλαδή δεν κάθονται να μετράνε 1,2,3, κλπ με το μυαλό τους. Απλά, αθροίζουν ομάδες αντικειμένων χωρίς να χρησιμοποιούν αριθμούς, και τούτο για να μπορούν να εκτιμούν τα μεγέθη των ανταγωνιστικών κοπαδιών και να αποφασίζουν αν τους παίρνει να μείνουν ή να την κοπανήσουν.

Το παράδοξο των εκλογών στην εποχή της Τρόικα

noreply@blogger.com (cynical) — Mon, 26 Dec 2011 09:11:00 +0000

Η κρίση δεν άλλαξε μόνο το οικονομικό τοπίο των περισσοτέρων χωρών της ευρωπαϊκής ένωσης, αλλά επηρέασε καθοριστικά και την εκλογική συμπεριφορά όσων εκλογικών σωμάτων μπήκαν στην περιπέτεια της αλλαγής των κυβερνήσεών τους την χρονιά που διανύσαμε. Συγκεκριμένα τόσο τα εκλογικά σώματα της Ιρλανδίας, στο τέλος Φεβρουαρίου, όσο και της Πορτογαλίας στις αρχές Ιουνίου, και της Ισπανίας τον περασμένο μήνα, κλήθηκαν να αποφασίσουν για μια νέα κυβέρνηση, η οποία όμως δεν θα έφερνε τίποτε το νέο και το ελπιδοφόρο, μιας και απαράβατη προϋπόθεση της εκταμίευσης των κονδυλίων «διάσωσης» από την Τρόικα, ήταν η νέα κυβέρνηση που θα προέκυπτε, και ήταν λίγο πολύ γνωστή ποια θα ήταν αυτή, να είχε εκ των προτέρων δεσμευτεί, και μάλιστα εγγράφως, στους «διασώστες» ότι θα εφάρμοζε πιστά τους σκληρούς όρους που τα συνόδευαν.

Έτσι οι δεξιές κυβερνήσεις των Enda Kenny στην Ιρλανδία, Coelho στην Πορτογαλία, και Rajoy στην Ισπανία, που προέκυψαν είχαν ήδη ένα βαρύ συμβόλαιο λιτότητας να εκτελέσουν, συμβόλαιο, το οποίο και επικύρωσαν, εν γνώσει τους, οι ψηφοφόροι εκλέγοντάς τους.

Το καινούργιο, όσο και παράδοξο στοιχείο των εκλογικών αυτών αναμετρήσεων ήταν ότι οι ψηφοφόροι καλούνταν να επιλέξουν όχι ανάμεσα σε διαφορετικά πολιτικά προγράμματα, όπως γίνεται συνήθως, αλλά να αναδείξουν το πολιτικό εκείνο σχήμα που θα εφάρμοζε το ένα και μοναδικό πρόγραμμα όπως είχε υπαγορευτεί από την Τρόικα. Οι ψηφοφόροι ανταποκρίθηκαν, ψήφισαν με τη θέλησή τους αυτούς που ψήφισαν και δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα, αν λίγους μήνες αργότερα δεν έπαιρναν τους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για τα αποτελέσματα των μέτρων, τα οποία οι ίδιοι είχαν προ ολίγου ψηφίσει.

Οι Πορτογάλοι κατέβηκαν σε γενική απεργία, κάτι που είχαν να κάνουν από αρκετές δεκαετίες πριν, και οι Ιρλανδοί προσφάτως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, απέσυραν τη στήριξή τους στον Kenny και τον κυβερνητικό συνασπισμό. Για τους Ισπανούς είναι ακόμα νωρίς, αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την καινούργια χρονιά το ίδιο θα συμβεί κι εκεί.

Η ίδια ακριβώς παγίδα οιονεί δημοκρατίας που στήθηκε στις παραπάνω χώρες, στήνεται τώρα και στη χώρα μας, αλλά με κάποια μεγαλύτερη, είναι αλήθεια δυσκολία. Έφτυσαν αίμα οι Τροϊκανοί μέχρι να αποσπάσουν την ενυπόγραφη δέσμευση Σαμαρά ότι θα ασπαστεί την ορθόδοξη οικονομική τους σκέψη. Όχι ότι ο Σαμαράς είχε κάτι διαφορετικό στην ατζέντα του, αλλά η συγκυρία ήταν τέτοια που οι δημοσκοπήσεις τελευταία τού έκλειναν πονηρά το μάτι και τον άφηναν να ελπίζει ότι θα μπορούσε και να γινόταν ο χαλίφης στη θέση του χαλίφη Παπανδρέου.

Οι εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου θα μπορούσαν να ιδωθούν και σαν μια παραχώρηση της τρόικας, ως αντίδοτο, ας πούμε, στο πραξικόπημα Παπαδήμου, μιας και το πραξικόπημα Μόντι, την ίδια ακριβώς περίοδο, δεν συνοδεύτηκε από κάτι τις το ανάλογο. Οι Ιταλοί θα δούνε τις κάλπες μόνο στο κλείσιμο της τετραετίας, απαλλαγμένοι για την ώρα από φιλοσοφικές αναζητήσεις περί του νοήματος των εκλογών σε περιόδους σημαδεμένες από εξωτερικούς οικονομικούς επικυρίαρχους και νομοθέτες.

Οι εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου, κουβαλούν τόσες δεσμεύσεις επάνω τους που αναμφίβολα δεν έχουν να δώσουν κάτι διαφορετικό από τον μνημονιακό μονόδρομο, παρά μονάχα αν τα δυο μεγαλύτερα κόμματα της αριστεράς κάνουν την έκπληξη και ανατρέψουν άρδην το σκηνικό. Οι δημοσκοπήσεις όμως συστηματικά δεν δείχνουν κάτι τέτοιο, κι ούτε υπάρχει κανένα σημάδι στον ορίζοντα για κοινή τους κάθοδο και συνεργασία. Η Νέα Δημοκρατία παίζοντας ανάμεσα στη συμμετοχή, τη συγκυβέρνηση και την αντιπολιτευόμενη συγκυβέρνηση κατορθώνει να συγκρατεί τα ποσοστά της, ενώ δεν θα δυσκολευτεί να βρει τους μαϊντανούς για να σχηματίσει κυβέρνηση όταν έρθει εκείνη η ώρα. Το Πασόκ, ή μάλλον μέρος του Πασόκ, όπως Χρυσοχοΐδης, Λοβέρδος, Βενιζέλος κλπ, προσπαθεί εναγωνίως να απεκδυθεί τον μνημονιακό του μανδύα, και να παρουσιαστεί στις εκλογές με το παλιό «αντεξουσιαστικό» του προσωπείο. Ίσως και να προσδοκά σε ένα θαύμα.

Γι αυτό το λόγο λοιπόν, επειδή το παιχνίδι είναι εξ αρχής σικέ, δεν υπάρχει και μεγάλη προθυμία από τη μεριά των ψηφοφόρων να προσέλθουν σύντομα στις κάλπες. Το ποσοστό αυτών που θέλουν την κυβέρνηση Παπαδήμου να εξαντλεί την τετραετία, με εξαίρεση τη δημοσκόπηση της MRB (15/12) που δίνει ένα 11,8%, είναι αρκετά υψηλό: η MARC (18/12) δίνει ένα 40,3%, η ΜETRON ANALYSIS (9/12), ένα 44,5% και η PUBLIC ISSUE (8/12), ένα 48%. Και δεν είναι γιατί ο Παπαδήμος χαίρει αρκετής δημοφιλίας και καλλιεργεί προσδοκίες. Το χαρτί της προ μηνός ευφορίας έχει ήδη αρχίσει να καίγεται με γοργούς ρυθμούς, όπως οι ίδιες δημοσκοπήσεις δείχνουν.

Οι εκλογές, το μόνο νομιμοποιημένο εργαλείο το οποίο θα μπορούσε να ανατρέψει το σκηνικό της φρίκης, έχει ήδη νοθευτεί με τους περιορισμούς που έθεσε η Τρόικα στα μεγαλύτερα κόμματα ως προς το είδος της πολιτικής που επιτρέπεται να ακολουθήσουν και τους οποίους έχουν ρητά αποδεχτεί. Η δυστυχία είναι ότι στους όρους αυτούς έχει παγιδευτεί και ένα μεγάλο κομμάτι του εκλογικού σώματος, ωστε να αποζητά κυβερνήσεις με κριτήρια αποτελεσματικότητας και συμμόρφωσης προς τις τροικανές επιταγές, όπως συνέβη και στις χώρες που προαναφέραμε. Αν η σύγχυση αυτή δεν διαλυθεί, τότε δεν θα έχουμε να περιμένουμε πολλά από τις επικείμενες εκλογές.