Een dag na het verschijnen van het D66 verkiezingsprogramma, kwam Route 66 bijeen in Den Haag op zaterdag 3 mei.  Michiel Verkoulen, oud-Router, toen nog middenin zijn interne campagnestrijd, hield als een van de mede-schrijvers aan het verkiezingsprogramma een praatje over de totstandkoming.  Vol enthousiasme stortte iedereen zich daarna op de verschillende hoofdstukken. Het doel van de dag was om het verkiezingsprogramma te testen, klopte wat er in stond? Of vonden wij wat anders?

In zes groepen splitsen wij ons.  En behandelden wij zes hoofdstukken waar het meeste animo voor was, waaronder “Anders verdienen en verdelen”, en “Anders leren en ontwikkelen”. De geplande lunch werd een werklunch, want de discussies namen meer tijd in beslag dan gepland.  Onder het genot van paaseieren en krentenbollen, kwamen wij uiteindelijk tot een flinke lijst amendementen. De organisator van de dag was echter strikt. Iedere groep had twintig minuten om zijn amendementen te presenteren aan alle aanwezige Routers en er over te stemmen. Strategisch koos iedere groep dan ook de amendementen uit die zij het meest succesvol of geschikt vonden.

Dit leidde tot leuke en heftige discussies waarin sommige amendementen sneuvelden en andere ingebracht zijn voor het aanstaande D66 congres. Uiteindelijk zijn 22 amendementen verstuurd naar het Landelijk Bureau. Van een flink deel heeft het Landelijk bestuur geadviseerd om ze over te nemen. Wij hopen dat het congres hetzelfde zal doen. Al met al was deze dag een geslaagde waarin wij inhoud en techniek, hoe dien je een amendement in en hoe wordt een verkiezingsprogramma, met veel lol en enthousiasme combineerden.

De verkiezingen houden ons land aardig bezig. Volgens de peilingen wordt de VVD de grootste straks na 9 juni. PvdA en CDA volgens als tweede en derde, PVV wordt vierde en wij mogen op een vijfde plaats rekenen. Jammer. In mijn ogen een gemiste kans omdat met die uitslag de kans op een rechts conservatieve regering erg groot wordt. Rutte maakt duidelijk dat hij geen water bij de wijn te willen doen richting de PvdA. Kans op paars is daardoor klein. Om meerdere redenen zou ik een niet-paarse regering betreuren.

Allereerst omdat het CDA als een clochard aan de deur van de VVD zal kloppen om weer te mogen regeren. De VVD zal het CDA binnen laten, in haar conservatief liberale huis, mits ze naar de pijpen dansen. CDA doet dat uiteraard met alle liefde van de wereld en een rechts-conservatief huwelijk is gesloten. Maar dan is de meerderheid niet behaald. Wie o wie wil aan dat huwelijk verder deelnemen?

Ik denk niet dat wij dat zouden willen. Zeker omdat we het liefst een paarse coalitie zouden willen. Maar vooral omdat we willen hervormen. En met VVD en CDA valt slecht te hervormen. Ze zijn zo bang voor de toekomst, dat de enige gedachte een behoudende gedachte is. Maar wie dan wel?

De nar zal dan weer om de hoek komen kijken. Maar wat gaat de nar dan doen? Meeregeren of zoals zijn Deense vrienden uit de regering blijven en de minderheidsregering steunen? Het liefst zie ik de nar dan meeregeren. Want dan zal de nar niet alleen de privileges van een machthebber hebben, maar ook de verantwoordelijkheden. Immers, als Kamerlid neemt hij ook zijn verantwoordelijkheden niet. Waarom zou hij dat als minister wel doen? Daarnaast vertrouwt hij zijn eigen mensen niet, laat staan dat hij andere ministers zal vertrouwen en samenwerken. De nar zal daarom waarschijnlijk niet deelnemen, maar zal zijn steun geven. Wel de lusten, niet de lasten zogezegd. En zo kan de nar zich nog meer koning voelen van de Nederlandse politiek dan hij dat al doet.

Het is april 2025. De kranten staan vol berichten over geweld tegen dikke mensen en op het Malieveld demonstreren studenten tegen de afschaffing van het sociale leenstelsel. De Tweede Kamer behandelt deze maand twee wetsvoorstellen. Met het wetsvoorstel Obesitas wil de regering de toename van zwaarlijvigheid tegengaan door High-Fructose Corn Syrup (fructosestroop) te verbieden. Een tweede voorstel bepleit de afschaffing van het in 2015 ingevoerde sociale leenstelsel. Als de regering haar zin krijgt, kunnen studenten niet langer tegen gunstig tarief van de overheid lenen.

Ik ben in de Oude Zaal van de Tweede Kamer, waar geschiedenisstudenten van vijf universiteiten het parlementaire rollenspel ‘Tussen 2K’s’ spelen. Zij worden bijgestaan door enkele beroepspolitici: Gerdi Verbeet verzorgt de inleiding, Klaas de Vries neemt het kamervoorzitterschap op zich enAnnemarie Jorritsma speelt de minister van VWS. In de simulatie telt de Kamer vijf partijen, de coalitiepartijen Gelovig Appèl (UU), de Vereniging voor Neo-Conservatisme (KUN) en het Vrijzinnig Liberaal Verbond (UvA) en de oppositiepartijen Sociaal! (Universiteit Leiden) en Lijst Populus (RUG). Het – wat mij betreft nogal ambitieuze – doel van deze middag is om te onderzoeken of partijleiders er na een kabinetsformatie goed aan doen om als minister in het kabinet zitting te nemen of dat zij beter in de Kamer kunnen blijven. Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel Obesitas zitten de partijleiders in de Kamer, voor de besprekingen over het wetsvoorstel Studiefinanciering nemen zij plaats inVak K.

En wat voor inzichten levert dit precies op? Dat blijkt een heikel punt. Tussen de regels valt te lezen dat de organisatie zelf gelooft in de heilzame werking van partijleiders in de Kamer. Uit de simulatie blijkt echter het tegenovergestelde: het wetsvoorstel Obesitas wordt verworpen, terwijl het voorstel Studiefinanciering wordt aangenomen. Voor presentator en initiatiefnemer Jouke Turpijn aanleiding om conclusies nog maar even uit te stellen. De juryleden, Henk te Velde enEgbert Kalse, zijn minder terughoudend in hun evaluatie. Volgens NRC-redacteur Kalse is twijfelachtig of wel sprake is van een ceteris paribus vergelijking en of conclusies dus überhaupt te trekken vallen.

Over de prestaties van de studenten is de jury tevreden. De partijen hebben hun standpunten overtuigend voor het voetlicht weten te brengen. Coalitie- en oppositierollen kwamen minder goed uit de verf. Strategisch manoeuvreren en daarbij handig gebruik maken van het regeerakkoord blijkt lastig. OppositiepartijSociaal! is dankzij haar welsprekendheid en onverstoorbaarheid de winnaar. Het vrijzinnig-liberale VLV (denk: D66) en de populisten van Lijst Populus doen het het minst goed. De PVV-rol met verve vervullen blijkt niet makkelijk. Volgens Verbeet hadden termen als ‘schandaal’, ‘belachelijk’ en ‘losers’ veel vaker mogen vallen. Populus was te weinig outsider en had harder in moeten gaan tegen ‘kamervoorzitter’ De Vries. De PVV doet niet anders, zegt juryvoorzitter Te Velde. Gerdi Verbeet maakt bevestigende armgebaren.

Benieuwd naar beelden van de simulatie? Klik hier voor een filmpje!