Dertli Sineler

Kadın-Erkek İlişkilerinde Nikâhın Önemi

Mon, 23 Apr 2012 21:41:40 +0000

Düşünülmeden-taşınılmadan izdivaç adına ortaya konan evlilikler ve bir araya gelmeler, arkada ağlayıp sokaklarda sürünen eşler, "öksüzler yuvası"na bırakılan yetimler ve aileleri yüreklerinden yaralayan caniliklerle neticelenmiştir.

Nikâh konusunun dindeki yerini anlamak, beşerî davranışların kaynağını kavramakla mümkündür. Baştan belirtelim ki, modern düşüncenin davranışlarımızı rasyonellikle açıklaması isabetli değildir. Çünkü insanların davranışlarını ya arzu ve heves, veya inançları belirler. Akılları da bu esaslar çerçevesinde oluşur ve gelişir.

Bu demektir ki, sadece davranışlarımızın değil, davranışlarımızın değer hükmünü belirleyici olan düşüncelerimizin de kaynağı, ya arzu ve heveslerimiz veya inançlarımızdır. Yani bir davranışı iyi veya kötü olarak nitelememiz de son tahlilde inançlarımıza veya dürtülerimize dayanmaktadır. Bu yüzden Yüce Allah'ın:"Eğer hak, onların kötü arzu ve isteklerine uysaydı, mutlaka gökler ve yer ile bunlarda bulunan kimseler bozulur giderdi..." (Mü'minûn Sûresi, 23/71) beyanını çok önemli buluyoruz.

Nikâh akdi de insan nev'inin İlâhî yardım almak zorunda olduğu konulardan biridir. Öncelikle iki karşıt cinsin birbirinden yararlanmak için bir araya gelmesi, nikâh akdini gerektirir mi? Bu akit, taraflara hangi yükümlülükleri yükler? Bu yükümlülüklerin ihmal edilmesi hâlinde uygulanacak müeyyideler nelerdir? Bu ve benzeri konularda modern düşüncenin ve bu düşünce üzerine inşa edilen ahlâk ve hukuk anlayışının anlaşılır bir dil kullandığını görmek mümkün değildir. Bu yüzden modern dünyanın, aile kurumuna dâir en ciddi problemi budur: Belirsizlik... muğlaklık ve bu durumun tabiî bir neticesi olarak hiyerarşik boşluk ve kaos...

Bu çerçeveden baktığımızda nikâh akdi, dinî bir düzenlemedir ve rasyonalite ile açıklanamaz. Yüce Allah nikâhlanmayı emretmiş, Hz. Peygamber (sallallâhu aleyhi ve sellem) bu emri hem uygulamış hem de ümmetini bu konuda uyarmıştır.

Ayrıca Cenab-ı Hak nikâh sözleşmesiyle birbirine helâl olan eşler arasında ülfet, ünsiyet, muhabbet, merhamet ve şefkat duyguları yaratmayı vaat etmiş; bunu da varlığının, kudretinin ve vahdaniyetinin âyetlerinden/sembollerinden ve işaretlerinden biri olarak beyan buyurmuştur.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
"Kaynaşmanız için size kendi (cinsi)nizden eşler yaratıp aranızda sevgi ve merhamet peydâ etmesi de O'nun (varlığının) delillerindendir. Doğrusu bunda, iyi düşünen bir kavim için ibretler vardır." (Rûm Sûresi, 30/21)

Bu iman sebebiyle Muhammed ümmeti arasında, her konuda olduğu gibi kadın-erkek münasebetlerinde de bir çerçeve oluşmuş ve bu çerçeve dışındaki münasebet şekilleri meşru görülmemiştir. Buna göre, kadınlar ve erkekler ancak nikâh sözleşmesiyle bir araya gelebilirler. Ve bu bir araya geliş ile aile denen kurum oluşur. Bu kurumun da hem kuruluşunda hem işleyişinde birtakım kurallara riayet edilir.

Böyle olması hâlinde, yani İlâhî kaynaklı olduğuna inandığımız kurallara riayet edilmesi hâlinde, dünya hayatı "cennet" olmaz; yine birtakım sıkıntılar, mihnetler ve meşakkatler yaşanır; çünkü bu hayat imtihan meydanıdır. Ancak beşerî müdahaleler neticesi ortaya çıkan kaos/kriz/buhran/bunalım gibi depresif rahatsızlıklara da bu ölçüde rastlanmaz.

Bu konu üç başlık altında ele alınabilir:
1. Modern dönemde değişen nikâh ve aile algısının yol açtığı sıkıntılar.
2. Özellikle üniversite gençliğini ciddi şekilde tesiri altına alan "gizli nikâh" meselesi.
3. Müt'a (geçici nikâh) konusu.

1-Modern Dönemde Değişen Nikâh ve Aile Algısının Yol Açtığı Sıkıntılar
Bu başlık altında, beşerî müdahaleler neticesi ortaya çıkan sevimsiz aile manzaralarının sebepleri üzerinde kısaca durmak istiyoruz.
Modern ailenin yaşadığı sıkıntıların temelinde şu noktaların bulunduğu kanaatini taşımaktayım:

A- Cinsler Arası Farklılık: Yüce Allah, erkek ve dişi olarak iki cins yaratmışken, modern paradigma bu farklılığı iptal etme peşine düşmüştür. Bu bakış açısıyla hareket eden insanlarda artık, kadın-erkek farklılığından söz etmek imkânı kalmamış, her şeye rağmen bunda ısrar edenler marjinallikle suçlanır hâle gelmiştir.

Ancak üzülerek görüyoruz ki, modern dünya, ekonomik alanda elde ettiği üstünlükten yararlanarak, her alana nüfuz etmeye, hattâ egemen olmaya çalışmakta, bu cümleden olmak üzere aile yapısını da yeniden inşa etmeye yönelmiş bulunmaktadır. Bunu yaparken, ardından da kadın erkek eşitliğini sağlama iddiasıyla, kadını da erkek kadar sorumlu tutmuştur. Bu durum ise kadının da erkek gibi her yükün altına girmesi neticesini doğurmuş, tabiatıyla, yaratılış özelliklerinde birtakım bozulmalar olmuş ve erkekleşme temayülü göstermeye başlamıştır. Bu durum, tabiî olarak erkeğin karakterini de etkilemiş ve o da kadınlaşma temayülü göstermeye başlamıştır.

1933 yılında Hüseyin Rahmi Gürpınar tarafından kaleme alınan "Kadın Erkekleşince" adlı tiyatro oyununda tam da bu nokta canlandırılmış ve oyunun kadın kahramanı Nebahat Hanım'ın kocası Ali Süreyya'ya söylediği şu sözler meselenin özetini ortaya koymuştur:

"İkimizin aldığı para da hemen hemen birbirine eşit... İçinde yaşadığımız yüzyıl kadını erkekleştiriyor... Mademki biz erkek işlerine atılıyoruz. Siz erkekler neden kadın hizmetine el sürmekten çekiniyorsunuz?... Kadının erkekleşmesi biraz da erkeğin kadınlaşmasını gerektirmez mi? İş dengesi başka türlü nasıl düzelebilir?" (s. 69)
Şimdilik sözüne ve düşüncesine itibar edilir çevreler bu konuya mesafeli durdukları için sanki bir problem teşkil etmiyormuş gibi gözükse de, hakikatte çok önemli bir mesele ile karşı karşıya bulunduğumuz, izahtan vârestedir. Çünkü nikâhtan söz edebilmek için iki farklı cinsin varlığını kabul etmek gerekir. Yüce Allah'ın, âyetlerinden/sembollerinden biri olarak sunduğu "kendi (cinsi)mizden eşler yaratıp aramızda sevgi ve merhamet peydâ etmesi" ancak bu suretle gerçekleşir. Bunun anlamı, cinslerin, kendi cinsiyet özelliklerini korumaları ve o konuda herhangi bir yozlaşmaya imkân vermemeleridir.

B- Kefâet: Erkeğin bazı açılardan kadından geri olmaması mânâsına gelir ve İslâm fıkhında kadın tarafının hukukunu koruyucu bir şart olarak konulmuştur. Bunun için de esas itibariyle erkeğin evleneceği kadından bu yönlerden daha aşağı bir durumda bulunmaması gerekir. Erkeğin kadından daha iyi bir seviyede bulunması ise kadının lehine bir durum olup, denkliğe aykırı sayılmaz.
Kefâet konusunda en sıkı kriterleri Hanefiler koymuştur. Çünkü bu mezhep kadına, velisinin izni olmadan nikâhlanma yetkisi tanımıştır. Ancak kadın kefâet konusunda yeterli duyarlılığı gözetmez ve ailesinin de iznini almadan evlenirse, veliye bu akdi feshetme hakkı, yetkisi tanımışlardır.

Günümüzde ise bu şart da yeterince gözetilmemekte, artık birçok bakımdan kocasından daha başarılı veya kariyer sahibi, daha iyi ücretle çalışan kadınlar görmek de mümkündür. Fakat bu tür ailelerde problemler artmaktadır. Evliliklerde kefâete riayetin pek çok faydaları izahtan vârestedir.

C- Hiyerarşi: Ailede reis, erkektir. Ancak, reislik, yetki kullanmak değil, mesuliyet üstlenmektir. Yetki kullanmak ise, sadece mesuliyeti yerine getirmeye yetecek miktarla sınırlandırılmıştır. Diğer bütün riyaset makamları da böyledir.

D- Görev Taksimi: Erkek, nafaka yükümlülüğünün tamamını üzerine almıştır. Kadın ise kocasına hizmet yükümlülüğü altına sokulmuştur. Böylece kadın ve erkek birbirine maddî ve hissî bağlarla da bağlanmışlardır.

Bu esaslara riayet edilerek kurulan bir ailede, mihnet ve meşakkatlerin asgarî seviyede kalacağını düşünüyoruz. Yaşadığımız ve içinde büyüdüğümüz modern hayat, bu kanaatimizi her geçen gün daha da pekiştirmektedir. Çünkü modern insan, küçümsediği ve reddettiği aile düzeninden daha sağlam ve sağlıklısını kurabilmiş değildir. Günümüzün eğitimli, varlıklı ve hatta kariyer sahibi bireyleri dahi, ümmî annelerinin ve ümmî babalarının başardıkları ailevî başarıyı ortaya koyamadıklarını herhâlde kabul ederler. Ne var ki bu durumu sorgulamayı bir türlü düşünmezler. Hâlbuki artık bu durumun sorgulanmasının vakti çoktan gelmiştir.

Sözünü ettiğimiz sorgulamaya bir ilk adım olarak kısaca işarette bulunmamız gerekirse şunları söyleyebiliriz:

Kadının iş hayatına atılmasıyla bir zihniyet devrimi yaşanmaya başlamıştır. Geçmişte "Maşa kadar eri olanın paşa kadar yeri olur." anlayışının yerine, "iş, maaş ve bordro güvencesi" ikâme edilmiştir. Bu durumun tabii bir neticesi olarak da kadınlar, kocalarından çok patronlarına güvenmek ve yönelmek durumunda kalmışlardır. Böyle olunca kadının alâkası, hizmeti ve hürmeti birinci derecede patron merkezli bir karaktere bürünmüştür. Bu durum ise aile hayatına maalesef menfî yönde tesir etmektedir. Bu anlayışın tabiî bir neticesi olarak, iş hayatında her türlü sıkıntıyı kolaylıkla göğüslemeyi başaran kadın, aile hayatında en küçük sıkıntıyı bile göğüslemeye yanaşmamaktadır.

E- Bazıları için çok önemli gözükmese de kanaatimce aile hayatımız adına önemli konulardan biri de, erkek cinsinin, geçmişin günahını ödemeye mahkûm edilmesi sebebiyle, kolayca aşağılanır bir konuma düşürülmesidir. Modern çağın belirleyici özelliklerinden biri de bu olsa gerektir.

F- Bütün bu karmaşadan kurtulabilmenin tek yolu olarak şu inancı görmekteyim: Bu konu, sadece insan denen varlığın aklı ve tecrübesiyle çözebileceği konulardan değildir. Çünkü Yüce Allah ne kadındır, ne erkektir; ne de çocuk veya ebeveyndir. Dolayısıyla koyduğu hükümlerde ne kadının veya erkeğin yanında veya karşısındadır; ne ebeveynin veya çocukların yanında veyahut karşısındadır. Onun hükümleri hem kadınlar, hem erkekler, hem ebeveynler hem de çocuklar için en adil, en ahlâklı ve hakkâniyete en uyun olandır.

Bizim konumumuzdaki kimselere düşen asıl görev ise, Yüce Allah'ın ve O'nun Sevgili Resulü'nün (sallallahü aleyhi ve sellem) bu konulardaki emir ve tavsiyelerini dürüstçe anlamak ve anlatmaktır.
Bu vesile ile şu hususu da arz etmek isterim: Modern çağın hâkim hususiyeti, sosyal konularda, yani insanî/beşerî problemlerde, dayanabileceği sabitelerden mahrum bulunmasıdır. Daha da kötüsü, bu durumu olumlaması, hattâ kutsama derecesinde benimsemesidir. Çünkü kendisini, değişim, dönüşüm, ilerleme, gelişme gibi kavramların büyüsüne öylesine kaptırmıştır ki, bu konulara ait bazı sınırların bulunması gerektiğine dâir bir düşünce bile geliştirememiştir. Yapabildiği tek şey, mevcut beşerî temayülleri yoklamak, bu alandaki istatistikleri değerlendirmek ve belli felsefî görüşlere ve belli düzeyde ekonomik güce sahip çevrelerin arzu ve isteklerini antropoloji, sosyoloji ve psikoloji gibi disiplinlerin desteğiyle meşrulaştırmaya çalışmaktır.

Hâlbuki mümin insanın düşünce tarzı şudur: İnsan nev'i, kendi hakkında sağlıklı karar verebilmesi için bir üst varlığa muhtaçtır. O varlık ona rehberlik etmeli, onun kılavuzu olmalı, yol haritasını çizmeli, kısaca ona bir hayat tarzı belirlemelidir. Hem de insanların kendi aralarındaki münasebetlerin mahiyet ve karakterini belirlemekle yetinmemeli, insan ile eşya arasındaki münasebetin yönünü ve şeklini de belirlemelidir. Yani erkek-kadın arasındaki münasebetin meşruiyet noktalarını gösterdiği gibi, insan ile altın ve gümüş arasındaki münasebetin de meşruiyet ölçüsünü belirlemelidir. Özellikle bu iki misâli zikretmemin sebebi, her tarihte ve her coğrafyada, bütün insanlığın en ağır iki imtihan konusu olmaları sebebiyledir.

2. Özellikle Üniversite Gençliğini Ciddi Şekilde Tesiri Altına Alan "Gizli Nikâh" Meselesi
Öncelikle iki şahit huzurunda kıyılan nikâhın geçerliliği ile, başkalarından gizlemek maksadıyla sadece iki şahidin dışındakilerden saklanan ve gizlenen nikâhın geçerliliğinin birbirinden farklı şeyler olduğunu belirtmek gerekir. Kazâ/hukuk açısından iki şahidin şehadetiyle kıyılan nikâhın sıhhatine kâil olurken, başta aile olmak üzere, yakın ve uzak çevreden gizlemek maksadıyla ve bazen bu durumdan başkalarına bahsetmemeleri yönünde şahitlere de telkinde bulunarak yapılan nikâh sözleşmelerinin, bu akdin özüne/cevherine/ruhuna ve maksadına aykırı düştüğünü düşünüyor, bu yüzden şer'an tecviz edilmesinin mümkün olduğunu sanmıyoruz.

Çünkü:
A. Hanefilerin dışındaki üç mezhep, nikâhın sıhhati için, değil yalnız velinin bilgisinin bulunmasını, rızasının alınmasını da şart koşmuşlardır. Cumhur tabir edilen kâhir ekseriyetin bu görüşünü dayandırdıkları çok güçlü deliller olduğunu hatırda tutup, Hanefi mezhebine mensup Müslümanların da bu konuyu önemsemeleri gerekmektedir. Dolayısıyla özellikle babanın bilgisinden gizlenen bir evliliğin sıhhati kesinlikle savunulamaz.

Bu konuda Hanefi mezhebinin kadına irade serbestliği tanıdığını görmekteyiz. Ancak veliye, erkeğin bayana denk olmadığı gibi gerekli durumlarda evliliği feshettirme yetkisi tanınarak kadının karşılaşabileceği bazı sıkıntılı durumlara karşı onu koruma esası getirilmiştir.

B. Nikâhta şahitlerin hazır olması şarttır ve bu konuda icma (görüş birliği) vardır. Şahitlerin olması, nikâhın sıhhat şartlarındandır. Yani şahitsiz nikâh geçerli değildir. Şahitlerin hazır olmasının hikmetlerinden biri de nikâhın duyurulmasıdır. Ancak, şahitlerin varlığının, nikâhın duyurulması için yeterli olup olmadığında ihtilâf vardır. İmam Âzam ve İmam Şafii Hazretleri, şahitlerle yapılan fakat ilân edilmeyen evlilik için "mekruh olsa da sahihtir" derken; İmam Malik, şahitlerin huzurunda yapılsa da halka ilân edilmeyen ve şahitlere "Bu evliliğimizi kimseye söylemeyin." denilen nikâhın geçersiz olduğu görüşündedir. Ona göre, bu şekilde evlenenlerin nikâhı, yetkili merci tarafından bozulmalıdır. Çünkü bu durum, Peygamber Efendimiz'in (sallallahü aleyhi ve sellem) "Nikâhı ilân ediniz, onu mescidlerde akdediniz ve nikâhta def çalınız." emrine aykırıdır. (Tirmizi, Nikâh 6) Bir diğer hadîslerinde Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyururlar: "Nikâhta, haramla helâli birbirinden ayıran şey, def çalmak ve ses (çıkarmak)tır." (Tirmizi, Nikâh 6; Nesai, Nikâh 72) Yani, o nikâhın ilân edilmesidir. Günümüzde gizli nikâh meselesinin önüne geçmek adına nikâhın ilânı da ayrı bir önem kazanmaktadır.

C. İhtilâflı durumlarda ihtiyatlı olanı almak, dindarlığın gereğidir. Yani fıkhî bir meselede âlimler arasında görüş ayrılığı ortaya çıkmışsa, bu durumda ihtilaftan kurtulacak görüşü almak, daha uygun bir davranıştır.

Nikâh gibi hayatî bir konuda, bazı kîl (zayıf) kavillerle amel etmeye yönelmek son derece riskli bir durumdur.

3. Müt'a (Geçici Nikâh) Konusu
Müt'a nikâhının sıhhatine dâir bugüne kadar söylenenlerle alâkalı olarak sadece şu kadarına işaret etmek istiyorum: Bilindiği üzere Sünnî mezheplerin tamamı müt'a nikâhının son kertede kıyamete kadar yasaklandığını kabul etmişlerdir. Peygamber Efendimiz, ilk defa Hayber Savaşı'ndan önce üç gün müt'aya izin vermiş; daha sonra da onu yasaklamıştır. Allah Resûlü'nün ikinci kez izin verişi de Mekke'nin Fethi'nde vuku bulmuş; üç günlük izinden sonra Resûlullah Müt'a'yı tekrar ama bu defa Kıyamet Günü'ne kadar yasaklamıştır.

Bu konuda en açık ve güçlü delil olarak er-Rabî b. Sebra el-Cühenî'nin rivayet ettiği şu hadîse dayanmışlardır: Râvî'nin babası Sebra, Mekke fethinde Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) ile beraber bulunmuş, müt'a nikâhı ruhsatından istifade etmiş, böyle bir nikâh içinde yaşarken Resûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu işitmiştir: "Ey insanlar! Sizin, kadınlardan müt'a nikâhı ile faydalanmanıza izin vermiştim. Biliniz ki Allah Teâlâ bunu, kıyâmet gününe kadar haram kılmıştır, kimin yanında böyle bir kadın varsa bıraksın, onlara verdiğiniz mehirlerden hiçbir kısmını da geri almayın." (Müslim, "Nikâh", 22) Allah Rasûlü bu yasağı veda haccında tekrar etmiştir. (Ebû Davud, "Nikâh", 13; İbn Mâce, "Nikâh", 44)

Hz. Ali ve Hz. Ömer gibi sahâbîler de bu iznin geçici olduğunu ve daha sonra kesinlikle haram kılındığını vurgulamıştır. Mesela, bir defasında, müt'anın helâl olduğuna inanan birisi Hz. Ali (r.a.) ile bu konuda tartışınca, Hz. Ali ona, Allah Resûlü'nün Müt'a'yı ve evcil eşeğin etinin yenmesini Hayber günü yasakladığını söylemiştir. (Buhârî, "Nikâh", 31; Müslim, "Nikâh", 29-32; İbn Mâce, "Nikâh", 44) Üstelik bu rivayet bizzat Şiî kaynaklarda da yer almaktadır. (Kitabu't-Tehzib, 7/251) Ne gariptir ki kitabın yazarı bu hadisle alâkalı Hz. Ali'nin takiyye yaptığını iddia etmektedir. Ayrıca, Müt'a'nın haram olduğuna dair Hz. Ali'nin bizzat kendi ifadesi de mevcuttur. (Kitabu'l-İstibsar, 3/142) Eğer iddia edildiği gibi Allah'ın aslanı o dönemde takiyye yapmışsa halife olduğunda müt'anın caiz olduğunu söylemesine, takiyye yapmasına bir mani mi vardı? Halife iken serbest olduğunu ilan ederdi.

Prof. Dr. Salim Öğüt - İstanbul Üniv. İlâhiyat Fak. Öğretim Üyesi

İki oksijen bir pencere

Sat, 17 Dec 2011 20:44:01 +0000

Dokun pencerenin koluna ve aç ki oksijen girsin içeri. Kıştır, üşürüm diyorsun. Ama oksijen alman için üşümeyi göze almak gerekiyor. Temizlenmek için ki ciğer hükmünde olan her azan için o oksijen lazım. Pencereyi yazın açmak kolaydı zira üşümek yoktu. Ama değil mi ki kulluğun zirvesi kışın açmaktı pencereyi. Ne demek istiyorum. Evet, kışın açılan pencereden içeri kar, yağmur, dolu, rüzgâr girecektir. Yukarıda ki söylediklerimizi biraz açalım.

Şimdi elbet oksijenden kasıt normal bir solunumu kastetmiyorum öylede demiş olsaydım yine bir ifadesi vardı. Oksijen insanın ihtiyacı olan kulluktur. Dünya hayatı o penceredir. O kola dokunup insan ihtiyacı olan kulluk nefesini içine çekmez ise havasızlıktan önce ruhu sonra bedeni ölecektir. Ruhu ölenin bedeninin yaşamasının ifadesi ne ise o kadar. O oksijenin içindeki formülde birçok bileşen vardır. Allah öyle ayarlamıştır ki aynı havadan herkes farklı istifade eder. Zira derece farkını kastediyorum burada.

İçeri giren oksijende Allah’ın sıfatları ve isimleri ile örülü bir ağ var. İnsan eğer farkındalıklarını arttırmaz ise suni solunum yapan bir canlı gibi sadece yaşar ama bitkisel bir hayat ile. Sevinçleri geçici, istekleri sonsuz, o günahtan o günaha son nefeste belki kendi ipini çeken cellât olmak var darağacında. Evet, Allah pencereyi göstermiş ki açasın, kol vermiş ki kolu çeviresin. Ağız vermiş nefes alıp dilin ile Onu zikredesin. Andıkça aslında anılacaksın ve hücrelerine giren o kulluk oksijeni ile damar damar yükseleceksin öyle ki arşın tabakalarına.

Nefes almak aslında hareketin bereketidir.Elin ile kola dokunduğun için (elin ile işlediklerin) sana ayrı bir hayır getirecek. O soğukta ( çetin sınavlarda) pencere açmış olmak üşütecek elbet seni. Sınavlar çeşit çeşit. Her şey üzerine gelecek iliklerine kadar soğuğu hissedeceksin.Lakin sabır otunun kaynama noktasını uzak tutacaksın.Dayanacaksın, sonrasında bakacaksın ki üşüme geçmiş nefes alıyorsun, odanın havası değişmiş ki o kalbindir. Onu anmak kalbe oksijen ile nefes aldırmaktır. Kalbin cilasıdır. Paslanmaya yüz tutmuş nefessiz yaşamların tek kurtuluşudur. Pencere açmak…

Can suyunu almış toprak gibi olacaksın ve içinde ki gökyüzüne gökkuşağı açtıracaksın. Yağmuru bilmeden gökkuşağını bilemezdin ya hani. Islanmadan, göz pınarlarını ıslatmadan bilinmez ya hani. Uçurum kenarında gelmeden yükseklik anlaşılmaz ya hani. İşte bilmek için adım atacaksın. Korkma korkunun da Rabbi Allah’tır. Önce aslında havasız kalan odanı fark et , sonra pencerenin yerini bul. Kıştan korkma mevsimlerin sahibi kışta üşütse yazda ısıtacak. Dokun kulluk koluna. Açlığını fark et. Çek içine nefesi. Kurtul günahların havasızlığından.

Yazmak Karlar Altında

Mon, 14 Nov 2011 15:33:07 +0000

Kelimelere aşiyan dokunmak gerektir ki narindir incinir

Kalem bazen bir kılıç, bazen bir gül kadar naif. Demek kalem değil kelam kalemin hükmünü yürütüyor.

Kalem elimde saati yok yazmanın kalbi hüzün ile acıtmanın.
Ve şimdi türkülerin cinaslı kafiyesi yağmurlarla dinlendir rahmetinle avut yüreğimi. Aksın damla damla ruhuma sevindir kuraklaşan yanlarımı ağlatma safi uykularımı

Zülfün teli ağlar dokunmaz ise Yüreğinden bir tebessüm. Edebinin rüzgârıyla savruldum ki Sana, aç kapını kölen geldi. Susamış, bir bakış yetecek doğarken ağlayan şu çocuksu yanıma. Misketini kaybetmiş emekleyen duygularıma yeşerttiğin daldan bir yaprak.

Ey beklemesi nuru yeşerten Habib-i Zişan gönüllere hakikatindir derman.
Gözün görmediği önlün sevdiği Sevgili, sevgin azad eder tüm mahkumiyetleri. Gözümdeki damlanın içinde gizlediğim aşikâr sırrı ebedi.

O zaman, ne zaman ne mekan silinir, son perde hakikat-i iman.İman ile yeşersin tüm kurular.Kuruyan dallar.Dalda yaprak, su ile toprak.

Irmak gibi, çağlayan gibi, önüne ne varsa katıp götürecek gibi, bir yakarış bir nida ey şefaatini hasret yapıp yüreğe düğüm düğüm o günü beklemete.

Rayihan, rüzgarın getirdiği kanatlı bir kuş. Nefes çekerek içine hayat ve yaşamı aynı anda hücrelerinde solut. Sen yeşerilecek en güzel iklimsin. Senin bahçende bir güle diken olmak.

Ve Senin adının anıldığı sokakta akşamlar, geceler ninnisini teheccüd ile söyler.Öyle ki uykunun uyku olması uyanmaktır bir seher sabahı. Uykunun dişlilerinde zamanı devirip geldim Sana Ey ruhun sahibi. Seni öğret bana Sevgilini bir an unutturma aklıma ve zikrimin dudaklarına.

Ah nazende hıçkırıklar şimdi tutunduğum dalın yaprağında hangi şarkıyı söylemektesiniz.Öyle ki siz derdi dermektesiniz.

Gel Uyan Gecelerde

Sat, 27 Aug 2011 22:33:13 +0000

Ey dîde nedir uyku gel uyan gecelerde
Kevkeblerin et seyrini seyrân gecelerde

Bak, hey’et-i âlemde bu hikmetleri seyret
Bul Sâniini ol O’na hayrân gecelerde

Çün gündüz olursun nice ağyâr ile gâfil
Ko gafleti, dildârdan utan gecelerde

Gafletle uyumak ne revâ abd-i hakîre
Şefkatle nidâ eyleye Rahmân gecelerde

Cümle geceyi uyuma Kayyûm’u seversen
Tâ hay olasın Hayy ile ey cân gecelerde

Âşıklar uyumaz gece hem sen uyuma kim
Gönlün gözüne görüne cânân gecelerde

Dil beyt-i Hudâdır onu pâk eyle sivâdan
Kasrına nüzûl eyler o Sultân gecelerde

Az ye az uyu hayrete var fânî ol ondan
Bul cân-ı bekâ ol O’na mihmân gecelerde

Allah için ol halka mukârin gece gündüz
Ey Hakkı, nihân-ı aşk oduna yan gecelerde

Bir gece

Sat, 20 Aug 2011 21:39:25 +0000

On dört asır evvel yine bir böyle geceydi
Kumdan ayınon dördü bir öksüz çıkıverdi
Lakin o ne hüsrandı ki hissetmedi gözler
Halbuki kaç bin senedir bekleşmedelerdi
Nerden görecekler göremezlerdi tabi
Bir kere zuhur ettiği çöl en sapa yerdi
Bir kere de ma'mure-i dünya ozamanlar
Buhranlar içindeydi bugünden de beterdi

Sırtlanları geçmişti beşer yırtıcılıkta
Dişsiz mi bir insan onu kardeşleri yerdi

Fevza bütün afakını sarmıştı zemini

Salgındı bugün Şark'ı yıkan tefrika derdi

Derken büyüyüp kırkına gelmişti ki öksüz
Başlarda gezen kanlı ayaklar suya erdi
Bir nefhada kurtardı insanlığı o masum
Bir hamlede kayserleri kisraları serdi
Aczin ki, ezilmekti bütün hakkı, dirildi
Zulmün ki, zeval akılına gelmezdi, geberdi
Alemlere rahmetti evet şer-i mübini
Şehbalini adl isteyenin yurduna gerdi
Dünya neye sahipse onun vergisidir hep
Medyun O'na cemiyeti medyun O'na ferdi
Medyundur o masuma bütün bir beşeriyyet
Ya Rab! Bizi mahşerde bu ikrar ile haşret

Yalnızlık kapını çalmadan...

Sun, 14 Aug 2011 12:01:44 +0000

Hep kaçtığın yalnızlık

Farz et ki artık yalnızsın…
Aynaya her döndüğünde, ömrünün son demlerini yaşadığını hatırlıyorsun. Kuru bir yaprak gibi günbegün sararıp soluyorsun. Ruhun ve bedenin nefes almakta zorlanıyor artık…

“Bu kırışan yüz, bükülen bel benim mi?” Diye soruyorsun kendine. Şimdi, görmekten hoşlanmadığın bedenin haykırıyor “Bitti, bitti!” Diye. Tükeniyorsun…

Esen yelle savrulup giden hazan yaprakları gibi solgun bir yaprak olmayı tercih ediyorsun, insan olmak yerine. Öylesine ağır geliyor ki zamanın yükü, her geçen dakika daha çok telaşlanıyorsun. Korkuyorsun, her an hayatın kayıp gidecek diye ellerinden…
İstemediğin yalnızlık kapında şimdi.
Farz etki artık yalnızsın…
Bitmez sandığın gençliğinden eser kalmadığını görüyorsun. Delice harcadığın zamanlar aklına her gelişinde, yere düşürüyorsun yüzünü. Saatler senin için ilerliyor, uçup giden ve seni hiç bırakmayacak sandığın gençliğine, güzelliğine söyleniyorsun. Ama faydasız. Giden gitmiştir, üstelik hiç acımadan, vefasızca, habersizce çekip gitmişlerdir.

Oysa ne kadar da kıymetliydiler değil mi senin için? Hiç düşünmezdin değilmi, hayatın mum misali erimeye mahkûm olduğunu ve yalnızlığın bir gün kapını çalacağını? Sen buyur etmesen de misafirin olacağını?

Farz et ki artık yalnızsın…
Aynalar da artık senden yana değil. Küsüyorsun aynalara, seni yalnız bırakan gençliğine ama kimsenin umurunda değil. Geri istiyorsun kaybettiklerini, iç çekiyorsun sessizce, ağlıyorsun kimseler görmeden. Sonra… Ağlamaya bile geç kaldığını anlıyorsun.

Yitirdiğin vakitler aklına her gelişinde, çaresizliğin verdiği pişmanlıkla kıvranıyorsun. Hoyratça davranmıştın hani zamana, şimdi de zaman sana hoyratça davranırsa ne yapacaksın?

Yalnızlığın durakları geliyor aklına, korkuyorsun. Korkular çaresiz, sen çaresizsin. Oysa hep yalnızdın zaten. Kalabalıkların içindeyken bile yapayalnızdın...

Duymak istemeyen, kabullenmeyen sendin. Biliyordun, hazırlanmalıydın, seni yalnız bırakmayacak olan Rabbi’ne kulluğunu eksiksiz yapmalıydın. Ya şimdi, kim yanında olacak? Son nefesinde kim giderecek korkularını?

Kim girecek seninle kabrin kuytusuna? Kimde teselli bulacaksın, mahşer kalabalığında?...

Hatırla…
Bencilleşen dünyanın bencillikle yoğrulan bir dişlisi de sen olmuştun. Sadece sen vardın hayatının merkezinde. Sen de aciz bir varlıkken koymamalıydın kendini hayatın merkezine. Bu kadar önemsememeliydin kendini. Seni önemseyeni tercih etmeliydin.

Oysa şimdi… Vazgeçilmezlerin çoktan vazgeçmiş senden!

Seni bırakmayan ve her daim elinden tutan Yaradan’a vefasızlığın mahkûm etti seni yalnızlığa. Yalnız bırakmayacağının müjdesini de vermişti üstelik, duymak istemeyen sendin. Ve sen yalnız bıraktın, nefsinin arzularını tercih ederek; O’na götüren yolları, seccadeni yalnız bıraktın, yetimin gülüşünde saklı olan rızasını yalnız bıraktın, gecenin pişmanlığa çağıran demlerini yalnız bıraktın.

Ya şimdi?... Onlar seni yalnız bırakırsa ne yapacaksın!

Bak! Varlığın önemsenmiyor artık. Dost bildiklerin çoktan çekip gittiler. Oysa seni önemseyen, sana asıl dost olacak biri hep vardı. O Bir’e, o Tek’e sırtını dönen sendin…

Gün sayıyorsun şimdi, yalnızlığın duraklarına. Uçurumun eşiğine getirdi de seni unuttukların, fark edemedin!

Kabir geliyor aklına. Hayatında gördüğün birçok kişi son yolculuğuna gelecek ama kimse girmeyecek seninle beraber kabre… Ürperiyorsun, hesap melekleri gelince yanına, ne yapacağını düşünüyorsun, çaresizce...

Tekrar Rabbin geliyor aklına.
Eyvahlar olsun! Yeni mi hatırlıyorsun sonsuzluğun sahibini! Neden unuttun O’nu? Neden kabirde de yalnızlığa mahkûm ettin kendini? Şimdide Rabbin seni yalnız bırakırsa ne olacak halin!

Mahşerin kalabalığında da yalnızlığa mahkûm olacağın geliyor aklına. Kabir gibi orada da mı kimsesiz kalacaksın? Öyle ya çok dostun, çok sevenin vardı. Peki, orada da olacaklar mı? Yalnız geldin dünyaya. Yalnız gideceğini neden unuttun?...

Uçurumlara sürükleyen nefsini dost mu sandın kendine! Yalnızlığın yokuşlarında, seni çoktan yalnız bıraktı oysa dost bildiklerin. Seni yalnız bırakmaması için niyazda bulunmadın hiç değil mi Rabbine...

Oysa bunu hep istemeliydin hem de hıçkıra hıçkıra. Gözyaşların şahit olmalıydı, sadece Rabbine güvendiğine ve sadece O’nu istediğine.

Yalnızlığını unutturacak işlerle meşguldün hep. Unuttuğun güzellikleri görmeyecek kadar hırslandıkça hırslandın, yozlaşmış dünyada. Oysa ibretin en büyüğüne şahit oluyordun, her gün yeniden. Ölüm’dü hani adı…

Bir kefen parçasından başka hiç bir şey götürmedi gidenler. Buna rağmen maddeyle sınırladın hayat çizgini. Yazık etmedin mi kendine?...

Kardeşlik neydi? Sılai rahim neydi? Tövbe etmek neydi?... Unuttun bunun gibi daha nice güzellikleri.

Dur ve düşün! Bir soluklan, nereye koşuyorsun bir bak!...

Yüzleş kendinle, dön içine. Ne kadar yararı var sana, peşinden koşturup durduğun hayatın? Hazır mısın yalnızlığa? Bir sor kendine. Seni yalnız bırakmayacak bir şeyler hazırladın mı öteye, bir düşün!

Şimdi bir muhasebe yap kendinle. Hesap vermeye gitmeden, hesapla artılarını ve eksilerini. Düşün ki ömrünün son demlerindesin ve yalnızlığı yaşıyorsun. Nasıl olmayı düşlerdin? Ardına baktığında nelerin olmasını isterdin? Dürüstçe cevap ver kendine…

Bir de şöyle düşün

Şimdi dur! Bir de şöyle düşün…
Düşün ki Rabbinin rızasını gözeterek, ömrünün basamaklarını birer birer geride bıraktın. O basamakları, seni yalnız bırakmayacak olan güzelliklerle donattın…

En önemlisi de her adımında salih ameller işleyerek arkanda sarılacak birçok umut dalı bıraktın…

Anneni babanı duacı ettin kendine. Ailen ve eşin senden razı. Akraba ve komşuların, senin müşfik elini bir ömür boyu hep hissetti üzerlerinde. Yetimi gözettin, fakiri doyurdun… Dinine her fırsatta hizmet ettin, edemediğinde de edenlerin elinden tuttun, destekledin.

İnsanlardan uzak kaldığın anlarında, gözyaşları içinde yalvardın durdun Rabbine…

O Yüceler Yücesini andın saatler boyu. Tespihin döndü durdu, dilin ve kalbinle birlikte… Nefsinin arzularına karşı bir nöbet ki bekledin ömür boyu… Şeytanı adeta çıldırttın takva ve irfanınla…

Ne güzel değil mi?...
“İyi ki de kul olmayı bilmişim” diyorsun şimdi kendi kendine. “İyi ki de kul olmayı bildirmişsin ey Rabbim!” diyorsun yeniden.

Umudun var şimdi. Kimseler yanında olmasa da mühim değil, Rabbin var ya! Bu yeter sana. Unutmamanın ve yalnız bırakmamanın sevincini ve huzurunu yaşıyorsun şimdi.

İyilikte kusur etmediğin, akraban, komşun, arkadaşın da vefalı sana. Çocukların, hatta torunların bile üzerine titriyor. Güzellik eden güzellik buluyor…

Ölümü beklerken heyecan duyuyorsun artık. Vuslat oluyor, Hz. Mevlana misali düğün oluyor ölüm senin için. Korkular yerini ümide bırakmış. Seccaden ve her günahın ardında burkulan yüreğinin tövbeleri, yalnız bırakmıyor seni, ne güzel…
Zamanı da hiç yalnız bırakmadığını farz et. Ne mutlu sana! Dakikaları saat, günleri yıllar hükmüne çevirmişsin. Şimdi onlar da gelecek ardından ve kapısını her daim çaldığın Rabbin yalnız bırakmayacak seni, müjdeler olsun!...

Yalnız değilsin. Tebessüm ediyorsun, kul olmayı tercih ettiğin için insan olmaktan öte…

Yetim

Sun, 14 Aug 2011 11:41:21 +0000

Sözlerim son günlerde yetim . Yetim masumluğunda öksüz . Hislerim okyanus derinliğinde vurgun yemiş. Merhem istemez çaresi mermemsiz. Merhem ise çaresiz.

Bir

Sun, 14 Aug 2011 11:37:47 +0000

Çarmıha gerilmiş uykularım, sessizliği geceden duygularım.
Düşleri düşmüştü o sokağın çakıl kokan yeşil çimenlerine. Eline dikenleri batmış çimen yeşili sebeplere
Kanıyor belki damla damla sokağın açılmayan sahifesine. Mürekkep gerek, yazmalı dağa taşa nereden bulacaksın kağıt kalem, işte kan işte gözyaşı, okunmayacak satır aralarını.
Ana fikrin yanağına kaçamak bir buse kondur, boşlukları bir bir doldur.

Cümlelerden tren yap, gez kelimelerin içinde, bırak kendini hecenin kollarına harf harf büyü ömür kandilinin sabahına.
Paragraflardan set çek boş cümlelerin önüne.
Bir dipnot düş tüm yazının alnına, öyle ki ana fikrinde anası olsun.
İki nokta koy yazarak sus. Açıkla ama ama denklem kur.
X y aynı düzlemde kesişerek can bulsun z paralel t alakasız olsun.
Neticede bilinenlerde bilinmeyen ol. Kimseye paralel bağlanma bölersin, seri ol seri azad et serazad ol.
Aşkın matematiği olur muydu,öyle bir pi olsun ki tüm sonuçlar Bir
Hangi kimya çözebilir aşkın kimyasını tüm sonuçlar o2 =hayat=Bir
Biyolojinin sözü var mıydı anatomisi cesedi tüm organların adı kalp =can=Bir
Fiziği söyletecek kaldırma kuvveti, aşk her şeyi kaldıracak aşk istemez nefesi sebep birin neticesi
Tarihler çözemez bu sırrı, savaş yok, kazanan hep aynı, fethedilen İstanbul’u fatihin
Coğrafi keşifler keşfetse aşkı, ülkenin adı aşkın tadı canın canı Bir
Felsefe incelese tüm cümleleri, yorumlasa bir ömür ebedi, bulduğu birdir ebedi…

Gündüz geceyi sayıklar

Sun, 14 Aug 2011 11:26:18 +0000

Neden aşıklar görülmek istemez. Aşkın kuralı iki gözden başkasını istemez.
Bu yüzden mi kıymetli gecenin seherinde ruhumu ruhuna adamak.
Sen ki içimde tek huzurun tek nedeni
Bazen dayanamıyorum hasretine aşığın sabırsızlığı çöküyor sineme
Kavuşmak terk etmek istiyorsun korkuyor akıbetten mühlet istiyorsun.
Benim binamın harcı cümlelerim aşkımın serenatı Sana

Tüm güzel kelimelerden sana uzanan merdiven yapmak her adımda ismi azamla şerefyab olmak istiyorum

Acizliğimin fakir hali

Adın ki Allah affet beni Ya Rahman
Herkes ve her şey uzakmış fanilik insanaymış
Ey Baki baki aşkıma bir sadaka
Cemalin rüyalarımın götülmek isteneni Ey Cemaline doyulmayacak Ya Cemil
Sen kuluna kafisin başka istemez Ya Kafi
Tüm letaiflerin kaynağısın düş gönlüme Ya Latif
Sokak ortasında, yalın ayak,perişan Sana aç ruhuma ismi celininden bir zerrecik ilaç
Deliliğe vurdum delin oldum aklıma bi çare ey çaresizler çaresi
Can yanar can evinde bir damla şefkat şu sefile
Karanlığın rengini gördüm renkler içinde aşkı gördüm saflıkta aşkın içinde
Yağmur yağıyordu bir Cuma sabahı seherde ayın rengi ağlayan masum bebek renginde
Sokaklar adım adım yalnızlık solukluyor ben gibi
Yağmur sesinde dualar sayıklıyor sarhoş yanım ayılmak geceyi bilmemekte
Kulaklarım aşinaydı sebeb-i suzanın ninnisine, ey hıçkırık alacak mısın nefesimi bırakayım mı senin kollarına tüm sebepleri, avutur musun hiç değilse bir nefeslik
İtiraf itiraf yalvarırsın Rabbine, gece uzar uzayan geceye aşk hep susar
Ne kutuplar bildi ne çöller halimi gece gecenin koynuna uzandı ben yine yalnız
Gecenin devirteslim saati…
Gecenin nişanı gündüzle, karanlığınki aydınlık benmişim yalnız ve soluksuz
Ezanlar okunuyor işte sahit ol ey aşk Rabbim sana senden başka sahidim yok Senden başka bildiğim şahitte yok.
Tüm varlar içinde, yokum tenler içinde
İsmim cismim değil dünya içinde, perdenin ötesinde can bedende
Kapıda bir ses hadi namaza kılınmış namaza bu seda
Kimbilsin gecenin kaçında, canın candan, canın bedenden ayrıldığını…

Seyran-ı Yar

Sun, 14 Aug 2011 11:20:56 +0000

Hayat treninde uzaklara bakan bir çift gözüm var.
Rüyalara dalan ama hep aynı rüyayı gören bir hülyam var.
Sevgiyi sevdiğine baş eğmekte bulan bir yanım var.
Dilimden söz diye aksada gönlümde hicranı var.

Korların kırmızında gör beni.
Değirmenin taşında ezilen buğdayda gör beni.
Hasretin bitmez hüznünde gör beni.
Bir yudum çayın sevdasında gör beni.

Ey ki kalbim yakan görmenin ufkunu zorlayan güneş.
Hadi bitsin gayrı, grubum vaktini tamamlamadan gel.
Yüzüm yere düşmeden, hüznüm beni öldürmeden gel.
Gözlerimden damla düşmeden gel,
Şifasında ömrün seyri ile gel...