Dünyanın Bütün Sokakları

Hey Gidi Ece Temelkuran!

2026-03-15T03:38:00.043-03:00

“İçinde deniz olmayan bir şehirde yaşayamam. Çünkü yüzümü denize döndüğüm zaman herkesi arkamda bırakmış olurum ve işte bu sayede, gerçek anlamda kendimle baş başa kalabilirim.” Bir belgesel için İstanbul Boğazı'ndaki bir çay bahçesinde söyleşirken böyle demişti bana Ece Temelkuran.

İngiliz Körfezi, Vancouver, 2022

Bu şehirde deniz yok ama büyüleyici Ottawa Nehri, ya da Algonquin dilindeki ismiyle, Kitchissippi var. Bu akşam ben yüzümü işte o nehre dönüp herkesi ve her şeyi unutacak, kendi ellerimden tutacaktım. Güneş Kitchissippi üzerinde alçalmıştı ve Temelkuran’ın sözleri hafızamda yankılanıyordu.

Birden, en beklenmedik anda, sarhoş edici güzellikte bir müzik başladı. Notalar gelip dört yanımı sarıverdiler. Havada, suyun üzerinde, ağaçların dallarından sarkar biçimde ve de yüzmekte olan kazların gözlerindeydiler. Şurası açıktı ki, arkamda bırakmaya niyetlendiğim insanlar bir araya gelmiş ve beni kararımdan caydırmak için el birliği yapmışlardı. “Acilen bir şeyler düşünmeliyiz”, demişlerdi, “baksanıza yüzünü nehre döndü dönecek”.

Müziğin nereden geldiğini anlamak için çevreye bakındım. Gittikçe artan bir merakla yürüdüm, yürüdüm, yürüdüm. Ve, oradalardı işte, gördüm. Marinadan birkaç yüz metre uzaktaki küçük bir parkın içinde ağaçların ardına saklanmış, planlarını uygulamaya geçirmekteydiler.

Denedim yani. Denedim. Bu akşam, yıllardır aklımı çelen o öneriyi hayata geçirmeyi denedim. Ama bırakmadılar ki. Çağrıları öyle davetkar, öyle ikna ediciydi ki, direnmek mümkün olmadı. Nehre bakarak içimde bulmayı planladığım şeyi o kalabalık parkta, o insanların arasında buldum.

Konser bitince yanımdaki kadına dönüp şöyle dedim: “Nehre iyi bakın, onu yalnız bırakmayın olur mu?”

Bana baktı, “Je ne comprends pas ce que vous dites, monsieur”, dedi. Kırmızı elbisesiyle havada asılı duran yaz esintisi kadar güzeldi.

Dilini bilmiyorum ama bu söylediğinin “Ah, elbette, siz hiç endişe etmeyin olur mu mösyöcüğüm” anlamına geldiğinden emin, gülümsedim, teşekkür ettim.

Arabama yürürken aklımdan şu cümle geçiyordu:

“Hey gidi Ece Temelkuran, o işler öyle olmuyor işte.”

Özgün Ulusoy

Aylmer, 30 Temmuz 2016

Uyanışım Beyaz Algonquin Toprağında

2026-03-14T22:46:00.007-03:00

Uyanışım beyaz Algonquin toprağında

Uçsuzluğun soğuk kurtları beyazlar, balıklar da

Uzaktaki şair dostum şiir peşinde

Ankara’da ikindi çayında, Çavuşağa Kahvesi’nde

Biz şimdi onunla gökyüzünü öpeceğiz

Beyaz çünkü aynı mısralar içimizde

Size diyorum ki sevgili kutup kurtlarım

Kitcisìpi’yi ışıtan aykırı balıklarım

Uzak yok beyazınız varsa

Ve sözler ağzımızda çekinen

Uykulardan, böyle, sabahlara akınca

Özgün Ulusoy,

Ottawa, Şubat 2015

Sıkıcı Bir İş

2026-03-08T03:45:00.015-03:00

Bileklerini kumanda koluna dayamış, “Çok sıkıcı bir iş bu”, diye söyleniyor. “Her gün bir oraya bir oraya uç dur. Kulaklığımı takıp müzik dinliyorum vakit geçirmek için, yoksa zor.”

Dışarı bakıyorum. Altımızda Pasifik Okyanusu masmavi uzanıyor. Karşıda, ufuk çizgisinin hemen altında, eski sahipleri tarafından hiç teslim edilmediği halde el değiştirmiş topraklar üzerinde Vancouver ışıldıyor. İnce uzun binalarıyla sanki orman kıyısındaki bir plajda eğlenen bir grup insan gibi görünüyor uzaktan.

Pilotun sıkıcı bir iş dediği, bu deniz uçağını uçurmak. Şaka mı yapıyor, diye dönüp yüzüne bakıyorum. Varsa yoksa 30 yaşında genç bir adam. “Çalışırken ben de sıkılıyorum, ama benim böyle bir manzaram yok”, diyorum. “Sen de kendince haklısın”, dercesine bir kuş gibi sağa sola sallıyor başını.

Benim büyüdüğüm yerlerde böyle deniz uçakları yoktu. Eğer hayatta böyle bir seçeneğim de olduğunu bilseydim, ne yapar eder kendime bu kariyeri seçerdim, diye düşünüyorum. Ellerini kumanda koluna dolmuş şoförü gibi dayamış, hayattan bezmiş bu muzip adamın işini “sıkıcı” diye tanımlaması hoşuma gidiyor.

“Ne zamandır yapıyorsun bu işi”, diye soruyorum. “Bugun ilk günüm”, diyor. Sonra tepkimi görmek için dönüp yüzüme bakıyor. Çok gülüyorum bu şakasına. Gerçekten o kadar komik mi, yoksa ben kendimi bu deniz uçağının içinde, okyanusla gökyüzü arasında bir yerlerde bir çocuk gibi hafif, mutlu, kaygısız hissettigim için bana mı öyle geliyor?

Stanley Park’ın üzerinden doğru alçalıp Coal Harbour’a inecekmiş gibi süzülüyoruz. Başımı sağa çevirip Broughton Caddesi’ne bakınca, balkonda dikilmiş, uçakları izleyen seni görür gibi oluyorum. “Hoşçakal”, diye el sallıyorum, “İki günde bir su vermeyi unutma çiçeklere”.

Sonra gaz kolunu itip, haydi o zaman, diyor pilot. Yeniden kükremeye başlıyor motor, pervane deliriyor yeniden. Biz bir kez daha göğe doğru tırmanırken ardımızda bıraktığımız sesimiz caddeyi nasıl dolduruyor, çok iyi biliyorum.

Özgün,

Temmuz 2025

Eşzamanlılığın Göreliliği

2026-03-07T04:01:00.115-04:00

Live, you say, in the present

Live only in the present

But I don’t want the present, I want reality

Fernando Pessoa, 19 Temmuz 1920

Pencereden güneşli kış gününü izliyor ve tam şu anda dünyanın uzak bir köşesinde ne yapıyor olabileceğini düşünüyorum. Her ne kadar henüz gençken bu dünyadaki tüm zamanımızı birbirimizden ayrı geçirmeye karar vermiş olsak da, paylaştığımız bir şeyin hep var olduğunu ve onun yıllar boyunca hiç durmadan bizi birbirimize bağlamayı sürdürdüğünü düşünüp avunuyorum. Şu içinde bulunduğumuz an, ikimizi de kapsayan şimdi, tam kırk üç yıldır hem seni hem de beni bıkmadan kanatlarının üzerinde taşımayı sürdürüyor.

Nedendir bilmem, pencerenin önünde böyle bir süre durduktan sonra ellerime bakıp ipe sapa gelmez şeyler düşünmeye başlıyorum. Onlara baktığımda gerçekten şu anki hallerini mi görüyorum acaba, diyorum. Ellerim ve ben aynı şimdinin mi içindeyiz? Nedir ki şimdi dediğimiz şey? Okyanusun ötesine uzanır mı? Dağların ardına dokunur mu? Hem İstanbul’a, hem Tokyo’ya, hem de Vancouver’a değebilir mi? Her yeri ve her şeyi tümden kapsayan bir şimdi var mıdır, hepimizin toptan içinde olduğumuz?

Böyle düşüncelerin içinde savrulup dururken, bir şeyi görebilmem için o şeyden yansıyan ışığın gözlerime ulaşması gerekir, diye bir tespit yapıyorum. Yani ellerime baktığımda onların şu anki hallerini değil kısa bir zaman önceki hallerini görüyor olmalıyım. Bir kaç saat önce eve geldiğimde kapının arkasına asmış olduğum montuma bakıyorum, hala bıraktığım gibi duruyor. Ondan haberdar olmamın yolu ondan bana ulaşan ışık. Bu ışık ellerimden yansıyan ışığa göre daha uzun bir yol kat ediyor. Yani gözlerimi ellerimden montuma kaydırdığımda biraz daha geçmişe doğru bakmaya başlıyorum.

Yeniden pencereye dönüyor ve bir süre Burrard Körfezi’nin kıpır kıpır mavi sularını seyrediyorum. Önce bir deniz uçağı kanatlarını sallayarak suyun üzerine iniyor, sonra bir katil balina çetesi gökyüzüne sular püskürterek önümden geçiyor. Körfezin öteki ucunda Kuzey Vancouver var. Onun üzerinde ve ötesindeyse kuzeyin görkemli dağları. O dağların karlı doruklarını görüyorum. Demek ki, diyorum, ışık oradan yola çıktığı zaman o dağlar oradaymış. Ya şimdi? Bilmiyorum.

* * *

Seni benden on bin kilometre uzakta tutan puslu şehrini tanımıyorum, onu hiç ziyaret etmedim. Öyle uzakta ki, penceremden bakınca dağları gördüğüm gibi göremiyorum onu. Şimdi telefonu elime alıp seni arasam, sesin bana ulaşana dek büyük mesafeler kat edecek, yer altındaki fiber optik kablolardan geçecek, belki gökyüzündeki bir kaç uydudan yansıyıp geri dönecek. Ve fakat hangi yolu izlerse izlesin, mutlaka ışık hızına yakın bir hızla yolculuk edip saniyenin küçük bir dilimi içinde bana ulaşacak.

- Merhaba, benim, ben. Özgün. Tanıdın mı?

- Alo? İnanmıyorum! Tam aklımdan geçiyordun!

- Nasıl yani, tam şu anda mı?

- Evet. Şimdi. Tam da telefonum çaldığı anda!

Eğer ayrı geçirdiğimiz çeyrek yüzyıldan sonra bugün gerçekten de telefonlaşacak olsak, farklı uzamlarda bulunsak da aynı anın içindeymişiz, aynı şimdiyi paylaşıyormuşuz gibi hissedecektik kuşkusuz. Ama düşünsene, aslında ben senin sesini duyduğumda geçmişte, yani yaklaşık otuz milisaniye önce söylediğin sözleri işitiyor olacaktım.

- Onca yıl geçip gitmiş, hala otuz milisaniye diyorsun. Allah akıl fikir versin.

Hayalimdeki sesin, işte böyle diyor şimdi bana. Onun bu hafif hoşgörüsüz tınısını işitip de gerçekte birbirimizden ne denli farklı olduğumuzu duymamak mümkün mü? Gözlerime yerleşen bildik bir üzüntüyle Güneş’e çeviriyorum başımı. Sıcaklığının, yumuşak dokunuşunun yüzümde dolaşmasına izin veriyorum. Sanki bir şey anlatmak istiyor bana, diyorum. Ve böylece yavaşça, içinde bulunduğum sahte gerçeklikten sıyrılıp yeniden kendi güvenli dünyama dönüyorum. Güneşten yola çıkan ışığın bana ulaşana dek ne kadar süreyle yolculuk yapması gerektiğini anımsaya çalışıyorum. Bir yandan belleğimi zorluyor bir yandan da bu yaptığımdan utanç duyup, yani gerçekten de allah akıl fikir versin bana, diyorum. Sekiz dakika. Anımsadım. Güneş’e bakınca onun yaklaşık sekiz dakika önceki halini görüyorum. Yüzüme dokunan sıcak elleri sekiz dakika geçmişten çıkıp geliyor.

Çekinerek dönüp sana bakıyorum. Gözlerinin çevresinde ve yanaklarında minik kırışıklıklar var. Eh, kırk yaşını geride bıraktın artık, diyorum. Sana değil, içimden, kendi kendime söylüyorum. Seni karşımda öyle gerçekçi görüyor, bu anı öyle güçlü yaşıyorum ki, aklımı yitirmiş olmasam bari, diye kaygılanıyorum.

Burada mısın gerçekten? Vancouver’da mısın?

Ben baktıkça sen; yanakların, saçların, dudakların ve sesinle yirmi yaşındaki haline dönüşüyorsun. O bir şey değil, ellerimi de gençleştiriyorsun. Her ikimizi de, yıllar önce Ankara’da, İstanbul’da, İzmir’de olduğumuz gibi görüyorum. Şehirlerarası otobüslerin sigara kokulu koltuklarında uyumaya çalıştığımız, içimizde bizi bekleyen geleceğin heyecanıyla gençliğimizin caddelerinde dolaştığımız günlerdeki gibi. Bana “kaplumbağa yakanın” ne demek olduğunu öğrettiğin günü anımsıyorum. Turuncu hırkam üzerimde, dudaklarımda gamsız bir gülümsemeyle bir fotoğraf karesinde donup kaldığım o geceye gidiyorum. Turuncu, mavi, kırmızı kağıtları kesiyor, katlıyor, yapıştırıyor; göz ucuyla da, her şey istediğin gibi oluyor mu, mutlu musun diye seni süzüyorum.

Bunları düşündükçe çözülüp gidiyor içimdeki üzüntü. Dikkati dağılmış bir çocuk gibi unutuveriyorum hiç yaşanmamış onca hatıranın sızısını. Dev bir heyecanla, dinle, dinle, dinle bak, diyorum sana, dinle de otuz milisaniyenin neden önemli olduğunu anlatayım. Dinliyor musun?

Bir süre hiçbir şey demeden öylece beni izliyor, neden sonra, biliyor musun, diyorsun usulca, biliyor musun ne çok özlemişim ben seni.

* * *

Albert Einstein 1905’te Özel Görelilik Teorisi’ni yayımladığında eşzamanlılığın göreliliği denilen ilginç bir kavramı günışığına çıkarmıştı. Şöyle bir şeydi bu kabaca: “Birbirlerine göre hareket halinde olan gözlemciler olayların zamanlaması hakkında uzlaşamazlar.”

Bir tren hayal et. Bu tren, beklemekte olduğun istasyona doğru yaklaşmakta. Sen perondasın ve trenin geçeceği yöne bakıyorsun. Bense trenin içindeyim ve yüzüm senin bulunduğun taraftaki pencereye dönük. Tam trenin ortasında ayakta duruyorum, yani trenin ön ucuna da arka ucuna da eşit uzaklıktayım. Kolaylık olması için, trenin tek bir vagondan oluştuğunu düşünelim. Tren durmadan geçip gidecek, sen ve ben kısacık bir an için aynı doğrultuda yüz yüze geleceğiz. İşte tam bu anda, ellerimde tuttuğum iki fener yardımıyla biri trenin ön tarafına, diğeri de arka tarafına doğru iki lazer ışını gönderiyorum.

Ben her iki ışının da hedeflerine aynı anda ulaştığını görüyor ve diyorum ki, “Gördün değil mi, iki duvar da aynı anda aydınlandı.”

Sen de diyorsun ki, “Yoo hayır, öyle olmadı. Önce trenin arkasındaki duvar aydınlandı.”

Başa sarıp bir de senin gözünden bakalım olan bitene. Yüz yüze geldiğimiz o an, ışınları gönderdiğimi fark ediyorsun. Fakat benden farklı olarak, sen yalnızca ışınların değil trenin de hareket ettiğini görüyorsun. Öne doğru giden ışık trenin ön duvarına ulaşmak için yol almaktayken, o duvar da ileri doğru gidiyor. Bu ışık hedefine ulaşmak için diğerine göre daha uzun bir yol kat etmek zorunda. Yani, sözlerinde haklısın. Sen önce trenin arka duvarının, sonra ön duvarının aydınlandığını görüyorsun. Benim için aynı anda olan bu iki olay, senin için aynı anda olmuyor.

- Ama nasıl olabilir? Anlaşamıyor muyuz yani?

- Korkarım hayır. Hangi konuda anlaştık ki zaten?

- Diş macunu olmadan da diş fırçalanabilir demiştin bir keresinde.

- Çok iyi demişim. Bugün olsa yine derim.

- Bu ışıklar konusunu ne yapacağız? Kim haklı?

- İkimiz de haklıyız.

- Tek çıkar yol uzlaşamayacağımız konusunda uzlaşmak diyorsun yani.

- Eh, bu da bir başarı ama, öyle değil mi?

Bir an için, trenin içinde iki yöne de ışık göndermek yerine birer top fırlattığımı düşünelim. Benim bakış açıma göre her iki topun hızı da birbirine eşit olur (buna v diyelim). Yani her iki top da benden v hızıyla uzaklaşır. Bu olayı dışarıdan izleyen sana göre ise, öne giden topun hızı trenin hızı + v olurken arkaya giden topun hızı trenin hızı - v olur. Fark ettin mi, ikimiz de toplara farklı hızlar atadık. Fakat gel gör ki, konu ışık olduğunda ikimiz de aynı hızı ölçeriz. İkimiz de, hangi yöne giderlerlese gitsinler, tüm ışınların hep ama hep aynı hızla yol aldığını görürüz. Çünkü ışık hızı sabittir ve tüm gözlemciler için aynıdır.

Benim açımdan her iki ışık da hedeflerine aynı anda ulaşıyor çünkü onları gönderdiğimde trenin tam ortasında duruyordum, her iki duvara eşit uzaklıktaydım. Eh, her iki ışık da eşit hızda yol aldığına göre hedeflerine aynı anda ulaşmalarına şaşmamak gerek. Senin açındansa ışıklar ters yönlere doğru yine eşit hızla ilerliyorlar ancak bu kez kat etmek zorunda oldukları mesafeler eşit değil. Çünkü hedefler de, yani trenin duvarları da hareket ediyor. Ve işte böylece sen, çok da anlaşılabilir bir biçimde dönüp bana diyorsun ki, “Senin kafan güzel herhalde, ben gördüm diyorum, gördüm. Bu iki olay aynı anda ol-ma-dı.”

Işık hızı herkes için sabit olduğundan, evrenin bildiğimiz şekilde çalışabilmesi için başka bir şeyden, eşzamanlılıktan vazgeçmemiz gerekiyor. Ya da şöyle diyelim, evren bizi ışığın hızı konusunda uzlaşmaya zorladığı için biz seninle bir olup uzlaşamayacağımız başka bir konu bulmak zorunda kalıyoruz. Düşününce, keşke diyorum, gençken daha hoşgörülü olsaymışız birbirimize karşı. Her konuda uzlaşmak zorunda değilmişiz. Baksana, uzlaşmazlık evrenin dokusunda gizliymiş.

Başka bir örnek vereyim. Yağmurlu bir gündeyiz. Yine ben trendeyim, sen dışarıdasın. Tam yüz yüze geldiğimiz o an iki yıldırım düştüğünü görüyorsun, biri trenin ön ucuna diğeri de arka ucuna çarpıyor. Şimdi gel, zamanı azıcık geri saralım, senin bakış açına göre tam da yıldırımların trene çarpmış olmaları gereken ana gidip orada zamanı donduralım ve trenin içine girelim.

Bundan sonrasını benim açımdan göreceğiz. Yeniden evrenin “Oynat” tuşuna basıyoruz. Yıldırımın çarptığı noktalardan yansıyan ışıklar trenin her iki ucundan bana doğru ilerlemeye başlıyor (farz edelim ki trenin tavanı ışığın içeri girmesine izin verecek saydam bir maddeden yapılmış olsun). Tren hareket ettikçe, ben de onunla birlikte hareket ediyorum. Dolayısıyla önden gelen ışık bana arkadan gelen ışıktan daha önce ulaşıyor. Bu çok normal değil mi, o bana gelirken ben de ona doğru ilerledim, diğerinden ise uzaklaştım. Sonuç olarak, ben, senin aksine eşzamanlı iki yıldırım görmüyorum.

Senin iki yıldırım düştüğünü gördüğün o anda benim açımdan olan şu: Az önce, yani geçmişte trenin önüne bir yıldırım düştü ancak henüz arkasına düşmedi, gelecekte düşecek ve ben henüz bundan haberdar değilim*.

Gözlerinde bıkkın bir ifade ile bana bakıyorsun.

- Yani bana, gözlemcinin bir hedefe doğru ilerleyerek, kendi bakış açısına göre şu an orada hangi uzak olayın olmakta olduğunu değiştirebileceğini mi söylüyorsun?

- Evet, evet, tam olarak bunu söylemeye çalışıyorum. Ama her zamanki gibi lafı evirip çeviriyor, eğip büküyor, bir türlü taşı gediğine koyamıyorum. Bir gün bana “Bence sen sadece şiir yaz, hiç konuşma” demiştin, ne kadar haklıymışsın. Üstelik o zamanlar lafı yalnızca Türkçe’de dolandırıyordum, şimdi aynısını İngilizce’de de yapıyorum. Yakında Japonca'da da yapacağım. Yani, demek istiyorum ki, gözlemci hareket ederek kendi şimdisinin uzaktaki olaylarla eşzamanlılığını değiştiriyor.

* * *

Uzun bir caddede yürüyoruz. Caddenin ucunda bir bina var. Sen Pessoa’nın bir şiirini mırıldanıyorsun, bense senin bu şiir sevginden hoşnut, gülümseyerek seni dinliyorum. Biz attığımız her adımla caddenin sonundaki binaya yaklaştıkça oradan çıkan ışığın bize ulaşmak için alması gereken yol azalıyor. Bu hareketimiz, bizim şimdimiz ile binanın şimdisi arasındaki eşzamanlılığı değiştiriyor. Yürürken, hareketsiz durduğumuz duruma kıyasla, o binadaki olaylara daha erken zamanlar atıyoruz. Bizim şimdimizde orada hangi olayın olmakta olduğunu değiştiriyoruz.

- Sen düşüp kafanı falan mı çarptın bir yere?

- Hayır, bak açıklıyorum işte, izin ver iki dakika.

- Şiir sevdiğimi nereden çıkardın? Beni başkasıyla karıştıyor olmayasın?

- Yok, hayır, yani evet, biliyorum. Sevmezsin.

- Canın nasıl istiyorsa öyle değiştir her şeyi, ne güzel.

- Değiştiririm elbette, benim hayal dünyam burası.

- Evet, farkındayım bunun.

- Nasıl ama, fena yer değilmiş değil mi?

- Saçma sapan konuşma da anlat haydi, dinliyorum.

Diyorum ki, sen şiir üstüne şiir okur ve biz neşeli adımlarla cadde boyunca yürürken, küçük bir değişiklik yapalım. O binayı daha uzaktaki bir şeyle, Andromeda Galaksisi ile değiştirelim. Farz edelim ki Andromedalı bir arkadaşımız var ve bizden iki buçuk milyon ışık yılı uzakta yaşıyor. Biraz önce de anlattığım gibi, biz Andromeda’ya doğru yürüdükçe onun başından geçen hangi olayların bizim şimdimize denk geldiği konusunda değişikliklere neden oluyoruz. Ama bina örneğinden farklı olarak, Andromeda bizden çok daha uzakta olduğu için, oluşan kaymanın boyutu da artıyor.

Bir şey ne kadar uzaksa, bizim şimdimize denk düşme olasılığı olan uzak olayların aralığı o ölçüde genişler. Oraya ve oradan uzağa doğru ışık hızına yakın bir hızla yol aldığımız iki ayrı senaryo iki sınır ucu temsil eder. Bu ikisi arasında, bizimle eşzamanlı sayılabilecek uzak olayların aralığı mümkün olan en büyük genişliğine ulaşır. Bize göre “şimdi Güneş’te olmakta olan olay”, hareket yönümüze ve hızımıza bağlı olarak sekiz dakika daha erken ya da sekiz dakika daha geç olmak üzere, teorik olarak, toplamda on altı dakikaya kadar kayma gösterebilir. Andromeda içinse bu aralık beş milyon yıldır.

Yani öyle anlaşılıyor ki, “Andromedalı arkadaşımız şu anda ne yapıyor?” sorusu pek de anlamlı bir soru değil. Bu soruya verilebilecek tek ve kesin bir yanıt yok, herkes için farklı bir yanıt doğru olabilir. Kesin olarak bilebileceğimiz tek şey orada iki buçuk milyon yıl önce ne olmuş olduğu. Şu an ne olduğu konusunda öyle çok da şey etmemek gerek.

- Yani?

- Yani sanırım, benim şimdim burada benimle birlikte, beynimin içinde, bana en yakın olan yerde. Belki tam da bilincimin bulunduğu noktada. Artık orası her neresiyse.

- Bunu öğrendiğime sevindim gerçekten.

Yazının başında, her ne olursa olsun, en azından şu anı paylaştığımızı düşünüp mutlu hissetmiştim kendimi. Şimdi ise şöyle düşünüyorum: Şimdilerimiz dahi birbirinden kopuk olsa da, gerçekten yan yana durduğumuz, aynı konumu ve zamanı paylaştığımız bir geçmiş vardı bu evrende, hala var, yok olmuş değil. Artık yakınımızda değil ama hep var olacak. Nereden mi biliyorum? Çünkü hatırlıyorum. Beynimdeki hücrelerin, seninle yemyeşil çimlerin üzerinde uzandığımız bir bahar gününü anımsıyor olmaları, o anın bende bıraktığı, fiziksel, alabildiğine gerçek bir iz. Senin bendeki izin, işte.

Her neyse, özledim demek istemiştim.

Lafı ne çok uzattım.

Özgün,
Şubat 2026,
Vancouver

(*) Bu ayrıntılı görünen zamanlama hesabını yaparken, kolaylık olsun diye, tam yıldırımların düştüğünü söylediğin anda senin trenin iki ucuna olan uzaklığın ile benim trenin iki ucuna olan uzaklığımın eşit olduğunu farz ediyorum. Burada önemli olan ve vurgulamak istediğim, ikimizin, olaylara aynı eşzamanlılığı atayamıyor oluşumuz.

Öz-le-dim!

2017-12-17T14:09:00.008-04:00

Aniden hortlayabiliyor bir müzik, parfüm, takı veya bir söz ile denk geldiğimde o halının altına ittiğim duygularım.

Çalışma hayatını üretken olmaktan dolayı seviyorum lakin aynı zamanda o halının altındakilerin çıkmasına da az zaman bıraktığından hoşnutluğum bir başka. Çalışmıyor olsaydım da evde oturamazdım, önce hafif eski bir yelkenli alıp onu tamir eder sonra da denize açılırdım ya da yine eski bir VW Westfalia alıp içinde yaşanacak şekilde tamir edip turlamak isterdim.

Artık 36 yaşındayım ve şu ana kadar en anlamsız, saçma, bulduğum olgu halen ölümün ta kendisi oldu.

Sarılmayı, öpmeyi bıraktım, bir "özledim" bile diyemiyorsun ya yitirdiklerine bu benim dengemi bozuyor. Sar baştan "neden geldik neden gidiyoruz" sorusuna, kurcala dur. Tutarlı, mantıklı bir cevabı mı var bunun? En fazla kendini avutabileceğin, fakat iki gıdım didiklesen parçalayabileceğin bir teze inandırıyorsun kendini, hani biraz daha az hüzünlü yaşamak adına, yoksa, elle tutulur bir cevabı yok. Bugun aktif olan 780 din ve 3200 mezhep var istediğine inan. Benim tek inandığım doğa ve bilim.

Senden aklımda kalan cevap üstüne bir cevap daha ekleyemedim henüz "biz gitmezsek yeni gelenler nereye gelecek?" :) güldürüyorsun halen beni, ne çok şey öğrendim senden, iyi ki vardın hayatımda teşekkürler.

Bir yıldır yoksun, üzgünüm, sana şu geçen bir yılda yaşadığım onca deneyimi paylaşamadığım için, çünkü nerdeyse geçmiş 4 seneye eşit farklı deneyimler yaşadım, farklı yerler gördüm.

Burdan yazıyorum varsa orda erişimin bekli denk gelirsin! Freud, Spinoza, Marks, Engels, Darwin, Einstein ve Curie ile muhabbetten arda zaman kalırsa gözüne çarpar belki.

ÖZ

DİM!

Gezi bloğuna bu yazı uyar mı? Uysa da kodum uymasa da kodum! Gelecek yazılar için ise pek çok güzel fikrim var.

S.Gun

Aralık 2017

Elephant's World

2017-06-23T17:37:00.004-03:00

Unutamayacağım deneyimlerden birini Tayland "Elephant`s World"de yaşadım; Kanchanaburi'de, Kwai Köprüsü'ne 40 km uzaklıktaki fil barınağında.

Sevgilim N. ile küçük çaplı dünya turumuzun Asya ayağının ilk ülkesi Tayland'ın Kanchanaburi eyalatinde 12 gün solo planlarımızı uygulamak için ayrılacaktık. Batı Tayland'ta, Bangkok'a 120 kilometredeki Kanchanaburi; doğal parkları, şelaleleri, hayvan barınakları ve nehirleri ile anılan bir eyalet.

N., meditasyon yapmak için, “Dhamna Kancana Vipassana Merkezi”nde 11 gün kalacaktı; olanı olduğu gibi görmek anlamına gelen Vipassana, Uzak Doğunun en eski meditasyon tekniklerinden biri.

Kanchanaburi'ye en yakın havalimanı, Bangkok'taki "Don Muang Airport "a indik.

Bangkok'ta taksicilere dikkat etmek gerekiyor; taksimetre açmamakta direndikleri için üç taksi değiştirdik, "taksimetre açmaksızın 400 Baht'a götürürüz" diyorlardı, oysa ki taksimetre otelimize 100 Baht yazdı.

Ertesi gün, Vipassana yolcuları daha çok kadın ağırlıklıydı. Bazıları şimdiden bembeyaz entarilerine bürünüp, saçlarını kazıtmışlardı; 11 gün boyunca, kimseyle göz, ten teması kurmadan, günün 10.5 saati sessizliğe gömülerek meditasyon yapacaklar.

N.'nin Vipassana'da kalacağı günler boyuca birbirimizden haber alamayacaktık.

Ben Bahn Sabai Sabai Guest House'da, bambudan yapılma, pencereleri camsız küçük bir odada, birkaç gün geçireceğim. Yer yatağı üzerinde cibinliği, 2 elektrik pirizinden birinde tepedeki vantilatörün sallandığı, tuvaleti dışarıda olan bu tek kişilik odanın geceliği 300 Tayland Bahtı; yaklaşık 8,5 USD.

Eşyaları bırakıp mobilet kiralayarak, Kanchanaburi merkezine, Kwai Köprüsüne indim; 'Kwai Köprüsü' olarak bilinen köprü, 1957'de David Lean'ın yönettiği Kwai Köprüsü filminden sonra bu adla anılmaya başlamış, gerçek adı ise; “Mae Kong nehri tren yolu köprüsü”.

Üstünden demir yolu geçen Kra Sae köprüsü ve içinde 13 ve 14üncü yüzyıldan kalma Khmer tapınakları bulunan "Mueang Sing - Kanchanaburi Tarihi Park"ta (giriş 100 Baht) dolaştım.

Yolda maymunlar önüme çıktı, fıstık ve muz vermek için elimi çantama attım ki, torbanın sesini duyan sürü aniden bana doğru hızla koşmaya başladı, motor üstünde olduğumdan elimdekileri yolun kenarına boşaltıp uzaktan izleyebildim.

Kanchanaburi'nin akşam pazarı "night market”i gezme fırsatı buldum; bu pazarda, sebze meyvenin yanısıra, mangalda şişe geçirilmiş farklı hayvanlar gırla gidiyordu... Asya'da genel olarak "nabzı atıyorsa yeriz" ilkesi kabul görmüş.

Sabahın erken saatlerinde "Elaphant World"e giden bir kamyonet beni de aldı.Terkedilmiş, hasta, yaşlı fillerin barınağına vardık. Girişteki yavru bir fili sevmek istedim fakat, her bir filin özel eğitmeni "mahut"lar olmadan fillere yaklaşmamak konusunda uyarıldım.

5-6 kişilik gönüllü grubumuzla, ambardan fillere meyve-sebze doldurduk. Fillerin isimleri sepetlerde ayrı ayrı yazılıydı; herbirinin damak zevki farklıydı, örneğin biri taze muz severken, diğeri olgun tercih ediyordu.

Fillerle keyifli bir yürüyüşün ardından, karavanaları için kabak ve pirinç karıştırdık. Yemek, filler için olunca tencere yerine kazan, kepçe yerine de kürek kullanmak gerekiyordu. Lapalaşan yemeği avuçlayarak top haline getirdik.

Çiğneme zorluğu çeken 70 yaşlarında bir filin ağzına elimi sokarak yarım saat boyunca besledim; avucumdaki iri lokmayı ağzına çekebilmek için, dilini dirseğime dek uzatıyordu.

Asya filleri, Afrika fillerine göre daha küçük ve uzun dişleri yok, kulakları da daha yuvarlak. Bu yaşlı fil ile göz göze konuşup, boynunu okşarken, bir yandan da yedirmek beni çok mutlu ve huzurlu kılıyordu.

Yemekten sonra Kwai nehrine gittik; fillerle beraber suya girip hem yıkandık hem boğuştuk. Üstlerine çıkıp kafalarını okşadık, kalın kılları ara sıra batıyordu.

Ve bir de oyunumuz vardı; filler, mahut'larının bir komutuyla, üzerlerinde oturan kişiyi sarsarak suya atıyorlardı. En güçlü ve doğal bir oturma sağlayan bölgeleri boyunları. Karşı konulamayacak kadar kuvvetli ancak, ayağımıza bastığını farkedip ayağını kaldıracak kadar da narin ve hassastılar...

Bu muhteşem yaratıklar, suyun kokusunu 20km den alabiliyor ve 160km çapındaki bir gürültünün titreşimini hissedebiliyorlardı.

Günübirlikçi ziyaretçiler gidince, barınağın mahutları ile yalnız kaldım. Mahutlar bana bazı komutları öğretseler de, filin kendi mahutu seslenmedikçe hiçbir komutu yerine getirmiyordu.

Fillerle 35-40 dakika ormana yürüdük; geceyi orman derinliklerinde geçirmeleri için filleri saldık.

Nehre bakan bir kulübede konakladım;4500 Bahtdı. (1USD=36THB)

Kahvaltı sonrası dünkü yaşlı fil ile Kwai nehrinin sakin ve sığ suyunda iki saat boyunca yıkandık. Fil suyun içinde yatıyor ben üzerinde kulaklarının arkasını ovuyordum, o da hortumuyla su fışkırtıyordu. Bir fil ile yapabileceğiniz dünyanın en keyfli banyosunu yapıyordum.

N.'nin bugün Tapınakta 3. günü. Vippasana merkezini arayıp ulaşmaya çalışacağım, belki bir not bırakmıştır bana...

1 Çorapla 3 Kuş

2017-04-25T20:59:00.004-03:00

Dün yağmur hiç durmadı desem yeridir. Hava aşağı yukarı 2 derece falan. Toronto’da sular seller gibi yağmurlar gördüm ama onlar da 1, taş çatlasa 2 saat, hadi taş moleküllerine ayrıldı 3 saat sürdüler. Dün sanki çiseliyordan bir tık ayar fazla yağıyordu gibi, ama hiç durmadı be kardeşim!

Çalışmaya çıkmam gerek. Bileniniz vardır, bilmeyeniniz de...geçen yazın ortasından beri yan iş olarak Über için bisiklete biniyor ve yemek dağıtıyorum. Kafam bir hayli rahat. Ne para al ver, ne de bir iş arkadaşının entrikası otu boku, senden az çalıştı aynı parayı aldı derdi var. Ayrıca kendi başıma olmayı, sadece kendimle olmayı seviyorum. Değişik hava şartlarında dışarıda, 4-5 saat eve giremeden bisiklete binmek ve buna başlamadan önce havayı iyi koklayıp buna hazırlanmak işin belki de en zor ama keyifli tarafı. Havayı koklama konusunda bir uzman oldum diyebilirim.

Ben size diyeyim, yazın sıcak havalarda, güneşin alnında bisiklete binmek gerçekten çok daha öldürücü olabiliyor. İnsan hakikaten geberiyor. Ondan sonraki en zorlu hava şartı ise soğuk hava ve uzun yağan yağmur kombinasyonu. Hadi onun için de gittim yeni bir yağmurluk ceket ve bir tür çabuk kuruyan malzemeden yapılmış, eşofmanın üstüne (kışın karlı havalarda da) giydiğim bir pantolon aldım. Bunun gibi baya ekonomik çözümlerle güzel güzel idare ediyoruz. Ha tabi bir de trafikteki egzoz dumanları var ki, Toronto'da Türkiye’deki hiçbir şehirin hava pisliği olmamasına rağmen gene de burnunuza burnunuza giriyor ve içimden hep "ulan, enerji kaynağı olarak benzin yakılması ne kadar da aptalca birşey" dedirtiyor. Herşeye rağmen yağmurda soğukta ıslanmak, burnunuza egzoz dumanı girmesinden çok daha iyidir, a dostlar.

Neyse düne gelelim, evden çıkacağım. Hazırlanırken içime içlik giymek yerine içliği arkama çantaya atmaya karar verdim. Ayrıca 3 çeşit eldivenim var, biri en kalın kışlık, diğeri daha çekilir havalar için ince polar, bir diğeri de dalgıç kıyafeti malzemesinden yapılmış (bana yağmur için diye satmışlardı) ince bir eldiven var. Bir kalın eşofman üstüne, o ince çabuk kuruyan pantalonumu giydim. Yağmurluk çok ince olduğu için gri kapşonlu svetşörtümü tişörtümün üstüne giyip yarının altına kadar fermuarı çektim, üstüne de boyun kısmı V şeklinde açık yakası dik duran yün, Noel kazağı gibi bir kazak (ünlüdür o kazağı arkadaşlar bilir:) üzerine de yağmurluğumu giydim. Altıma da CAT marka iş botu dedikleri türden, su geçirmiyor diye bana satılan (ama o kadar uzun ıslandıktan sonra o bile su geçirdi) botlarımı giydim.

Çalışmaya genelde 16:30 - 17:00 sularında başlarım, akşam 22:00 civarında da bitiririm. Dün evden 15:30 gibi çıktım çünkü önden bir oy vermek istedim o sırada da yağmur yağıyordu, sabah ilk uyandığımda da aynı şekilde. Hiç durmadı yani. Neyse tam saat 17:00’de başladım. Bir 2.5 saat üst tarafım okeydi. Alt kısmımda azcık ıslanma hissetmeye başladım ama üşümüyordum. Ne kadar su geçiriyor diye test etmek amaçlı en kalın eldivenlerimi giymiştim, ellerim üşümüyordu ama o kadar ıslanmışlardı ki takıp çıkarması bir hayli zor olmuştu. O yüzden tekrardan, birkaç kez kullanıp da memnun kalmadığım dalgıç kıyafeti malzemesinden ince eldivenleri taktım. Ayaklarımda da hissediyordum bir nem. Ama üşümediğim için devam etmeye karar verdim.

Bir de benim için bir iş tatmini hissi var ki onu da sağlamak için olan birşeylerin üzerine benim kendimi zorlamazsam elde etmeyeceğim bir hissiyattır. O yüzden durmak yok yola devam! dedim :) Ama ne oldu? 1 sipariş, ve ondan sonra 1 tane daha...götürüp bıraktıktan sonra ve toplamda 3 saatin sonunda kendimi şehir merkezinin ortasında artık bu kadar ıslanmanın yettiğine karar verirken buldum. Düşündüm düşündüm, ‘’ne yapmak istiyorum?’’ Dedim ki ‘’sikerler, ben bu eldivenleri artık geri vericem...zaten bunu bana satan doğa malzemesi satan dükkana da yakınım, hem de orada biraz dinlenirim, kururum.’’

Girdim dükkana, içimde bir dinginlik hissi. Çalışmayı bitirmişim, kendimi zorlamışım ve sonunda başımı bir yere sokmuşum. Hemen satılan şeylerin geri verildiği tezgaha yöneldim ve anlattım; ‘’bu eldiveni bana burada yağmur şartları için sattılar ama bir işe yaramıyor’’ çok da iyi mağazadır MEC, hiç birşey demesen bile alıyorlar geri, ondan pek severiz. 56$ geriye aldım ve o eldivenlerden kurtuldum, sonra yürümeye devam ettim. Sonuçta hala ıslağım, karşıma bir mağaza çalışanı çıktı. ‘’HAVARYU?’’ dedi. Ben dedim ‘’Ayem vet’’. ‘’Kahkahkah kihkihkih…’’ güldük ettik. Gene o, dedi; ‘’Bugün bir çok kişi bu tükana ıslak qirdi’’, ‘’Normal brocum dedim, normal, ben de şu full naylon pantolonlara bakıyordum’’...diye lafa gelişine vole vurdum. Okey mokey bakıyoruz falan ama ben o pantolonlara belki 3-4 defa bakmışım zaten önceden, ama her seferinde nefret etmişim, baya bir sevmiyorum falan…’’ama!’’ Dedim ‘’bunların içinde de çok terleriz biz...ondan pek gözüm tutmadı bu pantolonları ne yalan söyliyim...o yüzden ben biraz oturup düşünücem şurada köşede…’’

O da satıcı ya, "o zaman ben size bi midyım bide smol vereyim siz deneyin" dedi. "Taaam" dedim "taam ver". Girdim kabine. Oturdum. Dükkanın kapanacağı saat olan 21:00’e tam 40 dakika var. Bir 10 dakika hiç birşey yapmadım. Öyle oturdum yani. Bu da benim meditasyonum aga. Yavaş yavaş pantolonumu çıkardım, çıkmıyor meret ıslanmaktan yapışmış bacaklarıma. Botlar da keza öyle, herşey birbirine yapışmış. Neyse eşofmanla pantolonu ayırdım. Çorapları bir kenara koydum. Ayaklarım çıplak, bir de nemli, yerlere basmayı hiç sevmem umumi yerlerde...en azından dedim topuklar değsin. Düşünüyorum eşyalar ıslak, yani tekrar bunları böyle giymek istemiyorum, naaabıcam ben? Ama ilk önce boxerımı çıkarıp içliğimi giydim (kuru), üstüne de boxerı (hafif yaş) geçirdim tekrardan. Üstüm iyi de...Genelinde iğrenç bir his ıslak şeylerle tekrardan yağmura çıkmak... Vücut ısım da düşmüş.

Adamın verdiği full naylon pantolonlardan bir tanesini geçirdim ve kabinden dışarıya çıktım. Bekledim bi 50 saniye falan, adam uzaklardan bir yerden geldi (aslında beni unutmuştu). Sordum bunu böyle çıkarmasam üstümdeyken ödesek diye, "Olmaz bacağını kasaya koyman gerekir, o da pek hoş olmaz" dedi. ‘’Doğru dedin aga’’ dedim. Okey, o zaman çıkardım pantolonu (o da zaten 55$ civarlarındaydı) ve düşünmeye başladım… "Şu an beni en çok ne mutlu eder?". Baktım üst ince pantolon kurumuş bile, allah razı olsun e o zaman içlikle birlikte burası tamam dedim. O zaman "Beni mutlu edecek olan şey LANET OLASI GÜZEL YENİ KURU BİR ÇORAP DOSTUM!!!" diye HAYKIRDIM LANET OLASI.

Yerlere çıplak ayakla basmamak için yaş çorapları, altımdaki içlik ve boxerın altına giyip kabinden çıktım ve evdeymişim gibi dolaşmaya başladım :) Adamı görünce tek dediğim şey şu oldu kendimden emin bir halde (ki bu emin hallerim en sevdiğim hallerimdir, tersi de en sevmediğim): "BANA BİR ÇORAP!!!". Adam sordu "BİSİKLETÇİ ÇORABI MI???". Ben içimden, "LANET OLASI BİR ÇORAP İŞTE, NE FARK EDER YA?!" dedim ama dışımdan, kibirli bir şekilde "Herhangi bir çorap bayım" diye seslendim. Gri, sert yapıda, yünlü ama batmayan, bilekten fazla yüksek olmayan, lastiği bacağı sıkmayan (şu an yazarken ayağımda… öyle sevdim çorabı).. "Evet bu" dedim "BU!!!". Aldım çorabı kasaya gittim ödedim ve giydim. Botlar da dahil sanki herşey bir çorapla o ana dek hiç ıslanmamış gibiydi. Üstüne de para vermişlerdi. Allahım, ne kadar EPİK bir andı benim için... Sanki herşey tek bir çorapla çözülmüştü.

Evet, olayın görünen kısmı buydu ama aslında değildi, aslına bakarsak bu zafer mükemmelce tasarlanan ve uzun planlamaların bir ürünüydü ama sadece görünen kısmı bu lanet olası çoraptı. Bir günü de böyle zaferle ve tatminkar olarak tamamladım. Okuduğunuz için size ve çoraba teşekkürlerimi sunuyorum.

Mustafa Ünsal,

Mart 2017

Bütün fotoğraflar Mustafa Ünsal'a aittir.

www.mustafaunsal.com

Kanada Mühendisi'nin Yüzüğü

2017-01-04T22:57:00.006-04:00

Mühendislik Yüzüğü Kanada üniversitelerinin herhangi bir mühendislik dalından mezun olan öğrencilerin, özel bir seremoni eşliğinde taktıkları yüzüktür. Paslanmaz çelikten veya incelikle işlenmiş demirden yapılmış olan bu yüzükler; kalem tutan, imza attığınız, dominant elinizin serçe parmağına takılır ki, bir proje imzalarken, bir dizayn yaparken yüzeye ilk yüzük temas etsin ve çıkarttığı tını ile size hata yapma olasılığınızı ve mühendislik etikleri üstüne ettiğiniz yemininizi tekrar tekrar hatırlatsın.

Yüzük geleneği aslında, başarısız ve acı bir mühendislik öyküsüne dayanır:

1907 yılında, Quebec'te bir köprü inşaatı çökmüş ve 75 kişiye mezar olmuştur. 1900 yılında başlayan 'Ulusal ve Kıtalararası Trenyolu' projesinin çok önemli bir parçası olan bu köprü çöktüğünde, üzerinde çalışan 86 işçi'den sadece 11'i sağ kurtulur.

Köprünün 1600'den 1800 feet'e yükseltilmesi kararının kabulünden sonra, yüklenici firma yeniden hesaplama gereği duymaz.Yapım aşamasında kirişler ağırlığın uyguladığı baskıya dayanamaz ve 1907 yılının 29 Ağustos günü iş bitimine yakın, saat 5:30 sularında köprü çöker.

Mühendislerin deneyimsizlik ve yetersizlikleri, eksik tasarımları, yanlış malzeme kullanımı, sağlık sorunları, ve projede yapılan değişim sonrası olası problemlerin test/hesap edilmemiş olması, kısacası, hatalı proje yönetiminin böyle bir faciaya yol açtığı ortaya çıkar. Örneğin Şef Mühendis olarak seçilen Edward A. Hoare daha önce 300 ft den uzun konsol-kirişli köprü inşasında görev almamıştı. Projenin yönetimi 1903 yılında QBRC ve Phoenix Köprü İnşaat Şirtketinin danışman mühendisi Theodore Cooper'a devredilmişti fakat Cooper hastalığı sebebiyle çalışma sahasından uzak kalmıştı.

1908 yılında projeyi ve kazayı Kraliyet Soruşturma Komitesi mercek altına aldı, ve "yanlış hüküm/kararlara bağlı kusura dayalı olarak çökme" olarak kayda geçti. Dizaynı inceleyip onayan Theodore Cooper ve Phoenix Köprü İnşaat Şirtketinin Şef Dizayn Mühendisi Peter L. Szlapka, suçlu bulundu.

Bir anlamda, mühendislik yüzüğü, geçmişte insan hayatına mal olmuş bu faciayı bir hatırlatma aracıdır ve kendinizi mühendis olarak tanıtabilmeniz için de yeterli değildir.

Dört yıllık mühendislik eğitimini tamamlamış, mezuniyete hak kazanmış bir mühendis adayı olarak "iron ring" için başvurursunuz, parmağınızı ölçerler ve seremoni öncesi yüzük size verilir.

Biraz da gizemli bir havası olan 'Yüzük Seremonisi'ne, mühendis adaylarının aileleri de dahil, mühendis olmayan hiç kimse alınmaz. Seremonin gereçekleşeği oditoryum'a öğrenciler diplomalarını, mühendisler yüzüklerini göstererek girebilirken, seremonide mezuna yüzüğü deneyimli bir mühendis takar ve onu 'mühendis' ilan eder.

1925'den beri bir ritüel olan bu gelenek, nobel ödüllü İngiliz şair Rudyard Kipling tarafından, 'Kanada Mühendislik Enstitüsü'nün talebi üzerine hazırlanmıştır.

Seremoni esnasında, sahnede duran irice bir örsün üzerine çekiçle vurularak, mors alfabesi ile "S-S-T" sesleri çınlatılır ki, bu "Steel / Stone / Time" hem de "Soul / Spirit / Time" sözcüklerinin baş harfleridir; burada Quebec Köprüsü faciası anımsatılarak mühendislik ruhunun, çeliğin, kayaların ve zamanın önemi vurgulanır.

'Mühendislik Yemini'ni okurken, ayaklarınızın dibinde duran ve tüm sıralar arasından kıvrılarak geçen tek parça halindeki zincir halatı da elinize alarak ayağa kalkarsınız; tüm mühendis adayları bu halkalarla birbirine ilişiktir artık. Aşağıdaki 4 paragraflık yemini hep bir ağızdan gür sesle okumak tüylerinizi diken diken ederken, bir güç birliğini de size hissettirir.

Mesleklerine ve birbirlerine bağlılıklarının nişanesi olan yüzükler takılıp, ant içildikten sonra ne mi yapılır ? Gruplar halinde en yakın bir bara gidilir ve kutlama yapılır.

Sektörde mühendisler birbirlerini bu yüzükten rahatlıkla tanıyabilirler ancak, ne yüzük ne de diploma kendilerini 'mühendis' olarak tanıtmaları için yeterli ve geçerli değildir.

"Engineer/Mühendis" sıfatına sahip olabilmek için, çalışacakları eyaletten mühendislik lisansı almaları ve 'Mühendisler Odası'na kayıtlı olmaları gerekir. Kanada'da toplam eyalet/özerklik sayısı kadar Mühendislik Denetleme Kurulu bulunur. Bu 12 kurul kendi sınırlarında mühendislik yapacak şahısların profesyonellik sertifikası ve yeterliliklerini denetler.

Yeterlilikleri olmayanlar, çalıştıkları şirketlerin de yaptırımı ile isimlerinin altına sadece "Analyst/ Çözümleyici", 'Developer/ Geliştirmen', ' Specialist/ Uzman' gibi sıfatları ekleyebilirler.

'Quebec Köprüsü' yeniden inşa edildikten sonra, 11 Eylül 1916'da dramatik bir mühendislik hatasıyla ikinci kez çökerek 13 kişinin daha ölümüne neden oldu.

Sonuçta 1929'da tamamlanan köprü; 30 yılda bitmiş ve 88 cana mal olmuştu.

Günümüzde 'Quebec Köprüsü' 987m.(3,238 ft) uzunluğu, 29m.(95 ft) genişliği, ve 104m.(341 ft) yüksekliği ile halen dünyanın en uzun konsol-kirişli köprüsü olma ünvanını elinde bulundurur.

S.Gun,

Aralık 2016

Not: İngilizce deyişle “Iron Ring” geleneğine, 1970 yılından itibaren ABD üniversiteleri de katılmıştır.

Aç Kapıyı Melek, Ben Geldim

2016-08-01T02:25:00.011-03:00

Mart ayında bir gün, bir Cuma günü. Saat öğleden sonra 4:30. Sabah hava sıcaklığı eksi otuz santigrat derece idi, şimdi ısındı biraz, yalnızca eksi on. Ah Ottawa, söyle yetmedi mi artık bu kış?

İşten koşar adım çıkıyorum. Melek otoparkta beni bekliyor. Önce camları kaplamış olan buzu elimdeki uzun saplı plastik spatula ile bir güzel kazıyorum. Eğer dünyanın bu köşesinde yaşamayı hayal ediyorsa oralarda birileri, işte bu gerçeği de hayallerinin bir köşesine dahil etmeli. Zira spatulayla buz kazımak yemek yemek, su içmek gibi hayatın doğal bir parçası buralarda. Araçların camlarına yapışan kar taneleri buzlaşıyor, kaskatı kesiliyor. İşin yoksa her allahın günü kazı babam kazı.

Melek’i satın alalı henüz bir ay kadar oluyor. İkinci el buz mavisi bir Nissan Sentra. Seviyorum onu, dışarıdaki buz çağından kalma günlerde bana mısın demeden ısıtıveriyor beni. Radyonun düğmesine basıyorum, bir Louis Armstrong şarkısı doluyor içeriye, kıştan eser kalmıyor. Sağolasın be Melek, sen olmasan ne yapardım ben?

Pedala dokunuyorum, yeri kaplayan buzun üzerinde nazlanmadan dönüyor tekerler.

Sözlerini bilmediğim şarkıya eşlik etmeye çalışırken kendime gülüyorum. Lisedeki halim geliyor aklıma, bilmem neden. “Balıkesir sıkışmışlığının içindeki günlerde otuz beş yaşımdaki şu anı bir kaç saniyeliğine görüverseydim, neler hissederdim acaba?” diye düşünüyorum. Heyecanlanır mıydım? Korkar mıydım? Sabırsızlanır, yıllar hemen geçsin mi isterdim?

Üniversiteye hazırlandığım dönemde özel kimya öğretmeni Kemalettin Bey eve gelip de Karbon atomlarından falan bahsederken söyledikleri daha kulağımdan içeri bile girmeden seker gider, köşedeki kitaplığın oralarda bir yerlerde kaybolurdu. Kaybolur muydu? Gitsem şimdi o eve, her kim oturuyorsa onlara anlatsam durumu, girip baksam. Bulmaz mıyım Kemalettin Öğretmen’in gri, iç bunaltıcı atomcuklarını, elektronlarını?

Yanlış anlaşılmasın, bilimle, kimyayla bir derdim yoktu. Benim derdim başkaydı. Odamın duvarlarında Satürn’ün, Mars’ın, efendime söyleyeyim Andromeda Galaksisi’nin Hubble Uzay Teleskopu tarafından çekilmiş fotoğrafları asılıydı. Nereden bulduysam adresini bulmuş, NASA’ya bir mektup yazıp ödevlerim için uzay fotoğrafları istediğimi söylemiştim. Bir ay geçmeden eve koca koca zarflar gelmeye başlamıştı. Her biri posterler, fotoğraflar, makaleler ile dolu bu zarfları okuldan dönünce posta kutusunun üzerine bırakılmış olarak buluyor, eve çıkan merdivenleri nefesim kesilerek üçer beşer çıkıyordum. Diyeceğim o ki, bilime ve teknolojiye ilgim büyüktü de yine de Kemalettin Bey’in izotopları mideme sancılar sokuşturuyordu.

İş yerinden ayrılalı beş dakika oldu. Otobana benzeyen genişçe bir yolda, bir viyadüğün üzerindeyim. Sağda solda tarlalar, boşluklar. Tek tük binalar. Gözüm Melek’in gösterge paneline takılıyor. Hava sıcaklığı -10. Onun hemen yanında büyük harflerle bir şey daha yazıyor. Bana bir şey mi söylemek istiyorsun Melek?

“TRUNK OPEN”. Melek’im bagajın açık olduğunu fark etmiş, bu karlı günde radyodan gelen güzel caz seslerini ve kafamda uçuşan düşünceleri bölmeye çekinerek, utanarak beni ikaz ediyor. Hiç lafı mı olur böyle şeyin be Melek? Söylesene rahat rahat, hem bölsen ne olacak, senden değerli mi?

Anlaşılan kar kazımak için kullandığım spatulayı bagaja geri koyunca kapağı kapatmayı unutmuşum. Hemen sağda emniyet şeridinde duruyorum. Dörtlü ikaz lambalarını yakıyor, nasıl olsa bir kaç saniye içinde kapağı kapatıp geleceğim için montumu almadan arabadan iniyorum. Soğuk insanın içine işliyor. İyi ki sabaha göre biraz ısındı hava, diye düşünüyorum. Güneş gülümsüyor uzaklardan bir yerlerden ve elbette bu da dondurucu soğuğu bir nebze kırıyor. Bagaj kapağı gerçekten de açık. Aslan Melek!

Kapağı kapatıp hızla geri dönüyor, arabaya binmek için kapının kolunu tutup çekiyorum. Bir kez daha çekiyorum. Sonra bir kez daha. “Melekçiğim, canım benim şaka mı yapıyorsun bana? Çok tatlısın ama bak hava soğuk, görüyorsun. Hadi canım.” Yok.. Kapı kilitli. Vallahi de billahi de kilitli. Tek tek bütün kapıları deniyorum, nafile. Motor çalışıyor. Telefonum, montum, cüzdanım içeride. Buz gibi Ottawa kışı ve ben dışarıdayız. “Niye böyle yapıyorsun canım Melek? Hadi, aç artık şu kapıyı” diyor, bir kere daha deniyorum. Yok. Olmuyor. Kaloriferlerini tam gaz çalıştırıp ısınmakla ve radyoda çalan Frank Sinatra şarkısını dinleyip yolu seyretmekle meşgul Melek’in umurunda bile değilim. Boğuk bir ses duyuyorum içeriden: Let it Snow, let it snow, let it snow… “Ulan” diyorum içimden, “bu pislik bir de radyonun sesini mi açıyor inadına?”

Tamam. Şimdi bir plan yapmalıyım. Ellerim kollarım soğuktan uyuşmaya başladı bile. Böyle durursam ölürüm. Yardım istemek için çevreye bakıyorum. En yakın bina yaklaşık bir kilometre uzakta. Yolun karşısına geçiyor, ellerim ceplerimde, küfürler eşliğinde yürüyorum. Bir yandan da, Cuma akşamı olduğu için binadaki iş yerlerinden birinin hala açık olmasını umuyorum. Ferhan Şensoy’un bir yazısında Ottawa’nın yaz mevsiminden söz ederken sıcak havadan “Ottawa’nın Kızılderili sıcağı” diye bahsettiğini anımsıyorum. Sen bir de kışın gel buraya Ferhan Şensoy. Gel de şu halime bir bak!

“Şehrin Ortasında Soğuktan Donarak Öldü” gibi trajikomik gazete manşetleri canlanıyor gözümün önünde. “Türkiye’den gelmiş” diye ayrıca belirtiyor haberler, “Balıkesir’de Kemalettin Bey’den hibritleşmeyi öğrenmiş ve fakat anahtarı almadan kışın arabadan inmemeyi akıl edememiş.”

Bir tavşan gibi otoyol bariyerlerinin üzerinden atlayıp zıplayarak donmadan ulaşmayı başardığım binada yan yana dizili kapılardan birini tutup açıyorum. On, on beş kişilik bir ofis burası. Kapıya en yakın masada oturan kadın dışında herkes gitmiş. O da çıkmak üzere, hazırlanıyor. Ben içeri girince şaşkın ve ürkmüş bir şekilde bana bakıyor. Hemen açıklıyorum, “Arabamın kapısı kilitlendi dışarıda kaldım.” diyorum, “Donmak üzereyim, telefonunuzu kullanabilir miyim?” Sağ olsun biraz çekinerek de olsa yardım etmeyi kabul edip beni içeri buyur ediyor.

Önce 911’i arıyorum. Öyle salak bir durumdayım ki, ne yapabileceğime, bu sorunu nasıl çözebileceğime dair en ufak bir fikrim yok. Polise durumu anlatıyorum, “Şerefsiz Melek kapıları üzerime kilitledi” diyorum, “Yahu haydi her şeyi geçtim, bari montumu ver mübarek” diyorum, hatta iyice ileri gidip “Ulan, bu bana yapılacak şey mi?” diye dert yanıyorum. Ben polisin beni anlayıp içten bir “Vay eşşoğlueşşek” demesini, üzülmemem gerektiğini, polis teşkilatının yanımda olduğunu ve el ele verip o Melek denen şeytana pabucunu ters giydireceğimizi söylemesini beklerken karşı taraftan gelen tek yanıt “Ee yani neden aradın?” minvalli bir duraksama oluyor. Açıklıyorum, “Yani” diyorum, “kapıları kilitli ve içinde hiç kimse olmadığı halde motoru çalışan bir araba var yolun kenarında, görürseniz şaşırmayın”. Sonra soruyorum, “Ben ne yapayım şimdi?” Karşımdaki insanlıktan nasibini almamış polis memuru bir çekici çağırmam gerektiğini, gerekli notun alındığını ve bölgedeki polislerin konuyla ilgili bilgilendirileceğini söyleyip telefonu kapatıyor ve beni kaderimle baş başa bırakıyor.

Kadından rica ediyorum, bilgisayarından bir çekicinin telefon numarasını bulup söylüyor. Bir de “Arabayı çektirmene gerek yok, kilitli kapıları açabiliyorlar” diyor. Verdiği numarayı alelacele çevirip durumu anlatıyorum. Yarım saat sonra gelebileceklerini söylüyorlar. “Daha çabuk olmaz mı?” diyorum, “Olmaz” diyorlar.

Kimsenin halimi anlamadığı bu zalim dünyada son bir umut ofisteki kadına dönüp “Sen çıkmak istiyorsan beni bekleme, ben soğukta kendim ölürüm” diyorum. “Merak etme, beklerim” deyip gülüyor. İlk başta kapıda beni görüce hafif çekingen duran kadın şimdi oldukça cana yakın davranıyor: “Nerelisin?”, “Ne zaman geldin buraya?”, “Ben Türkiye’nin ismini duydum ama hiç gitmedim”, “Ana dilin ne?”, “Ana dilinde merhaba nasıl denir?”

Benim geçmişimle ilgili sorular yanıtlandıktan sonra sıra onun geçmişine geliyor. Soruyorum:

- Sen nerelisin? Ottawa’da mı doğdun?

- Hayır ben Mi’kmaq kabilesindenim.

- Mi’kmaq mi? Ben bunu daha önce hiç duymamıştım.

- Newfoundland’de, Atlas Okyanusu’na yakın coğrafyalarda yaşarız biz.

- Ee, Ottawa’da ne yapıyorsun?

- Beş sene önce buraya taşındım. İş bulmak zordu orada.

- Ailen hala orada mı?

- Annem vardı yakınlarda kaybettim. Akrabalar falan var elbette. Oğlumu alıp geldim.

- Oğlun çalışıyor mu?

- Evet, marangoz. Ben de burada çalışıyorum, bir sıkıntımız yok. Yalnız o şehrin doğu yakasında, Orleans civarında oturuyor. O kadar uzak ki! Bugün Cuma, akşam sevgilim ve oğlum bana gelecekler, güzel bir film izleyeceğiz.

- Senin ana dilin Mi’kmaqçe mi oluyor bu durumda?

- Evet. Ama çok az kişi konuşuyor artık. Benim oğlum mesela, tek tük anlıyor söyleneni.

- Çok yazık!

- Yazık tabii, devletin daha çok desteklemesi lazım, bir sürü dil kaybolup gidiyor. Üniversitelerde akademik olarak inceliyorlar, tamam çok güzel ama, gerçek hayatta kullanılmasının önünü açmak gerekir.

- Peki, sen nasıl ‘merhaba’ diyorsun kendi dilinde?

- Kwe’.

- Kwe’. Nasıl, güzel söyledim mi? Aksanım kötü mü?

- Hayır çok güzel söyledin, gerçek bir Mi’kmaq gibi!

Kadınla konuşurken aklıma geçen sene izlediğim çok çarpıcı bir belgesel geliyor. Kanehsatake: Direnişin 270 Yılı isimli film, 1990 yılında Quebec’in Oka kasabasında yaşananları belgeliyor. Daha önce defalarca yerlerinden edilmiş ve son olarak bu bölgedeki bir ormanlık alan içine yerleşen Mohawk kabilesine mensup yerlilerin, ellerindeki son yaşam alanını da almak isteyen devlet güçlerine karşı koyuşlarını anlatan film oldukça çarpıcı sahneler içeriyor. Yerlilerin bölgesini kuşatan askerlerle direnişçi Mohawklar arasında yaşananlar adeta bir savaşı andırıyor. Bunların Kanada’da yaşandığına, üstelik de çok değil bundan yalnızca 25 sene önce yaşandığına gerçekten inanamıyor insan.

- Bir sürü yerli henüz çocuk yaşta annesinden, babasından ve kardeşlerinden koparılarak büyüdü Kanada’da, diyor Mi’kmaq arkadaşım.

- Neden?

- Devletin sindirme politikası yüzünden. Kilise görevlileri gelir çocukları ailelerinden zorla alıp doğduğu, ait olduğu topraklardan uzakta bir şehre götürür ve beyaz bir ailenin yanına yerleştirirdi. Çocuklar bu yeni ailenin yanında kalır ve orada okula başlarlardı. Seneler boyunca ailelerinden haber alamazlardı, ve sonuç olarak da benliğini yitirmiş ve yeni toplum düzeninin birer ferdi olmuş bireyler yetiştirilirdi. Bundan yirmi sene öncesine dek bu uygulama yaygın olarak sürmekteydi.

- Seni alıp götürmedileri mi?

- Hayır beni değil ama ablamı götürmek istediler. Ablam senelerce ormanda saklanarak yaşadı. Ama sonunda onu arayanları atlatmayı başardı. Eğer onu bulsalardı bir daha ne o bizi görebilecekti ne de biz onu. Nerede olduğunu, hayatta olup olmadığını bile bilmeyecektik.

Duyduklarım tüylerimi diken diken ediyor. Bir yandan çok kültürlülüğü bir var oluş biçimi olarak benimseyen Kanada, öte yandan bu toprakların asıl sahiplerine resmen devlet eliyle işkence ediyor, hayatlarını akıl almaz biçimde zehir ediyor! Yer yer orada burada duyduğum bu öykülerden birini ilk kez birinci ağızdan dinliyorum. Aklıma bir kaç ay önce, National Art Center’da izlediğim tek kişilik bir tiyatro oyunu geliyor. Kanada’daki ailesinden koparılıp San Fransisco’ya götürülen ve orada yaşlı bir kadının yanına yerleştirilen bir kızın öyküsünü anlatıyordu oyun. Genç kız bir gün okula gitmek üzere evden çıkıyor ve ailesini arayıp bulmak için kendini yollara vuruyordu.

Melek bu akşam bana bu adi oyunu oynamamış olsa tüm bunları öğrenmeden geçip gidecektim. Hayat ne garip! Hayır şımarma Melek, sana olan öfkem geçmiş değil. Seninle sonra hesaplaşacağız.

Derken çekici gelip ofisin kapısının önünde duruyor. Kadınla alelacele vedalaşıp dışarı çıkıyorum. Gelen görevliye arabanın yerini tarif ediyorum, birlikte oraya gidiyoruz. Bir kaç dakika içinde açıyor kilitli kapıyı.

- Borcum ne kadar?

- Yüz on yedi dolar.

Orada beş yüz dolar dese vereceğim. Ulan Melek, şu düştüğüm hale bak! Arabadan cüzdanımı alıyor ve parayı ödemek üzere görevlinin yanına gidiyorum. Eyvah! Kapıyı yine kapattım! Hemen koşar adım geri gidip kontrol ediyorum, sorun yok, bu kez kilitli değil. Çekici gülüyor halime.

- Az kalsın sana bir yüz on yedi dolar daha ödeyecektim, diyorum.

- Yok, ikinciyi ücretsiz açardım, diyor.

Direksiyona oturduğumda hiçbir şey olmamış gibi, usul usul yüzüme bakıyor adi Melek, sanki az önce beni öldürmeye çalışan kendisi değilmiş gibi.

- Sayende Mi’kmaqçe merhaba demeyi öğrendim, diyorum. Yanıt gelmiyor.

O kadar yorgunum ki, hesaplaşma konusunu şimdilik erteleyip bir an önce yola koyulmaya karar veriyorum. Buz gibi asfaltın üzerinde dönmeye başlıyor tekerler. Radyoda Tom Waits şöyle bir şeyler mırıldanıyor:

Well I hope that I don't fall in love with you

'Cause falling in love just makes me blue,

Well the music plays and you display your heart for me to see,

I had a beer and now I hear you calling out for me

And I hope that I don't fall in love with you.

Özgün Ulusoy,

01 Ağustos 2016

İstanbullu Bir Turistin Gözünden Ottawa - 2

2016-06-27T17:48:00.004-03:00

17 Haziran Cuma:

Chateau Laurier diye oldukça büyük bir otelin arkasında bulunan Majors Hill park mükemmel bir yer, öğlen yemeğini yine Bottega'dan alıp bu parka yürüdük. Çimenlerin üzerinde bir ağaç gölgesine oturduk. Parkta hula hup çevirenler, frizbee oynayanlar çocuklarını çimenlere salıp onlarla beraber yuvarlananlar, kitap okuyanlar, yanlarında getirdikleri darbuka benzeri (djembe) enstrümanları çalanlar hepsi burada. Mutluluk tepesi olmuş burası.

Karşımızda Parlamento binasının arka cephesi görünüyor ve biraz aşağı doğru bakarsak Ottawa Nehri ve karşı kıyı Quebec eyaletinin Gatineau şehri.

Akşam 6 dan sonra bank Street üzerinden bisikletle Landsdowne Parka gidip Asya yemeklerinin tezgahlardan satıldığı "Asian Night Market" sokak yemekleri etkinliğine katıldık. Çöp şiş gibi mürekkep balıkları, ahtapot, karides gibi izgara yemekler denedik.

"Asian Night Market"ta 3-4 saat geçirdikden sorna Bank street üzerinden kuzeye doğru geri gittik belli bir yerden sonra yol trafiğe kapanmıştı. Bir anda ortam değişti, açık hava cluba döndü sokaklar. Yüksek seste müzik, dans edenler, farklı sokak showlarının arasından geçerken bir bölüme geldikki yuzlerce kişi yoga matlarını getirip asfalta sermiş ve gay bir yoginin talimatları doğrultusunda yoga yapıyorlar. Neredeyse hepsinin kalça kısmında aynı marka logosu olması tabi ilgi çekici. Şaşkınlığımı ne yazıkki gizleyemiyorum.

Geçen gün Parlamento önündeki çimenlerde ve bu akşamın karanlığında sokağın ortasında yoga partisi, yoga sanırım ciddi bir etkinlik burada. Lululemon da zaten Vancouver dan çıkma bir markayşmiş.

Bank street akşam 12 oldu biraz daha ilerledik ve GlowFair etkinliği içinde yer alan "silent disco" adlı bir sokak partisine katılmak için sıra beklemeye başladık. Katılımcıların hepsine bir kulaklık veriliyor ve iki farklı DJ in aynı anda çaldığı parçaları kablosuz kulaklıklardan kanalları değiştirerek dinleyebileceğiz, bu sayede gece 2 ye kadar sokakta party yapabileceğimizi söyledi arkadaşım.

Sıra beklerken bir ardebe oldu 3-4 erkek kavga etmeye başladı, yaklaşık 10 saniye içine de 3-4 polis önce kalabalığı haşin bir şekilde yardırarak sonra da uçarak elemanların üstüne atladılar. Hepsi kelepçelendi ve ortamdan uzaklaştırıldı. Buranın polislerini güzellik yarışmasına soksan hepsi derece alır. Hiç göbekli bir polis görmedim daha, hepsi oldukça fit. Sırayı beklemeye devam ettik, kulaklarımızı aldık ve party başladı, otopark gibi bir alandayız, çadırlarda bira ve şarap satılıyor. Kapıda girişte İD (ehliyet) göstermiştik ve kolumuza taktıkları bantlar 18+ olduğumuzu temsil ediyor.

18 Haziran Cumartesi:

Kahvaltı sonrası bisiklet ile Rideau Nehri yanından güneye doğru 30 dakikalık bir yol gittik. Yolda sincaplar, kaz yavruları, yer domuzu (ground hog), nehrin içindeki ağaç kavukları üzerinde güneşlenen kaplumbağalar dışında yine bisiklet yolunda köpekleri ile koşan güzel insanlar gördük.

Hedefimiz Vincent Massey park, Carleton üniversitesin dibinde nehrin karşı kıyısında bulunuyor. Burada bu haftasonu yer alan Aborginal Festivaline katılıp kızılderililerin canlı müzik performansları eşliğinde Pow Wow adlı dans yarışmalarını izledik. 1996 yılından beri 21 Haziranın resmi olarak kabul edilmiş "Ulusal Yerli Hak Günü" olarak (“National Aboriginal Day”) kutlandığını öğrendim. Rengarenk kıyafetleri ile kuş figürleri ve ayaklarını yere vura vura danslarını izlemek ilginç ve güzel bir deneyimdi.

Vincent Massey Park tan ayrılıp Preston street üzerindeki İtalyan mahellesinde her yıl bu tarihlerde düzenlenen “İtallian Week” festivalini görmeye gittik. Burası da bir Ferrarı cenneti olmuş. Pub İtalia da mola verip ansikliopedik bira listesinden bira beğenip yanında da kalamar ısmarladık lakin kalamar yanında tarator beklerken domatesli bir sos geldi. Belki de tarator bir tek biz alışığızdır.

Bugün Petrie Island denilen adada ayrıca bir de Çarıvıbe Beach and Food Festival adında bir, Carayıplere özgü bir etkinlik daha varmış ama bu kalabalık etkinlikler silsilesi içinde ona gidemedik. çarıvıbe.com

Ayrıca hep youtubeda gördüğüm "UFC Fight Night" maçlarindan biri de bugün MacDonald v Thompson arasında Ottawa'nın TDPlace salonunda oynanıyormuş, biletler $65 civarı olduğu ve bu UFC o kadar da ilgimi çekmediği için bu etkinliği de pass geçtim.

Akşam 7:30 gibi şehir merkezinde bulunan Novotel altında bulunan Albion Rooms adlı mekanın patiosunda BBQ elk (dünyadaki en büyük geyik türünden biri) burger ve 5 dolara bira alıp akşam yemeğini hallettik.

Saat 10'da Fringe Festival kapsamında, "Love Is A Battlefield" adlı 2 kişilik kardro ile, manüpülatif kadınla bir adamın diyalogları üzerine kadının sonunda adama istediğini yaptırmasının hikayesini izledik.

Tiyatro sonrası Bank Street üzerindeki GlowFair festival alanına yürüdük. Hava o kadar güzelki gecenin bu vakti sokaklar halen cıvıl cıvıl. Silent Disco etkinliği dün akşam çok zevkli olduğundan bu akşam bir daha denemek için tekrar sıraya girdik. Kulaklık kirası $5 ve kulaklıkların üzerindeki ışıklardan arkadaşların hangi DJ/müziği dinlediğini görebiliyoruz.

Etraftan ara ara kokarca gibi bir koku yükseliyor, bu koku da nesi ?

- Ot kokusu,

- Ot mu ?

- Evet, marijuana, esrar, bulması kolay olduğu gibi, reçeteli olanların direk alabildiği kafa yapan bir ot.

Gece 2 de biten bu etkinlikten ayrıldığımızda karnımız çok açtı ve tabiki bir çorbacı yok mu şöyle işkembe falan içsek diye içimden geçirdim ama her yer kapalı. Silent Disko etkinliği öncesinde de her yer kapalıydı, böyle kalabalık bir gecede bakkal görünmülü mekanların kapalı olmasına bir anlam veremiyorum.

Sonuç olarak işkembe ve benzeri çorbaları içebilecğimiz mekanının China Town da Vietnam restaurantları olduğunu söyledi arkadaşlar, fakat bir arkadaş topuklu ayakkabı ile geldiği için önce onun evine gidip üst değişimi yapmasını bekledik. Arkadaşın da Türk damarları tuttuki yoğurtlu mantı canı çekti, uğradığımız evden yanımıza bir kap Balkan yoğurdu da alıp, arabaya atlayıp China Town da Somerset sokağı üzerinde bulunan Pho Bo Ga La adlı restaurant a gelip, içinde işkembenin (tripe) de bulunduğu etli bir Pho çorbası ısmarladık, tabiki aynı işkembe tadını vermedi ama en yakın alternatif bu oldu,. Arkadaş ise etli Pad Thai ısmarlayıp üstüne de iki kaşık yoğurt ekledi, kırmızı biber serpti biz de denedik ve gerçekten de leziz bir karışım olmuştu. Gecenin üç buçuğunda bu ilginç menü ile geceyi bitidik.

19 Haziran Pazar:

Şehir merkezinde gizli bir gölet olduğunu ve burada yüzebileceğimizi söyledi arkadaşlar. Sabahtan hemen bir çanta hazırladık, Beechwood sokağından geçerken Red Door Provisions adlı mekanda durup panini/tost yaptırdık benim seçtiğimin adı St. Zotique adlı sadnviç aynı Ayvalık tostunu anımsattı.

Buradan Rockliffe bölgesindeki zengin evlerini geçip gizli bahçe "The Pond"a gittik. 35 santigrat derecede bu küçük serin göl gerçekten de cennetten bir parça.

Pazar akşam 8'de NBA final maçını izlemek için Sens House adlı bara gittik. Alt katında da Lowertown adlı bir biracı bulunan bu güzel mekanın bir bölümünün çatısı da açılıp kapanıyor, akşam yıldızların altında bir basket maçı izledik, Projectorlu dev ekran dışında yaklaşık 10 tane daha büyük ekran televizyon bulunuyor mekanda. Sens Ottawa`nın buz hockey takımı, bu mekanda NHL sezonunda sadece buz hokeyi maçları gösteriyor sanırım. NBA final maçını Lebron James in süper perfomansı ile Cavaliers takımı kazandı ve Lebron da bu performanstan ötürü 3. kez MVP seçildi.

20 Haziran Pazartesi:

Bu akşam Ay en kuzey noktasında dolunay olarak tüm geceyi aydınlatacakmış. Bunun şerefine yine Landsdowne parkta (Asian Fest Night Market icin gittiğimiz yer) “Full Moon Yoga” etkinliği düzenlendi. Bu bir haftada 3. kez şahit olduğum ve dışarıda organize edilen yoga etkinliği. Bu seferki Ay ışığında çimenlerin üzerinde.

Akşam 9'da bir Fringe Festival oyununa daha gittik, Yeni Zellanda'lı 2 erkek 1 bayan oyuncunun hazırladığı "Laser Kiwi" adlı oyunun sonunda burlesque adıyla bir bölüm vardı ve 3 oyuncu da oldukça çıplak bir şekilde dans sergilediler.

Gözlemlerim - 2:

"OC Transpo", Otawa otobüs sistemi çok dakik.

Şehirden 1-2 saat uzaklaşınca ormanlar başlıyor. Bir köprü ile geçtiğimiz Quebec eyaletining Gatineau şehrinde bulunan "Gatineau Park" tam bir doğal cennet.

29 Haziran Çarşamba günü Obama Ottawa'yı ziyaret edeceği için şehir merkezindeki bütün yollar kapatılıyor.

Umumi hela gibi bir mantık olmadığı için festival alanlarına mobil tuvaletler taşımışlar.

Özel bisiklet yolları olduğundan şehirde bisiklete binen sayısı çok fazla ve tüm bisikletliler kask takıyor.

Gün her vaktinde koşan, paten yapan, bisiklete binen birilerini görmek mümkün.

Çoğu dükkanın önünde köpeklerin şu içmesi için şu dolu taşlar bulunuyor

Vegan, Glutensiz, Vejeteryan ağırlıklı yemek yapan ve ya bu tür yemekler bulunduran restoranlar çokça mevcut.

Güneşin batışını izlemek için en güzel mekanın National Art Gallery binasın arkasında Rideau Nehrine bakan tepedeki Fransız kaşif Samuel de Champlain'ın heykelinin altı olduğunu gösterdiler.

National Art Gallery, Ottawanın sanat müzesi ve perşembe günleri saat 5'ten sonra ücretsiz olarak gezilbiliyor.

Şunu farkettim ki Türkiye'de biz sıra beklemeyi bilmiyoruz. Burda otobüs durağında bile kendi kendine sıra oluşuyor ve herkes birbine saygılı bir şekilde bekliyor.

İstanbullu Bir Turistin Gözünden Ottawa - 1

2016-06-22T16:05:00.004-03:00

Selam, ben Emre, Ottawa'da hızlı geçen birinci haftamın sonunda gözlemlerimi bu yazı ile hızlıca paylaştım, sürç-i lisan ettiysem affola.

14 Haziran Salı:

Aktarmalı uzun bir yolculuk sonrası başkent Ottawa'nın (İstanbul Atatürk Havalimanı ile karşılaştırıldığında) küçük uluslararası "Ottawa MacDonald–Cartier" havaalanına indim, dışarı çıkar çıkmaz fırın sıcağı gibi bir hava ile karşılandım. Alandan şehir merkezindeki eve giden yol bol yeşillikli ve sanki tüm şehrin bir bahçıvanı varmış gibi yemyeşil, düzenli ve temiz göründü. Jetlag halinde arkadaşların güneş vuran salonlarında kedi gibi kıvrılıp uyudum ve dinlendim.

15 Haziran Çarşamba:

Şehir merkezinde kalıyorum. Öncelikle, başkentin göbeğinde bulunan, "Parliament Hill" olarak bilinen tepecik üstünde, Rideau Nehrine nazır gotic mimariye sahip "parlamento" yani meclis binasını gezmek için şehir merkezinden yürüyerek geçtim. Yol boyunca, özellikle Rideau caddesinin bir alt sokağı York sokağında bir çok evsiz ya da paspal diye tabir edebileceğim tipler gördüm. Bazıları bu öğlen vakti sarhoş gibi yürümekte zorlanıyorlardı.

Parlamento binasına vardım da ne göreyim, büyük bir kalabalık tepedeki çimenlikte Yoga yapıyor. Hatta ve hatta uzaktan sanki 5-10 tane de T-REX dinazor görüyorum. Hayal mi görüyorum, dinazor mu onlarve burası meclis binasının bahçesi mi gerçekten? Bizim TBMM ye denk geliyor değil mi burası ?

Biraz yaklaşınca gerçekten de dinazor kostümü giymiş yoga yapan tipler olduğunu farkettim. Yakındaki bir müzenin (Museum of Nature) yaz sezonunda sergileyecegi yeni "Ultimate Dinosaurs" sergisinin reklamı olarak bunu yaptığını öğrendim. Bu müzeyi de gezmek gerek (Perşembe günleri saat 5 ten sonra ücretsiz olarak gezebiliyormuşum.)

Google'dan "Parliament Hill" diye aradığımda çıkan resim burası, ama gerçekten burası meclis binası mı kendimi sorguladığımdan yakındaki bir polise tekrar sordum "İz dis the Kanadıyin Neyşınıl Parlement Bilding", "Yes Sir" diye ultra güven verici bir cevap geldi.

Kafamı tekrar Parlemento binasına doğru çevirdim. Çoğunluğu bayan olan yoga grubunun genellikle tercih ettiği kıyafet tight ağırlıklı. Burada bu etkinlik dört gün devam etse, üç gün üç gece burda kamp kuracak insanlar tanıyorum öyle bir manzara anlayacağınız.

Daha sonra Herkesin kıyafetindeki logonun Lululemon adlı marka olduğunu öğrendim. Parlamento binasını ve saat (barış) kulesini ücretsiz bir şekilde gezdim. Saat kulesinin tepesinden şehir 360 derece çok güzel görünüyor. Başkan Trudeu'yu da buralarda görmek mümkünmüş aslında, ben bugün göremedim. Geçen hafta Ottawa'da oynanan Kanada - Brezilya kadınlar futbol karşılaşması öncesi yine bu çimlerde selfie çekerlerkenki videosunu görmüştüm. Hava oldukça sıcak, 24 santigrat derece.

Çarşamba günü akşam ise "Fringe Festival" adındaki tiyatro festivalinin açılışı olduğunu söyledi arkadaşlarım ve Arts Court binasındaki açılışa katıldık.Ücretsiz bu açılış akşam 7 de başladı ve her oyun 3 dakikalık kısa özetlerle oyuncuları tarafından sahnede tanıtıldı. Ne kadar ilginç bir tiyatro festivali. "Fringe" in kelime anlamına tam olarak uyuyor. (Fringe: uçarı, kaçık, deli dolu, sınırları zorlayan)

Mimikler, konular, vücut dili hepsi en uç seviyede. Bir kaç tanesi de yarı çıplak geçti, yaklaşık 100 kişilik her yaştan bir kalabalık ile bu kısa özetleri izledik.

Festival için 5 oyunluk bir kart aldım istediğim 5 oyunu izleyebileceğim. Ayrıca her gün seçilmiş bazı oyunlar da %50 indirimli olacakmış.

16 Haziran Perşembe:

Her yer yemyeşil şehrin içinden geçen Rideau Kanalının iki yanında sürekli bisikletliler ve koşan güzel insanlar geçiyor. Gözüme en keyflı görünen ise çocuklarını bisikletlerinin arkasındaki küçük vagonlara (bicycle trailer) oturtup gezdiren anne babalar. Kanalın sularında ördekler ve kazlar yavruları ile yüzüyorlar, kuşlar cıvıldıyor. Çocuklar bu güzelliklerin tadına en iyi varanlar. Biz de kanalın yanından bisikletle turlamak için küçük bir piknik çantası hazırladık. Yanımızda termosumuz şehrin yine merkezinde bulunan italyan marketi Bottega'dan aldığımız salamlı sandviçlerimiz var. Bu büyük ve leziz sandviçler nasıl bu kadar ucuz?

Yenice yapılmış olduğu belli, kanala bakan, kongre merkezi "Shaw Center" önünden kanal boyunca giden ve sadece bisikletler ve yayalara ayrılmış bu özel yolda güneye doğru ilerliyoruz.

Açılıp kapanabilen Pretoria Köprüsünden karşıya geçip kanalı solumuza alarak devam ettik. Yeşillikler ve küçük göletleri geçip Landsdowne park adlı bir yere geldik. Avrupai bir havada yapılmış bir meydan, etrafında barlar kafeler, basket sahası, çocuklar için kaykay, oyun ve şu parkı, büyük bir çimenlik alan ve bir de koca bir stadyum var. Stadyumun hemen dibiinde ise bir gök delen. Burada yaşayanlar balkonlarından beleş tepenin dibine vuruyormuş her karşılaşmada. Burada amerikan futbolu ve normal futbol oyanniyor. Geçen haftaki Brezilya ve Kanada bayanlar milli dostluk maçı da burda oynanıyormuş. Bisikletleri özel olarak ayrılmış bisikletliklere kilitleyip yakındaki bir barda biraz soluklanıyoruz. Bar dediğim mekan (Craft Beer Market) nerdesye 300 kişilik kapasitede içeride kendi bira imalathaneleri var ve tavandaki cam duvarlı imalathane kısmına giden büyük çelik borular bar kısmına bira taşıyor sanırım.

Kanada`ya özgü bir yemek olan "poutine" deniyorum. Patates kızartması üstüne, "chese curd" denilen lor peynir ve üstünede koyu bir et sosu (gravy) dökülmesinden ibaret.

Akşam 9'da "Fringe Festival" kapsamindaki ilk sectigim oyunu izleyemek icin Arts Court binasina gittik. "Lovely Lady Lump" adli bu oyunda Avustralya'lı sanatçı Lana Schwarcz`in rastlantısal olarak gelişen meme kanserinin erken teşhisi ve sonrasında tedavi sürecini komik bir dilde sahneleyecekmiş.

Lana sahneye üstsüz olarak çıktı. Oyuna başlarken "bunlar benim memlerim" diyerek memelerini tutan Lana, memlerini de kukla gibi konuşturup "biz Lana'nın memeleriyiz" diyerek devam etti. Performans bence çok etkliyiciydi ve özellikle tüm kız arkadaşlarımızın bunu izlemesini isterdim.

60 dakikalık performansın sonunda Lana, "Hayatında bireysel olarak yada ailesinde kanser ile boğuşmuş olan ya da olmayan herkes oyun cisikında yanıma gelip bana sarılabilir" diyerek oyunu bitirdi. Oyun sonrasında, perfomansı yorumlarken eve yürüdük. Sokaklar oldukça güvenli görünüyor.

Gözlemlerim - 1:

Şehir merkezinde bir sürü shawarmacı gördüm. Shawarma King, Shawarma Queen, Shawarma Prince, Shawarma Palace kraliyet ailesi olduğu gibi burda. Shawarma diye bir yemek var, bizim dönerin biraz daha kalını, yemesi pek keyflı değil pide ekmeği gibi yuvarlak bir ekmeğe sarıp veriyorlar ve vicik vicik akıyor tüm sosu.
Herkes çok saygılı, arabalar yayalara yol veriyor.
Rideau, Elgin ve Bank sokağı oldukça neşeli yerler. Rideau da geçen hafta bir göçük olmuş, metro yapımı sırasında yol çökmüş, içine de içi boş bir araç düşmüş, aracı çıkatamayız diyerek üstüne beton döküp kapatmışlar deliği. Deliğin yarısı halen açıktı ben gezerken.
Tim Hortons diye bir kahveci var nerdeyse her köşe başında, ilk açıldığında Kanada'lı olup şimdilerde Wendy's zincirine de sahip olan bir Amerikalı şirkete aitmiş. Normal ve French Vanilla aromalı kahvesini denedim pek kahve gibi tatmıyor daha şekerli, başka bir tad. "Double Double" diyip bir şey ısmarlayıp duruyor gelen giden, 2 doz şeker 2 doz krema anlamına geliyormuş.
Bottega'nın içinde baristanın hazırladığı latte denedigim en leziz kahveydi.
Şehir merkezinde Courtyard diye bir bölge var, yayalara özel bahçeli restaurantlar ve bir de Planet Coffee adlı bir kahveye yer sahipliği yapıyor. Avrupayı andırmasından dolayı oldukça keyflı bir dinlenme bölgesi. Al kitabını gel oku diye çağırıyor resmen. Yalnız bu Planet Coffe de internet yok ve sadece nakit para kabul ediyorlar ne büyük saçmalık.
Sokaklarda hem İngilizce hem Fransızca duyuyorum.
Buranın kışın -30 C olduğuna inanamıyorum.

Sürekli bir festival daha başlıyor, önümde Ottawa RibFest, Ottawa Jazz Festival, Ottawa Dragon Boat Festival, ve 1 Temmuz Cuma Kanada Günü kutlamaları var.

>>>>> Yazının ikinci bölümü <<<<<<

Yazan: Emre

Düzenleyenler: S.G & O.U

Şok Tedavisi Olarak Seyahat

2016-03-23T13:17:00.004-03:00

"İşte hayat. İnsan hayatı tıpkı tarlada açan bir çiçeğe benzer. Bir katır gelip yiyiverir onu, çiçek sizlere ömür! " Anton Çehov

Bazen kahramanı olduğum hikayelerimi ve süperman pelerinimi bir kenara bırakıp hayatın akışı içinde kaçırdıklarımın farkına varıyorum.

Alsancak / Izmir S.Gun

Tüm kaçırdığım sevinçler ve hüzünler bir olup, sıcak bir balon su gibi yüzüme çarpıp patlıyor, tüm bedenimi sarıp sarmalıyor, sanki zamanı geri almak ister gibi ciğerimi avuçlayıp akrebi geri sararcasına çeviriyor. İşte en acıtan kısmı burası, ciğerimi elinde tutan anılarımın beni cezalandırma seansı.

Keskin, soğuk bir acı. Nasıl tarif etsem. Yüzeyi donmuş nehirde karşı kıyıya ulaşabilme umudu ile narin adımlara yola devam ederken, yorgunluktan çöken vücudunun tüm ağırılgı ile bastığım o son adımınla çatlayıp, kırılan buzuldan suya düşmek, ağırlaşan kıyafetlerim beni suyun dibine çekerken, tutunduğum her yerden kayan gücü yitmiş eller ile o pürüssüz buzdan kurtulmaya çalışmak gibi.

[Bunu düşünürken "De rouille et d'os" filmindeki Ali'nin buz tutmuş gölün içine düşen oğlunu ayaklarının altındaki kalın, cam gibi buz tabakasının altında görüp, çıkartabilmek için buzu yumuruklaya yumruklaya elini kırması geliyor aklıma]

De rouille et d'os filminden bir kare

O aynı nehre bir çok kere düştüm, hiç biri aynı anıları geri getirmedi. Bir gün nehrin akışına ve soğukluğuna direnç gösterememek, kendimi kaderine bırakmak ise en korktuğum.

Sonra bir yerde ateş yakıp kuruyorum ve koşuşturuyorum kaçırdıklarımı yakalamak için ama çocuklar büyümüş, bazı dedeler yaşlanmış bazı nineler yitmiş oluyor.

Sonra, yaz-bahar geliyor, güneşli bir günde o buzulları çözülmüş nehrin kenarında, fosforlu yeşil çimenlerin üzerinde oturup gelecekte gerçekleşecek hüzünlü günleri düşünürken buluyorum kendimi. Bu ise tam bir mazoşistlik. Yitireceklerimi yitirmişim gibi açıyor canım, anılarımın her salısesi kontrolüm dışında akıp gidiyor gözümden.

Halbuki çocukken üzerinde çalıştığım bir deneydi, göz yaşlarımın akışını ve üzüntülerimin acısını kontrol edebilmek. Uzun zamandır ihtiyacım olmamıştı bu yetiye. Kullanmayalı paslanmış ve körelmiş mi duygu kontrol ve üzüntü önleme mekanizmam ?

Günlük hayatta nadiren küfreden biri olsamda böyle elimden gelmeyenlerle yüzleşince canım acıyor ve derinlemesine küfredesim geliyor. Ruh, gırtlak, gelmiş, geçmiş, cibiliyet, tip, ced dinlemeden zincirleme küfür tamlaması ile geçici, sahte ama aynı zamanda gerçekten hafifleten bir ruhani rahatlığa ulaşıyor insan.

Farklı cinsiyet ve yaşlardan insanlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre ivmeli bir şekilde dozu arttırılan ve acı verici deneyler sürecinde küfür eden deneklerin acıya karşı toleransının çok daha yüksek olduğu saptanmış (Psychology Today dergisi Ağustos 2015). Yani bilinçsizce küfrede küfrede bazen o canımı sıkan olgulara karşı toleransımı arttırmış olmuşum.

Hiçbiri işe yaramazsa, hali hazırda tuttuğum tam ekipmanlı kamp çantamı alıp yola çıkabiliyorum, bilmediğim bir yerde başka bir nehrin kenarında, henüz yerler buz tutmadan çadırımı kurmak için. Param varsa uçağa atlayıp bir iki farklı kültür görmeye kaçıyorum, duygularıma şok tedavisi uygulamak için.

Asfalyamız attı ve bu sefer bizi bir dünya turunun paklayacağına karar verdik ve işlerimizden uzun süreli parasız izin aldık. Arabayı, bisikletleri, spor malzemelerimizi, yani satılabilecek ne varsa sattık evi kiraya verdik.

Aile fertleri ile uzun uzun zaman geçirme planına ilaveten yeni lisanlar, yüzler, fikirler, tadlar ile tanışmak için gezebildiğimiz kadar ülke, şehir, kasaba ve köyde vakit geçirmek üzere yola çıkıyoruz.

California, Malibu Beach - S.Gun

Fotoğraf çekme sevgisi gezilerimizi, gezip-dolaşma sevgisi fotoğraf çekmemizi tetikliyor, lakin özünde her ikiside anıları bir şekilde kaydedip tekrar yaşayabilme umudunu perçinliyor. Hedefimiz Güney Asya, Tayland, Kamboçya, Vietnam, Laos, Malezya, Endonezya, belki Yeni Zellanda ve Avustralya

Ve plak kaydından en sevdiğim parça çalıyor, sözleri Karacaoğlan'a ait Cem Karaca'nın seslendirdiği "Şu yalan dünyaya geldim geleli" - yazıyı bitirip keyf etme vakti...

Şu yalan dünyaya geldim geleli
Tas tas içtim ağuları, sağ iken
Kahbe felek vermez benim muradım
Viran oldum, mor sünbüllü bağ iken

Aradılar, bir tenhada buldular
Yaslandılar, şıvgalarım kırdılar
Yaz bahar ayında bir od verdiler
Yandım gittim, ala karlı dağ iken

Farımaz da deli gönlüm farımaz
Akar gözlerimin yaşı kurumaz
Şimden geri benim hükmüm yürümez
Azil oldum, güzellere bey iken

Karac'oğlan der ki, bakın geline
Ömrümün yarısı gitti talana
Sual eylen bizden evvel gelene
Kim var imiş, biz burada yoğ iken

S.Gun
2015 Yaz-Bahar

Avustralya'da Peri Penguenleri Kazandı!

2015-09-12T05:53:00.002-03:00

Türkiye’nin en köklü çağdaş sanat fuarı Contemporary Istanbul’un 10. senesi onuruna Londra’da gerçekleştirdiğimiz davet sonrası, İstanbul’a dönmek üzere yola koyulduk. Haziran ayı malum uçaklar peş peşe havalanıyor, rötarlar,uçak içinde beklemeler. E biz de bu yoğunluktan nasibimizi aldık tabi.

Türk Hava Yolları’nın İstanbul uçağının içinde, kemerler takılı, bir saatten fazla uslu uslu kalkışı bekledikten sonra nihayet o büyük an geldi ve havalandık. Bir de tabi havada geçecek olan saatler var.

Malum yol 3 saat 15 dakika. Her zaman yaptığım gibi, ortasında uyusam da üzülmeyeceğim bir film açtım ve yarı uyur yarı izler filmi bitirdim. Sonra da umutsuzca biz yolculara sunulan ıvır zıvırlar arasında dolaşmaya başladım. Elimde kumanda, oraya gir buradan çık, o açıldı, bu açılmadı derken, kendimi Avustralya’yı konu alan bir belgeseli izlerken buldum. Dakikalar içinde belgesel git gide daha da ilginç bir hal almaya başladı. Avrupa’ya senede en az 10 kez seyahat eden biri için Avrupa'nın yakınlık ve konforuna alışmışken, açıkçası Avustralya biraz uzak ve zor görünüyor. Özellikle de doğası, coğrafi görünüm ve özellikleri bana çok yabancı, hiç bilmediğim bir dünya. Her şeyi ile başka bir gezegen sanki.

Dediğim gibi belgesel ilerledikçe konular ilginçleşmeye başladı. Özellikle okyanusun öfkeyle kabardığı bir gün dalış için çocukluğundan beri gittiği Viktoria Portsea yakınlarındaki Cheviot sahiline giden ve bir daha geri dönmeyen Avustralya'nın 17. Başbakanı Harold Holt'un hikayesinidinledikten sonra, Avustralya'lıların da çok farklı coğrafyalarda ve iklimlerde olmalarına rağmen Yunanlılar gibi su ve deniz insanı olduklarına karar verdim.

Geleneksel usülde Türk yemeği sunan restoranlarda, tereyağ ve peynirle birlikte önden gelen kabarık, içi boş, sıcak bir pideye benzeyen ve kimselerin kolay kolay ulaşamadığı Kafatası Adası'nda yaşayan ve artık evrile evrile yeni bir tür halini alan kertenkelelerden sonra Melbourne’e 1,5 saat mesafede bulunan Phillip Adası'na geldik...

Phillip Adası'nın hikayesi beni durup dururken hiç beklemediğim şekilde etkiledi. Hikaye tüm ülkelerin Çevre Bakanlıkları'nın ders alması gereken türden. Hatta bu bakanlıklarda bulunanların, politikacıdan önce "insan" olduklarını hatırlayıp insanlık dersi çıkarabilmeleri için müthiş bir fırsat.

Hikaye şöyle başlıyor...

Avrupalılar buraya ilk ayak bastıklarında sene 1798. Ada’da o sırada Aborijin, Bunurong halkı yaşıyor. Avrupalıların adaya taşıdıkları türlü türlü mikroba karşı bağışıklığı olmayan bu naif halk, trajik bir biçimde yok olmaya başlıyor. Sağ kalanlar da zamanla adayı terk ediyor. Geriye, evvelden beri birlikte yaşadıkları ve adanın aslında gerçek sahibi olan "Küçük Penguenler" kalıyor. “Küçük Penguenler”, ya da bilinen bir diğer adıyla "Peri Penguenleri" penguen türünün en küçükleri. Boyları 33cm’yi geçmiyor.

Avustralya'nın yeni sahipleri olan Avrupalılar, zamanla Phillip Adası'nda tarım ve turizmle uğraşmaya başlıyor. İşler iyi gittikçe de çoğalıyorlar. Penguenler ise ezelden beri yaptıkları gibi, sabah okyanusa açılıyor, gece ise toplu halde evlerine dönüp yavrularını besliyorlar. Fakat zamanla, gece döndükleri evlerinin yerinde insanların evlerini ve arabalarını buluyorlar. Yine de Tanrı'nın kendileri için belirlediği döngü içerisinde gide gele yaşamaya devam ediyorlar. Fakat bu bazılarının hoşuna gitmiyor...

Adanın yeni sahipleri, kadim sahiplerinin, evlerinin yakınına yuva yapmalarından, bahçelerindeki kutu benzeri eşyalara yumurtlamalarından, geceden sabaha, durmadan bağırmalarından rahatsız olmaya başlıyor. Bu rahatsızlık zamanla nefrete dönüşüyor ve adanın yeni halkı penguenlerden kurtulmaya karar veriyor. Bir soykırım başlıyor. Gözü dönmüş insanlar bir seferde arabayla ne kadar çok penguen ezebileceklerini sınıyorlar.

Ve nihayet bir gün Avustralya'nın iyi insanları harekete geçiyor...

Gözünü kan bürümüş insanoğlu karşısında kendilerini koruyacak kimsecikleri olmayan Peri Penguenlerine Avustralya Devleti sahip çıkıyor. Victoria Hükümeti, 1970’lerde başlayıp, 1989 enesine kadar, penguenlerin yaşadığı Summerlands’de bulunan tüm evleri ve arsaları insanlardan satın alıyor ve topraklarını kadim sahiplerine, Peri Penguenleri’ne geri veriyor. Bölge “Phillip Adası Doğa Park”ına teslim ediliyor.

Bugün Phillip Adası'na her yıl 3 milyon turist, bu güzelim canlıların, her gece bir şölene dönüşen geçişini izlemek için akın ediyor. Penguenler son derece kendinden emin, minik minik koşarak plajı aşıp, yuvalarına ulaşıyor. İnsanlar da bu binlerce yıllık gösteriyi, plaja yerleştirilmiş sıralara oturmuş, adeta büyülenmiş izliyor. Doğal yaşamı korumanın, Avustralya turizmine, dolayısıyla da, ekonomisine katkısı inanılmaz boyutlarda.

Doğaya ve sanata önem vermeyen toplumlar ve onların seçtikleri hükümetler, bir gün gittiklerinde, kendilerinden geriye hiç bir şey kalmayacağını bilmeliler.

Doğasına ve hayvanlarına sahip çıkmayan, asıl zenginliklerinin bunlar olduğunu göremeyen ülkeler, hem ellerindekini kaybediyorlar hem de kültür üretemiyorlar. Çünkü bugün artık sahip çıktığın ve üretmeye devam ettiğin “kültürün” kadar varsın. Sanatın, doğan, hayvanların yoksa sen de yoksun. Umarım çok geç olmadan bizde de bu doğa bilinci ve sevgisi yerleşir ve adımlar bu süzgeçten geçerek atılır.

Itır Lir Tan

Sanat Tarihçi, Müzeci

Görkemli Buz Yolu Gezisi

2015-07-07T17:29:00.003-03:00

Zamanda yolculuk yapabileceğiniz en keyifli rotalardan biri Unesco Dünya Doğal Kültür Miras Listesi'nde bulunan Kanada Rocky Dağları'na giden yol üzerinde, Jasper ve Banff ulusal parklarını birbirine bağlayan ve Alberta eyaletinin 93 nolu otabanı olarak da bilinen "The Icefields Parkway" rotası.

Bir nevi buzul çağlarını deneyimi yaşayacağınız bu geziyi Calgary şehrinden araba kiralayıp bir günde de yapabilirsiniz, lakin yol boyunca sizi sağlı sollu sarmalayacak doğa güzelliklerinin doya doya tadına varmak için kendinize en az 3 gün ayırmanızı ve yol üzerindeki kamp alanlarında doğa ile baş başa konaklamanızı tavsiye ederim.

Hava durumundan dolayı bir çok doğa sporunda el verişli en ideal dönem Temmuz ve Ağustos ayları olur. Bu tarihlerde yapacağınız geziler için kamp alanlarında konaklama fırsatı çin oluşacak yoğun talepten dolayı olası kamp alanlarında yerinizi internet üzerinden bir kaç ay önceden rezerve ettirmeniz gerekecek.

Kış aylarında gezecek olanlar için arabanızda en azından battaniye, fener, kar küreği, -20 C ve daha soğuğa dayanaklı uyku tulumları bulundurmayı ihmal etmeyin. Bu hava koşullarında kamp fikrini düşünebiliyorsanız zaten kamp konusunda deneyimlisinizdir, daha detaylı bir kamp listesini paylaşmaya gerek duymuyorum.

Brandon Smith - Alberta

Aslına bakarsanız bu 232 kilometrelik olağanüstü rotayı yaz aylarında motorsiklet ya da bisiklet ile tamamlamak çok daha keyifli olur. Bir diğer alternatif ise tur otobüsleri ve tren ile gezmek. Benim hayalim ise bir Temmuz ayında, hafif bir tur bisikleti ve arkasında yine hafif bir römork üzerinde taşıyacağım kamp eşyalarım ile bir haftalık sürede bu rotayı pedal çevirerek yapmak olurdu. Bol yokuşlu bu yol için sağlığınızın ve bisiklet kondisyonununuzun iyi olması gerekli.

3350 metre ye kadar yüksekliği bulunan buzul dağların eteklerinden geçen virajlı yollar boyunca, göller, şelalerler, ve eski çağlardan kalma buzulların yanı sıra yol kenarında bir çok vahşi hayvanı ait oldukları doğada fotograflama imkanınız olacak. Bizim Mayıs ayındaki gezimiz sırasında yol kenarlarında kolaylıkla rastlanabilen ayı, geyik, kirpi cinsleri dışında bir tırmanışımız sırasında yolumuz dağ keçileri tarafından narince kesildi.

S.Gun - Alberta

Bu gezi süresince beni en çok hayret ve hayranlığa düşürüp Kanada'yı neden çok sevdiğimi tekrar hatırlatan bir başka husus da, dağların arasından geçerek doğal hayatı bölen insan yapımı, asfalt otobanların her 50-60 kilometresinde bulunan üst geçitler oldu. Üst geçit deyince aklınıza büyük şehirlerde görmeye alıştığımız merdivenli şaheserler gelmesin, bahsettiğim geçitler birer otobanın iki yanını birbirine bağlayan, toprak ve çimenlerle örtülü, ağaçlarla kaplı, yola bakan yanları çitletlerle örülü, büyük baş hayvanların yolun bir tarafından diğer tarafına geçmesi için yapılmış üst geçitler. Küçükbaş hayvanlar için ise otobanın altından geçirilen tüneller yapılmış. Bu sayede küçükbaşlar büyüklerine yem de olmuyorlar. Herşey bir yana doğal hayat için bu ince ayrıntıyı düşünen zihniyet, yapımını sağlayan eyalet, ekonomik bütçe ayıran ülke sevilmeye değerdir.

Bu rota kışları kar yağışının çok yoğun olduğu bir kaç gün haricinde bütün yıl açık, Jasper kasabasından 105 kilometre uzaklıkta bulunan Columbia Buz Yolu turizm merkezi ise Nisan 15 ve Ekim 15 tarihleri arasında hizmet veriyor.

Kanada`da yaptığımız en güzel ve tekrar yapmak istediğimiz, yetmeyen gezilerden biri kesinlikle bu geziydi. Vahşi dağlık hayat konusunda yol boyunca bir çok gözlem yapabileceğiniz fırsatlar önünüze çıkacak. Yol kenarlarında ve yapacağınız yürüyüşler sırasında ayı, farklı çeşitlerdeki geyikler (elk, moose, caribou), dağ keçisi başta olmak üzere bir çok vahşi hayvanla karşılacaksınız.

Brandon Smith - Alberta

90 dakika civarında süren altı tekerli "Ice Explorer" adı verilen araçlar yine Nisan ortasından Ekim ortasına kadar hizmet veriyor. Bu araçlar ile Columbia Buz Yolu'nun normal araçlarla gidemeyeceğiniz kısımlarını görme fırsatınız olacak.

Stutsfield Buzulunda bulunan manzara noktasından ön plandaki çam ağaçlarının ardında tepesi buzlu dağ manzarasını izlerken yüzlerce yıllık buzulların havasını ciğerlerinize iekeceksiniz..

Bu büyülü doğa ile biraz daha yakın zaman geçirmek isterseniz yazları buzulların erimesi ile yükselen nehirlerde rafting (whitewater rafting), kamp, dağ yürüyüşleri ve bisiklet turları, kışları ise kros kayağı (cross country skiing) yapabilirsiniz.

S.Gun - Alberta

Etrafındaki buzulların beslediği etkileyici turkuaz-mavi rengi ile Peyto gölü`de yine Banff Ulusal Parkı içinde bulunuyor. Gölün ismi Banff bölgesinde eski bir kılavuz olan Bill Peyton`dan geliyor. Bu gölü izlemenin en güzel noktası "Bow" tepe noktasına tırmanmak olur.

Yolculğun en muhteşem ve nefes kesici ve bir okadar da dinlendirici yanlarından bir mola noktası da Louise golü manzarası ile Fairmont Chateau Lake Louise otelinde en azından bir öğle yemeği için duraklamak ve manzarayı hafızalarınızın "mutlu dakikalar" bölününe kaydetmek olacaktır. Mayıs ayı ile yavaştasn erimeye başlayan göle işerseniz girebilirsiniz.

Banff kasabasına kadar eğer bir tur otobüsü ile geldiyseniz ve maceraya açıksanız, Rocky Mountaineer treinine atlayıp dağları yaran muhteşem geçitler ve kristal berraklığında göllerin manzarasında önce Kamploops kasabasına, burada bir gün dinlenip sonraki gün de Kamploops'tan Rocky Sıradağlarını aşarak Pasifik Okyanusu kıyısında bulunan Vancouver şehrine varabilirsiniz.

Buz Yolu seyahetiniz boyunca kaçırmak istemeyeceğinzi noktaları şu şekilde sıralayabiliriz;

Athabasca Şelaleleri
Peyto Gölü ve Crowfoot Buzulları'nda mola
Minnewanka gölünde bot turu
Louise Gölü
Hoodoos gözlem noktası
Johnston Kanyonu ve Bow nehri
Emerald Gölü, Yoho vadisi, Victoria dağı ve Victoria büzülü, Takakkaw Şelalesi ve Kıkıng Horse nehri üzerindeki doğal köprü oluşum
Banff kasabasından Kamploops kasabasına Rocky Mountaineer treni ile yolculuk.
Kamploops kasabasından Vancouver şehrine Rocky Mountaineer treni ile yolculuk

Seyahatiniz öncesi aşağıdaki sitelere de önceden göz atmayı unutmayın.

Haziran, 2015
S.Gun

Amazon'da Bir Hafta

2015-06-12T17:33:00.004-03:00

Yıllardır hayalini kurduğumuz 'Amazon Ormanları'nda bir serüven yaşayabilmek için sonunda yağmur ormanlarının yarısından fazlasına ev sahipliği yapan Brezilya'ya gidebildik. Yeryüzünün bu en büyük ormanının bir yarısı Brezilya'da diğer yarısı ise komşu 8 ülke Peru, Venezuela, Ekvador, Kolombiya, Bolivya, Guyana, Surinam ve Fransız Guyanası arasında paylaşılıyor.

Brezilya'nın 26 eyaletinden en büyüğü olan 'Amazonas'a doğru Montreal'den yola koyulduk, Miami`de aktarma ile birlikte 21 saat süren yolculuk sonrasında eyaletin başkenti 'Manaus' un Eduardo Gomes havalanına uçağımız öğlen vakti iniş yaptı.

Hava aşırı sıcak bir o kadar da nemli, -25 C santigrat derecelik Montreal soğuğunu hemen unutturdu. Klimasız bir mekan ya da taşıta çok nadir rastladık.

Amazonas, 1.570.947 km² ile Türkiye`nin iki katı büyüklüğünde ve Venezuela, Kolombiya, Peru ülkelerine de komşu. Eyaletin %98`i yağmur ormanları ile kaplı.

Başkent 'Manaus' eski ismiyle 'Lugar de Barra do Rio Negro'ya ise sadece hava yolu veya akarsular üzerinden teknelerle ulaşılabiliyor. 2,3 milyonluk nüfusu ile Manaus, Negro ile Solimões nehirlerinin birleştiği bölgede, ormanın orta yerinde izole bir yaşam sürüyor.

Manaus'taki şehir turumuzun ertesi günü, Amazon'u keşfetmek için, 25 yıl tecrübeli rehberimiz bay Koni ile şafak sökerken buluştuk. Koni bunca yıl içinde National Geographic belgesellerinden hatırlayacağınız Steve Irwin ve futbolcu David Beckham gibi bir çok ünlüye de rehberlik etmiş, Amazon`da yetişmiş, deneyimli ve espirili biri.

Sevgilim N. ve Brezilya'da yaşayan Kanadalı dostumuz bayan C.L.B ile birlikte, Manaus limanından teknemize bindik. İlk durağımız, ismi suların buluştuğu yer anlamına gelen 20 dakika uzaklıktaki 'Encontro das Aguas'. Burada siyah çay rengindeki Rio Negro ve sütlü kahve rengindeki Solimões sularının aralarındaki yüksek asit oranı farkından dolayı karışmadığına ve net bir şekilde ayrık durduğuna şahitlik ettik.

Sonrasında nehrin ortasına kurulmuş, özgür nehir yunusları ile yüzebildiğimiz bir platformda durakladık. Tiny Tunes çizgi filmlerinden aklımda kalan "Elmyra" karekterinden dolayı aynı lakabı taktığım sevgilim N. tabiki hiç çekinmeden yunusların yanında yerini aldı. Bense aynı suda bulunduğunu bildiığim timsah, anakonda, elektrikli yılan balığı, pirana ve diğer yırtıcı balıklar nedeniyle suya girmekte daha çekingen davrandım.

Öğleden sonra, nehrin kıyısında ilkel kabile hayatı süren bir Amazon köyündeydik. Memeleri açıktaki kadınların, yarı çıplak erkeklerin ve çocukların katıldıkları; avcılık tekniklerini ve yaşam kültürlerini sergiledikleri otantik dansı izlerken, kendimizi zaman tünelinden geçmiş gibi hissettik.

Bambu kamışından yapılmış pan flüte benzer üflemeli çalgıları ve yalın ayaklarına taktıkları kuru sebzelerden yapılmış çıngırakların melodisinde hep birlikte tepinerek dans ettik.

Bu doğal ortamdan ve insanlardan öylesine etkilendim ki, çarpıcı bir 'hatıra eşyası' edinmek istedim. Meraklı ziyaretçilere satmaya çalıştıkları hediyelik eşyalardan biri yerine, halen yaşamlarında kullandıkları bir nesne aranırken, köşedeki bambu boru ilişti gözüme...

Bir metreden biraz büyük ve adına 'Zarabatana' denilen bu boru, avlanmak için üfleyerek ok atmaya yarıyor. Zarabatananın arkası tüylü, bambudan yapılan iğneleri curare bitkisinden elde edilen felç edici bir zehire bulanıp kullanılıyor.

80 Brezilya realine satın alıp; narin iğnelerini de kırılmaması için borunun içine bir güzel yerleştirip yola devam ettik. Havalimanlarında, baston haricindeki sopaların uçağa alınmama talimatnamesini, "bambu" ve "süs eşyası" cevaplarıyla atlatmayı başardık.

Gezi dönüşünde, dostlarla evde muhabbet ederken, muzip arkadaşlarımızdan bay E., zarabatananın içine oklardan birini yerleştirip denemeye kalkıştı; "hocam o süs!" demeye kalmadan, bir nefeste üflemesiyle; zıpkın gibi fırlayan okun, kanepenin kılıfını delerek döşemeye saplanması bir oldu. Süs eşyası görünümlü zarabatana bir anda uzun namlulu bir ok atara dönüşmüştü.

Böylece, hatıra eşyamız zarabatananın da bizde bir hatırası olmuş oldu...

Bu olaydan hemen sonra, okun ucuna sürülen curare bitkisini araştırınca, şöyle bir tanımla karşılaştım:

Curare (kürar): Güney Amerika yerlilerinin oklarına sürdükleri bitkisel zehir. Alkaloit madde içeren ve sinir uçlarında impuls iletimini engelleyerek felçlere sebep olan bir nörotoksin; öyle ki küçük oklarla vurulan canlı her şeyi hisseder ama herhangi bir refleks gösteremez.

Bu köyden ayrılırken aklımızda kalan anılardan biri de kabiledeki sevimli ve zeki kız çocuğu Yara'nın, çektiğimiz fotoğrafları incelerken dokunmatik ekranı kullanarak zoom yapmayı, açma-kapamayı çok iyi beceriyor olmasıydı.

Kabiledeki dostlarımızdan ayrılmamızın ardından küçük bir tekneye geçtik. Sırt çantalarımızı da teknenin tepesine bağladık. Amazon nehrinde geçen 2 saatlik yolculuktan sonra, yeni bir limana vardık.

Kıyıda, nehir suyuyla yıkanmakta olan ve külüstür diyebileceğimiz, “Kombi”, olarak anılan, 60'larda hippilerin vazgeçilmez tutkusu Volkswagen Type2 minibüslerden biri bizi bekliyordu.

8 kişilik Kombi'nin arka bölümüne eşyalarımızı yerleştirdik ve yola koyulduk. Ormanlık alanın dar ve engebeli yollarında, bazen de göletlere bata çıka ilerledik.

Rehberimiz Koni dışarıdaki rodeo sahasını göstererek; rodeonun Brezilya'da çok ilgi gören bir spor olduğunu, Kanada'nın Calgary kentindeki rodeo oyunlarına kendisi gibi her yıl Brezilya'dan bir çok rodeocunun katıldığını anlattı.

Ormanın derinliklerinde 2 saat süren yolculuğun ardından, karanlık çökerken yeni bir limana vardık. Bundan böyle yolumuza bir sal ile devam edeceğiz; arkasında küçük bir motoru bulunan ve içine dolan suları maşrapalarla boşalttığımız bir sal...

Rehberimiz yolculuk sırasında ormanda bir çok "kobra" görebileceğimizden ve dikkat etmemiz gerektiğinden bahsetti. Kobra mı! Oysa ki iklim ve koşullar kobra için pek de uygin değil, nasıl oluyor bu durum diye sorgularken, kobra kelimesinin portekizcede "yılan" anlamına geldiğini öğrendik. Örneğin "Cobra Grande"; anakondaya verilen ad.

Bir saat boyunca zifiri karanlıkta kafa lambalarımızla önümüzü aydınlatmaya çalışarak, göremediğimiz onlarca hayvanın sesleri arasında, konaklayacağımız orman köyüne vardık.

Artık başımızı sokacak tahta bir barakamız var; duvarlarında yer yer delikler de olsa, kapı ve pencere olarak zımbalanmış telden sineklikler, büyük boöceklerin içeri girmesini engelleyecek gibi duruyor.

Odamızdaki minderleri birleştirerek yaptığımız yatağımızın üzerine cibinliğimizi de kurarak savunma hattımızı güçlendirdik. Seyahate çıkmadan, son dakikada 'Mountain Equipment Co-operative' mağazasından aldığımız bu sineklik yanımızda bulundurduğumuz en değerli ekipmanlardan biri oldu..

Geceyarısı tuvalete kalkmak hiç akıl karı değil, yerde neler olabilceği hangi tür haşerelerin yanlışlıkla üzerine basılabileceği konusuna girmiyorum. Küçük odamızın içindeki mini banyo-tuvalette şimdilik nadiren vıraklayan, kendini yalnız hisseden depresif bir kurbağamız var.

Güneş doğarken, ürkütücü bir hayvan ulumasıyla uyandık. Uluması 3.8 km²'lik alandan rahatlıkla duyulabilen, 'howler monkey' cinsindeki bu maymunun bağırışları ile her gün karşılaşacağız...

Maymunun yaygarası, cırcır böcekleri ve kuşların cıvıltısındaki yemyeşil doğada, yumurta, krep, karpuz, mango ve tapyoka ile tropikal kahvaltımızı yaptık.

(Tapyoka: Tropikal manyok bitkisinin kökünden çıkarılan nişasta, puding)

Kahvaltıda rehberimiz Koni, insanların doğaya karşı olan saygısızlıklarını anlatırken, mitolojik bir efsaneden söz etti:

Amazon ormanlarının 'curipira' adında bir ruhu olduğunu; doğayı katledenlerin başlarına her türlü belayı getirdiğini, doğaya saygılı insanları ise koruduğunu anlattı. Örneğin, yavrularını kollayan bir hayvanı öldüren avcının ya da gereksiniminden fazla avlananların başına kötü şeyler gelmesinin de bu yüzden olduğuna inanıldığını anlattı.

250.000 nüfuslu Brezilya`da bugün 240 civarında kabile yaşıyor ve 170 farklı dil konuşuluyor.

Bilge rehberimiz Koni de yerli bir kabilenin üyesi; hayvan seslerini ve izlerini ayırt etmesi bir yana, bıraktıkları kokulardan dahi tanıyabiliyordu. Koni'nin kartal gibi de gözleri vardı; yeryüzündeki bitki çeşitlerinin üçte ikisinin bulunduğu bu koca ormanda, metrelerce uzaktaki yemyeşil bir bukalemunu eliyle koymuş gibi gösteriyordu; oysa ki biz dürbünle ve zoom lensle zor görebiliyorduk...

Bu seferki taşıtımız acemice maviye boyanmış küçük bir bottu. Motor pat patlarının papağanları ürküttüğü kısa yolculuğumuzun ardından, hiking yapmak için tekrar karaya çıktık.

Bu ilk yürüyüşümüz için sırt çantamız, "ya ihtiyacımız olursa" sorusuna cevaben bir çok araç gereç ile dolu: sürüngen ısırığına karşı zehiri emen şırınga, bıçaklar, ilk yardım çantası, 3 litre su, güneş kremi, sinek spreyi, ıslak mendil, tuvalet kağıdı ve teri önlemek için gerekli bandanamızla, tam tekmil hazır durumdayız. Fotoğraf makinaları, lensler ve tripod da cabası...

Üstümüzdeki turist kokusu çok mu belliydi acaba?! Çünkü rehber Koni'de ne gözlük, ne de bere, sadece elinde keskin pala, bir de şu şişesi vardı. İlerleyen günlerde biz de su ve bıçak dışında çok daha küçük çantalarla devam ettik.

Yürüyüşümüz esnasında, etrafımızdaki ağaç ve bitkilerin hangi hastalıklara şifa verdiğini öğrenirken, bazılarının da tadına baktık. Yabani cevizlerin içinden çıkardığımız beyaz kurtçukları protein depolamak için yemek ilginç bir deneyimdi.

Ağaçlardaki taze tırmık izleri, jaguarların buralarda cirit attığını gösteriyor. Korkmaya gerek olmadığını, çünkü jaguarların 50 km² lik bir alanda gezindiklerini ve genel olarak kendilerini tehlikede hissetmedikleri sürece insanlara saldırmadıklarını öğrendik.

Sinek savar görevi yapan karıncalarla tanıştığımıza sevindik, çünkü sıcak hava, nem, güneş kremi, sinek ilacı ve ter vücudunuzda birleşince inanılmaz rahatsız edici, alerjik reaksiyona yol açan bir hal alıyor. Karıncaları kollarınıza sürmeniz ise doğal sinek savar görevi görüyor.

Ağaçların yaprakları ve dalları o kadar yoğundu ki, zemin çok az güneş alıyordu, fakat hava aşırı derecede nemli ve sıcaktı; rutubetten yapış, yapış olduk.

Yüyüyüş yolumunuzun üzerinde bir çok hayvan yuvasını inceledik. Tarantulaları yuvalarından çıkartmak pek de zor değil; ağaç köklerine oydukları yuvalarının ağzına hafifçe vurduğunuzda, harekete aşırı duyarlı olduklarından hemen dışarı çıkıyorlar.

Boyları 12-25 cm arasında değişebilen tarantulaların çoğu insanlar için pek tehlike arz etmiyor. Bizim ilk karşılaştığımız türü 'kara tüylü tarantula' oldu,;çok hızlı hareket eden bu cinsin gölgede flash kullanıp dengesini bozmamak için fotoğraflamak oldukça zordu. (Yanımıza Macro bir lens almadığımıza çok pişman oldum).

Yine ağaçların tepesinde dolaşan 'sincap maymunu'nu ve 'uluyan maymun'u, yaprakların izin vermemesinden dolayı net bir kareye alamadık...

6 saatlik trekking sonrasında kamp alanımıza geri döndük. Topladığımız limonlarla, geleneksel Brezilya kokteyli 'caiprinha' yı hazırlamak bana düştü; Brezilya romu, limon ve şeker...

Yorgunluğumuzu atmak için hamaklarda biraz da siesta... Dinlenmek gerek, çünkü güneş batarken yine sal ile çıkıp 'caiman cinsi timsah' larla haşır neşir olacağız.

Karanlıkta, sazlıkların arasındaki timsahlara ışık tuttuğunuzda, altın rengi gözlerindeki öfkeli parıltıyı görünce, Amazon'un ne derece tehlikeli olabileceğinin farkına varıp, ürperiyorsunuz.

Gece kanomuza bir 'caiman' alabilmek için usul usul gitmekteyken, Koni teknenin baş kısmına yüzü koyun uzandı ve bir kaç dakika sonra, 1 metrelik yavru bir timsahı boynunun arkasındaki plakalardan yakalayarak, hızlıca tekneye çekti.

2-3 yaşlarındaki dişi timsahı yakından inceleme ve sevme fırsatımız oldu. Uzun, konik kuyruğunu bir sağa, bir sola oynatıyor dengemizi bozmaya çalışıyordu. Yüksek lümen kafa lambalarımızla gözlemlerken; ön ayaklarında 5, arka ayaklarında perdeli 4 pençe olduğunu farkettim. Kemikleşmiş ve dikenli sırtı çok sert, göbeği ise kurbağa karnı gibi yumuşaktı. Sivri dişleri, ağzı kapalıyken bile tehlikeli görünüyordu...

Henüz genç olsa da, 3 tonluk sıkıştırma gücüne sahip çene kasları ile bu dişi caiman çok canlar yakabilir. 15-20 dakika sonra caiman'ı Amazon'un serin sularına geri bırakıp, bir sonraki günün planlarını yaparak, odamıza doğru yola koyulduk.

Yazının birinci bölümü >> Manaus

S.Gun
Şubat, 2015

Manaus - Brezilya

2015-05-02T09:33:00.001-03:00

Amazon'un gizemli yağmur ormanlarında bir serüven yaşamak için, önce 'Amazonas'a uçmak gerekiyordu. Amazon havzasında yer alan ve karadan gitme imkanı olmayıp, sadece su ve hava yoluyla ulaşılan ormanın kalbindeki 'Manaus' şehrine, Air Canada bağlantılı TAM Airlines (Brezilya HavaYolları) ile uçtuk.

Amazonas eyaletinin başkenti olan 'Manaus'a, Kanada Montreal'den hareketle, ABD Miami aktarmalı 17 saatte vardık.

5,5 milyon km2'lik bir alana yayılmış olan Amazon ormanlarında yaşayacağımız maceranın başlangıç noktasi olarak bir liman kenti olan Manaus`a vardik.

Bir gün önce Kanada'da, eksi 30 santigrat dereceye dayanıklı montlarla dolaşırken, şimdi pantolon yerine şort giyinme telaşına düşmüştük...

Manaus'ta 'Manauara' adında saat 23:30'a dek açık kalan, büyük bir AVM`den yanımızda getiremediğimiz yağmur botları, bıçak, olta, yağmurluk gibi bir çok ihtiyacımızı buradan karşıladık.

Kentin ana caddesi olan 'Eduardo Riberio Bulvarı'nda gezinirken, gelip geçen arabaların camlarının kapkara oluşu dikkatimi çekti. Araçların neredeyse tamamının camları, içleri görünmeyecek kadar siyahtı.

Öğrendiğime göre; hırsızlığın çok büyük sorun olduğu bölgede, bir tür güvenlik önlemiymiş. Özellikle trafikte, kırmızı ışıkta beklerken aracımızın camlarını açmamamız konusunda uyarılmıştık. Yeşil ışık yanana dek, arabaların önünde gösteriler yaparak para toplamaya çalışan insanlar, turistik şehrin yoksul yüzünü yansıtıyordu.

Bir başka önlem de, bankamatiklerden para çekme konusunda alınmıştı; ATM'lerden saat 20:00'den sonra 100 Real'den fazla para çekebilmek engellenmişti. Herhangi bir gasp olayı yaşamamak için, sabahın erken saatlerinde bankamatik cihazına yalnız gitmememiz konusunda da tembihlenmiştik.

'Amazon'un Kalbi' ve 'Ormanlar Şehri' olarak da bilinen Manaus, 'Tanrıların Annesi' anlamına gelen ismini, bölgede yaşayan 'Manaos kabilesi'nden almış.

Şehir merkezindeki 'Indian Museum' da, yerli halkların tarihi, alışkanlıkları, örf, adet ve gelenekleri hakkında fikir edinebilmek mümkün. Bu müzede, Negro nehrinin üst bölümünde yaşayan Tukanos, Dessanas, Tarianos ve Baniwas gibi kabilelerin yaşam ve kültür özellikleri sergileniyor.

'Manaus', 1500'lu yıllarda kauçuk ticareti sayesinde hızla geliştiyse de 1900'lerin başında, lateks fiyatlarının düşmesiyle, aynı hızla gerilemeye başlamış. Fakat, 1967'de serbest bölgenin kurulmasından destek alan önemli bir sanayileşme sayesinde, şehirin nüfusu 2 milyonu aşmış. Amazonas eyaletinin en kalabalık şehri olan Manaus, günümüzde vergi muaafiyeti dolayısıyla, 'Nokia', 'Microsoft', 'Toshiba' gibi teknoloji devlerinin göz bebeği...

Kauçuk baronu Avrupalı şirketler tarafından yaptırılan Teatro Amazonas, görülesi yerlerin başında geliyor. 1896'da neoklasik tarzda yapılmış olan tiyatro binası, her yıl 'Amazonas Opera Festivali'ne ev sahipliği yapıyor.

Pembe renkli bu ihtişamlı binanın kubbesi, Brezilya bayrağını sembolize eden sarıyeşil onbinlerce seramikle döşeli. Binanın dekorasyonunda kullanılan mermerler, Portekiz ve İtalya'dan, avizeler ise İngiltere’den getirilmiş. Kubbenin tavanındaki göz kamaştırıcı resimler, İtalyan ressam Domenico de Angelis tarafından yapılmış. Tiyatro, üç katlı localarıyla birlikte 700 seyirci kapasiteli. Binada ayrıca, eski operalarda kullanılan kostümler de sergileniyor.

Kentin klasik yapılarından birisi de Tropical Manaus Ecoresort Oteli; Negro nehrinin kıyısıda, kendine özgü bir hayvanat bahçesi de bulunan, Ponta Negra Plajı ile Moon Plajı yakınlarında, ağaçlar arasında sanki küçük bir köy gibi...

'Ponta Negra Vadisi'nde yüzme havuzları, hareketli barlar ve Manaus nehir plajları var. İnce kumlu plajlarında spor faaliyetleri ve etkinlikler, aralık ayında bile hiç eksik olmuyordu.

Plaj bölgesinde 15.000 kişilik bir de amfitiyatro yer alıyor. Burada ayrıca, halka açık bir orkide serası ve korunmuş bir orman bulunmakta.

Amazon'un bakir ormanlarına dalmadan, trekking için küçük bir prova yapmak istenirse, şehirdeki Mindu, Bilhares ve Sumaúma Parkları ve Aleixo tepesi, Anavilhanas ve Jau Milli Parkları doğal güzellikleri ile büyüleyici yerler.

Ayrıca, şehir içinde Amazon ormanının bir parçası olan Amazon Doğa Bilimleri Müzesi (İNPA) görülebilecek yerler arasında yer alıyor. Burada, bölgedeki bazı balık ve hayvan türlerinin doldurulmuş örnekleri ve kelebekler, böcekler, örümceklere ait büyük bir koleksiyon bulunuyor.

Öte yandan, Brezilya'nın gezi temposunda kesin zayıflarız diye düşünüyorduk fakat her gördüğümüzü tatmak isteğimizden ötürü hiç de öyle olmadı.

Brezilya mutfağı,Türk yemekleriyle benzerlik göstermekle beraber, baharatları ve pişirilme tarzından dolayı daha farklı bir tat bırakıyordu damağımızda.

'Ormanlar Şehri'nde, halka açık işletmelerin dekorasyonları da doğal olarak ağaç doğramaydı.

Yöresel yemeklerin meşhur olduğu, otantik 'Banzeiro Restaurant'ın ahşap masalarından birine kurulduk.

Kavrulmuş manyok unundan yapılan geleneksel Brezilya çeşnisi 'Farofa', en iyi burada yapılıyormuş. Brezilya`nın ünlü içkisi 'Caiprinha'nın yanında gelen ve 'tucumã' ile 'pupunha' cinsi palmiyelerden yapılmış zeytinyağlı meze de nefisti. Sorduk, adına "palmito" dediler; 'palmiyenin kalbi' anlamına geliyormuş...

Bu arada meraklısı için bir saptama yapayım; Caipirinha, %44 alkollü Cachaca içkisi ile misket limonu, esmer şeker ve kırılmış buzla yapılan Brezilya'ya özgü bir tür kokteyl.

Brezilya’nın milli içkisi 'Cachaca'nın, Türkiye'nin rakısı gibi kültürel bir önemi bulunuyor. Sek olarak da içilebilen, rom'a benzeyen ve şeker kamışından damıtma yoluyla elde edilen en yaygın içki.

Amozon nehirindeki 3000 balık türü arasından yeni tutulmuş 'tambatqui' ve 'phoraruç' cinsi balıklar ana yemeğimizdi. Tropikal acı sosları 'tucupi' ve 'murupi' ile sunum güzeldi. Yemeklere acımtırak bir lezzet veren 'tucupi', zehirli 'manyok bitkisi'nin kökünden elde ediliyor. Yerlilerin bambu silahı 'Zarabatana'nın içine yerleştirilen öldürücü oklar da yine manyok kökünden elde edilen zehire bulanıyordu. (Zehir gibi acı deyimi, şimdi daha bir anlam kazandı.)

Patatese benzeyen ama daha lezzetli bir sebze olan manyok, Brezilya yemek kültürü içerisinde önemli bir yere sahip. Ucuz ve her mevsim kolay yetişebilen, sindirimi kolay bir karbonhidrat kaynağı. Kurutulup toz haline getirilmişine tapyoka, fermente ve ince dilimlenmiş haline garri deniyor.

'Tapyoka' ilk olarak Amazon yerlileri tarafından kullanılmaya başlanmış manyok kökünden çıkarılan nişasta. Güney Amerika'da bir çok yemekte kullanılıyor ve ticari yönden de önemi çok büyük.

Kaldığımız eve yakın olan 'Heliodoruz Balbi Meydanı'ndaki, 'Centro Cultural Palacete Provincial' binası dikkat çekiciydi. Bir dönem 'İl Sarayı' olan ve Amazonas eyalet başkanlarının ikamet ettiği yapı şu anda müze olarak kullanılıyor. Bu müzede, bölgesel sanatçıların yüzyıllarca yaptıkları sanat eserleri sergileniyor.

Bir önceki makalemde de belirtiğim gibi; Ertesi gün tecrübeli rehberimiz bay Koni, sabahın erken saatlerinde bizi kaldığımız evden aldı ve Manaus limanında bekleyen tekneye bindik.

Böylece, dünyanın en uzun nehrinden, en büyük ormanına doğru yolculuğumuz başlamış oldu...

İri nilüfer çiçeklerinin arasından sıyrılarak, Amazon'un bir kolu olan 'Rio de Janeiro Negro Nehri'nde, ortalama 10 mil hızla ilerliyoruz...

Manaus'tan uzaklaşırken, şehrin arka yüzü sefil favelalar, yanımızdan geçen üç katlı turist feribotunun gölgesinde küçülerek kayboldular...

Nehir üzerindeki tahtadan evlerde yaşayan Catalan Yerlileri'ne el sallayarak yolumuza devam ediyoruz.

Suyun üzerine kurulmuş, motorlu tekneler için yüzer benzin istasyonları, marketler ve dubalar üzerinde okul bile var. Hatta rehberimiz, su yüzeyinde gezen banka olduğunu da söyledi; nehirin iç kısımlarındaki yerleşim alanlarına gidiyormuş.

Dünyanın en uzun ikinci köprüsü İranbuda Köprüsü (3595m), Rio Negro üzerinde önemli bir yere sahip. Köprü, 2011 yılında açılmadan önce, nehirin karşı kıyısına feribotlarla haftada 2500 araç geçiriliyormuş.

Manaus'tan ayrıldıktan iki saat sonra, Rio Negro ile Solimoes Irmağı'nın birleşerek, Amazon Nehri'ni oluşturduğu çizgiye geliyoruz. Tam da bu noktada, suyun iki farklı rengini ve birbirine karışmadığını görüyoruz.

Solimoes Nehri açık renkli ve daha şeffaf, Rio Negro ise çamur renginde, daha koyu. Solimoes soğuk akarken, Negro ılık.

Manaus'tan 4 saat uzaklaştıktan sonra nehir üzerine kurulmuş bir lokantada, öğle yemeğinin keyfini çıkararak, değişik tropikal meyvelerden tattık. Nehir yunuslarlarıyla yüzüp, oynaşırken günün nasıl geçtiğini anlamadık.

Yazının devamı >> Amazon'da bir hafta

S.Gun,

Mayıs 2015

İstikamet Brezilya

2015-03-01T17:48:00.010-04:00

Sevgilim N. ile tanıştığımız ilk aylarda; saatlerce hiç sıkılmadan 'National Geographic' belgeselleri izleyip, Amazon yağmur ormanlarında kamp yapmanın, yüzlerce vahşi hayvanla iç içe kalmanın hayalini kurardık... Yıllar yılları kovaladı, biz belgeselleri izlemeye devam ettik; Amazonlar da artık bizim gibi doğa kanunlarına inanan bir çift için kutsal bir mabet halini aldı.

Üniversite eğitimleri bitti, yeteri kadar çalıştık, ailelerimizin de desteğiyle, küçük çaplı bir Brezilya çıkartmasına vakit ve nakit ayırabilecek duruma anca gelebildik.

Öyleyse, ver elini Brezilya...

Santa Terasa`dan manzara, Rio - S.Gun 2014

Avrupa ülkelerine yapacağınız gezilerinizde, aynı tür ekipmanlar içeren çantanızı sırtlayıp gidebilirsiniz, ne var ki Güney Amerika memleketlerine yolculukta, o coğrafyaya ve kültüre özgü malzemeler eklemenin ayrıcalığını farkedeceksiniz.

İklimlerin değişkenliği, sağlıksı ortamlar, güvenlik zaafiyeti, temiz suya ulaşımın zorluğu, konaklama sıkıntıları, yabancıları taciz, zehirli ve vahşi hayvan saldırısı gibi olası sorunları düşündüğünüzde; karşılabileceğiniz zorluklara önceden hazırlıklı olmanın büyük faydasını göreceksiniz. Özellikle de söz konusu ülke 'Brezilya' ise daha temkinli bir gezi planlamanız gerekecek.

Açık söylemek gerekirse; yolculuk kararını verdiğimiz andan itibaren, Brezilyalı dostların ve ülkeyi gezmiş arkadaşların anlattıkları kapkaç, yaralama, taciz ve başlarına gelen kötü deneyimler, gözümüzü çok korkutmuştu. Aslında bir bakıma da iyi oldu; daha önce hiç bir geziye hazırlanmadığımız kadar detaylı bir plan yaptık ve kendimizi portekizce ile diğer eksik kaldığımız konularda eğitmeye zaman ayırdık.

Lavradio Sokağı, Lapa, Rio - S.Gun

Birazdan paylaşacağım önlemler size paranoya gibi gelebilir, fakat yolculuk öncesi bize tembih edilenleri aşağıda okuyunca, pek de haksız olmadığımızı göreceksiniz:

"Akşamları sakın sokağa çıkmayın", "yılbaşı gecesi Rio de Janeiro'daki Copacabana plajına kesinlikle gitmeyin, kalabalık ve tehlikeli olur", "yanınıza cep telefonu almayın", "fotoğraf makinasını boynunuza takıp dolaşmayın", "sırt çantası yerine, koltuk altınızda çanta taşıyın", "ceplerinizde ayrı ayrı para tutun”, “acil durumlar için donunuzun içine para saklayın”, “ATM den para çekmeye tek başınıza girmeyin”, “bıçak çekildiğinde tüm paranızı tereddütsüz verin", "asla yüzük, saat, kolye takmayın" gibi, ve daha aklıma gelmeyen nicesi...

Ayrıca anlatılan ürkütücü hikayeler ve maceralar beni savunma teknikleri konusunda eğitim almaya itti; öncelikle tehlikeli bir duruma girmemek için dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmek ve son aşamada ise silahlı yakın mesafe saldırılar karşısında saldırganı etkisiz kılmanın pratiklerine katıldım... Bu eğitimlerin dünya turumuz sırasında da çok işimize yarayacağından eminim.

Buralarda sık kullanılan bir söz vardır: "Better to be safe than sorry" / Güvenli olmak -sonradan- üzülmekten iyidir.

Berimbau çalgıcıları ve Copoeria döğüşü, Rio - S.Gun 2015

Yıllar önce Küba'da ucuza kaliteli puro almaya çalışırken, bir restoranın bodrum katındaki derme çatma deposuna arka kapıdan sokulmuş, kendimi 7-8 Kübalının arasında puro pazarlığı yaparken bulmuştum. Nasıl bir tehlikenin içinde olduğumun farkına ise çok geç, ortam karanlık ve huzursuz bir hal aldığında varmıştım...

Ketenpereye gelmeden, en bıçkın Marlon Brando rolümle "I am Turkish, dont fuck with me" gibi deli saçması bir cümle ile ortamı gargaraya getirerek, pazarlığı 300 dolardan başlayan bir kutu orjinal Cohibayı 60`a alıp nasıl sıvıştığımızı hatırlamıyorum. Marlon Brando tekniği işe yaramış olmalı ki; halen tek parça olarak o zamanki toyluğumun anısını yazabiliyorum...

Elbette ki 203 milyonluk nüfusu ile Brezilya, Küba'dan çok daha yüksek suç oranına sahip, Birleşmiş Milletler raporuna göre, sadece 1979 ve 2003 yılları arasında silahlı saldırıda ölenlerin sayısı 500.000'den fazla.

Sıcaktan bunalan, içkiyi fazla kaçırmış Rio`lu bir evsiz, Rio - S.Gun 2015

Çanta ve cüzdanımızda ne bulunuyorsa bunları kaybetmek bizi hiç mi hiç hayıflandırmaz, sahip olduğumuz materyaller hiç bir zaman sağlımızdan daha değerli olamaz; bu gereçlerden her zaman vazgeçeriz de, umarım öğrendiğimiz teknik ve önlemleri can pahasına kullanma gereksinimi duymayız.

Öte yandan; seyahat programımızı, konaklayacağımız yerlerin iletişim numaralarını, bulunacağımız mekanlara yakın olan Kanada ve Türkiye büyükelçiliklerin adreslerini, araba kiralayacağımız şirket ve kiralama bilgilerini, tedbiri elden bırakmamak adına online ortamda ailemizle paylaştık.

Pasaport ve kredi kartları için t-shirt altına saklanan bir para çantası aldık. Pasaportlarımız, sağlık kartlarımız ve kredi kartlarımız gibi önemli dosyalarımızın birer kopyasını online bir ortama kopyaladık.

Semt sakinlerinin gözde biracısı, Armazém Sao Thiago, Santa Teresa, Rio - S.Gun 2015

Nüfusun çoğunluğunun ingilizce bilmemesi iletişimi güçleştiriyordu, bizim 4-5 aylık portekizcemiz ise sadece ana ihtiyaçlarımızı karşılamamıza yetebiliyordu. Brezilya'da dil sorunu her turist için en önemli handikaplardan biri; özellikle para, saat, cep telefonu, fotoğraf makinası için gözünü kırpmadan adam öldürebilen çeteler her yerde mevcutken... (Dünyanın en hızlı yatçısı, meşhur gezgin Peter Blake 2001`de gasp edilerek öldürüldü. Seneler geçti ve pek bir şey değişmedi; bir diğer ünlü yatçı Ronald François Wolbeek'in hayatına, şubat 2015'te son verildi.)

Rio, hırsızlığın normal olduğu bir şehir, genellikle kullanılan dolandırıcılık taktikleri hakkında önceden bilgilenmeniz ve ona göre hareket etmenizde fayda var. (Youtube üzerinden "Scam city Rio" programını tavsiye ederim)

Ipenema Plajı, Rio - S.Gun 2015

Amazonas eyaletine gidecek olanların dikkat etmesi gereken bir diğer husus ise; sarı humma, tetanoz, hepatit A & B gibi bulaşıcı hastalıklar. Bu bulaşıcı hastalıklar için aşılarınızı en az 2 hafta öncesinden yaptırmanız gerekir ki gezi öncesinde vücudunuz direncini kazanmaya vakit bulabilsin.

Reçete ile verilen sıtma (malaria) ve ishal hapları için, yine bir doktora görünmeniz gerekecek. Bizim bu konudaki şansımız, çalıştığımız şirkete bağlı sağlık sigortamızın, 2 kişilik ilaç ve aşı masrafları 1000 doları karşılaması oldu; bu miktar cebimizden çıksaydı tatil bütçemiz ağır bir darbe yiyecekti.

Üç haftalık Brezilya gezisinin ekonomik olması için 5-6 ay önceden plan yapmak gerekiyor; uçak bileti ve otellerin pahalılığı bir yana, AirBNB veya uluslararası hostellerde bile yer bulmanız zaman daraldıkça güçleşiyor, özellikle yılbaşı arifesi gibi klasik tatil zamanlarında o coğrafyada olacaksanız ve yakıcı sıcağın altında sokaklarda sürünmek istemiyorsanız, aylar öncesinden konaklama yerlerinizi garantiye almanızda fayda var.

Amazon Yağmur Ormanları - S.Gun 2014

Montreal'den Miami aktarmalı olarak Brezilya'nın kuzey batısında bulunan, ülkenin en büyük eyaleti Amazonas'ın başkentine, Manaus Havaalanı'na iniş yaptık.

Sıkıntımız, Miami'de çantaları almak zorunda kalarak, tekrar check-in yapmak için beklemek oldu;böylece bu 9 saatlik zaman zarfında şehir merkezini gezmek hayalimiz de suya düştü. Bu süreçte havalimanı ve yakınındaki otellerin de doluluğundan ötürü, havaalanının ücra bir köşesine kamp yatağını şişirip, üstüne serildik...

Planımızın ilk parçası Amazon'da konaklama; nehirde kano gezintileri, ormanın derinliklerinde uzun uzadıya yürüyüşler, hayvanları ve bitkileri fotoğraflamak ve sevgilim N.'nin hayran olduğu 'Tembel Hayvan'la yakından tanışmak.

Amazon Yağmur Ormanları, tembel hayvan - S.Gun 2014

Bir hafta boyunca, Amazon ve çevresinde yunuslarla yüzüp, şelalerden atlayıp, pirana tutup, cayman cinsi timsah, tarantula, iguana ve zehirli orman kurbağası ile tanışıp, onlarca çeşit kuş ve bitkiyi gözlemleyip; uluyan maymunların cirit attığı, jaguarların sinsice dolaştığı ormanda, hamakta sabahladıktan sonra Sao Paulo`ya geçeceğiz.

Havaalanından kiraladığımız araç ile 4-5 günde plajlar ve adaları gezerek; Ubatuba, Paraty, Angra dos Reis şehirlerinde kalıp, ardından Rio'ya giderek, yeni yıla kuşkusuz Copacabana Plajı'nda; ayaklarımıza dalgalar vururken, milyonlarca insanla birlikte beyaz giyisiler giyerek gireceğiz..

Bavulun geç kalması durumunda sırt çantalarının bizi Amazon'da 6-7 gün idare etmesi gerekiyor. Sırt çantası olarak 'Osprey Stratos 50L' modelinde (bu) karar kıldım, ve özellikle aşırı sıcak günlerde ağ-sistemli sırt kısmının uzun yürüyüşlerde çok faydasını gördüm.

Amazonas - S.Gun 2014

Kamera çantası olarak ise, güvenliği diğer çantalara göre daha iyi olan 22L kapasiteli lowepro photo hatchback (bu) modelini tercih ettik. Fotoğraf makinası bölümünün sırta yapışık ve fermuarlı oluşu artı yağmurluğunun bulunması, ani hava değişiklikleri ile karşılaşacağımız Brezilya için güvenli ve sağlam bir seçenek oldu.

Sırt Çantaları (kamera çantaları + sırt çantaları)

2 x Canon DSLR (Canon 7D + 70D)

4 x lens (Canon 50mm 1.4, Sigma 10-20mm, Canon 24-70mm IS, Canon 70-200mm IS)

2 kişilik portatif, hafif hamak (bu), 2 carabiner (bu) ve 2 x 3 metrelik sağlam ve sıkılaştırıcılı ip (bu)

Zehirli sürüngen ısırıklarını emen enjektör (bu)

2 x kafa lambası

2 x el feneri

2 x güneş gözlüğü

2 x şapka (bu)

Su temizleme tabletleri (bu)

İlk yardım çantası

2 x 2L su matarası

Hiking ayakkabıları + sandaletler

Sineklik (bu) + DEET sinek-böcek kovucu

Dürbün

Tek kullanımlık lens temizle bezleri

Çarpmalara dayanıklı 2 TB harici disk

Canon pil şarj aleti

2 çorap, 2 iç çamaşırı, 2 tshirt

XL Çabuk kuruyan hafif havlu (bu)

2 x fermuarlı, şort olabilen yürüyüş pantalonu

Gizlenebilen para çantası (bu)

2 spork (bu)

Bavul

Yanında kaldığımız arkadaşımız bir meyve suyu sıkacağı istedi oldukça yer kapladığı için bir bavul şart oldu.

Yedek şort, çorap, tshirt, su geçirmez gömlekler.

Tripod

20 metrelik çok kullanışlı tırmanış ipi (bu)

2 x bıçak

Su geçirmez paketler

Yedek kalem pil ve canon kamera pilleri

Güneş kremleri

Dezenfektan

Şişme kamp yatağı (bu)

İnce çelik kablolu kilit

Amazon Yağmur Ormanları - S.Gun 2014

Ne gibi tehlikelere göğüs gerdik?! Herhangi bir soygun, taciz, kapkaça uğradık mı?! Öğrendiğimiz yakın savunma tekniklerini kullanmak zorunda kaldık mı?! Yanımızda götürdüğümüz ekipmanlarla geri dönebildik mi?! Sao Paulo'dan Rio'ya araba ile giderken neler gördük?! İlk yardım çantasından neleri kullandık?! Sinek kovarlar işe yaradı mı? Amazon ormanlarında kamp yaparken hangi vahşi hayvanlarla karşılaştık?! 2. bölümde

S.Gun - Brezilya Yazı Dizisi Bölüm 1
Aralık 2014

Güneş, Okyanus, Rom ve Esmer Tenli Küba Notlarım

2015-02-13T15:35:00.005-04:00

Küba gezisi sırasında bir kenara not aldığım tüm bilgileri, iş, gezi ve aşk üçgeni içinde zaman bunalımından dolaylı bir yazıya dönüştüremedim. Bu bilgilerin saf halini birilerine faydası dokunur düşüncesi ile ancak gezi notları şeklinde paylaşabiliyorum. Beş yıl ara ile iki kere Küba görmüş birinden çıkan bu notlar umarım Küba tatili yapacaklara yardımcı olur.

Güneşi tenimi yakar, kumsalı ruhumu: Havana notları

♪ Havana’nın Puerto Caddesinde Atatürk’ün, ve Boyeros beldesinde ise Nazım Hikmet`in dikili büstleri bulunuyor.

♪ Che, Temmuz 1956`da, eşi Hilda Gadea`ya yazdığı bir mektupta "Bundan böyle, tıpkı Hikmet'in yaptığı gibi, kendi ölümümü rahatsız edici bir olgudan daha fazlası olarak görmeyeceğim: 'Ve yalnız / yarım kalmış bir şarkının acısını toprağa götüreceğim'" diye yazmıştı. >>link

♪ Nazım Hikmet'in aynı mısraları Enesto Che Guevera'nın Havana Körfezi'ne tam karşıdan bakan Casablanca bölgesindeki evinin girişinde, bir tabelada yazılı bulunuyor.

♪ Küba Karayiplerin en büyük adası ve nüfusu 11.7 milyon. Başkent Havana`nın nüfusu ise 3 milyon ve Latin Amerika ülkeleri arasında en yüksek okur-yazarlık seviyesine sahip.

♪ İki tür para biri mi bulunuyor, CUC: turistler için geçerli olan para birimi (Tourist Peso) ve yerel halkın kullandığı Peso, 1 CUC = 1 Amerikan dolarına denk gelirken aynı zamanda 24 Küba Pesosuna eşit.

♪ Hemingway`in Finca Viğia, "seyir evi" anlamına gelen evi orta sınıfın ağırlıklı yaşadığı San Francisco de Paula kasabasında bulunuyor. 1886 ylında İspanyol mimar Architect Miguel Pascual y Baguer tarafından inşaa edilen evi Hemingway 1940 yılında 12,500 dolar vererek satın almıştı. 21 sene bu evde yaşayan Hemingway`in vefatından sonra 1961 de Küba devleti evin sahipliğini üstlenip bir müze haline getirdi.

♪ Hemingway ev/müzesi Pazartesi - Cumartesi arası 10:00 - 16:00 arası ve pazr günleri 9:00 - 13:00 arası ziyaretçilere 3 CUC karşılığında ziyarete açık.

♪ Hemingway “The Old Man and the Sea” ve “For whom the Bell Tolls” kitaplarını Küba`da ki evinde yazdı.

♪ İşçi günü Küba'da resmi tatildir ve Havana'nın Jose Marti meydanında her yıl 1 Mayıs günü sabahın erken saatlerinde başlamak sureti ile kutlanır.

♪ Kübadan çıkmak çok zor olduğu için halkın merak ettiği hislerden biri: kar ve kardan adam yapmak.

♪ Adanın ilk sakinleri "Ciboney" ve "Guanahatabey" yerlileri. Sonrasında Venezuella`nın "Taino" kabilesi adayı alıyor fakat 1511 İspanyollar ele geçirerek Tainoları köle olarka kullandılar. Tainolar hastalıkltan ölünce İspanyollar Africa dan şeker kamışı tarlalarında çalıştırmak için binlerce köle getirdiler.

♪ 1898`de İspanyollar ülkeden A.B.D yardımı ile atıldı fakat bu sefer de Amerika`nın kumar, sex, uyuştucu için arka bahçesi haline geldi, 1959`da Fidel önderliğidine Komünist Devrimciler 1959’da Fulgencio Batistayı alaşağı ederek kontrolü geri aldılar.

♪ Diğer Latin ülkelerinden farklı olarak Kubanın gözde sporu futbol değil baseballdur. 1860 larda A.B.D nin ülkeye getirdiği bu sporda Küba milli takımı Dünyanın en iyi takımlarından biridir.

♪ Küba Komünist Partisi tek yasal partidir. Kübalılar partinin başkanını seçme hakkına sahipler, Fidel Catro 1959-2008 arası ülkenin cumhurbaşkanı, başbakanı, ordunun baş komutanı ünvanlarına sahipti.

♪ Kesinlikle gidilip görülmesi gereken, bahçesinde oturup yeme-içme keyfi yaparken dinlenebileceğiniz Hotel National` tarih boyunca Marlon Brando, Frank Sinatra, Nat King Cole, Ava Gardner gibi ünlüleri ağırlamış.

♪ God Father 2 filminde, Al Pacino'nun Küba'ya gezisi sırasındaki toplantı sahnesi Hotel National'de çekilmiştir.

♪ Yüzölçümü kaba olarak 1200km x 100km olan ada için halkın kullandığı bir de takma ad var, kuş bakışı bakıldığında bir timsahı andırdığı için ‘El Cocodrilo’ ya da "El Caimán".

♪ Küba Bacardi Rom`un ilk doğduğu ülkedir, Castro`nun kontrolü ele almasından sonra fabrikaları Puerto Rico ya taşındı.

♪ Dünyanın en küçük sinekkuşu "Bee Hummingbird" ve en küçük kurbağası Küba da bulunuyor

♪ Tarih öncesi çağlardan kalma bir balık olan Manjuarí artık sadece Küba sularında bulunuyor.

♪ Sierra Maestra dağlık alanında bulunan "Pico Real del Turquino", dağı ülkenin en yüksek noktası, turquoise tonlu bir manzara sergilediğinden bu ismi almış.

♪ Havana`da da bir Çin Mahalesi "ChineTown" bulunuyor.

♪ Küban Pesosunu vapur, otobüs, tren gibi halk taşıtlarında kullanabilirsiniz. Bu halk taşıtlarında 1 Peso yerine 1 CUC vermeyi denediğinizde 1 Pesonun biletçinin cebine gittigini, yerine ise 1 Küba Pesosu konulduğunu görürsünüz!

♪ En yeni american arabası 1959 model, ve arabası olan herkes kendisi aracını tamir edebilecek kadar iyi bir tamirci.

♪ İnsanı Gelişme Göstergesi (HDR) verilerine göre okur yazarlık oranı %99.8

♪ Yine insanı Gelişme Göstergesi (HDR) verilerine göre ortalama insan ömrü 79.26 yıl ve 5 yaş altı çocuk ölümleri dünyanın en düşüğü olarak %0.4 oranında.

♪ Küba tıp ve sağlık sistemi konusunda dünyanın en gelişmiş ülkelerinden biri, öyle ki her 170 yurttaşa bir doktor düşüyor.

♪ Çernobil faciası zamanında nükleer patlamadan etkilenen çocuklar ve ailelerini Küba'ya davet edilerek sağlık yardımı yapılması sağalandı. O günden bu güne Havana'da yaşayan bir çok Rus kökenli yurttaş bulunuyor.

S.Gun
Şubat 2015

Montreal Festivalleri

2015-01-18T01:40:00.003-04:00

Quebec eyaletinin en büyük şehri Montreal'i çekici kılan özelliklerden biri de sakinlerine ve ziyaretçilerine kültür sanat alanında pek çok mekan ve festival sunuyor olması.

Bir çok kaynakta Kanada`nın kültür başkenti olarak anılan Montreal, yaz ve kış aylarında onlarca festivale ev sahipliği yapmakta.

Kendi dallarında uzman olan bir çok sanatçının katıldığı bu festivaller dünyanın bir çok yerinden seyirci akınına uğruyor ve Montreal ekonomisine de büyük katkı sağlıyor.

Defalarca izlediğimiz bu renkli sanat, müzik ve kültürel etkinliklere dikkat çekmek ve bir kaynakta toplamak adına bu yazıda bir özet geçiyoruz. Montreal gezilerimizin temelini oluşturan ve tavsiye ettiğimiz festivallerden bazıları şöyle:

Ocak

IglooFest 16 Ocak - 8 Şubat (2015) tarihleri arasında Old Port bölgesinde, açık havada bir çok DJ ve müzik grubunun katıldığı müzik festivali; buzdan heykellerin, barların ve oturma alanlarının yapıldığı etkinlik, kalın kışlıkları giyerek gidilmesi gereken eğlenceli bir şenlik.

Şubat

Nuit Blance (Beyaz Gece) Şubat 28 (2015) Cumartesi tarihinde başlayan bu festival pazar sabah ışıklarına dek tüm gece boyunca devam ediyor. Bir çok müzenin, sanat galerisinin ortak katılımı ile sanatın her dalından eserler görebileceğiniz bir kış karnavalı... Önceden iyice dinlenmenizi ve yine kalınca giyinmenizi öneriyoruz.

Montreal en Lumiere (Işıklı Montreal) 19 Şubat - 1 Mart tarihleri arasında, sanatsal etkinliklerin, ışık gösterilerinin yer aldığı ve ünlü şeflerin becerilerini sergilediği şehir merkezinde, Vieux-Montreal ve Vieux-Port mahallelerinde yoğun ziyaretçi çeken bir şenlik. 2015 yılında Bryan Adams, The Tragicaly Hip, Whitehorse gibi grupların konserilerini dinleyebilirsiniz.

Nisan

Bal en Blanc (Beyaz Balo) Davetlilerin sadece beyaz kıyafetler giyerek gitmesi gereken, biletlerin aylar öncesinden tükendiği, sabahın erken saatlerine dek dünyaca ünlü David Guetta, LMFAO, Kaskade, Ana Paula, David Morales, Tiësto, Armand Van Helden, Markus Schulz, Avicii, Armin Van Buuren, Jochen Miller, Beat Service gibi DJ'lerin sahneye çıktığı, 1995 yılından bu yana gelenekselleşmiş, Montreal`in en büyük ilgi gören müzik festivallerinden biri.

Mayıs

Montreal Türk Filmleri Festivali 2008 yılında Bizim Anadolu Gazetesi'nin öncülüğünde başlayan etkinlik, genellikle 8 Mayıs - 14 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşiyor; bu gösteride sanat değeri yüksek ve ödüllü Türk filmlerini izlemenin yanısıra, Türkiye'den gelen sanatçıların söyleşilerine katılmak da mümkün.

Haziran

Montreal Jazz Festivali 26 Haziran - 5 Temmuz (2015) tarihleri arasında bir çok Jazz sanatçısını ağırlayan festival, tarihi boyunca James Brown, Mile Davis, Ray Charles, Chick Corea, Ella Fitzgerald, Pink Martini, Stevie Wonder, Leonard Cohen, Melody Gardot, İmam Baildi, Diana Krall, Burhan Öçal, Mercan Dede gibi isimleri ağırlamış. Sokakta ücretsiz sahneler bulabileceğiniz gibi kapalı konser salonlarında da ayrıca biletli gösteriler bulunmakta. Sanatçı listesine önceden bir göz atıp erkenden biletlerinizi almanızda fayda var.

Temmuz

Festival International de Percussions (Uluslararası Vurmalı Sazlar Festivali) 3 Temmuz-12 Temmuz (2015) tarihleri arasında gerçekleşen bu festival; farklı etnik kökenlerden tefler, dabrukalar, bendirler, davullar, timpaniler, bateriler, timballer, trampetler, dümbelekler, dijembeler, bongolar, tumba&kongalar, kajonlar, kudümler, kastanyetler, makaraslar, cabasalar, shakerler, kaynana zırıltıları ve ziller gibi çeşitli vurmalı çalgıların bir araya geldiği olağanüstü bir şölen... Bunlar, müziğin yalnızca ritm, renk ve dinamik gücünü göstermekle kalmayıp, aynı zamanda müziğin melodik ve armonik öğelerine de katkıda bulunurlar.

Montreal Komedi Festivali 9 Temmuz- 27 Temmuz tarihleri arasında dünyaca ünlü bir çok komediyenin ağırlandığı şenlikte, muhteşem stand-up showlar kaçmaz... 'Saint-Denis Tiyatro Salonu'nda yer alan gösterilerde geçtiğimiz yıllarda Whoopi Goldberg, Maz Jobranı, Russell Peters, Eugene Levy, Jon Stewart gibi komediyenler performanslar sergilediler.

Osheaga Müzik Festivali 31 Temmuz - 2 Ağustos (2015) tarihlerinde, popüler ya da zamanında meşhur olmuş rock ağırlıklı gruplarını, büyük bir çimenlik alanda dinlemek mümkün. Genellikle yedi,sekiz ayrı sahnede eş zamanlı konserlerin yer aldığı bu festivalde 2013 yılına Mumford and Sons ve Cure damgasını vurmuştu.

Carifiest (Karayip Festivali) 1975'ten bu yana renkli kostümler ve birbirinden ilginç gösterilerle 'St.Catherine' caddesini cıvıl cıvıl hale getiren bu karnaval, 4 Temmuz 2015'te 40.yılını kutlayacak. Montreal`in bir yaz şenliği, bir temmuz geleneği haline gelen bu etkinlikte; Karayip yemeklerini ve içeceklerini tatarak, mükemmel dans gösterilerini izleyebileceğiniz, sürprizlere açık harika bir hafta sonu eğlencesi yaşayacağınızdan hiç kuşkunuz olmasın.

Ağustos

Tango Festivali 5 Ağustos - 10 Ağustos tarihleri arasında gerçekleşen bu festival, tango tutkunları için uygun bir fırsat; hem profesyonelleri izleyebileceğiniz hem de tango eğitimi alabileceğiniz bu etkinliğe, Buenos Aires ve Montreal sanatçılarının yanı sıra bir çok ülkeden de katılım oluyor.

Montreal Film Festivali 27 Ağustos - 7 Eylül tarihleri arasında gerçekleşen bu sanat gösterisinde farklı ülkelerden ödüllü filmleri ve sizin gibi sinema severleri yakalamanız mümkün.

Ekim

Montreal Arap Dünyası Festivali Ekim ayının sonunda gerçekleşen ve Arap ezgileriyle Caz, blues, arabesk, flamenko gibi farklı tarzlarda çalan sanatçıların katıldığı ve geçtigimiz yıllard a Erkan Oğur, İsmail Fencioğlu, Burhan Öçal`ın da katıldığı festival; ney, darbuka, davul, kanun, gitar, keman seslerinin uyum içinde oryantal ezgilerle yankılandığı bir sanat ziyafeti.

Bir Doğa Harikası: Maui

2015-01-02T15:32:00.010-04:00

Aloha!

Bir sahil kasabası düşünün. Dağlarına çıktığınızda size bin bir renkle bezeli doğası ile kucak açan bir yağmur ormanı, muhteşem gün doğuşlarına şahit olacağınız volkanik bir krater, onlarca çeşit deniz canlısıyla yan yana yüzebileceğiniz koylar, kilometrelerce uzanan plajlar ve güçlü bir yaşam enerjisi ile dolu bir şehir düşünün. Maui'ye hoş geldiniz!

Evet yanlış okumadınız. Bu saydıklarımın hepsini ve hatta biraz sonra yazacağım üzere daha fazlasını Maui adasında yan yana görmeniz mümkün. Amerika Birleşik Devletleri'ne 1959 yılında 50. eyalet olarak katılan Hawaii'nin 8 adasından en büyüğü Maui. The Big Island olarak da anılan ada hala aktif olan volkanik bir dağa sahip. Çoğumuzun bildiği, duyduğu Honolulu kenti ve Waikiki plajı ise Oahu adasında.

Öncelikle, seyahatim için neden Maui'yi seçtim, onu belirtmeliyim. Eğer aradığınız tatil şehirleşmeden, yüksek binalardan ve endüstriyel dumanlardan uzak olsun istiyor ve doğayla iç içe olayım, yerel kültürü daha yakından gözlemleyeyim dahası tropik bir adada olduğumun farkına varayım diyorsanız siz de gezinize benim gibi Maui'den başlamalısınız. Hawaii'nin diğer adalarını da kısa uçak yolculukları yardımıyla keşfetmeniz mümkün.

Maui'de denize sıfır condolar ziyaretçilere eşsiz konaklama olanakları sunuyor!

Sözü fazla uzatmadan hemen ulaşım konusuna değineyim ki benim yaşadığım şoku siz de yaşamayın. Öncelikle Hawaii, Amerika kıtasına sandığınızdan çok daha uzak! Biz Los Angeles'tan direk uçuş ile Maui'nin Kahului Havaalanı'na gittik ve yolculuk 6 saat sürdü. Bir diğer seçenek de Vancouver'dan direk uçuş ile gitmek.

Eğer Hawaii'ye gitmeyi planlıyorsanız, bunu bir kaç günlük bir California gezisi ile birleştirebilirsiniz. Böylece hem yolculuğunuz daha az yorucu olur, hem de tek seferde iki geziyi birlikte aradan çıkarabilirsiniz. Ayrıca, ulaşım demişken, havaalanına indiğinizde kesinlikle araba kiralamanızı öneririm. Maui'de toplu taşımayı kullanmak oldukça zor hatta kimi rotalar - aktiviteler için olanaksız olacaktır. Pek çok kişi, iklimin de tadına varmak için üstü açık arabalar kiralıyor.

Kalacak yer için seçenek bol ama benim tavsiyem, eğer bir hafta veya daha uzun süre kalacaksanız bir apartman dairesi (condo) kiralamak. Lahaina ve Kaanapali plajının arasında kalan bölgede oldukça rahat ve ekonomik konaklama olanakları bulabilirsiniz. Condo kiralayarak konaklama masraflarınızı otele kıyasla neredeyse yarısına kadar düşürebilirsiniz. Bu kiralık evlerin çoğu okyanusa sıfır konumda. Mutfak gereçleri, çamaşır yıkama imkanı gibi pek çok ayrıntı tatilinizi evinizin rahatlığında geçirmenizi sağlayacak. Kimi akşamlar evde kalıp balkonunuzdan (Hawaii dilinde Lanai) izlemek de hoşunuza gidecektir. Bu evlerin çoğu kimi otellerin yönetimi altında, yani her gün oda servisi var yani temizlik konusunda içiniz rahat olsun..

Hawaii'yi ziyaret etmek için en uygun mevsim bayılan balinaları da (humpback whales) görebilmek adına Aralık - Nisan arası. Bu arkadaşlar okyanus kıyısına gelip gösteri yapacak kadar cana yakınlar, o yüzden onları görmemeniz mümkün değil!

Şimdi, yapılacaklar listeme göz atalım. Pek çok seyahat kitaplarında ve internet sitelerinde öneriler bulmanız mümkün. Bunlar benim listemin önemli maddeleri.

Cesitli seyahat sitelerinde benzer oneriler bulmaniz mumkun ama ben kendi oncelik listemden giderek tavsiye vereceğim.

MOLOKİNİ'YE ŞNORKEL TURU

Mutlaka ama mutlaka yapılması gereken bir tur. Pek çok şirket var bu turları düzenleyen. Bizim teknemizin ismi Pride of Maui idi. Yarım günlük turlar için sabah 6:30'da kalkmanız gerekiyor. Genelde bu turlar sizi kaldığınız yerden alıyor ve dönüşte ücretsiz olarak geri bırakıyor. Molokini bir diğer Hawaii adası ve burada rengarenk mercan kayalarını görmeniz mümkün. Tur süresince tekneler iki ayrı noktada duraklıyor: Molokini Adası'nın yanıbaşında ve Maui kıyılarında Turtle Town (Nudist Beach - Little Beach) denilen yerde.

İlk durakta renk renk deniz canlısının arakadaşça size eşlik ettiği bir sahneye şahit oluyorsunuz. 45 dakika kadar burada keşif yaptıktan sonra tekne sizi bir sonraki durağa götürürken, sabahtan beri burnunuza gelen nefis ızgara kokuları iyice dayanılmaz bir hal alacak. Nefis hamburger ve tavukları mideye indirdikten sonra ikinci durağa gelmiş olacaksınız. Aman çok yemeyin, zira daha kaplumbağalarla yüzeceksiniz!

Little Beach'e varınca, daha okyanusa atlamadan kocaman kaplumbağa arkadaşlarınızı görmek mümkün. Onlar da daha önce gördüğümüz okyanus canlıları gibi oldukça cana yakınlar ve yanıbaşınızda yüzmekten hiç çekinmiyorlar. Hemen altınızdan geçip giderlerse sakın şaşırmayın!

Bu turlar ile ilgili bir diğer önemli nokta da, eğer scuba yapmak istiyorsanız gerekli lisansa ve sertifikaya sahip olduğunuz sürece size gerekli ekipmanı sağlamaları.

LUAU

Olmazsa olmaz! Luau, Hawaii'nin geleneksel ziyafet patlamasının yaşandığı bir eğlence gecesi. Biz Old Lahaina Luau isimli şirketten aldık bu ziyafet için biletlerimizi. Pek çok şirket var elbette ama ben bunu öneriyorum. Pek ucuz bir şey değil bu etkinlik, ama oraya kadar gidilmişken kesinlikle görülmeli.

Gün boyu toprak altında pişen domuz özel bir merasimle çıkarılıyor

Özellikle, gün boyu toprak altında pişmiş domuzun oradan çıkarıış merasimi, açık büfe enfes yemekler ve Hula adı verilen danslarla sıra dışı bir gece yaşayacağınıza emin olabilirsiniz. Bol bol Mai Tai içmeyi ve boynunuza Lay çiçeği geçirmeyi de unutmayın!

ROAD TO HANA

Bunu nasıl atlarım! Yağmur ormanları ve doğa ile iç içe olmak isterseniz, size Road to Hana'dan söz etmeliyim. Öncelikle şunu belirteyim, Maui'de kaldığınız yer her neresi olursa olsun, Road to Hana için tam bir gününüzü hatta belki daha fazlasını ayırmanız gerekebilir. Kaç kez durup manzaraya baktığınıza, kaç şelalede yüzmek istediğinze, nerede durup piknik yaptığınıza göre değişiyor gezinin süresi.

Çoğu seyahat kitabı, bu yolculuk için bir CD almanızı öneriyor. Biz almadık, onun yerine önceden araştırıp nerelerde duraklamak istediğimize karar verdik ve işaretledik haritamızda. Hiçbir zorluk da çekmedik. Zaten bir çok arabanın gözde duraklama noktalarında durduğunu görüyorsunuz, bazılarını da kendiniz keşfediyorsunuz. O yüzden hiç paniğe gerek yok, bir sürü para verip tonlarca harita, kitap ve CD almaya hiç gerek yok. Tadını çıkarın.

Özellikle duraklamanızı önderdiğim yerler şöyle (mm - mile marker olmak üzere): Twin Falls (MM 2), Honomanu Bay (MM 14), Upper Wailani (MM 19), Waianpapanapa (MM 32), Ohe`o Gulch (MM 42), Wailua Falls (MM 45).

Ayrıca bu yol üzerindeyken durup şeker kamışı, ananas, hindistan cevizi, meyve suyu, ev yapımı dondurma ve çeşitli taze tropikal meyveler satan lokallere uğramayı unutmayın. Nakit şart - yanınızda para bulundurun! Yanınızda bir kaç sandviç türü bir şey götürmek isteyebilirsiniz zira yiyecek satan hiçbir yer yok. Bir de, elbette, yola çıkarken içinize mayonuzu giymeyi unutmayın!

HALEAKANA'DA GÜN DOĞUŞU

Bu, doğa anaya bir kez daha hayran kalacağınız anlardan biri olacak. Gece 3'te kalkmak ve bir saat yol tepmek biraz can sıkıcı ama kesinlikle değer. Aklınızda olsun, o saatte hava çok soğuk oluyor, ayrıca yerden 10000 ft yüksekte olduğunuz için de oldukça rüzgarlı. Kalın giyinin ve spor ayakkabı giymeyi unutmayın. Güneş doğmaya başladığında her saniyesini görüntülemek isteyeceğiniz bir sahne göreceksiniz.

PLAJLAR

Kaanapali benim gözde plajımdı. Çok kalabalık omayan upuzun bir kumsal.. Park etmek ve giriş ücretsiz. Zaten Maui'de tüm plajlar ücretsiz. Bazılarında otopark paralı olabiliyor. Yanınızda plaj şemsiyesi, sandalye, şezlong ve yiyecek getirmeniz gerekecek zira bunların hiçbiri plajda yok. Buranın en güzel yanı, mercan kayaları olmadığı için suya girerken ayakkabı giymeye gerek duymamanız. Pek çok deniz canlısı ile yüzmek mümkün.

Kaanapali dışında, Kapaula Bay'i de öneririm. Bu güzel plajda yine şnorkel ile yüzebilir ve kaplumbağaları gözleyebilirsiniz. Paia Plajı ise yukarıda saydıklarıma göre daha sessiz sakin bir yer. Büyük dalgalar sörfçüleri buraya çekiyor. Bir de, pek çok insanın evlenmek için tercih ettiği Makena Cove / Paako Plajı var. Bu küçücük plaj da kesinlikle görülmeye değer.

MARKET - ALIŞVERİŞ

Eğer condo'da kalıyorsanız, Safeway isimli marketten faydalanabilirsiniz. Tüm ihtiyaçlarınızı uygun fiyata karşılayabileceğiniz bu marketi biz çok sevdik. Kaldığınız süre boyunca kullanmanız için bir Safeway kart almanızı öneririm, bu sayede pek çok indirimden yararlanabilirsiniz.

Havaalanı çıkışında karşınızda göreceğiniz Costco mağazası da bir seçenek. Eğer kalabalık bir grupsanız, yiyecek içecek alışverişinizi buradan yapmanız oldukça ekonomik olacaktır.

Okuduğunuz için mahalo (teşekkürler) ve aloha (hoşçakalın)!

Nazlı Melda Erdoğuş,
Aralık 2014

Katpatuka, Kapadokya, Khepat-ukh

2014-12-16T15:58:00.003-04:00

Yaz tatilimizin iki gününü Kapadokya'ya ayırabildik. Erken saatlerde İstanbul Sabiha Gökçen'den, Avanos`a 65 kilometre uzaklıktaki Kayseri Erkilet Havaalanı'na ucuzundan bir uçakla geçtik.

Sabah sabah Kayseri'de ne yesek diye konuşurken, araba kiraladığımız şirket yetkilisinin "Abi, bu sıcakta pastırma, sucuk yerseniz kokarsınız, siz iyisi mi Erciyes`i uzaktan izleyerek Avanos`a geçin" tavsiyesine uyarak yola koyulduk.

Erciyes - S.Gun 2014

Üç şeritli Kayseri-Avanos otobanının kırsal manzarası eşliğinde 90 dakikalık dinlendirici rotayı takip edip nihayetinde, Kayseri-Gülşehir-Aksaray kervan yolu üzerinde bulunan, Kızılırmak nehrinin iki kıyısına kurulmuş tarihi kent Avanos`a vardık.

Arar isen gece meryem oğlunu,

elindeki sırığından bellidir.

Kör de bilir Avanos'un yolunu,

testi bardak kırığından bellidir.

-Aşık Seyrani-

Yöre, ağırlıklı olarak çanak, çömlek, su testileri yapımı; halıcılık ve şarap üretimi ile geçiniyor. Avanos, yeraltı şehirleri gibi mağara koridorları ile birbirine bağlı dükkanlarıyla da ünlü.

Bu dükkanlarda bulunan her ürünün üzerindeki fiyat en az 3 ile çarpılarak yazılmış, bu yüzden alışverişlerinizde “hacı bunun bize oluru nedir” gibi bir soru sormayı ihmal etmeyin.

İlk girdiğiniz dükkanda kendinizi aşağıdakine benzer klişe bir diyalog içinde bulacaksınız.

- Allah kurtarsın abi

- N'oldu?! Niye? Neyden?

- İstanbullu değil misiniz, İstanbul'dan...

Avanos`ta bir başka anımız da, 'Kadın Girişimciler Kooperatif Mutfağı'nda denediğimiz, tadı damağımızda kalan Testi Kebabı oldu; testiyi masamızda kırıp servis ettiler, çok otantik bir sunum ve leziz bir tattı.

Kızılırmak kıyısındaki yemekten sonra Göreme'ye doğru yola çıktık...

Yol üzerinde, 5. yüzyıldan kalma Vaftizci Yahya Kilisesi'nin olduğu Çavuşin’i, Paşabağları veya eski adıyla Rahipler Vadisi'ndeki peri bacalarını; ardından Zelve Vadisi'ndeki Direkli, Balıklı, Üzümlü ve Geyikli Kiliseleri'ni gezerek Göreme'ye geldik. UNESCO’nun dünya kültürel mirası listesinde yer alan Kapadokya’nın kalbinin attığı cıvıl cıvıl Göreme'ye...

Dünya işlerini bırakıp kendilerini dine adayarak inzivaya çekilen ilk Hıristiyanlar Kapadokya’yı merkez seçip, yüzlerce kaya parçasını oyarak kilise ve manastırlarını yaratmışlar. Göreme Açık Hava Müzesinde bulunan Karanlık Kilise, Çarıklı Kilise, Aziz Basel'in Şapeli ve Tokalı Kilise görülmeye değer.

Kapadokya - S.Gun 2014

Göreme'den Uçhisar, Ortahisar, Ürgüp rotasını takip ettik; her yer göz alabildiğince 'Peri Bacaları' olarak adlandırılan kaya ve mağaralarla dolu... Erciyes, Hasan Dağı ve Güllü Dağı'nın altmış milyon yıl önce püskürttüğü lavlar, zamanla yağmur ve rüzgarın etkisiyle şekillenerek 'Peri Bacaları' olarak karşımıza çıkıyor.

Ürgüp, Göreme, Derinkuyu, Avanos, Uçhisar, Ihlara ve Kaymaklı'dan oluşan bölgeye “Kapadokya” dendiğini öğreniyoruz. Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kırşehir ve Kayseri illeri ile çevrili Kapadokya'nın, “Güzel Atlar Ülkesi” ya da “iyi koşan cins atlar bölgesi” anlamına geldiğine dair bir inanış var. Hititlerin, “Khepat tanrısına inananların yurdu” anlamına gelen Katpat-ukh sözcüğünden türeyerek Katpaduk, Kappadokia ve Kapadokya şeklini almış.

Kapadokya - S.Gun 2014

Güneşin altında bir kaç saatlik yorucu yürüyüş ve mağara gezilerinin ardından Ürgüp'e 15 km uzaklıktaki Karlık Köyü'nde yer alan otelimize doğru yola çıktık.

Adres sorduğumuz yaşlı bir teyze bölgenin konukseverliğini gözlerimizin önüne seriverdi:

-Karlık Köyü'ne nasıl gideriz teyze?

-Niye gideceğniz oraya oğlum?

-Otelimiz orada.

-Niye otelde kalıyorsunuz, gelin bizde kalın evladım, boşuna para vereceğniz otele...

Karlık - S.Gun 2014

Karlık Köyü sakin ahalisi, ara sokaklarında ineklerin, keçilerin, tavukların gezindiği; bir camisi bir de köy meydanı olan şirin bir köy.

Aslında kafamızda canlandırdığımız ve intenetten aradığımız yer tam olarak burası değildi, fakat otele geçtikten sonra fikrimiz değişti. Tarkan Bey ve her derdimizle ilgilenen Filiz Hanım müthiş misafirperver insanlar.

Buraya kadar gelmişken bir mağara deneyimi yaşamadan gitmek olmaz, biz de tabiki mağaramıza geçtik, doğal olarak karanlık ama havalandırmalı, hafif nemli, duvarları pütür pütür bir mağaraydı bizimki. Odanın serin olmasından dolayı bize hemen bir ısıtıcı sağladılar.

Akşam üstü 8'de bir saatliğine uzandığımız yataktan, yaklaşık 14 saat sonra uyanabildik. Önümüzdeki vadiye bakan terastaki kahvaltı sonrasında Kapadokya'nın 36 yeraltı şehrinin en büyüğü olan, tarihi M.Ö. 3000 yıllarına kadar dayanan 8 katlı Derinkuyu'ya doğru yola koyulduk.

Yeraltı şehrinin ziyarete açık alanlarında ahır, kiler, yemekhane, kilise, şaraphane, misyonerler okulu, çalışma odaları, uyuma ve dinlenme birimleri ve mezar odası bulunuyor.

Derinkuyu - S.Gun 2014

Bu yeraltı şehrinin her katı ayrı bir amaca hizmet edecek şekilde planlanmış. Bir nevi şehir planlaması o çağlarda uygulanmış. İlk giriş katı olan birinci katta ahır, şaraphane, misyoner okulu ve vaftizhane bulunuyor.

Aşağı doğru merdivenleri takip ettiğinizde ikinci kat oturma bölümü, mutfak, erzak ve şarap depoları ve birinci kattaki ahırlara açılan yol bulunuyor.

Yeraltı şehrinin, yer üstünde fark edilen havalandırma sistemi üçüncü kata bağlı. Burada Kaymaklı yeraltı şehrine bağlanan 9 kilometrelik bir tünel bulunuyor.

Dördüncü katta oturma, yatma ve erzak odaları bulunuyor, beşinci kat ise üçüncü kattan gelen havalandırma bacasını yedinci kata bağlayan ek bir kat olarak görev yapıyor.

Altıncı katta tünellerden geçerken silindir şeklindeki taşların yuvarlanması ile tünel kontrolünün yapıldığı güvenlik noktaları bulunuyor.

Yeraltı şehrinin en geniş bölümü olan yedinci katta toplantı salonu, mezar odası, kilise, kilisenin devamında bir salon ve su kuyusu bulunuyor.

Derinkuyu'nun 50 kilometre batısında, Melendiz Çayı'nın yüzyıllar boyu kayaları aşındırarak oluşturduğu Ihlara Vadisi yüzlerce kiliseye ev sahipliği yapıyor. Hıristiyanlığın ilk yıllarında önemli bir din merkezi olan Ihlara vadisi, Selime'ye uzanan 14 kilometrelik yol boyunca yüzlerce kiliseye ev sahipliği yapıyor.

Doyumsuz manzarası ile keyifli bir yürüyüş parkuru sunan vadiye giderken yanınıza güneş kremi, iyi bir yürüyüş / tırmanış ayakkabısı, spor çorap ve t-shirt almayı unutmayın. Vadinin en ihtişamlı kiliselerinden Yılanlı kilise, Ağaç Altı Kilisesi, Sümbüllü Kilise ve Kırk Dam Altı Kilisesi kesinlikle görmeye değer.

Kapadokya - S.Gun 2014

Alternatif yürüyüş parkurları için Göreme'de bulunan Güvercinlik Vadisi, Zemi Vadisi, Göreme Kızılçükür Vadisi, Bağlidere Aşk Vadisi ve Güllüdere Vadileri'nde keşif turlarına çıkabilirsiniz.

S.Gun
Aralık 2014

Nara'nın Geyikleri ve Oturan Buda

2014-11-21T14:26:00.001-04:00

Hayatımızın yaklaşık iki yılı iş nedeniyle California'da geçti; işten arta kalan zamanlarda okyanus şeridinin ve sıcak havanın tadına varmaya çalıştık lakin soğuk ve karanlık okyanus suyu, deniz sporları için pek de ideal bir ortam sunmadı. 3-5 milimetre kalınlığındaki "full body - wet suite" giymeden suyun içinde on dakikadan fazla durmak neredeyse imkansız. Bu soğuk suyun bir sörfçü için tek artısı belki de köpek balıklarının ilgisini çekmemesidir.

Malibu - California S.Gun 2010

İki senelik Amerika döneminin en güzel yanlarından biri de pasifik'in karşı kıyısına, Japonya'ya bir tatil çıkarması yapabilmemizdi. Tatil planları yaparken, Karayipleri sel götürmesi, 'Little Tokyo' mahellesinde bir sushi restoranında olmamız, Los Angeles'tan Tokyo'ya doğrudan uçuşlar bulunması, kültürüne ve insanına hayran olduğumuz bu ülkeye gitmemiz gerektiğini işaret ediyordu.

Tokyo, Kyoto ve Osaka'da gezdiğimiz süre boyunca yaptığımız en net gözlem insanların bize ve birbirlerine gösterdikleri saygı ve hoşgörü olmuştu. Bozuk para üstünü bile bir kap içinde iki elleri ile eğilerek uzatan, yanlış yer tarif ettiğini farkettiğinde arkanızdan koşup sizi yakalayan insanlardan söz ediyoruz.

Ülkenin gelişmiş demir yolu ve yoğun tren seferleri şehirler arası ulaşımı oldukça kolaylaştırıyor. Turistler için ülke dışından alınan JR 'Japan Rail Pass' ile her yöne kolaylıkla geçebilirsiniz.

Shinkansen hattı, hızlı trenler için özel bir demir yolu; bu yolu kullanan trenler saatte 320 kilometreye kadar çıkıyor. JR Pass'ın geçmediği tek tren olan Nazomi ise 515 kilometrelik Tokyo - Osaka mesafesini 2 saat 25 dakikada gidebiliyor.

10 farklı tren hattı olduğunu ve trenle zevkli, rahat, dinlendirici bir yolculuğun gerçekleştiğini göz önünde bulundurursak 'JR pass' kesinlikle önceden edinilmesi gerekli bir tür abonman bilet. İnanın yolculuk masraflarınızı çok düşürecektir. JR Pass bilgi için bu linke bakabilirsiniz.

Osaka'dan JR tren hattına bağlı olan Yamotoji Treni ile 35 dakikada Kansai bölgesinde bulunan Nara (奈良市) şehrine vardık. İstasyondan çıkar çıkmaz bisiklet kiralayan bir mekan bulduk, ve günübirlik kiralamak istediğimizi söyledik, mekan sahibinin herhangi bir kimlik kartı ya da ödeme istememesi aslında Japonya halkının birbirine olan güveninin ve saygısının bir göstergesi.

Bisikletlerde en çok ilgimi çeken kilit sistemi olmuştu; tekerleğin üzerindeki balatalara yerleştrilmiş kilitlerin üzerinden anahtarı çektiğinizde tekerlek kilitleniyor. Kimsenin bisikleti sırtlayıp götürmeye tenezzül etmeyeceği bir toplumda oldukça hafif ve etkili bir koruma sistemi.

Akşam olup bisikletleri getirdiğimizde ödemeyi yaptık.

Nara kenti parklar ile iç içe, bazen dükkanların içinden bir zen bahçesine çıkıyorsunuz, veya dükkanların içinde bulunan havuzlarda 220 yıl yaşayabilen koi balıklarının dansını izlerken buluyorsunuz kendinizi

"Nanto" (南都) olarak da anılan Nara kenti için heyecanlanmamızın sebeplerinden biri de UNESCO tarafından dünya mirası kapsamında korunan sekiz adet Budist tapınağına ev sahipliği yapmasıydı. Bunlar; Tōdai-ji, Kōfuku-ji, Tōshōdai-ji, Gangō-ji ve Yakushi-ji Budist tapınakları, Kasuga mabedi , Heijō Sarayı ve Kasugayama Primeval Ormanı.

Bugün 369 bin nüfusa sahip olan Nara, 710 yılında Japonya'nın ilk başkenti olmuş. Devletin yönetim şeklini Çin'in T'ang hükümdarlığından esinlenerek Japonya'ya taşıyan Nara hükümeti, Budizmi ulusal din olarak tanıyarak, birçok Budist tapınağının yapılmasına izin vermiş.

Tōdai-ji Tapınağı - Nara

Nara'da bir çok mabet (shrine) ve tapınak (temple) ile karşılaşacaksınız. 752 yılında tamamen tahtadan yapılmış ve 1998 yılına kadar dünyanın en büyük tahta binası ünvanını elinde bulunduran, Japonya`nın 7 büyük tapınağından biri olan Tōdai-ji Tapınağı'nın (Büyük Doğu Tapınağı) içerisinde dünyanıın en büyük bronz Buda heykeli bulunuyor. Daibutsu (大仏) olarak da bilinen heykel 15 metre yüksekliğinde oturur şekilde tasvir edilmiş.

Tōdai-ji Tapınağı'nın içinde bugün de halen aktif olarak kullanılan meditasyon alanı bulunuyor. Sadece Budistlerin girebildiği bu alanı tahta bir paravanın arkasından görebiliyorsunuz.

Nara Park - N. 2010

Nara şehrinin sembollerinden Wakakusa Dağı'nın eteklerine konuşlanmış 1000 geyikli Nara Parkı da Tōdai-ji Tapınağı'na giden yol üzerinde bulunuyor. Sika geyiklerinin tanrının habercileri olduğuna inanıldığından, bu geyikler tarih boyunca kutsal hayvanlar olarak kabul edilmişler ve halen halkın büyük saygısına sahipler; araçlar, caddelere dahi çıkan geyiklerin etrafından dolanıp geçiyorlar.

Nara Park'ın kuzey girişine yakın, Kasuga Shrine'a giden yolda, "Mizuya-chaya" geleneksel çay evi günün tüm yorgunuluğunu alacak şekilde ağaçların arasında Mizuya nehrinin arkasında bulunuyor. Kasuga Shrine inanışına göre Mizuya nehri gerçek ve manevi dünyayı birbirinden ayıran bir kutsal bir nehir.

Hayvan sever sevgilim N'nin en çok sevdiği bölgelerden biriydi Nara; geyiklere sarılmak, elimizden beslemek, bir kaç küçük boynuz darbesi ile dürtülmek ve kucağımıza yatıp uyuyan geyiklerle birlikte bir gün geçirmek mükemmel bir deneyimdi.

Nara'da tıpkı bir şarap tadım turu yapar gibi sake tadım turu yapabilirsiniz. Sake, Nara'nın başkent olduğu süreçte ortaya çıkmış pirinç, su ve koji adı verilen bir tür mantardan yapılan ve genellikle ılık içilen alkollü bir içecek. Dini törenlerde, şenliklerde, kutlamalarda içilen ve 10. yüzyıla kadar yapımı devletin himayesinde olan sake, Japonya'nın resmi içeceği.

Benzer formüllerde fakat farklı tatlarda imal edilen sakeleri denemek için gezmenizi tavisye edebileceğim ilginç bir kaç mekan var:

Harushika (1874): Nara Park'tan yürüme mesafesinde küçük tahta bir ev gibi görünen Harushika'ya giriş 400 Yen; 6 çeşit sake, farklı turşu çeşitleri ve hediye olarak verilen Ochoko (özel sake bardakları) dahil. Sake dondurmalı gofret denemek isterseniz de 260 Yen.

Daibutsu - Nara

Ume no Yado Shuzo (1893): Ume no Yado, Inn of the Plum Tree): Bahçesindeki 300 yıllık erik ağacından adını alan mekanda tadı özel sakeler bulabilirsiniz. Japon olmayan tek sake ustası Philip Harper da burada çalıştıktan sonra "Sake'nin Kitabı" adlı eserini çıkartmış.

Okura Honke (1896; Kinko, Okura): Nijo dağının eteklerinde bulunan Taima Tapınağı'nın yakınlarındaki mekanda kendilerine özgü "Hinohikarı" pirinçinden ve eskiçağlardan kalan teknikler ile yaptıkları Dakushu isimli sakeler denenmeli.

Kitaoka Honten (1850 Yatagarasu): Kendilerine özel Daiginjo sakeleri ile ünlü bu mekan Yoshino bölgesinde bulunuyor.

Nara`nın UNESCO listesindeki diğer mekanlar:

Tōshōdai-ji Temple: Çinli bir budist monk olan Jianzhen tarafından 759 yılında yapılmış olan tapınak, 1200 yıl önce Nara başkent olduğunda Nara'nın şehir merkezi konumundaki bölgede bulunuyor. JR Nara tren istasyonundan 70 ya da 72 nolu otobüsler ile Toshodaiji durağına 10 dakikada gidebilirsiniz; giriş ücreti 600 Yen idi.

Mizuya-Chaya - Nara Geleneksel Çay Evi

Gangō-ji Temple: Aslında ilk olarak Asuka şehrinde Sago no Umako tarafından 588 yılında imparator Sushun'un yapımını onayladığı bu küçük tapınak ilk olarak Hakoji, sonra Auka ve en son olarak da Gangō-ji olarak adlandırılmış. Başkentin değişmesi ile 718 yılında Nara'ya taşınmış... Naramaıchi bölgesinde bulunan, tamamı tahta olan ve Nara'nın diğer tapınaklarına göre küçük kalan Gangō-ji tapınağının en büyük özelliği Japonya`nın ilk Budist tapınağı olması. 15. ve 19. yüzyılda çıkan yangınlarla bir çok orjinal parçasını yitirmiş olsada huzur veren yapısını halen koruyor.

Kasuga Shrine: İlk olarak 768 yılında yapılmış, Fujiwara ailesine ait olan tapınak içindeki bronz lambaları ile biliniyor. Yakınındaki Kasugayama ormanı ile birlikte Unesco`nun mirasları listesinde.

Heijō Palas: Nara kenti Japonya'nın başkenti olduğu sıralarda adı Heijō-kyō idi, Heijo sarayı da 710 ve 794 yılları arasında emperyal ailenin ikamethanesi olarak kullanıldı. Başkent Heian`a (Bugünkü Kyoto) taşınınca buradaki bakanlık binaları da başkente taşındı. Ana girişi Suzaku caddesinin sonundaki Suzaku kapısı olan ve eskiden seromonilerin ve kutlamaların yapıldığı büyük bir meydana açılan eski palas mekanı, Japon tarihini sevenlerin ilgisini çekebilir.

Kasugayama Primeval Ormanı: İlk çağdan kalma 250 hektarlık Kasugayama tepesinde bulunuyor. 175 farklı çeşitte ağaca, 60 farklı çeşit kuşa ve 1180 farklı çeşit böceğe ev sahipliği yapıyor. Kasuga Grand tapınağına da yakın olan ormanda 841 yılından bu yana avlanmak yasak.

Horyuji Temple: Prens Shotoku`nun emri ile 7. yüzyılda yapılan tapınak dünyanın en eski tahta binası unvanına sahip. Horyuji tapınağının beş katlı Pagoda binası, bir inanışa göre temellerinde Buda`nın kemiklerini barındırmaktadır. Binanın kuzeye, güneye, doğuya ve batıya bakan yönlerinde Buda`nın hayatının farklı periyodlarını tasvir eden heykeller bulunuyor.

Nara Dorīmurando - Nara

Nara'nın ilginç özelliklerinden biri de terkedilmiş bir eğlence parkına sahip olması. Nara'nın rüyalar alemi (Nara Dorīmurando) 1961 yılında Disneyland'dan esinlenerek yapılmış fakat 2006 yılında ziyaretçi sayısının az olmasından dolayı kapanmış. 2006'dan bu yana doğa, bu parkı yavaş yavaş geri alıyor. Fotoğrafçılar için mükemmel bir kontrast sunan bu park da ilginizi çekebilir. Güvenlik görevlilerini atlatıp gizliden içeri sızmanız gerekebilir. paslanmış demir rayları, eskimiş ahşap iskeleler çiçekler ve çimenlerce istila edilmiş durumda.

Nara; hayvanları, doğayı, huzuru, Japon tarihini ve özellikle budizmi seven gezginlerin behemehal görmesi gereken bir şehir.

Hayat Ne Tuhaf, Uzaklar Falan

2014-09-07T01:32:00.006-03:00

“Çok bilen çok yalınır” / Sevan Nişanyan

Ama ne kıştı! Rüzgar etkisiyle hissedilen sıcaklık -40 santigrat dereceye kadar düştü. Yıllardır dünyanın bu yöresini ev bellemiş pek çokları dahi şaştı bu duruma. Bu şehrin Güney Kutbu'ndan ve hatta Mars yüzeyinden daha soğuk olduğu esprileri yapıldı, gazetelere manşet oldu. Hoş, dostlar arasında geçirilen en soğuk günler bile, bir zaman sonra geriye dönüp bakıldığında sıcacık anılar olarak belirebiliyor insan belleğinde.

- Her yıl, yaz gelince böyle cıvıl cıvıl oluyor dört bir taraf. Sonra koca yazı devirince, yeniden kışa girerken derin bir umutsuzluk kaplamıyor mu insanın içini? Hani, sanki Turgut Uyar Ottawa kışını düşünerek yazmış dizelerini: “Eylül toparlandı gitti işte / Ekim falan da gider bu gidişle”.

- Öyle olmuyor. Kış biter bitmez siliyoruz hafızalarımızdan her şeyi. Sanki ağaçlar hep yeşilmiş, şu dereler hiç donmazmış, hep böyle usul usul akarmış sular gibi geliyor insana. Unutuyoruz soğuğu, fırtınayı. Sonra kış vakti geldiğinde, ömründe karı ilk kez gören bir çocuğun şaşkınlığı ve sevinci içinde oluyoruz yeniden. Yeniden keşfediyoruz mevsimin güzelliklerini.

"Ottawa'nın kızılderili sıcağı"

Ottawa’nın buzlu kollarında geçen bir diğer kışın ardından, bir süre için çok uzaklarda, Ege kıyısındayım. Ege’nin maviliğinde kayboluyor, zamanın durmak bilmez akışına buradan tanıklık ediyorum. Elimde Sevan Nişanyan’ın Aslanlı Yol’u var. Olmadık bir yerde, olmadık bir anda karşıma çıkan bir paragrafın cazibesine kapılınca Nişanyan'la tanışıverdim bu yaz. Sıcak Bodrum günlerinin bir kısmında arkadaşlık ediyor bana şu an hapiste olan bu bilge adam, şöyle diyor:

“Çok fazla şey öğrenmişsin. Çok çeşit insan tanımışsın, farklı hayatlara girip çıkmışsın. Bir yer gelir, karşılaştığın herkes sana eksik gelmeye başlar. Ne kadar küçüktür dünyaları! Ne kadar uyduruk varsayımlar üzerine kuruludur yargıları! Ne kadar emin görünürler kendilerinden! Kimliklerini, folklorik bir kıyafet gibi üstlerinde taşırlar. Bu: solcudur. Şu: esnaftır. O: akademiktir. Öteki: mazlum Ermenidir. Beriki: üstün dünyaların Almanıdır. Seni de kendilerinden sayarlar, bağırlarını açarlar. Oysa sen onlardan değilsindir. Gittiğin her yerde 'ben burada değilim' duygusuyla yaşarsın. Feci bir yalnızlıktır.”

Bir çırpıda bitiriyor; gıptayla, heyecanla yutuyorum hayat hikayesini anlattığı kitabını; benzerlikler yakalamanın unutulmuş hazzı ile yeniden kucaklaşıp, eşsiz hayat derslerini ceplerime dolduruyorum. Ve bir kez daha öğreniyorum, yer yer derin görüş ayrılıkları yaşadığınız bir insanı yargılamadan kabullenmenin, anlamaya çalışmanın ne güzel renkler kattığını hayata.

Şirince’ye gitme düşüncesi düşüyor aklıma. Nişanyan Evleri’nde bir gece konaklamak, el emeği ile ortaya çıkarılmış bu yapıları yakından görmek istiyorum. Senelerce atıl durumda bırakılmış yarım bir apartman inşaatıyken ele alınıp eski bir köşk görünümünde, otel olarak hizmete açılan konağa bu kez farkına vararak bakmak, onu bilmek istiyorum. Gitmişken matematik köyüne de uğramayı, henüz kurulma aşamasında olan felsefe köyü ile ilgili bilgi almayı planlıyorum. Ancak daha önce defalarca yolumun düştüğü, fotoğraflar çektiğim; sevimsiz, reçel gibi şaraplarını tattığım bu şirin köye bu yaz gidemiyorum maalesef.

Eski Karakaya Köyü, Gümüşlük

Aklımda Şirince’de taş evler arasında kaybolmak varken, kendimi Bodrum Gümüşlük’te dağın tepesinde, kayaların arasına gizlenmiş 500 yıllık bir köyde buluyorum. Eski Karakaya Köyü, birkaç hafta önce Bodrum haritasını incelerken karşıma çıkmış, kuşe kağıdın üzerinde adeta bir yıldız gibi parlamıştı.

Denizden gelecek korsan saldırılarından korunmak için oldukça yükseğe inşa edilen ve bugün yarı terk edilmiş halde bulunan köyün içine araçla girilmiyor. Köy girişinde araçları park etmek için küçük bir toprak park alanı yapılmış. Ağustos böceklerinin şarkıları eşliğinde yaklaşık beş dakika yürüyerek ulaşabiliyorsunuz Eski Karakaya’ya. Yazın güneşin batımına yakın bir saatte ziyaret etmenizi şiddetle öneririm zira gündüz sıcağında güneşin altında yıkıntıları gezmek pek keyif vermiyor insana.

Harabe durumda evler var her yerde, dört duvardan ibaret. Yer yer onarılmış, içinde oturulan yapılar da göze çarpıyor. Kaktüslerle, arılarla ve eşsiz bir Gümüşlük manzarasıyla geçirdiğim yarım saatin ardından çevrede konuşacak birilerini arıyor gözlerim. Kimseler yok. Ağustos böcekleri hariç kimseden çıt çıkmıyor. Hava 36 derece. Aklı başında olan herkes ya denizde, ya evinde. Ben ne arıyorum tek başıma dağın başında?

Köyden Gümüşlük koyuna inerken sürekli duruyor, fotoğraf çekiyorum. Çorak sarı bitki örtüsünden denizin soğuk maviliğine gidiyorum. Deniz kıyısındaki çay bahçesinde çayımı yudumlarken hep aynı soru aklımda: “Ne arıyorum ben?”

* * *

Nişanyan’dan sonra yeni yol arkadaşım Ferhan Şensoy oluyor. Çocukluğunu ve gençlik dönemini anlattığı “Kalemimin Sapını Gülle Donattım” isimli kitap bir süpermarkette karşıma çıkıyor. Basılalı epeyce olmuş, yanılmıyorsam 2000’de piyasaya çıkmış. Ben yeni görüyorum.

Babam Çarşambalı, Şensoy da öyle. Bu yüzden çocukluğumdan beri bir sempati beslenir bizim evde Ferhan Şensoy'a.

Çok fazla tanımamakla birlikte seviyorum Şensoy’u. İstanbul’da yaşadığım onca yıl boyunca yalnızca birkaç kez gidebildim Beyoğlu’daki tiyatrosuna. Aslında pek çok kez, Halep Pasajı’na girince aklımı çelmeye çalışan Beyoğlu Sineması’na kulaklarımı tıkayıp tiyatronun yer aldığı iç bölüme geçmeyi başardım, ama ya bilet fiyatlarını çok yüksek buldum, ya programıma uygun saatte oyun yoktu.

Bu pasajda bile ne çok anı birikmiş, şimdi düşünüyorum da. Beyoğlu Sineması zaten başlı başına bir macera. Merdivenlerden sinemaya gitmek için aşağı değil de yukarı çıkarsanız gizli bahçesiyle Beyoğlu’nun gürültüsünden uzak Krepen karşılar sizi. Orada da epey yüklü duygular, epey değerli anlar bırakmışım. Merdivenlerden çıkmaz da yürümeyi sürdürürseniz, pasajın derinliklerine doğru artan rutubet kokusu eşliğinde SES Tiyatrosu’nu görürsünüz solda. Sonra küçük kitaplar, takılar, süsler satan dükkanlar, daha ileride. Oralarda yok mu geçmişimden düşüp kalmış parçacıklar? Gençliğin içime doldurduğu aşkla kol kola girip hayatımı anlamlı kılan kadınlara aldığım minik hediyeler saçılmamış mı sağa sola? Kendimden bir şeyler düşürmemiş miyim pas kokulu pasajın en dip köşelerine?

2011 baharında Benim İstanbul’um belgeselini hazırlarken –ki aslında program nesnel olduğunu iddia etse de oldukça öznel bir çalışmadır, çok fazla ‘özgün’ vardır sağında solunda köşesinde bucağında– Ferhan Şensoy’u da dahil etmek istemiştim projeye. Kimler yoktu ki, Sunay Akın, Buket Uzuner, Ataol Behramoğlu, Kerem Görsev, Hakkı Devrim, Mario Levi, Ara Güler, Haldun Hürel, Feridun Andaç, Nazlı Eray, Ece Temelkuran, Sevin Okyay, Hüsnü Arkan, Ahmet Ümit, Haydar Ergülen, Adnan Binyazar… Ferhan Şensoy da olmalıydı, vardı çünkü Özgün’ün İstanbul’unda. Fakat maalesef bütün iletişim kanalları kapalıydı, bir türlü ulaşamıyordum kendisine. Son çare tiyatronun gişesini arayıp yardım istemiş, oradaki görevliye derdimi anlatmıştım. Bir müddet sonra haber geldi, çok meşgulmüş Ferhan Bey zaman ayıramayacakmış. Israr etmeyi de beceremem ki oldum olası..

"Kalemimin Sapını Gülle Donattım"ı okudukça şaşırdığımı itiraf etmeliyim. Bilge duruşlu usta tiyatrocu kimliğinin yanı sıra, hayatı doyasıya yaşamayı ilke edinmiş bir adam çıktı kapağın altından.

Şensoy'un sayfalarında sık sık yer verdiği “Kim oriğ çıkçek de suliycek la unnağ?” türünden Çarşambaca cümleler babaannemin konuşmasını anımsattı. Bağ kurmakta pek zorlanmadım. Babama okudum yer yer, güldü. Belli, çocukluğuna gitti.

Yeşilırmak’ın fısıltılarıyla başlayan serüvenin ta Kanada’ya; Montreal’e, hatta Ottawa’daki evimin birkaç sokak ötesine dek uzanacağını ise aklımın ucundan bile geçirmemiştim. Aşağıdaki satırlarla bitti kitap. Bitince sıkı sıkı elde tutulan, akıldan geçen türlü düşünceler eşliğinde evrilip çevrilen kitaplar vardır hani, bu da öyleydi. Üstelik düşünürken “Hayat ne tuhaf” dedirtiyordu insana, “uzaklar filan.."

- Siz vatan için bugün ne yaptınız? diyorum.

Boş bakıyor, çok uzaktaki kültürümüzün buradaki ateşli ateşesi. Askeri ateşe olması gereken tipi kültür ateşesi yapmışlar, kültür ateşesi olacak tip bulunamadığından herhalde. Ya da asker kültüre bulaşsın diye! Boş bakışından yararlanarak bir cümle daha ediyorum:

- Siz 27 Mayıs'ta da vatan için pek bir şey yapmadınız!

Son cümlem huzurdan kovulmamı sağlıyor. Huzur ile çıkıyorum Ottawa'nın kızılderili sıcağına.

Paldır küldür terk etmem gerekiyor Montreal'i. Herkese borcumu ödemişim, uçak biletimi almışım, eyvallah lan labrador soğuk su akıntısı.

Son gün bankadaki üç beş kuruşumu çekip hesabı kapatıyorum, bankanın karşısındaki çiçekçiden bütün sevgililerime yirmidokuzar gül gönderiyorum ve karşılıksız bir çek kesiyorum Yahudi çiçekçiye, gül için interpol takılmaz bir şairin peşine diye düşünerek.

Komünist kız Veronique'le geçiriyorum son gecemi. Haziran'ın onuncu günü bir Salı sabahı, Yahudi çiçekçi elinde çekle bankaya ulaşamadan, Dorval Havalimanı'nda, Cevdet ağbim, Albayım Necdet, Ruşen ve Behzat yol ediyorlar beni. Uçağa binmek üzereyken telefonla arıyorum Monique'i:

- Eyvallah! Gidiyorum.

- Nerdesin?

- Dorval Havalimanı'ndayım. Uçağa binmek üzereyim.

- Bana bunu yapacağını biliyordum, diyerek çat diye kapatıyor telefonu yüzüme, uğruna buralara geldiğim kadın.

Birden havalanıyor uçak. Şarap istiyorum hostesten. Uçaklarda verilen mini şarap şişelerinin daha minisini icat etmişler Canada havayollarında. O şişeden bir kadeh çıkmıyor. Söz konusu şarap şişelerinden otuziki tane istiyorum. Algılayamıyor Kanadalı hostes. İçin, bitirince getiririm, tavrında.

- Bu şişelerle satranç oynıyıcam. İki takım, otuziki şişe!

- Satranç takımı verelim.

- Hayır içi şaraplı şişeyle satranç severim. Piyon piyonu alınca, kanını emiyor. Strippoker gibi... Kaybeden soyunuyor! İsterseniz ondan oynayalım.

Yanıt vermeden uzaklaşıyor hostes. Otuziki küçük şarap şişesiyle geri geliyor. Kuzey kutbuna ulaşıyor uçak.

Yepyeni bir sınav başlıyor aslında. Türkiye'de ne yapacağım? Nasıl yapılacak kafamın içindeki tiyatro? Önce askerlik yapılacak zaten. Samsun'a yerleşip Ferhan Sineması'nda tiyatro yapamaz mıyım?

- Bir arzunuz var mı? diye gülümsüyor hostes.

- Var. Bir tiyatro istiyorum!

Ferhan Şensoy,
"Kalemimin Sapını Gülle Donattım"

* * *

Bodrum, 2014

Böyle geçti gitti işte bu yaz. Şimdi dondurucu kışa hazırım. Pek çok güneş ışığı, pek çok sarı hatıra depoladım; satır aralığından düne, yarına, kendime baktım.

Bir kaç da film vardı aslında söz edilmeyi hak eden.

Bir zaman onları da yazarım.

Özgün Ulusoy,
Ağustos 2014 - Ottawa

Foça'da Bıraktım Ruhumu

2014-08-29T13:32:00.003-03:00

Onlar kentlerini,
bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzü

ve en güzel iklimde kurdular.

Heredot

Foça için söylenmiş bu sözler. Truva Savaşını yazmak için Anadolu’ya geldiğinde Foça'ya hayran kalan Heredot'un anlattıklarindan çok daha fazlasıdır Foça. Kalbinizin ve ruhunuzun Ege'de kalmasının yegane sebebi oluveriyor bu şirin kasaba.

Benim için ise; İzmir'e olan aşkımın başlangıç noktası, çocukluğumun oyun bahçesi, bugünümün mutluluk diyarı.

Micro Talasa - S.Gun 2014

Karayoluyla İzmir'den Çanakkale yönüne giderken 75 dakikalık yol mesafesindedir; Karşıyaka, Çiğli, Menemen'den sonra Buruncuk'u da geçin, Foça levhasını takip edin. İzmir Havalimanından metro ile Hatundere istasyonuna gelip, Foça otobüsleri ile meydana inebilirsiniz. Foça, Karaburun'un karşısı olduğundan Foça-Mordoğan-Karaburun arası deniz seferleri de yapılıyor.

Foça'nın merkezindeki Reha Midilli ve Aşıklar Caddesi'nin buluştuğu koya 'Küçük Deniz' denir, ilçenin kalbinin attığı koydur burası; lokantalar, dükkanlar, barlar, balık hali hepsi birbirine komşu.

'Büyük Deniz' ise Küçük Deniz'in güneyinde, Foça Kütüphanesi'nin de bulunduğu koydur.

Efsaneye göre; iki balıkçı arkadaş Panoyat ve Hüseyin aynı dönemde doğan çocuklarına 'Deniz' adını koyarlar. Böylece Hüseyin`in kızı Deniz, Panoyat`ın da oğlu Rumca deniz anlamına gelen 'Talaşa' olur. İsimlerin karışmaması için Hüseyin'in kızı “Migalo Talaşa/Büyük Deniz", Panayot'un oğlu “Mikro Talaşa/ Küçük Deniz" diye çağırılır.

Deniz ve Deniz yıllar sonra birbirlerine deli gibi aşık olup zamanlarının çoğunu şimdilerde “Köprübaşı” olarak anılan yerde geçirirler. Nişanlandıktan bir süre sonra Küçük Deniz İzmir'e, çalışıp para kazanmaya gider ama bir daha dönmez. Büyük Deniz, günlerce Köprübaşı'ndaki 'Karataş`ın üzerinde oturup Küçük Deniz'i beklerken ümitsizlikten hasta olup yatağa düşer ve ruhu Foça`yı terk eder...

Panayot ve Hüseyin, Büyük Deniz'in ölümü üzerine bu Karataş'ı kırıp başka yere taşırlar ve "Her kim ki yeri meçhul Karataş'ın üzerinden geçerek Foça'ya gelirse, Foça'ya olan tutkuları artsın ve Foça'ya kuvvetli bir bağla bağlansınlar" dileğinde bulunurlar.

Eger siz de hasbelkader bu Karataş'a ayak basarsanız Foça'dan kopamazsınız.

Küçük Deniz Koyu'nun iki şeridinde bir çok restoran göreceksiniz. Restoranların önünde denize sarkıttıkları istakoz kafesleri vardır, en tazesinden, çok daha kaliteli ve ucuza, güneşin batışını izleyerek keyifle yersiniz.

Ben, manzarası balıkçı teknelerine yakınlığından ve hizmetlerinden memnun kaldığım için 'Celeb Restaurant'ı öneriyorum. Rakı-Balık sonrasındaki çay veya kahve yanında haşhaş tatlısı da isteyin. O zevkten bu zevke atlarsınız.

40 yıllık balık lokantası 'Sahil'de ahtapot salatası, kalamar inanılmaz bir tat, mutlaka denenmeli. Ya da, daha çok Foçalıların bildiği, amfitiyatronun üstüne gizlenmiş balıkçı Sadık abi'nin 'Fokai Restaurant'ında kalabalıktan uzak, deniz manzaralı, sakin bir balık keyfi yapabilirsiniz.

Deniz ürünü yerine Ege'ye has ev yemeklerini yeğlerseniz, favorim Foça'nın yerlisi Mesut abi ve eşinin aşçılığını ve işletmeciliğini yaptıkları Çarşı Lokantası. Hem zeytinyağlı hem de etli yemekler bulabileceğiniz bu mutfaktan denemeniz gerekenlerden bir kaç örnek: İzmir köfte, kabak çiçeği dolması, şevketi bostan, beyaz enginar. Kışın ayrı, yazın ayrı menüleri var; hangi sebze taze ise sadece o türden yemekler mevcut. Ege'ye özgü turpotu, börülce, cibes, rezene otlarından yapılan salataları ise kaçırmayın.

İllaki restorana da ihtiyaç yok, Foça halkı canayakın ve konukseverdir, teknede rakı-balık yapanlara "afiyet olsun hocam" derseniz, "güzel kardeşim gel sen de katıl muhabbetimiz tam olsun" diyerek davet ederler sizi.

Ünlü dondurmacı Nazmi Usta'ya bir kere uğrayacaksın, elin mahkum. Bu devirde önünde kuyruk olan nadir mekanlardan biri olan Nazmi Usta'nın dondurma çeşitleri arasında neler yok ki? Her yerde bulamayacağınız ahududu, kavun, yoğurt, kestane, krokan, badem, karadut, borovnika, frambuaz, gül, incir, tahin... Hele bir de bunları kağıt helva içinde yaptırdınız mı, yeme de yanında yat. Denizin dibindeki bir banka oturuyorsun, dalgalar ılık ılık kıyıya vuruyor, yakamoz oradan aydınlatıyor sevgilinin yüzünü, dondurmanı yiyorsun, miden kasılıyor zevkten, karnında kelebekler uçuşuyor..

M.Ö 11.yüzyılda Aiollar tarafından kurulan Phokaia yani Foça, adını civar adalarda yaşayan foklardan alıyor. Büyük İskender'in M.Ö 334'te Anadolu'yu istilası ile Makedon krallığına geçen Foça, İskender'in 32 yaşında ölümünden sonra sırasıyla Seleukoslar, Bergama Krallığı ve Romalıların ardından Çaka Bey'i ve Saruhan Beyliği'nin yönetiminde bulunur.

1455'te Fatih Sultan Mehmet önderliğinde Osmanlı sınırlarına katılan Foça,1919 yılında Yunanların isgaline uğrar. Kurtuluş Savaşı ile birlikte,Türk Ordularının 11 Eylül 1922'de Foça'ya girmesiyle bugünkü uygarlığına kavuşur.

Foça gezisi sırasında bu kalabalık tarihin izleri ile zaman zaman karşılaşacaksınız. Belki de mavi bayraklı denizinde bir tekne gezisinde Homeros'un Odesa Destanı'nın ortasında bulacaksınız kendinizi.

Belki de rengahenk taş evlerle, mis kokulu sarmaşıklarla sarılı sokaklarda gezinen bisikletli turistlerin arasına karışacaksınız. Tanımıyorum ama bu arkadaşlar İzmir'den Foça'ya bir yön tayin ederek, gezi deneyimlerini yazı ve fotoğraflarla belgelemişler. Paylaştıkları için kendilerini kutluyorum.

'Sirenler' sizi sesleriyle büyülemeye çalışacak, siz kurtulmak isteyeceksiniz ama karşı koyamayacak ve bir gün daha kalacaksınız Foça'da.

Sirenler - S.Gun 2014

Siren kayalıkları Odesa Destanı'nda Achelous'un kızları olarak, kadın şeklindeki başları ve kuş şeklindeki vücutları ile betimlenen karakterlerdir.

Odesa'da anlatıldığına göre Siren kardeşlerin yaptıkları doğaüstü müzik ve büyüleyici sesleriyle söyledikleri şarkılar, denizcileri ölene kadar burda kalmak hayaline kaptırıp gemilerinin bölgedeki kayalıklara çarpmasına ve sirenlere yem olmalarına sebep olurmuş.

Büyücü tanrıça Kirke, Odysseus'un sirenlere kapılmaması için aşağıdaki gibi kutsamış:

Sirenlere varacaksın sen en önce,

onlar büyüler yakınlarına gelen bütün insanları

kim yaklaşırsa bilmeden ve dinlerse onları, yandı,

bir daha evinde onu ne karısı karşılar, ne çocukları.

Sirenler onu çayırda çınlayan ezgileriyle büyüler,

çayırın çevresinde kemikler vardır, öbek öbek,

bunlar kemikleridir etleri çürüyen insanların,

büzük büzük durur kemiklerin üstünde deriler

Siren Kayalıkları dışında, Şeytan Hamamı, Kybele Açık Hava Tapınağı, Kale, Sur ve Beşkapılar da diğer tarihi görülmesi gereken eserlerdir.

Lola 38 - S. Gun 2013

İyon Pansiyon, Lavinya Antique Otel, Dedem Otel, Bülbül Yuvası, Karacam Otel fiyat ve kaliteden memnun olarak konaklayabileceğiniz mekanlardan bazılarıdır. Geceleri ağustos böcekleri ninni soyler. Sabahları balıkçı motorlarının pat patları ile uyanırsınız...

Reha Midilli Caddesi üzerindeki Lola 38 adlı butik otel ise haftalar önceden rezervasyon yapmanız gereken bir oteldir. Arka bahçesi denizin dibinde gizli bir mabet olan Lola 38'in kahvaltısı da kendi gibi nam salmış. Kızları ile beraber bir ailenin işlettiği otel bölgede türünün tek örneği.

N. ile benim gün boyu dinlenmek için gizli favori mekanımız ise Vodoo Beach. Son 4 yıldır her yaz sabahtan akşama keyifle vakit geçirdiğim, kaliteli müzik dinleyerek çimen üstü minderlerde sabahtan aksama uzanıp kitabımı, dergimi okuyabildiğim mekanda enfes Leffe Birası da servis ediliyor.

Foça'nın küçük bir balıkçı kasabası olarak yıllarca aynı dokusunu koruyabilmesinin sebebi; imar izni olmaması, her tarafın SİT alanı ilan edilmiş olması ve toprakların çoğunun askeri arazi olmasından kaynaklanır.

Foça'nın denizi pırıl pırıl parıldar ama biraz serindir. Yazın sıcak günleri için birebir ferahlatıcıdır ve her yerinden denize girilir ve neredeyse herkes birbirini tanır gibidir.

Otuz binlik nüfusu yazın tavan yapar ama yerlisi için en güzel mevsimi eylüldür.Kışın giderseniz, Neconun Yeri'nde oturup manzaraya karşı iki çayla ısıtın içinizi. Dışarısı rüzgarlı, bulutlu ya da yağmur çiselerken Nuri Bilge Ceylan'dan bir film karesinde bulacaksınız kendinizi.

Foça'ya günübirlik gidenlerin bile dikkatini çekecek bir diğer özellik ise bir çok binada, okulda, sosyal tesiste "Midilli" soyadını görmek olacaktır ve “kim bu Midilli'ler?” diye sormadan edemeyecektir.

Midilli Adasındaki Yunan mezaliminden kardeşiyle birlikte Ayvalık'a kaçan genç Cemil, 1915 yılında Foça Bağarası köyüne yerleşir. Burada Foça'nın yerlisi Hatice Bedia hanımla evlendikten sonra Foça'nın merkezine taşınırlar. Ticaret, ziraat, hayvancılık ve inşaat işleriyle uğraşan Cemil Midilli, para kazandıkca İzmir Uçkuyular'da ilkokul, Foça Bağarası'nda ortaokul, Foça'da Lise yaptırmış. Cemil Midilli'nin ölümünden sonra karısı da Foça'da kendi adını taşıyan 'Bedia Midilli İlkokulu'nu kurmuştur.

Cemil ve Bedia Midilli çiftinin beş çocuğundan biri olan 1927 Foça doğumlu Mehmet Reha Midilli, babasının işlerini daha da büyüterek, aktif iş hayatının yanısıra iki dönem Foça Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür. Atatürkçü bir kişiliğe sahip olan Mehmet Reha Midilli okullar, sağlık ocakları, yaşlılarevi, kapalı spor salonu, sosyal tesisler, kültür merkezi, hastane ve son olarak da Foça Anadolu Lisesini yaptırıp Foça halkına hediye etmiştir.

Karısıyla birlikte kurdukları 'Reha – Necla Midilli Vakfı' halen her yıl, Foça ve köylerindeki yoksul ve çalışkan öğrencilere, başarılı sporculara karşılıksız burslar vermeye devam etmektedir.

Rüzgar yiyen koylarında yelkenli, sörf, kite sörf yapılır, Foça Yelken İhtisas Kulübü her sene yelkenli yat yarışmaları düzenler, katılması da izlemesi de bir başka güzeldir.

Eski muhtarlardan Etem dayıyı görebilirsiniz meydanda tulumunu çalarken, selam verin size Foça'nın geçmişini anlatsın.

Foça, bizim için Ege'nin en güzel tatil beldesi; balık, deniz, taşevler, huzur ve sükunet gibi akla ilk gelen özellikleri dışında kültür düzeyi yüksek bir nüfusa sahip balıkçı kasabasıdır. Yardımsever ve sevecen halkı her daim derdinize derman olur.

*Cibes: lahana filizi olarak da bilinen zeytinyağlı, limonlu, sarımsaklı salatası leziz olan Ege bölgesine has ot çeşidi.

S.Gun

Mayıs 2014

Svalbard: Kuzey Kutbu'na Beş Kala

2014-08-28T01:39:00.001-03:00

Kuzey ne demek? En fazla ne kadar kuzeye gidebilir insan? Peki en fazla ne kadar kuzeyde sürekli yaşayabilir? Peki ne sebeple?

Dünyanın en kuzeyinde, üzerinde insan yerleşimi olan son ada Svalbard. 2500 insan ve 3500 kutup ayısı tarafından paylaşılan, ıssızlığın somut-coğrafi karşılığı. Zannımca dünyanın en güzel ülkesi olan Norveç'e ait. Ama öyle bir duruşu var ki hiç bir aidiyeti üzerinde taşımıyor. Belki biraz kutup ayılarına ve foklara meyilli. Ama asla insana değil.

32. Kuzey enleminde Ankara'da doğmuş birisi için, 78. enleme çıkmak, yüzünü kuzeye çevirdiğinde dünyanın tam tepe noktasına kadar artık hiç bir insanın yaşamadığını düşünmek çarpıcı. Ağustos ayında indim adanın başkenti Longyearbyen'e ve kuzeydeydi güneş. Orada kaldığım 3 gün boyunca da hiç batmadı.

Longyearbyen'de, güneş, 19 Nisan'da doğuyor ve 23 Ağustos'a kadar hiç batmıyor. 27 Ekim'den 14 Şubat'a kadar ise hiç doğmuyor. Hava her zaman soğuk. Kent 8 ay boyunca kar altında. Yazın ortalama 7-10 derece iken kışları eksi 12-16 dereceler arasında seyrediyor. Çok uzun yıllar zengin kömür madenleri dolayısıyla endüstriyel amaçlarla yerleşilmiş adaya. Artık madencilik yok. Tüm ada doğal koruma alanı. Nesillerinin son asrını yaşayan 3500 kutup ayısı, foklar, bazı kutup kuşları ve bu iklimde yaşayabilmek için kadim yıllardan beri evrilen diğer canlılar, insanlar tarafından, insanlara ve yarattıkları tehlikelere karşı korunuyor.

Kentte yaşayan insanlar için de en büyük tehlike kutup ayıları. Özellikle yaz aylarında, buzullar çekildiğinde kent merkezine kutup ayısı ziyareti mümkün. Görüntüleri itibariyle insana yalnızca yeşillikle beslenen hayvanların sıcaklığını hissettiren kutup ayıları özünde insan türünden hiç hoşlanmayan, yalnız ve gerçek anlamda tehlikeli hayvanlar. Besin zincirinin ve dünyanın çatısında yerleşik, beyaz giyimli, 500 ila 700 kg ağırlığında ve ayağa kalktığında 3 metre boyunda yakışıklı delikanlılar. Gürültü ve koku nedeniyle şehir merkezine yaklaşmak istemiyorlar. Tabii eğer gerçekten çok uzun süredir aç değillerse...

Bu küçük ihtimale karşı, kentin dışına çıkacak herkes için bir tüfek taşımak zorunlu. Son ayı saldırısı 3 yıl önce gerçekleşmiş. Aslına bakacak olursanız, Svalbard adasında kutup ayısı saldırısında ölme ihtimali, İstanbul'da trafik kazasında ölme ihtimalinden çok daha düşük. Uzak ayı tehdidinin dışında dünyanın en güvenli kenti Longyearbyen. Adada işlenmiş bir suç örneği yok. İçkiyi fazla kaçırıp naralar atan bir turistin bir geceyi nezarette geçirmesi dışında bir adli vaka da yaşanmış değil.

Düşünmemek mümkün değil. Yılın 8 ayını kar altında geçiren, 4 ay tam gece ve 4 ay tam gündüzü yaşayan bu aykırı kentte neden ve nasıl yaşar insanlar? Peki ben buraya yerleşip hayatımı sürdürebilir miyim? 43 farklı ülkeden insan yaşıyor adada. Türk yok. Yaş ortalaması 37. Çoğu araştırmacı, bilim insanı ya da bölgede iş yapan firmaların çalışanları. Turizm gittikçe geliştiği için bu sektörde çalışan sayısı da az değil. Uzaklardan bakınca sürgün yeri. Pek çok depresyon hikayesi duyacağımı düşünüyordum, hiç duyamadım. Kiminle konuşursam konuşayım, uzun methiyelerinin sonunu hep aynı cümleyle bitirdiler...”Burası gerçek bir cennet”...

“cehennemde yanacak tek şey

seni yaşamında yaşamaktan alıkoyan hatıraların, eklentilerin.

bunların tamamını yakıp, yok edecekler, fakat ceza olarak değil

ruhunu serbestleştirecekler

eğer korkarsan ölümden ve sarılırsan yaşama

şeytanlar görürsün hep, yaşamını çalan

ama huzurunu bulursan

şeytanlar dönüşür meleklere, kurtaran seni dünyandan”

Meister Eckhart

Bir gün başını alıp muhakkak güneye yerleşecek, kucağındaki tablette sürükleyici bir Amerikan dizisi, karşısındaki ehlileştirilmiş denizde salınan lüks teknelerin logolu yelkenleri ve onlardan yükselen çirkin ve mecburi eğlence müzikleri eşliğinde zincir marketten alınma bir hamağa uzanıp kafa dinleyecek kent soylu için değil Svalbard. Kuzey, biz güneylilerin bildiği gibi değil. İlkeleri, yıllarca damla damla sulanmış ve periyodik olarak sonsuz bir bereketle fışkıran egoları, üç kuruşa da tekabül etse bankada yatan kıymetli kağıtları, vazgeçilmezleri ve gerçekte var olmayan üstün nitelikler atfettiği soyları olanlara göre değil.

Yerkürenin, en hayırsız evladı insana yaşaması için izin verdiği son nokta Svalbard. Tek bir şartla verilmiş, geçici bir izin... Her şeyden vazgeç ya da geri dön. Başarabilen içinse ödül paha biçilemez. Uçsuz bucaksız bir huzur...

Üç gün kaldım Svalbard'da. Uçak sabah 4'teydi ve ben dönerken hala kuzeydeydi güneş. Müzik dinledim biraz...

“I hear that you're building your little house deep in the desert

You're living for nothing now, I hope you're keeping some kind of record."

Leonard Cohen

A. Emrah Bakkaloğlu,

Ağustos 2014