e-planedo

Beĉjo: Nesubtila vidpunkto

sab, 19 Jul 2008 20:04:00 +0000

Mi antaŭe skribis, ke miaopinie kunvenoj de esperantistoj ĉu en nacia nivelo, ĉu en regiona aŭ tutmonda niveloj povas esti oportunoj por informi la publikon pri Esperanto, allogi ilin per trafaj kampanjoj kaj propagandi la lingvon. Samloke mi esprimis mian bedaŭron pro tio, ke esperantistoj ofte ne sukcesas trafe uzi tiajn eventojn. Tio okazas ĉefe ĉar plejparto de esperantistoj ne konas subtilajn aspektojn de la arto de propagando (kaj sukcesa vendado de ideoj).

La ĵus finita 7-a Tutamerika Kongreso Esperantista estis iuflanke sukcesa, ĉar ĝi sukcesis fari bonan bruon novaĵmedian ekster Esperantio. Multaj artikoloj en diversaj kanadaj revuoj aperis kaj eĉ la nacia novaĵagentjo en Kanado - CBC (en. the Canadian Broadcasting Corporation) dediĉis konsiderindan parton de radioelsendita programo al la kongreso kaj Esperanto.

Bedaŭrinde en tiu sukcesa atingo jam miaopinie ekzistas iuj malsubtilaj faritaĵoj. En du lokoj mi trovis tiun citaĵon (mi esperas, ke ĝi estu rezulto de miskompreno de raportisto mem kaj ne tiu de esperantistaj amikoj):

Esperantophiles are now promoting the notion that English has too much political and cultural baggage to stand as a unifying language. It is, they say, the language of George W. Bush and of Anglo-American cultural dominance.

Traduko: Esperantistoj nun reklamas, ke la angla lingvo havas tro da politika kaj kultura kunhavoj por esti unuiga lingvo. Ili diras, ke ĝi estas la lingvo de George W. Bush kaj tiu de hegemonio de la anglo-usona kulturo.

La angla lingvo estas lingvo kiel ĉiu alia nacia lingvo kaj ĝiaj historiaj kunhavoj ne estas malsama de ili. Fakte mi allogiĝis al Esperanto, ĉar miaopinie neniu nacia lingvo taŭgas por esti komunikilo universala. Ĉu niaj franclingvaj amikoj opinias, ke se ilia denaska lingvo estus en pozicio en kiu hodiaŭ estas la angla, tiam la franca estus pli taŭga por esti lernita ĉie ĉirkaŭ la mondo? Ĉiuj naciaj lingvoj havas siajn proprajn diablojn; mi memoras, ke ie mi legis, ke nur lastatempe aperas iomete da intereso en Israelo por lerni la germanan. Eĉ kiam kancelierino Merkel prelegis en la israela parlamento (Knesset), por iuj aŭdi germanajn vortojn tie estis ŝoka. Multaj poloj kaj ĉeĥoj montras senracian malŝaton pri la rusa. Mi konas ukranian amikon kiu abomenas aŭdi la rusan. Eĉ pri la persa, mi povas imagi kiel baratanoj kaj araboj eble kapablas malŝati ĝin (persaj reĝoj iam estas konkerintaj Baraton kaj arabajn landojn). Tiel ankaŭ la hispana, portugala, franca kaj ĉiuj aliaj naciaj lingvoj en la mondo iel kunportas historiajn kuntekstojn neplaĉajn kun si. Tio ĉio ne estas kialo por ne ŝati ilin.

Legantoj de mia blogo scias, ke mi ne alte estimas s-ron Bush. Sed unue mi ne malŝatas la anglan, ĉar ĝi estas lia lingvo (mi eĉ dubas, ke li fakte elokvente parolas la anglan). Due la angla ne estas nur lingvo de s-ro Bush. Ĝi ankaŭ estas lingvo de Virginia Woolf, Jack London, Ernest Hemingway, Thomas Alva Edison kaj multaj aliaj eminentaj kaj grandanimaj homoj. Ĝi estas lingvo de belaj verkoj kaj grava literaturo. Eble mi neniam tute regas la anglan lingvon, sed mi ŝatas ĝin.

Luis Restrepo: Mia venonta prelego: Tri gravaj fizikistoj

sab, 19 Jul 2008 19:41:17 +0000

En mia lasta prelego de la oka de julio, ŝajnas ke mi estis sukcesa resumi en unu sola prezento la gravaĵojn kaj rilatojn de la vivo kaj verko de kvar matematikistoj, tiamaniere ke nun la scienca direktoro de la planetario invitis min por fari similan, ankaŭ por ĝenerala publiko, sed venontfoje pri la vivo de tri "Grandaj Fizikistoj". Tiuj selektitaj estas Max Planck, Albert Einstein kaj Richard Feynman.
Kiel kelkaj regulaj legantoj de tiu-ĉi blogo (se tiaj uloj ekzistas) eble rememoras, mi jam faris apartajn prelegojn pri Einstein kaj pri Feynman; do, mia tasko estas nun selekti la priparolindaĵojn el tiuj du prelegoj, aldoni la temon pri Planck (pri kiu mi iam blogis okaze de lia naska datreveno), kaj rimarkigi la rilatojn inter la verkoj de ĉi-tiuj tri fizikistoj por "rondigi" la prelegon kiel unuecan tutaĵon.
La prelego okazos la kvaran de septembro.
Antaŭe de tiu prelego, la direktoro mem prelegos pri tri "Gravaj Astronomiistoj".

Jorge Gutiérrez: Moderna fabelo

sab, 19 Jul 2008 15:08:31 +0000

Kiam blogisto malhavas temon, tiu ĉi povas troviĝi praktike ĉie, nur se li malfermas la okulojn kaj rigardas sen antaŭjuĝoj kion okazas en lia ĉirkaŭaĵo. La problemo aperas kiam la ĉirkaŭaĵo estas tre, tre malproksima de la esperanto-universo, kiel okazas ĉe mi. Jes, nuntempe mia nura kontakto kun la diligenta kolegaro estas pere de iu disendolisto, kiu senĉese bombardas min per mesaĝoj pri nova kurso kun kvin gelernantoj en Sudokcidenta Friponio, anonco de la vortoj favore al nia lingvo eldiritaj de la subsekretario pri Tritikaj Aferoj de lando perdita en la kvina infero, por ne paroli de la konstanta memreklamado de la unua akolito de la Granda Spamisto.

Tial mi ĝojis legante la mesaĝon pri la okazaĵoj rilate la retpaĝon de la Venezuela Esperanto-Asocio. Certe, tio iel reeĥis kion mi mem travivis pasintan jaron, sed pri tio mi parolos en alia blogaĵo. Mi limigos tiun ĉi noton al tio kio okazis al la pacaj batalantoj de Venezuelo.

La respondeculo de la venezuela retpaĝo (esperanto-ve.org) estis s-ro Víctor Silver, kiu verŝajne ne ŝatis kunlaboron de aliaj en sia tasko. Kaj, kiel ĉiam okazas, li finfine laciĝis kaj forlasis la retpaĝon. Fakte, laŭdire, li kabeis. Oh, jes, li kabeis kaj ne volis transdoni la kontrolon de la retpaĝo al iu alia verda familiano. Tiel, VEA perdis sian ĉeeston en la Reto. Sed, kiel ni scias dank' al niaj lecionoj pri fiziko, en tiu ĉi universo nenio kreiĝas, nenio detruiĝas: nur sanĝiĝas de manoj. Obeante tiun leĝon, la retpaĝo de VEA ne malaperis, ĝi simple estis dediĉita al vendado de Viagra.

Ĉu ekzistas metaforo en tiu ĉi okazaĵo? Estingi retpaĝon pri esperanto por allumigi anoncon pri Viagra estas vera simbolo de niaj modernaj tempoj. Forgesi pri la bela sonĝo de l' homaro por vendi sekspilolojn klare reprezentas la problemojn kiujn alfrontas nia diligenta kolegaro. Ja estas multe pli facile (kaj plezurige!) kolporti miraklan kachelpanton ol disvastigi utopian lingvon.

Tiuj kiuj bezonas helpon, povas viziti la novan paĝon kiu, tre signifoplene, estas en la angla.

Akvosfero: Eventeo.net

sab, 19 Jul 2008 14:53:05 +0000

Eventeo.net estas reta novaĵejo en Esperanto. Ĝi traktas ĝeneralajn novaĵojn en la tuta mondo. Ekzemple legeblas jenaj tri novaĵoj kun la hodiaŭa dato:

*Usono rekte intertraktos kun Irano
*La Eŭropa Komisiono blokas financadon por Bulgario
*Mattel venkas en pupobatalo

En la retejo ĉiutage aperas pluraj novaĵoj. La Eventeo-teamo daŭrigas ĉiutagan renovigon dum kelkaj monatoj. Ĝia lingvaĵo estas bonkvalita. Ja estas laŭdinda kaj subteninda agado.
http://eo.eventeo.net/

Beĉjo: Reveno

sab, 19 Jul 2008 10:10:00 +0000

Hieraŭ nokte mi revenis al Toronto. Baldaŭ mi komencos skribi novajn blogerojn. Pri TAKE7 miaopinie ĝi estis en multaj aspektoj sukcesa kongreso. Mi ne intencas ripeti raportojn kiujn vi povas trovi aliloke kaj se pliposte mi skribos pri TAKE7, tio estos preteraj rimarkoj kaj impresoj personaj.

Kinejo: Majstroj de la rusa baleto (1953)

ven, 18 Jul 2008 19:34:50 +0000

Majstroj de la rusa baleto (1953) 1/4

Majstroj de la rusa baleto (1953) 2/4

Majstroj de la rusa baleto (1953) 3/4

Daŭro: 1 horo 18 minutoj

Originala titolo: Мастера русского балета
Produktado: Lenfilm-studio
Reĝisoro: Герберт Раппапорт (Gerbert Rappaport)
Aktoroj: Галина Уланова (Galina Ulanova), Майя Плисецкая (Maja Pliseckaja), Юрий Жданов (Jurij Ĵdanov), Петр Гусев (Pjotr Gusev), Наталья Дудинская (Natalja Dudinskaja) k. a.

Heroo de unu el kantoj de konata sovetia verkisto, poeto, kantisto kaj disidento Aleksandr Galiĉ (1918-1977) disputas pri ideologiaj aferoj kun diplomato el iu afrika lando. Kiam li elĉerpadas favorajn al si argumentojn, li komencadas refreni: “Tamen ni produktas raketojn kaj digis Jenisejon. Kaj ankaŭ en la areo de baleto ni estas antaŭ la planedo tuta.”

La lasta frazo, evidente ironia en la originalo, estiĝis unu el popularaj ĉitaĵoj de ĉiutaga lingvo, kaj oni ofte uzas ĝin en mala, serioza senco - por ke memorigi, ke nia lando vere estas elstara en ĉi tiu areo. Baleto estiĝis unu el ĉefaj vizitkartoj de Rusio, kaj ĝi sendube indas esti prezentita ankaŭ Esperante.

En ĉi tiu filmo-koncerto oni povas spekti scenojn el baletoj “Cigna lago” de Pjotr Ĉajkovskij, “La fontano de Baĥĉisaraj” kaj “Flamo de Parizo” de Boris Asafjev. La lasta baleto estas interesa per tio, ke ĝi, verŝajne, estas ununura en la mondo baleto, kie oni ne nur dancas, sed ankaŭ kantas! Dum la akto oni kantas sur la scenejo revoluciajn kantojn de tiu epoko.

Interalie, ekzistas unu teatra anekdoto, ligita kun tio: foje fama teatra aganto Vlamidir Nemiroviĉ-Danĉenko spektis baleton “Flamo de Parizo”. Apud li sidis unu kamparano, kiu miris, kial oni ne parolas sur la scenejo. Nemiroviĉ-Danĉenko komencis ekspliki al tiu, ke tio estas baleto, kie oni ne parolas, sed nur dancas. En ĉi tiu tempo sur la scenejo oni ekkantis “Marseljezon”. La kamparano turniĝis al Nemiroviĉ-Danĉenko kaj demandis: “Do, paĉjo, ĉu ankaŭ vi estas en teatro unuan fojon?”

Kaj oni ne forgesu, ke en la filmo brilas du plej elstaraj rusaj baletistinoj - Galina Ulanova kaj Maja Pliseckaja! La famaj majstrinoj de baleto, kiuj nemalofte konkuris en la vivo, ĉi tie konkuras en unu spektaklo. Ĉu estas pli granda delikataĵo por ŝatantoj de baleta arto?

Elŝuti la filmon (DivX, 700 Mb):

BitTorrent
Majstroj de la rusa baleto

Rapidshare.com
Parto 1
Parto 2
Parto 3
Parto 4
Parto 5
Parto 6
Parto 7

Luis Restrepo: Vendreda humuro: pliaj anekdotoj

ven, 18 Jul 2008 17:39:40 +0000

El anekdotaro pri kiu mi jam skribis antaŭe (vidu: [1] k [2]), hodiaŭ mi prezentas du pliajn el la plej etaj:

La hartondado

Iun tagon la ĉefo pri planado eliris el sia oficejo por fari etan demarŝon proksime de la kompania sidejo. Post iom da piedirado li renkontis inĝenieron, de kiu li estis ĉefo, kiu piediris revenante al la sidejo, kaj ili havis jenan dialogon:
— El kie vi venas? — demandis la ĉefo.
— Mi estis tondigante mian hararon.
— Ĉu dum labor-horoj?
— Kaj... ĉu dum labor-horoj mia hararo ne kreskas? — respondis la inĝeniero.

Jam ĉiuj eliris

Ĉefo Manŭelo havis kutimon aranĝi la kunsidojn kun siaj subuloj inĝenieroj post la lasta labor-horo semajna: vendrede je la 6:00 ptm. Iun vendredon li tiel aranĝis kun Petro. La inĝeniero Petro alvenis akurate, sed li devis atendi ekster la oficejo ĉar Manŭelo kunsidis kun alia persono. Petro atendis kaj atendis ... sed Manŭelo ne pasigis lin. Post longa atendado, Petro sentis kapdoloron, kaj revenis al sia kubiklo (ĉeloficejo) por atendi tie la vokon de sia ĉefo; li sidiĝis ĉe sia skribotablo, ripozigis sian kapon, kaj iom post iom ekdormis ...
... Subite Petro aŭdis la voĉon de sia ŝoforo:
— Inĝeniero, ĉu vi ankoraŭ restos ĉi-tie longe? Mi devas ellitiĝi frue por porti mian edzinon al superbazaro.
— ... Eh? ... Ne, mi restos nur minuton ... mi atendas ke Manŭelo pasigu min.
— Kiel? Estas la unua horo matene! jam ĉiuj eliris!

Akvosfero: Fari kolorojn

ven, 18 Jul 2008 14:54:52 +0000

Hodiaŭ mi partoprenis en la kurso de pentrado (ĉi tie). Ĉi-foje ni pentris fiŝojn. Mi elektis plekogloson kiel modelon.
Estas tre malfacile trovi ĝustan koloron de ĉiu parto de la fiŝo. Mi devas fari necesan koloron, miksante plurajn farbojn. Mi penis, sed bedaŭrinde miaj koloroj ne bone respegulas realajn kolorojn de la fiŝo.
Mi ekkonis komplikecon de la naturaj koloroj.
******
plekogloso : Plecoglossus altivelis, fiŝo el osmeroformoj (aŭ salmonoformoj). Ĝi vivas plejparte en akvopura rivero, kun svelta korpo longa je dekkelkaj centimetroj. Japanoj ŝatas manĝi plekogloson kaj taksas ĝin kiel plej bongustan riverfiŝon.

Ora Mezo: Fotopromenado

ven, 18 Jul 2008 10:51:20 +0000

Hieraŭ okazis fotopromenado kun kvar bonegaj fotistoj kaj unu modelo. Vere, estis la plej agrabla, gaja kaj utila promenado! Jes, utila, ĉar komunikiĝi kun veraj profesiuloj en amikeca etoso ĉiam utilas.

Ni promenadis tra la urbo, babilas pri fotografio, kameraoj kaj objektivoj… Kaj ĉiuj konstante fotis, fotis, fotis…

Post la promenado mi pripensas kelkajn aferojn. Unue, rigardante Miĥailon, kiu havas bonegan kameraon kaj unu-solan sed ankaŭ bonegan objektivon, mi pensas ke havi unu bonan altkvalotan objektovon estas pli bone ol havi kelkajn malpli multekostajn kaj malpli bonajn. La dua afero, kiun mi pripensas, estas ke mi devas pli kaj pli terjni min en fotado. Mi devas trajni mian reagon kaj senton de kompozicio. Kaj, kompreneble, mi devas plu komunikoĝi kun bonaj fotistoj, spekti iliajn fotojn kaj monti miajn al ili.

Jen estas pli da fotoj (ĉiuj klakeblas):

Nia bela modelo Katja pozas.

Fotas, fotas, fotas…

Kaj jen estas kelkaj fotoj de Miĥail (hemail):

Unueco donas forton: Trafikcirklo

ĵaŭ, 17 Jul 2008 16:22:40 +0000

Bela nomo por tiu trafikcirklo en la urbo Betschdorf (68 - Francio)!
Ĉu ne?

Akvosfero: makaonoj

ĵaŭ, 17 Jul 2008 14:04:28 +0000

    sur pavimŝtono
    baraktantaj ombroj de
    du makaonoj

——
“Makaono” estas somera sezonvorto en la japana hajko.

Luis Restrepo: Ĉu Kulturo kontraŭ Naturo

ĵaŭ, 17 Jul 2008 12:49:12 +0000

Mi miras pri pluraj aferoj rilate la homan situacion en Naturo, kompare kun la ceteraj vivaĵoj, jen du ekzemploj:

— 1 —
Laŭ disvolvo de naturo, plejparte la lukto por supervivo kaj sindefendado estas ligita al specio: Unu specio luktas por sia supervivado kaj defendas sin de aliaj specioj, aŭ atakas ilin. Foje ekzistas iomete da "kanibalismo" (kanibalaj situacioj), en kiu la unuo de supervivado ne estas la specio sed la individuo, unuopulo, kiu voras siajn sam-speciulojn. Sed ĉi-lasta okazo estas malofta; plejparte la specio estas la superviv-serĉanta unuo. Okaze de la homa specio, tro ofte la superviv-serĉanta uno estas ideologisma grupo (religia, politika, nacia, io-ajn-isma ...). Tiun rolon, kiun en la ceteraj vivaĵoj plenumas "specio", ĉe la homo (specie ununura) plenumas "ideologio".

— 2 —
Evoluo, Naturo, ĉiam premias —per la ĉiovalora supervivado— forton, inteligenton, kaj inteligente uzitan forton. Ĉe la homa specio estas kuriozaĵo: Ĝi havas altan inteligenton, kiu ebligas sian specion (aŭ ideologisman grupon, laŭ paragrafo -1-) supervivi kaj pligrandigi sian forton por tiu sama celo. Tamen verŝajne pro tiu inteligento mem, aŭ paralele kun ĝia evolua disvolviĝo, ankaŭ divolviĝis "moralo", "etiko", "honesteco" "ne-mensogo", "justeco", "defendo de la malfortuloj", "homaj rajtoj" kaj similaĵoj kiuj limigas iel la uzadon de inteligento kaj forto. Rigardite tiel-ĉi, tiu limigo ŝajnas kontraŭnatura: Dum Naturo premias inteligenton kaj forton, kaj ĝian plenan utiligadon kaj elprofitadon, Kulturo punas iel inteligenton kaj forton. Ĉar multfoje, ekzemple, la plej inteligenta kaj efika solvo al io konsilas mensogi, aŭ konsilas profiti el propra pliforteco (ekonomia, ktp...). Tial la ĉiama historio de homa socio estis kaj estos "kontrolo" —farita per juro, leĝoj ... kaj iliaj parencaĵoj— de tiaj "naturaj" emoj de homo uzi sian inteligenton kaj forton por sia profito kaj supervivado. La nekontrolo kondukus al socia ĥaoso.
Ŝajnas paradokse, ekzemple, ke precize samaj homgrupoj kaj ideologioj kiuj konsilas ami kaj sekvi instruon de "Naturo" (kiel ekologiismaj ...), aliflanke defendas la "ne-naturan" limon al profito de inteligento kaj forto. Sed verŝajne tio konsistigas civilizon: Ĉu la paradoksa homa situacio inter "besto" kaj "pli ol besto"?

Tonyo: Post Kuenko

mer, 16 Jul 2008 22:51:41 +0000

Mi revenis antaŭ kelkaj tagoj el la Hispana Esperanto-kongreso, kiu disvolviĝis unuafoje en la belega ne tre konata kastilia urbo de Kuenko (Cuenca). Malgrandan raporton eblas legi tie ĉi en Esperanto, kaj ankaŭ en la hispana en Soitu.com.

Ankaŭ mi mem partoprenis en diversaj okazoj, kiel oni povas vidi en tiu ĉi foto aŭ en tiu ĉi. Unu mia parolado temis pri la projekto de Hispana E-Federacio por kunmemoroj en 2008, pri kiu mi jam plurfoje rakontis. Alian, kiu rilatis al historio, mi iam publikigos en tiu ĉi retpaĝaro aŭ aliloke.

Sed aparte de tio, la speciala programaro ĉijare temis pri literaturo, profitante la ĉeeston de pluraj verkistoj de la t.n. Ibera Skolo, kaj la datrevenon de la publikigo de kelkaj tre gravaj hispanaj verkoj tradukitaj en Esperanton. Konkrete, la “Rimoj” de Gustavo Adolfo Bécquer (“Kun sopira koro” en Esperanto) kaj la “Cigana Romancaro” de Federico García Lorca.

Kaj kiel modesta komplemento, mi nun taksis interesa la enretigo de du tekstoj rilatantaj al tiuj du verkoj, kiun mi prokrastis ĝis nun. Sed nun tie ĉi oni povas legi la rimon LIII, unu el la plej konataj de ĉiuj hispanoj (volverán las oscuras golondrinas...). Kaj tie ĉi tekston en la hispana, kiun la tre grava poeto Gerardo Diego, samgeneracia kolego de Lorca, publikigis en elstara loko de tiam tre grava ĵurnalo ABC antaŭ kelkaj 40 jaroj, okaze de la traduko esperanten de tiu Cigana Romancaro (kiu, tiele, estas la titolo de la artikolo). Ĝi entenas la komencon de romanco, ankaŭ unu el la plej konataj de preskaŭ ĉiu hispano (verde, que te quiero verde...), kiun vi povas legi esperante en alia blogo. Mi esperas ke ambaŭ restos atentindaj.

Sed, plej grave, oni memoru ke la plej laborinta por la kongreso estis Alejandro. ¡Gracias!

POSTNOTO: Informas min la amiko Juan Azcuénaga ke la konkreta dato de la publikigo de la artikolo de Gerardo Diego en ĵurnalo estis la 17-a de oktobro 1972. Dankon.

Tonyo: Tango

mer, 16 Jul 2008 22:28:29 +0000

Alejandro Cossavella kantas tangon en Esperanto.

Akvosfero: Rabokapto de aŭtobuso

mer, 16 Jul 2008 14:58:54 +0000

Hodiaŭ 14-jara knabo rabokaptis aŭtobuson, minacante ĝian ŝoforon per du tranĉiloj. Li ordonis al la ŝoforo plu veturigi. Li forprenis poŝtelefonon de la ŝoforo kaj mem telefonis al polico, ke li rabokaptis la aŭtobuson.
Post unu horo la knabo kapitulaciis pro persvado de alvenintaj policanoj. Pridemandite de la polico, li respondis: Ĉar gepatroj riproĉis min, mi volis venĝi min, farante sensacion en la mondo.

Akvosfero: Rudbekio

mar, 15 Jul 2008 14:42:09 +0000

Nuntempe oni importas multajn florspecojn el diversaj eksterlandoj al Japanio.
Rudbekio estas komuna nomo de unu-, du- kaj plurjaraj herboj de la genro Rudbeckia el asteracoj. Ĉ. 15 specioj estas indiĝenaj en Norda Ameriko. Oni importis ilin por ornami ĝardenon antaŭ pli ol duonjarcento.
Rudbekion karakterizas relative granda kapitulo kun flavaj aŭ ruĝe brunaj langetfloroj (= ĉirkaŭfloroj) kaj nigre brunaj tubetfloroj (= mezfloroj).
Ili estas tre fortaj herboj. Iuj el plurjaraj specioj kreskas sovaĝe en japanaj kampoj.

Akvosfero: montrofridujo

lun, 14 Jul 2008 14:51:58 +0000

    montrofridujo
    bruegas orelŝire —
    manĝoj malkaraj

Akvosfero: Bjalistoka Televido

dim, 13 Jul 2008 14:10:54 +0000

De tempo al tempo mi ĝuas elsendon de Bjalistoka Televido en Esperanto.
http://www.itvc.pl/?link:nasze_programy,id:14
Oni elsendas ĉ. 10-minutajn filmetojn en ĉiu dua semajno. Komenciĝinte en la 2-a de majo, nun kalkuliĝas 5 elsendoj.
La programoj konsistas ĉefe el du kategorioj: priesperantaj novaĵoj kaj vivoj de bjalistokanoj. En la kvara elsendo mi spektis la unuan ekveturon de la trajno je la nomo Zamenhof. En la kvina elsendo mi vidis bjalistokajn sumoistojn. Por mi, japano, estas tre interese spekti luktadon de polaj sumoistoj.
Mi ege deziras spekti ĝian novan elsendon ĉiutage.

Faldfolio: D. riveliĝas

dim, 13 Jul 2008 00:57:48 +0000

Kutime tiu mia amiko D. aspektas sufiĉe severe. Pli bone diri, deteniĝema, tre diskreta pri siaj intimaj sentoj. Morale konformiĝema, se vidite deekstere. Tre preciza en sia viv-organizado. Iam li estis katolika pastro. Edziĝis, kaj eksiĝis. Nun li loĝas sole, muzikas, kaj pro tio ni konatiĝis. Ni ambaŭ partoprenas en sama folklora grupo, havis la saman majstron pri tradicia muziko. Nuntempe ĉiuvendrede ni kune ludas Vivaldi-muzikon, li per bek-fluto, mi per bas-vjolo. La rezulto ne tre kontentigas nin, sed pliboniĝas ĉiufoje.

Okazis du aferoj preskaŭ samptempe. Unue, D. ekhavis komputilon kaj aliron al la interreto. Due, D. ekhavis du katidojn antaŭ tri semajnoj. Sufiĉe normala afero. Li fiere montris kiel li ricevis ilin : temas pri provaĵoj el bredejo, miksaĵo inter du rasoj. Iom fuŝitaj provaĵoj, se kredi la komentojn de la bredistino, kiu donacis ilin, ĉar ili ne estas vendeblaj laŭ rasaj kriterioj. Sed belegaj katikoj kun longaj haroj kaj nekutimaj koloroj. Do D. devis kuraci 4 malsanajn okulojn, nazkataron ambaŭflanke, kaj trovi nomojn por la bestetoj.

Kutime D. ne skribas rete. Aŭ nur malofte. Sed de unu semajno, alvenas mesaĝoj, kun aldonaĵo. En la aldonaĵo, teksto el tri paĝoj priskribas la ĉiutagajn aventurojn de Minalis kaj Metafor. Humurplena tono, fajnaj vortludoj en ĉiu frazo, atestas pri grandega klereco pri literaturo, historio, muziko, artoj ĝenerale. Ĝojo kaj trafa ironio fluas el la teksto. La plej mirinda afero pri tiu diskreta kaj foje fragila homo, estas la nekredebla energio en la ritmo de la teksto.

Ĉu D. ŝanĝiĝis ? Ĉu ni simple ne scipovis vidi tion, kion li bone kaŝas ?
Eble la katidoj vekis lin el ĉiutaga monotoneco. Ili eble provizis lin per preteksto por komunikiĝi alie. Kiam mi miris kaj diris : "Nu, D., ĉu vi malsaĝiĝis ? Feliĉe !", li respondis : "Tiajn tekstojn mi tre ofte verkas, vi simple neniam eksciis pri ili".
Ŝajnas al mi ke ambaŭ supozoj veras. Kredeble, samtempaj ebleco sendi mesaĝojn, kaj ekhavo de katidoj, tiel ebligis eksterigi ĝojon.

Akvosfero: Fiŝistoj strikas

sab, 12 Jul 2008 14:50:35 +0000

7000 fiŝistoj en mia gubernio strikas dum 24 horoj hodiaŭ. Ili plendas pri sia malfacila situacio pro prezaltiĝo de nafto (=kruda petrolo). La prezo de malpeza oleo, brulaĵo de fiŝboato, fariĝis duoble alta kompare kun la lasta jaro. Ili diras, ke ili malprofitas de fiŝkaptado, ĉar nun estas malfacile altigi prezon de fiŝoj. Ili timas eblan rezignon pri fiŝista laboro, kaj petas helpon de la registaro.
En la 15-a de julio strikos 200 000 fiŝboatoj en la tuta Japanio, apelaciante la samon.