e-planedo

Ĝirafo: Mikronovelo: 'Oni supozis' de Liven Dek

sab, 25 Maj 2019 16:08:22 +0000

Oni supozis - Liven Dek - Mikronovelo deklamita de Antonio del Barrio:

Antonio del Barrio deklamas la mikronovelon "Oni supozis" [el la libro Ne ekzistas verdaj steloj], de Liven Dek en la 6a Vivu la teatro!", ĉe la Triopa Kongreso (78a Hispana E-Kongreso, 21a Andaluzia E-Kongreso kaj 71a IFEF-Kongreso), okazinta en Malago en 2019.

Karles: Greta atentis pri kataluna deklaro

mer, 15 Maj 2019 01:00:25 +0000

Greta Thunberg: Hodiaŭ Katalunio deklaris Klimatan Krizon. Kiu sekvas?

Karles: Frederic Pujulà i Vallès (Vikipedia artikolo)

dim, 05 Maj 2019 09:37:52 +0000

Naskita en rusiljona kaj bretona familio Frederic pasigis kelkajn jarojn de sia infanaĝo en Kubo. Li poste studis juron en Barcelono, kie li amikiĝis kun Pablo Picasso (kiu faris faman protreton de Pujulà fumanta pipon^[1]) kaj aliaj artistoj kaj verkistoj de tiu tempo.

En 1905, kelkaj oficiroj de la hispana armeo ruinigis la redakciejojn de la ĵurnalo La Veu de Catalunya kaj de la satirika semajna gazetoCu-cut! pro ties "antihispanismo". Pujulà klarigis kaj kritikis tion en la esperanta revuo Tra La Mondo aperanta en Parizo. Hispana esperantista militisto denuncis lin kaj li ekziliĝis al Parizo, kie li daŭrigis siajn katalunistan kaj esperantistan taskojn, kaj, kie li povis adopti la francan civitanecon por eviti la persekutojn de la hispanaj aŭtoritatoj.

Jam reveninte en 1909, li profitis el sia funkcio de direktoro de la 5-a UK en Barcelono, por konigi al la tuta mondo la ekziston de la kataluna lingvo kaj de ĝia kulturo. Lia partopreno kiel soldato en la Unua mondmilito estis volontula, same kiel aliaj katalunaj batalantoj, kvankam li estis rekrutita pro sia franca civitaneco, tamen li partoprenis kun Adrià Gual, en 1914, en la preparaj laboroj de la 10-a UK 1914 okazunta en Parizo. Pujulà esperis ke lia batalo alportos ion al la liberiĝo de la eŭropeaj nacioj. Li pasigis kvar jarojn en diversaj militfrontoj ĝis li estos malmobilizita de la franca armeo en 1919. Inter alie, li estis ano de kompanio de telefonistoj el kiu nur li kaj unu kompano transvivos, kaj li partoprenis en unua vico en korp-al-korpaj bataloj per bajonetoj, kiuj daŭris plurajn tagojn seninterrompe. La 9-an de marto li estis akceptita kun granda festo en Hotelo Suís de Barcelono. Sed lia traŭmatiga sperto ĉe la fronto, kaj aliaj personaj konfliktoj, igis lin eliĝi el publika aktivado.

En 1923 li fuĝis al Parizo, ĉar li estas avertita ke li povus esti enkarcerigita laŭ ordono de la nova registaro de Miguel Primo De Rivera, kaj li fortondis sian karakterizan barbon por tiel trapasi nerimarkite la landlimon. Tie li iĝis korespondanto de la ĵurnalo El Diluvio (ligita al Partit Republicà Democràtic Federal) kaj li sukcesis fariĝi Ĝenerala Sekretario de la Asocio de Fremdaj Periodistoj en Francio. En 1933 li revenis al Barcelono kie li plu kunlaboris kun tiu gazeto ĝis 1939, kaj li fine fariĝis ĉefredaktoro kaj rolis kiel direktoro. Dume li havis diversajn aktivecojn kiel framasono.

Dum la okupiteco de Barcelono fare de la faŝismaj ribelantoj, en la fino de la Hispana Enlanda Milito, li estis enprizonigita kaj mortkondamnita de militista tribunalo per rapidjuĝo pro sia katalunista kaj respublikista pozicioj. Post unu semajno pasigita atendante sian ekzekuton, lia kondamno estis ŝanĝita al prizonado da dudek jaroj kaj unu tago. Fine post prizonado de du jaroj kaj du monatoj en la karcero Modelo de Barcelono, li estas liberigita pro sia aĝo. Poste li estas persekutita en alia proceso pro "politikaj respondecoj", la Servo de Dokumentkolektado de Salamanko (Servicios de Recuperación de Documentos de Salamanca) petis informojn pri li. La Speciala Tribunalo por la Puno kontraŭ Framasonismo kaj Komunismo kondamnis lin en 1947 pro "framasonismo, kun separatistaj ideoj" por dekdu pliajn jarojn da prizono, kiujn li ne devis plenumi. Li ricevis malpermeson labori kiel advokato kaj kiel ĵurnalisto. Apartigita de la publika vivo, li mortis 14-an de februaro 1963 en Bargemon (Var, Francio).

Portreto farita de Pablo Picasso

Fonto: http://www.palamos.cat/palamos/ajuntament/noticia.aspx?id_registre=577

Karles: Greenpeace en Barcelono (re)avertas pri la klimato-krizo

dim, 28 Apr 2019 00:08:55 +0000

Karles: Manifesto de portugalaj intelektuloj

mar, 23 Apr 2019 12:08:24 +0000

Politikistoj, historiistoj, ĵurnalistoj, profesoroj, sociologoj, subskribas tekston kiu petas politikan solvon de la konflikto inter Katalunio kaj Hispanio

Sesdek portugalaj intelektuloj - inter kiuj estas politikistoj, historiistoj, ĵurnalistoj, profesoroj, sociologoj, juristoj aŭ antropologoj - ellaboris manifeston en kiu oni kritikas la enjuĝigon de la konflikto inter Katalunio kaj Hispanio. Ili postulas la tujan "liberigon de la katalunaj politikaj prizonuloj" kaj la retiron de la akuzoj kontraŭ la civitanoj kiuj partoprenis en la organizado de la referendumo.

La teksto memorigas ke, kelkaj el la akuzitoj en la juĝado kontraŭ la memdetermina procezo, kiuj estis en provizora mallibereco dum jaro kaj duono, kaj "diversaj organizoj kaj internaciaj eminentuloj (la nobelpremiita pri paco, Jody Williams, parlamentanoj el diversaj landoj, ktp.) difinis kiel politika la juĝproceson.

La dokumento informas ke, "miloj da katalunaj civitanoj partoprenintaj en la organizado de la referendumo estas submentitaj al juĝaj procedoj". Pli konkrete, oni mencias la kazo de universitataj instruistoj kiuj estis nomumitaj ĉefprizorgantoj de la balotadoj. Tiu kazo estis denuncita de la Amerika Asocio pri Politikaj Sciencoj kaj oni petis al la hispana prezidento Pedro Sánchez, ke la ŝtato retiru la akuzojn. Kromm tio, la teksto opinias "riveliga la fakton ke oni oficiale malpermesis al katalunaj aŭtoritatoj kaj amaskomunikiloj la uzon de esprimoj kiaj "politikaj prizonuloj" kaj "ekzilitoj".

Jen sube la subskribintoj de la manifesto:

Abilio Hernández, pofesoro pri literaturo kaj estetiko
Adelino Maltez, politologo
Alfredo Barroso, kronikisto kaj eseisto
Alfredo Caldeira, advokato
Álvaro Garrido, historiisto
Ana Sofia Ferreira, historiisto
Andreia Lourenço Marques, politiksciencisto kaj aktivisto pri homaj rajtoj
António Borges Coelho, historiisto
Ascenso Simões, direktoro, membro de PS
Boaventura de Sousa Santos, sociologo
Carlos Vargas, ĵurnalisto kaj ekonomiisto
Cipriano Justo, doktoro, gvidanto de Komunisma Renovigo
Daniel Adrião, Gvidanto de PS, entreprenkonsilanto
Daniel Oliveira, ĵurnalisto
David Duarte, esploristo pri politika filozofio
Diana Andringa, ĵurnalisto
Domingos Lopes, advokato
Elísio Estanque, socioligo
Fernando Oliveira Baptista, agro-inĝeniero
Filipe Piedade, esploristo pri Eduko-sciencoj kaj Politikaj Studoj.
Francisco Louçã, ekonomiisto
Francisco Oneto Nunes, antropologo
Francisco Teixeira, profesoro pri filozofio kaj politiksciencoj
Gaspar Martins Pereira, historiisto
Isabel Faria, metge, emerita funkciulo de la Eŭropa Komisiono
Isabel Moreira, Sendependa deputito de PS
Helena Rosetta, arkitekto, sendependa parlamentano de PS
Joana Mortágua, politikisto, sendependa deputito de BE
João M. Almeida, apotekisto, altdirektoro ĉe loka administrejo
João Teixeira Lopes, sociologo
Jorge Araújo, biologo
José Manuel Pureza, politologo, vicprezidanto de la Asambleo de la Respubliko
José Pacheco Pereira, historiisto, publicisto
Luís Monteiro, licenciigita pri arkeologio, membro de BE
Manuel Brito, emerita profesoro, eksprezidanto de la Nacia Instituto pri Sporto
Manuel Carvalho da Silva, sociologo, esploristo
Maria Isabel Loureiro, doctoro, profesoro komunuma sano
M. Carmo Marques Pinto, advokato, registarano de Nacia Alvoko por la Respubliko
Maria Manuel Rola, dezajnisto, membro de BE
Maria do Rosario Gama, profesoro de mezlernejo, APRE
Marisa Matias, sociologo, eŭrodeputito de BE
Miguel Cardina, esploristo pri sociaj sciencoj
Miguel Vale de Almeida, antropologo
Nelma Moreira, profesoro pri komputilaj sciencoj
Norberto Cunha, historiisto
Paula Godinho, antropologo
Paulo Fidalgo, doktoro, gvidanto de Komunisma Renovigo
Paulo Filipe Monteiro, direktoro
Pedro Bacelar Vasconcelos, konstituciisto
Ricardo Sá Fernandes, advokato
Richard Zimler, verkisto
Rui Pato, doktoro kaj muzikisto
Rui Pereira, profesoro, ĵurnalisto kaj eseisto
Rui Sá, inĝeniero, membro de la Municipa Asembleo de Porto laŭ CDU
Rui Tavares, historiisto, gvidanto ĉe Livre
Sandrina Antunes, politologo
Sónia Duarte, profesoro de mezlernejo kaj esploristo pri lingvistiko
Ulisses Pereira, ekonomiisto, deputito de PSD

Fonto: Vilaweb

Karles: La frata blogo Katal(j)una Esperantisto

dim, 21 Apr 2019 23:23:28 +0000

Por vizito bv. klaki: ĉi tie

Karles: La itinero de l'hazardo

ĵaŭ, 18 Apr 2019 22:16:22 +0000

...Katalunio estas tio kion vi vidas...estas tio kion vi vivas.

Ĝirafo: Robert Zend denove en Beletra Almanako

dim, 14 Apr 2019 16:25:14 +0000

Beletra Almanako n-ro 33 (oktobro 2018) enhavas mian tradukon "Sur la teraso" [On the terrace], rakonto de la hungara-kanada verkisto (kaj favoranto de Esperanto) Robert Zend (paĝoj 83-85).

Rolas du dioj kiuj diskutas la strangajn rilatojn kun siaj kreaĵoj. Jen la nekutima fantaziemo de Zend.

Mi antaŭe afiŝis pri apero de alia mia traduko de rakonto de Zend, en Beletra Almanako, n-ro 30 (oktobro 2017):

'Enkonduko al nepublikigita manuskripto kun la titolo "Elektitaj sonĝoj"', p. 91-95.

Ĝirafo: Filozofieske, bloge, Esperante

dim, 14 Apr 2019 15:49:46 +0000

1. Kiel oni difinas sciencfikcion? (Pri Io Ajn, 4 aprilo 2019)

La aŭtoro luktas pri la problemo adekvate difini la ĝenron sciencfikcian. Li dubemas pri la difino en Vikipedio; li ŝatas la difinon de Isaac Asimov. Li mencias la verkon Frankenstein de Mary Shelley, kiun pluraj fakuloj fiksas la unua sciencfikcia verko. Sed min ne kontentigas la konkludojn de la afiŝisto. Mi mem traktis ĉi tiun aferon en mia anglalingva podkasto Science Fiction, Utopia, and the End of Imagination (1) (ĉe 7:30-9:45 min) en mia programaro Studies in a Dying Culture [Studoj pri Mortanta Kulturo, laŭ esprimo de Christopher Caudwell].

2. Theodor Lessing de Dirk Bindmann (Promene, 2 aprilo 2019)

Bindmann raportas, ke li "legis malnovan libron el 1924: Al eterna paco de Immanuel Kant, tradukita de Paul Christaller. (En 2017 aperis nova eldono de Fonto.) Krom la tekston de Kant la libro enhavas ankaŭ biografieton de Kant, kiun verkis Theodor Lessing. Tio estas rimarkinda, ĉar Theodor Lessing en Germanio estis sufiĉe konata filozofo [...]". Menciataj ankaŭ estas la verkoj de Lessing kontraŭ antisemitismo kaj reakcia germana naciismo. En 1933 Lessing fuĝis al Ĉeĥoslovakio. Tie Lessing "fariĝis la unua viktimo, kiujn nazioj murdis sur teritorio de Ĉeĥoslovakio".

3. Rolf Hochhuth: Humaneco (El „La klasbatalo ne finiĝis“), tradukis Dorothea kaj Hans-Georg Kaiser (cezartradukoj, 11 aprilo 2019)

Kaptis mian atenton ĉi tiu bildo de Theodor W. Adorno (v. nur maŝintradukitan eron en Vikipedio). Bedaŭrinde, Hochhuth malhoneste ligas Adorno kun Himmler, kaj tiu sencerbulo Kaiser same nek komprenas nek volas kompreni Adorno.

Samspece: Rolf Hochhuth: Dubo (el „Antaŭstudoj pri la etologio de la historio)

Hochhuth same miskomprenigas la ideojn de Herbert Marcuse, ankaŭ frankfurtskolano. Oni atentu, ke Hochhuth estas disputata verkisto en Germanio. (V. anglalingve Rolf Hochhuth - Wikipedia, the free encyclopedia.)

Apenaŭ ekzistas tekstoj en Esperanto de aŭ pri la Frankfurta Skolo. Jen, ekzemple, eseo pri Jürgen Habermas:

"Komunika Etiko kaj Esperantismo" de Helmut Welger

Bedaŭrinde, mankas ankaŭ sufiĉe da inteligentaj esperantistoj kaj tro abundas frenezuloj.

Karles: Mortis Neus Català, postvivanto de la naziaj koncentrejoj

sab, 13 Apr 2019 21:14:01 +0000

Simbolo de la kontraŭfrankoisma batalado, ŝi luktis ĉe la franca Rezistado kaj supervivis la koncentrejon de Ravensbrück

Mortis 103-jaraĝa Neus Català, postvivanto de la naziaj koncentrejoj kaj unu el la simboloj de la batalo kontraŭfaŝisma. Aliĝinta al Joventuts Socialistes Unificades de Catalunya (Unuigita Socialisma Junularo de Katalunio) kaj poste al PSUC (la plenaĝula partio), ŝi transiris la francan landlimon kun 180 infanoj kiam la frankoistoj eniris Barcelonon en 1939. Dum la milito inter 1936 kaj 1939 ŝi estis kunlaborinta en la prizorgado de orfaj infanoj.

Jam en ekzilo, ŝi batalis apud la francaj rezistantoj kun sia edzo. Ambaŭ estis kaptitaj de la nazioj kaj senditaj al koncentrejoj, kie li mortis. Ŝi restis en la koncentrejo de Ravensbrück (Germanio) ĝis la 8-a de majo de 1945. Poste ŝi revenis al Francio, kie ŝi plu aktivis ĉe kontraŭfrankoismaj organizoj. Reveninte al Katalunio, ŝi aliĝis al PCC kaj al EUiA (komunisma kaj maldekstrema partioj) kaj neniam ĉesis lukti por la rajtoj kaj liberoj kaj kontraŭ la faŝismo. Ŝi estis la lasta kataluna virino supervivanta el nazia koncentrejo.

Fonto: Vilaweb

Karles: 600.000 artikoloj en la kataluna Vikipedio

ven, 29 Mar 2019 15:19:58 +0000

La kataluna versio de Vikipedio jam preterpasis 600.000 artikolojn kaj ĝi ricevis 200 milionojn da konsultoj. Entute ĝi estas la 20a lingvo laŭ la nombro de artikoloj.

Karles: La rokelstaraĵo Cavall Bernat (Ĉevalo Bernat) de Montserrat

ĵaŭ, 28 Mar 2019 21:34:15 +0000

Ne gravas el kiu angulo vi ĝin rigardos, Cavall Bernat ne havas ĉevalan formon. Kelkaj aŭtoroj parolis pri tiu formo sed envere oni bezonas grandan imagpovon por tia konfirmo. Male multaj estas konvinkitaj ke tiu imagita formo nur kaŝas la realon: la nomo, laŭ la etimologio, venas el "carall" (kaco).

La popola kulturo donis gravecon al la "malsupraj" partoj de la korpo, la sekso kaj la "malpuraĵoj". Diverstipaj puoj kaj voluptemoj estis parto de la festoj, kune kun manĝado, drinkado kaj kuŝado. En tiu kunteksto oni povas kompreni ke, en la 10a jarcento, iu skribis pri la "kaco" de Selva de Mar nomante ĝin "mons qui habet inhonestum nomen". Same oni povas kompreni ke tiu "carall" estis nomŝanĝita al "cavall". Laŭ Enric Moreu-rey (1999), la komenco de la mezepoko estis pli tolerema kaj malpli hipokrita, tiel ke "carall" estis ofta nomo por aludi rokojn kun virorgana formo.

Fragmento elkatalunigita el:

http://www.francescroma.net/petjades/node/96

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj - Xavi Díez (6)

sab, 23 Mar 2019 21:03:02 +0000

Sed eble tio kio plej alarmigas la sektorojn plej malmodernajn de la ŝtato - tiuj kiuj planas la politikajn kaj sociajn strategiojn - estas ĝuste la profundajn ŝanĝojn kiuj igas Katalunion spaco malpli hispaneca, kvankam ne nepre pli kataluna sed pli globala. Fakte, tiuj kiuj sin nomas "konstituciistoj", kiuj rigore dirite estus "unuigistoj", en la senco ke ili aspiras roli kiel la monarkiaj protestantoj de Ulstero, manifestas profundan timon al kreskanta malgraviĝo en la publika debato kaj al perdo de influpovo ene de la kataluna socio. Iamaniere, ili estas la pledantoj por "hispana Katalunio" senigita de kiu ajn signo de identeco kiu singularigu ĝin en komparo kun Madrido, Valadolido aŭ Sevilo, submetita al la ekonomiaj interesoj kaj al la kultura konceptiĝo de la hispana ĉefurbo. Pro tio ilia obsedo kontraŭ la katalunaj lingvo, eduksistemo kaj amaskomunikiloj, krom la profunda minusvalorigo de la parto de Katalunio kiu ne situas for de la metropola areo de Barcelono.

Alivorte, la 117.000 loĝantoj de Katalunio naskiĝintaj en Ekstremaduro kunvivas kun 207.000 katalunoj naskiĝintaj en Maroko. Laŭ la kontinua censado, estas 1,3 milionoj da loĝantoj naskiĝintaj en Hispanio, fronte al 1,4 milionoj naskiĝintaj eksterlande. Tio implicas novan reinventadon de la kataluneco, kaj tio generas angoron ĉe kelkaj. Speciale kiam grava parto de la politikaj gvidantoj de PP kaj C's montras sin malamike kontraŭ migrantoj (ne la siajn, evidente), aŭ en unuigistaj manifestacioj (al kiuj aliĝas kutime ekstremdekstruloj kiuj ofte agresis homojn afrik- aŭ aziaspektajn), la ideo pri iu Katalunio kies hispana distingilo ne malaperu sed mutaciu kaj evoluu pro kontakto kun aliaj kulturoj kaj kosmovidoj ŝajnas al ili herezon. Ĉar konstateblas ke, tiu ĉi malamo kaj minusvalorigo de la kataluna singulareco, kaŝas iun timon al tio kion oni povus nomi elklasigon. Ĉar en iu Kataluna Respubliko, ĉu ekstremadurano ne devus havi la samajn rajtojn kaj devojn kiel iu argeliano, iu argentinano aŭ iu ilerdano? Tiuj kiuj kredas ke la sola nacio, la hispana, estas la sola ekzistanta, determinita pro sangolinio kaj genealogio (mi rememorigas ke en Hispanio regas la Ius Sanguinis, dum samtempe mi konas neniun sendependiston kiu ne konsideru grave starigi la Ius Solis), tiuj nervoziĝas antaŭ la egaleco kiun ili mem postulas.

Sed ekzistas aliaj faktoroj kiuj same generas angoron. Mi jam klarigis ke, estas kataluno ĉiu kiu loĝas, laboras (aŭ ne) en Katalunio kaj ne estas malamika al ĝi. Alivorte, estas kataluno ĉiu ajn kiu deziras ĝin esti. Etna katalunio ne povus progresi. Laŭ la Instituto pri Statistiko de Katalunio, nur 24% de la katalunaj loĝantoj havas kvar geavojn naskiĝintaj en Katalunio (kaj ĉ. 16% havas "ok katalunajn familinomojn"). Kontraste, laŭ la enketoj, la procento da sendependistoj de la lastaj jaroj moviĝas inter 45% kaj 55%, kio supreniras ĝis 60% se ni kalkulas tiujn naskiĝintaj en Katalunio, kvankam ankaŭ inter la malpliaĝaj ol 40-jaraj, kaj kreskanta. Pliaj kuriozaĵoj, 31% de la sendependistoj havas neniun avon naskiĝinta en Katalunio. La procento kreskas ju pli la enketitoj difinas sin maldekstremaj aŭ posedas pli altan kulturedukon. Tio pri la alta kulturnivelo ne signifas iu ajn "komplekson de superuleco" sed ŝuldiĝas al la fakto ke ili ofte estas homoj kiuj plej kontaktis kun la plureco de la lando. Pro tio, se ne estus pro la fiintencoj de tiuj kiuj klopodas malprestiĝigi la sendependismon kaj la sendependistojn, komparante ilin al rasistoj aŭ supereculoj, la identeco ne rilatas al genealogio, eĉ ne al naskiĝorigino, sed simple al la propra volo, Nul katalunaj familinomoj, kiel en la kazo de la aŭtoro de ĉi artikolo aŭ kiel la kazo de Antonio Baños, aŭ David Fernández, donas al ni plenan liberecon por diri kion ajn ni volas.

Kiu estas kataluno? Ni refaru la demandon Kiu estas hispano? Preter la administracia dimensio, ĉu estas hispano la brita loĝanto de la Costa del Sol (suda mediteranea marbordo) kiu ne parolas kaj ne emas paroli eĉ unu vorton en la hispana, kiu ignoras la najbarojn, kiu vivas en sia propra mondo kaj plendas ke neniu parolas la anglan? La respondo estas evidenta. Ĝuste pro tio, la kataluna identeco,fleksema kaj relativa, estas kontraŭa al esencismo. Je la fino, la sendependeco rilatas al la dominanta respublikismo de la katalunoj. Pro tio la frankoismo deklaris al ni la militon.

Fonto: Diario 16
Por legi la kompletan artikolon klaku: ĉi tie

Emanuelo Arbaro: Nubo.re: socia reto por kaj per esperantistoj

ĵaŭ, 21 Mar 2019 15:13:35 +0000

Nia mondo vivas revolucion. Tio estas tiel multe videbla, ke tiu frazo iĝis banalaĵo: tamen, kiel diris la D-rino Finn en la (bonega!) serio The Orville, «banalaĵoj îĝas banaligitaj precize ĉar ili estas sufiĉe adekvataj por elteni senfinan ripeton» (clichés become clichéd precisely because they're valid enough to bear endless repetition). Nu, nia mondo vivas revolucion, ĉio ŝanĝas rapidege, kaj Esperanto kaj esperantistoj ankaŭ, malgraŭ la grandega inertoforto kiu ŝajnigas — aŭ ŝajnigis —, ke nia movado estas nemovebla.

Inter la rapide ŝanĝantaj aĵoj, estas nia komunikrimedoj. Pri tio mi jam sufiĉe longe parolis en mia lasta blogero, do mi ne ripetos tion, kaj simple konsilu al vi legi tiun afiŝon se vi ne iam faris. Sed en tiu afiŝo, mi volas paroli pri tute alia konsekvenco de tio: la novaj komunikrimedoj estas granda ŝanco por la esperantistoj: mi povas diskuti kun eksterlandanoj facile kaj malmultekoste. Vi kvazaŭ senpage povas legi tiun afiŝon, kvankam vi loĝas en Strasburgo apud mi, aŭ en Pekino aŭ Vaŝingtono, je la alia flanko de nia mondo.

La esperantistoj jam multe uzas tiujn novajn komunikrimedojn. La grupo «Esperanto» ĉe Fejsbuko enhavas 21 536 membrojn hodiaŭ, la 21^an de marto 2019, kaj ekzistas aliaj, por diskuti en Esperanto, sed pri apartaj temoj, el kiuj kelkaj havas pli ol 1000 membrojn, ne nepre ankaŭ membroj de la grupo «Esperanto». Multas la Esperantistoj en Twitter, kaj dekoj, se ne centoj, da mesaĝoj estas publikigitaj tie ciutage en nia kara lingvo. Ĉe Reddit, estas hodiaŭ pli ol 11 500 subskribitoj al la subreddito «r/Esperanto» (kaj estas ankaŭ aliaj esperantlingvaj subredditoj). Plie, dekoj da «tradiciaj» dissendolistoj, ofte uzante YahooGroups, estas aktivaj ĉiutage, centoj ĉiumonate. Miloj da blogoj kaj retpaĝaroj proponas al la esperantista legantaro pli da legaĵoj ĉiutage, ol eblas legi.

Ĉiuj tiuj ekzemploj estas nemovadaj retpaĝoj, kiujn la Esperantistoj ial elektis por diskuti. Mi mem kreis mian blogon ĉe Blogpsot ĉar tiam, plejmulto el la esperantlingvaj blogoj uzis tiun servon (ŝajne, tio iom ŝanĝiĝis por Wordpress, kaj tio estas bona novaĵo). Estis ankaŭ provoj por krei sociaj retoj per kaj por esperantistoj, en kiuj nur esperantistoj estas. Amikumu (ne temas pri la fama aplikaĵo, eĉ se Chuck Smith estas la prizorganto de la du projektoj) estis laŭ mia scio la unua provo, kiu daŭris kelkajn monatojn en 2007-2008 kaj havis, je la fermiĝo, 1700 membrojn, laŭ Vikipedio. Esperanto.com estas sendube la plej fama el ili, sed, ŝajne ĝi ne plu funkcias hodiaŭ, kaj havis pli ol 8000 membrojn. Lernu! ne estas ĝenerala socia reto, sed destinita al lernantoj, estas multe uzata de komencantoj kaj progresantoj, sed forlasita poste (mi mem lernis per ĝi kaj havas nostaligiajn memorojn, sed preskaŭ neniam plu vizitas ĝin); ĝi tamen estas socia reto per kaj por esperantistoj, kaj tutcerte la plej sukcesa el ili.

La plej interesa el tiuj movadaj sociaj retoj estas laŭ mi la laste naskita: Nubo.re. Lanĉita la 21^an de decembro 2018, ĝi hodiaŭ festas sian trian monaton kaj havas preskaŭ 400 membrojn.

Ĝi uzas la sistemon OpenSource Social Network (OSSN), kaj proponas preskaŭ ĉion, kion Fejsbuko proponas, sen la reklamoj kaj sen vendi viajn datumojn. Ĉar la kodo estas libere travidebla, oni scias ekzakte tion, kion OSSN kaj Nubo.re faras.

Paroli kun aliaj esperantistoj eblas per tri vojoj. Unue, vi povas publikigi ion en via profilo, kaj tiu mesaĝo aperos al ĉiuj viaj amikoj. Due, ekzistas grupoj (36 hodiaŭ), al kiuj oni povas aliĝi: pri politiko, por vidi memeojn aŭ ŝercojn, por lingvokonstruistoj, pri komputado aŭ futbalo, por parolantoj de Tokipono, … probable ekzistas grupoj por vi, kaj se ne, vi povas krei iun facile kaj rapide. Trie, estas forumoj, en kiuj vi povas diskuti kun ĉiuj membroj de la retejo. Estas ankaŭ aliaj eblecoj, kiel prezenti la eventojn, sed mi ne ĉion provis.

Do, eblas fari multajn aĵojn. Sed, pli multe estos la aktivaj membroj (nun, el preskaŭ 400 membroj, nur deko estas aktiva), pli interesa estos la retpaĝaro. Ni bezonas socian servon por kaj per esperantistoj, kaj Nubo.re estas tre bona paŝo tiudirekten. La gravaj fortostreĉoj de la kreantoj de tiu retpaĝaro ne estu vanaj. Ni vivigu kaj vivtenu ĝin!

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj - Xavi díez (5)

mar, 19 Mar 2019 22:31:25 +0000

Tiu ĉi ideo estas vere klardifina. Al la kataluneco, fakte politika civitaneco, la ideo aliĝi al la nacio pere de vol-iniciato, komprenigas la sukceson de la (katalun)lingva enmergiĝo. Male al la katalunofobia propagando kaj la absurdaj akuzoj pri superuleco, estis ĝuste la gepatroj de andaluzoj, ekstremaduranoj aŭ murcianoj kiuj pledis por ke la edukaj aŭtoritatoj uzu la katalunan kiel peran lingvon. Temis pri socia strategio. Tiuj familioj konsideris ke iliaj gefiloj devus regi la lingvon de la lando por pli facile progresi en la labormondo, sed ankaŭ por interagi samnivele kun la lokaj civitanoj kiuj akceptis ilin. La kataluna estis pasporto al socia pliboniĝo kaj ankaŭ montro de respekto al la socio kiu bonvenigis ilin kaj maniero interagi egalkondiĉe kun la loka loĝantaro. La fakto regi la katalunan implicis certan kapablon sin miksi socie kaj familie en socio kutimita al la diverseco. La amikogrupoj estas miksaj, la familioj estas miksaj kaj, pasintaj pluraj jardekoj post la migro-nostalgio, la plejmulto el la kataluna socio pensas pri la nuno kaj en la estonto pli ol pri la pasinto. Al multaj filoj kaj nepoj de andaluzoj aŭ esktremaduranoj estas absurde ke ilia origino determinu liajn ampreferojn, en kunteksto en kiu la identeco mutacias tre rapide. Regi du lingvoj permesas mergiĝi en du kosmovidojn sed uzi la lingvon de la lando estas signifoplena, ĝi manifestas la deziron partopreni en la kolektiva kaj konstanta konstruado de ŝanĝiĝema indenteco. La idento-dueco (tiu demografia sektoro kiun oni situas en la 40% kiu sentas sin samgrade hispano kaj kataluno) plu stabiliĝis en la lastaj jardekoj malgraŭ la kreskanta sieĝo al la kataluna identeco enpuŝita de la frankoisma bunkero. Kaj, pro tio, la grupo "mi sentas min pli hispana ol kataluna aŭ nur hispana" minimumiĝis (ĝin reprezentis 10,2% en 2016 kaj plu malgrandiĝas).

Veras ke, ekde la 1990aj jaroj, especiale danke al homoj kiel la hispana eksprezidento Aznar, okazis konstantaj kampanjoj por subfosi instituciojn kaj identecon. Alivorte, la agresemo de la frankoismo renaskiĝis ene de demokratio pli kaj pli dubinda. Certagrade, la kontraŭkatalunismo, kun ĝiaj obsedoj kontraŭ la publika ĉeesto de la lingvo (ankoraŭ multaj surpriziĝas pri la nombro de doktoraj tezoj en kataluna kaj angla superas tiun de la tezoj en la hispana aŭ ke la konsumo de radio aŭ gazetoj jam superis la hispanlingvajn), la lingva enmergiĝo, TV3 (publika kataluna televido) provokis opinietoson tre malamikan kontraŭ Katalunio.

Kial? Pli for dela moral dimensio, subkuŝas la ideo ke ili perdas Katalunion. Male al la milfoje ripetitaj mensogoj de la komunikiloj, tio ne ŝuldiĝas al la perfida naciismo, al la perfida Albiono, al la rusaj kaŝagentoj aŭ al la imagitaj konspiroj kaj ribeloj. Veras ke la emocia malkonekto spertita de multaj katalunoj ŝuldiĝas al la katalunofobio de kelkaj kaj al la komplica silento de aliaj, sed ekzistas aliaj pli profundaj procezoj kiuj klarigas la paŝon post paŝan disiĝon inter Hispanio kaj Katalunio. Ni aludas, ekzemple, la diverĝa politika kulturo: unu bazita sur la postvivo de la frankoismo en strategiaj institucioj dum alia estas bazita sur la aktiva kontraŭfaŝismo, kiu klarigas, ekzemple, la ekziston de partiaro pli simila al la kontienta logiko ol al la iberia. Ni parolas ankaŭ pri identeco, la hispana deveninta de la kastilia, rokeca, neŝanĝebla, ekskludema, nefacile akceptanta plurecon kaj maltolerema al la disidentoj dum la alia, la kataluna, aktivema, heterogena, mutaciema kiu, ĝuste por supervivi, devas sin reinventi je ĉiu nova generacio. Krome, facilas esti kataluno, sufiĉas la volo ĝin esti.

Fonto: Diario 16
Por legi la artikolon disde la komenco: Ipernity

Karles: Memdetermino ne estas delikto

dim, 17 Mar 2019 17:06:19 +0000

Hieraŭ en Madrido dekmiloj da manifestantoj venintaj el plej diversaj komunumoj de la hispana ŝtato, kolektiĝis por kunkrii "memdetermino ne estas delikto, demokratio estas decidi". Oni denuncis ankaŭ la farsan juĝadon de sendependismaj aktivistoj kaj politikistoj kaj ilian maljustan enprizonigon. Diversaj diskursoj estis vaste aplaŭditaj kaj plurfoje oni esprimis kontraŭfaŝismajn frapfrazojn, i. a., No pasarán! (Ili ne pasos!). Ĉe la fino de la aranĝo, la partoprenantoj kunkantis L'Estaca (La paliso), la plej fama kanto kontraŭ la frankoisma reĝimo (kaj simbole kontraŭ ĉiuj aŭtoritatismaj reĝimoj). Multaj kaj tre diversaj manifestantoj deklaris ankaŭ sian simpation al respublikismo kaj la deziron aboli la monarkion, kiun oni konsideras komplican de la nuntempa aŭtoritarismo kaj la politikaj koruptuloj, eĉ ĝi mem estas akuzata de koruptiĝo fare de multaj civitanoj kaj organizoj.

Sube: video ellaborita de la Kataluna Nacia Asembleo

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj (2) - Xavier Díez

sab, 16 Mar 2019 13:31:53 +0000

Revene al la komenco. Estas kurioze kvalifiki kiel "nazia"-n tiu sendependismo kiu ĝuste venas el la rezistado kontraŭ la frankoismo, kiu malferme partoprenis en la dua mondmilito ĉe la flanko de la aliancanoj kaj rezistantoj (kompare al tiu Hispanio kiu sendis 50.000 soldatojn vestitajn per la uniformo de la Wehrmacht kaj kiu kunrespondecas en la militkrimo de la batalo de Leningrado). Sed ja oni scias, la nuntempaj ĵurnalismaj propagandistoj adoptis la moton de Goebbels: mensogo milfoje dirata povas iĝi vero.

Ajna mensogo, por iĝi kredebla, devas enhavi verelementojn. Veras ke ene de katalunismaj intelektulaj rondoj de la 1930-aj jaroj, oni ellaboris kaj disvastigis kelkajn ideojn pri malestimo al la rura hispana enmigrintaro. Raportaĵojn kiel tiuj de Carles Sentís aŭ Josep Maria Planes, nutris la miton de la "murciano", ne tiom pro atako al la origino sed pro tio ke multaj el ili ensociiĝis en Katalunio tra la anarkiisma sindikato CNT, kiu prezentis rivalecon kaj konflikton fronte al la progresisma kaj respublikana katalunismo de tiu epoko. Sed estis verŝajne la statistikisto kaj demografiisto Josep Anton Vandellòs kiu, pere de sia libro "Catalunya, poble decadent" (Katalunio, dekadenca popolo) intelektuligis la malestimon kontraŭ la enmigrado nekatalunlingva, konsideranta ke povus okazi lingva kaj kultura substituado se oni ne solvus la severan deficiton de katalunnaskiĝoj (tion kion la demografiisto Anna Cabré nomas la "kataluna sistemo de reproduktado) kaj tiel malfermiĝis la pordo al fremda popoliĝo.

Kio malbonas prezentante tiujn izolitajn kazojn kaj levante anekdotojn al nivelo de kategorio estas tio, ke oni tordas la realon. Ekde komenco de la 20-a jarcento ĝis la juĝado de Nuremberg, la eugeniko modis kaj estis konsiderata politika propono kun certa prestiĝo inter la intelektuloj. Temis pri propono plaĉa al la nazismo kaj eĉ al anarkiistoj, kiuj disvastigis tiun ideojn per gazetoj kiel Eugenia, Salud y Fuerza (Sano kaj Forto), Estudios, Generación Consciente (Konscia Generacio) kaj aliaj. Fakte, eĉ mem la anarkiisma movado, kiu tiom multe integrigis al Katalunio rurajn enmigrintojn el la sudo, akre malestimis al kelkaj kulturaj praktikoj (kruelecon al bestoj, alkoholismon, prostituadon kaj sekve ligitajn malsanojn, ili favoris al naskiĝlimigo kaj steriligo de tiuj kiuj ne estis konsiderataj naskotaŭgaj). Fakte, antaŭ la germanaj eŭgenikaj leĝoj, tiaj politikoj jam estis aplikataj en kelkaj ŝtatoj de NordAmeriko aŭ en Skandinavio.

Ankaŭ la frankoismo sentis sin proksima al tiu ideo, surbaze de la hispana Mengele, la psikiatro Antonio Vallejo-Nájera, obsedita elimini la "ruĝan genon" de la hispana socio kaj respondeca pri la ŝtelado de miloj da infanoj al respublikanaj familioj, kun la entuziasma partopreno de la katolika eklezio.

Fonto: Diario 16

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj - Xavi Díez (4)

sab, 16 Mar 2019 13:30:30 +0000

Dum la tuta frankoisma periodo, diversaj hom-ondegoj da migrantoj alvenis en Katalunion. Malofte oni klarigas ke, multaj el ili, estis malvenkintoj kaj filoj de malvenkintoj de la civila milito, kaj tiel, resti en siaj vilaĝoj implicis sisteman subpremadon aŭ degradiĝo al "paria" kondiĉo en sia koncerna origina komunumo. Fuĝi al Katalunio, kie la vivo ne estis facila, taŭgis por travivi nerimarkite sed, malgraŭ ĉio, por multaj el ili estis pli komforte vivi en loko kie plej multaj el la popolanoj estis malamikaj al la frankoismo. Ankaŭ veras ke venis alia tipo de "migrantoj": notinda nombro de funkciuloj de la reĝimo, falangistoj, militistoj, policanoj kaj iliaj familianoj, kies misio konsistis ĝuste el subpremado de la disidenta parto de la popolo. Multaj el tiuj establis aliancojn kun sektoroj de la kataluna burĝaro kastiliigita kaj simpatia al la diktaturo. Rimarkida parto el ili kaj iliaj posteuloj estis tiuj kiuj kunkreis areojn kaj politikajn partiojn kiel Ciudadanos aŭ elitoj de Partido Popular, kio klarigas ilia obsedo kontraŭ la katalunismo, krom tio ke, ili ankaŭ nutrigas la perforteman ekstremdekstron protektitan de la jura povo kaj la polico. Sekve kompreneblas ke, en iliaj manifestacioj oni ovacias la domon de la ĉefpolicejo en Via Laietana (Barcelono), morna ejo konata pro iamaj torturoj kaj eksterjusticaj ekzekutoj, verdire iaspeca eŭropa Abu Grahib.

Veras ke, demografie, la kataluna loĝantaro pasis el 2,8 milionoj, laŭ la censo de 1940, al 5,1 milionoj en 1970 (aparte grava estis la hom-ondego de enmigrantoj, ĉefe pli pro ekonomia motivo ol politika, okazinta en la jardeko 1960a, kiam oni pasis de 3,9 al 5,1 milionoj). Same veras ke, ene de la frankoismaj elitoj, oni deziris potencigi "hispanigon" de la kataluna socio, instigata plenintence. Evidente tiu multobligo de la socio (onidire la loĝantoj de 1975 plejmulte estis naskiĝintaj ekster Katalunio), implicis enorman defion por la supervivo de la kataluna identeco. Ĝuste pro tio, unuiĝintaj kontraŭ la frankoismo, oni starigis nevortigitan aliancon inter la modera katalunismo de la urbaj mezklasoj kaj kelkaj sektoroj ke la kataluna burĝaro kaj la kaŝita laborista movado. Tiu kvazaŭ sekreta interkonsento estas ofte reprezentata per la figuroj de Jordi Pujol (dua kataluna prezidento post la transiro al demokratio) kaj Paco Candel (ĵurnalisto kaj verkisto). En la unua kazo, distanciĝinte el Vandellós, konsideranta "kataluna, ĉiu ajn kiu vivas kaj laboras en Katalunio" (la dua parto de la frazo ofte estis forgesita) kaj "ne malamikas al ĝi (Katalunio)". Tiu ĉi nuanco estas tre grava ĉar granda parto de la politikaj reprezentantoj kiuj sin nomas "konstituciistoj", bazas siajn diskursojn sur atakoj kaj disdegno al Katalunio, ĝia lingvo kaj ĝiaj kulturaj trajtoj. Fakte ili celas redukti Katalunion al regiono asimilita de la oficial hispaneco.

En la dua kazo, tiu de Candel, aŭtoro de unu el la plej fundamentaj tekstoj de la pasinta jarcento "Los otros catalanes" ("La aliaj katalunoj"), ĉar li potencigas la vidpunkton de plurala kaj transversa kataluneco, tre interesa mesaĝo kiu estis akceptata dum jardekoj, ankaŭ nun, mesaĝo kiu povus resumiĝi al tio, ke ĉiu povas apliki sian katalunecon laŭ siaj propraj karakterizoj. Alivorte, la kataluneco ne baziĝas sur neŝanĝeblaj esencoj sed male, ĝi estas reprezentata de mikso, aldonado de diversaj komponantoj kiuj permesas reinventi la identecon generacion post generacio. Tio implicas ke, Katalunio akceptas, iamaniere, ideon pri identeco "postnacia", simile al la usona, kanada aŭ argentina manieroj, for de la koncepto Ius Sanguinis (sango-rajto) karakterizanta Germanion aŭ Hispanion kies identeco estas determinita de sia etneco (estas hispanoj la idoj de hispanoj) kaj pasinto (kutime reinventita surbaze de mitoj), neŝanĝebla kaj postulanta kulturan asimiladon en agordo kun la kastilia modelo. Kiu ajn elemento kiu eskapu al tiuj karakterizoj estos rifuzita aŭ estos reduktita al neserioza kaj subalterna kategorio.

Fonto: Diario 16

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj - Xavi Díez (3)

mer, 13 Mar 2019 08:42:55 +0000

Kie ne eblas diskuto (krom inter tiuj kiuj ripetas milfoje la mensogon pri la supozita "kataluna rasismo") esta pri la fakto ke Katalunio estas nacio sen iu ajn aparta etnokaraktero. Maksimume oni povas akcepti ke ĝi estas kultura nacio, kvankam el mia vidpunkto kiel historiisto, mi kredas ke temas pri postnacia identogrupo, bazita sur la volo tion esti kaj la rezisto esti asimilita de malamika ŝtato.

Vicens Vives, en konata verko de 1954 "Noticia de Cataluña" ("Novaĵo pri Katalunio") [la cenzuro malpermesis ĝian publikigon per la originala titolo "Nosotros los catalanes" ("Ni la katalunoj")] konsideras la teritorion "paso-lando", en kiu setlis diversaj popoloj kaj homoj, kunformante heterogenan miksiĝon en konstanta konstruado. Unu ekzemplon, dum la jarcentoj 16a-17a, surbaze de la censoj kaj la tiuepokaj dokumentoj, oni prividas ke ĉirkaŭ 40% de la laborfortoj konstituis okcitanaj enmigrintoj, fuĝintoj el la feŭdismo de suda Francio. La moderna Barcelono, havena kaj kosmopolita, kune kun multaj aliaj ĉemaraj zonoj, allogis diasporon de kompetentaj merkatistoj kaj teknikistoj el la tuta kontinento, speciale el la italaj marbordoj. Fine de la 19a jarcento, kun loĝantaro nombranta 2 milionoj, la demografia kresko devenis ĉefe de Valencilando kaj Aragono. Komence de la 20a jarcento, komencis la alvenado de andaluzoj, multaj el ili fuĝintaj el la rura submetado kaj la polica persekutado en epoko de gravaj sociaj movadoj. Barcelono, ĉefurbo de la anarkiismo, estis rifuĝejo kaj kaŝejo por ĉiuj persekutatoj.

Sed sendube, tio kion oni ofte forgesis, estas ke Katalunio, kun 2,7 milionoj da loĝantoj antaŭ la hispana milito, akceptis pli ol 1 milionon da rifuĝintoj el la aeroj okupitaj de la faŝisma armeo. Miliono da rifuĝintoj kiuj eskapis el certa morto aŭ subpremado kiu, sen troigo, la brita historiisto Paul Preston nomis la "hispana holokaŭsto". Multaj el ili sukcesis ekziliĝi fine de la milito (440.000 estas la nombro de la respublikana amas-elmigrado en 1939), kvankam multaj aliaj povis resti, aliĝante sin al la kataluna socio malamika al la frankoismo.

Fonto: Diario 16

Karles: Cero apellidos catalanes / Nul katalunaj familinomoj (1) - Xavier Diez

mer, 13 Mar 2019 08:41:50 +0000

Iĝis kutimo prezenti la katalunojn kiel "kredantaj sin superuloj"-n. Tio estas fenomeno rilata al la subita malkovro ke, rimarkinde alta nombro da ili, eble la majoritato de la loĝantoj en Katalunio mem, iĝis sendependistoj. Kaj eble senrimede. Ili rifuzas aparteni al la hispana Reĝlando. Tio estas freŝa sed ne nova fenomeno. Diversaj sociaj enketoj de la lastaj jardekoj montris nin kiel la malplej simpatiaj inter la samnacianoj. La kliŝoj priskribis nin kiel "avaraj", kun supereckomplekso kaj tre "centritaj en si mem", karakterizoj, cetere, kiuj tre similas al la antaŭjuĝoj pri la judoj en la eŭropaj socioj, ĉiam suspektaj reprezenti "fremdan elementon" ene de la komunumo. Eĉ mem la kontraŭjudaj ŝercoj estas uzataj kontraŭ la katalunoj en Hispanio. Nun, pro la sistema krizo de la reĝimo de 1978, pri kio gravege kunrespondecas la kataluna respublikana suverenismo, la procezo akriĝis. La misevoluo de la konflikto, ekde la zelota "aporellismo" ("A por ellos" = instigo sufoki la sendependistojn per polica subpremo) de amaskomunikiloj kaj juraj instancoj, manipulante la malbonajn instinktoj fare de kelkaj partioj, entute kontribuis al malhumanigo de sep milionoj kaj duono de homoj kiuj, sendepende de iliaj politikaj inklinoj, iĝas krimuligitaj pro tio kio ili estas. Aŭ eĉ pli malbone, oni starigis kategoriojn kvazaŭ tiuj milionoj da katalunoj kiuj decidis malligiĝi el Hispanio estus nepre perversuloj, ia speco de modernaj herezuloj al kiuj oni devas apliki "malinfektilon", kiel deklaris hispana ministro Josep Borrell.

Tiu ĉi interpreto de la historio estis potencigita de la amaskomunikila oligopolo, kun aparta mencio de la televido, kiu en Hispanio neniam estis karakterizita je pluraleco. Tute male, kiel montris studo de esploristo el madrida universitato (Universidad Complutense), Javier Muñoz Soro, la agado de la hispanaj komunikiloj sekvas kontinuan linion kiu venas el la ĵurnalismo kreita dum la diktaturo, financita de entreprenistaj sektoroj intime ligitaj al frankoismo kaj kiu, tradicie, estis instrumento por potencigi la unuformecan kaj aŭtoritatecan spiriton de la hispana socio, tion komplementas kultura televido - en lando kun deficitaj legemo kaj kritik-konscio - kiu intence senvidebligas ĉiujn elementojn kiuj ne akordas kun ideo pri nacia identeco kiu konfuzige miksas Hispanion kaj Madridon aŭ potencigas la kliŝojn de la madrido-tipo.

Ni erarus se ni kredus ke la antaŭjuĝo kontraŭ la katalunoj esta nova. Fakte, la subpremo de la katalunoj esta unu el la elementoj sur kiu formiĝis la hispana identeco, ĉar oni ja scias ke ne multaj aferoj tiom multe koherigas socion kiel la fakto identigi malamikon, internan aŭ eksteran. Ne multaj scias, ke la pejorativa kromnomo "polacos" ("poloj"), originas en la unuaj jaroj de la hispana postmilito, kiam la frankoisma armeo, imitante la Wehrmacht, nomis tiel la katalunajn rekrutojn por memorigi al ili ilia kondiĉo de submetita popolo. La kontraŭkatalunaj diskursoj de Quevedo rilatis al ilia kontraŭmonarkia spirito: "Ili estas monstra abortaĵo de la politiko, liberaj kun mastro", tio estas, ili ne submetiĝis al la absolutisma spirito de la hispana monarkio. Fakte, unu el la idento-signoj de Katalunio esta ĝia malinklino al la povo kaj la liberecana tradicio. La historiisto Jaume Vicens Vives kalkulis ĝis 11 revoluciojn (la plej revolucia popolo en Eŭropo), kio estas tre malkomforta por reĝimo kiu venas rekte el la plej longa totalitarismo de Eŭropo, malkapabla seniĝi de kadukiĝinta monarkio kiu nuntempe ĉefas en la ŝtato.

Fonto: Diario 16