Tot nu toe heb ik alleen behandeld hoe je een eenmansblog bijhoudt. Die tips kan je ook allemaal toepassen op een groepsblog. In dit hoofdstuk geef ik tips die specifiek voor groepsblogs gelden. Maar eerst: waarom zou je überhaupt aan een groepsblog beginnen?

Waarom een groepsblog?

In oktober 2006 begon ik een persoonlijke blog genaamd Spotlight Effect. Vier maanden later zou ik naar New York vertrekken om daar stage te lopen bij een persbureau in de Verenigde Naties. Dat leek me wel het schrijven waard. Maar een maand nadat ik in the Big Apple aangekomen, veranderde Spotlight Effect in een groepsblog met een redactie van vijf man. Hoe kwam dat?

In de maanden voordat ik naar New York vertrok, ging het goed met Spotlight Effect. Ik schreef enkele berichten die veel aandacht kregen en publiceerde bovendien op bekende opinieblogs als GeenCommentaar en Sargasso. Vanaf die blogs kwamen lezers af en toe ook mijn persoonlijke blog kijken.

Mijn vrienden merkten het bescheiden blogsucces op en drie van hen begonnen een ook een persoonlijke blog. Opeens hadden we vier blogs in onze vriendengroep. Spotlight Effect trok een paar honderd bezoekers per dag, de andere drie samen enkele tientallen. Na een paar Skype-gesprekken in New York trokken we de conclusie: we moesten onze krachten bundelen.

Drie jaar later blijkt dit een hele belangrijke zet geweest te zijn. Spotlight Effect is uitgegroeid tot een carrieremagazine voor een aanstormend talent, won in 2008 de Dutch Bloggie voor beste marketingblog en trekt duizenden bezoekers per dag. Alleen was me dit niet gelukt en achteraf kan ik precies aangeven waarom.

Je stimuleert elkaar

Vanaf het moment dat mijn vrienden en ik blogcollega’s werden, sturen we elkaar ideeën voor blogartikelen en promotiestrategieën. Een bescheiden idee groeit na enkele e-mails en Skype-gesprekken uit tot een ambitieus plan. Na het maken van zo’n plan zijn we de uitvoering aan elkaar verschuldigd. Hierdoor interviewden Peter Evers en ik een werkweek lang de 100 beste marketingbloggers van Nederland en schrijft Philip Rouwenhorst elke zaterdagochtend trouw een zaterdagcolumn.

Meer kennis en een groter netwerk

Bovendien regelden we interviews met toonaangevende mensen binnen ons vakgebied, van staatssecretaris Jack de Vries tot Matthijs van Nieuwkerk. Voornamelijk omdat we met z’n allen een enorm netwerk hebben. Een expert in het vakgebied waar we over schrijven, is snel gevonden.

Dat netwerk is niet alleen handig bij het vinden van bronnen, maar ook bij promoten van de blog. Iedere blogger is trots op zijn of haar werk en deelt het graag met anderen. In het begin bracht ik Spotlight Effect onder de aandacht van mijn vrienden en medestudenten. Toen alle nieuwe redacteuren dat ook gingen doen, werd Spotlight Effect een bekende publicatie op de Universiteit van Amsterdam en bouwden we een vaste schare volgers op.

Een groep brainstormbuddies

Naast het online contact dat we hebben, spreken we ook maandelijks in een Amsterdams restaurant af. De groep redacteuren is inmiddels zo groot, dat niet iedereen elkaar zo goed kent als in het begin. Maar bij samenkomst is er altijd een enorme klik en ontstaan er fascinerende ideeën. Eén eigenschap bindt alle redacteuren: ambitie. Daarom delen zij allemaal hun kennis op Spotlight Effect en steken ze vrije tijd in het schrijven van artikelen. En daarmee ben ik bij het grootste voordeel van een groepsblog: je vindt de beste brainstorm buddies die je je kan wensen.

Hoe help je redacteuren met bloggen?

Spreek vaak af

Daarmee kom ik meteen bij de eerste tip: spreek in het echte leven af met je medebloggers. Je kan zo veel e-mailen als je wilt, maar niets werkt zo enthousiasmerend als een fysieke ontmoeting. Mensen voelen zich onderdeel van een groep en slaan met hernieuwde energie aan het bloggen. Als ik door drukte een nieuwe Spotlight Effect-vergadering vergeet te plannen, krijg ik al snel opmerkingen, ‘want die vergaderingen werken zo motiverend’. Dus gebruik datumprikker.nl en een goede kroeg om je groepsblog nog beter te maken.

Stuur redacteuren tips

Beperk het inspireren van je medebloggers niet alleen tot de vergaderingen in de kroeg. Als je tijdens het surfen een artikel tegenkomt waarvan je weet dat een medeblogger het interessant vindt, stuur dat dan vooral door. Zet er bij voorkeur een korte motivatie en een artikelidee bij. De meeste bloggers voelen zich dan geroepen er een stukje over te tikken, zij zijn dan immers door jou tot expert uitgeroepen.

Geef alleen oprechte complimenten

Ook het sturen van een compliment werkt motiverend. Op twee voorwaarden: dat je het compliment meent en dat je specifiek bent. Dus niet ‘prachtig stuk’, maar wel ‘mooi hoe je dat artikel inleidde’. Dan komt een compliment niet als nodeloos gevlei over, maar gemeend. Bloggen is eng, je geeft je als schrijver bloot. Als je van een medeblogger te horen krijgt dat het goed gaat, geeft het vertrouwen.

Promoot het werk van een ander

Wat een blogger tevens veel vertrouwen geeft, is een groot aantal reacties. Als lezers het de moeite waard vinden om op je stuk te reageren, heb je duidelijk iets goed gedaan. Helaas, zo las je eerder in dit ebook, reageert maar één procent van de bezoekers. Zorg dus dat meer mensen het werk van je medebloggers kunnen vinden en mail hun beste werk af en toe aan vrienden. Of zet eens een linkje op een van je sociale netwerken. Het is niet alleen een mooi compliment, het geeft je medeblogger de beloning waar hij of zij stiekem heel blij mee is: aandacht.

Zet redacteuren in de schijnwerpers

Ijdelheid speelt bij bijna elke blogger een rol. Zorg daarom dat bloggers op jouw blog in het zonnetje worden gezet. Plaats een fotootje bij het artikel en zet onderaan de tekst een korte biografie van de auteur. Zo breng je de bloggers onder de aandacht van de lezers. Die benaderen je bloggers dan ook sneller en zijn eerder geneigd een reactie achter te laten. Je hebt je bloggers een gezicht geven, dus praten mensen sneller terug. Een van de Spotlight Effect-bloggers krijgt regelmatig verzoeken om te komen spreken over online reputaties. Het feit dat zijn bio onder elk artikel staat, speelt daar ongetwijfeld bij mee.

Maar maak geen redactiepagina

Maar ga niet te ver met je bloggers in de schijnwerpers zetten. Op Spotlight Effect hadden we eerst een redactiepagina. Daar stonden grote foto’s en korte bio’s van elke redacteur. Ook van de bloggers die misschien één keer in de drie maanden wat schreven. Zij kregen op de redactiepagina evenveel aandacht als zij die drie updates per week plaatsten. Door die pagina te verwijderen, kunnen Spotlight Effect-redacteuren alleen nog maar opvallen door te schrijven. Precies de voorwaarde die een blog goed kan gebruiken.

Samen sta je sterker dan alleen, luidt het cliché. En dat geldt ook voor bloggen. In een groepsblog stimuleer en inspireer je elkaar. Je krijgt al snel het gevoel dat jullie samen iets moois aan het opbouwen zijn. Als je een groepsblog runt, is het een goed idee om een keer een managementboek te lezen. Want het is lastig om leiding te geven aan een groep vrijwilligers. Met bovenstaande tips kom je in ieder geval al een eind.

Dus ja, je moet aan personal branding geloven. Maar eigenlijk is dat helemaal niet zo erg. Personal branding kan enorm inspirerend zijn. Ik kijk bijvoorbeeld met veel plezier terug op het ontwikkelen van mijn persoonlijke blog met designer Odilo Girod. Samen met hem bedacht ik hoe het design van mijn blog precies kan uitstralen waar ik voor wil staan.

Ik heb veel aandacht besteed aan mijn blog omdat ik geloof dat dit de plek is waar je al je online activiteiten samen kan brengen. De foto’s die ik maak staan op Flickr.com, de mooiste publiceer ik in artikelen op mijn persoonlijke blog. Ik schrijf voor twee verschillende blogs. De blogkennis die ik daarmee op doe, publiceer ik op mijn persoonlijke blog. Kortom, het is de plek waar ik al mijn digitale creaties bij elkaar breng.

De Nalden-print van Parra

Dat doet lifestyleblogger Nalden (24) ook. Sterker nog, personal branding neemt een enorm deel van zijn tijd in. Op zijn ongelofelijk mooi en innovatief vormgegeven blog Nalden.net schrijft hij over dingen die hij ‘tof’ vindt. Zijn lezers zien hem als een goede cultuurgids. Het Parool noemde hem ,,smaakmaker van de Amsterdamse hippe scene”. Hij begon de blog in 2004 als een manier om vanuit zijn toenmalige woonplaats Wilnis nieuws over zijn favoriete artiesten te delen met vrienden. Pas in 2008 realiseerde Nalden zich dat de blog een goed instrument is voor personal branding. Inmiddels had hij 16.000 bezoekers per dag van over de hele wereld. ,,Voor die tijd had ik onbewust en spelenderwijs al aan personal branding gedaan”, vertelt Nalden. Zo maakte ontwerper Parra een t-shirt met daarop Naldens handelsmerk: de geschreven lach (Hahahahahaha!). Enkele bekende hiphopartiesten maakte daar vervolgens nummers over, zoals De Jeugd van Tegenwoordig en TURK.

Inmiddels reist Nalden als spreker over jongerenculturen door heel Europa. Ook adviseert hij merken over marketing en concepten. Zo nodigde whiskeymerk Jameson hem onlangs uit om samen met acteur Clive Owen naar Dublin te reizen voor een filmfestival. Kortom, Nalden is de juiste man voor enkele tips over personal branding. Hij heeft voor personal branding en bloggen een hele simpele regel: ‘blijf jezelf’. ,,Blog het leven wat je zelf leeft. Authenticiteit is key.” Forceer dus niet een imago, want daar prikken je lezers toch wel door heen.

,,Daarnaast adviseer ik nooit de kracht van goed design te onderschatten en hier bij alles wat je doet goed rekening mee te houden. Kijk maar naar Apple”, zegt Nalden. Zoek een designer op en ga samen praten over het imago dat bij je past. Laat die ontwerper vervolgens dit gesprek omzetten in beeld, een huisstijl die precies uitstraalt waar jij voor staat. Mensen onthouden je blog door bepaalde associaties beter. Naldens blog blijft door de gelikte desktop-achtige opzet hangen.

Verder is Nalden een groot fan van positiviteit: ,,Dat is gewoon een mind state die mij zeker verder heeft gebracht. Doordat je je op positiviteit focust, komt het vanzelf bij je terug in de vorm van like minded people of andere toffe dingen. Een totaal gesponsord leven bijvoorbeeld [hahaha].” Met mensen genadeloos afkraken bereik je weinig. Tenzij je er echt je handelsmerk van maakt. Dat betekent niet dat je geen kritiek mag leveren. Integendeel. Alleen maar mensen napraten helpt je niet verder. Wat je beter kan doen, is verhalen van je voorbeelden aanvullen met nieuwe gedachten of informatie.

Naldens laatste advies verbaast je waarschijnlijk niet: ,,Blijf lachen. Period.”

In de blogosphere bestaan duizenden blogs die bloggen behandelen. Ze bevatten tips om je blog beter en belangrijker te maken. Helaas kauwt een groot gedeelte elkaar na en kan je de meeste tips wel zelf bedenken. Bovendien: als iedereen dezelfde bloggoeroes volgt, heeft dat een slechte invloed op de diversiteit in de blogosphere. Negeer deze goeroes in eerste instantie en je onderscheidt je meteen al van de rest.

Prioriteiten bepalen

Pak een notitieblok en pen en schrijf tien manieren op hoe jij je er voor zorgt dat jouw blog interessant is en blijft voor lezers. Dit kunnen hele simpele plannen zijn, zoals: ik geef in elk artikel praktische tips. Of hele uitgebreide: bij elk artikel maak ik zelf een infographic. Maar of het simpele of uitgebreide plannen zijn, dat maakt niet uit. Het gaat er om dat je door middel van deze minibrainstorm op papier de prioriteiten voor je blog bepaalt. Onderscheidt jouw blog zich door prachtige lange verhalen? Of juist door korte en krachtige updates? Ga je andere bloggers op een positieve manier uitlichten? Of begin je kleine oorlogen met concurrenten? Denk na over dat soort invalshoeken.

Nu je hebt bedacht wat de inhoud van je blog interessant en waardevol maakt, wordt het tijd om na te denken over vormen van promotie. Hoe ga je de aandacht van lezers winnen? Nogmaals, er staan duizenden artikelen met promotietips online, maar de meeste kan je zelf ook bedenken. Een groot voordeel daarvan is dat ze dichterbij je staan. In plaats van geforceerd promotietips toe te passen, verzin je manieren om je blog aan de man te brengen die ook echt bij je passen.

Zo heb ik voor Spotlight Effect met Peter Evers alle honderd genoteerden in de Marketing- en Communicatieblogs top 100 geïnterviewd en in vier delen gepubliceerd. Ik vond het ten eerste leuk om met al die mensen over bloggen te praten en ten tweede leverde het veel publiciteit op.


Vaste klussen op vaste tijdstippen

Het achterlaten van boeiende reacties op andere blogs is een goede manier om bezoekers naar jouw blog te trekken. Maar het achterlaten van die reacties slokt vaak veel tijd op. Deel klussen als deze daarom in vaste klussen in. Bijvoorbeeld: elke ochtend lees ik 20 minuten lang de interessantste artikelen op blogs die over hetzelfde onderwerp als het mijne schrijven en laat ik bij al die artikelen een reactie achter. Met een klusje dat je elke dag twintig minuten kost, lijkt je overal in je niche aanwezig.

Kun je zo’n klus ook niet tussen de bedrijven door doen? Natuurlijk kan dat, maar uit mijjn ervaring zitten daar wel wat flinke nadelen aan. Ten eerste boek je dan slechtere resultaten omdat je minder geconcentreerd bent. Ook slokt het uiteindelijk veel meer tijd op dan twintig minuten. Voor je het weet, zwerf je een paar uur rond in de blogosphere. Die overige veertig minuten had je beter in schrijven kunnen steken. Geef elke herhalende actie een plaats in de week. Zo schrijf ik twee keer per week in de trein een artikel waarin ik blogtips deel.

Los van de hectiek die het web kenmerkt

Misschien denk je nu: als iedereen die blogtips zelf kan bedenken, waarom bestaan er dan zoveel blogs over bloggen? Ik vermoed dat de oorzaak ligt bij vluchtigheid. Weinig mensen nemen de tijd om goed na te denken over het grote plan van hun blog. Een groot gedeelte van je blogstrategie moet je niet achter je beeldscherm bedenken. Dat doe je op een terrasje in de zon. Of tijdens een treinreis. Dan sta je los van de hectiek en haast die het web kenmerken. Met een notitieboekje in je hand kom je op de beste ideeën. Door de rust, door de focus en door het gebrek aan online afleiding.

Plannen, plannen, plannen

Rooster dus ook een uurtje per week denktijd in. Ga naar een inspirerende plek en schrijf ideeën voor nieuwe artikelen en je blogstrategie uit. Zet ze vervolgens om in concrete acties. Stel dat ik een nieuwe serie bedenk. Nadat ik het plan heb uitgedacht, maak ik de volgende planning:

• intro voor serie schrijven dat boven elk artikel terugkomt (20 minuten werk)
• serielogo ontwerpen (mailtje sturen aan ontwerper)
• planning maken voor afleveringen: welke onderwerpen wanneer (15 minuten werk)
• afleveringen inroosteren in agenda (10 minuten werk)
• Schrijftijd per aflevering: 45 minuten
• Opmaaktijd per aflevering: 15 minuten

Ik kan niet meer aan de serie ontkomen. Alle acties staan ingeroosterd. Het enige wat ik nog moet doen, is de discipline opbrengen om ze uit te voeren. Ik hoef niet meer over een drempel te stappen – “waar begin ik” e.d. -, want ik heb alles al uitgedacht.

Bloggen is veel werk. Maar door het goed uit te denken en op realistische manier in te roosteren, ben je er veel minder tijd aan kwijt dan de gemiddelde blogger. Dat klinische plannen lijkt misschien niets meer met creativiteit te maken hebben. Maar ik kan je verzekeren dat het veel rust in je hoofd oplevert. Daardoor komen goede ideeen sneller naar boven. Dus plannen stimuleert creativiteit.

Ik sluit het hoofdstuk af met enkele programma’s die je kan gebruiken bij het plannen en de uitvoering van je ideeën.

Software

Deze programma’s gebruik ik om mijn ideeën te documenteren, acties in te roosteren en tijd te besparen. Want hoewel brainstorms nog steeds een notitieboekje vereisen, kan je plannen en inroosteren tegenwoordig beter digitaal doen. Je kan er altijd over beschikken, het is overzichtelijker en je creëert een handig digitaal archief.

Evernote

Een digitaal notitieboek dat je online, op je laptop en mobiele telefoon kan gebruiken – je kan er dus bijna altijd bij. Door middel van teksten, foto’s, voicemail en zelfs video kan je ideeën snel opslaan. Tags, een zoekmachine en verschillende mappen helpen je de ideeën goed te archiveren.

www.evernote.com

Things

Dit is een zogenaamd Getting-Things-Done-programma. Door middel van actielijsten kan je projecten omzetten in kleine stappen. Er is ook een iPhone-applicatie. Things is een Mac-programma. Voor windows-gebruikers is Remember the Milk een goed alternatief.

www.culturedcode.com/things
www.rememberthemilk.com

TextExpander

Sommige teksten heb je vaak nodig. Bijvoorbeeld de inleiding die je boven elke aflevering van een bepaalde serie plaatst. Als je TextExpander gebruikt, hoef je deze teksten niet telkens op te zoeken. Je toetst gewoon een bepaalde toetsencombinatie in en de tekst springt tevoorschijn. Texter is een goed alternatief voor windows-gebruikers.

www.smileonmymac.com/textexpander
http://tinyurl.com/yrsl9z

Ik las dat het een boek voor creatives is en voelde me uiteraard aangesproken. Tijdens het lezen merkte ik echter dat een groot deel niet op mij slaat. Op zich denk ik dat ik ook niet helemaal de doelgroep ben maar ik denk dat je wel benieuwd bent naar mijn visie op bloggen na mijn eerste maanden als beginnend blogger.

Het eerste en belangrijkste verschil tussen mijn blog en dat van de blogs waar jij voor schrijft is dat mijn blog een artist blog is: het gaat vooral om de plaatjes. Natuurlijk is de tekst een erg belangrijk onderdeel maar op basis van het visuele aspect bepaalt een potentiele lezer of hij de tekst ook leest (Natuurlijk helpt een pakkende titel ook wel een beetje).

Mijn blog is geinspireerd door de blogs van mensen uit de strip en, met name, de animatiewereld. Het is opvallend dat juist veel story-artists, mijn droombaan, veel en regelmatig bloggen. Dit is te verklaren aangezien deze mensen een passie voor verhalen hebben is een blog een geschikt podium. Bovendien maken story-artists net als striptekenaars stilstaand werk. Voor een animator is een blog een veel moeilijkere manier om mensen zijn werk te tonen.

Omdat mijn belangrijkste reden om te bloggen het contact met professionals uit het buitenland is heb ik mijn blog opgezet op de manier waarop de meeste buitenlandse storymensen werken. Ik post werk met een korte toelichting erbij. Meestal is dit werk recent, soms is het oud werk. Ik vind het belangrijk om minstes één keer per week te posten (liever twee keer) en als ik niks nieuws heb gebruik ik hier ouder werk voor.

Ik zie mijn blog als het verlengde van mijn dummy. Een bonte verzameling van mijn werk met af een toe een knipsel, recensie of verwjizing naar het werk van iemand anders. Het belangrijkste verschil tussen zo’n artist blog en een geschreven blog heeft te maken met interactie. Zo’n verzameling plaatjes lokt veel minder een discussie uit en daardoor komen er sowieso minder reacties. De reacties die er komen zijn doorgaans complimenten die ook niet direct leiden tot een discussie.

Een belangrijke eigenschap van een artist blog is dus dat dit blog veel minder dan een tekst blog gericht is op buitenstaanders. Via mijn blog probeer ik aansluiting te zoeken bij mensen die in Amerika werken op plekken waar ik zelf graag zou werken. Comments zijn een ideale manier om in contact te komen met mensen zie normaliter onbereikbaar zouden zijn. Tot nu toe heeft mijn bloggen toch al een paar leuke ervairngen en contacten opgeleverd.

Ik denk wel dat ik, naar aanleiding van je ebook, iets vaker artikelen ga plaatsen over films, boeken en dergelijke in de hoop mijn andere lezers wat meer te geven. Met dat archief worstel ik nog even, gelukkig hebben de meeste pro’s ook gewoon zo’n blogspot maand archief dus ik hoef me in elk geval niet te schamen!

Uit het eerste hoofdstuk bleek dat een weblogarchief ideaal is om terug te kijken. Tot in de details opzoeken hoe je vroeger over een bepaald fenomeen dacht, is een privilege dat vrijwel alleen bloggers genieten. Gelukkig blijft dit voorrecht niet alleen beperkt tot de schrijver, maar delen lezers ook mee in het bloggersgeluk. Met een beetje mazzel en veel inzet vormt zich rond de blog een community. Een bekend voorbeeld in de Nederlandse blogosphere is De Nieuwe Reporter. Op deze onafhankelijke groepsblog over journalistiek, technologie, nieuwe media en de publieke sfeer komen elke dag tientallen journalisten digitaal samen om te discussiëren over de toekomst van hun vak.

Toen Theo van Stegeren (manager Masteropleiding Journalistiek en Media UvA)  en Martijn de Waal (freelance journalist en onderzoeker) eind 2005 de blog in het leven riepen, namen zij zich voor dat de nadruk op onderzoek naar de invloed van nieuwe media en bredere sociaal-culturele ontwikkelingen op de journalistiek moest liggen. Maar zij vroegen ook specialisten uit andere disciplines om hun visie en ervaring te delen.

In krap drie jaar is de groepsblog uitgegroeid tot een hooggewaardeerde plek waar journalisten hun professie evalueren. Noem een trend in de nieuwe media of journalistiek en de lezers van De Nieuwe Reporter hebben deze behandeld. Een beter voorbeeld voor het onderwerp van dit hoofdstuk is bijna niet te vinden. Daarom deelt mede-oprichter Theo van Stegeren in dit hoofdstuk waarom hij met De Nieuwe Reporter is begonnen, wat de blog toevoegt en hoe ook jij een blog kan beginnen waar een community kan filosoferen en discussiëren over hun interessegebied.

Nieuwsgierigheid

Van Stegeren en De Waal, beide academici met als specialiteit journalistiek, begonnen De Nieuwe Reporter vanuit een eigenschap die goede journalisten eigen is: inhoudelijke gedrevenheid. Van Stegeren: “We waren nieuwsgierig naar de toekomst van de media. We zagen dat ze het moeilijk hadden en een overzicht van de zorgelijke ontwikkelingen nog niet bestond. Ook wilden we het webloggen uitproberen. Ik kende het medium zelf nauwelijks, maar had van internetpionierende collega’s gehoord dat webloggen de toekomst had. Bovendien paste een blog bijzonder goed bij onze voornemens.  We wisten namelijk al vanaf het begin dat we een groep medewerkers wilden en zochten naar bijpassende software. De technologie achter een blog leent zich goed voor meerdere redacteuren.”

Grote namen

Het voornemen om meerdere schrijvers aan te trekken, baseerde Van Stegeren op zijn ervaring met een tijdschrift dat hij vroeger had, De Reporter. “Als je continuïteit wilt garanderen, heb je een brede kring van medewerkers nodig”. Bovendien koos de academicus niet zomaar voor wat journalisten, hij vroeg bewust de grote namen. “Veel van hen bleken geïnteresseerd. De namen van deze bekende vakgenoten zoemden zo een beetje rond en leverden veel aandacht op”, vertelt van Stegeren. De beroemde journalisten moesten wel wat te melden hebben. Charles Groenhuijsen, Aad van den Heuvel en Paul Witteman hadden dat in ieder geval, zij schreven alle drie bijdrages voor De Nieuwe Reporter. Ook de hoofdredacteuren van de grote dagbladen waren en zijn op de groepsblog actief.

Succes

De combinatie tussen goede stukken en grote namen legde De Nieuwe Reporter geen windeieren. Van Stegeren: “We zijn vanaf december 2005 tot januari 2008 gegroeid tot 40,000 a 50,000 lezers per maand. De bezoekersaantallen zijn inmiddels enigszins gestabiliseerd. Hoewel het aantal nieuwsbriefabonnees – rond de 2200 – nog steeds toeneemt, lijkt het verder alsof ons publiek gevormd is”.

In hoofdstuk twee bleek dat slechts 10 procent van de bezoekers deelneemt aan blogdiscussies. Is dat bij De Nieuwe Reporter ook het geval? “Bij sommige bijdragen is goed gediscussieerd. Maar zo tijdens het dagelijkse blogverkeer vallen reacties een beetje tegen. Dit heeft er ook mee te maken dat veel mensen het gevoel hebben dat ze iets te melden moeten hebben. Ze vragen zich af of ze wel genoeg weten om andere bezoekers iets nieuws te vertellen”, weet de oprichter.

Deze houding ziet van Stegeren ook terug bij sommige bloggers van De Nieuwe Reporter, ondanks de schat aan ervaring die ze hebben. Waar een stukje voor de persoonlijke blog snel getypt is, nemen ze een bijdrage aan De Nieuwe Reporter zo serieus als een stuk in de Volkskrant. “Ik vind niet dat mensen met veel ervaring dit gevoel moeten hebben”, zegt van Stegeren. “Natuurlijk zijn we blij met gedegen bijdragen, aangezien we officieel een onderzoeksproject zijn, maar we schuwen een wat meer luchtige verslaggevingsstijl niet”. Met meer toegankelijke artikelen hoopt van Stegeren dat reageren op artikelen laagdrempeliger wordt.

De journalistiek zonder De Nieuwe Reporter

De discussies zijn belangrijk voor Van Stegeren, het is één van de voornaamste redenen waarom hij bloggen een interessante manier vindt om stil te staan bij de journalistiek: “Je leest wat vakgenoten denken. Niet alleen een kleine groep medewerkers vormen de redactie, zoals bij vakbladen het geval is, maar de honderden leden van onze community zijn potentiële auteurs. Bovendien kan iedereen reageren. Bij vaktijdschriften zie je dat niet, afgezien van een aantal ingezonden brieven.”

Als bezoekers een mening of idee hebben dat ze kunnen vertalen in een artikel, kan het na eindredactie van Maarten Reijnders of Theo Dersjant de blog op. Hoeveel van de artikelen hadden het daglicht gezien zonder De Nieuwe Reporter? Van Stegeren: “Misschien dat 15% van de bijdragen elders zou zijn gepubliceerd. Dat elders is van bescheiden omvang, het beperkt zich tot De Journalist en incidentele bijdragen in de dag- en weekbladpers. Daarnaast heb je ook nog De Internetjournalist en Netkwesties, maar beide media opereren volgens mij tamelijk geïsoleerd. Kortom, er is geen ander medium dat het journalistieke thema zo consequent en voor een relatief grote kring van geïnteresseerden volgt.”

Praktische tips: het geheim achter het succes

Wellicht wil je zelf ook een blog beginnen om met een groep vakgenoten jullie professie te evalueren. Aangezien het Van Stegeren met De Nieuwe Reporter is gelukt, heeft hij ongetwijfeld enkele goede tips. Hij gaf al aan dat grote namen aan je blog verbinden een goede manier is om aandacht te krijgen. Dat klinkt wellicht als een typisch geval van “makkelijker dan gezegd dan gedaan”, maar laat je daar niet door ontmoedigen. Mensen die succes in hun vak hebben, zijn minstens zo gepassioneerd als jij. Anders was het hen immers nooit gelukt de top te bereiken. Dus natuurlijk vindt een groot deel van deze beroepsidolen het interessant om mee te werken aan een project dat door gelijkgezinden is opgezet. Bijvoorbeeld door een gastbijdrage of een interview.

Kom professioneel over

Toen Van Stegeren zijn ideeën voor De Nieuwe Reporter werkelijkheid maakte, realiseerde hij dat vormgeving en techniek vanaf het begin af aan moeten kloppen. Van Stegeren: “Zoek net zolang door tot je goede developers en ontwerpers vindt. Dan hebben mensen gelijk een goede indruk van de blog en zien ze dat je serieus bent.” Mocht het budget hiervoor ontbreken, kijk dan eens naar de grote collectie professionele Wordpress-themes die op het web te vinden zijn. De beste designers van de wereld ontwerpen prachtige themes voor je weblog en verkopen die vervolgens voor een zacht prijsje. Nadeel is dat je geen uniek design hebt, maar met wat simpele aanpassingen valt dat bezoekers niet snel op.

Toegankelijk archief

Let tijdens het ontwikkelen van de blog ook op een duidelijke navigatie en een toegankelijk archief. Edwin Mijnsbergen gaf het in hoofdstuk 1 al aan: je archief is van onschatbare waarde voor bezoekers. Van Stegeren beaamt dit: “Negentig procent van onze bezoekers komen niet via Google maar via hun favorieten of de adresbalk. En ik zie dat veel bezoekers de artikelen van de laatste paar maanden nog veel bekijken.”

Dat komt waarschijnlijk door de grote tagcloud die in de header van De Nieuwe Reporter staat. Daardoor zien bezoekers in een oogopslag over welke onderwerpen het meest geschreven wordt. Ook staat in de zijbalk een overzicht van de meest populaire berichten.

Dat overzichtje staat ook in de nieuwsbrief die eindredacteur Maarten Reijnders wekelijks naar de 2.200 abonnees stuurt. Op die manier betrekt De Nieuwe Reporter elke zeven dagen haar publiek weer bij de blog. Een ideale manier om een community te creëren en ze kennis te laten maken met het archief.

Daar is ook voor artikelen van twee maanden oud nog genoeg interesse. Van Stegeren: “Ook van studenten, die kijken in het archief terug voor hun scriptie.”

Mensen verbinden

De studenten zijn niet de enige groep die diversiteit geven aan het publiek van De Nieuwe Reporter. Van Stegeren bespeurt een grotere ontwikkeling binnen zijn blog: “Ik merk dat De Nieuwe Reporter een brug heeft geslagen tussen traditionele en nieuwe media. Mensen in nieuwe journalistieke marges hebben nu contact met journalisten uit de traditionele tak.”

Hoe hebben de oprichters dat bereikt? Simpelweg door de diversiteit ook binnen eigen gelegerden te koesteren: “Martijn was contactpersoon voor de nieuwe media, ik voor de traditionele. Dat heeft geleid tot een mooie combinatie van twee werelden op De Nieuwe Reporter.  Dit staat denk ik wel symbool voor de hele journalistiek, De Nieuwe Reporter is exemplarisch voor de toekomst van onze professie.”

Houd bij het oprichten van een (groeps)blog dus de diversiteit goed in de gaten. Vraag iemand die een andere specialiteit of opvatting heeft mee te doen. Door een gezamenlijke toon te hanteren, blijft je blog ondanks de verschillende vertegenwoordigde disciplines wel herkenbaar.

Optimisme

De toon die De Nieuwe Reporter in het begin koos, vonden lezers te negatief. Van Stegeren:  ”We schetsten naar aanleiding van een enquête onder journalisten de situatie van de journalistiek op een sombere manier. Daardoor vonden veel mensen ons een stel doemdenkers bij elkaar. Daar hebben we van geleerd. We verwijzen nog steeds naar de ellendige ontwikkelingen die het vak bedreigen, maar staan ook open voor mogelijkheden, uitdagingen en nieuwe initiatieven. Optimisme is belangrijk.”

Schuw kritiek op vak of passie niet op je blog, maar koester de positieve noot. Als je lezers elke keer in een depressie stort, nemen ze je op een gegeven moment niet meer serieus.

Geen geld?

De Nieuwe Reporter ontvangt geld om de journalistiek kritisch onder de loep te kunnen blijven nemen. GeenStijl noemt ze soms gekscherend subsidiespons. Dat geld heeft de journalistieke blog echter wel nodig om elke dag een bericht te kunnen plaatsen. De oprichters zijn drukbezette academici die niet dagelijks tijd hebben voor eindredactiewerk. Betaalde medewerkers als Reijnders doen dat voor hen. Daarnaast betaalt De Nieuwe Reporter sommige auteurs. Zij zoeken ingewikkelde onderwerpen voor hen uit of interviewen uitgebreid belangrijke personen in de media.

Maar wat als je amper geld hebt? Is het dan onmogelijk om een groep mensen te vinden die met jou willen blijven schrijven over je werkgebied? Nee, absoluut niet. Dat heb ik zelf ondervonden.

Toen ik in oktober met communicatieblog Spotlight Effect begon, nam ik me voor de communicatiewetenschap naar de praktijk te vertalen. Na verloop van tijd stelde ik hier mijn studiegenoten van op de hoogte. Zij begonnen discussies in de reacties en spraken me ook in het dagelijks leven op een artikel aan. Daarom vroeg ik aan de grootste fanatiekelingen of ze een gastbijdrage wilden schrijven. Enkele hadden daar wel oren naar en schrijven nu nog steeds voor Spotlight Effect. Inmiddels niet meer zij-aan-zij met een studentenmaatje, maar in een redactie van jonge communicatieprofessionals en ambitieuze studenten.

Speur het web af naar enthousiastelingen. Betrek ze bij je blog en bouw samen een publicatie op die niet voor een vakblad onderdoet.

In het vorige hoofdstuk kwam in een interview met Erwin Blom naar voren hoe lezers bij een blog betrokken raken. Door middel van enkele trucks en mindsets maak je van een stille blog een levendige verzamelplaats voor gelijkgezinden. Dit hoofdstuk behandelt de voordelen  én nadelen van die interactiviteit uitvoeriger.

Carl Konigel is hoofdredacteur van Sargasso en kent die voor- en nadelen van buiten. In een interview met hem kwamen de volgende punten naar voren:

• voor bloggen heb je een olifantenhuid nodig;
• experimenteren met je stijl levert interessante wendingen binnen discussies op;
• inspiratie voor onderwerpen moet je maken. Een blogger’s block bestaat niet;
• het verschil tussen online en offline discussies;
• de toegevoegde waarde van blogdiscussies voor bestaande media.

Zeven jaar Sargasso

Deze lessen leerde Konigel door zeven jaar te bloggen op Sargasso. Behalve blogger is Konigel werkzaam als fysisch geograaf werkzaam bij een internationale natuurorganisatie. Maar  natuurlijk reiken Konigels interesses verder dan geografie. Het milieu, politieke processen en de wereldhandel laten hem niet ongemoeid. Zijn nieuwsbehoefte bevredigde hij al snel op weblogs – Konigel behoort tot de eerste generatie webloglezers. “Ik las de allereerste weblogs van Nederland, zoals alt0169 en tonie.net [Bestaan beide niet meer, EJP]. Reageren op posts en discussiëren met andere lezers boeide me eigenlijk wel. Dat inspireerde me ook om te bloggen. Samen met een vriend startte ik Sargasso -hij verzorgde de techniek. Samen hebben we de blog volgeschreven”.

Dat schrijven ging Konigel meteen goed af: “Journalistiek heeft me altijd geïnteresseerd, op het VWO overwoog ik zelfs een opleiding Journalistiek te volgen. Maar mijn vader maande me eerst een echt vak te leren. Zeven jaar geleden kon ik door de nieuwe techniek alsnog stukjes schrijven.”

Sargasso begon als een geintje, maar inmiddels mag de blog zich rekenen tot de betere blogs van Nederland. “Ik vind het nu eenmaal leuk een geinig stukje tekst te schrijven dat later discussies uitlokt”, vertelt de bescheiden oprichter.

Omgaan met heftige discussies

Die discussies zijn af en toe vrij heftig. Konigel: “Ik moest wel wennen aan de kritische meningen van mensen.  Ik heb ermee moeten leren omgaan dat sommige bezoekers je aanvallen op je dat wat je hebt geschreven.  Sommige bloggers leren dat nooit. Die schelden terug en vliegen vrij snel uit de bocht. Op Sargasso heb ik het door de grote bezoekersaantallen vanzelf wel geleerd. Ik vond die emotionele reacties wel een uitdaging, het prikkelde me.”

Scheldende bezoekers is natuurlijk niet waarvoor je blogt. Wellicht schrikt je af. Dat is begrijpelijk en vooral in het begin kan het hard aankomen. Konigel heeft echter tips die je helpen deze barrière te overwinnen: “Trek je de vervelende reacties niet te persoonlijk aan. Let op de feiten die in de reactie staan.” Konigel verwijst vaak naar de bronnen waar hij zijn feiten vandaan heeft. Op die manier probeert hij emotie in de discussie niet de boventoon te laten voeren.

Nog een tip: probeer elke negatieve reactie in iets positiefs om te zetten. Klaagt iemand dat je een fenomeen stelselmatig negeert? Besteed er dan in het volgende artikel aandacht aan en verwijs naar die bezoeker. Zodra mensen merken dat je daadwerkelijk naar hun reacties luistert, worden ze vaak milder. Daarnaast kan het af en toe geen kwaad om toe te geven dat je er zelf naast zit. Konigel: “Heb gewoon de guts om te zeggen dat je fout zat. Dat wordt gewaardeerd.”

Je hoeft echter niet naar de pijpen van de bezoekers te dansen. Als iemand alleen op ruzie uit is, heeft het weinig zin hem serieus te nemen. Beloon vervolgens constructieve reacties met een antwoord en zet op die manier de toon.

Experimenteren met stijlen en standpunten

Wetteloze speeltuin

Toch blijft het beginnen van een blog best spannend. Zeker nu je weet hoe kritisch en soms zelfs vervelend bezoekers kunnen zijn. Je twijfelt misschien hoe je een mening het beste kan verwoorden. Gelukkig heeft Konigel adviezen genoeg voor een beginnende blogger die zijn mening wil uiten. De ervaren rot: “Probeer de schrijfstijl uit waarvan de consequenties jou het beste liggen. “Als je een harde confrontatie met lezers aankan, loont het een provocerende stijl uit te proberen. Schrijf genuanceerde artikelen als je het snel persoonlijk opvat als bezoekers tegen je schreeuwen of kritisch reageren.  Elke blogger krijgt de reaguurder die hij verdient”.

“Zoek door te experimenteren de stijl die bij je past. Een blog is een wetteloze speeltuin, dus probeer verschillende stijlen en standpunten uit. Maar blijf wel bij jezelf. Probeer niet wijs  over kunst te schrijven als je er niets mee hebt. Forceer niks, lezers prikken daar zo door heen”

Discussie sturen

Als je eenmaal voldoende vertrouwen hebt opgebouwd, kan je als ervaren blogger de discussie af en toe in een bepaalde richting sturen. Handig wanneer je over een bepaald onderwerp meer wil weten of als je, zoals Konigel, meer evenwicht wil aanbrengen in de blog. “Toen ik eenmaal de rol van hoofdredacteur kreeg, voelde ik me ook vrijer een wat meer rechtse mening op te schrijven als Sargasso iets teveel naar de SP afzwaaide. Niet dat ik enorm zwalk, maar binnen Sargasso is genoeg vrijheid om te kiezen voor een wat meer spottende of afstandelijke insteek.”

Experimenteren houdt een blog spannend. Wees niet bang dat lezers van je blog vervreemden, want ze herkennen altijd het signatuur dat jou uniek maakt. Maar waar vind je als blogger de inspiratie om je standpunten en stijlen telkens te blijven vernieuwen?

Inspiratie

Konigel is daar duidelijk in. Hij gelooft niet in een “blogger’s block“: “Inspiratie moet je maken. Je moet consistent zijn om te kunnen bloggen. Zodra ik tijd heb, knal ik er stukjes uit. Het is wel zoeken naar interessant nieuws en je hebt net als de rest van de media ook te maken met komkommertijd. Soms het een beetje zoeken naar nieuwe leuke content. Zo zit het in Amerika met de Bushpolitiek al een tijdje op slot, dan wordt het vermoeiend om telkens hetzelfde stukje te schrijven. Maar als er straks een nieuwe president is, geeft dat ook weer nieuwe inspiratie.”

Veel bloggers hebben voor hun nieuws een vast lijstje websites en blogs die ze in de gaten houden. Konigel heeft nog wel een gewaagde tip voor hen. “Iedereen heeft een stuk of twintig blogs die hij afgraast voor inspiratie. Maar waarom begin je af en toe niet helemaal opnieuw op het internet? Wis al je bronnen uit je RSS reader en zoek nieuwe interessante publicaties op. Blijf je horizon verleggen en verval niet in een vaste lijstje bronnen. “

Invloed weblogs op dagelijks leven

Offline discussies

Konigel weet niet of hij beter discussieert doordat hij zo actief is in de blogosphere. “Face to face discussiëren is een hele andere tak van de sport dan semi-anoniem achter je toetsenbord zitten. Bepaalde remmingen vallen bij online discussies weg. Daarom zijn ze ook zo interessant. In het dagelijks leven heb je vaak een relatie met iemand – het is een collega, vriend, of familie of iemand ziet er gevaarlijk uit – “straks slaat ie me op m’n bek”. Maar in een blogomgeving is het veel veiliger echt te zeggen wat je vindt. Als je dat niet uit de hand laat lopen, levert het interessante gesprekken op.”

“Het is ook fijn dat je een beetje bedenktijd hebt. Ik ga weleens naar debatten en daar heerst altijd een opgefokte sfeer. Haantje de voorste loopt naar de interruptiemicrofoon, de rest is stil. De mensen die tijdens zo’n debat hun monden houden, komen op een weblog misschien beter tot hun recht.”

Konigel vindt online discussies over het algemeen van grotere waarde. Merkt hij dat ook in het dagelijks leven? “Wat ik soms zie op feestjes is dat mensen discussiëren over dingen die ik twee maanden daarvoor op Sargasso heb uitgekauwd. Bloglezers lijken beter in actuele discussies zitten en zijn beter geïnformeerd. Ze maken kennis met belangrijke onderwerpen voordat de mainstream media ze behandelen.”

Toegevoegde waarde voor de media

Doordat bloggers onderwerpen vaak eerder bespreken dan de traditionele media, is de logische conclusie dat ze waarde toevoegen aan het medialandschap. Wat vind Konigel daarvan?

“Blogs kunnen soms weleens iets toevoegen, alhoewel het vaak ook herkauwen is van wat in kranten te lezen valt. Waarschijnlijk speelt de filter mee dat mensen die weblogs lezen toch al veel nieuws consumeren. Op verjaardagspartijen tref je natuurlijk ook mensen aan die veel minder nieuws volgen. Dus misschien zijn bloglezers beter op de hoogte omdat ze toch al de actualiteiten in de gaten houden. Maar ik denk zeker dat bepaalde blogs iets interessants toevoegen. Zoals Global Voices Online, een blog die een internationaal netwerk van amateurcorrespondenten opbouwt.”

De inhaalslag van kranten

“Toen we begonnen konden we Nederlandse kranten te snel af zijn door online buitenlandse kranten te volgen. Die voorsprong is nu ingelopen. Nrc.next lijkt volledig geïnspireerd op de nieuwe stijl die bloggers hebben geïntroduceerd, dat nieuwsgierige. En veel beeld. Dat hebben ze goed uit de blogosphere opgepikt. Een deel van het gras is voor onze voeten weggemaaid. Maar we hebben nog wel steeds een voorsprong wat betreft interactie met lezers. Ook die halen ze binnenkort in. Wij zijn gewoon vrijwilligers die het naast hun banen doen, terwijl zij 24 uur per dag teams beschikbaar hebben. Die strijd winnen ze dus. Maar de spontaniteit en de vrijheid kunnen ze waarschijnlijk niet evenaren.”

Koester daarom de reacties van je lezers en ga er altijd op in – ook als ze wat minder positief gestemd zijn. Zet iets negatiefs om in een aanwinst voor de discussie. Dat maakt je blog bijzonder en spontaan.

Erwin Bloms weblog checklist.nl is typisch zo’n blog dat uit nood geboren is. Gedurende zijn zeven jaar (1999 – 2008) als hoofd Digitale Media van de VPRO leidde hij een druk bestaan. Zijn werkvloer beperkte zich niet tot het gebouw van de omroep, maar besloeg half Nederland. Blom was vaak buiten de deur voor talloze afspraken. Daardoor lukte het hem tot zijn spijt niet om alle interessante en belangrijke ervaringen die hij opdeed te delen met zijn eigen mensen. Als nieuwe-media-man zag hij echter snel een mogelijkheid om dit knagende gevoel voor eens en altijd te laten verdwijnen. Erwin Blom startte een blog over nieuwe media en innovatie: checklist.nl.

“Als mijn collega’s op de hoogte wilde blijven van wat ik meemaakte, konden ze vanaf dat moment mijn blog volgen”, zegt Blom. “Bovendien vond ik het als journalist leuk om te doen”.

Inmiddels is Blom een ondernemingsavontuur ingedoken. Samen met enkele andere ervaren mediamensen begon hij The Crowds, een bureau gespecialiseerd in sociale media. Zijn blog bestaat nog steeds, zij het met een andere naam (erwinblom.nl). De afgelopen jaren wist Blom honderdduizenden bezoekers te trekken, sleepte hij in maart 2008 een Dutchbloggie voor beste “internetblog” in de wacht en klom hij met zijn internetpublicatie naar plaats 25 in de Top 100 van Nederlandse marketing- en communicatieblogs. Maar al deze mooie mijlpalen hebben Blom niet doen vergeten wanneer hij voor het eerst dacht: “dit bloggen is wel wat”.

“Na een tijdje bloggen over handige internettoepassingen, journalistiek, muziek, gadgets en de VPRO kwam ik er gaandeweg achter dat ik de reacties op mijn berichten het meest interessant vond. Die gaven me een grotere kick dan bezoekersaantallen. Na verloop van tijd reageerden steeds meer mensen. Als ik over nieuwe software schreef, attendeerden lezers mij bijvoorbeeld op alternatieve programma’s”, vertelt Blom.

Inmiddels lokken zijn blogberichten vaak 15 tot 20 reacties uit, met af en toe flinke uitschieters. “Ik vind het heel waardevol dat ik generator ben van een groep gelijkgestemde mensen die de blog lezen en de moeite nemen iets toe te voegen.”

Waarom reacties zo belangrijk zijn

Waarom is één van Hollands populairste bloggers zo enthousiast over reacties? Wat is de toegevoegde waarde van een actieve groep lezers? Dit hoofdstuk bevat antwoorden op deze vragen. Ze zijn in drie punten samen te vatten:

• Reacties geven lezers het gevoel dat de blog leeft, “hier gebeurt wat”.
• Als lezers reageren, voegen ze waarde toe aan de blog. Ze verrijken het blogartikel met tips, kritiek of grappige opmerkingen.
• Je actieve lezers kunnen een deel van je sociale leven vormen. Jullie hebben namelijk dezelfde interesses.

Deze voordelen vinden talloze voorbeelden in het verhaal van Blom en miljoenen andere bloggers.

In een lege kroeg gaat niemand zitten

Wellicht herken je het volgende verhaal. Je hebt op een gegeven moment besloten te bloggen. Vol enthousiasme begin je aan de nieuwe online publicatie. Al snel publiceer je de eerste artikelen. Dat gaat lekker. Voor je het weet heb je twintig artikelen bij elkaar geschreven. Maar na enkele weken begint iets te knagen. Je hebt uren werk in je berichten gestopt, frustraties van je afgeschreven, prachtige verhalen (na))verteld en interessante ontwikkelingen opgepikt. Maar het lijkt wel alsof jij de enige bent die daar iets mee doet. Je vrienden reageren weleens, maar daar houdt het mee op. Je mist de interactie die bloggen zo bijzonder maakt.

In dit hoofdstuk staat de oplossing voor het bovenstaande probleem dat vele beginnende bloggers teistert. Een oplossing vinden is belangrijk, “want in een lege kroeg gaat niemand zitten”, zegt Blom. Reacties geven je autoriteit. “Als een blog reacties heeft, geeft het mensen het idee dat er iets gebeurt. Ze krijgen niet het gevoel dat ze de enige lezer zijn. Het is belangrijk dat nieuwe bezoekers zich realiseren dat je blog een plek is waar bezoekers samenkomen en het waardevol vinden daar te praten”.

Als een nieuwe lezer geen enkele reactie op je artikelen ziet, is de kans groot dat hij verder klikt naar een andere blog. Maar naast een nieuw publiek, mis je zonder een paar schare commentatoren nog veel meer.

Samen slimmer worden

De bezoekers van Bloms blog maken hem namelijk slimmer: “Ik post op mijn blog ideeën, als een gedachtenstream. Met behulp van reacties krijgen deze ideeën meer vorm. Het is een soort community, want er vindt een gesprek plaats en mensen hebben een gedeelde interesse. Maar als schrijver ben ik wel gelijke onder gelijken. Ik ben degene die telkens het gesprek start. Dat heeft wel iets topdown-achtig. Het is immers mijn dagboek met mijn ideeën. Bezoekers hebben alleen de keuze of ze daarop reageren of niet. Elke keer als ze dat doen, voegen ze kennis aan mijn blog toe. Een blogartikel is pas compleet nadat mensen gereageerd hebben”.

Nieuwe vrienden en kennissen

Omdat een blog iets weg heeft van een community, is het een goede manier om nieuwe mensen te ontmoeten en misschien zelfs vrienden te maken. Blom: “Een blog is een manier om verhalen te vertellen en in contact te komen. Stel dat iemand voor de klas staat en het onderwijs naar een ander niveau wilt tillen. Diegene kan op een blog over zijn ervaringen vertellen en deze delen met andere leraren, als een soort werkdagboek”.

Mocht je inderdaad over je vakgebied bloggen, dan ontmoet je ongetwijfeld vakgenoten die aan de andere kant van Nederland met dezelfde problemen of uitdagingen zitten. Normaal was je hen nooit tegengekomen, nu kunnen jullie elke dag ervaringen uitwisselen. Hetzelfde geldt voor mensen met een gedeelde hobby of passie. Bloggen opent je ogen voor nieuwe werelden die tegelijkertijd heel vertrouwd zijn.

Naast nieuwe contacten in je eigen wereld, verbreedt bloggen ook je horizon. “Door bloggen heb ik het afgelopen jaar meer leuke mensen ontmoet dan in de twaalf jaar ervoor,” aldus Blom. “Via een blog is het makkelijker je in een ander clubje mensen te begeven. Via hen beland je ook weer andere clubs. Bovendien bestaat er een belangrijk verschil tussen virtuele en fysieke communities. Op het web is de eerste selectie op basis van leeftijd, uiterlijk, hoe je praat, en andere oppervlakkige kenmerken afwezig. In de virtuele wereld is het belangrijker wat je te zeggen hebt. Je kunt toegang krijgen tot mensen die normaal onbereikbaar zijn. Of je nu een grote baard hebt of twintig jaar jong bent, met een paar zinnige opmerkingen ben je binnen. Daarna maken die oppervlakkige kenmerken niet meer uit. Ik heb veel van mijn nieuwe online kennissen en vrienden ontmoet tijdens borrels en conferenties.”

Drie manieren om meer reacties te krijgen

Bloggen is dus een goede manier om je netwerk te vergroten en zelfs je sociale leven te verrijken. Maar je zit nog steeds met hetzelfde probleem: het is stil op je blog. Door drie gewoontes te adopteren kan je dit binnen enkele weken veranderen.

• Werk aan je online aanwezigheid;
• Schrijf op een manier die veel reacties uitlokt;
• Neem deel aan elke discussie op je blog.

Online aanwezigheid

Door op alle relevante blogs aanwezig te zijn, lok je mensen naar je blog toe. Blom: “Bloggen is je tentakels uitspreiden. Als jij op een andere blog iets zegt waar andere lezers van denken dat het iets toevoegt, klikken ze door naar je blog om te zien of je daar ook zulke interessante dingen opschrijft. Een aantal van hen laat wellicht een reactie achter of linkt naar je in een artikel op eigen blog. Alle bloggers weten namelijk dat reacties ontvangen geweldig is.”

Door de moeite te nemen om op elkaars artikelen te reageren, vergroten jullie voor beide de waarde van bloggen. Bovendien steken jullie andere lezers aan met de reacties, een positieve vicieuze cirkel.

Blom: “Zoek op wie over hetzelfde onderwerp schrijft. Reageer daar en link naar hun berichten. Op die manier word je onderdeel van een langzaam groter wordende groep. Sommige mensen schrijven veel maar mengen zich niet op andere plekken. Doordat ze niet buiten hun eigen blog actief zijn, duurt het langer tot andere mensen hun blog ontdekken.” Als ze dat ooit al doen.

Manier van schrijven

Naast reageren op blogs van gelijkgezinden, loont het ook je schrijfstijl aan te passen. Neem de volgende tips van Blom als je een blogartikel schrijft.

“Publiceer zo min mogelijk artikelen die van a tot z af zijn. Met zo’n gesloten post creëer je een hoge drempel voor je bezoekers om te reageren, er valt immers weinig meer te zeggen. Als je de blog meer als een stream van ideeën gebruikt, is het uitdagender voor mensen om te reageren”, zegt Blom.

“Probeer daarnaast je blog zo persoonlijk mogelijk te maken zodat je het op hetzelfde niveau als je lezers zit. In plaats van over ontwikkelingen zus en ontwikkelingen zo te schrijven, kan je ontwikkelingen ook op jezelf betrekken. Ik kan op algemene wijze over het veranderende mediagedrag van kinderen schrijven, maar ik kan het ook op mijn eigen kinderen betrekken. Als ik met hen op reis ben, zitten ze op de achterbank naar de radio te luisteren. Zodra ze een nummer horen wat ze niks vinden, moet ik een andere zender opzoeken. Ze zijn namelijk gewend aan een iPod. Mijn bezoekers herkennen die situatie op de achterbank wellicht van hun eigen gezin en vertellen dat graag in de reacties. Als ik met algemene percentages in het artikel werk, krijg ik minder reacties. Mensen willen verhalen kunnen vertalen naar hun eigen leven”.

Neem deel aan discussies

Met alleen je tentakels uitspreiden en uitnodigende artikelen schrijven ben je er nog niet. De laatste gedragsverandering die je moet doorvoeren is deelnemen aan discussies op je eigen blog. Sommige bloggers schrijven een artikel en beginnen zo snel mogelijk aan het volgende stuk, terwijl publiceren slechts de eerste stap is. Zoals eerder bleek in dit hoofdstuk maken de reacties een blog pas écht interessant. Door op elke reactie die je krijgt te reageren, verlaag je voor bezoekers de drempel om een berichtje achter te laten. Lezers zien ten eerste dat je nieuwsgierig bent naar hun reacties en de tijd voor ze neemt. Ten tweede beïnvloedt je de sfeer op je blog op positieve wijze.

Blom: “Als iemand een artikel schrijft, wil ik ook een gesprek met hem aangaan. Blijft de schrijver na drie dagen stil, dan reageer ik ook niet meer.” Zoals eerder gezegd: “In een lege kroeg gaat niemand zitten”. Reageer daarom zoveel mogelijk op reacties om andere mensen over de streep te trekken. Schroom in het begin niet om vrienden, kennissen en collega’s te mailen met de vraag of ze hun mening willen geven. Dan heb je in ieder geval iemand om mee te discussiëren. De rest volgt vanzelf.

Creëer daarnaast een uitnodigende sfeer door positief en uitgebreid op alle reacties te reageren. Want zoals Blom zegt: “Als mensen je blog lezen, moeten ze niet het gevoel hebben dat andere bezoekers hen onmiddellijk afstraffen of dom vinden.” Jij kan de sfeer positief beïnvloeden door te reageren op een manier die je zelf het liefste op je blog ziet.

Negentig procent van je bezoekers blijft stil

Een beroemd onderzoek door onderzoeksbureau Jakob Nielsen in oktober 2006 wees uit dat slechts één procent van de internetgebruikers voor het merendeel van de activiteit in de blogosphere zorgt. Negen procent reageert of publiceert af en toe. Negentig procent blijft stil. Blom: “Net als op een inloopavond van de buurt, voeren op blogs slechts een aantal mensen het hoogste woord. Het lijkt mij een mooi streven om dit percentage te verhogen. Je maakt mij in ieder geval niet wijs dat bij die negentig procent van de internetgebruikers geen leuke en waardevolle ideeën zitten”.

Volg daarom de adviezen in dit hoofdstuk op en verzin wellicht zelf trucs om je bezoekers te overtuigen een reactie achter te laten. Want een goede blogger neemt met die tien procent geen genoegen.

Niets is treuriger dan een weblog dat enkele weken niet is geupdate. Een goede blogger schrijft geregeld nieuwe stukken.  Als je dit devies trouw opvolgt en een paar maanden fanatiek blogt, vormen jouw artikelen een omvangrijk persoonlijk archief. Je had met al die verhalen drie boeken kunnen vullen. Dat heb je (hoogstwaarschijnlijk) niet gedaan, maar dit betekent niet dat het opbouwen van een archief verspilde moeite is. Door de diversiteit van de artikelen vormt je blogarchief namelijk een naslagwerk van grote waarde.

Geen oud nieuws

Natuurlijk, een blogarchief is gevuld met oud nieuws, maar de volgende drie voordelen geven perfect weer waarom een archief van grote waarde is:

1. Het vormt je tweede geheugen, alleen dan gedetailleerder. Door ervaringen van vroeger terug te lezen, kan je nieuwe situaties beter inschatten.
2. Je kan nieuwe stukken of emails naar geïnteresseerde lezers onderbouwen met links naar oude artikelen.
3. Met een toegankelijk archief houd je bezoekers langer vast.

Deze voordelen zijn niet zomaar uit de lucht gegrepen. Honderden mensen profiteren dagelijks van blogarchieven. Neem Edwin Mijnsbergen van ZBdigitaal.nl. Deze 37-jarige informatiespecialist van de Zeeuwse Bibliotheek begon op 11 november 2005 met bloggen. “Aanvankelijk met twee blogs die fungeerden ter attendering van mijn directe collega’s. Eén over online boekcollecties en één over nuttige en leuke bronnen op het web. Na overleg heb ik alleen die tweede gehandhaafd, die al snel een groter publiek kreeg. Eerst binnen de bibliotheekwereld maar ook snel daarbuiten.” Inmiddels heeft zijn blog 2000 RSS-abonnees en op 19 maart 2008 mocht Mijnsbergen zelfs een Dutch Bloggie voor het beste Onderwijsblog in ontvangst nemen.

Terugkijken

Het archief van ZBdigitaal is na bijna drie jaar dagelijks bloggen flink uitgedijd. Het beslaat een groot scala aan onderwerpen. Mijnsbergen schrijft geregeld over handige online toepassingen, maar schroomt hij ook niet een groot privacyvraagstuk aan te kaarten. Daarnaast vinden nieuwsberichten over games, Google, mobiel internet en sociale netwerken een podium op de blog van de Zeeuwse Bibliotheek. De blogger kijkt van tijd tot tijd terug in het archief. “De onderwerpen waar ik over schrijf, ontwikkelen zich snel. Af en toe lees ik berichten terug om te zien hoe deze vakgebieden veranderd zijn. Bovendien vind ik het interessant om te lezen hoe ik destijds over een onderwerp dacht. Misschien heb ik nu wel een hele andere mening.”

Omdat Mijnsbergen al jaren blogt, is het voor hem vanzelfsprekend dat hij een kijkje in het verleden kan nemen. Maar voor miljoenen andere Nederlanders is dat niet zo. De hele beroepsbevolking lijdt aan het “druk-druk” syndroom en vergeet daardoor af en toe om te kijken. Terwijl dat juist zo belangrijk is. Door terug te halen hoe je vroeger over je werk dacht, kan je nieuwe situaties beter inschatten. Natuurlijk is er zo iets als een geheugen. Maar volgens sociaal-psychologen hebben wij mensen de neiging negatieve ervaringen te verdringen. De informatiemedewerker in een bibliotheek die niet blogt, is misschien vergeten dat het zo’n ongelofelijke klus was om het beheerprogramma van de digitale collectie te installeren. Mijnsbergen kan dat met een paar muisklikken teruglezen en overwegen een ander programma te kiezen. Door zijn archief te raadplegen is verbetering en tijdsbesparing mogelijk. Een simpele zoekopdracht is genoeg.

Onderschat dus niet de kracht van je blogarchief en neem elke maand de tijd om een aantal berichten terug te lezen. De kennis die je dan opfrist, komt je in het dagelijks leven goed van pas.

Contactpersoon

Mijnsbergen is niet de enige die de vruchten plukt van zijn bloggewoonte: “Binnen de bibliotheek ben ik contactpersoon automatisering. Mensen kloppen geregeld aan met vragen. Ze willen dan bijvoorbeeld informatie over een handige tool. Ik raadpleeg het archief en stuur ze een paar linkjes naar artikelen uit het ZBdigitaal archief. Het is voor hen veel meer werk om die artikelen boven water te krijgen. Ik heb het blogarchief in grote lijnen in mijn geheugen zitten; weet ongeveer waar wat en wanneer staat. De details vind ik dan met de zoekfunctie wel.”

Verplaats je even in de schoenen van Mijnsbergens collega’s. Jij zit met een vraag over een computerprogramma en besluit die aan Mijnsbergen voor te leggen. Een mailtje is immers snel verzonden. Tot je grote verbazing krijg je binnen een paar minuten een berichtje terug met daarin een aantal links naar artikelen die het programma behandelen. De beste man heeft ze ook nog zelf geschreven. Mijnsbergen kan voor jou niet meer stuk. Attent volk, die bloggers.

Het zou natuurlijk ideaal zijn als je collega’s zelf het archief in konden duiken. Hoe jij je blogarchief toegankelijker maakt voor je collega’s, leg ik verderop uit.

Extra toelichting

Ook in nieuwe blogartikelen refereert Mijnsbergen aan oud werk. “Voor mijn lezers ben ik toch een soort apostel die over de laatste ontwikkelingen bericht. Ik wil daarom niet teveel in herhaling vallen. Om dat te vermijden verwijs ik bij onderwerpen die wat extra toelichting nodig hebben naar oude berichten. De mensen die dan geïnteresseerd zijn, kunnen altijd meer lezen in het archief.”

Laten we dit even op een rijtje zetten. Stel dat je al maanden blogt. Doordat jij zoveel moeite en liefde in je weblog hebt gestopt, profiteer je dagelijks van een omgekeerde tijdmachine. Gedachten, voorspellingen, klachten of jubelberichten over je werk of passie zijn makkelijk doorzoekbaar met een blogzoekmachine. Bovendien is het blogarchief een goed naslagwerk voor mensen die hetzelfde werk doen of jouw passie delen.

Autoriteit

De bezoekers die je archief raadplegen, hoeven lang niet altijd bekenden te zijn. Naast miljarden andere pagina’s, indexeert Google jouw blogartikelen namelijk ook. En Google is gek op blogs – ze worden vaak geupdate en de kans op actuele informatie is daardoor groter. Social media consultant Deborah Schultz deed onderzoek naar het gevolg van deze indexeringen en kwam tot een verrassende conclusie.

• 61 procent van je bezoekers leest een artikel dat ouder dan een maand is;
• 37 procent van je bezoekers leest oud nieuws van de afgelopen maand;
• 12 procent van je bezoekers leest een actueel bericht.

Je archief wordt dus vaak bezocht door mensen die via Google gezocht hebben. Hoe meer je blog op een niche gericht is, hoe sneller gelijkgezinden jouw blog vinden. Vooral als je een paar maanden trouw schrijft en een aantal websites naar je blog verwijzen, is de kans groot dat jouw artikelen bovenaan in de Google-resultaten verschijnen. Denk daar even over na. Elke keer dat iemand naar informatie over jullie gedeelde interesse zoekt, komt hij op jouw blog uit. Als hij ziet dat jij met passie blogt, gaat diegene je ongetwijfeld volgen. Op deze manier groeit je publiek, en groei jij uit tot een autoriteit in je expertise.

Hoe maak je een blogarchief toegankelijker?

De waarde van een archief neemt toe naarmate dit toegankelijker wordt. Sommige bloggers denken zich er van af te kunnen maken met een lijst van de maanden dat ze al bloggen. Het enige voordeel hiervan is dat bezoekers zien hoe lang de blogger in kwestie al schrijft. Verder hebben de lezer en jij er niets aan.

Lezers zoeken liever op onderwerp dan op tijd. Niet het moment van schrijven maar de aanleiding tot schrijven is van belang. Het gaat tenslotte om de inhoud. Hoe maakt Mijnsbergen het ZBdigitaal-archief toegankelijker? “Dat is een beetje tweeslachtig. Ik heb nu een drop-down menu [zie afbeelding] voor het archief en een zoekfunctie van Google in het zijmenu staan. Dat is misschien een beetje beperkt. Mensen die de zoekmachine gebruiken, kennen de juiste trefwoorden vaak niet. Aan de andere kant wil ik niet de hele zijbalk vol met een circus aan trefwoorden. Maar het moet veel beter kunnen.”

Dat ook informatiemedewerker Mijnsbergen het lastig vindt om zijn blogarchief toegankelijker te maken, zegt genoeg over hoe moeilijk het is. Maar met de volgende tips moet je ver kunnen komen.

Tip 1: Themapagina’s

Noteer het onderwerp waar je over blogt, of over wil bloggen, eens op een stuk papier. Schrijf er dan minstens vijf subonderwerpen omheen die zeer belangrijk zijn. Aangezien je lezers dezelfde interesse delen, zijn zij ook van mening dat die onderwerpen niet kunnen ontbreken op je blog. Sterker nog, bezoekers zijn er naar op zoek. Help ze een handje en maak per subonderwerp een themapagina aan met de belangrijkste artikelen die je over dat onderwerp hebt geschreven.

Professioneel blogger Darren Rowse, wereldwijd gezien als een van de besten in zijn vak, heeft dat ook op Problogger.net gedaan. Hij maakte op de archiefpagina kopjes aan met de meest gezochte onderwerpen. Daaronder staat een selectie van de drie beste artikelen binnen die categorie.

Drie lijkt in eerste instantie weinig. Maar na het lezen van drie bijzonder goede artikelen, is je nieuwe lezer overtuigd van jouw kunnen. Bovendien heeft diegene eigenlijk helemaal geen tijd om meer blogartikelen te lezen. Voor een eerste kennismaking of een surftocht van 20 minuten is een selectie van drie artikelen meer dan genoeg.

Als Mijnsbergen deze tip hoort, beseft hij dat hij deze tactiek ook op de website van de Zeeuwse Bibliotheek toepast. “Bij bibliotheken in het algemeen – dus ook bij ons – heerst de gedachte dat we ons online beter moeten profileren. We investeren veel geld in diensten, personeel en dure producten, maar onze bibliotheeksites worden slecht gevonden. Daarom maken we bij de Zeeuwse Bibliotheek nu pagina’s die een etalagefunctie hebben. Daar zetten we de beste berichten en pagina’s van de site op. Zo laten we nieuwe bezoekers zien dat we experts zijn. Mijn oude blogartikelen komen daarbij goed van pas.”

Tip 2: Populaire berichten

Naast het uitlichten van thema’s kun je ook artikelen afzonderlijk onder de aandacht brengen. Elke blogger heeft wel een paar artikelen die beter aansloegen dan de rest van zijn schrijfsels. Een artikel lokte veel reacties uit, vond de weg naar de voorpagina van een sociale nieuwssite of ontving veel links van andere bloggers – het gaf een geweldig gevoel. Alle uren die je spendeerde aan je blog, leken het bij één succesvolle post even waard (Dat zijn ze ook, kijk maar naar je archief, maar zo voelt het niet altijd).

Zo’n populaire post prikkelde de lezer op één of andere manier. Je had misschien een goed onderbouwde verrassende mening opgeschreven of een handige lijst gemaakt waar mensen al een tijd naar op zoek waren. In ieder geval was (en is!) het bericht een goed visitekaartje voor je blog. Dus waarom zou je het niet wat meer onder de aandacht van je lezers brengen?

Dat kan door een lijstje van populaire artikelen in het zijbalk te zetten. Als een lezer je bericht heeft gelezen en zoekt naar een nieuw artikel van jouw hand, valt zijn oog waarschijnlijk snel op dit lijstje. Hierdoor maakt de (nieuwe) lezer meteen kennis met de beste artikelen die je geschreven hebt. Een betere introductie kan je je niet wensen.

Tip 3: Gerelateerde berichten

Om de lezer nog beter van dienst te zijn, kan je de laatste alinea van een artikel wijden aan verwijzingen naar andere berichten over hetzelfde onderwerp. Op die manier gids je de lezer door je blog heen. Hij heeft net een artikel gelezen over de iPhone en ziet dan nog drie links naar artikelen die de gadget behandelen.

Hoewel veel bloggers deze links automatisch laten genereren, adviseer ik je de links handmatig uit te zoeken. Leef je in de lezer in en spit het archief door naar artikelen die een interessante aanvulling vormen.

Conclusie

Een toegankelijk archief kan een van de succesfactoren van je blog zijn. Wees trots op al de artikelen die je geschreven hebt en schroom niet om deze in nieuwe artikelen onder de aandacht te brengen.

Eigenlijk is een blogarchief veel interessanter dan een boek. Of zoals Mijnsbergen zegt: “Ik heb zeker weleens met de gedachte gespeeld om een selectie van mijn artikelen te bundelen in een boek. Maar ja, wat moet je eigenlijk met zo’n statisch iets?”

Update: Lees op ZBDigitaal de reactie van Erwin op het interview.

Welcome to WordPress. This is your first post. Edit or delete it, then start blogging!

Dit is misschien wel de tiende keer dat ik dit bericht voorbij zie komen. Elke keer als ik een blog installeer, geeft Wordpress het weer. Die simpele woorden geven me telkens weer een gevoel van opwinding, alsof ik aan het begin sta van een nieuw avontuur. Zo ook nu. Op deze aparte sectie van mijn persoonlijke blog Dutchproblogger.com houd ik een logboek bij van een spannend en uitdagend proces: het schrijven van een ebook over bloggen.

Mijn naam is Ernst-Jan Pfauth. Ik ben hoofdredacteur van het internationale Web 2.0 blog The Next Web en Nederlandse communicatieblog Spotlight Effect. Zoals je op mijn aboutpagina kunt lezen, ben ik naast blogger groot fan van indie muziek en films.

Sinds dit jaar ben ik full-time blogger. En hoewel jij waarschijnlijk weet wat dat inhoudt, levert die mededeling mij in het dagelijks leven veel fronsende blikken op. Het jonge ambt van bloggen geniet in Nederland nog niet echt bekendheid. Zonde, want ik ben er van overtuigd dat het voor een ieder een ideaal middel is om een kritische blik te ontwikkelen. Bovendien is het een goed medium om kennis of passie met vakgenoten of medeliefhebbers te delen. Door middel van een helder geschreven ebook met veel praktijkvoorbeelden hoop ik dit blogevangelie in Nederland te verkondingen.

Geheel in de geest van de blogosphere wil ik het schrijfproces van dit ebook zo transparant mogelijk houden. Elke keer als ik een hoofdstuk af heb, post ik het op deze blog zodat bezoekers – zoals jij! – commentaar kunnen leveren of extra vragen kunnen stellen. Zo ontstaat er een ebook dat meer vertegenwoordigt dan alleen mijn mening.

Je kan je abonneren op de RSS feed van deze blog of inschrijven op de (bijna) dagelijkse emailupdate om op de hoogte te blijven van het schrijfproces. Of gebruik het onderstaande contactformulier. Ik ben benieuwd naar jullie reacties en hoop dat we samen bloggen meer bekendheid kunnen geven in Nederland.

Cartoon door Hugh McLeod van Gaping Void. Hij is een bekend cartoonist die zijn roem vergaard heeft door te bloggen.