Nhưng thành công lại thường không đến sau một lần bắt đầu. Thành công đến sau những vấp ngã hoặc thậm chí thất bại. Cho nên, thay vì thất vọng hay bỏ cuộc, bạn có thể “bắt đầu lại sau khi thất bại” hay “bắt đầu lại từ những gì mình đang có”.

Muốn “bắt đầu lại”, bạn cần học cách bỏ lại quá khứ sau lưng. Trong những khóa học của mình, tôi thỉnh thoảng vẫn dặn dò các bạn học viên rằng, hãy tự nói với chính mình: “Kể từ hôm nay, cuộc sống sẽ không bao giờ như trước nữa” để tạo ra một nền tảng tâm lý cho việc hướng tới tương lai.

Liệu bạn có muốn “bắt đầu lại”? Nếu câu trả lời là có, hãy tự nói với chính mình rằng…

“Kể từ hôm nay, cái gì qua, cho qua”.

Có những quá khứ cứ mãi đeo bám bạn đơn giản chỉ vì bạn cứ mãi nghĩ về chúng. Những điều tốt đẹp chỉ đến với bạn khi bạn cho phép mình để lại những gì không hay trong quá khứ sau lưng. Liệu bạn có nghĩ rằng đã đến lúc bạn phải ngừng giữ khư khư những hối hận, đau đớn, thất vọng để nhường chỗ cho nỗ lực, quyết tâm và hy vọng?

Không gì đẹp hơn một nụ cười trong nước mắt. Đừng cho phép bản thân mình nuối tiếc quá khứ. Cho dù bạn phải khóc, hãy mỉm cười trong nước mắt. Hãy nhớ một điều đơn giản rằng, không phải những điều bạn đã trải qua quyết định bạn là ai, mà chính cách bạn bước qua những điều đó sẽ quyết định bạn là ai. Cái gì qua cho qua, chỉ giữ lại chính mình.

“Kể từ hôm nay, tôi chấp nhận hiện tại”.

Nếu bạn nghĩ cuộc sống phức tạp, thì nó sẽ trở nên phức tạp. Nhưng nếu bạn chọn nhìn cuộc sống đơn giản, thì nó sẽ trở nên đơn giản hơn. Cuộc sống đơn giản chỉ là một chuỗi những sự kiện xảy ra để giúp bạn đi đến cái đích cuối cùng người hơn. Khi sinh ra, chúng ta bắt đầu từ con với những nhu cầu cơ bản nhất của bất kỳ một loài động vật nào, nhưng khi chết đi chúng ta phải là NGƯỜI. Mọi chuyện xảy ra đều vì cái mục đích ấy.

Không ai có được tất cả, một cánh cửa đóng lại để mở ra một cách cửa mới; và một cánh cửa mới mở ra sẽ đóng lại một cánh cửa cũ. Chấp nhận hiện tại, và tin tưởng hiện tại đang làm những điều tốt đẹp nhất cho bạn cho dù cái hiện tại ấy có làm bạn khó chịu hay đau khổ đến thế nào, bởi vì nếu bạn giữ vững niềm tin ấy, một ngày nào đó trong tương lai bạn sẽ hiểu lý do “tại sao mọi chuyện diễn ra như thế”.

“Kể từ hôm nay, tôi sẵn sàng cho những thay đổi”

Thay đổi vốn dĩ là một phần của cuộc sống. Chưa cần nói tới xã hội bên ngoài kia, nơi bạn đang làm việc, gia đình bạn hay những người xung quanh bạn, mà ngay trong chính bản thân bạn, sự thay đổi đang diễn ra từ giây từng phút (chứ không phải từng ngày từng giờ). Có thể bạn không nhìn thấy những thay đổi đó vì chúng quá nhỏ, nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao mình già đi, tại sao mình trưởng thành hơn, tại sao mình mạnh mẽ hơn,… Tất cả những cái “hơn” đó không thể diễn ra trong một giây, chúng là kết quả của cả một quá trình thay đổi.

Thay đổi chỉ là một phần của sự phát triển. Nếu bạn không cho phép những thay đổi tích cực diễn ra bên trong mình, bạn sẽ không thể thay đổi thế giới một cách tích cực. Có thể bạn vẫn sợ sự thay đổi, nhưng bạn có biết điều gì đáng sợ hơn không? Đó là sự nuối tiếc.

Hãy sống để không bao giờ phải nuối tiếc vì những ước mơ bạn không dám thực hiện, những cơ hội bạn không dám nắm lấy, tình yêu bạn không dám công nhận, yêu thương bạn không dám cho đi, hay tha thứ bạn không dám nhận về,…

Hãy sẵn sàng cho những thay đổi để nhìn thấy cuộc đời này đổi thay.

“Kể từ hôm nay, tôi nắm chặt hơn những điều tốt đẹp”

Có bao giờ bạn đang ở trong nhà mình vào buổi tối và đột nhiên nhà bạn mất điện. Tất cả xung quanh bạn rơi vào tăm tối. Bạn mất phương hướng. Bạn căng thẳng. Bạn lo sợ. Việc đầu tiên bạn làm là gì? Lao ra ra khỏi nhà? Chắc chắn là không, vì bạn biết rằng nếu cố lao ra khỏi nhà vào lúc ấy bạn sẽ va vào những đồ vật xung quanh hoặc thậm chí đâm đầu vào tường.

Cuộc sống cũng thế, có những lúc bạn tưởng chừng như mình bị rơi xuống một hố đen tăm tối của chán nản và thất vọng. Những lúc ấy, hãy làm như khi nhà bạn bị mất điện, bình tĩnh tìm đến chiếc bật lửa hay cái đèn pin, thắp lên từng đốm sáng một. Nhưng ở đây là cuộc sống thật, ánh sáng của bạn là những điều tốt đẹp bạn đang có: những người bạn yêu thương, những việc tốt bạn đã làm, những thành quả bạn đã đạt,… Hãy nắm chặt hơn những “đốm sáng” ấy, và chính những “đốm sáng” ấy hoặc là sẽ thắp sáng lại cuộc đời bạn, hoặc là sẽ dẫn đường cho bạn đến những nơi tràn đầy ánh sáng của niềm tin và hy vọng.

“Kể từ hôm nay, tôi cho phép mình mạnh mẽ hơn”

Nhà văn Nam Cao từng viết: “Kẻ mạnh không phải là kẻ giẫm lên vai người khác để thỏa mãn lòng ích kỷ…”, cho nên sức mạnh thật sự của bạn nằm ở việc bạn dám lựa chọn cho mình một con đường, dám sống với lựa chọn của mình và dám rút ra bài học từ những thành công lẫn vấp ngã trên con đường bạn đi.

Đôi khi, bạn nỗ lực rất nhiều và tất cả những gì bạn nhận được không phải là tấm huy chương, chiếc cúp hay vinh quang mà chỉ đơn giản là một đống đổ nát. Nhưng thế thì đã sao nào? Điều quan trọng là bạn đã nỗ lực rất nhiều. Lùi lại một bước, để rồi nỗ lực nhiều hơn. Khi bạn nỗ lực nhiều hơn, bạn mạnh mẽ hơn.

Con người ta không ở trên đỉnh núi bởi vì rơi xuống từ trên trời mà bởi vì trèo lên từ dưới đất. Thành công không đến từ những thứ bạn được cho mà thành công đến từ những thứ bạn vươn tới. Hãy cho phép mình sống mạnh mẽ như thế.

“Kể từ hôm nay, tôi hiểu rằng mọi chuyện xảy ra đều vì một ý nghĩa tốt đẹp nào đó”

Trong một bài phỏng vấn, doanh nhân Dương Công Minh từng chia sẻ: “Cuộc đời tôi không có thất bại. Tôi chỉ toàn thấy thành công may mắn trong cuộc đời. Việc tôi thua lỗ khi đi buôn xoài, bán nhà cửa và vay tiền nặng lãi để kinh doanh, tôi không xem đó là thất bại mà là may mắn. Nếu không có sự việc đó, thì không thể có Minh Him Lam ngày hôm nay”.

Mọi chuyện xảy ra trong cuộc đời đều có một ý nghĩa tốt đẹp nào đó. Chúng ta học và trưởng thành từ mỗi bước chúng ta đi, đúng hay là sai, thành công hay thất bại. Kết quả những bước đi ấy không quan trọng bằng việc mỗi bước ấy có làm cho chúng ta NGƯỜI hơn. Hãy tự hào về bản thân mình, ngay cả khi bạn không làm được như mình mong đợi hay kết quả không như bạn mong muốn, bởi vì cái điều đáng tự hào ở đây là cho dù có chuyện gì xảy ra, bạn vẫn mãi giữ vững một niềm tin.

“Kể từ ngày hôm nay, tôi bắt đầu lại…”

Cho nên những ngày cuối tuần, tôi thường nhận lời ăn trưa với một người đàn ông rất đặc biệt. Một ông già bảy mươi trải đời nhưng lại bẽn lẽn với phụ nữ như một cậu trai đôi mươi. Đến nỗi, lịch làm việc của tôi luôn để trống trưa thứ sáu cho bữa ăn đầy những chuyện trò ấy.

Đó là một người đàn ông tới Sài Gòn lần đầu trong vai trò viên chức Bộ Ngoại giao Mỹ những năm trước 1975, nhưng gần bốn mươi năm sau quay trở lại Hà Nội sau khi đã rời Bộ Ngoại giao Mỹ. Hà Nội chứ không phải Sài Gòn. Ông đã nghỉ hưu, vợ ông đã chết.

Người vợ Việt Nam ông cưới năm 1974 ở Sài Gòn đã qua đời sau ba mấy năm chung sống. Hình như cái chết của vợ khiến ông trở thành người khác, ông rất muốn trò chuyện với phụ nữ Việt, viết cho họ một cuốn sách. Không phải là cuốn diễm tình, không phải sách dạy làm giàu, mà là sách dạy phụ nữ biết cách để sống hạnh phúc giữa xã hội Việt.

Ông nói rằng, xã hội Việt Nam càng méo mó, người phụ nữ càng cần phải mài tròn những méo mó ấy, bởi họ có quyền được hạnh phúc, chứ tại sao lại phải chịu dày vò bởi những méo mó của xã hội? Và, việc mài tròn những cái méo mó khác hẳn việc lấy thân mình, lấy đời mình ra lấp cho đầy đặn những méo mó đó!

Đàn bà không tự cứu, ai cứu đàn bà?

Thật kỳ lạ, đó lại là ý nghĩ của một người đàn ông Tây nghĩ về phụ nữ Việt. Nó tiến bộ hơn cả lịch sử mấy chục năm của Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cộng lại, luôn mồm kêu gọi phụ nữ hãy chất thêm gánh nặng lên cổ nhau, lôi “xã hội chức” của phụ nữ ra đánh lận thành “thiên chức”!

Tôi hỏi, thế ông nghĩ rằng phụ nữ Việt không chịu gánh nặng của thời thế hay sao? Ví như, những người bỏ chồng, không chồng mà có con, mấy chục năm trước bị phỉ nhổ, giờ được thông cảm hơn, gọi là tự do luyến ái, quyền được hạnh phúc. Đó là thời thế thay đổi, chứ đâu phải bản chất của điều ấy đã thay đổi. Cũng vẫn là đàn bà đành vứt bỏ thứ này để mang vác thứ kia thôi mà!

Ông giáo sư trầm ngâm rồi kể bằng tiếng Mỹ trộn lẫn tiếng Việt: Cô có biết người phụ nữ Việt hạnh phúc nhất mà tôi từng gặp là ai không? Không phải là vợ tôi! Vợ tôi vẫn giữ rất nhiều nếp nghĩ của đàn bà Việt.

Năm 1974 tôi gặp một cô gái ở Sài Gòn. Cô ấy không đẹp mấy, không đẹp bằng cô bạn gái người Hongkong của tôi lúc đó, càng thua kém cô bạn gái người Mỹ của tôi trước đây. Tôi lúc đó chưa vợ nhưng không tán tỉnh cô ấy, vì cô ấy đã có chồng người Việt Nam, và hai đứa con ở Nha Trang.

Trước thời điểm 1975, cô biết rồi đó, xã hội rất rối loạn. Người chồng Việt đã đồng ý cho cô ấy lấy một người chồng khác, là phi công Mỹ. Với hy vọng có thể đưa gia đình rời khỏi Việt Nam. Tức là cô ấy và hai đứa con làm sao có thể đi theo anh chồng mới sang Mỹ. Còn người chồng Việt, anh ấy sẽ ở lại Việt Nam. Anh ấy chỉ hy vọng cho vợ một tương lai khả dĩ, đơn giản nhất là vợ con được sống trong thời buổi tên bay đạn lạc. Việc đó, một anh đàn ông tay trắng ở một thị xã không làm được.

Rất tiếc là sự thể không như dự tính: Vào ngày cuối cùng rời Sài Gòn, chỉ có mình cô ấy đi theo được anh phi công Mỹ mà không thể ra Nha Trang đón con. Và, cô ấy lại không hề yêu anh chồng Mỹ. Nhưng bi kịch hơn là khi sang Mỹ, cô ấy đã gặp một người Thụy Sĩ, và yêu người đàn ông Thụy Sĩ này.

Người đàn ông Thụy Sĩ lại không thể ở lại Mỹ lâu hơn. Cô ấy không thể quay về Việt Nam với chồng con, cô ấy không thể bỏ anh chồng Mỹ, cô ấy không biết tình yêu đưa mình đến đâu. Nhưng chính người chồng Mỹ đã chấp nhận sự thật, anh ta làm tất cả những thủ tục giấy tờ cần thiết để sau giai đoạn “quá độ” ở đất Mỹ, cô gái Việt Nam có thể sang Thụy Sĩ với người yêu.

Và người phụ nữ Việt Nam đã sống với người chồng thứ ba cho đến ngày hôm nay, với ba đứa con chung. Khi người chồng Mỹ chết, người chồng Thụy Sĩ đã đưa cô sang Mỹ viếng chồng Mỹ. Khi người chồng Việt Nam ốm, người chồng Thụy Sĩ lại đưa vợ về Nha Trang thăm chồng Việt Nam.

Tôi vừa ngậm ngùi vừa buồn cười, bởi: hóa ra định nghĩa hạnh phúc của ông là, phụ nữ nên có ba chồng một lúc?

Ông già Mỹ trầm ngâm nói: Không, số lượng chồng không chứng minh cho cái gì của đàn bà cả! Nhưng một người đàn bà dám yêu và sống vượt qua được thị phi và định kiến, cùng với sự ứng xử có tình người và văn minh của những người đàn ông đã tạo nên hạnh phúc của người đàn bà!

Bây giờ đến lượt tôi im lặng, trầm ngâm.

Thật kỳ lạ tháng tư, thời gian như một thứ hạnh phúc không màu!

Trang Hạ

Ai cũng hỏi, “Làm gì có chuyện đời như ý?”. Chú Đời cười, hàng ria mép xoăn tít xồm xoàm quớt lên, tự hào, sao mà không?

Nhìn vẻ mặt này không ai nghĩ chú mù, thấy sao mà tự tin, thanh thản quá chừng. Không ai biết chú khổ còn hơn… cô Lựu. Chú Đời dẫn cả nhà rời Chợ Cũ, Cầu Nhum lang thang lúc con Ý mới bồng nách. Gồng gánh như một gánh hát, chú ca cải lương, bán vé số kiến thiết. Vợ chú nửa điên nửa tỉnh, không biết có phải vui trong bụng lắm không mà suốt ngày cười ngẩn ngơ. Hai đứa con gái đứa mười, đứa tám tuổi phụ cha đem vé số tới mời từng sạp chợ. Đứa nào mặt mày cũng xấu xí, lem luốc, đen đúa, nên nghe cha tụi nó kêu con Như con Ý ai cũng cười.

Một ngày của gia đình chú Đời bắt đầu từ sáng sớm, chú buộc vô mình sợi dây điện nối giữa cây đờn với cái loa con Như đang cầm, nó ghịt dây thì chú bước tới, chùng dây thì đứng lại. Con Ý nhỏ con chạy lăng xăng đằng trước, đứng coi búp bê người ta chưng tủ kiếng. Vợ chú vừa đi vừa ca hát đằng sau, nhặt hoa phượng để lên đầu. Cũng giống như những người hát rong khác, nhà chú có cả thảy bốn người nhưng trên con đường tấp nập, trông họ nhỏ nhoi, cô độc làm sao.

Ở thành phố này có chừng đến ba bốn người hát rong, họ dìu dắt từng đôi, ở tận đằng xa, người ta nghe tiếng ca là biết gánh của ai rồi. Có đôi vợ chồng già ca mùi như Thanh Sang, Thanh Nga; có một đôi trẻ hơn, ông chồng đưa hơi như Trọng Hữu. Chú Đời ca dở, giọng hơi giòn, chói, thuộc lòng chỉ mấy bài “Chiếc áo người vợ hiền”, “Con gái của mẹ”… nghe mắc chán. Nhưng chú đi đằng đầu phố, gió đàn lại cuối phố nghe tiếng được tiếng mất nhưng người ta biết ông “Đời Như Ý” sắp đi qua. Cái miệng của ông này sao mà lanh dữ vậy, luôn miệng gọi Ý con, con đừng có đi xa, con Như đi chậm một chút, ba theo muốn đứt hơi rồi, coi má con đâu. Mình ơi, mình à, mình lại gần tui nè. Rồi oang oang bảo vé độc đắc chiều nay nằm ngay đây, ngay trân chỗ này nè. Có hai ngàn một vé, ăn gói xôi chưa kịp mắc răng đã hết, mua giúp tờ vé số đặng giúp tui xóa đói giảm nghèo. Mua đi, để tui đi xin bà con cũng mắc… cho hà. Mấy ông chạy xe ôm nói chú rao làm sao mà láu cá quá, không biết mù thiệt hay mù giả mà sao cái miệng leo lẻo vậy. Chú gỡ mắt kiếng đen ra, cười với đôi mắt lạnh lẽo, sâu hút, “Mấy anh nghĩ vậy riết quen, em đui tối thiệt thòi, rên rỉ, than vãn cũng đâu hết thảm. Mà, em đang sung sướng quá chừng đây, kể lể nỗi gì”.

Theo chú nói thì chú sung sướng thật. Vợ chú đẹp, vui vẻ (vì cười hoài), có đi nhậu vợ chú cũng không chù ụ như vợ người ta. Không ngã lòng trước sự hào nhoáng xa hoa, chồng người ta sao mà đẹp trai, sao mà giàu hơn chồng mình. Chỉ cần mỗi bữa sáng, chú mua cho vợ hai ngàn đồng cà phê sữa là vợ mừng rưng rưng nước mắt. Chú sung sướng vì còn có hai chị em con Như con Ý, nhỏ xíu mà giỏi, dễ dạy, đẹp đẽ. Nghĩ vậy nên chú Đời phải vui, vui vì vừa lòng với những gì mình đang có.

Những trưa nắng gia đình chú tạt vào hiên chợ Bách Hóa, nghỉ chân. Con Như lãnh tiền, chạy đi mua cơm về ăn. Họ ngồi giữa ngọn gió mát lồng lộng. Chú Đời lúc nào cũng ngồi ăn chậm rãi, nghe ngóng chung quanh như canh chừng, như bảo vệ bữa ăn thiêng liêng của nhà mình. Chú nghe tiếng đũa khua tinh tang, cuống quít lên miệng chén là biết đứa nào đói đứa nào không. Rồi cằn nhằn vợ, “Mình ăn chậm thôi, nghẹn bây giờ, đó, nghe ặc ặc rồi đó. Con Như lấy nước mà uống. Coi gỡ xương cho em Ý với, con”. Bữa nào ăn cơm xong, chú cũng ngồi chải đầu cho ba mẹ con họ, ai đi ngang khen chơi, cha, bữa nay hai đứa nhỏ đẹp gái dữ, chú sướng quá cười hích hác. “Nó giống mẹ. Giống vợ em mới đẹp, giống em xấu hì. Mà, ngộ quá, con của mình, xấu mấy cũng thấy đẹp thấy thương”.

2. Quẩn quanh mấy chợ, mấy khu phố quen hoài bán không chạy như trước, chú Đời phải ráng đi tới tối mịt mới về. Giọng chú ngày càng khàn, nghe khen khét như nồi cơm quá lửa. Đi qua mấy quán nhậu, có người kêu vô, đưa ly rượu, chú trịnh trọng nâng ngang mày đa tạ, chỉ hít tới hít lui khen “Rượu ngon. Mùi đã thiệt” nhưng không uống, chú bảo lúc này giọng dở quá, hình như nghe không khỏe trong mình.

Nên có lúc giọng ca của chú lật bật như hai hàm răng đánh vào nhau, chú biểu con Như đi mua Anagin về cho chú uống. Mấy cô tiểu thương trong chợ cằn nhằn, thằng cha mầy lúc này ca gì như là sốt rét, “Chiếc áo người vợ hiền” hay vậy mà ca lụm cụm như “chiếc áo bà già”. Một bữa đi ngang qua trạm y tế phường, con Như dụ, nó nói trong trạm có khám bệnh miễn phí, nên nó dẫn chú vào. Lát sau, lúc từ phòng siêu âm bước ra, chú Đời giận quá, mặt xanh, tay chân run rẩy, “Ba đã nói có bịnh hoạn gì, làm tốn hết mười lăm ngàn đồng bạc”.

Chú Đời mau giận mà cũng mau quên. Bữa sau chú còn sắm đồ cho hai chị em con Như. Diện quần áo mới, tắm rửa kỳ cọ sạch sẽ, ai cũng bật ngửa, “vậy ra ông này mù mà tinh, ổng đâu có xạo, mấy đứa cũng ngộ gái quá chớ”. Dì Liễu cũng khen.

Dì Liễu bán xoong chảo ở trong chợ Bách Hóa, không có con nên thích con nít, hay rờ rờ đầu chị em Như, Ý, nói với mấy bà bạn, “tui khoái chị em con nhỏ này, nghèo vậy mà đàng hoàng, không đá cá lăn dưa”. Con Như nghe thích lắm, về nói với ba, chú Đời hỏi, dì Liễu thích con hay thích con Ý. Như bảo thích bằng chang nhau. Cho con cục kẹo thì cũng cho con Ý một cục. Chú Đời thở dài, “Ba già rồi, hát ca hết ra hơi rồi, chắc là nuôi mấy má con con không nổi, hay là ba cho bả một đứa, nghen”.

Dì Liễu tính đâu chú nói chơi, con người quý con như mạng mình, nói cho là cho sao. Ai dè chú làm thiệt. Dì Liễu mừng lắm, những bữa chợ vắng có một đứa hủ hỉ, trông đồ cho mình ngủ cũng vui. Dì chọn con Ý vì khuôn mặt nó đẹp, sáng sủa chứ không buồn bã như con Như. Dì còn đi coi thầy, chọn ngày tốt để rước con Ý về.

Hôm con Ý về với dì Liễu là rằm tháng Hai, chú Đời biểu con Ý mặc đồ mới, kéo nó ngồi vô lòng mình, chú chải tóc cho nó, chú chải lâu vì nó cứ tức tưởi liên hồi. Chú hỏi bữa nay con mặc áo màu gì, nó bảo màu xanh. Chú dặn lòng, mình sẽ nhớ hoài, lúc xa chú, con Ý mặc đồ xanh, mặc dù chú không biết màu xanh ra sao. Chú kêu vợ lại, biểu, “Mình hôn nó một cái đi, mai mốt nó không ở với nhà mình nữa. Mình đẻ ra nó mà tui không nuôi, mình đừng có giận”. Vợ chú đâu có giận. Chỉ có con Như giận, nó nức nở, “con thương con Ý nhất nhà mà, ba”. Chú không thương à? Thương, nhưng chú chắc dạ lắm, bước đi là đi một nước. Vợ chú rên ti tỉ, ngoái lại nhìn phía chợ hoài. Con Như vẫn khóc. Chú hỏi nó, “Con Ý có nhìn theo không, con”. “Có, ba à, tội nghiệp nó quá”. Dường như con đường có nhiều ổ gà sao nghe chông chênh quá. Chú Đời cắn môi bước tới.

Nhưng đến chạng vạng, lúc quay về nhà trọ đã thấy con Ý ngồi lù ở cửa. Từ đó không cách gì bứt nó ra được. Chú năn nỉ nó quay lại với dì Liễu, nó không nghe. Chú lấy gậy đánh, nó cắn răng chịu. Chú đưa vợ với con Như trốn khỏi thị xã nó cũng biết cách lần theo. Bảy tuổi, con Ý cũng đã bảy năm lưu lạc giang hồ chớ giỡn. Cuối cùng, một đêm, chú bắt nó ngồi trước mặt mình, ôm lấy đôi vai xương xẩu của nó, chú nói cho con Ý nghe một câu chuyện đau lòng, chú nói nó không phải là con ruột của chú, chú lượm nó ở ngoài đống rác bệnh viện. Chú nuôi nó tới chừng này là để kiếm người bán lại. Dì Liễu cũng trả cho chú hai triệu chớ đâu có ít. Con Ý nhìn tệp tiền chú rút ra từ túi áo, mặt nó lạnh băng. Sáng sau, chú Đời đưa con Ý trở lại với dì Liễu. Lúc quay đi chú hỏi con Như, “Nó có nhìn theo không, con”. Con Như nói không. Chú ừ, nấc khan một tiếng rồi cất tiếng ca, “Nuôi con khôn lớn không mong gì con nuôi lại mẹ…”, sao mà nghe nghẹn ngào như đang khóc.

Con Như sợ rồi sẽ tới phiên mình. Nó cuống quýt sống, cuống quýt yêu thương chú Đời. Nó ăn ít, lấy đồ cũ ra mặc như thể chứng minh rằng nuôi nó cũng không tốn kém gì mấy. Chú Đời hiểu lòng nó, hay hôn lên mái đầu khét nắng của nó, lặng lẽ thở dài. Lấy số tiền dì Liễu cho, chú Đời đưa vợ vào bệnh viện. Bác sĩ nói vợ chú bệnh đã quá lâu, không có hy vọng chữa lành, nhưng cứ ở lại điều trị một thời gian xem sao. Chú Đời ôm vợ vào lòng, ngồi ngay chỗ băng đá đằng trước, chú nắn đôi tay, rờ rẫm mãi lên mặt vợ, biểu: “Mình ở đây nghen, ráng mau hết bệnh về nấu cơm cho tôi ăn, nói chuyện với tôi chơi. Hồi cưới mình tới giờ, chưa khi nào mình nói câu nào tử tế với tôi, tôi cũng buồn lắm”. Vợ chú cười.

3. Cả gia đình lang thang đó giờ chỉ còn hai người. Đêm khuya trở giấc, chú Đời kéo mền đắp cho con Như, vô tình đôi tay chú quệt trúng hai hàng nước mắt. Chú biết nó thức, chú hỏi “Sao vậy, con đau bụng hả?”. Nó tức tưởi, “Bây giờ chỉ còn có mình con, ba đừng bắt con đi đâu hết, để con dẫn đường cho ba, mua thuốc cho ba uống, phụ bán vé số, nghen ba”. Chú ừ, bỏ con đi đâu bây giờ.

Chú thường vòng qua chợ Bách Hóa, chú không hát, không dừng lại bán, chỉ kêu con Như tỏ mắt nhìn con Ý coi bữa nay nó mặc áo màu gì, mập ốm ra làm sao, tóc dài bao nhiêu rồi. Đứa con gái lớn buồn bã bảo, “em con mập lắm, trắng hơn hồi nó còn ở nhà mình. Nó cắt tóc tém, coi giống con trai lắm, nó nhìn thấy con mà giả đò như không thấy vậy, ba”. Không mặc đồ xanh ba mua à? Không, lâu rồi nó không mặc nữa. Chú nghe vừa mừng vừa đau. Vậy là nó quên chú rồi, nó yên lòng bên người mẹ mới. Vậy là từ nay chú đã xa mãi đứa con này. Lụi hụi hết mùa nắng, giọng chú tắt khèn khẹt trong cổ họng, thậm chí không thể cất lời rao. Chú đờn cho con Như ca, tiếng ca ngọng ngịu và non nớt lắm, vô vọng cổ luôn bị đứt giữa chừng. Tội nghiệp, con nhỏ không có tài, ngáy còn lạc giọng mà ca nỗi gì. Những lúc ngồi bên con, nghe nó ăn giá sống cho họng bớt khan, chú Đời muốn khóc, thấy mình bất lực trước bệnh tật. Chú bảo, “Thôi, bỏ nghề, con”.

Đã thấu gần hết cái khổ của kẻ hát rong, đã mỏi đôi chân ròng rã, chú Đời bán cây đờn, cái loa với bộ bình ắc quy. Chú xin cho con Như đi chạy bàn, rửa chén ở quán hủ tiếu Nam Vang. Mới đầu nó không chịu, nó nói ba ở nhà một mình không được. Hồi đó ba buồn còn đờn lửng tửng chơi, bây giờ đờn cũng không còn. Nhưng rồi đến bữa cơm, nó đổi ý, nó không thể để chú Đời quẹt kho quẹt vầy hoài. Một bữa trưa, nó bưng tô nước thịt có nhúng nắm rau chạy về, chú Đời rầy nó làm vậy chi, ông bà chủ chắc không thích, nó cười, chú thím Sảnh biểu con đem về cho ba đó. Người ta thương con lắm. Chú Đời bảo, cuộc đời này, thiệt nhiều người tốt.

Một bữa trưa, chú Đời bắt nó ngồi lâu với chú thêm một chút nữa. Chú lấy lược ra chải đầu cho nó, tóc nó đã dài chấm thắt lưng. Chú nói, không biết chừng nó mười tám hai mươi tuổi tóc dài cỡ nào hen. Con Như cười, chừng đó cho ba chải đầu, thắt bím cho con mệt luôn. Chú Đời bảo, từ đây tới đó còn lâu. Rồi chú than, sao mà chú nhớ vợ với con Ý quá chừng. Con Như bần thần, “Hồi đó, nhà mình vui biết bao nhiêu hén, ba”.

Ừ, vui. Trưa vầy, nếu không ở bên hông chợ thì cả nhà chú cũng tụm lại bên một gốc cây nào đó có bóng mát, nghỉ chân, ăn cơm. Hai đứa con nhỏ của chú bữa nào cũng không chịu ngủ lấy sức mà mải mê búng thun. Mở miệng ra rầy, con Ý nịnh, “để con nhổ tóc bạc cho ba”. Nó nói đầu ba bạc nhiều lắm, rồi đặt sợi tóc lên bàn tay chú, trời ơi, sợi tóc mỏng tanh, nhẹ te vầy mà nó cũng thấy, con mắt nó sáng ghê. Rồi chú nhớ tới người vợ hay tựa đầu vào vai chú ngủ khì, trong trẻo, vô tư như trẻ con. Tự dưng chú Đời thèm được sống lại những buổi trưa ấy, những buổi trưa đã xa rồi, đã xa mất rồi. Chú biểu, “Mai con chạy ra chợ Bách Hóa, hỏi dì Liễu cho con Ý về, ba gặp một chút, sao… ba nhớ nó quá hà”. Nhưng con Ý đâu còn ở chỗ dì Liễu nữa, dì nói nó đi rồi. Con Như tưởng dì giấu, cứ theo năn nỉ hoài, “tội nghiệp ba con mà, dì, cho nó về một chút thôi rồi mai mốt con không lại xin dì nữa”. Dì Liễu vốn là người nhân hậu, dì chỉ biết nắm tay nó mà khóc ròng.

Là thật. Con Ý đã bỏ nhà đi bụi đời là thật. Nó đi vì lâu rồi mà không được nhìn thấy người cha tội nghiệp ấy dắt chị nó lặng lẽ qua chợ. Nghĩa là ba nó đã không còn thương nhớ nữa. Vậy thì ở lại làm gì? Con Như quay về, nó phải dừng lại rất lâu, nó không biết phải nói thế nào cho chú Đời đừng đau xót. Nó ngập ngừng đứng chỗ cái hàng ba đầy rêu ướt, chợt nó nghe tiếng hát, trời ơi, là tiếng hát của má nó. “Ầu ơ. Đường dài ngựa chạy biệt tăm. Ơ… Phải duyên chồng vợ ngàn năm cũng chờ”. Con Như mừng rỡ xô cửa bước vào, má nó đưa tay lên miệng ra hiệu im lặng, rồi thì thào:

- Đừng la lớn. Mệt rồi. Ngủ đi.

Con Như chạy lại ôm má nó, nó nghĩ chắc chú Đời giả bộ đây, trông con Ý thấy mồ mà không chịu dậy. Nó chọc lét vô mấy cái xương sườn của chú, nhưng chọc mãi, chọc mãi, chú không bao giờ thức nữa.

4. Làm gì có chuyện đời như ý?

Nguyễn Ngọc Tư

Những lời nói đó là những lời chia sẻ chân tình của những người đã đi qua, sống cùng tuổi trẻ của họ và giờ đang ở bên kia của cuộc đời. Nhưng lời nói hoa mỹ, mà không có một lý luận cụ thể rõ ràng nào thì khó mà thuyết phục người khác. Đặc biệt là con người thường có tính ì. Như mình, mặc dù mình biết là nếu bước ra khỏi vùng an toàn thì sẽ khám phá được nhiều điều hơn, nhưng mình thường vẫn chọn cách sống cùng vùng an toàn.

Như thể bước một bước ra mình sẽ không thụt lùi lại được.

Mình biết nhiều người bạn của mình vẫn mong muốn có một cuộc sống tự do. Không phải theo những gò ép của gia đình hay những người xung quanh mà sống đúng với đam mê của mình. Dĩ nhiên thì ba má luôn mong điều tốt cho con, nhưng đôi khi, những người xung quanh vì quá thương mình mà gò ép mình vào một con đường mình không thích (dù con đường đó bằng phẳng và an toàn hơn). Lúc đó, chọn rẽ sang một hướng khác đã là một can đảm rồi. Đừng nói đến việc sống cùng đam mê.

Cũng như nhiều người nói sau khi ra trường đi làm vài năm, họ sẽ dành dụm tiền để khởi nghiệp. Nhưng mà khi đó, họ đã quen với việc nhận tiền ổn định và còn nhiều mối lo hơn là bây giờ. Có thể họ còn phải nuôi sống cả gia đình, vợ con, vân vân và vân vân. Khi đó, chấp nhận buông bỏ và rẽ ngang đã là một sự can đảm. Không mấy người có thể làm được điều đó.

Nên có lần, mình nói với một đứa bạn là nếu muốn khởi nghiệp, hãy làm từ bây giờ. Bây giờ bạn không mất gì cả, nhưng cái bạn có là khát khao và cả tuổi trẻ nữa. Những thứ không thể quy đổi ra tiền, nhưng là động lực rất lớn để bạn bước đi.

Hay trong giai đoạn gần sắp ra trường như hiện nay, mình cũng không rõ là lựa chọn của mình có đúng hay không. Một công việc hơi bấp bênh, hơi cảm tính. May mắn là mình có sự ủng hộ của gia đình. May mắn nữa là mình đang sống cùng những đam mê của mình, những điều mình có thể dành hàng tiếng đồng hồ mỗi ngày để theo đuổi (Mở ngoặc: dạo này thường chỉ có 1 – 2 tiếng là làm việc hiệu quả, còn lại toàn chém gió và không chịu làm việc gì cả).

“Tuổi trẻ và khát vọng”, mình vẫn ấp ủ được nói trước đám đông như vậy. Về việc theo đuổi đam mê và bước ra vùng an toàn của mình.

Như mình trước đây, sống trong cái kén quá lâu ngày nên ngại rủi ro, ngại làm điều mới. Đến khi đời nó xô đẩy mình ra khỏi sự an toàn, bắt mình phải bước đi, bắt mình phải nhìn nhận mọi thứ khắc nghiệt hơn và bắt mình phải thử và làm những điều mình đã ấp ủ từ lâu mà không dám làm (vì ngại rủi ro, dĩ nhiên) thì mình mới nhận ra bao năm tháng mình đã sống hoài thế nào.

Nghe thì chắc triết lý, nhưng mình vẫn mong thấy mọi người sống cùng đam mê của bản thân. Chỉ có như vậy, bạn mới mãi là bạn, vì bạn đang sống cùng niềm khao khát của chính mình.

Tuổi trẻ thì không lấy lại được. Sức khoẻ cũng vậy. Một khi đã bệnh xuống, bạn không biết bao giờ có thể đứng dậy được. Nhưng niềm tin là cái có thể tự tìm lấy. Bằng cách theo đuổi đam mê, bằng cách sống cùng những ước mơ và biến những ước mơ thành hiện thực.

“Bạn chỉ có một cuộc đời để sống” – đó là cái câu chình ình ngay trên màn hình của mình. Và mình chọn sống cùng đam mê.

Chiều nay. Ta bắt gặp ta và em tay trong tay. Giật mình không tin, giật mình thôi nhắm mắt. Giấc mơ kia… chẳng phải đang có thật?! Ta được một cái chạm tay, nhưng rốt cuộc vẫn chẳng dám ngỏ lời níu chân người đã muốn bước đi.

Ta tiễn em trong ngày nắng cuối cùng của tháng Sáu. Vạt nắng trôi dần qua những kẽ tay thanh mảnh, chẳng còn đan vào nhau. Ánh mắt em ươn ướt đỏ hồng màu hoàng hôn hay một màu nào đó mà ta chưa hề biết. Ta đột nhiên, thèm một chút kiên định của chân trời, để thản nhiên đứng im khi mặt trời trôi xuống.

Sớm mai. Em đã chẳng còn bên ta nữa. Tự hỏi, vì sao nhịp đập trái tim lại đứt quãng? Có lẽ nào khoảng trống nơi bàn tay chẳng còn như lúc trước, chẳng còn ngón tay em mềm mại, đan đan. Nếu em ở đây, những đứt quãng trong cảm xúc này, những lỗi nhịp trong trái tim này, chẳng phải sẽ được lấp đầy, đúng không?

Vắng em. Đôi khi ta sẽ giả vờ lạc lang thang trên một tuyến phố đã thân từng ngõ ngách, giả vờ chẳng nhớ nổi một cái tên, giả vờ quên hết những nơi ta và em từng đến. Cũng tốt. Những thứ ấy, chẳng phải đã gắn chặt vào tim, ta chỉ giả vờ chút thôi để nguôi ngoai nỗi nhớ, chỉ giả vờ để tim ngừng khắc khoải, giả vờ… để thôi giống một người điên.

Ngày mai. Một ngày mai nào đó. Dù nó không là ngày nắng, cũng chẳng cần phải là ngày tháng Sáu như em từng ước hẹn. Ta vẫn sẽ thôi giả vờ. Vì những góc phố rêu phong này, ta lại được nhìn ở đôi mắt trong veo ấy. Vì những lả lướt mùi hương đã quay trở lại. Dù em không còn là tháng Sáu… Ta vẫn sẽ gói ghém những cảm xúc ngọt ngào, ta vẫn sẽ ném hết vào những nỗi nhớ, lấp đầy hơi thở trong nụ hôn đứt quãng với em…

Ngày mai. Một này mai nào đó. Vạt nắng trở lại. Dù sao đi nữa, ta vẫn sẽ đi mua một bó hồng tỉ muội, đem tới đặt trước cửa nhà em.