Εταιρεία Δραμινών Μελετών

4 Νοεμβρίου 2015: Μνήμη του Αγίου της Δράμας, Αγίου Γεωργίου Καρσλίδη.

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Wed, 04 Nov 2015 07:01:00 +0000

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΣΛΙΔΗΣ "Ο ΝΕΥΑΓΗΣ ΦΩΣΤΗΡ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ”

του κ. Γ.Κ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, τ. Λυκειάρχη,
πρώτου βιογράφου του Αγίου Γεωργίου Καρσλίδη του Νέου Ομολογητού.

(Οι εικόνες είναι από τα βιβλία του κ. Χατζόπουλου:
- Ο Προφήτης και Θαυματουργός Όσιος Πατήρ Γεώργιος Καρσλίδης
- Θαύματα και Προφητείες του Οσίου Πατρός Γεωργίου Καρσλίδη
- Γεώργιος Καρσλίδης, ο Θεόπτης και Θεοφόρος Πατήρ)

Ποιός ήταν ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης;

Ο άγιος Γεώργιος Καρσλίδης (το βαπτιστικό του όνομα ήταν Αθανάσιος) γεννήθηκε το 1901 στην Αργυρούπολη του Πόντου (Γκιουμούς Χανέ).

Ορφάνεψε πολύ μικρός και μεγάλωσε με μοναδική παρηγοριά την καλή και ευσεβή γιαγιά του.

Ο μεγάλος αδελφός του αγίου τον έστελνε να βόσκει πρόβατα και, παρά τη θλίψη της γιαγιάς, τον μάλωνε και τον έδερνε.
Και δυστυχώς η γιαγιά κοιμήθηκε όταν ο Θανάσης ήταν μόλις επτά χρονών.

Τότε μια γειτόνισσα πήρε υπό την προστασία της τη μικρή αδελφή του αγίου, την Άννα, και την αρραβώνιασε με τον καλό και τίμιο γιο της, με σκοπό να την παντρευτεί όταν θα γινόταν δεκατεσσάρων ετών (συνηθισμένη ηλικία γάμου των κοριτσιών για εκείνη την εποχή).

Η Άννα όμως κοιμήθηκε σε μικρή ηλικία, και τρία χρόνια αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι είναι αγία (βλ. παρακάτω). Τα λείψανά της βρίσκονται τώρα στη Σίψα και φυλάσσονται σε ναό μπροστά στην εικόνα της Παναγίας.

Ακολουθώντας τον παππού, που ήταν χαλκωματάς, η οικογένεια μετακόμισε στο Ερζερούμ και στη συνέχει στον Καύκασο.
Μετά το θάνατο του παππού του ο μικρός Αθανάσιος έμεινε πλέον με τον αδελφό του και τη νύφη του.

Πληγωμένος όμως από τη συμπεριφορά του αδελφού του, έφυγε από κοντά τους μια χιονισμένη νύχτα.
Περιπλανώμενος στην ερημιά, όπου σκεπάστηκε από τα χιόνια, ανακαλύφθηκε από ένα καραβάνι καμηλιέρηδων, οι οποίοι τον πήραν μαζί τους και, μπαίνοντας στην Τουρκία, τον παρέδωσαν σε ένα Τούρκο, για να τον κάνει βοσκό του.
Εκείνος όμως δεν ήταν μουσουλμάνος, αλλά κρυπτοχριστιανός και συντηρούσε κρυφά μια εκκλησία κάτω από το σπίτι του.

Μια μέρα ο Αθανάσιος είδε τρεις άντρες να ψέλνουν τόσο ωραία, ώστε έτρεξε προς το μέρος τους.
Ένιωσε τόση χαρά και γαλήνη από την παρουσία τους, ώστε άφησε τα ζώα και προχώρησε μαζί τους.
Ξαφνικά όμως χάθηκαν.
Άρχισε τότε να κλαίει και, γυρίζοντας στο σπίτι, αποκάλυψε στο νοικοκύρη το περιστατικό. Εκείνος τον κατέβασε στην εκκλησία και του έδειξε τις εικόνες, μήπως και τους αναγνωρίσει.
Ο νέος τους αναγνώρισε στην εικόνα των Τριών Ιεραρχών που βρισκόταν στο τέμπλο.

Κατάλαβε τότε ο νοικοκύρης ότι το παιδί αυτό δεν κάνει για βοσκός και τον συνόδευσε στην Τυφλίδα.

Εκεί ανακάλυψαν ένα θείο του, που ήταν επίσκοπος, ο οποίος τον αναγνώρισε από το πιστοποιητικό γεννήσεώς του (το μόνο χαρτί που είχε πάρει μαζί του αρχικά φεύγοντας). Έτσι τον πήρε κοντά του. Ο Αθανάσιος εκεί έμαθε τη γεωργιανή γλώσσα.

Το 1917 εκάρη μοναχός στην ιερά μονή Ζωοδόχου Πηγής (Γεωργία) παίρνοντας το όνομα Συμεών, ενώ όταν χειροτονήθηκε ιερομόναχος ονομάστηκε Γεώργιος, όπως του είχε προείπει ο άγιος Γεώργιος, που τον είχε δει καβαλάρη στην παιδική του ηλικία.
Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση το μοναστήρι λεηλατήθηκε και καταστράφηκε, οι δε μοναχοί, όσοι δεν αρνήθηκαν την πίστη τους, θανατώθηκαν.

Ο άγιος επίσης συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο. Αντιμετώπισε το εκτελεστικό απόσπασμα και σώθηκε εκ θαύματος, γιατί οι πρώτες σφαίρες στάθηκαν σε ένα εγκόλπιο με την εικόνα της Παναγίας που φορούσε στο στήθος του, ενώ οι επόμενες, καθώς είχε πέσει κάτω, τον βρήκαν στα πόδια.

Το πρωί φάνηκε ένα αυτοκίνητο με επαναστάτες που μάζεψε όσους είχαν γλιτώσει (έξι τον αριθμό). Παρόλο που τους απείλησαν, τους μετέφεραν σε ένα νοσοκομείο και, όταν έγιναν καλά, τους άφησαν ελεύθερους.

Μετά από λίγο καιρό όμως ο άγιος φυλακίζεται μαζί με άλλους κληρικούς κάτω από άθλιες συνθήκες, από όπου απελευθερώνονται λόγω της επιρροής ενός ευσεβούς Ρώσου, του Ανδρέα Σιμόνωφ, και της γυναίκας του Αρτεμισίας.

Περιπλανώμενος και ταλαιρωπούμενος για λίγα χρόνια, ο Γεώργιος ήρθε στην Ελλάδα το 1929 και το 1930 εγκαταβίωσε στη Δράμα, στο χωριό Ταξιάρχες, όπου, μετά από παράκληση των κατοίκων, του παραχωρήθηκε από τη διεύθυνση Γεωργίας ένα αγροτεμάχιο 5-6 στρεμμάτων. \

Εκεί, μετά από νέες περιπέτειες, αλλά με τη βοήθεια της τοπικής κοινότητας, ίδρυσε το μοναστήρι της Αναλήψεως του Σωτήρος, όπου και έζησε το υπόλοιπο της επίγειας ζωής του, ώς το 1959.

Λόγω της αρετής του, αλλά και των έντονων αγιοπνευματικών χαρισμάτων του, έγινε ευρύτατα γνωστός και αναδείχθηκε σε μεγάλο Γέροντα, διδάσκαλο και πνευματικό πατέρα πολλών ανθρώπων.

Ήταν άνθρωπος με βαθιά ανησυχία για την ψυχή των συνανθρώπων του, ευγενής, αφανάτιστος, με υψηλό ήθος, δάσκαλος αγάπης, αυστηρός με την αμετανόητη κακία και την υποκριτική ευσέβεια που συχνά αντιμετώπιζε, αλλά χωρίς σκληρότητα προς τους αμαρτωλούς ή προς εκείνους που εμείς, οι «ακριβοδίκαιοι», θα χαρακτηρίζαμε κακούς ανθρώπους. Ωστόσο, όπως όλοι οι άγιοι, ήταν απαιτητικός σε θέματα ήθους και πίστευε ότι πρέπει να είμαστε αυστηροί με τη συνείδησή μας.

Είναι χαρακτηριστικός ο κανόνας ταπείνωσης που ζητούσε, με πίκρα κι όχι με ηθικιστικό μίσος, από τις μητέρες που είχαν κάνει έκτρωση ή μαίες που είχαν συνεργήσει σε έκτρωση (το αναγνώριζε και τους το αποκάλυπτε ο ίδιος με το διορατικό του χάρισμα): να ζητιανέψουν για εφτά μέρες σε εφτά χωριά (μία μέρα σε κάθε χωριό) και, ό,τι συγκεντρώσουν από τις ελεημοσύνες, να το δώσουν στους φτωχούς.

Διέθετε εξαιρετικά ισχυρό διορατικό και προφητικό χάρισμα. Διέβλεπε την ταυτότητα, το παρελθόν και τις ανάγκες των προσκυνητών του μοναστηριού του, αντιλαμβανόταν γεγονότα από χιλιόμετρα μακριά, ασθενείς θεραπεύονταν μέσω της προσευχής του κ.λ.π., ενώ μαρτυρούνται συγκλονιστικές οπτασίες και επαφές του με ιερά πρόσωπα, όπως ο άγ. Ιωάννης ο Πρόδρομος.

Σε περιόδους όπου το μοναστήρι του δεχόταν μεγάλες ομάδες προσκυνητών, που περνούσαν με τη σειρά και ασπάζονταν τον άγιο, παίρνοντας την ευλογία του, συνέβαινε να σταματήσει ο άγιος κάποιον και να τον ρωτήσει:
«Εσύ τον φοβάσαι το Θεό;». «Βεβαίως και τον φοβάμαι» απαντούσε κατά κανόνα ο επισκέπτης. «Αν Τον φοβόσουν», έλεγε ο άγιος, «δε θα είχες κάνει αυτό, ή εκείνο» και του αποκάλυπτε σοβαρά αμαρτήματα, αδικίες κατά των συγγενών του ή των ανήμπορων γερόντων του σπιτιού του, ακόμη και κρυφά εγκλήματα.

Ο άγιος ετάφη χωρίς φέρετρο, κατά την τάξη των μοναχών.

Στην κηδεία του, μετά από επιθυμία του, οι γυναίκες φορούσαν άσπρα κεφαλομάντηλα.

Την ημέρα της κοίμησής του, δύο κυπαρίσσια που βρίσκονταν στην αυλή του μοναστηριού λύγισαν και παρέμειναν λυγισμένα για σαράντα μέρες.

Μετά την κοίμησή του έχουν σημειωθεί πλήθος θαύματα και εμφανίσεις του.

Ο άγιος Γεώργιος Καρσλίδης εντάχθηκε επίσημα στο ορθόδοξο αγιολόγιο το 2008 και η μνήμη του τιμάται στις 4 Νοεμβρίου, ημέρα της κοίμησής του.

Ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης στήριξε, κράτυνε, ψυχωφέλησε και στερέωσε την Ορθόδοξη πίστη

Συνέντευξη του κ. Χατζόπουλου

στην εβδομαδιαία εφημερίδα

"Ψίθυροι" Δράμας. Φύλλο 230 - 6 Νοεμβρίου 2008

Με αφορμή τις εκδηλώσει που πραγματοποιήθηκαν στην πόλη μας και παρουσία του Οικομενικού Πατριάρχη κκ Βαρθολομαίου για την αγιοκατάταξη του Γεωργίου Καρσλίδη ο κ. Χατζόπουλος αναφέρθηκε στον Άγιο αλλά και πως πήρε την απόφαση να ερευνήσει εκτενέστερα τη ζωή και το έργο του.

Όπως υπογράμμισε

"Θεωρώ ως ευλογία Θεού και ευτυχία, το ότι αξιώθηκα να ασχοληθώ με την ζωή και το έργο του. Ο Άγιος στήριξε, κράτυνε, ψυχωφέλησε και στερέωσε την Ορθόδοξη πίστη στις ψυχές των πνευματικών Του τέκνων, επέδειξε φιλάνθρωπο έργο, επιτέλεσε θαύματα."

Όπως έγραψαν φωτισμένοι πατέρες συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλυτέρων Αγίων και ιδιαίτερα της τελευταίας εκατονταετίας.

-Θα χαρακτηρίζατε ιστορική την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη με αφορμή την Αγιοκατάταξη του Οσίου Γεωργίου του νέου Ομολογητή;

-κ. Φυλακτέ, ζήσαμε όντως συγκλονιστικές στιγμές όχι μόνο με την παρουσία του Παναγιώτατου Οικομενικού Πατριάρχου κκ Βαρθολομαίου αλλά και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κκ Ιερωνύμου, πολλών αρχιερέων, μοναχών της Αγιωνύμου Πολιτείας, κληρικών αλλά και με την παρουσία χιλιάδων πιστών όχι μόνο από την πόλη και τον Νομό της Δράμας αλλά και από ολόκληρη την χώρα.

Ήταν επιβεβλημένη η παρουσία της Κεφαλής της Αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας μας στην πόλη η οποία κατά καιρούς πέρασε μέσα από την φωτιά και το σίδερο, αφού επρόκειτο να τιμηθεί μια νέα οσιακή μορφή της Ορθοδοξίας ο νεαυγής Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, ο οποίος επί μια τριακονταετία στήριξε, κράτυνε ψυχωφέλησε και στερέωσε την Ορθόδοξη πίστη στις ψυχές των πνευματικών Του τέκνων, επέδειξε φιλάνθρωπο έργο, επιτέλεσε θαύματα.

-Τι σημαίνει για τον Δράμα η ύπαρξη ενός Αγίου;

-Κατ' αρχάς θέλω να σας τονίσω ότι πρόκειται περί ενός μεγάλου Αγίου και όπως χαρακτηριστικά έγραψα και τόνισα, φωτισμένοι πατέρες της Αγιωνύμου Πολιτείας αλλά και πλειάδα Αρχιερέων συγκαταλέγεται μεταξύ των μεγαλυτέρων Αγίων και ιδιαίτερα της τελευταίας εκατονταετίας. Ασφαλώς αντιλαμβάνεται ο καθένας πόση μεγάλη ευλογία ήταν, είναι και θα είναι για τον μαρτυρικό μας νομό.

“
Η ύπαρξη ενός Αγίου για τον Μαρτυρικό μας Νομό είναι ευλογία
”

-Πως ξεκινήσατε την ενασχόλησή σας με τον Άγιο Γεώργιο Καρσλίδη;

-Το 1972 επισκέφθηκα για προσκύνημα την Ιερά Μονή της Αναλήψεως του Σωτήρος στους Ταξιάρχες Δράμας (Σίψα).
Εκεί με αφορμή το προσκύνημα στον τάφο του, χωρίς βέβαια να γνωρίζω παρά ελαχιστότατα για την παρουσία του στον νομό μας, πήρα την απόφαση να ερευνήσω εκτενέστερα, την ζωή και το έργο του.
Οι γραπτές μαρτυρίες ήταν πενιχρότατες.
Αναγκαστικά στράφηκα στα πνευματικά του τέκνα, τα οποία μου παρείχαν τις πρώτες πληροφορίες.
Διέκοψα για κάποιο διάστημα την έρευνα.
Η ενύπνια εμφάνιση του ίδιου του Αγίου ένα βράδυ με οδήγησε στο να συνεχίσω την έρευνα και να προχωρήσω στην έκδοση του 1ου τόμου με τίτλο "Η Ζωή και το Έργο Του Οσίου Πατρός Γεωργίου Καρσλίδη"
. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε το 1982. Από τις πληροφορίες τις οποίες συνέλεξα διείδα ότι επρόκειτο περί Αγίας Παρουσίας και μάλιστα κλείνοντας τον 1ο τόμο έγραψα τα ακόλουθα: "Πιστεύω ότι πρόκειται περί Αγίας μορφής για την οποία η επίσημη εκκλησία πρέπει να κινήσει την διαδικασία ανακηρύξεώς του ως Αγίου".
Με την κυκλοφορία του 1ου τόμου οι Πατέρες του Αγίου Όρους εντυπωσιάστηκαν και άρχισαν να προσέρχονται στην Ιερά Μονή Του για να προσκυνήσουν στον τάφο του.
Μάλιστα ο Μακαριστός Πατήρ Εφραίμ Κατουνακιώτης είπε προσκυνώντας την φράση: "Θεός επί Γης!"
Ακολούθησε νέα ενύπνια εμφάνιση του Αγίου για να συνεχίσω το έργο. Ακολούθησε η έκδοση δευτέρου, τρίτου και τετάρτου τόμου.

-Αισθάνεστε δικαιωμένος;

-Δεν θα τολμούσα να διανοηθώ ούτε καν να ψελλίσω μια τέτοια φράση. Εκείνο το οποίο μπορώ να πω είναι ότι έπραξα το χρέος μου, όσο μου το επέτρεπαν οι φτωχικές μου δυνάμεις προς μια Αγία μορφή από την οποία άντλησα και αντλώ δυνάμεις στις δύσκολες ώρες της ζωής μου. Θεωρώ ως ευλογία Θεού και ευτυχία, το ότι αξιώθηκα να ασχοληθώ με την ζωή και το έργο του. Νομίζω ότι η ενασχόλησή μου αποτελεί το καλύτερο από τα κόμματα της ενασχόλησής μου με την Γραφή.

-Ποιες ήταν οι πιο συγκλονιστικές μαρτυρίες των πνευματικών του τέκνων;

-Τι να πρωτοθυμηθώ... Τα δάκρυα των αφηγητών-πνευματικών του τέκνων;
Τις περιπτώσεις Καρδιογνωσίας;
Τα θαύματα Του; Το προορατικό Του χάρισμα; Την Φιλανθρωπία Του; Την ψυχοφέλεια που παρείχε στα πνευματικά Του τέκνα; Τις προφητείες Του που επαληθεύονται καθημερινά; Το ότι συνέδεσα στενά την ζωή μου με την Αγία παρουσία Του;

“
Ο Μακαριστός Πατήρ Εφραίμ Κατουνακιώτης είπε προσκυνώντας τον τάφο του Αγίου Γεωργίου την φράση “Θεός επί Γης!
”

-Ποιες οι μαρτυρίες για την Αγιότητα Του από τους πατέρες του Αγίου Όρους;

-Από την πρώτη στιγμή οι Αγιορείτες Μοναχοί αλλά και οι Μοναχοί άλλων Μονών της Ελλάδος και του εξωτερικού επισήμαναν την αγιότητα Του, πιστέψανε σε αυτήν με αποτέλεσμα εδώ και χρόνια να προβούν στην ιστόρηση της εικόνας Του τόσο στα Κατουνάκια όσο και στο Ιερό Ησυχαστήριο των Διανιηλαίων.

Τις εικόνες αυτές τις ποθετήσανε στο εικονοστάσι προς προσκύνηση.
Άνθρωποι άγνωστοι από τα πέρατα της γης (Αυστραλία, Καναδά, Αμερική, Ρουμανία, Γερμανία, Αγγλία, Βουλγαρία) ενδιαφέρθηκαν και ενδιαφέρονται για να γευθούν τον ψυχοφελή προορατικό, προφητικό και φιλάνθρωπο λόγο του.

Ο Μητρολίτης Δράμας,
κκ Παύλος

-Ποιος ο ρόλος του Οικείου Επισκόπου μας κκ Παύλου;

-Ο ρόλος του υπήρξε καταλυτικός γιατί χάρη στην δική του εισήγηση, με την κατάρτιση του Οικείου φακέλου έφτασε η υπόθεση της ανακηρύξεώς Του στην Αρμόδια Επιτροπή για να οδηγηθεί στην συνέχεια στο Οικουμενικό Πατριαρχείο όπου με Πατριαρχικό και Συνοδική Πράξη ολοκληρώθηκε η αγιοκατάταξή του.

-Κλείνοντας, τι θα θέλατε να προσθέσετε;

-Δεν έχω να προσθέσω τίποτε άλλο παρά μόνο τούτο.
Ότι όχι μόνο ο Δραμινός λαός αλλά και κάθε πιστός είναι πια κάτω από την σκέπη του Αγίου μας.
Προσωπικά ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου τον Μεγαλοδύναμο Κύριο που με αξίωσε να ζήσω τις πιο συγκινητικές στιγμές της ζωής μου που ένιωσα με την Αγιοκατάταξή του.

Συμβολή στην ιστορία της Δράμας στις αρχές του 13ου αιώνα

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Tue, 11 Nov 2014 08:38:00 +0000

Τα Βυζαντινά τείχη της Δράμας

του ΣΩΤΗΡΙΟΥ Κ. ΚΙΣΣΑ

Η ιστορία της Δράμας στη μεσαιωνική, αλλά και στη νεότερη περίοδο, είναι, μπορούμε να πούμε, σχεδόν ανεξερεύνητη.

Δεν υπάρχει ούτε καν μια συστηματική παρουσίαση των λιγοστών, εξάλλου, ιστορικών πηγών 1.

Στη σύντομη αυτή ανακοίνωση θα παρουσιάσουμε, σχολιάζοντάς την, μία απόφαση του συνοδικού δικαστηρίου της αρχιεπισκοπής Αχρίδας των αρχών του 13ου αιώνα, που συνιστά σημαντική ιστορική πηγή για την πόλη και την περιοχή της.

Το περιεχόμενο του εγγράφου, που είναι δημοσιευμένο εδώ και εκατό σχεδόν χρόνια, είναι το ακόλουθο:

Παρουσιάστηκε στο συνοδικό δικαστήριο της αρχιεπισκοπής ο Κωνσταντίνος Πασπαλάς, διάκονος και χαρτοφύλακας της καθολικής εκκλησίας, που ήταν μέσα στο κάστρο της Δράμας και αποκαλούνταν των Ρωμαίων και τρέμοντας από συγκίνηση διηγήθηκε την εξής ιστορία.

Όταν ανέλαβε τη διοίκηση της περιοχής, είπε ο Πασπαλάς, ο στρατιώτης Γεώργιος Κίνναμος, δεν επέδειξε τις αρετές που άρμοζαν στο αξίωμά του, αλλά τουναντίον ελαττώματα που φανέρωναν κακότροπο και σκαιό χαρακτήρα.

Η πλεονεξία του τον οδήγησε στη δημιουργία ψευδών κατηγοριών εναντίον πολλών Δραμηνών, σε συλλήψεις και στην επιβολή καταβολής χρηματικών δόσεων.

Στον Πασπαλα ο Κίνναμος δείχθηκε ιδιαίτερα σκληρός, υποβάλλοντάς τον σε διάφορα σωματικά βασανιστήρια. Μια φορά τον κρέμασε με το κεφάλι κάτω από ένα δέντρο και τον μαστίγωσε σκληρά. Μία άλλη του εφάρμοσε επικίνδυνη χειρολαβή, στρίβοντάς του τα χέρια πίσω από την πλάτη του.

Η λαβή ήταν φοβερή και του άφησε σωματική αναπηρία. Το αριστερό του χέρι έμεινε «ανενέργητον», εξαιτίας της κάκωσης των νεύρων.

Αυτή, η ιδιαίτερα σκληρή συμπεριφορά, οφείλονταν στον ακόλουθο συγκεκριμένο λόγο.

Ο Πασπαλάς είχε ένα μεγάλο, γερό και καρποφόρο αμπέλι.

Ο Κίνναμος το είχε βάλει στο μάτι και «εκ πολλού εμηχανάτο αυτόν (δηλαδή τον αμπελώνα) ιδιώσασθαι», που σημαίνει «από παλιά προσπαθούσε να βρει τρόπο να το οικειοποιηθεί».

Έτσι, λοιπόν, ενώ του είχε δεμένα τα πόδια, ενώ οι χειροπέδες του πίεζαν ασφυκτικά τα χέρια και ενώ κουβαλούσαν και άλλα διάφορα σύνεργα βασανισμού, ζήτησε από τον Πασπαλα να του πουλήσει το αμπέλι.

Αυτός ξεχνώντας όχι μόνο το αμπέλι, αλλά και τα ίδια τα προσφιλή του πρόσωπα, μπροστά στον κίνδυνο του θανάτου συμφώνησε στο πούλημα του αμπελιού, εξαρτώντας μάλιστα την τιμή του από τη γλώσσα του βασανιστή του.

Η αξία του αμπελιού ορίστηκε στα είκοσι υπέρπυρα, υπογράφηκε άπό τον Πασπαλά το ήδη ετοιμασμένο πρατήριο έγγραφο και ακολούθησε η απελευθέρωσή του.

Ο Κίνναμος όχι μόνο δεν έδωσε στον Πασπαλά τα είκοσι υπέρπυρα, αλλ’ ούτε και τη διαφορά που προέκυπτε μετά από την αφαίρεση της οφειλής του Πασπαλά προς το δημόσιο.

Εκείνη είχε ήδη κατασχεθεί από τους άνδρες του Κίνναμου.

Ύστερα από όλα αυτά ο Πασπαλάς ζητούσε να μάθει από το δικαστήριο εάν το πρατήριο έγγραφο που υπέγραψε όντας δεμένος ήταν ισχυρό. Το συνοδικό δικαστήριο, με επικεφαλής τον εξαίρετο νομομαθή αρχιεπίσκοπο Δημήτριο Χωματιανό, πήρε την απόφαση, προσφεύγοντας στη σχετική νομοθεσία, ότι το πρατήριο έγγραφο ήταν άκυρο ως προιόν βίας και ότι το αμπέλι έπρεπε να επιστραφεί στον Πασπαλά 2.

Ας δούμε πρώτα το χρόνο μέσα στον όποιο διαδραματίστηκαν τα γεγονότα αυτά.

Ο ακριβής χρόνος απελευθέρωσης της Δράμας από τους λατίνους δεν είναι γνωστός.

Το βέβαιο είναι ότι οι Σέρρες απελευθερώθηκαν στα τέλη του 1221 3.

Ίσως η απελευθέρωσή της Δράμας πρέπει να τοποθετηθεί μετά την αποτυχημένη εκστρατεία των Λατίνων προς τη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1224 και πριν άπό την κατάκτηση της Θεσσαλονίκης (τέλη του 1224), όταν καταλήφθηκε και η Χριστούπολη 4.

Ο Κίνναμος διορίστηκε επίτροπος της Δράμας με βασιλικό ορισμό. Αυτό μας οδηγεί σε χρονολόγηση των γεγονότων ανάμεσα στα 1225 και το Μάρτιο του 1230, περίοδο κατά την οποία ο Θεόδωρος Κομνηνοδούκας είχε τον τίτλο του βασιλέως 5.

Τη θέση της Δράμας και της περιοχής της στο διοικητικό πλαίσιο της αυτοκρατορίας της Θεσσαλονίκης ορίζει ο όρος «χώρα της Δράμας», που αναφέρεται στο έγγραφο.

Ο διοικητής της περιοχής ονομάζεται επίτροπος. Είναι βέβαιο ότι ο όρος «χώρα» ταυτίζεται με τον όρο «θέμα» και ο όρος «επίτροπος» με τον όρο «δούξ» 6.

Ο οικισμός της Δράμας χαρακτηρίζεται ως κάστρο.

Άπό το περιεχόμενο του εγγράφου βγαίνει αβίαστα το συμπέρασμα ότι ο Γεώργιος Κίνναμος συγκέντρωνε στα χέρια του όλες τις έξουσίες, στρατιωτικές και πολιτικές.

Ήταν στρατιωτικός διοικητής, δικαστής και πράκτωρ, υπεύθυνος δηλαδή για τη συλλογή των κρατικών φόρων.

'Η λογοτεχνική διάθεση του συντάκτη του εγγράφου, του ίδιου του Χωματιανού, μας χαρίζει ένα ευχάριστο στην ανάγνωσή του κείμενο, στερημένο ωστόσο από τη χρήσιμη τεχνική ορολογία των διοικητικών εγγράφων.

'Ο Κίνναμος ως επίτροπος δεν περιορίστηκε στην αυστηρή έστω εκτέλεση των καθηκόντων του, αλλά φρόντισε, υπερβαίνοντας τα, να πλουτίσει. Στο έγγραφο αποκαλείται στρατιώτης και τούτο θεωρείται αρκετό από τους μελετητές για να χαρακτηρισθεί προνοιάριος, κάτοχος δηλαδή κρατικής γης έναντι προσφοράς στρατιωτικών υπηρεσιών .

Αν εννοήσαμε σωστά την έκφραση «εκ πολλού», με χρονική δηλαδή σημασία, τούτο θα μπορούσε να αποτελέσει ένδειξη για εντοπιότητα του Κίνναμου.

Ας δούμε τώρα τι σημαίνει η ύπαρξη χαρτοφύλακα στη Δράμα ανάμεσα στα έτη 1225 και 1230.

Ο χαρτοφύλακας είναι το τέταρτο τη τάξει πρόσωπο στην κεντρική εκκλησιαστική διοικητική ιεραρχία .

Το ίδιο ισχύει και για την επαρχιακή διοίκηση, τις επισκοπές δηλαδή και μητροπόλεις .

Μπορεί η παρουσία του χαρτοφύλακα να ερμηνευτεί με την ύπαρξη επισκοπής στην πόλη στην ίδια περίοδο;

Η διατύπωση του εγγράφου «Κωνσταντίνος ο ευλαβέστατος διάκονος και χαρτοφύλαξ της εν τω κάστρω τη Δράμα καθολικής εκκλησίας της επιλεγομένης των Ρωμαίων, ω το έπωνύμιον Πασπαλάς»

αφήνει δικαιολογημένα ερωτηματικά.

Γιατί δεν αναφέρεται το όνομα της έπισκοπής, αν υπήρχε στη Δράμα επισκοπή αυτή την περίοδο;

Το γεγονός ότι η Δράμα εμφανίζεται για πρώτη φορά ως αρχιεπισκοπή στα χρόνια του Μιχαήλ Η' του Παλαιολόγου (1259-1282), εξαρτημένη από τη μητρόπολη Φιλίππων, οδηγεί στη σκέψη μήπως έχουν συμβεί κάποιες αλλαγές στην εκκλησιαστική διοίκηση της περιοχής στα χρόνια του Θεόδωρου Κομνηνοδούκα (1225-1230) , που απλά επικυρώθηκαν αργότερα.

Γενικά μέσα από τις επισκοπικές Notitiae διαφαίνεται μία προσπάθεια μη αποδοχής των δεδομένων από την πλευρά της Μητρόπολης Φιλίππων, που έβλεπε τη Δράμα ως πρωτοπαπαδίκιο, καθεστώς βεβαιωμένο από τις πηγές.

Τελικά, νομίζω, ότι την ύπαρξη χαρτοφύλακα στη Δράμα πρέπει να την ερμηνεύσουμε μέσα από τις σχέσεις Φιλίππων και Δράμας και την αξίωση που προέβαλε η δεύτερη πόλη για εκκλησιαστική χειραφέτηση.

Οι Φίλιπποι είχαν πίσω τους λαμπρή ιστορία και παράδοση, η Δράμα προβαλόταν ως στρατηγικό και οικονομικό κέντρο.

Ο χαρτοφύλακας Πασπαλάς ήταν Δραμηνός η και ξενομερίτης, που ζούσε για αρκετό καιρό στη Δράμα. Το επώνυμο είναι γνωστό και από άλλες πηγές 12.

'Ο όρος «καθολική έκκλησία» έχει πολλές σημασίες 13. Σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπως για παράδειγμα η Θεσσαλονίκη, υπάρχουν περισσότερες από μία καθολικές έκκλησίες 14.

Στην περίπτωση όμως οικισμού του μεγέθους της Δράμας σημαίνει τον κοινό η επισκοπικό ναό, σε αντίθεση με τους ενοριακούς η τυχόν ιδιωτικούς.

Ποιά όμως εκκλησία της βυζαντινής Δράμας ήταν καθολική;

Πρέπει να πούμε ότι λόγω αφιέρωσης η 'Αγία Σοφία παρουσιάζει τις μεγαλύτερες πιθανότητες να ταυτιστεί με την ανώνυμη καθολική εκκλησία που αναφέρεται στο έγγραφο. Προς την κατεύθυνση αυτή μας οδηγεί το γενικό δεδομένο ότι όλες σχεδόν οι γνωστές εκκλησίες της 'Αγίας Σοφίας ήταν επισκοπικές 15 και ότι στην περίπτωση της 'Αγίας Σοφίας της Δράμας το αρχιτεκτονικό πρότυπο ήταν η ομώνυμη εκκλησία της Θεσσαλονίκης. 'Η πληροφορία για την καθολική εκκλησία της Δράμας περιέχει το πολύ σημαντικό στοιχείο ότι επιλεγόταν «των Ρωμαίων». Το σημαντικό βρίσκεται στη διάκρισή της από κάποια άλλη παλαιότερη η νεότερή της εκκλησία, που η ίδρυσή της οφείλονταν η σε άλλη εθνότητα η σε άλλο δόγμα. Στην πρώτη περίπτωση θα πρέπει να δεχθούμε την ύπαρξη στη Δράμα μιας εκκλησίας «της επιλεγομένης» για παράδειγμα «των Βουλγάρων» η «των Ίβήρων» κτλ.

Η γένεση του χαρακτηρισμού διάκρισης, που είναι μάλλον λαικός, στην περίπτωση ύπαρξης βουλγαρικής εκκλησίας πρέπει να συνδεθεί με βουλγαρική κατάκτηση της περιοχής, κάτι που δεν βρίσκει στήριγμα στις πηγές 16.

Είναι επίσης δυνατόν να υπήρχε στην πόλη εκκλησία κτισμένη από Ίβηρες η εκπροσώπους οποιουδήποτε γένους στην υπηρεσία των Ρωμαίων, που είχε εγκατασταθεί στην περιοχή 17.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει η δυνατότητα η επονομασία των Ρωμαίων να οφείλεται σε κάποια εντελώς πρόσφατη εκκλησία «των Λατίνων» η «των Φράγκων», που κτίστηκε στα χρόνια της εικοσάχρονης λατινοκρατίας στην πόλη 18.

Τα δεδομένα, ιστορικά και αρχαιολογικά, δεν μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε περισσότερο. Ίσως νεότερα στοιχεία βοηθήσουν στη λύση του προβλήματος που θέτει η συνοδική απόφαση του αρχιεπισκοπικού δικαστηρίου της Αχρίδας.

Πρέπει, τέλος, να τονισθεί η αξία της απόφασης του συνοδικού δικαστηρίου της αρχιεπισκοπής Αχρίδας για την οικονομική ιστορία της Δράμας και της περιοχής της στις άρχές του 13ου αιώνα.

Η καλλιέργεια του αμπελιού ήταν η πιο αποδοτική.

Για το λόγο αυτό ο άπληστος Κίνναμος προσπάθησε με κάθε τρόπο να πάρει το αμπέλι του Πασπαλά. Η απουσία στοιχείων για την έκτασή του, και για το ύψος της φορολογίας δεν βοηθούν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την πραγματική αξία της γης.

Ποτέ δεν θα μάθουμε εάν ο Πασπαλάς ανέκτησε το αμπέλι του. Είμαστε τυχεροί που η πέννα του Χωματιανού μας μετέφερε, έστω και παραλλαγμένη, την περιπέτειά του, την οποία τόσο δραματικά ανέπτυξε ο ίδιος μπροστά στο συνοδικό δικαστήριο της Αχρίδας.

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

1 P. Lemerle, Philippes et la Macédoine Orientale à l’époque chrétienne et byzantine, Παρίσι 1945, με σποραδικές πληροφορίες γιά τή Δράμα.

2 J.-B. Pitra, Analecta sacra et classica Spicilegio Solesmensi parata, VI, Παρίσι-Ρώμη 1891, col. 413- 416.

3 D. Nicol, The Despotate of Epirus, Όξφόρδη 1957, σ. 73, σημ. 28 [έλληνική μετάφραση: Π. Λεύκα, Τό δεσποτάτον τής Ηπείρου, ’Ανάχυπον έκ της «Ηπειρωτικής Εστίας», Ιωάννινα 1974, σ. 54, 60 σημ. 28]• Β. Ferjancic, Despoti u Vizantiji i juznoslovesnkim zemljama, Βελιγράδι 1960, σ. 57.

4 'H άνάκτηση τής Χριστούπολης εγινε στά τέλη του 1224, ϊσως πρίν άπό αύτή τής Θεσσαλονίκης. Βλ. ‘Α. Σταυρίδου-Ζαφράκα, «Συμβολή στό ζήτημα τής άναγόρευσης τοΰ Θεοδώρου Δούκα», Αφιέρωμα στόν Εμμανουήλ Κριαρά, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 48.

5 Γιά τό χρόνο άναγόρευσης καί στέψης του Θεοδώρου Κομνηνοδούκα ώς αύτοκράτορα βλ. L. Stiernon, «Les origines du despotate d’Epire, la date du couronnement de Theodore Doukas», Actes du XIIe Congrès International d'Études Byzantines, II, Βελιγράδι, 1964, σ. 197-202• A, Karpozilos, «The Date of Coronation of Theodoros Doukas Angelos», Βυζαντινά, 6(1974) 253-261• Έ. Βέη-Σεφερλή, «Ό χρόνος τής στέψεως του Θεοδώρου ΚομνηνοΟ», Byzantinisch-Neugriechische Jahrbücher, 21 (1971-76) 272-279' ’Α. Σταυρίδου-Ζαφράκα, δ.π., σ. 39-62' Κ. Λαμπρόπουλος, «Ό χρόνος στέψης τοΰ ήγεμόνα τής 'Ηπείρου Θεοδώρου A ' Κομνηνοΰ», Ηπειρωτικά Χρονικά, 29 (1988-89) 133-144.

6 D. Angelov, «Κ voprosu ο praviteljah fern ν Epirskom despotate i Nikejskoj imperii», Byzantinoslavica, 12(1951) 58-59.

7 D Angelov, «Prinos käm narodnostite i pozemelni otnoäenija v Makedonija (Epirskija despotat) prez pärvata cetvärt na XIII vek», Izvestija na Kamarata na narodnata kultura₎ IV/3 (1947) 31-32, 36' G. Ostrogorski, Pronija. Prilog istoriji feodalizma u Vizantiji i juznoslovenskim zemljama, Βελιγράδι 1951, σ. 58-59 [O vizantijskom feodalizmu, Sabrana delà Georgija Ostrogorskog, I, Βελιγράδι 1969, σ. 198]· A. Jamerson, The Responsa and Leiters of Demetrios Chomatianos, Archbishop of Achrida and Bulgarie, Diss. Harvard 1957, σ. 268-270.

^⁸Γιά τόν τίτλο τοϋ χαρτοφύλακα βλ. J. von Zhishman, Die Synoden und die Episkpal-Amter in der morgenländischen Kirche, Βιέννη 1867, σ. 109-126· E. Beurlier, «Le chartophylax de la Grande Eglise de Constantinople», Compte Rendu du ΙΙΓ Gongrès scientifique international catholique, Βρυξέλλες 1895, σ. 252-266· Xp. Δημητρίου, Περί τοϋ χαρτοφύλακος τής έν Κωνσταντι νουπόλει Μεγάλης τοϋ Χριστού Εκκλησίας, Άθήναι 1924.

^⁹Γιά τούς άξιωματούχους στήν έπαρχιακή έκκλησιαστική διοίκηση βλ. J. von Zhishman, δ.π., σ. 180- 197· E. Herman, «Die kirchlischen Einkünfte des byzantinischen Niederklerus», Orientalia Christiana Periodica 8 (1942) 396-397· J. Darrouzès, Recherches sur les Όφφίκια de l’Eglise byzantine, Παρίσι 1970, σ. 117-120. Βλ. τή σπάνια περίπτωση ύπαρξης χαρτοφύλακα σέ οικισμό πού δέν ήταν έδρα έπισκοπής στόν J.-B. Pitra, δ.π., col. 71 (Χαρτοφύλαξ Πριλάπου).

^¹⁰J. Darrouzès, Notitiae episcopatuum Ecclesiae Constantinopolitanae, Παρίσι 1981, σ. 171, 386, No 187.

11 J. Darrouzès, δ.π., σ. 418, No 31: «καί ό Δράμας, δς ούκ ήν έπίσκοπος, άλλ ’ ώς λέγουσι πρωτοπαπάς ήν τοϋ Φιλίππων έν τή Δράμα».

12 Η. Moritz, «Die Zunamen bei den byzantinischen Historikern und Chronisten», II, Programm des K. Humanistischen Gymnasiums in Landshut für das Schuljahr 1897/98, σ. 30 (ό μυλωνάς άπό τό πασπάλη)• άντίθετα ό Φ. Κουκουλές, «Βυζαντινά τινα παρωνύμια», Βυζαντινών Βίος καί Πολιτισμός, τ. 6, Άθήναι 1955, σ. 495 (άπό τό φαγητό πασπαλάς). Γιά τό έπώνυμο στά ύστεροβυζανηνά χρόνια: Prosopogra- phisches Lexikon der Palaiologenzeit, 9. Faszikel, Βιέννη 1989, No 21993-21994.

I3 J. von Zhishman, Das Stifterrecht (Τό Κτητορικόν δίκαιον) in der Morgenländischen Kirche, Βιέννη 1888, σ. 15' W. E. Crum, «A Use of the Term «Catholic Church»», Proccedings ofthe Society ofBiblical Archaeology,7 (1905) 171-172• A. Steinwenter, «Die Rechtsstellung der Kirchen und Klöster nach den Papyri», Zeitschrift der Savigny-Stiftung für Rechtgeschichte 50, Kanonistiche Abteilung 19 (1930) 30' A. Grabar, «Cathédrales multiples et groupements d’église en Russie», Revue des Études Slaves 20 (1942) 102-105• E. R. Hardy, «A Fragment of the Works of the Abbot Isaias», Annuaire de l’institut de Philologie et d’Histoire Orientales et Slaves,7 (1939-1944) 127-140' E. Wipszycka, Les ressources et les activités économiques des églises en Egypte du IVe au VIIIe siècle, Βρυξέλλες 1972, σ. 25-27.

14 I. Τσάρας, «Ό τέταρτος καθολικός ναός τής Θεσσαλονίκης στό Χρονικό τοΰ Ιωάννη Αναγνώστη», Βυζαντινά,5(1973) 167-185.

15 Βλ. πρόχειρα Σ. Κ. Κίσσας, «'Η Μονή τής Μικρής άγιας Σοφίας στή Θεσσαλονίκη», Ή Θεσσαλονίκη I (1985) 328, σημ. 12. Σύμφωνα μέ σημείωση κώδικα τής Μητρόπολης Δράμας πού είδε καί δημοσίευσε ό N. I. Γιαννόπουλος, «Χρονικά σημειώματα Δράμας», Νεολόγου έβδομαδιαία Έπιθεώ- ρησις, τ. 1, άριθμ. 40 (26-7-1892), 634 ή Αγία Σοφία Δράμας ήταν άρχικά άφιερωμένη στή Θεοτόκο. Αναδημοσιεύουμε έδώ τό σημείωμα, λόγω τής έξαιρετικής του σημασίας: «1861 Δεκεμβρίου 8 σιμιόνω είς τήν άγίαν σοφίαν ή όποία σήμερον είναι τσαμί δέν είναι άγια σοφία παρά είναι Κοίμησις τής Θεοτόκου, διότι ήτουν έναν μάρμαρον μεγάλον έπάνο είς τήνχαβάδα τής πόρτας καί έπεσεν τόν καιρόν σισμοϋ καί είναι ρωμαίικα γράμματα, τά όποια τά έδιάβασα καί είναι Κοίμησις τής Θεοτόκου, τώρα δέ τό έχουν οί όθωμανοί σκάλα κατά τό μεσημβρινόν μέρος, τά μέν γράμματα είναι κάτω είς τήν γήν, καί οί μεταγεναίστεροι έάν θέλουν νά εΰρουν τήν άλήθειαν είς έκεΐνον τό μάρμαρον θέλουν τό εΰρχ]. ”Ερρωσθαι. Ό έλάχιστος ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ».

16 St. Antoljak, Samojlovata driava, Σκόπια 1969, σ. 76. 'Η άποψη τοΰ συγγραφέα οτι ή έπισκοπή Θράμου πού άναφέρεται στό πρώτο χρυσόβουλλο τοΰ Βασιλείου Β " Βουλγαροκτόνου πρός τήν άρ- χιεπισκοπή ‘Αχρίδας ταυτίζεται μέ τήν έπισκοπή Δράμας δέν φαίνεται νά στηρίζεται σέ κάποια πηγή καί ώς έκ τούτου είναι αυθαίρετη.

17 Εάν ύπάρχει πλήρης άντιστοιχία άνάμεσα στά δύο άντιδιαστελλόμενα κτήρια, αν δηλαδή ήταν καί ή παλαιότερη έκκλησία καθολική, τότε ό πιθανότερος πόλος άναφορας πρέπει νά ήταν καθολική έκκλησία Βουλγάρων. Παρόλο πού, δπως είπαμε, καμία πηγή δέν δικαιολογεί οΰτε ύπόθεση γιά βουλγαρική κατοχή τής Δράμας, δέν πρέπει νά άποφύγουμε τή σκέψη μήπως ύπήρξε στήν πόλη μία άπό τίς έπτά καθολικές έκκλησίες πού ίδρυσε ό βούλγαρος χάνος Βόρις-Μιχαήλ, σύμφωνα μέ τίς πληροφορίες τοϋ Θεοφύλακτου Άχρίδος στό Βίο του 'Αγίου Κλήμεντος (V. Zlatarski, Istorija па bälgarskata därzava prez srednite vekove, 1/2, Σόφια 19712, σ. 238, σημ. 78. 'Η άλλαγή «άρχής» άποτελοΰσε πάντοτε γεγονός άξιοσημείωτο, δταν μάλιστα ήταν κρατική. 'Ο Λέων, πρώτος βυζαντινός αρχιεπίσκοπος στό θρόνο τής Αχρίδας σημειώνεται ώς «πρώτος έκ Ρωμαίων» (P. Ljubinkovic, Ordo episcoporum u Paris. Gr. 880 i arhijerejska pomen lista u Sinodikonu сага Borila, Studije, Βελιγράδι 1982, σ. 97). Τό ίδιο συνέβη τρείς αιώνες άργότερα, μετά τό 1346, μέ τό Νικόλαο, πρώτο σέρβο άρχιεπίσκοπο Αχρίδας, πού χαρακτηρίστηκε ώς «πρώτος έκ Σερβίας» (Cv. Grozdanov, «Prilozi poznavanju srednjovekovne umetnosti Ohrida», Zbornik za likovne umetnosti 2, Novi Sad 1966, σ. 212). Δέν θά έπρεπε, φυσικά, νά άποκλεισθεΐ ή ύπαρξη κάποιας παράδοσης γιά τήν ϋπαρξη κτητόρων πού κατάγονταν άπό τή Ρώμη. Παρόμοια παράδοση σημειώνει ό Ιερέας τής Διοκλείας γιά τήν έκκλησία του Αγίου Πέτρου κοντά στό Novi Pazar (V. J. Djuric, Vizantijske freske u Jugoslaviji, Βελιγράδι 1974, σ. 189, σημ. 22). Πρβ. καί τίς δύο έκκλησιαστικές κοινότητες τών αίρετικών Καθαρών.

18 Ρ. Lemerle, ό.π., 180. Σύμφωνα μέ πληροφορίες τοϋ Geoffroy de Villeharduin ό Βονιφάτιος Μομ- φερρατικός κατασκεύασε τά τείχη τής Δράμας. Πρόκειται φυσικά γιά έπιδιόρθωσή τους. Δέν είναι γνωστό έάν οι σχέσεις τής άπογόνου του Γιολάνδας-Εϊρήνης Παλαιολογίνας μέ τήν πόλη όφείλονται στήν ϋπαρξη κάποιας πατρογονικής κληρονομιάς. Ή αύτοκράτειρα έπισκέπτονταν συχνά τήν Δράμα χάριν άναψυχής. Σέ μία άπό τίς έπισκέψεις της προσβλήθηκε άπό όξύ πυρετό καί πέθανε τό Σεπτέμβριο τοϋ 1316 (Νικηφόρος Γρήγορός, Βκδ. Bonnae, I, 273' P. Lemerle, δ.π., σ. 188. Γιά τόν άκριβή χρόνο θανάτου τής Ειρήνης βλ. S. Kissas, «Danilo II i Solunska okolina. Beleske iz vizantijsko-srpskih odnosa pocetkom XIV veka», Arhiepiskop Danilo II i njegovo doba, Βελιγράδι, 14-19 Δεκεμβρίου 1987, Πρακτικά ύπό έκτύπωση).

- See more at: http://petrousa.blogspot.de/2014/11/13.html#more

101 ΧΡΟΝΙΑ ΔΡΑΜΙΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΥ Β΄ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΤΟ 1913.

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Tue, 01 Jul 2014 13:29:00 +0000

του κ. Γ.Κ.Χατζόπουλου, τ. Λυκειάρχη.

Η 1η Ιουλίου 1913 αποτελεί έναν από τους κορυφαίους σταθμούς της νεότερης ιστορίας της μαρτυρικής μας πόλης.
Είναι η ημέρα κατά την οποία ο Δραμινός λαός ανέπνευσε το μυρωμένο αγέρι της πιο λατρευτής θεάς, της λευτεριάς, αποτινάσσοντας τον διπλό ζυγό της σκλαβιάς, τον τουρκικό και βουλγαρικό.

Ανάμεσα στους πρωτεργάτες για τη σμίλευση αυτού του μεγαλειώδους σταθμού της νεότερης ιστορίας μας εξέχουσα θέση κατέχει και ο αοίδιμος Ιεράρχης Δράμας Αγαθάγγελος ο Μάγνης Κωνσταντινίδης.

Η αναδίφηση της τοπικής ιστορίας που εδώ και τρείς δεκαετίες αποτελεί για μένα εκπλήρωση χρέους προς τον μαρτυρικό νομό της Δράμας με σαγηνεύει ιδιαίτερα, όταν αντικείμενο της έρευνας μου αποτελούν μορφές που διαδραματίσανε κορυφαίο ρόλο, ώστε ο τόπος αυτός να γεύεται τους αγλαούς καρπούς της πολυπόθητης Λευτεριάς.

Μια τέτοια μορφή υπήρξε και ο αοίδιμος Ιεράρχης Αγαθάγγελος ο Μάγνης.

Αυτού την προσωπικότητα προσπαθώ επιγραμματικά στις σελίδες που ακολουθούν να σμιλέψω με την ευκαιρία του εορτασμού της συμπλήρωσης ογδόντα εννέα χρόνων από την απελευθέρωση της Δράμας από τον τούρκικο και βουλγάρικο ζυγό και εξήντα τεσσάρων χρόνων από του θανάτου του.

Ας αποτελέσουν λοιπόν οι γραμμές που ακολουθούν ελάχιστη έκφραση ευγνωμοσύνης του Δραμινού λαού προς τη μεγάλη μορφή του αοιδίμου Ιεράρχη, που λάμπρυνε για δώδεκα ολόκληρα χρόνια τον θρησκευτικό θώκο της πολύπαθης και μαρτυρικής Δράμας, της γής των ηρώων και μαρτύρων, και παράλληλα ελάχιστο ευλαβικό μνημόσυνο για την ανάπαυση της ψυχής του.

Ο Αγαθάγγελος Β΄ Κωνσταντινίδης, κατά κόσμον Στυλιανός, γεννήθηκε το 1864 από τους θεοσεβείς Κωνσταντίνο και Μαργαρίτα στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας και πέθανε στη Χάλκη το 1935.

Τα πρώτα γράμματα τα έμεθε στο σχολαρχείο της πατρίδας του.
Κατόπιν συνέχισε τις σπουδές του στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης.
Φιλομαθής καθώς ήταν και έχοντας όχι μόνο την ηθική, αλλά και την υλική συμπαράσταση των θεοσεβών γονέων του μεταβαίνει στην Χάλκη και εγγράφεται στη Θεολογικη Σχολή.
Το 1886 χειροτονείται διάκονος και υπηρετεί ως αρχιδιάκονος του Μητροπολίτου Εφέσου Αγαθαγγέλου.

Δεν αρκείται όμως στην εκπλήρωση των καθηκόντων του. Μέσα του καίει η φλόγα για την απελευθέρωση του υπόδουλου Ελληνισμού.

Γι’ αυτό λοιπόν ασκεί με ζήλο ταυτόχρονα το έργο του ιεροκήρυκος και του διδασκάλου. Θέλει να φωτίσει με τον πύρινο λόγο του τον νου και την καρδιά του υπόδουλου Μικρασιατικού Ελληνισμού και να βοηθήσει έτσι στην προετοιμασία της ανακτήσεως της ελευθερίας του.

Το 1892 τον βρίσκομε στην Ευρώπη.

Σπουδάζει με υποτροφία νομικά στα πανεπιστήμια του Βερολίνου και Παρισίων.
Οι σπουδές τελειώνουν σύντομα και με επιτυχία ο Αγαθάγγελος επιστρέφει στη Χάλκη όπου θα προσφέρει τα φώτα του στους διψασμένους για μάθηση τροφίμους της Σχολής μέχρι το 1901, οπότε θα μεταβεί στα Γρεβενά για να αναλάβει την ηγεσία του υπόδουλου ποιμνίου ως
Μητροπολίτης τον Οκτώβριο του 1901. Με αυταπάρνηση για μια δεκαετία στήριξε τον Μακεδονικό Αγώνα μέχρι τον Μάρτιο του 1910.

Έχει ήδη εκλεγεί Μητροπολίτης Γρεβενών.

Το 1910 προάγεται σε Μητροπολίτη Δράμας.

Κατά την διάρκεια του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου αναγκαστικά παρέμεινε στην Θεσσαλονίκη, γιατί επιστρέφοντας από την Αθήνα, όπου είχε μεταβεί για να μεριμνήσει για την αποστολή εφοδίων στην Δράμα, εμποδίστηκε η επάνοδος στο δοκιμαζόμενο ποίμνιό του, λόγω των γνωστών βασιλοφρόνων αισθημάτων του.

Τον Ιούνιο του 1919 επιστρέφει στη Δράμα. Το 1920 μεταφέρει τα οστά του πατριάρχη Νεοφύτου του Η΄στην Ιερά Μονή της Εικοσιφοίνισσης Παγγαίου.

Περιχαρής ο σοφός και γλωσσομαθής ιερωμένος-εγνώ- ριζε πολύ καλά Γαλλικά, Τουρκικά και Γερμανικά-εγκαταλείπει τα Γρεβενά και εγκαθίσταται στη Δράμα.

Εδώ θα διαδεχθεί τον μαρτυρικό Άγιο Χρυσόστομο Καλαφάτη.
Αντιλαμβάνεται από την πρώτη στιγμή την κατάσταση που επικρατεί στο Νομό μας. Συναισθάνεται το βάρος της αποστολής του. Υπολογίζει με ακρίβεια το μέγεθος του αγώνος που θα διεξάγάγει.
Βλέπει καθάριο τον σταυρό του μαρτυρίου. Μα δεν πτοείται. Η ψυχή του γίνεται γρανίτης πάνω στον οποίο θα συντρίβονται καθημερινώς τα μανιασμένα κύματα της τουρκικής και εν συνεχεία βουλγαρικής θηριωδίας και απανθρωπιάς.

Η τόλμη του, η τέλεια περιφρόνηση του θανάτου καθώς και η μεγάλη αγάπη του για το ποίμνιό του κινούν τον θαυμασμό. Δεν του λείπει ακόμη και η διπλωματική ικανότητα, με την οποίαν αποφεύγει με άνεση τις συμπληγάδες που ορθώνουν μπρος του οι απαίσιοι κατακτητές.

Και οι αρετές του αυτέ διαφαίνονται εύκολα με την μελέτη των είκοσι περίπου εγγραφών και των ισάριθμων τηλεγραφημάτων, τα οποία έστελνε κάθε τόσο στους πανίσχυρούς της εποχής εκείνης Δόμπρεφ, Βούλγαρο Πολιτικό Διοικητή της Δράμας, Κοετσίκωφ, Στρατιωτικό Διοικητή του Νομού Δράμας, Στρατηγό Κοβάτσεφ, Βούλκωφ, Γενικό Διοικητή Μακεδονίας, Στρατηγό Ιβάνωφ καθώς και τον Βούλγαρο βασιλιά Φερδινάνδο.

Θαυμάζει κανείς το θάρρος με το οποίο διαμαρτύρεται προς τους ανωτέρω παραλήπτες των εγγράφων και τηλεγραφημάτων του για όσες βαρβαρότητες διαπράττουν εις βάρος του Δραμινού λαού οι αιμοδιψείς κατακτητές.

Και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου η διαμαρτυρία γίνεται έντονη και φτάνει μέχρι του σημείου της απειλής.

Έτσι σ’ ένα έγγραφο του που θα απευθύνει προς τον Βούλγαρο Στρατιωτικό Διοικητή Δράμας, θα εκφράσει την λύπη του, επειδή οι 47 Έλληνες, επει¬δή κρατούνταν ως αιχμάλωτοι δήθεν πολέμου στο στρατόπεδο της Δράμας, χρησιμοποιούνταν για το ξεφόρτωμα γαιανθράκων στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλεως.

Και δεν αρκείται μόνο στην έκφραση της λύπης, αλλά καταβάλλει προσπάθειες να τους απελευθερώσει.
Εύσχημη θα είναι η διαμαρτυρία του προς τον Γκίκωφ για τις συλλήψεις ιερέων της Μητροπόλεώς του καθώς και για τις κακοποιήσεις των προκρίτων της υπαίθρου, οι οποίοι, επειδή δεν υπέκυπταν στις πιέσεις των εχθρών να υπογράψουν ότι είναι Βούλγαροι, δερνότανε χωρίς οίκτο μέχρι θανάτου.

Έντονη είναι η διαμαρτυρία του σε άλλο έγγραφο του με παραλήπτη τον Στρατιωτικό πάλι Διοικητή για τις ληστείες που διέπραξαν οι υπήκοοι του εις βάρος των ελληνικών οικογενειών της Βιτάστας, της Αγγίστας, της Προβίστας και του Ροδολείβους. Στο ίδιο έγγραφο θα διαμαρτυρηθεί για την προσβολή της τιμής των γυναικών της Νικήσιανης και του Παλαιοχωρίου.

Από τους εκκλησιαστικούς άμβωνες προτρέπει συχνότατα, περιφρονώντας κάθε κίνδυνο, τους Έλληνες χριστιανούς να επιδείξουν εγκαρτέρηση και θάρρος μπροστά στις βουλγαρικές ωμότητες.

Με κίνδυνο να οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα μεταβαίνει στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλεως.
Από εκεί θα περάσει εξόριστος ο δημοφιλέστατος άγιος Πολυανής Φώτιος.
Στον ηρωικό εκείνο άγιο θα προσφέρει όλο το περιεχόμενο του βαλαντίου του, γύρω στα 350 γρόσια, για να αντιμετωπίσει τις στοιχειώδεις ανάγκες του στον άγνωστο τόπο εξορίας του.

Την άδεια του Δόμπρεφ θα ζητήσει για να μεταβεί στο Μαδεμλί Τσιφλίκι.

Εκεί βρίσκεται κρατούμενος ο θεοφιλέστατος Επίσκοπος Mύρων Αθανάσιος.
Σκοπός του ταξιδιού του είναι όχι μόνο να τον παρηγορήσει, αλλά κι αν μπορέσει, να τον απελευθερώσει.
Κι όταν οι Βούλγαροι θα εντείνουν την τρομοκρατική τους δράση, αυτός θα περιέλθει τους έρημους από την ελληνική παρουσία δρόμους της Δράμας και θα εμψυχώσει το τρομοκρατημένο ελληνικό στοιχείο.
Ο κίνδυνος είναι μεγάλος.
Βλοσυροί κομιτατζήδες και βούλγαροι στρατιώτες κυκλοφορούν στους δρόμους και συνταράζουν τη νεκρική ησυχία της πόλεως, έτοιμοι να κατασπαράξουν σαν ύαινες κάθε Έλληνα που θα τολμούσε να βγει από το σπίτι του.

Σε μία από αυτές τις εξόδους του λίγο έλειψε να λογχισθεί από πενταμελή βουλγαρική στρατιωτική περίπολο.
Και τη σκηνή τούτη ανάγλυφα μας τη δίνει ο ίδιος στο πολύτιμο Ημερολόγιό του.
Γράφει λοιπόν:

“Πορευόμενος έκτης Ιεράς Μητροπόλεως εις το Διοικητήριον διατρέχω τον κίνδυνον να λογχισθώ ειςτας 11π.μ. της 26ης Ιουνίου 1913 υπό πενταμελούς βουλγαρικής περιπόλου.
Δύο εκ των περιπόλων γνωρίζοντες την τουρκική ήλθον προς με με εφ- ’όπλου λόγχην και προτείνοντας αυτάς είπον να απέλθω εις την Μητρόπολίν μου αμέσως, διότι απαγορεύεται εις πάντας η εκ των οικίων έξοδος.

Απήντησα ότι δι’εμέ ως βλαδίκαν, δηλ. αρχιερέα, επιτρέπεται.
Τότε εις θυμωθείς έτι μάλλον έθηκε και φυσίγγια εις το όπλον και επλησίασε κατ’εμού, οπότε δείξας τον επί του στήθους μου πάντοτε κατά τας εξόδους μου κρεμάμενον μέγαν εγκόλπιον σταυρόν, τω είπον να κτυπήση τον σταυρόν και το στήθος.

Εκείνος απήντησε: “Δεν κτυπώ τον σταυρόν”.

Τότε τω λέγω δυνατή τη φωνή τουρκιστί: Εύγε, είσαι καλός.χριστιανός, βγάλε τον σκούφον σου και φίλησον τον σταυρόν.
Και εκείνος εφίλησε τον σταυρόν και το χέρι μου”.

Δείγμα της διπλωματικής του δυνάμεως θα μας δώσει ακόμη με τη ματαίωση της αποφασεως της βουλγαρικής κυβερνήσεως να μεταβάλει την εκκλησία της Αγιας του Θεου Σοφίας σε αρχαιολογικό μουσείο.

'Αλλος ο σκοπός φυσικά των δολίων κατακτητών. Και τούτον τον πραγματικό σκοπό τους κατανοεί εγκαίρως ο αοίδιμος ιεράρχης.
Κι ο θαυμασμός μας φθάνει στην κορύφωσή του με την απόφασή του να διατηρεί με απόλυτη μυστικότητα ένοπλες ελληνικές ομάδες.
Είναι τα τμήματα εκείνα που στην οργάνωση και τη διατήρησή τους έχει επιστατήσει ο ίδιος.

Σε διαρκή εγρήγορση ευρισκόμενα είναι αποφασισμένα να εμποδίσουν τον κατακτητή να θέσει σε εφαρμογή το σχέδιο εξοντώσεως του ελληνικού στοιχείου της Δράμας.

Ψυχική θα νιώσει συντριβή, όταν θα πληροφορηθεί την τραγωδία του αιμοτόβρεκτου Δοξάτου.
Με σπαραγμό ψυχής θα σημειώσει στο πολύτιμο Ημερολόγιό του:

"Το φιλόκαλον, το φιλοπρόοδον, το ευφορώτατον και φιλογενέστατον χωρίον μας Δοξάτον, αμιλλώμενον, κατά την μόρφωσιν των κατοίκων, προς την Δράμαν, μετεβλήθη εις ερείπια και οι κάτοικοι εις σφάγια.
Οι δύο ιερείς μου Παπα-Δημήτριος και Παπα-Αβρααμ και οι καλλίτεροι πρόκριτοι με βασανιστήρια εφονεύθησαν εκ των πρώτων.

Οι βούλγαροι στρατιώται πεζοί και ιππείς, ως ανθρωπόμορφα τέρατα, ήρχισαν να καίωσι τας οικίας, να φωνεύωσι λυσσωδέστατα, αγριώτατα, τους άοπλους κατοίκους, ματαίως επικαλούμενους ευσπλαχνίαν.
Αλλ’ ο καλαμός μου αδυνατεί να προχωρήσει".

Συνετριβη ο ιεράρχης. Τα δάκρυα καυτά έσπευσαν να χαθούν στα δασιά υπόλευκα γένεια του. Μα κάποτε τα δεινά τελείωσαν. Ο εφιάλτης του θανάτου χάθηκε. Ο ελληνικός στρατός, ο αιώνιος έφηβος, ο πρωταθλητής του δικαίου, ο ακοίμητος φρουρός της εθνικής τιμής και αξιοπρέπειας μας, επήρε φαλλάγγι τον εχθρό.
Το δένδρο της Λευτεριάς ποτισμένο με πλήθος αίμα ελληνικό θέριεψε κι έκανε καρπούς γλυκύτερους τούτη τη φόρα. Κι αυτούς τους καρπούς γεύτηκε ο λαός της Δράμας.

Κι ήταν η ήμερα τούτης της ανέκφραστης χαράς η πρώτη Ιουλίου 1913. Ο μεθυσμένος από το νέκταρ της Λευτεριάς δραμινός λαός ξεχύνεται στους δρόμους.
Προηγείται η βιβλική μορφή του Αγαθαγγέλου. Πρώτος στον κίνδυνο ο Ιεράρχης, πρώτος και στον πανηγυρισμό της Λευτεριάς.

Να πως θα αποθανατίσει τον πανηγυρισμό του στο Ημερολόγιό του:

“ Χαράς ευαγγέλια!

Ελευθερία και Ελευθερία εορτάζομεν από της 4 μ.μ εν

τη Δράμα.

Αναπνέομεν! Ζώμεν! Κινούμεθα!

Ο ελληνικός μας στρατός νικητής και τροπαιούχος

εισήλθεν εις την Δράμαν.

Χαρά! Αγαλλίασις, άσματα! Ελευθερία!".

Θα παραμείνει εννιά ολόκληρα χρόνια ακόμη κοντά στο λεύθερο ποίμνιο του μοιραζόμενος μαζί του την ελευθερια και την ευτυχία και φροντίζοντας δια την ηθική διαπαιδαγώγηση του.

To 1922, τη χρονιά που ο ελληνισμός της Μ. Ασίας, του Πόντου και της Αν. Θράκης θύμα τραγικό της σκληρής ιστόρικής του μοίρας, θα ξεριζωθεί μια για πάντα από τις πανάρχαιες εστίες του.

Ο αείμνηστος ιεράρχης θα εγκαταλείψει τον τόπο που πότισε με τα δάκρυα του πόνου και της χαράς.

Θα ξαναγυρίσει στη Χάλκη με πολιά την κόμη και τη γενειάδα για να συνεχίσει έναν άλλον αγώνα, J εξ ίσου σπουδαίο, τον αγών του καλάμου.

Θα μετατεθεί στη νεοσύστατη Μητρόπολη Πριγκηποννήσων το 1924. Το 1932 θα παραιτηθεί για λόγους υγείας, ενώ τον Αύγουστο του 1935 θα αφήσει την τελευταία του πνοή στην Χάλκη, όπου και θα ταφεί.

Πλείστα τα έργα του, που είδαν το φώς της δημοσιότητας.

Αναφέρομε μερικά:

1. Επίτομος Χριστιανική Ηθική.

2. Το ζήτημα των Μικρασιατών και Θρακών ομογενών προσφύγων.

3. Εικοσιφοίνισσα, Ιερή Μονή του Παγγαίου, Ιστορία και περιγραφή αυτής.

4. Δραματική περιπέτεια της Δράμας και απελευθέρωσις αυτής.

Ευτυχέστατε Ιεράρχα, πόσο πρέπει να σε ζηλεύουν οι γενναίοι υπερασπιστές υψηλών ιδανικών!

Ευνοούμενος της θεάς τύχης ευτύχησες να απολαύσεις τους καρπούς τους ζηλευτούς του ωραίου και υψηλού αγώνος, που με μύριους κινδύνους έφερες εις πέρας.

Ο δραμινός λαός θα σε ευγνωμονεί.

Μα και η θεά Ιστορία σου έχει προσφέρει χώρο ζηλευτό στα πολυτελή δώματά της.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Προσπάθησα να σμιλεύσω όσο το δυνατόν καλύτερα την προσφορά του μεγάλου Ιεράρχου. Νομίζω πως εξοφλώ κάπως την υποχρέωση που ανέλαβα εκούσια στην ιερή Σκιά του.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Μητροπολίτου Αγαθαγγέλου, Αι δραματικοί περιπέτειαι της Δράμας μέχρι της απελευθερώσεως αυτής, Καβάλα 1913.
2. Μεγάλη Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπάίδεια, τομ.1, δ.83.
3. Μητροπολίτου Αγαθαγγέλου, Εικοσιφοίνισσα, Ιερά Μονή του Παγγαίου, Ιστορία και περιγραφή αυτής, Δράμα 1915.
4. Ευαγγέλου Στράτη, Η Δράμα και η Δράβησκος, Σέρραι 1923
5. Ορθοδοξία, I, 1935.
5. Εκκλησία, ΙΓ, 1935.
(Σημ.: Το παρόν κείμενο αποτελεί ένα από τα κεφάλαια του νέου βιβλίου μας με τίτλο “ ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΝΕΟΤΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ” που θα εκδοθεί σύντομα.)

H Αγία Σοφία Δράμας

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 05 May 2014 14:31:00 +0000

A. ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ - X. ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ

Στό μέσον τής Δράμας σώζεται άξιόλογος βυζαντινός ναός τιμώμενος επ’ όνόματι τής 'Αγίας Σοφίας, ό όποιος δεν προκάλεσε μέχρι σήμερα τό ενδιαφέρον των αρχαιολόγων πλήν ολίγων συνοπτικών μέν άλλά χρησίμων παρατηρήσεων του Π. Βοκοτόπουλου1.

Τό 1960 ό Στυλ. Πελεκανίδης, έφορος τότε τών Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, προέβη σέ μικρής έκτάσεως επισκευές τής στέγης καί σέ άποχωμάτωση, γιά λόγους μόνωσης άπό τήν υγρασία, τής άνατολικής πλευράς τοΰ ναού, καθαίρεση τών κονιαμάτων καί άρμολόγησε τήν αρχική τοιχοποιία τής πλευράς αυτής2.

Διαβλέψας τό ένδιαφέρον πού παρουσιάζει ό ναός ανήγγειλε τή δημοσίευσή του καί άνέθεσε τό 1966 στόν Α. Κούντουρα καί στόν X. Μπακιρτζή νά άπο- τυπώσουν τό μνημείο. Γιά διαφόρους λόγους ή μελέτη του Στυλ. Πελεκανίδη δέν εγινε καί μέ τήν ευκαιρία του A ' Συμποσίου γιά τή Δράμα καί τήν περιοχή της παρουσιάζονται γιά πρώτη φορά τά σχέδια αύτά (σχ. 1-3).

Τό μνημείο, όπως σώζεται σήμερα, μισοχωμένο στό έδαφος, μέ έπιχρισμένες όλες σχεδόν τίς έπιφάνειές του έξωτερικά καί έσωτερικά καί μέ τήν προσθήκη μεταγενέστερου προθαλάμου καί κωδωνοστασίου (άρχικά μιναρές) δέν δίνει πολλές πληροφορίες.

Πρόκειται γιά τετράπλευρο έξωτερικά οικοδόμημα μέ μονόρριχτες στέγες στό βόρειο καί νότιο τμήμα καί ύψηλό οκτάπλευρο τρούλλο, ό όποιος στηρίζεται σέ εμφανή τετράπλευρη βάση (είκ. 1).

Στήν ανατολική πλευρά διακρίνεται ή αρχική τοιχοποιία έκατέρωθεν τής κόγχης του ιεροί) βήματος (είκ. 2). Άποτελεΐται από έγχόρηγη λιθοδομή. Ανάμεσα στους λίθους διακρίνονται καί spolia.

Στή λιθοδομή παρεμβάλλονται καθ ’ υψος τριπλές ζώνες πλίνθων διαφόρων μεγεθών. Στίς γωνίες αυξάνουν οί πλίνθοι καί ώς συνδετικό κονίαμα τής τοιχοποιίας χρησιμοποιείται ρόδινο κουρασάνι. Ή τοιχοδομία αύτή μοιάζει μέ αύτή τής α' φάσης τών τειχών τής Δράμας, δπως παρατήρησαν οί Γ. Βελένης καί Κ. Τριανταφυλλίδης3.

Στό άνω τμήμα του άνατολικοΰ τοίχου, νοτίως τής κόγχης διακρίνονται έντοιχισμένα δύο κομμάτια έπιγραφών σέ μάρμαρο.

Ή μέν μία είναι λατινική καί δέν σώζει παρά μόνον δύο γράμματα RC (είκ. 3)
, ή δεύτερη είναι δημώδης βυζαντινή καί σώζει τό δνομα καί τό έπάγγελμα ένός προσώπου ...]ΔΕ ΜΑΡΜΑΡΑ ΙΩΑ[ΝΝ0Υ...4 (είκ. 4).

Ή έπιγραφή αύτή θά μπορούσε νά χρονολογηθεί πολύ γενικά μετά τό 1000 καί θά χρησίμευε ώς terminus post quem γιά ιήν χρονολόγηση του μνημείου, έάν ή τοιχοδομία στό άνώτερο τμήμα του τοίχου αύτοΰ παρουσιάζοντας έμφανή διατάραξη δεν ήταν ύποπτη γιά μεταγενέστερη προσθήκη.

Ασφαλώς μεταγενέστερων βυζαντινών χρόνων είναι τουλάχιστον τό έξωτερικό άνώτερο τμήμα τής τρίπλευρης κόγχης του ίεροΰ βήματος (είκ. 2).

Καθώς δμως άποκαλύφθηκε μετά τήν αφαίρεση τών κονιαμάτων δτι καί ή βάση τής κόγχης είναι τρίπλευρη καί οί γενέσεις τών πλευρών πλινθόκτιστες, συνάγεται δτι ή αρχική κόγχη τοϋ ίεροΰ βήματος του ναού τής Δράμας ήταν τρίπλευρη πλινθόκτιστη πιθανόν με τρία παράθυρα, άνά ενα σέ κάθε πλευρά.

'Η 'Αγία Σοφία εχει σέ κάτοψη τετράγωνο σχεδόν σχήμα. Μετρά εσωτερικά μήκος 13,40 μ. καί πλάτος 10,46 μ. '0 κεντρικός τετράπλευρος χώρος, πού σχηματίζεται άπό ογκώδεις πεσσούς καί στεγάζεται μέ τροΰλλο, έπικοινωνεΐ μέ ισοϋψή τρίβηλα υψους 3,50 μ. (είκ. 5) πρός πλάγια κλίτη (πλάτους 1,95 μ.), βόρειο καί νότιο, καί πρός νάρθηκα, πού καλύπτονται μέ συνεχείς ήμικυλινδρικές καμάρες υψους 4,60 μ. ό νάρθηκας, 3,94/4,33 μ. τά κλίτη. Κορμοί κιόνων, ίωνίζοντα συμφυή μέ έπίθημα παλαιοχριστιανικά κιονόκρανα ήμιτελή καί οί βάσεις τών κιόνων στά τρίβηλα είναι spolia άπό άρχαιότερα κτήρια5.
'Ο νάρθηκας (πλάτους 2.47 μ.) διαμορφώνει τίς στενές πλευρές του σέ ρηχές καμπύλες στό άνω μέρος έλαφρώς τετραγωνισμένες στό κάτω μέρος κόγχες άνοιγμένες στό πάχος του τοίχου γιά τήν υποδοχή ψευδοσαρκοφάγων (είκ. 7).

'Η ένότητα καί ή συνέχεια τών δύο κλιτών καί τοδ νάρθηκα, πού έν είδει περιστώου σέ σχήμα Π περιβάλλουν τόν κεντρικό χώρο, διακόπτεται άπό τοίχους, πάχους 1,10 - 2,00 μ. μέ τοξωτά άνοίγματα έπικοινωνίας (είκ. 8).

Τά κλίτη άπολήγουν πρός άνατολάς σέ ήμικυκλικές κόγχες, οί όποιες δέν έξέχουν άλλά άνοίγονται στό πάχος του άνατολικού τοίχου.

Έ άνατολική άπόληξη τοΰ βορείου κλίτους επικοινωνεί σήμερα μέ τό ιερό βήμα μέ μεταγενέστερο βυζαντινών χρόνων τετράπλευρο άνοιγμα, τό όποιο περιέλαβε ύπάρχουσα τετράπλευρη κόγχη καί φέρει οθωμανικών χρόνων οξυκόρυφη άπόληξη πρός τήν πλευρά τοΰ κλίτους. Τό άνοιγμα αύτό, δσο διακρίνει κανείς κάτω άπό τά νεώτερα κονιάματα, φέρει ώς άνατολικό σταθμό τμήμα άμφικίονα παραθύρου βυζαντινών χρόνων. Έάν ό άμφικίων άνήκει στήν 'Αγία Σοφία, τότε ή άψίδα τοΰ ίεροΰ βήματος μπορεΐ νά άποκατασταθεΐ μέ τρίλοβο παράθυρο καί δχι μέ τρία παράθυρα, άνά ενα σέ κάθε πλευρά, δπως άναφέραμε προηγουμένως. Τό διακονικό δέν επικοινωνεί μέ τό ίερό βήμα καί είναι διαμορφωμένο σέ παρεκκλήσι άφιερωμένο στήν Παναγία.

Στή βόρεια πλευρά φέρει τετράπλευρη κόγχη.

Ή άνωδομή τοΰ τετράπλευρου κεντρικοΰ τμήματος σχηματίζει τόξα υψους 6,63 μ. πού συνδέουν τούς ογκώδεις πεσσούς, ρηχά στή βόρεια καί νότια πλευρά, πλατύτερα στήν άνατολική καί δυτική καθιστώντας ετσι τόν κατά μήκος άξονα έντονότερο άπό τόν κατά πλάτος (είκ. 9). Επιπλέον ανάμεσα στήν άνατολική καμάρα καί τό τεταρτοσφαίριο τής κόγχης τοΰ ίεροΰ βήματος υψους 6,02 μ. παρεμβάλλεται θριαμβικό τόξο υψους 6,31 μ. (είκ. 10). Στά τέσσερα τόξα καί μέ τή βοήθεια σφαιρικών τριγώνων κάθεται υψηλός όκτάπλευρος έξωτερικά τροΰλλος μέ οριζόντιο γείσο καί τέσσερα παράθυρα (υψος κορυφής τρούλλου εσωτερικά 11,75 μ.).

'O ναός φέρει σήμερα άνά ενα παράθυρο στή βόρεια καί νότια πλευρά καί άνά ενα εκατέρωθεν τής δυτικής καί μόνης εισόδου. 'Η ύπάρχουσα στή νότια κόγχη τοΰ νάρθηκα είσοδος είναι μεταγενέστερη καί οδηγεί στό καμπαναριό (άρχικά βάση μιναρέ).

Στη δυτική πλευρά του ναού καί σέ ύψηλότερο 2,00 μ. περίπου έπίπεδο εχει προστεθεί κατά τήν περίοδο λειτουργίας του ώς τεμένους (Μπέη τζαμί) ευρύχωρος υπόστυλος προθάλαμος (εικ. 11) έπιστρωμένος μέ παλιές πλάκες μαρμάρου, οί οποίες, όπως καί τά οκτώ σκαλοπάτια, σέ περίπτωση έργασιών άναστήλωσης θά πρέπει νά άνασηκωθοΟν γιά νά έξακριβωθεϊ έάν φέρουν επιγραφές.

'Ως συνάγεται από τά σχέδια καί τήν περιγραφή ή 'Αγία Σοφία Δράμας καταλέγεται μεταξύ των ναών μέ τροΰλλο καί περίστωο, πού συναντώνται μέ διάφορες παραλλαγές στήν Κωνσταντινούπολη, τή Μακεδονία καί τήν περιοχή επιρροής των άπό τού 6ου αΐ. μέχρι τά παλαιολόγεια χρόνια6.

Αποτελούνται οί ναοί αύτοί, κατά τόν Π. Βοκοτόπουλο, άπό κεντρικό τετράγωνο χώρο, πού καλύπτεται άπό τροΰλλο, ό οποίος στηρίζεται σέ τέσσερις ογκώδεις πεσσούς μέ τή μεσολάβηση τόξων καί σφαιρικών τριγώνων καί άπό περίστωο, συνήθως πολύ χαμηλότερο άπό τόν κυβικό κεντρικό πυρήνα, τόν όποιο περιβάλλει άπό τή βόρεια, δυτική καί νότια πλευρά. Καί στίς τρεις πλευρές άνοίγονται δίοδοι επικοινωνίας του κεντρικού χώρου μέ τό περίστωο. 'Ο τύπος κατάγεται πιθανότατα άπό τίς βασιλικές μέ τροδλλο. Γιά τό λόγο αύτό παρατηρεΐται κατά τήν έξέλιξή του μία σταδιακή άπομάκρυνση άπό αύτές.

Τό άρχαιότερο παράδειγμα είναι ό ναός Qasr-Ibn-Wardan στή Βόρεια Συρία, πού χρονολογείται περί τό 564 καί παρουσιάζει συγγένεια μέ τήν τέχνη τής Κωνσταντινουπόλεως.

Στόν 7ο αί. άνάγονται ή 'Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης (τέλη 7ου αί.) καί ή Κοίμηση τής Νικαίας (πρίν τό 730).
Ακολουθεί ή Κοίμηση τής Θεοτόκου στήν Κουντουριώτισσα Πιερίας, ό ναός στήν Πύδνα-Κίτρος καί ό ναός τής Κοιμήσεως στό Λάμποβο τής Αλβανίας καί τέσσερα μνημεία του 11ου-12ου αί.: οί ήμιερειπωμένοι ναοί στό Drenovo καί στή Stara Pavlica στή Νότια Γιουγκοσλαβία καί δύο Κωνσταντινοπολίτικοι ναοί, πού σώζονται άλλοιωμένοι: τό καθολικό τής μονής Παμμακαρίστου τοϋ Που ai., καί τό καθολικό τής μονής Άκαταλήπτου (Kalenderhane) τού τέλους του 12ου αΐ. Στούς πρώιμους παλαιολόγειους χρόνους άνήκουν δύο άκόμη Κωνστα- ντινοπολίτικα παραδείγματα του ΐδίου τύπου: 'Ο νότιος ναός τής μονής Λιβός καί ό 'Άγιος ’Ανδρέας ό έν Κρίσει, δπως έπίσης καί τό καθολικό τής μονής Όλυμπιώτισσας στήν Ελασσόνα7.

Έπιμέρους χαρακτηριστικά τής ' Αγίας Σοφίας Δράμας συγγενεύουν καί πρός νεώτερα καί πρός παλαιότερα παραδείγματα. Π.χ. μέ τούς όψιμους ναούς τής Κωνσταντινουπόλεως συγγενεύει ώς

πρός τά στενά τόξα μεταξύ των πεσσών, πού άνακρατοΰν τόν τροδλλο καί ώς πρός τά τρίβηλα, μέ τά όποια επικοινωνεί ό κεντρικός χώρος με τίς πλευρές του περιστώου.

Με τήν 'Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης ομοιάζει ώς πρός τίς συνεχείς καμάρες πού καλύπτουν τίς τρεις πλευρές τού περιστώου καί μέ τήν Κοίμηση τής Νικαίας καί τήν Κοίμηση τής Κουντουριώτισσας ώς πρός τούς τοίχους μέ τά μικρά ανοίγματα, πού χωρίζουν τά πλάγια κλίτη άπό τόν νάρθηκα, μόνον πού στήν περίπτωση τής Δράμας τά άνοίγματα αύτά είναι κομψώς έκκεντρα.

Στά γενικά χαρακτηριστικά ή 'Αγία Σοφία έχοντας συνεχείς ήμικυλινδρικές καμάρες στά κλίτη καί κατά μήκος άξονα εντονότερο άπό τόν κατά πλάτος στόν κεντρικό τετράπλευρο χώρο διατηρεί εν μέρει τόν χαρακτήρα τής δρομικής έκκλησίας.

Τοΰτο ένισχύεται καί μέ τό έπίμηκες σχήμα τών ογκωδών πεσσών, πού προσομοιάζουν μέ παχεΐς τοίχους, καί μέ τήν αυστηρότητα τής κάτοψης.

Παράλληλα ό ύψηλός τροϋλλος υπερισχύει του κατά μήκος άξονα του κεντρικού τετράπλευρου χώρου, μεταγενέστερα δμως έπιχρίσματα πού τόν καλύπτουν εσωτερικά καί έξωτερικά δέν έπιτρέπουν νά διαπιστωθεί εάν αύτός είναι αρχικός ή όχι. Ανάλογο έρώτημα θέτει καί τό οκτάγωνο σχήμα του, πού προσομοιάζει μέ τούς ύψηλούς οκτάπλευρους Κωνσταντινοπολίτικης προέλευσης τρούλλους τής μονής Μυρελαίου (920), του ναού τής Θεοτόκου τής μονής του όσίου Λουκά (μέσα -β' μισό 10ου αί.) καί τής Παναγίας Χαλκέων Θεσσαλονίκης (1028) καί όχι μέ τούς ύψηλούς στρογγυλούς τρούλλους πού άποτελοΰν κανόνα στήν Έλλαδική μεσοβυζαντινή αρχιτεκτονική έως τό β' μισό τοΰ 10ου αί.8. Έάν ό οκτάπλευρος τροϋλλος τής 'Αγίας Σοφίας Δράμας είναι ό αρχικός, πού φαίνεται πιθανότερο, τότε ασφαλώς είναι ένα άπό τά πρωιμότερα παραδείγματα.

Έάν έπίσης μέ τήν καθαίρεση τών μεταγενεστέρων κονιαμάτων επιβεβαιωθεί ή μή επικοινωνία τών παραβημάτων μέ τό ιερό βήμα δικαιολογημένα, θά ομιλούμε γιά παρεκκλήσια καί δχι γιά πρόθεση καί διακονικό, δπως παρατηρεϊται στό ναό τής Παναγίας στήν Σκριποΰ (873/4)9.

Αύτή ή έλλειψη επικοινωνίας τών τριών μερών στό ανατολικό τμήμα τής έκκλησίας, πού ώς άρχαϊσμός μπορεί νά έννοηθεΐ, συναντάται σέ παλαιοχριστιανικές βασιλικές (Κλειούς Λέσβου, βασιλική 'Αγίου Νίκωνος Σπάρτη (7ος αί.)) καί έπιβιώνει στούς παλαιολόγειους τετρακιόνιους σταυροειδείς έγγεγραμμένους ναούς τής Θεσσαλονίκης καί συγκεκριμένα στήν έλλειψη επικοινωνίας τών κογχωτών άπολήξεων τού Κωνσταντινουπολίτικης προέλευσης περιστώου των μέ τό άνατολικό τμήμα τοΰ κυρίως ναού.

Πρωτοτυπία άνάμεσα στά παραδείγματα του τύπου άποτελοΰν στήν 'Αγία Σοφία Δράμας οί σχηματιζόμενες στίς στενές πλευρές τοΰ νάρθηκα κόγχες γιά τήν τοποθέτηση ψευδοσαρκοφάγων. Παρόμοιες κόγχες είναι συνήθεις σέ παλαιοχριστιανικούς ναούς καί σέ μεσοβυζαντινούς ναούς τής Κωνσταντινουπόλεως, πού ήσαν καθολικά μονών, ώς π.χ. στό καθολικό τής μονής Μυρελαίου (920), στό ναό τής Θεοτόκου τής μονής τοΰ Λιβός (907), στό καθολικό τής μονής Χριστοΰ Παντεπόπτη (πρίν τό 1087) καί στόν "Αγιο Θεόδωρο (Vefa Kilise çamii, τέλος 11ου αί.)10.

'Ηπαρουσία τους όχι μόνο συνδέει άκόμη περισσότερο τόν ναό τής Δράμας μέ την Κωνσταντινούπολη άλλά καί σε συνδυασμό μέ τήν όχι κεντρική θέση του υποβάλλει τή σκέψη δτι ή 'Αγία Σοφία ήταν καθολικό βυζαντινής μονής τής Δράμας.

Συνεκτιμώντας δσα συνοπτικά παρουσιάσαμε γιά τίς σχέσεις, πού ή 'Αγία Σοφία Δράμας εχει μέ άλλους ναούς τού ίδίου άρχιτεκτονικοϋ τύπου, διατυπώνουμε τήν άποψη δτι ό ναός τής Δράμας μπορεΐ νά χρονολογηθεί γύρω στόν 10ο αι. Νεώτερες ερευνες πάνω στό μνημείο ίσως φέρουν στό φως στοιχεία πού θά άποδεικνύουν μία πρωιμότερη ακόμη χρονολόγησή του.

Παραπομπές

1. Π. Βοκοτόπουλος, Ή έκκλησιαστική άρχιτεκτονική εις τήν Δυτικήν Στερεάν 'Ελλάδα καί τήν "Ηπειρον άπό τον τέλους τοΰ 7ου μέχρι τοΰ τέλους τοΰ 10ου αΐώνος, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών, Βυζαντινά Μνημεία, άριθ. 2, Θεσσαλονίκη 1975, σ. 126-131. ’ Αναφέρεται καί ώς ναός Κοιμήσεως τής Θεοτόκου (Ν. Γιαννόπουλος, «Χρονικά σημειώματα Δράμας», έφ. Νεολόγος Κωνσταντινουπόλεως (26-7-1892), σ. 634). Περιγραφή του μνημείου στή δεκαετία του ’20 δίνει ό Ε. Στράτης, Ή Δράμα καί ή Δράβησκος, Σέρραι 1929. Ευχαριστούμε τόν κ. Γ. Βελένη γιά τίς παρατηρήσεις του.

2. Άρχαιολογικόν Δελτίον 16 (1960): Χρονικά, σ. 230 (Στυλ. Πελεκανίδης).

3. Βελένης καί Κ. Τριανταφυλλίδης, «Τά Βυζαντινά τείχη τής Δράμας, έπιγραφικές μαρτυρίες», Βυζαντιακά, 11 (1991) 113, όπου δημοσιεύεται και κάτοψη τής Αγίας Σοφίας Δράμας.

4.Μαρμαράς μέ τήν έννοια του μαρμαρογλύφος βλ. Ν. Δρανδάκης, «Νικήτας μαρμαράς (1075)», Δωδώνη, 1 (1972) 19-44. Τό έπαγγελματικό έπώνυμο Μαρμαράς έμφανίζεται συχνά κατά τήν έποχή τών Παλαιολόγων, Prosopographisches Lexikon der Palaiologenzeit, 7 (1985) 126-8.

5.Από τά τρία τρίβηλα τό δυτικό, πρός τόν νάρθηκα, εχει καταστραφεΐ μέ τήν άφαίρεση των κιόνων γιά διεύρυνση του ναού, δταν αυτός μετατράπηκε σε τζαμί (είκ. 6).

6.Βοκοτόπουλος, δ.π., σ. 126, Ν. Νικονάνος, Βυζαντινοί ναοί τής Θεσσαλίας άπό τό 10ο αιώνα ώς τήν κατάκτηση τής περιοχής άπό τούς Τούρκους τό 1393. Συμβολή στήν βυζαντινή άρχιτεκτονική, Δημοσιεύματα του Αρχαιολογικού Δελτίου άριθ. 26, ’Αθήναι 1979, σ. 152-3.

7.Βοκοτόπουλος, δ.π., σ.(ΐ27-8, δπου καί ή σχετική βιβλιογραφία. Νεώτερα: 'Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης: X. Μπακιρτζής, «Νεώτερες παρατηρήσεις στήν κτητορική έπιγραφή του τρούλλου τής 'Αγίας Σοφίας Θεσσαλονίκης», Βυζαντινά, 11 (1982) 165-180. R. Cormack, «The apse mosaics of S. Sophia at Thessaloniki», Δελτίον Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, περ. δ', 10 (1980-1981) 111-135. Κ. Theocharidou, The Architecture of Hagia Sophia, Thessaloniki, from its Erection up to the Turkish Conquest, BAR 399, 1989 (τέλη του 6ου - 620/630). Κοίμηση Κουντουριώτισσας Πιερίας: ΆρχαιολογικόνΔελτίον28 (1973): Χρονικά, σ. 489-492 (Ε. Τσιγαρίδας) καί Άρχαιολογικόν Δελτίον 29 (1973-1974): Χρονικά, σ. 759-764 (Π. Λαζαρίδης). Πύδνα-Κίτρος: Ε. Μαρκή, «Ό μεσοβυζαντινός ναός τής Πύδνας», Οί άρχαιολόγοι μιλούν γιά τήν Πιερία (1985), σ. 59-64. Τής Ιδίας, «Παρατηρήσεις στόν οικισμό τής άρχαίας Πύδνας», Μνήμη Δ. Λαζαρίδη: Πόλις καί χώρα στήν άρχαία Μακεδονία καί Θράκη, Πρακτικά Αρχαιολογικού Συνεδρίου, Καβάλα 9-11 ΜαΓου 1986, Έλληνο- γαλλικές "Ερευνες 1, Θεσσαλονίκη 1990, σ. 45-56. Τής ιδίας, «’Ανασκαφές βυζαντινής Πύδνας», Τό 'Αρχαιολογικό Έργο στή Μακεδονία καί Θράκη 2 (1988) 196.

8.Βοκοτόπουλος, ο.π., σ. 156.

9.Βοκοτόπουλος, ο.π., σ. 132, σημ. 2.

10. Ναοί του 4ου καί 5ου αί. εις Ch. Delvoye, «L’art paléochrétien de Chypre», XVe Congrès International d’Études Byzantines, Rapports et Co-rapports, V. Chypre dans le monde byzantine 4. L’ art paléochrétien de Chypre, Αθήνα 1976, σ. 12. Παραδείγματα καί έκτός Κωνσταντινουπόλεως σέ καθολικά βυζαντινών μονών τής Κύπρου εις A. Papageorghiou, «L’ architecture de la période byzantine à Chypre», XXXII Corso di Cultura sulI’Arte Ravennate e Bizantina, Ραβέννα 1985, σ. 330.

Οι πρώτες κατοικήσεις στην πεδιάδα της Δράμας

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Tue, 29 Apr 2014 07:34:00 +0000

RENÉ TREUIL

Πριν από το 1967, ελάχιστα στοιχεία ήταν γνωστά σχετικά με την προϊστορία και την πρωτοϊστορία της περιοχής.
Αντίθετα, από το 1967-68 (ανασκαφές Σιταγρών και Ντικιλί-Τας), το χρονολογικό και πολιτιστικό πλαίσιο αποκαταστάθηκε με σχετική ακρίβεια, γεγονός το οποίο συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας πληρέστερης εικόνας για τη γενική προϊστορία των Βαλκανίων και της Ευρώπης.

Επιπλέον, άρχισε η συγκέντρωση πληροφοριών, αποσπασματικών μέχρι τώρα, αλλά όχι αμελητέων, σχετικά με την οικιστική, τον τρόπο ζωής, τις τεχνικές, ακόμη και τη σκέψη των λαών.

Παραμένουν ακόμη αρκετά προβλήματα. Ορισμένα μπορεί να λυθούν σύντομα με την πρόοδο των ερευνών. Σε άλλες περιπτώσεις όμως, είναι δύσκολο να βρεθούν λύσεις, αφού πρόκειται για φάσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν προς το παρόν στοιχεία .

1. Η τελευταία ψυχρή περίοδος

Τοποθετείται ανάμεσα στα -70.000 και -10.000 και αντιστοιχεί στην επονομαζόμενη παγετώδη περίοδο του Würm στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη. Δεν υπάρχουν πάγοι στην περιοχή, αλλά η στάθμη της θάλασσας είναι πολύ χαμηλότερη από ό,τι σήμερα και η βλάστηση που κυριαρχεί είναι η στέππα. Η περιοχή καλύπτεται από χόρτα και δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου δένδρα.
Αυτή η περίοδος αντιστοιχεί στην Ευρώπη με τη Μέση και Ύστερη Παλαιολιθική, δηλαδή με μια περίοδο με αραιή ανθρώπινη κατοίκηση, αλλά ορατή και πραγματική. Επομένως, επειδή κάνει λιγότερο κρύο, μπορεί κανείς να περιμένει δικαιολογημένα μια σαφώς προσδιορισμένη κατοίκηση. Προς το παρόν, ωστόσο, υπάρχουν πολλές αμφιβολίες. Μερικές φορές μια επιφανειακή ανακάλυψη δημιουργεί ορισμένες ελπίδες, αλλά γενικά ακολουθεί απογοήτευση, όπως συνέβη στην περιοχή Ζυγού-Φιλίππων. Μέχρι σήμερα δε γνωρίζουμε καμμία προσδιορισμένη παλαιολιθική θέση, όπως άλλωστε συμβαίνει και στην υπόλοιπη Μακεδονία. Επειδή όμως πολλές τέτοιες θέσεις είναι γνωστές στη Βουλγαρία, και μάλιστα κοντά στα σύνορα, μπορεί κανείς να συμπεράνει ότι η κατάσταση θα αλλάξει αν αρχίσουν επιφανειακές έρευνες, όπως αυτή που μας παρουσιάζει η κυρία Κουρτέση-Φιλιππάκη2.

2. Η κλιματολογική αλλαγή και οι αρχές της νεολιθικής περιόδου

Από το -10.000, το κλίμα θερμαίνεται σα να εισερχόμαστε και πάλι σε μια μεσοπαγετώδη περίοδο. Οι θερμοκρασίες πλησιάζουν τις σημερινές, η θάλασσα ανεβαίνει στη σημερινή της στάθμη και κυρίως η βλάστηση αλλάζει. Το δάσος επεκτείνεται, η στέππα υποχωρεί. Αποτέλεσμα: πιο ευνοϊκές συνθήκες για τον πληθυσμό. Παράδειγμα, τα παλυνολογικά διαγράμματα, που επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε αυτή την εξέλιξη.

Προϊστορικός οικισμός Πλατανιάς Δράμας

Διαμορφώνεται έτσι σταδιακά ένα κλιματολογικό και γεωγραφικό πλαίσιο αντίστοιχο με το σημερινό. Το τοπίο είναι το ίδιο με αυτό που βλέπουμε σήμερα και το κλίμα είναι περίπου το ίδιο με αυτό που γνωρίζουμε.

Η πεδιάδα της Δράμας αποτελεί μια σαφώς προσδιορισμένη γεωγραφική ενότητα, όπου τα διοικητικά όρια δεν έχουν παρά καθαρά τεχνητό χαρακτήρα. Αντίθετα, τα διάφορα γεωμορφολογικά και οικολογικά περιβάλλοντα εισάγουν πολύ πιο σημαντικές διακρίσεις για την ανθρώπινη κατοίκηση. Συναντάται καταρχήν μια ευρεία ζώνη από έλη και τύρφη στο κέντρο, που περιβάλλεται από μια περιοχή από προσχώσεις εξαιρετικά εύφορες όταν ξεχερσωθούν, σχεδόν επίπεδες, ή μάλλον ακριβέστερα με μια πολύ μικρή κλίση προς το κέντρο (βλ. χάρτη της περιοχής). Γύρω από αυτές υπάρχει ακόμη μια λοφοσειρά και τέλος τα βουνά

. Ο πληθυσμός εγκαθίσταται σχεδόν πάντα στις ξηρές ζώνες και συχνά, όπως στο Πολύστυλο, και ίσως στο Ντικιλί-Τας, στην ίδια την όχθη του έλους. Αυτή η κατάσταση, που υπαγορεύεται από τις ανάγκες της καλλιέργειας και από το γεγονός ότι οι φυσικοί πόροι που προσφέρονται από το έλος βρίσκονται εκεί, επιτρέπει επιπλέον στον πληθυσμό να επωφελείται από τις πηγές και από την εμφάνιση στην επιφάνεια υπόγειων νερών που βρίσκονται στη βάση των λόφων και επιτρέπουν την εύκολη άρδευση.

Τα άλλα περιβάλλοντα, δηλαδή οι λόφοι και τα βουνά, παρέχουν βοσκοτόπια για τα κοπάδια και εκτάσεις για το κυνήγι. Προσφέρουν επίσης ορισμένα υλικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή των εργαλείων.
Είναι περίεργη πάντως η διαπίστωση ότι η πρώτη φάση της Νεολιθικής περιόδου (Αρχαιότερη Νεολιθική, 7η και 6η χιλιετία) δε φαίνεται να υπάρχει, αν και όλες οι συνθήκες φαίνεται να ευνοούν την εγκατάσταση στην περιοχή των πρώτων αγροτικών πληθυσμών. Αυτή η φαινομενική τουλάχιστον απουσία θέτει ένα περίεργο πρόβλημα που ξεπερνά την πεδιάδα της Δράμας.

Η Αρχαιότερη Νεολιθική απαντάται μόνο στη Νέα Νικομήδεια (Κεντρική Δυτική Μακεδονία), στο Κοβάτσεβο (Ροδόπη) και στη μέση και ανώτερη κοιλάδα του Στρυμόνα. Δεν βρέθηκε στους Σιταγρούς, παρότι η ανασκαφή έφθασε μέχρι το παρθένο έδαφος- στο Ντικιλί-Τας δε φθάσαμε ακόμη στο παρθένο έδαφος, αλλά μέχρι τώρα δεν βρήκαμε καμμία πειστική ένδειξη για την παρουσία της Αρχαιότερης Νεολιθικής. Σε όλη την υπόλοιπη ελληνική Μακεδονία και τη Θράκη αυτή η περίοδος απουσιάζει επίσης.
Δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί μέχρι τώρα αυτή η παράδοξη κατάσταση, και αυτό είναι ακόμη πιο δυσάρεστο γιατί αναμένονταν στην περιοχή ενδείξεις της λεγάμενης «Νεολιθικοποίησης», δηλαδή προπάντων των αρχών της γεωργίας και της κτηνοτροφίας στα Βαλκάνια και ίσως στην υπόλοιπη Ευρώπη. Είναι σαφές ωστόσο ότι πρέπει να γίνουν πολλές έρευνες ακόμη, πριν να βρεθεί η λύση του προβλήματος.

3.    Η Μέση Νεολιθική

Σ ’ αυτή την ήδη προχωρημένη φάση της περιόδου (5η χιλιετία π.Χ.) συναντάται η πρώτη βέβαιη ανθρώπινη εγκατάσταση στην πεδιάδα της Δράμας, όχι μόνο στους Σιταγρούς και στο Ντικιλί-
Τας, όπου το γεγονός επιβεβαιώθηκε από τις ανασκαφές, αλλά πιθανώς και σε πολλά άλλα σημεία.

Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πώς έγινε αυτή η πρώτη κατοίκηση, ούτε αν υπήρξε εγκατάσταση πληθυσμών που προέρχονται από περιοχές που βρίσκονται ανατολικότερα, όπως υποθέτουμε συχνά. Διαπιστώνουμε όμως ότι από την αρχή όλα τα στοιχεία του νεολιθικού πολιτισμού και τρόπου ζωής είναι παρόντα, καλά δομημένα και σχεδόν πλήρη• μόνιμη κατοικία σε σπίτια κατασκευασμένα από ξύλινους πασσάλους και πηλό και συγκεντρωμένα σε μικρά χωριά (καταστρέφονται από τις διαδοχικές πυρκαγιές και ξανακτίζονται κτλ., γεγονός που προκαλεί το σχηματισμό της τούμπας, χαρακτηριστικής των τοπίων της Μακεδονίας, της Θράκης και της Θεσσαλίας)- γεωργικές τεχνικές ήδη αρκετά προχωρημένες, επίσης πολύ αποτελεσματικές πρακτικές για την κτηνοτροφία• ποικιλία στις τεχνικές που περιλαμβάνουν την αγγειοπλαστική και τη μεταλλουργία, αλλά χωρίς ίχνη των προσπαθειών στον τομέα, και με επιτεύγματα που μαρτυρούν ήδη πολύ καλή γνώση των μεθόδων.

4.    Η Νεώτερη Νεολιθική (Χαλκολιθική)

Είναι η δεύτερη σημαντική περίοδος για την ανθρώπινη κατοίκηση στην περιοχή της Δράμας (4η χιλιετία). Ο τρόπος ζωής και ο πολιτισμός παραμένουν σε γενικές γραμμές οι ίδιοι. Τα χωριά εγκαθίστανται στις ίδιες θέσεις και επομένως ο σχηματισμός της τούμπας συνεχίζεται- άλλωστε και οι τεχνικές κατασκευής των σπιτιών δε μεταβάλλονται σημαντικά. Οι πρακτικές της γεωργίας και της κτηνοτροφίας αναπτύσσονται σύμφωνα με τα ίδια δεδομένα. Οι τεχνικές παραμένουν οι ίδιες. Αλλάζουν μόνο οι τρόποι διακόσμησης της κεραμεικής, που ανανεώνονται σχεδόν τελείως, και η συχνότητα της πραγματικής μεταλλουργίας, που τείνει να αυξηθεί σε σύγκριση με τη χρήση των φυσικών, καθαρών μετάλλων.

Συμπέρασμα

Τη Νεολιθική διαδέχεται η Πρώιμη Εποχή του Χαλκού ή Πρωτοχαλκή, μια περίοδος (3η χιλιετία) κατά τα φαινόμενα πολύ λιγότερο πλούσια, που αρχίζει να γίνεται γνωστή από τις ανασκαφές του Ντικιλί-Τας και των Σιταγρών στην Ελλάδα, του Καράνοβο και του Έζερο στη Βουλγαρία. Υπάρχει στρωματογραφική συνέχεια, δηλαδή συνεχίζεται η κατοίκηση στις ίδιες θέσεις, αλλά υπάρχει πολιτισμική ασυνέχεια, δηλαδή ο «υλικός πολιτισμός» δεν έχει καθόλου την ίδια όψη με το παρελθόν. Ειδικότερα η κεραμεική είναι στο εξής σκοτεινού χρώματος, σπανιότατα διακοσμημένη και ποτέ γραπτή. Η κατοικία είναι γνωστή κυρίως από την «Καμένη Οικία» των Σιταγρών. Πιθανώς αυτή η αλλαγή αντιστοιχεί στην άφιξη ενός νέου πληθυσμού, αλλά λείπουν τα δεδομένα για να μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε.

1 Βλ. R. Treuil (éd.), Dikili Tash, village préhistorique de Macédoine orientale I., Fouilles de Jean Deshayes (1961-1975), Παρίσι (υπό εκδ.).
2Αυτόθι, ό.π., σ. 51-65.
3.    Η Μέση Νεολιθική
Σ ’ αυτή την ήδη προχωρημένη φάση της περιόδου (5η χιλιετία π.Χ.) συναντάται η πρώτη βέβαιη ανθρώπινη εγκατάσταση στην πεδιάδα της Δράμας, όχι μόνο στους Σιταγρούς και στο Ντικιλί-

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΡΑΜΑΣ κ. ΠΑΥΛΟΥ. ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 2014.

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Tue, 15 Apr 2014 05:20:00 +0000

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΡΑΜΑΣ κ. ΠΑΥΛΟΥ. ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 2014.

Π Α Σ Χ Α Λ Ι Ο Σ

Π Ο Ι Μ Α Ν Τ Ο Ρ Ι Κ Η Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ

ΕΤΟΥΣ 2014

Π Α Υ Λ Ο Σ

Ἐλέῳ Θεοῦ Ἐπίσκοπος καί Μητροπολίτης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας,

πρός

τόν Ἱερόν Κλῆρον καί τούς εὐσεβεῖς καί εὐλογημένους Χριστιανούς τῆς μαρτυρικῆς Ἐπαρχίας ταύτης, εὐχήν καί εὐλογίαν ἐπί τῇ λαμπροφόρῳ Ἀναστάσει τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ.

Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί Χριστός Ἀνέστη.

Αὐτές οἱ δύο λέξεις εἶναι τό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων. Αὐτές οἱ δύο λέξεις εἶναι ἡ βάση τῆς Χριστιανικῆς πίστεως. Αὐτές οἱ δύο λέξεις εἶναι ἡ Ἐκκλησία. Χριστός Ἀνέστη ἐκραύγαζαν οἱ Ἅγιοι μάρτυρες ὅταν σφράγιζαν μέ τό αἷμα τους τήν μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τό Χριστός Ἀνέστη εἶναι ἡ προσδοκία ὅλων τῶν Ὀρθοδόξων. Ἄν γιά μία στιγμή περάσει ἀπό τό λογισμό μας ὅτι ὁ Κύριος δέν ἀναστήθηκε, τότε γκρεμίζεται ὅλη ἡ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας. Ἄν ὁ Χριστός δέν ἀναστήθηκε τότε οὔτε οἱ νεκροί θά ἀναστηθοῦν καί τό περιεχόμενο τοῦ κηρύγματος τῶν Ἀποστόλων εἶναι ἕνα ψεῦδος. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος σ’ αὐτό τό σημεῖο εἶναι κατηγορηματικός καί μέ ἀπόλυτη βεβαιότητα μαρτυρεῖ ὅτι : «Χριστός ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο» (Κορ. Α΄ 15, 20,21).

Τό γεγονός ὅτι ὁ Χριστός πραγματικά ἀπέθανε καί ἀνέστη βεβαιώνεται περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο γεγονός στήν Ἱστορία. Τό βεβαιώνουν οἱ μαθηταί τοῦ Χριστοῦ, πρῶτα μέ τίς ἀμφιβολίες τους καί ὕστερα μέ τή θυσία τους. Σέ κάποια στιγμή ὁ Ἀπόστολος Πέτρος εἶπε : «ὑπάγω ἁλιεύειν» καί οἱ ἄλλοι εἶπαν : «ἐρχόμεθα καί ἡμεῖς σύν σοί» (Ἰωάν. 21,3). Μέ τά λόγια αὐτά σάν νά ἤθελαν νά ποῦν : Αὐτό ἦταν ὅλο, γελαστήκαμε, ἄς πᾶμε τώρα στίς δουλειές μας. Δέν ἦταν λοιπόν καθόλου πρόθυμοι οἱ μαθητές νά πιστέψουν πώς πραγματικά ὁ Χριστός ἀναστήθηκε. Πίστεψαν ἀφοῦ εἶδαν ζωντανό τόν Κύριο, ἀφοῦ ὁ Θωμᾶς τόν ψηλάφισε. Ἀφοῦ ἔμεινε ὁ Κύριος σαράντα ἡμέρες μαζί τους καί μέ πολλά τεκμήρια τούς ἔδειξε ὅτι ἦταν ζωντανός, καί μόνο τότε οἱ Ἀπόστολοι ἀναγκάστηκαν ἀπό τά γεγονότα νά πιστέψουν.

Ἀγαπητοί, οὔτε πλάνη οὔτε ψέμα εἶναι ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Οἱ Ἀπόστολοι θυσιάστηκαν καί πέθαναν δίνοντας τήν μαρτυρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου. Τούς ἀκολούθησαν ἑκατομμύρια πιστῶν μέχρι τίς ἡμέρες μας, πιστοποιόντας μέ τήν ὁμολογία καί τό μαρτύριο τήν βεβαιότητα τῆς Ἀναστάσεως.

Ἡ ἀκολουθία τοῦ ὄρθρου τῆς Κυριακῆς τελειώνει μέ τό τροπάριο : «Σήμερον σωτηρία τῷ κόσμῳ γέγονε, ἄσωμεν τῷ Ἀναστάντι ἐκ τάφου ...». Οἱ ἀκούοντες τόν ὕμνο ἑρμηνεύουν τό περιεχόμενό του ὡς ποιητική ἔκφραση θρησκευτικοῦ ἐνθουσιασμοῦ. Ἐλάχιστοι ἄνθρωποι τολμοῦν νά σκεφθοῦν ὅτι ὁ ὕμνος εἶναι ἀλήθεια, ἁπτή πραγματικότητα. Τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τόν κόσμο, ἔχει πραγματοποιηθῆ. Ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου εἶναι γεγονός. Ἡ ἄπειρη ἀγαθότητα τοῦ Θεοῦ νίκησε κάθε μορφή καί ἀντίσταση κακίας ἤ ἁμαρτίας πάνω στό σταυρό καί ἡ Ἐκκλησία ὑπάρχει σάν ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς Ἀγάπης καί τῆς Ἀγαθότητος.

Ἡ βεβαιότητα αὐτή, πώς ἡ σωτηρία τοῦ κόσμου ἔχει ὁριστικά συντελεσθεῖ μέ τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, ὠθεῖ τούς πιστούς νά συγκεντρώνονται κάθε Κυριακή – ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως – καί νά γιορτάζουν τό γεγονός ὅτι ὁ κόσμος ἔχει σωθεῖ, ἔχει δηλαδή ἐξασφαλίσει ἀμετάκλητα τήν ἕνωσή του μέ τόν Δημιουργό του, χάριν τῆς ὁποίας καί ὑπάρχει. Ἡ εὐχαριστιακή αὐτή συγκέντρωση ὅσων ἀναγνωρίζουν τήν συγκλονιστική σημασία ἑνός τέτοιου γεγονότος, ὠνομάσθηκε Εὐχαριστία πρός ἔκφραση ἀπέραντης εὐγνωμοσύνης πρός τόν Σωτῆρα τοῦ κόσμου, πού ὄχι μόνο ἔκτισε ἀλλά καί ἐξασφάλισε αἰώνια διάρκεια στά κατ’ εἰκόνα Θεοῦ κτίσματά Του, ἑνώνοντάς τα ὅλα ἀνεξαρτήτως μέ τήν ἀναστημένη σάρκα Του.

Δυστυχῶς ἡ ἀλήθεια αὐτή δέν διατηρήθηκε ἀλώβητη μέχρι τίς ἡμέρες μας. Ἀτομοκρατικές ἀντιλήψεις εἰσχώρησαν ἀνάμεσα στούς χριστιανούς καί τούς ἔφεραν στό σημεῖο νά πιστέψουν πώς τάχα ὁ Χριστός δέν εἶναι «ὁ αἵρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου», ἀλλά μόνον τῶν καλῶν καί μετανοούντων ἀτόμων.

Ἔτσι ἔπαψε σιγά – σιγά ἡ Ἐκκλησία νά ἐνδιαφέρει καί νά ἀφορᾶ τόν κόσμο. Στά μάτια τῶν πολλῶν ἔγινε ἰδιωτική ὑπόθεση τῶν ἐκλεκτῶν. Βέβαια ἡ πρόθεση τοῦ Θεοῦ δέν ἄλλαξε. Μπορεῖ καί σήμερα νά τήν ἀνακαλύψει ὁ καθένας. Μέσα στήν Ἐκκλησία ἀνακαλύπτουμε ὅτι ὁ κάθε ἄνθρωπος τοῦ πλανήτη μας εἶναι ἀδελφός. Δέν ὑπάρχουν ξένοι, ἐχθροί. Ὅλα αὐτά πραγματώνονται – ἀποκαλύπτονται μέσα στήν Ἐκκλησία.

Σύμφωνα μέ τόν Ἅγιο Κύριλλο Ἱεροσολύμων ὀνομάζεται Καθολική ἡ Ἐκκλησία, γιατί ἁπλώνεται σέ ὅλη τήν οἰκουμένη, ἀπό τή μιά ὡς τήν ἄλλη ἄκρη τῆς γῆς ̇ γιατί διδάσκει καί ὀρθόδοξα καί ἀσταμάτητα ὅλα τά δόγματα πού πρέπει νά γνωρίζουν οἱ ἄνθρωποι, γιά τά ὁρατά καί τά ἀόρατα πράγματα, γιά τά ἐπουράνια καί τά ἐπίγεια.

Ἐπειδή ἐπιδιώκει νά ὁδηγήσει στήν εὐσέβεια ὁλόκληρο τό γένος τῶν ἀνθρώπων, δηλαδή καί τούς ἄρχοντες καί τούς ἀρχομένους, καί τούς μορφωμένους καί τούς ἁπλοϊκούς.

Ἐπειδή γιατρεύει πέρα γιά πέρα καί θεραπεύει ὅλα τά εἴδη τῶν ἁμαρτιῶν πού γίνονται μέ τήν ψυχή καί τό σῶμα, καθώς ἐπίσης καί γιατί μέσα σ’ αὐτή ἀποκτάει κανείς κάθε εἶδος τῆς λεγόμενης ἀρετῆς πού φαίνεται καί στά ἔργα καί στά λόγια καί στά διάφορα πνευματικά χαρίσματα.

Ἐκκλησία ἀκόμη ὀνομάζεται σύμφωνα μέ τήν κύρια σημασία τῆς λέξεως, γιατί καλεῖ ὅλους καί τούς μαζεύει.

Ὁ ἀείμνηστος διδάσκαλος π. Ἰωάννης Ρωμανίδης εὔστοχα παρατηρεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν στέλνει κανέναν εἰς τόν παράδεισον ἤ εἰς τήν κόλασιν, ἀλλά προετοιμάζει τούς πιστούς διά τήν θέαν τοῦ Χριστοῦ ἐν δόξῃ τήν ὁποίαν θά ἔχουν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Ὁ Θεός ἀγαπᾶ τόν κολασμένον τόσον, ὅσον καί τούς ἁγίους. Θέλει τήν θεραπείαν ὅλων, ἀλλά ὅλοι δέν δέχονται τήν θεραπείαν, πού Αὐτός προσφέρει.

Κατά τήν μεγάλη αὐτή ἑορτή, ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά λάβουμε «πεῖραν» δηλαδή γνῶσιν καί γεῦσιν τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου. Αὐτή ἡ σωτήρια γνώση θά μᾶς ὁδηγήση στήν ἀποδοχή τῆς θεραπείας γιατί ὅπως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος τονίζει : «Οὐ γάρ τό νοσεῖν οὕτω χαλεπόν, ὡς τόν νοσοῦντα μηδέ θεραπεύεσθαι βούλεται».

Ὁ Χριστός ἀδελφοί, νίκησε τόν θάνατο, γιατί νίκησε τήν ἁμαρτία, πού εἶναι τό κεντρί τοῦ θανάτου (Α΄ Κορ. 15, 56). Ὁ Κύριος ἀναστήθηκε ἀπό τόν τάφο, γιατί μέ τό Σῶμα Του ἦταν ἑνωμένη ἡ θεότητα. Καί μεῖς θά νικήσουμε τόν πνευματικό θάνατο μέ τά θεῖα μέσα, τά ὁποῖα μᾶς χάρισε ὁ Χριστός καί διαθέτει ἡ Ἐκκλησία. Μέ τήν προσευχή, μέ τή μελέτη τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καί τήν θεία μετάληψι τῶν ἀχράντων μυστηρίων.

Αὐτή εἶναι ἡ νέα ζωή ὅπως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία μας : «ἄλλη βιοτή τῆς αἰωνίου ἀπαρχῆς». Ἔτσι ἀναστημένοι «νεκροί ὡς πρός τήν ἁμαρτία, ἀλλά ζωντανοί γιά τόν Θεό» (Ρωμ. 6, 11) θά βλέπουμε καθαρώτερα τό ἀπαστράπτον πρόσωπο τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου μας καί θά γευόμαστε τήν χαρά τῆς Ἀναστάσεώς Του. ΑΜΗΝ.

Μετά τῶν Πασχαλίων Πατρικῶν ἡμῶν εὐχῶν

καί ἀρχιερατικῶν εὐλογιῶν διάπυρος πρός τόν Ἀναστάντα Κύριον

εὐχέτης πάντων ὑμῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο ΔΡΑΜΑΣ Π Α Υ Λ Ο Σ

Επιστολή της Παμμακεδονικής ΗΠΑ προς τον Τζον Κέρι: Να μην προωθήσει την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Fri, 28 Feb 2014 08:34:00 +0000

Να μην προωθήσει την ένταξη

της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ ζητά η

Παμμακεδονική Ένωση Ηνωμένων Πολιτειών,

με επιστολή της στον

υπουργό Εξωτερικών,

Τζον Κέρι.

Στην επιστολή του ελληνοαμερικανικού αυτού φορέα – εκπροσωπεί μακεδονικές οργανώσεις και συλλόγους στην Αμερική -, τονίζεται ότι «οι χώρες που φιλοδοξούν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να πληρούν όλες τις προϋποθέσεις και τα κριτήρια για την ένταξη» και «η ΠΓΔΜ δεν είναι μία από αυτές τις χώρες».

Στην εκτενή επιστολή προς τον επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, την οποία υπογράφουν ο ύπατος πρόεδρος της Παμμακεδονικής Ένωσης, Δημήτρης Χατζής και ο ύπατος γραμματέας, Θωμάς Ρήγας, καταγράφονται οι θέσεις της Παμμακεδονικής σε σχέση με την ιστορία, τη «μακεδονική ταυτότητα», το όνομα και τις «επεκτατικές επιδιώξεις» των Σκοπίων, ενώ σχολιάζονται σχετικές αναφορές του Αμερικανού πρέσβη στα Σκόπια, Πολ Γουόλερς, καθώς και το πρόσφατο αίτημα μελών του Κογκρέσου (με επιστολή τους στον Τζον Κέρι) για ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, κατά την προσεχή σύνοδο κορυφής.

«Μια θετική επίλυση του ζητήματος της ονομασίας θα αποτελέσει βασικό στοιχείο για την αποφυγή της απειλής για την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας και την προώθηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή» υπογραμμίζεται μεταξύ άλλων στην επιστολή, στην οποία καταγράφονται τα «οικονομικά και πολιτικά πλεονεκτήματα» της Ελλάδας ως μιας «ηγετικής και σταθεροποιητικής δύναμης» στα Βαλκάνια, μέλους του ΝΑΤΟ για πάνω από 60 χρόνια και πλήρες μέλους της ΕΕ.

Επίσης, διατυπώνεται η άποψη ότι «είναι προφανές ότι το πρόβλημα είναι κάτι περισσότερο από το όνομα του βόρειου γείτονα της Ελλάδας» και ότι «πρόκειται για τη δημιουργία μιας χώρας βασισμένης σε υπερεθνικιστικά ιδανικά».

Πηγή: Εδώ

Ιερά Μητρόπολις Δράμας: Βιβλιοπαρουσίαση δίτομου έργου "TΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ΚΑΙ ΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΙ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ".

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 10 Feb 2014 06:45:00 +0000

ΤΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙΑ ΚΑΙ ΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΙ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΣΗΣ

Α τόμος:

Η πρωτοβουλία για την δίτομη αυτή έκδοση ανήκει στον σεβ. Μητροπολίτη Δράμας κ. Παύλο και βασίστηκε στον εντοπισμό των τεσσάρων πρώτων εντύπων εκδόσεων για την ιστορική ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης του Παγγαίου.

Η σκέψη του σεβασμιωτάτου ήταν οι εξαιρετικά δυσεύρετες αυτές εκδόσεις να επανακυκλοφορήσουν εν σώματι ώστε να γίνουν προσιτές ξανά στο αναγνωστικό κοινό και τους ειδικούς ερευνητές, καθώς αποτελούν χωρίς αμφιβολία πολύτιμες πηγές για την ιστορική έρευνα.

Επειδή μάλιστα οι δύο πρώτες από τις παλαιότερες εκδόσεις, εκτός από την περιγραφή και την ιστορία της Μονής, κατά τα εκδοτικά ειωθότα του 19^ουαιώνος περιελάμβαναν τις σχετικές με την Μονή Ακολουθίες αποφασίστηκε η νέα έκδοση να είναι δίτομη:

Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει τα ιστορικά κείμενα περί της Μονής

και

ο δεύτερος τις ιερές Ακολουθίες που σχετίζονται

με την τιμή της Αχειροποιήτου Εικόνος της Θεοτόκου,

των Αγίων Κτητόρων Διονυσίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως

και Γερμανού του Ιεροσολυμίτου καθώς επίσης

και των Αγίων 172 μοναχών που μαρτύρησαν κατά το έτος 1507.

Ο τίτλος που δόθηκε στον πρώτο τόμο είναι τα Προσκυνητάρια της Ι.Μ. Εικοσιφοινίσσσης διότι οι αυτές εκδόσεις σκοπό πάντοτε είχαν να συνοδεύουν και να πληροφορούν τους πιστούς που είχαν πρόθεση να πραγματοποιήσουν προσκύνημα στην Ιερά Μονή.

Το παλαιότερο κείμενο εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη από το Πατριαρχικό Τυπογραφείο το 1819 και ήταν πόνημα του Ιλαρίωνος Σιναϊτου του Κρητός, στενού συνεργάτου του Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε΄.

Ο Πατριάρχης Γρηγόριος συνδέθηκε στενά με την ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης καθώς φιλοξενήθηκε από την αδελφότητα για αρκετούς μήνες κατά το διάστημα της προσωρινής απομάκρυνσής του από τον Θρόνο το έτος 1798.

Η εκεί φιλοξενία του Πατριάρχου ήταν επιλογή του και σχετίζεται ασφαλώς με το γεγονός ότι ο ίδιος τιμούσε τον συντοπίτη του (δηλ. εκ Δημητσάνης) κτήτορα της Μονής και προκάτοχό του Άγιο Διονύσιο τον Α΄. Η έκδοση ήταν δική του πρωτοβουλία και υπόσχεση προς τη αδελφότητα, την οποία πραγματοποίησε όταν επανήλθε στον Θρόνο.

Ο συγγραφεύς αρχιμ. Ιλαρίων, μετέπειτα μητροπολίτης Τυρνόβου, ήταν μία από τις πιο σημαντικές μορφές λογίων κληρικών της εποχής με πολυσχιδή συγγραφική και οργανωτική δράση. Την περίοδο της Πατριαρχίας του Γρηγορίου ήταν ο υπεύθυνος του Πατριαρχικού Τυπογραφείου το οποίο λειτουργούσε ως εκδοτικός οίκος εν μέσω πολλών δυσκολιών και αντιξοοτήτων.

Το δεύτερο από τα προσκυνητάρια τυπώθηκε μετά από επτά δεκαετίες, το 1894 και ήταν αποτέλεσμα του προσωπικού ενδιαφέροντος του τότε Πατριάρχου Νεοφύτου Η΄ ο οποίος είχε την καταγωγή από την Πρώτη Σερρών (Κιουπ κιοϊ) και είχε λάβει την πρώτη του μόρφωση αλλά και το μοναχικό σχήμα στην Μονή της Εικοσιφοινίσσης.

Το πόνημα ανέλαβε μία θρυλική μορφή των ελληνικών γραμμάτων, ο Μέγας Χαρτοφύλαξ του Πατριαρχείου Μανουήλ Γεδεών. Ωστόσο, και πάλι με πρωτοβουλία του Πατριάρχου Νεοφύτου δύο χρόνια αργότερα εκδόθηκε μία εκτενέστερη ιστορική πραγματεία περί της Μονής, έργο του αρχιμ. Δαμασκηνού Μοσχοπούλου.

Ο εκ Σερρών καταγόμενος Δαμασκηνός ήταν μοναχός και βιβλιοθηκάριος της Εικοσιφοινίσσης και είχε σταλεί στην Βασιλεύουσα για να φοιτήσει στην Ιερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Αμέσως μετά την αποφοίτησή του έμεινε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στην Βασιλεύουσα προσφέροντας υπηρεσίες ως γραμματεύς στο Πατριαρχείο κάτω από την προστασία του Νεοφύτου.

Εκεί ολοκλήρωσε την εμβριθέστατη αυτή πραγματεία σε στενή συνεργασία με τον σπουδαίο λόγιο της εποχής Αθανάσιο Παπαδόπουλο – Κεραμέα. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Μονή και λίγο αργότερα έγινε μητροπολίτης Νευροκοπίου σε μία ιδιαίτερα ταραγμένη περίοδο λόγω του Εξαρχικού σχίσματος.

Χωρίς αμφιβολία η πραγματεία του Δαμασκηνού Μοσχοπούλου αποτελεί μέχρι σήμερα μία από τις πλέον βασικές μελέτες όχι μόνο για τη Μονή, αλλά και για την τοπογραφία και την εκκλησιαστική ιστορία της Ανατολικής Μακεδονίας.

Η τέταρτη πραγματεία συνεγράφη υπό του Μητροπολίτου Δράμας Αγαθαγγέλου του Μάγνητος και εκδόθηκε το 1915.

Ο Αγαθάγγελος, ήταν ο μητροπολίτης στην ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο μετά την απελευθέρωση και είχε την οδυνηρή μοίρα να βιώσει την πρωτοφανή σύληση της βιβλιοθήκης και των κειμηλίων της μονής το 1912.

Η ίδια η έκδοση της Ιστορίας της Μονής που μόλις είχε τυπωθεί και στην οποία αποτυπώνεται η αγάπη και η φροντίδα του μητροπολίτου για την Εικοσιφοίνισσα διηρπάγη μαζί με τους ιστορικούς και αρχαιολογικούς θησαυρούς της Μονής.

Στην εργασία του Αγαθαγγέλου εκδίδεται και ο χειρόγραφος κώδικας του επί μακρόν διατελέσαντος Ταμίου και Γραμματέως της μονής μοναχού Δαμασκηνού, πολυτιμότατη πηγή για την νεώτερη ιστορία της Μονής, προγενέστερη όλων των εντύπων προσκυνηταρίων. Επίσης με πολλή φροντίδα και αγάπη ο μητροπολίτης αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση της Μονής περιγράφοντας όλες τις δραστηριότητες και τα διακονήματα των μοναχών λίγο πριν την δήωση του ιστορικού της πλούτου και τους διωγμούς της αδελφότητος των μοναχών.

Ο πρώτος τόμος περιλαμβάνει εν Παραρτήματι μικρά κείμενα που σχετίζονται κυρίως με την σύληση της μονής το 1916. Πρόκειται για επίσημες αναφορές και λεπτομερείς καταγραφές στις οποίες αποτυπώνεται το μέγεθος της πρωτοφανούς διαρπαγής των κινητών κειμηλίων αλλά και οι διώξεις που υπέστησαν οι μοναχοί της.

Το εποπτικό και εικαστικό υλικό του πρώτου τόμου περιλαμβάνει αυθεντικές απεικονίσεις της Μονής σε χαρακτικά και φωτογραφίες, όπως επίσης εικόνες και κειμήλια από τα λιγοστά που διέφυγαν την σύληση.

Β΄τόμος

Ο δεύτερος τόμος περιλαμβάνει τις Ιερές Ακολουθίες και τα Συναξάρια που είτε εκδόθηκαν στο παρελθόν μαζί με τα προσκυνητάρια είτε εκπονήθηκαν αργότερα προς τιμήν της Θεοτόκου και των Αγίων της Μονής.

Πρόκειται για Παρακλητικούς Κανόνες εις την Αχειροποίητον εικόνα της Θεοτόκου της Εικοσιφοινίσης , Ακολουθίες των Αγίων κτητόρων Γερμανού και Διονυσίου και Ακολουθία των Αγίων 172 Οσιομαρτύρων της Μονής.

Στην συνέχεια ανατυπώνονται οι βίοι των Αγίων κτητόρων που είχαν εκδοθεί στο παρελθόν από τον μητροπολίτη Δράμας Διονύσιο Κυρατσού και τον Τ. Γριτσόπουλο συντοπίτη του Αγίου Διονυσίου.

Τέλος ο τόμος κατακλείεται με μουσικό Παράρτημα που περιλαμβάνει την Ακολουθία των αγίων Κτητόρων μελοποιηθείσα υπό του Πρωτοψάλτου Ιω. Χασανίδου. Συγκροτείται λοιπόν ένα πλήρες υμνογραφικό σώμα στο οποίο συμπεριλαμβάνεται ολόκληρη η υμνογραφική και αγιολογική παραγωγή περί των σεβασμάτων και των Αγίων της Μονής.

Μακεδονικός Αγώνας. Ο εθνομάρτυρας και μακεδονομάχος ΑΡΜΕΝ ΚΟΥΠΤΣΙΟΣ

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 06 Feb 2014 19:09:00 +0000

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ

ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΑΡΜΕΝ ΚΟΥΠΣΙΟΥ

ΗΡΩΑ –ΜΑΡΤΥΡΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ

(Το κείμενο που ακολουθεί εκφωνήθηκε από τον Αντιστράτηγο εα Μαρκόπουλο Πέτρο (Αντιδήμαρχο Κ. Νευροκοπίου) , στις 7-10-2007 στο ιερό ναό του Προφήτη Ηλία στον Βώλακα με την ευκαιρία του εορτασμού του Μακεδονικού Αγώνα και της μνήμης του ήρωα-μάρτυρα Άμεν Κούπτσιου με την συμπλήρωση 100 ετών από το μαρτυρικό θάνατό του.)

Θεωρώ υψίστη τιμή για μένα να εκφωνήσω το λόγο για την ημέρα του Μακεδονικού Αγώνα που εδώ και πολλά χρόνια έχει αποφασισθεί για το Νομό Δράμας να εορτάζεται στο Βώλακα μαζί με τη μνήμη του ήρωα και μάρτυρα του Μακεδονικού Αγώνα τον Άρμεν Κούπτσιο, που φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από το μαρτυρικό θάνατό του.

Σύμφωνα με τη γνώμη του Στρατηγού Εξαδάκτυλου (1930)

«Αν κρίνουμε από τα αποτελέσματά του, ο Μακεδονικός Αγώνας είναι η μεγαλύτερη απελευθερωτική προσπάθεια της Ελληνικής φυλής».

Επιτρέψτε μου να σας εξιστορήσω δι’ ολίγον τα του Μακεδονικού Αγώνα.

Ο Μακεδονικός Αγώνας αρχίζει την 27η Φεβρουαρίου 1870 με την έκδοση του φιρμανιού του Μεγάλου Βεζίρη Αλί Μωχάμεντ Εμίν Πασά, μετά από πίεση της Ρωσίας δια του πρεσβευτού της στην Κωνσταντινούπολη Ιγνάτιεφ, με το οποίο ιδρύεται «Αυτοκέφαλη Βουλγαρική Εξαρχία» στην Κωνσταντινούπολη, το λεγόμενο «Σχίσμα». Σε αυτήν θα υπαγόταν όχι μόνο οι Βουλγαρικές πόλεις αλλά και οι πόλεις και τα χωριά που τα 2/3 του πληθυσμού ζητούσαν τέτοια υπαγωγή.

Βούλγαροι κομιτατζήδες

Έτσι δόθηκε η ευκαιρία στους Βουλγάρους κομιτατζήδες να εξαπολύσουν οργανωμένη βία, πειθαναγκασμό και σφαγές με σκοπό να παρουσιάσουν τους εξαρχικούς ως βουλγάρους και κατά συνέπεια τις περιοχές ως Βουλγαρικές και όχι Ελληνικές.

Από τότε άρχισε λυσσαλέος και αδυσώπητος αγώνας μεταξύ Βουλγάρων και Μακεδόνων υπό την ανοχή του Τούρκου κατακτητή που εφήρμοζε την αρχή «διαίρει και βασίλευε».

Η τσαρική Ρωσία προχωρεί με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Την 3η Μαρτίου 1878 με τη συνθήκη του Αγ. Στεφάνου δημιουργεί τη μεγάλη Βουλγαρία. Ευτυχώς, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα ανετράπη η συνθήκη αυτή και υπεγράφη την 15η Ιουλίου 1878 η συνθήκη του Βερολίνου με την οποία δημιουργείται η ηγεμονία της Βουλγαρίας σε πολύ περιορισμένο χώρο, και η αυτόνομη Ανατολική Ρωμυλία (Θράκη). Η δε Μακεδονία παρέμεινε υπό τον Τουρκικό ζυγό.

Μετά 7 χρόνια, το 1885, η Βουλγαρία κάνει βίαιη προσάρτηση της Αν. Ρωμυλίας και ρίχνει το νέο σύνθημα «Η Μακεδονία για τους Μακεδόνες», προκειμένου να αυτονομηθεί και να την προσαρτήσει όπως την Αν. Ρωμυλία.

Οι Μακεδόνες δεν πείθονται εύκολα, αντιστέκονται και πολεμούν, αλλά και οι Βούλγαροι συνεχίζουν με αμείωτη ένταση την τρομοκρατία προκειμένου να επιτύχουν το καταχθόνιο σκοπό τους.

Η σημαία της ψευτοεξέγερσης.

Την 20η Ιουλίου 1903 (με το παλαιό ημερολόγιο) πραγματοποιούν τη λεγομένη «ψευδοεπανάσταση» του Ίλιν-Ντεν, που οδήγησε στην επέμβαση του Τουρκικού Στρατού και την εξολόθρευση του Ελληνικού στοιχείου στις πόλεις Κρουσόβου, Κλεισούρας, Νυμφαίου, Στρώμνιτσας κ.α.

Ο Άγιος Χρυσόστομος επίσκοπος Δράμας

Τότε, το 1903, ξύπνησε η επίσημη Ελλάδα. Νωρίτερα, το Πατριαρχείο στέλνει επίλεκτά του στελέχη ως Μητροπολίτες, όπως το Χρυσόστομο Καλαφάτη στη Δράμα, το Γερμανό Καραβαγγέλη στη Καστοριά, το Φώτιο στην Κορυτσά κ.α. σημαντικούς μητροπολίτες σε άλλες πόλεις της Μακεδονίας. Στο διάστημα αυτό εμφανίζονται τα πρώτα σώματα Μακεδονομάχων στο βουνό με επικεφαλής τον καπετάν-Κώττα, τον καπετάν-Βαγγέλη κ.α.

Έλληνες πατριώτες όπως ο Στέφανος Δραγούμης, ο Δημήτριος Καλαποθάκης, ο Κωνσταντίνος Μαζαράκης ή Αινιάν, ομάδες αξιωματικών, Κρήτες οπλαρχηγοί και πλήθος εθελοντών από όλη την Ελλάδα εγείρονται και έρχονται στη Μακεδονία.
Τα κέντρα του Μακεδονικού αγώνα αποτελούν το προξενείο Θεσσαλονίκης με τον πρέσβη Λάμπρο Κορομηλά και το προξενείο Μοναστηρίου με τον Πρέσβη Ίωνα Δραγούμη.

Ίων Δραγούμης

Η θυσία του εθνικού ήρωα, του Παύλου Μελά, που ήταν γαμπρός του πρωθυπουργού Στέφανου Δραγούμη, ήταν ο σπινθήρας που άναψε τη μεγάλη φλόγα που απλώθηκε σε όλη τη Μακεδονία και έκανε το θαύμα της με την επικράτηση των Ελληνικών ανταρτικών σωμάτων, με την καθολική συμμετοχή των ντόπιων κατοίκων της Μακεδονίας, τους αποκαλούσαν γκραικομάνους, ήταν όμως τίτλος τιμής για αυτούς.

Ηρωικός, επιτυχημένος και πανεθνικός ο Μακεδονικός Αγώνας και παράλληλα πολύ δύσκολος αφού είχε να αντιμετωπίσει και τον Βούλγαρο εισβολέα εκτός από τον Τούρκο κατακτητή. Χάρη στο Μακεδονικό Αγώνα, η σημαία που κυματίζει σήμερα, μέσα και έξω από κάθε Μακεδονικό κτίριο, έχει τα αθάνατα και ανεξίτηλα γαλανόλευκα χρώματα. Αυτά τα χώματα της Μακεδονίας που πατάμε εμείς και είναι Ελληνικά έχουν αποκτηθεί με τη σεβάσμια σφραγίδα της λευτεριάς που χρειάστηκα πάντα και παντού προσφορά αίματος για να αποτυπωθεί.

Ορόσημο για τον Μακεδονικό αγώνα στη Δράμα αποτελεί η 22α Ιουλίου 1902, μέρα χαρμόσυνη και ιστορική που ο λαός της Δράμας, της πόλης και των περιχώρων, υποδέχεται πανηγυρικά το νέο Μητροπολίτη της Χρυσόστομο.
Ο Χρυσόστομος, γεννημένος θρησκευτικός και εθνικός ηγέτης, ήταν ο σπινθήρας που άναψε τη φλόγα στις ελληνικές ψυχές του Νομού Δράμας και της περιοχής της μητροπόλεώς του.

Άφοβος, ατρόμητος περιοδεύει στα χωριά της επαρχίας του και καλεί τους ορθόδοξους χριστιανούς όχι μόνο σε συναγερμό και σε αυτοάμυνα αλλά και σε αντεπίθεση.

Βροντοφωνάζει παντού
«Πωλησάτω έκαστος το ιμάτιον αυτού και αγωρασάτω μάχαιραν»
(ας πουλήσει ο καθένας τα ρούχα του και ας αγοράσει μαχαίρι). Αναπτερώνει το ηθικό και εθνικό φρόνημα των καταπιεζομένων Ελλήνων της Δράμας.

Στις 2 Οκτωβρίου 1902 βρίσκεται στην ευχάριστη θέση να στείλει στον Οικουμενικό Πατριάρχη, Ιωακείμ Γ΄ το πρώτο χαρμόσυνο μήνυμα «το χωριό Βώλακας ξαναγυρίζει στην Ορθοδοξία».

Ο Βώλακας είχε τότε 187 οικογένειες και από αυτές οι 120 είχαν γίνει σχισματικές. Θα ήθελα στο σημείο αυτό να εξιστορήσω με ποιο ύπουλο τρόπο.

Ο Βούλγαρος αρχικομιτατζής Βοϊβόδας Ντάεφ από τη Φλώρινα και οι άνδρες του , εγκαταστάθηκε στο Βώλακα και έμεινε στο σπίτι του Γιανάκεβ. Διέδωσε σκόπιμα ότι δήθεν ο Γιανάκιεβ ψυχορραγούσε και καλούσε όλους τους κατοίκους να περάσουν υποχρεωτικά από το σπίτι του για την τελευταία συγχώρεση.
Οι προσερχόμενοι Βωλακιώτες τότε αναγκαζόταν από τον Ντάεφ και τους άντρες του και με το όπλο στον κρόταφο να προσχωρούν στην εξαρχική εκκλησία.

Για το Μητροπολίτη Χρυσόστομο 4 ημέρες παραμονής ήταν αρκετές για να επαναφέρει τους κατοίκους του Βώλακα στην Ορθοδοξία.

Οι κάτοικοι του παρέδωσαν τα σλαβονικά εκκλησιαστικά βιβλία, το κερί, τα αφιερώματα και του έδωσαν τη μεγάλη υπόσχεση να μείνουν πιστοί στο Πατριαρχείο, πράγμα το οποίο και τήρησαν.

Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος τοποθετεί άξιους δασκάλους στο χωριό, προσλαμβάνει σωματοφύλακά του τον πρόκριτο Νικόλαο Καβάζη του Αντωνίου και συγκροτεί ένοπλη ομάδα αποτελούμενη από τους:

1. Άρμεν Γεώργιο

2. Άρμεν Κούπτσιο

3. Βαγγέλη Γεώργιο

4. Βαγγέλη Νικόλαο

5. Γεωργίου Κυριάκο

6. Ζίργα Ιωάννη

7. Λεπίδη Θεόδωρο

8. Μάντζιο Γεώργιο

9. Μίχο Άγγελο

10. Μπόσκου Ιωάννη

11. Μπόσκου Σταμάτη

12. Σίγκο Κωνσταντίνο

13. Στάικο Δημήτριο

14. Χριστοδούλου Βασίλειο

και ως αγγελιοφόρους και κομιστές της αλληλογραφίας του όρισε τον ιερέα Δημήτριο Μπόσκου και τον ιεροψάλτη Σίντο Κωνσταντίνο.

Φονευθέντες Μακεδονομάχοι από το Βώλακα ήσαν τα αδέλφια Κωνσταντίνος και Γεώργιος Παπαμαρίνος (1903), Γεώργιος Μάντζιος (παππούς της μητέρας μου), Κυριάκος Πανταζής (1906), Πασχάλης Ζήργας, Μποσκοψίου Προκόπης, Μποσκοψίου Πέτρος και Κάκαρας Αντώνης (1907).

Από την άλλη πλευρά η συσταθείσα ομάδα κρούσεως του Βώλακα δεν έμεινε με δεμένα τα χέρια.
Οι Άρμεν Κούπτσιος, Άγγελος Μίχος και Δημήτριος Στάικος εκτέλεσαν μια ομάδα Βουλγάρων κοντά στο Γρανίτη και ανέκοψαν τη κάθοδο των Βουλγάρων στη Δράμα. Εννέα σχισματικοί που συνέβαλλαν στη δολοφονία ανυποψίαστων Ελλήνων κατοίκων του Βώλακα πληρώθηκαν με το ίδιο νόμισμα.

Ήρθε τώρα η στιγμή να αναφερθώ λεπτομερώς στον ήρωα-μάρτυρα Άρμεν Κούπτσιο που γεννήθηκε στο Βώλακα το 1887.

Γνωρίστηκε με τον Μακεδονομάχο καπετάν-Νταή, δάσκαλο στη Προσοτσάνη και σε αυτόν απεκάλυψε ότι είναι έτοιμος να αγωνιστεί για την πατρίδα.

Ο αρχιδιάκονος του Μητροπολίτη Δράμας Χρυσοστόμου, Θεμιστοκλής Χατζησταύρου, ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος ο Β΄, όρκισε στη Δράμα τον Άρμεν όπως και άλλους Μακεδονομάχους και έτσι αναβιώνει στη Δράμα η δεύτερη φιλική εταιρεία.

Άρμεν Κούπτσιος.

Ο Άρμεν έγινε ένας από τους πιο έμπιστους ανθρώπους του Χρυσοστόμου.

Ήταν σε συνεχή επαφή με τον αφανή ηγέτη του Μακεδονικού Αγώνα στη Δράμα, τον προστάτη του χειμαζόμενου μαρτυρικού λαού, το Χρυσόστομο και έδινε καθημερινά αγώνα ζωής και θανάτου με τους τυράννους.

Οι επίβουλοι εχθροί της Δραμινής ελευθερίας αφανίζονται από το τουφέκι του και τη μάχαιρα του.
Ο Άρμεν Κούπτσιος γίνεται το φόβητρο των Σλαβικών συμμοριών.

Στο ενεργητικό του συγκαταλέγονται 33 φόνοι κομιτατζήδων και για αυτό ονομάστηκε και Βουλγαροφάγος. Το Ιούνιο του 1907 ο Κούπτσιος παίρνει εντολή από το Ελληνικό κομιτάτο να εξαφανίσει το Βούλγαρο αρχικομιτατζή Πλάτσεφ, ο θάνατός του θα έσωνε τη ζωή πολλών Ελλήνων.

Ο Άρμεν με τον Νάκο Βογιατζή και τον Πέτρο Μάντζα του έστησαν ενέδρα κοντά στο Μυλοπόταμο. Ο Πλάτσεφ έπεσε στην παγίδα και ο Άρμεν του ζήτησε να αφήσει το όπλο του και να παραδοθεί. Εκείνος, όμως, τον πυροβόλησε χωρίς επιτυχία.
Φοβερός και ταχύτατος σκοπευτής ο Άρμεν, πυροβολεί και τον σκοτώνει. Ήταν το 33ο θύμα του. Στους πυροβολισμούς έσπευσαν έφιπποι Τούρκοι αστυνομικοί και ο Τουρκαλβανός επιστάτης από τον Καλό Αγρό. Ο Άρμεν φρόντισε πυροβολώντας να αποσπάσει την προσοχή των Τούρκων ώστε να μπορέσουν να ξεφύγουν οι σύντροφοί του και το επέτυχε. Εδώ βλέπουμε την παλικαριά και το μεγαλείο του παιδιού που προτίμησε να θυσιαστεί και να σωθούν οι σύντροφοί του.

Ο Άρμεν θα μπορούσε να συγκρουστεί με τους Τούρκους που τον καταδίωκαν.
Δεν πυροβόλησε κανέναν από αυτούς για να μη δημιουργηθεί πρόβλημα στον Μητροπολίτη Χρυσόστομο τον οποίον οι Τούρκοι θα τον θεωρούσαν υπεύθυνο. Από αγάπη προς το μητροπολίτη και τον αγώνα άφησε τους Τούρκους αμαχητί να τον συλλάβουν και να οδηγηθεί στις φυλακές. Μεταφέρεται σιδεροδέσμιος στη Θεσσαλονίκη για να δικαστεί. Το ειδικό Τουρκικό στρατοδικείο τον καταδίκασε σε θάνατο δια απαγχονισμού.
Στις φυλακές βασανίστηκε απάνθρωπα από Τούρκους και Βουλγάρους για να αποκαλύψει πρόσωπα και πράγματα. Δεν είπε τίποτα για κανένα. Διαισθανόμενοι οι Τούρκοι ότι οι Έλληνες, έστω και με δωροδοκία, θα κατόρθωναν να τον φυγαδεύσουν, αποφασίζουν να τον επαναφέρουν στη Δράμα. Η αλήθεια είναι ότι έγιναν τεράστιες προσπάθειες τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και στη Δράμα για την απελευθέρωσή του αλλά κατέστη αδύνατο. Υστάτη προσπάθεια ήταν να οργανώσουν ένα σχέδιο αποδράσεως (υφαρπαγής του) κατά την ημέρα του απαγχονισμού του, αλλά δυστυχώς και τότε βρέθηκε ο Εφιάλτης που πρόδωσε το σχέδιο στους Τούρκους οι οποίοι άλλαξαν δρομολόγιο και ώρα εκτελέσεως. Την 14η Σεπτεμβρίου 1907 ο Άρμεν Κούπτσιος, ατρόμητος και αλύγιστος, οδηγείται στον πλάτανο της πλατείας της Δράμας. Εκεί στο γέρικο πλάτανο το μόλις 20 ετών παιδί κρεμάστηκε και άφησε την τελευταία του πνοή για του Χριστού την πίστη την Αγία και της Ελληνικωτάτης Μακεδονίας την Ελευθερία.

Ο πατέρας του Άρμεν με πόνο ψυχής έμαθε τα άσχημα μαντάτα, βρήκε παρηγοριά στο Μητροπολίτη Χρυσόστομο. Και εκεί ο ηρωικός αυτός πατέρας βρήκε τη δύναμη να δώσει συλλυπητήρια στο Δεσπότη λέγοντας του :
«δεν κλαίω που έχασα το παιδί μου, κλαίω που εσύ έχασες το πρωτοπαλίκαρό σου».

Ο ποιητής λαός σμίλεψε στίχους λιτούς εκφραστικά, όμως βαθυστόχαστους όπως οι ακόλουθοι:

«ο Άρμεν και αν κρεμάστηκε

στην άτιμη θηλειά

το αίμα του χαλάλι

για την ελευθεριά»

αλλά και δόκιμοι Δραμινοί ποιητές θα σμιλέψουν στίχους-ύμνους όπως:

«Ρωμιοί μη το ξεχάσετε

του Άρμεν το σχοινί

γιατί σε αυτόν οφείλουμε

τη λεύτερη ζωή»

και ένας άλλος ποιητής θα συνθέσει τους ακόλουθους στίχους:

«σπόρο μεστό και γόνιμο

για την ελευθερία

έσπειρες Άρμεν μόνιμο

εις την Μακεδονία

τη πότισες με το αγνό

το αίμα της καρδιάς σου

και έγινε σήμερα τρανό

πρότυπο η λεβεντιά σου»

Βαθυτάτη πράγματι με διακατέχει συγκίνηση αλλά και θαυμασμός και υπερηφάνεια γιατί μου έγινε η τιμή να αναφερθώ σε μορφές ηρωικές, σε πατριώτες ακραιφνείς που έταξαν ως υπέρτατο χρέος τους να φυλάττουν τις Θερμοπύλες της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, να αναφερθώ στον εθνομάρτυρα Άγιο Μητροπολίτη Χρυσόστομο για την τεράστια εθνική, κοινωνική και πνευματική προσφορά του στα άγια χώματα της μαρτυρικής Δράμας αλλά και στον ήρωα μάρτυρα Άρμεν Κούπτσιο, καμάρι του χωρίου μας, της Δράμας και της μαρτυρικής Μακεδονίας μας.

Τιμώντας τον Άρμεν Κούπσιο τιμούμε ταυτόχρονα και όλους τους κατοίκους του Βώλακα που τόσο στον Μακεδονικό Αγώνα αλλά και μέχρι τους πρόσφατους αγώνες του Έθνους, ο καθένας τους αγωνίσθηκε με τον τρόπο του και πάρα πολλοί μέχρι αυτοθυσίας για την Ελλάδα.

Οφείλουμε, όμως, να αποτίσουμε φόρο τιμής προς όλους εκείνους τους αφανείς ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για την Ελλάδα. Όλους εκείνους τους αγράμματους χωρικούς που στήριξαν το Μακεδονικό Αγώνα και τροφοδότησαν τα ανταρτικά μας σώματα με πληροφορίες και τρόφιμα, όλους εκείνους τους Μακεδόνες που άνοιξαν τη πόρτα του σπιτιού τους στους αγωνιστές αυτούς μέσα στα χιόνια και με την αγάπη τους τους ζέσταναν μοιράζοντας μαζί τους τη φτωχική τους στέγη και το ψωμί τους.

Ο Άρμεν Κούπτσιος, του Κ.Κουγιουμτζή.

Οι ηρωικότερες σελίδες γράφτηκαν στα χωρία που μιλούσαν το ντόπιο σλαβικό ιδίωμα μα που ήσαν πιστοί στο Πατριαρχείο και στον Ελληνισμό.

Λαμπροί Έλληνες σαν τα ηρωικά βλαστάρια του καπετάν-Κώττα, του καπετάν Άρμεν Κούπτσιου και τόσων άλλων οπλαρχηγών. Όλοι οι προαναφερθέντες Μακεδονομάχοι αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά των ένοπλων ανταρτικών σωμάτων και την εμπροσθοφυλακή του αγώνα. Υπήρξαν και παραμένουν το δόρυ του γένους. Σε αυτούς εμείς, ελεύθεροι πια τώρα, τους χρωστάμε μεγάλη ευγνωμοσύνη αλλά και δεν πρέπει να τους λησμονούμε ποτέ.

Είναι δυστυχώς μεγάλο άδικο που η ολοκληρωμένη ιστορία του Μακεδονικού Αγώνα παραμένει μέχρι σήμερα καλυμμένη από την ομιχλώδη αχλύ της άγνοιας, του θρύλου και της ελλιπούς πληροφόρησης του Ελληνικού λαού. Πολύ ορθά θέτει πολλά ερωτήματα και ο Μητροπολίτης μας στο ημερολόγιο της Μητροπόλεως του 2007 που είναι αφιερωμένο στον Άρμεν Κούπτσιο, και με την ευκαιρία αυτή, εκ μέρους όλων των Βωλακιωτών, παρακαλούμε να δεχτεί για μια ακόμη φορά τις θερμές ευχαριστίες μας για την έκδοση αυτή. Τα ερωτήματα που θέτει ο Σεβασμιότατος είναι εάν ποτέ έμαθαν οι Δραμινοί στα σχολεία για τον Άρμεν Κούπτσιο, τις θυσίες των Μακεδονομάχων και των οικογενειών των και για όλους εκείνους που προτίμησαν να πεινάσουν αυτοί και τα παιδιά τους από το να πάρουν λίρες προδοσίας στα χέρια τους από τους Τούρκους και Βουλγάρους. Αυτή η στάση προς την ιστορία δεν είναι εθνικισμός, ούτε πατριδοκαπηλία. Οφείλουμε να εμβαθύνουμε στις ρίζες μας και έχουμε μεγίστη ευθύνη για να μη καταγραφούμε ως η γενεά που αφάνισε τον πολιτισμό 3.000 ετών.

Ας μην ξεχνούμε, όμως, όσο οι άλλοι σχεδιάζουν και στις σημερινές ημέρες επιβουλές για το Μακεδονικό, ο Μακεδονικός αγώνας θα συνεχίζεται. Είναι μια περιοχή που τα χώματα της είναι Μακεδονικά αλλά τα συστατικά της γνήσια Ελληνικά. Μόνο η εθνική συνείδηση και η συσπείρωση που διατήρησε ακραιφνή ο Μακεδονικός Ελληνισμός παρά τις τότε πιέσεις, τρομοκρατία και σφαγές, οδήγησαν τελικά στην ένοπλη αντίδραση και απελευθέρωση της Μακεδονίας. Η πίεση για τη Μακεδονία σε συνδυασμό με τις γνωστές διεκδικήσεις των ανατολικών γειτόνων μας κάνουν επιτακτική την ανάγκη της διατήρηση σε ύψιστο βαθμό της εθνικής μας συνείδησης και στις μέρες μας.

Η Ελληνική φυλή πρέπει να πιστεύει χωρίς ελαχίστη αμφιβολία ότι ο ιερός Μακεδονικός χώρος της επικράτειάς μας είναι καθαρά Ελληνικός και αδιαπραγμάτευτος και να βεβαιώσουμε οποιοδήποτε επίδοξο σχεδιαστή επιβουλών ότι θα υπερασπιστούμε μέχρι τελευταία ρανίδα του αίματός μας τα εδάφη αυτά που ήδη πότισε το αίμα των αθανάτων Μακεδονομάχων μας.

Ας προσευχόμαστε να αναπαύει εσαεί ο Μεγαλοδύναμος τις ψυχές των Μακεδονομάχων εν κόλποις Αβρααμ.

Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.

Ο Άγιος Χρυσόστομος επίσκοπος Δράμας και Σμύρνης

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 06 Feb 2014 08:57:00 +0000

Του Δεϊρμεντζόγλου Ιωάννη

Στου χρόνου τα γυρίσματα και στα φεγγίσματα της δόξας και της λαμπρότητας, που από χρόνια στεφανώνουν την πολύπαθη τούτη γωνιά της Πατρίδας μας, την πόλη της Δράμας, η μυρωμένη ιστορία του ιερομάρτυρα Αγίου Χρυσοστόμου, επισκόπου Δράμας και Σμύρνης ξεχωρίζει ως χρυσούς στέφανος της Θείας χάριτος, ως θυσία μυστική και αγάπη ουράνια, προς τον αγαπημένο Χριστό και τους αγαπημένους ορθοδόξους της πόλης μας.

Μια θυσία που είναι πορεία προς τα αγιασμένα μονοπάτια του Παραδείσου, μια πορεία που ξεκίνησε από την πόλη μας, διήλθε την αγαπημένη νύμφη του Αιγαίου, τη Σμύρνη και κατέληξε στην άνω Ιερουσαλήμ.

Ο λόγος μου ας αποτελέσει μυρσίνη εορταστική, άνθος εαρινό προς τον οραματιστή ιερομάρτυρα Άγιο Χρυσόστομο.

Το σωτήριον έτος 1902, ο Χρυσόστομος Καλαφάτης αναγορεύεται, χειροτονείται επίσκοπος και ενθρονίζεται στη Μητρόπολη Δράμας.

Στον τόπο μας ο σεπτός ιεράρχης υψώθηκε υψηλότερα από τα γήινα και φθαρτά, γενόμενος μυσταγωγός των Θείων μυστηρίων, ηγέτης και εμπνευστής των υπόδουλων Δραμινών.

Η Μητρόπολη Δράμας αναδεικνύεται εργαστήριο αρετών, αγώνων στάδιο, αμυντήριο κατά των Βουλγάρων και Εξαρχικών, φύλακας του Ελληνορθόδοξου πολιτισμού, εκπαιδευτήριο των ιδανικών του Έθνους.

Αυτός ο φαεινός αστέρας των εσχάτων χρόνων, των χρόνων της σκλαβιάς υπό των Τούρκων, κράτησε τα κάστρα της πίστεως – τα χωριά της επισκοπής του – πολεμώντας ψηλά στις επάλξεις των δογμάτων, των ιδανικών και των αξιών της Ορθοδοξίας και του Έθνους και μετέτρεψε με τον Θείο λόγο του, τους υπόδουλους Ρωμιούς «από λαγούς σε λιοντάρια» καθώς αναφώνησε, εξ ονόματος των «ελεύθερων πολιορκημένων» Δραμινών, στον Σιδηροδρομικό Σταθμό, ο γέρο-Νίκας από τον Βώλακα.

Με δυναμισμό και πνευματικότητα θα εργαστεί αόκνως, για την υλοποίηση του υψηλού οράματός του.

Μεταδίδει την εν Χριστώ χαρά και ελπίδα στους σκλάβους και συνιστά στους αγανακτισμένους προκρίτους από τα ανοσιουργήματα των κομιτατζήδων, την σθεναρή πλέον αντιμετώπιση των κακουργημάτων τους.

Αποκαλύπτει τους βδελυρούς σκοπούς της Βουλγαρικής Εξαρχίας και καταπολεμά την ύπουλη προσπάθειά της για την αποκόλληση των Ορθοδόξων κατοίκων από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την δια βίας προστείχισή τους στην Εξαρχία.

Επαναφέρει και επαναλειτουργεί Ναούς που δια της βίας επίσης, προσήρτησαν οι Βούλγαροι στην Εξαρχία.

Μέσα σε δυο νύχτες, επανεντάσσει, όλους τους κατοίκους του Βώλακα (192) στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Διορίζει δασκάλους, χειροτονεί ιερείς εις πείσμα των Εξαρχικών, αψηφώντας τις βάρβαρες αντιδράσεις τους και αδιαφορώντας για την ζωή του.

Διοικεί, ποιμένει, νουθετεί, ελέγχει, επιτιμά, πάντοτε μετ’ αγάπης, συνενέσεως και σοφίας.

Αρδεύει δύναμη και χάρη από τις παννύχιες προσευχές των πιστών και τις καθημερινές ακολουθίες, που μετά πάσης τάξεως και ευπρεπείας τελούνται στο Μητροπολιτικό Ναό.

Τοποθετεί δυναμικά στελέχη σε επιτροπές Σχολείων και Εκκλησιών, μετέχει στον ένοπλο αγώνα, μεταφέροντας πληροφορίες από έγκριτα πρόσωπα, εφοδιάζει με οπλισμό τα ένοπλα τμήματα των Ελλήνων.

Ανθίσταται γενναίως στον εκβουλγαρισμό των νέων, εγγράφει σε ανώτατες Σχολές των Αθηνών φερέλπιδες νέους, φιλομαθείς και δραστήριους, ετοιμάζοντας έτσι ικανά στελέχη για τον αγώνα.

Τολμά και απορρίπτει αποφάσεις των Βουλγάρων που στρέφονται κατά των Ελλήνων. Απειλείται με εξορία και θάνατο. Δεν φοβείται. Επιμένει και νικά!

Δια τούτο έκθαμβος ο βούλγαρος Διοικητής Δράμας του λέγει· «Πρώτη φορά συνάντησα κληρικό να αρνείται τις διαταγές μου». Και ο ιεράρχης του απαντά: «Ίσως πρώτη φορά συναντάτε Ορθόδοξο κληρικό».

Ο σεπτός ιεράρχης δεν έπαψε ποτέ, με ενθουσιασμό νεανικό, με απλότητα αποστολική, με οσιακή βιοτή, με ζήλο, με φόβο Θεού, με ταπείνωση αληθινή, να διακονεί την Εκκλησία και την Ελλάδα.

Την εικόνα του Θεού και την καθ’ ομοίωση Εικόνα Του, τον άνθρωπο.

Η καρδιά του είχε γίνει θρόνος του Θεού και της Ελλάδας.

Σπάνιο μίγμα ανθρώπου! Τα είχε όλα. Το γλυκό πρόσωπό του αντιφέγγιζε τη δόξα του ουρανού! Η ιλαρότητα της μορφής του, ανακλούσε τον γλυκασμό του Παραδείσου. Η πραότητα της φωνής του κατεδείκνυε την ειρήνη των λογισμών του. Ανάλωσε εαυτόν υπέρ του Χριστού και του πονεμένου ανθρώπου, των σκλάβων Ελλήνων. Μετάγγιζε ανασασμούς αιωνιότητας.

Τα πνευματικά του τέκνα αμέτρητα που λάμπρυναν τον αγώνα για τη λευτεριά και άφησαν πολύτιμη παρακαταθήκη δόξας και χρέους για τους επιγενομένους.

Θαυμαστά σημεία της ζωής του αποκαλύπτουν την εγνωσμένην πλέον αγιότητά του και δικαία την αγιοκατάταξή του. Με την οσιακή του ζωή μας αποκάλυψε το μυστικό της ζωής, της ελευθερίας και της αιωνιότητας, που είναι απλό και τόσο εφικτό!

«Οσον ο άνθρωπος απλοποιείται, θεοποιείται· γίνεται πράος, ταπεινός, άκακος, ελεύθερος».

Οι ελεύθεροι Έλληνες, σήμερα και πάντοτε θα τον ευγνωμονούν για τις θυσιαστικές προσφορές του.

Είθε να πρεσβεύει, παρά το θρόνο του Θεού, μετά των αγίων όλων, υπέρ της εδραίωσης της ειρήνης του κόσμου.

Εκδήλωση στην Πετρούσα για τον εορτασμό της «Γιορτής των Γραμμάτων»

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 06 Feb 2014 08:19:00 +0000

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΡΑΜΙΝΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ

ΕΔΡΑ ΔΡΑΜΑ

«Γιορτή των Γραμμάτων»

Το πρωί της Κυριακής 2 Φεβρουαρίου 2014 στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πετρούσας πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για τον εορτασμό της «Γιορτής των Γραμμάτων» από την Εταιρεία Δραμινών Μελετών σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Προσοτσάνης και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Πετρούσας.

Συμμετείχαν ακόμη το Δημοτικό Σχολείο Πετρούσας με τον Σύλλογο Γονέων & Κηδεμόνων του και η χορωδία «Οι Δομέστικοι της Δράμας». Πρακτική της Εταιρείας (Ε.Δ.Μ.) είναι κάθε χρόνο να εορτάζει τη συγκεκριμένη γιορτή σε διαφορετική Κοινότητα της περιφέρειας Δράμας σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, θέλοντας έτσι να περάσει τα μηνύματα των Τριών Ιεραρχών και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές.

Την εκδήλωση άνοιξε τμήμα της χορωδίας «Οι Δομέστικοι της Δράμας» υπό τη διεύθυνση του Άρχοντα Πρωτοψάλτη Γρηγόριο Παπαεμμανουήλ ψάλλοντας εκκλησιαστικούς ύμνους αφιερωμένους στην εορτή των Τριών Ιεραρχών αλλά και της Υπαπαντής του Χριστού. Για το θέμα της ημέρας «Η επικαιρότητα της διδασκαλίας των Τριών Ιεραρχών», μίλησε ο τέως καθηγητής Θεολογίας και Πετρουσιώτης στην καταγωγή κ. Αντώνιος Πύρος, ο οποίος συνεπήρε το κοινό, που με πολύ ενδιαφέρον τον παρακολούθησε.

Η ομιλία ήταν πλήρης και κατανοητή. Αναφέρθηκε στο βίο και στα έργα των τριών αυτών Αγίων (Μέγα Βασίλειο, Ιωάννη Χρυσόστομο και Γρηγόριο Θεολόγο), στον λόγω καθιέρωσης αυτής της γιορτής, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στη σημερινή εποχή (ηθική, κοινωνική και οικονομική κρίση, κατάσταση της παιδείας) και στα πάντα επίκαιρα διδάγματα που οφείλουμε να αντλούμε από τη διδασκαλία των παραπάνω αγίων εφαρμόζοντάς τα στη ζωή μας.

Ακολούθησε η βράβευση των αριστούχων μαθητών της Πετρούσας όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης (Λυκείων, Γυμνασίων, Ε’ & Στ’ Δημοτικού) αλλά και των επιτυχόντων σε σχολές Α.Ε.Ι. και Α.Τ.Ε.Ι. κατά την περσινή σχολική χρονιά, που ήταν ιδιαίτερα πολλοί μαθητές και με αξιόλογες επιδόσεις. Έπειτα, το πρόγραμμα συνεχίστηκε με δύο παιδικά χορευτικά τμήματα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πετρούσας που χόρεψαν τοπικούς παραδοσιακούς χορούς με τη συνοδεία οργανοπαικτών της μακεδονικής λύρας και του νταχαρέ. Την εκδήλωση έκλεισε με σύντομο λόγο του το μέλος του Δ.Σ. της Ε.Δ.Μ. και εκπαιδευτικός κ. Αριστείδης Μάττας. Τέλος, ο αντιπρόεδρος της Ε.Δ.Μ. αντιστράτηγος ε.α. κ. Θεόκλητος Ρουσάκης απένειμε πλακέτα στον ομιλητή κ. Αντώνιο Πύρο.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο ιερέας της Πετρούσας πάτερ Παντελεήμονας, ο Βουλευτής Δράμας κ. Κυριαζίδης Δ., ο Δήμαρχος Προσοτσάνης κ. Λύσσελης Άγγ., ο Πρόεδρος της Δ.Κ. Πετρούσας κ. Μάττας Αθ., ο πρώην Βουλευτής κ. Σμολοκτός Ν., οι αντιδήμαρχοι Δήμου Προσοτσάνης κ.κ. Παυλίδης Π. και Ντεμίρης Αθ., οι πρώην Δήμαρχοι κ.κ. Φατράλης Β. και Αθανασιάδης Θ., εκπρόσωποι φορέων, συλλόγων, εκπαιδευτικοί, μέλη της Ε.Δ.Μ. και πλήθος κόσμου όλων των ηλικιών οι οποίοι κατέκλεισαν την αίθουσα.

Ευχαριστούμε θερμά τον ομιλητή, τους συνδιοργανωτές, όλους τους συμμετέχοντες, αλλά κυρίως την πρόεδρο του Πολιτ. Συλλ. Πετρούσας κα Ντομπρίκη Ευαγγελία και τους συνεργάτες της, για την άψογη οργάνωση της εκδήλωσης.

Από το Δ.Σ. της Ε.Δ.Μ.

Εορτή των γραμμάτων - Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2014

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 27 Jan 2014 21:40:00 +0000

Προσκαλείστε να τιμήσετε με την παρουσία σας

την εκδήλωση που συνδιοργανώνουν

ο Δήμος Προσοτσάνης,

η Εταιρεία Δραμινών Μελετών και

ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πετρούσας,

αφιερωμένη στην εορτή των γραμμάτων που θα πραγματοποιηθεί

την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2014

και ώρα 11:30

στην αίθουσα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πετρούσας.

Ομιλητής θα είναι ο τ. καθηγ. Θεολογίας κ. Αντώνιος Πύρος με θέμα

«Η επικαιρότητα της διδασκαλίας των Τριών Ιεραρχών»,

ενώ θα ακολουθήσει βράβευση των αριστούχων μαθητών της Πετρούσας

όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης και των επιτυχόντων σε σχολές Α.Ε.Ι. & Α.Τ.Ε.Ι. κατά την περσινή χρονιά.

Συμμετέχει η χορωδία «Οι Δομέστικοι της Δράμας»,

το Δημοτικό Σχολείο Πετρούσας

και ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων.

ΨΗΦΙΣΜΑ του 11ου Συνεδρίου των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου (13-14 Ιουλίου 2013).

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 15 Jul 2013 14:03:00 +0000

από History of Makedonia

ΨΗΦΙΣΜΑ

Οι Παμμακεδονικές Ενώσεις ανά την υφήλιο σε συνεδρίαση του 11ου Παγκοσμίου Συνεδρίου στη Φλώρινα που συνήλθε από τις 13 έως τις 14 Ιουλίου του 2013 έχοντας υπ’ όψιν τις τελευταίες εξελίξεις στην Π.Γ.Δ.Μ αποφάσισε τα ακόλουθα :

1. Διαφωνούμε εντόνως με την πρόθεση της Ελληνικής Κυβέρνησης να διαπραγματεύεται τη σύνθετη ονομασία και με όσα κράτη και διεθνείς φορείς προωθούν αυτή τη λύση.

2. Η ονομασία Μακεδονία είναι αναμφίβολα ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας. Η ιστορία της Μακεδονίας και, ειδικά η ονομασία της, δεν είναι ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΕΣ και ως πατρική κληρονομιά δεν δύνανται να παραχωρηθούν σε τρίτους.

3. Ποτέ δεν θα δεχτούμε για τη γείτονα χώρα οποιαδήποτε ονομασία που θα περιέχει τον όρο ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ή παράγωγά του. Το όνομα δεν θα αφήνει υπονοούμενα για τη γλώσσα και τους κατοίκους της.

4. Ζητούμε όπως δοθούν σε άτομα Ελληνικής καταγωγής και ελληνικής συνείδησης κατοικούντων στις χώρες της Π.Γ.Δ.Μ και της Αλβανίας όλα τα ανθρώπινά τους δικαιώματα.

5. Είναι ιερό μας καθήκον να εξακολουθήσουμε τον αγώνα μας για τα δίκαια της Μακεδονίας. Το απαιτεί η Ιστορία.

6. Πριν επισφραγισθεί οποιαδήποτε συμφωνία με τη γειτονική χώρα ζητούμε την διεξαγωγή δημοψηφίσματος ώστε ο Ελληνικός Λαός να έχει την τελευταία λέξη στο θέμα του ονόματος της γειτονικής χώρας των Σκοπίων.

7. Ζητούμε την καθιέρωση ημέρας μνήμης των θυμάτων της βουλγαρικής κατοχής 1916-18 στην ανατολική Μακεδονία (Νομοί Σερρών, Δράμας και Καβάλας) την 29η Σεπτεμβρίου.

8. Οι Καλάς, είναι Έλληνες, απόγονοι των στρατευμάτων του Μεγάλου Αλεξάνδρου από τα βόρεια Ιμαλάια στην ορεινή περιοχή Χιντου Κους του Πακιστάν. Ο γηγενής λαός των Καλάς κατόρθωσε να διατηρήσει τον αρχαίο πολιτισμό και παραδόσεις του από τον 4ο αιώνα π.χ. αλλά απειλείται με αφανισμό. Ως αδερφοί Έλληνες, Μακεδόνες, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες τους να διατηρήσουν την εθνική τους ταυτότητα και αξίες.

9. Παρακαλούμε να ζητήσουμε την άμεση επιστροφή της εκκλησίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Βουδαπέστη στους φυσικούς ιδιοκτήτες υπό τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, καθόσον οι ιδρυτές ήταν “οι εν Πέστη Γραικοί τε και Βλάχων Μακεδονίται”, όπως έγραφαν στην ιδρυτική πράξη της Ελληνικής Βλάχικης Κοινότητας της Πέστης την 9η Νοεμβρίου του 1802. Σημειώσετε ότι με την αλλαγή στην Ουγγαρία η μόνη εκκλησία που δεν έχει ακόμα επιστραφεί είναι η Ελληνική και τελεί μέχρι σήμερα υπό Ρωσική κατοχή.

10. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση, όπως και τη διεθνή κοινότητα να λάβει υπ’ όψιν τις αποφάσεις του 11ου Συνεδρίου Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου.

100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΡΑΜΑ." Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΠΟΥ ΑΝΕΜΕΝΕ ΤΗΝ ΠΥΡΠΟΛΗΣΙΝ ΚΑΙ ΣΦΑΓΗΝ".

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Fri, 05 Jul 2013 05:54:00 +0000

απο τον "Ελεύθερο Τύπο Δράμας"

Στην απελευθέρωση της Δράμας, την αγωνία των Δραμινών, η οποία μετεξελίχθηκε σε βαθιά ανακούφιση και λύτρωση με την έλευση του ελληνικού στρατού, αλλά και στο ημερολόγιο του Μητροπολίτη Δράμας, αναφέρεται το οδοιπορικό του Β.Α. Μεσολογγίτη, που αναδημοσιεύουμε σήμερα από την εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» τον Ιούλιο του 1913.

Η εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» δημοσιεύει στο πρωτοσέλιδο της 23ης Ιουλίου 1913 τη συνέχεια του οδοιπορικού του Β.Α. Μεσολογγίτη, στην περιοχή της Δράμας, το οποίο ξεκίνησε με τις άγριες σφαγές που υπέστησαν οι Δοξατινοί (και αναδημοσιεύσαμε σε προηγούμενα σημειώματά μας).

"ΑΠΟ ΤΑΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑΣ ΘΗΡΙΩΔΙΑΣ /
Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΜΑΣ ΠΟΥ ΑΝΕΜΕΝΕ ΤΗΝ ΠΥΡΠΟΛΗΣΙΝ ΚΑΙ ΣΦΑΓΗΝ /
ΤΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ 40 ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ /
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ"

Ευρήκα την Δράμαν πανηγυρίζουσαν την απελευθέρωσίν της από τον Βουλγαρικόν ζυγόν και δοξολογούσαν τον Θεόν διότι εσώθη από της τύχης των Σερρών και του Δοξάτου η οποία την ανέμενε.

Από των πρώτων ημερών της κυρήξεως του πολέμου οι Βούλγαροι είχαν απειλήση τους Δραμινούς ότι αν ποτε ηναγκάζοντο να εκκενώσουν την Δράμαν θα μετέβαλλον αυτήν εις γην Μαδιάμ.

Η καταστροφή των Σερρών, την οποίαν εγκαίρως έμαθαν οι Δραμινοί και η καταστροφή του Δοξάτου του οποίου τας φλόγας έβλεπον με τα μάτια των τους επέβαλον την πεποίθησιν ότι οι Βούλγαροι εις παρομοίας περιπτώσεις έμαθαν να συνδέουν τους λόγους με τας πράξεις.
Και οι Δραμινοί ήσαν σχεδόν βέβαιοι περί της φρικτής τύχης, η οποία τους ανέμενε.
Φαντασθήτε εις τι ωκεανόν αγωνίας έπλεον οι άνθρωποι αυτοί.
Φίλος Δραμινός μου έλεγε:

-         Αι ώραι της αγωνίας των τελευταίων ημερών μου έκοψαν χρόνια από την ζωήν μου. Δεν είναι μικρόν πράγμα να περιμένη κανείς από στιγμής εις στιγμήν τον δήμιόν του!
Και οι καλοί Δραμινοί αφού εσύστησαν την ψυχήν των εις τον Ύψιστον, μίαν μόνον ευχήν εις τα χείλη των, είχαν, να μη αποθάνουν διά βασανιστηρίων βραδέως.

Χαρακτηριστικόν είναι το εξής:

Η Α. Σ. ο Μητροπολίτης Δράμας, λεβέντης, παλληκαράς, υπέροχος από πάσης απόψεως ιεράρχης, προσποιούμενος ότι δεν συνεμερίζετο την πεποίθησιν του ποιμνίου του περί της τύχης η οποία το ανέμενε και προσπαθών να εγκαρδιώση αυτό διά διαφόρων ενθαρρυντικών λόγον, κατά βάθος ανέμενε την πυρπόλησιν και σφαγίν αρχίζουσαν απ’ αυτόν και με τους ιερείς του νυχθημερόν προσηύχετο εις τον Μητροπολιτικόν ναόν υπέρ της ψυχής αυτού και του ποιμνίου του.
Την τελευταίαν νύκτα της Βουλγαροκρατίας επτά τοιαύται δεήσεις εγένοντο εις τον Μητροπολιτικόν Ναόν.

Αλλ’ η Δράμα υπήρξε τυχερή.

Ο Ελληνικός στρατός πτερόπους έφθασε προς της Δράμας πολύ ενωρίτερον ή όσον υπελόγιζον οι Βούλγαροι και εστέρησε την θηριώδη των ψυχήν της ευχαριστήσεως του να καύσουν την Δράμαν και να σφάξουν τους Δραμινούς!
Οι Δραμινοί βλέποντες τον Ελληνικόν στρατόν εισερχόμενον εις την πόλιν των ενόμισαν ότι ανεγεννήθησαν.
Και μία σύμπτωσις.

Το 21 Σύνταγμα του Βουλγαρικού στρατού εξεδίωξεν από την Δράμαν τον Τουρκικόν στρατόν κατόπιν μάχης.
Το 21 Σύνταγμα του Ελληνικού στρατού εξεδίωξε τον Βουλγαρικόν από την Δράμαν κατόπιν μάχης, η οποία συνεκροτήθη εις το ίδιον μέρος.

Η Α. Σ. ο Μητροπολίτης Δράμας εκράτει ημερολόγιον των τελευταίων μηνών της Βουλγαροκρατίας. Το ημερολόγιον αυτόν αν δεν είναι προωρισμένον να καταλάβη ιδιαίτερον κεφάλαιον εις την ιστορίαν της Βουλγαροκρατίας εν Μακεδονία θα αποτελέση μίαν από τας καλλιτέρας πηγάς της ιστορίας αυτής.

Με την απέριττον αλλά δυνατήν, την λακωνικήν αλλά γλαφυράν πέννα του ο Μητροπολίτης Δράμας περιγράφει τα μαρτύρια, τα οποία επί εννέα μήνας αυτός και το ποίμνιόν του υπέστησαν.
Εις τας σελίδας του ημερολογίου αυτού βλέπει κανείς προκρίτους ληστευομένους, βασανιζομένους, φονευομένους, βλέπει ιερείς συραμένους από τα χωρία των εις την Δράμας και ριπτομένους εις τας φυλακάς, βλέπει αυτόν τον Μητροπολίτην προπηλακιζόμενου και απειλούμενον διά της λόγχης, βλέπει τα ιερά και όσια του Ελληνισμού καταπατούμενα από το Βουλγαρικόν γουρουνοτσάρουχο, βλέπει μίαν συνεχή, αδιάκοπον, συστηματική, αγρίαν, μη σταματώσαν προ ουδενός και το πάντα μεταχειριζομένην εργασίαν των Βουλγάρων όπως αναγκάσουν τους Έλληνας να αποβάλουν τον εθνισμόν των και να εκβουλγαρισθούν, βλέπει… βλέπει… ει δεν βλέπει κανείς εις το ημερολόγιον αυτό!

Το ημερολογιον σταματά εις την 1 Ιουλίου, την ημέραν δηλαδή κατά την οποίαν εσώθη η Δράμα.
Επί κεφαλής της τελευταίας αυτής σελίδος το χέρι του Μητροπολίτου εζωγράφισεν ένα λουλουδάκι!
Όταν είδα το λουλουδάκι αυτό δεν ημπόρεσα να κρατήσω ένα επιπόλαιο μειδίαμα.
Έπειτα όμως εσκέφθηκα: Όταν κανείς περιμένει τον δήμιον και αντ’ αυτού βλέπει τον σωτήρα είναι πολύ φυσικόν να καταλαμβάνηται από μίαν τρελλήν παιδικήν χαράν και όχι μόνον να ζωγραφίζη λουλουδάκια αλλά και να πηδά ακόμη, έστω και αν είναι Μητροπολίτης.
Ενθυμείσθε τους 40 Έλληνας στρατιώτας τους οποίους οι Βούλγαροι ηχμαλώτισαν κατά τα τελευταία επεισόδια του Παγγαίου;

Ε λοιπόν αυτοί ευρίσκοντο εις την Δράμαν μέχρι της απελευθερώσεως αυτής.
Το μαρτύριον το οποίον υπέστησαν οι ατυχείς αυτοί άνθρωποι είναι φρικτόν.
Αφού τους διεπόμπευσαν εις όλα τα χωριά των περιφερειών της Ανατολικής Μακεδονίας οι Βούλγαροι τους οδήγησαν εις την Δράμαν και τους έρριψαν εις τα μπουδρούμια αυτής.
Εκεί Βούλγαροι στρατιώται και κομιτατζήδες τους έδεραν, τους άφιναν νηστικούς, δεν τους επέτρεπαν να ομιλήσουν μεταξύ των!

Οι Δραμινοί τακτικά έστελλον εις αυτους ασπρόρουχα, τροφάς, συγαρέττα, αλλά τίποτε από αυτά δεν έφθαναν μέχρι των ατυχών αιχμαλώτων.

Οι φρουρούντες αυτούς Βούλγαροι στρατιώται είχαν την αναίδειαν να λέγουν εις τους Δραμηνούς.
-         Καλά κάματε που φέρατε όλα αυτά. Χρειάζονται και εις ημάς!

Κατά τας τελευταίας ημέρας της Βουλγαροκρατίας εν Δράμα οι Βούλγαροι έστειλλαν τους αιχμαλώττους εις τον σιδηροδρομικόν σταθμόν όπως εκφορτώσουν γαιάνθρακας. Κατά την μετάβασιν και την επιστροφήν δεν τους επέτρεπον όχι μόνο να ομιλήσουν με κανένα αλλ’ ούτε να γυρίσουν να κυττάξουν κανένα.
Αν δε κανείς εβραδυπόρει βαρείς έπιπτον επί του σώματος του οι υποκόπανοι των Βουλγάρων.
Ένα εκ των αιχμαλώτων εφόνευσαν οι Βούλγαροι εν Δράμα διά ξυλοκοπημάτων επανειλημμένων, και διέδωκαν ότι εδραπέτευσεν.
Υποτίθεται ότι και άλλους τρεις εξ αυτών την τελευταίαν στιγμήν εφόνευσαν.
Τώρα ζη άραγε κανείς από τους δυστυχείς αυτούς:

Εν Δράμα εδικαίωσα πληρέστατα τον Βουλευτής κ. Δ. Ράλλην διά την ωργισμένην επιστολήν την οποίαν εδημοσίευσε εξ αφορμής των βασάνων των αιχμαλώτων αυτών.
Πράγματι και αν όλαι αι άλλαι αφορμαί έλειπον διά τον κατά της Βουλγαρίας πόλεμον ήρκουν τα μαρτύρια των 40 αυτών μαρτύρων διά να τον δικαιολογήσουν.
Βούλγαροι αξιωματικοί, στρατιώται και κομιτατζήδες εν αγαστή συνεργασία ελεηλάτησαν πολλάς οικίας και καταστήματα εν Δράμα.

Μία οικία είχεν επιταχθή και μετεβλήθη εις αποθήκην των λεηλατουμένων χονδρών αντικειμένων.
Μίαν ημέραν η Α.Σ. ο Μητροπολίτης διερχόμενος εκ της οικίας ταύτης έρριψε το βλέμμα του εις την ανοικτήν αυτής θύραν.

Ο προ αυτής στρατιώτης σκοπός επρότεινε την λόγχην φωνάζων «κούτσε». Κούτσε εις την ωραίαν και εύηχον των Βουλγάρων γλώσσαν σημαίνει σκύλλος.
Τόσον εν Δράμα όσον και πανταχού αλλού της Βουλγαροκρατουμένης Μακεδονίας οι Βούλγαροι απεκάλουν τους Έλληνας «κούτσε», όπως οι Τούρκοι κατά τους μαύρους χρόνους της σκλαβιάς απεκάλουν πάντα μη Τούρκον «γκιαούρ».

Ταχύς ο Μητροπολίτης επρότεινε τον σταυρόν ο οποίος εκρέματο από τον λαιμόν του λέγων εις τον Βούλγαρον σκοπόν:

-         Κτύπα, εδώ, κτύπα λοιπόν. Τι διστάζεις;
Και αμέσως αλλάσσων τόνον φωνής εξηκολούθησεν.
-         Άφησε το όπλον, βγάλε το καπέλλο σου και φίλησε τον σταυρόν και το χέρι μου.
Ο σκοπός εδίστασε.
-         Εμπρός λοιπόν, σου το διατάσσω, είπεν εις αυστηρόν τόνον φωνής ο Μητροπολίτης.
Και ο σκοπός υπήκουσεν.

Ο Ορφεύς διά της λίρας του εξημέρωσε θηρία.

Και ο Μητροπολίτης Δράμας διά του σταυρού εξημέρωσεν έναν Βούλγαρον διά μίαν στιγμήν!

Β. Α. Μεσολογγίτης».

Γενοκτονία των Ποντίων

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Sun, 19 May 2013 08:35:00 +0000

Του Ιωάννη Δεϊρμεντζόγλου

1453μ.Χ.

Η πόλη των πόλεων, το διαμάντι τής Ανατολής, η βασιλεύουσα πόλη τού κόσμου, η Κων/πολη πέφτει στα χέρια των Τούρκων. Ο Μωάμεθ Β’, ο πορθητής πανηγυρίζει, μα δεν ικανοποιείται από τη νίκη του. Ζητά και άλλα, τα πάντα! Συνεχίζει, γι’ αυτό, τις κατακτήσεις και το 1461 μ.Χ. η πρωτεύουσα του Πόντου, η όμορφη Τραπεζούντα, υποκύπτει στις ορδές του. Αρχίζει η εξόντωση των Ελλήνων.

Διαβαίνουν τα χρόνια. Το ελληνικό γένος του Πόντου, καθηλωμένο στο σταυρό του μαρτυρίου του, πάνω στο νέο Γολγοθά – το αγιασμένο όρος του Μελά – υποφέρει, οδυνάται, στενάζει, αγωνιά και αγωνίζεται για τη λευτεριά του.

Οι σφαγές, οι βιασμοί, οι λεηλασίες, οι δηώσεις, ο εξισλαμισμός, γίνονται ο καθημερινός φόβος και τρόμος των Ελλήνων.

Ησυχάζουν τα πράγματα – για λίγο – ελπίζουν οι Έλληνες πως ήλθε το τέλος των δεινών τους. Τίποτα! Μάταιη ελπίδα! Ο φανατισμός των Τούρκων κατά των Χριστιανών όλο και αυξάνει.

Φουντώνει μάλιστα, με τη βοήθεια του Γερμανού αξιωματικού, Λίμαν Φον Σάντερς, ο οποίος οργανώνει τον Τουρκικό στρατό, τον φανατίζει, καταστρώνει μεθόδους εξόντωσης των Ελλήνων και υπόσχεται ότι ο στόχος θα επιτευχθεί.

1914-1918. Α! Παγκόσμιος Πόλεμος.

Αρχίζει η πρώτη φάση τής γενοκτονίας τού ποντιακού λαού. Οργανώνονται τα Τάγματα Εργασίας, Τάγματα θανάτου, ορθότερα (Αμελέ Ταμπουρού). Επιστρατεύονται οι Έλληνες, από ηλικίας 15-45 ετών και οδηγούνται σε καταναγκαστικά έργα. Ανθρωποφάλαγγες αιχμαλώτων, πορεύονται μέσα από αφιλόξενα μέρη, κακοτράχαλα βουνά, με βροχές, καταιγίδες, μπόρες, χιόνια, αλλά και με καυτό λιοπύρι κι εργάζονται, εξαντλητικά.

Ανοίγουν δρόμους, τούνελ, στρώνουν σιδηροδρομικές γραμμές μέσα σε άθλιες συνθήκες. Εκτεθειμένοι στους άγριους καιρούς, δίχως φαϊ, νερό, δίχως στέγη τις νύχτες, αποδεκατίζονται από τις κακουχίες και τις ασθένειες.

Και οι ταπεινώσεις, ενός λαού υπερήφανου, ενός λαού που δίδαξε πολιτισμό, καθημερινές! Φρίκη και πόνος και κατατρεγμός από ένα λαό πολεμοχαρή, που ξέρει να χειρίζεται το σπαθί με αγριότητα, να φανατίζεται από το «Κοράνι» και να σφάζει, γιατί ο Μωάμεθ ο ψευδοπροφήτης και ο Αλλάχ αυτό προστάζουν.

Αίμα χριστιανών ορέγεται και οι πιστοί τού το προσφέρουν, για να κερδίσουν τον Παράδεισο, με τα ουρί και τα πιλάφια. Τι κατάντια! Τι πρωτογονισμός!

«Ο άνθρωπος παρασυνεβλήθη τοις κτήνεσι τοις ανοήτοις και ωμοιώθη αυτοίς (Ψαλμός).

1919-1923. Β’ φάση της Γενοκτονίας.

Ο Κεμάλ πασάς και το πειθήνιο όργανό του Τοπάλ Οσμάν, εφαρμόζουν νέες φρικιαστικές μεθόδους εξόντωσης των Ποντίων.

Φυλακίζονται πνευματικοί άντρες – προσωπικότητες της Σαμψούντας, όπου το ορμητήριο τού Κεμάλ.

Σχηματίζονται φάλαγγες θανάτου και οδηγούνται στα βαθύτερα, ερημικά μέρη της Τουρκίας. Πορείες ατέλειωτες, εκατοντάδων χιλιομέτρων.

Ελάχιστοι επιζούν, για να υποστούν δεινότερες ταλαιπωρίες.

Ο «Λευκός θάνατος» παραμονεύει σε κάθε βήμα.

Καταδίκες – παρωδίες και απαγχονισμοί. Βίαιες εκτοπίσεις με μια μόνο κατάληξη, τον θάνατο, αφού στην πορεία οι εκτοπιζόμενοι δέχονται τις επιθέσεις των Τσετών (άτακτοι Τούρκοι στρατιώτες) οι οποίοι επιδίδονται σε ομαδικές σφαγές, κατακαίουν ολόκληρα χωριά, αρπάζουν περιουσίες, τις πωλούν στους δικούς τους και επιστρέφουν για νέο «πλιάτσικο».

Κάθε βουνό, κάθε διάσελο, γίνονται νέος Γολγοθάς.

Κάθε κοιλάδα του Πόντου, γίνεται τάφος ομαδικών σφαγών.

Οι Έλληνες εγκαταλείπουν την προγονική γη.

Αναζητούν την σωτηρία στην αγκαλιά της μητρικής γης, της μητροπολιτικής Ελλάδας.

Αλλά κι αυτή είναι τόσο πληγωμένη!

Δύσκολα αγκαλιάζει τα παιδιά της, ήλθαν και τα ξενιτεμένα!

Κι όμως!

Μάνα είναι και δεν τ’ αποδιώχνει.

Είναι τα πονεμένα, τα βασανισμένα τέκνα της και τ’ αγαπά, το ίδιο! Κι αυτά πρέπει να ζήσουν … και να ξεχάσουν.

Μα εκείνα δεν παύουν να νοσταλγούν τον ξακουστό Πόντο.

Μιλούν γι’ αυτόν, τον τραγουδούν και κρατούν άσβηστη την ελπίδα τής επιστροφής στις Αλησμόνητες Πατρίδες.

ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΔΡΑΜΑΣ: ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΤΟΥΣ 2013

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Sun, 05 May 2013 08:24:00 +0000

Π Α Σ Χ Α Λ Ι Ο Σ Π Ο Ι Μ Α Ν Τ Ο Ρ Ι Κ Η Ε Γ Κ Υ Κ Λ Ι Ο Σ ΕΤΟΥΣ 2013

Π Α Υ Λ Ο Σ

Ἐλέῳ Θεοῦ Ἐπίσκοπος καί Μητροπολίτης τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας,

πρός

«Ἀναστάς ὁ Ἰησοῦς ἀπό τοῦ τάφου καθώς προεῖπεν,

ἔδωκεν ἡμῖν τήν αἰώνιον ζωήν καί μέγα ἔλεος».

Ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ εἶναι καί νίκη ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Συνήθως οἱ νικητές δέν παραδίδουν τό τρόπαιο τῆς νίκης των. Ὁ Χριστός ὅμως μᾶς προσφέρει τή νίκη Του. Χαίρεται ὅταν γινόμαστε νικητές μέ τή δική Του νίκη.

Ποιόν ὅμως νίκησε ὁ Χριστός ;

Μέ τήν Ἀνάστασή Του ὁ Κύριος ἐξουδετέρωσε τούς δύο μεγάλους ἐχθρούς τοῦ ἀνθρώπου, τό θάνατο καί τήν ἁμαρτία. Γιά ὅσους πιστεύουν καί πεθαίνουν ἐν Χριστῷ ὁ τάφος εἶναι πλέον ἡ πύλη πού πρέπει νά διαβοῦν γιά νά πλησιάσουν κοντά Του. Ὁ Ἀναστημένος Χριστός ὁ πρωτότοκος ἐκ νεκρῶν, ὁ πρωτογέννητος. Ὀνομάζεται πρωτότοκος ἐπειδή μετά ἀπό Αὐτόν ἀκολουθεῖ καί δεύτερος καί τρίτος.

Γιατί ὅμως μετά τήν Ἀνάσταση ἐξακολουθοῦν νά πεθαίνουν οἱ ἄνθρωποι ; Πῶς λοιπόν νικήθηκε ὁ θάνατος ;

Στή ζωή αὐτή νικιέται ὁ πνευματικός θάνατος. Μέ τή γενική ἀνάσταση τῶν σωμάτων, πού θά γίνει κατά τή δεύτερη παρουσία τοῦ Χριστοῦ, θά νικηθεῖ καί ὁ σωματικός θάνατος, γιατί πρῶτα ἦρθε ὁ πνευματικός θάνατος, ὁ χωρισμός τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Θεό, καί ἀκολούθησε ὁ σωματικός θάνατος, ὁ χωρισμός τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τό σῶμα του. Αὐτό συνέβη μέ τούς πρωτόπλαστους λόγῳ τῆς παρακοῆς. Ἐμεῖς οἱ πιστοί, ἀποτελοῦμε ἕνα σῶμα μέ κεφαλή τό Χριστό. Τό σῶμα αὐτό λέγεται Ἐκκλησία. Ἀφοῦ ἡ κεφαλή μας, ὁ Χριστός, ἀναστήθηκε εἶναι αὐτονόητο ὅτι καί τό ὑπόλοιπο σῶμα, ἐμεῖς οἱ πιστοί δέν θά κυριευθοῦμε ἀπό τό θάνατο. Τό σῶμα πού πῆρε ὁ Χριστός κατά τήν ἐνανθρώπισή Του, εἶναι ἀπό τή δική μας φύση ̇ ἡ Ἀνάστασή Του σημαίνει καί τήν ἀνάσταση ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Á πρός Κορινθίους ἐπιστολή του τό τονίζει κατηγορηματικά : «Ἄν δέν ὑπάρχει ἀνάσταση νεκρῶν, οὔτε καί ὁ Χριστός ἀναστήθηκε» ! (15, 16)

Καί ὁ μέγας Ἀθανάσιος μέ πολύ ἔμφαση τονίζει ὅτι : «πρῶτα τό δικό Του σῶμα ἀνέστησε ὁ Κύριος ἀπό τούς νεκρούς καί στή συνέχεια θά ἀναστήσει τά μέλη τοῦ σώματός Του, γιά νά χαρίση τά πάντα σ’ αὐτούς ὡς Θεός, ὅσα αὐτός ὡς ἄνθρωπος ἔλαβε» ( P.G. 26, 1004). Μετά τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ὁ θάνατος εἶναι γιά μᾶς ἀνάπλαση, ἀναδημιουργία. Θά ἀναστηθοῦμε ἀπό τόν τάφο ἔνδοξοι καί ἄφθαρτοι. Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ σημαίνει καί τῶν πιστῶν Του τέκνων τήν ἔνδοξη ἐξανάσταση. Ὁ Κύριος μέ τήν ἐκ νεκρῶν τριήμερη Ἀνάστασή Του νίκησε τήν ἁμαρτία.

Γιατί ὅμως οἱ ἄνθρωποι ἁμαρτάνουν ;

Αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ὁ Κύριος δέν νίκησε τήν ἁμαρτία. Ὁ Χριστός εἶναι τό φάρμακο γιά τή θεραπεία ἀπό τήν ἁμαρτία.

Αὐτοί πού δέν γνωρίζουν τόν Χριστό ὡς φάρμακο γιά τήν ἀσθένεια αὐτή ἤ κι’ ἄν ἀκόμα τόν γνωρίζουν καί δέν Τόν χρησιμοποιοῦν κάνοντας χρῆσι τῆς ἐλευθερίας των καί τρέφουν τήν ἁμαρτία μέ τήν ἁμαρτία, χάνουν τήν ψυχική καί τήν σωματική τους ὑγεία. Τήν φθείρει ὁ θάνατος.

Ἑκατομμύρια εἶναι αὐτοί πού χρησιμοποίησαν τό φάρμακο καί σώθηκαν – ἁγίασαν. Ὁ Κύριος προσφέρει στόν κάθε ἄνθρωπο τό φάρμακο ἀπό ἀγάπη. « Ὁ τρώγων μου τήν σάρκα καί πίνων μου τό αἷμα ἐν ἐμοί μένει, κἀγώ ἐν αὐτῷ» (Ἰω. 6,56).

Ὅσοι τρέφονται ἀξίως μέ τό φάρμακο αὐτό τῆς ἀθανασίας ἀπομακρύνονται ἀπό τόν θάνατο. Ὅσο παίρνουν μέσα τους τήν ὄντως ζωή ἐκμηδενίζουν τήν ἁμαρτία καί ὑποχωροῦν τά συμπτώματά της ἡ φθορά καί ὁ θάνατος.

Κοιτάξτε τά ἅγια λείψανα τῶν Ἁγίων τήν εὐωδία πού ἀναδίδουν τήν ἀφθαρσία τῶν σωμάτων τῶν ἁγίων.

Ὅλοι λοιπόν ἄς ἀνταποκριθοῦμε στό κάλεσμα τοῦ ἀρχηγοῦ μας τοῦ ἀναστημένου Χριστοῦ. Αὐτός θά μᾶς ἐλευθερώσει ἀπό τόν φόβο τοῦ θανάτου. Αὐτός θά λαμπρύνει τήν στολή τῆς ψυχῆς μας καθαρίζοντάς την ἀπό τή νόσο τῆς ἁμαρτίας πού μᾶς παραμορφώνει. Μᾶς περιμένει μέ ὑπομονή καί ἀγάπη γιά νά μᾶς χαρίσει τά πάντα. Τήν αἰωνιότητα.

Ὁ Κύριος μέ τήν Ἀνάστασή Του γκρέμισε τό τεῖχος πού χώριζε τό Θεό ἀπό τόν ἄνθρωπο. Κανείς δέν μπορεῖ νά γνωρίσει τόν ἀληθινό Θεό, παρά μόνο διά τοῦ ἀναστημένου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κανείς ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά γνωρίσει τόν ἀληθινό ἄνθρωπο πού πλάστηκε κατ’ εἰκόνα τοῦ δημιουργοῦ του, παρά μόνο διά τοῦ ἀναστημένου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ὅπως κατά τήν ὥρα πού παρέδωσε στό Θεό πατέρα Του τήν ψυχή Του πάνω στό σταυρό ὁ Κύριος, σχίστηκε τό καταπέτασμα τοῦ νομικοῦ ναοῦ, ἔτσι κατά τήν Ἀνάστασή Του σχίστηκε τό παραπέτασμα πού χώριζε τόν ἀληθινό Θεό ἀπό τόν ἀληθινό ἄνθρωπο.

Ὁ Ἀναστάς ἀπό τόν τάφο Δεσπότης Χριστός διά τῆς Ἀναστάσεώς Του κυριάρχησε πάνω στήν ἁμαρτία καί στό θάνατο, συνέτριψε τά βασίλεια τοῦ Ἅδη, κατέστρεψε τή δύναμη τοῦ σατανᾶ χαρίζοντάς μας τήν αἰώνια ζωή κατά τό μεγάλο Του ἔλεος. Δεῦτε λοιπόν ἀδελφοί προσκυνήσωμεν τήν τοῦ Χριστοῦ ἁγίαν ἀνάστασιν. Ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ σταυροῦ χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ θανάτῳ θάνατον ὤλεσεν. ΑΜΗΝ.

Μετά τῶν Πασχαλίων Πατρικῶν ἡμῶν εὐχῶν

καί ἀρχιερατικῶν εὐλογιῶν διάπυρος πρός τόν Ἀναστάντα Κύριον

εὐχέτης πάντων ὑμῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο ΔΡΑΜΑΣ Π Α Υ Λ Ο Σ

Απονομή του οφφικίου του Άρχοντος Ιερομνήμονος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας στον Ελλογιμώτατο κ. Γεώργιο Χατζόπουλο

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 02 May 2013 06:42:00 +0000

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα εργασία...συν

Η λάρνακα του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός Γεωργίου στη Δράμα

ΜΕ ΚΑΤΑΝΥΞΗ ΚΑΙ ΕΥΛΑΒΕΙΑ ΠΛΗΘΟΣ ΔΡΑΜΙΝΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΕ ΣΤΙΣ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

• Με την παρουσία τους λάμπρυναν τις εκδηλώσεις ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος κ.κ. Νεκτάριος, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Ιόππης κ.κ. Δαμασκηνός, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Εμμανουήλ, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ.κ. Προκόπιος

• Απονομή του οφφικίου του Άρχοντος Υμνωδού της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας στον Εντιμωλογιοτάτο κ. Γεώργιο Καμπάνη

• Απονομή του οφφικίου του Άρχοντος Ιερομνήμονος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας στον Ελλογιμώτατο κ. Γεώργιο Χατζόπουλο

Με μεγάλη κατάνυξη και πολλή ευλάβεια πλήθος Δραμινών υποδέχθηκε και λιτάνευσε τη λάρνακα των χαριτόβρυτων ιερών λειψάνων του οσίου Γεωργίου του νέου.
Η πόλη της Δράμας, την Κυριακή 14 Απριλίου 2013, Δ΄ Κυριακή των αγίων νηστειών, εόρτασε τη σύναξη του οσίου Γεωργίου του νέου, ενώ έχει καθιερωθεί η Παρασκευή των Δ΄ Χαιρετισμών ως ημέρα έλευσης των ιερών λειψάνων του οσίου Γεωργίου του νέου για προσκύνηση από τον ευσεβή λαό της Δράμας.

Μεταφορά στη Δράμα της λάρνακας του Οσίου Γεωργίου του νέου προς αγιασμό, ευλογία και ενίσχυση των ευσεβών Χριστιανών

Η λάρνακα μεταφέρθηκε στην πόλη της Δράμας από την Ιερά Μονή Αναλήψεως Ταξιαρχών συνοδευόμενη από την καθηγούμενη γερόντισσα Πορφυρία και μοναχές της Ιεράς Μονής προς αγιασμό, ευλογία και ενίσχυση των ευσεβών Χριστιανών που αγωνίζονται τον πνευματικό αγώνα κατά την περίοδο της αγίας και μεγάλης Τεσσαρακοστής, την Παρασκευή 12 Απριλίου 2013, το απόγευμα, στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Δράμας, όπου την υποδέχτηκαν ο Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος κ.κ. Νεκτάριος και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ.κ. Παύλος.

Στη συνέχεια εψάλη η ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Ανθηδώνος. Οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Δράμας, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Μουσικής κ. Νικολάου Στεφανάκη και του Μουσικού Σχολείου Κατερίνης, υπό τη διεύθυνση του κ. Νικολάου Φακαλή και του κ. Λάζαρου Τσορμπατζίδη, κόσμησαν τα αναλόγια.

Παρόντες ήταν ο Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Ν. Δράμας κ. Δημήτρης Κυριαζίδης, ο Αντιδήμαρχος κ. Γρηγόρης Παπαδόπουλος, ο Αντιπρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού και Δημοτικός Σύμβουλος κ. Γιάννης Μυστακίδης, ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Στέλιος Μελισσινός, ο Αντιπεριφερειάρχης Δράμας, ο πρώην Βουλευτής των ΑΝ.ΕΛ, Δημοτικός Σύμβουλος Προσοτσάνης και Πρ. Συλλόγου Πολυτέκνων κ. Νίκος Σμολοκτός, καθώς και ο κ. Μαργαρίτης Τζίμας, ο οποίος είχε διατελέσει Δήμαρχος Δράμας, Βουλευτής και Υπουργός Μακεδονίας Θράκης, καθώς και πλήθος πιστών. Αξίζει να σημειωθεί πως ο κ. Τζίμας έπειτα από πρόσκληση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δράμας κ.κ. Παύλου έλαβε θέση στο Παραθρόνιο του Ι.Ν. Αγ. Νικολάου και δεν παρέλειψε ο Μητροπολίτης να τονίσει για μία ακόμα φορά την συμβολή του πρ. Υπουργού και τις ευεργεσίες που πρόσφερε στην Εκκλησία, λέγοντας μάλιστα. μεταξύ άλλων. πως είναι Μέγας Ευεργέτης Αυτής και ότι συνέβαλε τα μέγιστα κατά την θητεία του στο Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης.

Απονομή του οφφικίου του Άρχοντος Υμνωδού στον Γ. Καμπάνη

Στο τέλος της ακολουθίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. Παύλος εξ ονόματος της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως κ.κ. Βαρθολομαίου χειροθέτησε τον πρωτοψάλτη του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου, ο οποίος για 52 συναπτά έτη διακονεί το αναλόγιον, Εντιμωλογιοτάτο κ. Γεώργιο Καμπάνη, και του απένειμε το οφφίκιο του Άρχοντος Υμνωδού της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας.

Κορύφωση των λατρευτικών εκδηλώσεων

Το πρωί του Σαββάτου λειτούργησε ο Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος κ.κ. Νεκτάριος και το απόγευμα χοροστάτησε στον εσπερινό, ενώ παρευρισκόταν συμπροσευχόμενος ο σεπτός Ποιμενάρχης Δράμας.

Την Κυριακή 14 Απριλίου 2013 κορυφώθηκαν οι λατρευτικές εκδηλώσεις προς τιμήν του Οσίου. Στον Όρθρο χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Εμμανουήλ. Στην Θεία Λειτουργία προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου κ.κ. Προκόπιος, συλλειτουργούντων του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Ιόππης κ.κ. Δαμασκηνού, του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Εμμανουήλ, του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Ανθηδώνος κ.κ. Νεκταρίου και του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δράμας κ.κ. Παύλου. Το θείο λόγο κήρυξε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου κ.κ. Εμμανουήλ.
Παρόντες ήταν ο Αντιπρόεδρος της Βουλής και Βουλευτής Ν.Δ Ν. Καβάλας κ. Γιώργος Καλαντζής, ο Βουλευτής της Ν.Δ. Ν. Δράμας κ. Δημήτρης Κυριαζίδης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Δράμας κ. Θόδωρος Μπέσσας, ο Περιφερειακός Σύμβουλος κ. Αργύρης Πατακάκης ο Αντιδήμαρχος Δράμας κ. Γρηγόρης Παπαδόπουλος, η Πρόεδρος του Νομικού Προσώπου του Δήμου Δράμας και Δημοτική Σύμβουλος κ. Χρύσα Σιδερά, ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Στέλιος Μελισσινός, ο κ. Μαργαρίτης Τζίμας ο οποίος έχει διατελέσει Δήμαρχος Δράμας, Βουλευτής και Υπουργός Μακεδονίας Θράκης και ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Γρηγόριος Παπαεμμανουήλ (παρευρέθη κατά την περιφορά των Λειψάνων του Οσίου Γεωργίου).
Τέλος, και τις δύο ημέρες, Παρασκευή και Κυριακή, σύσσωμη παρευρέθηκε η ηγεσία των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και η Διοίκηση της Στρατιωτικής Φρουράς Δράμας.

Απονομή του οφφικίου του Άρχοντος Ιερομνήμονος στον Γ. Χατζόπουλο

Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ.κ. Παύλος χειροθέτησε και απένειμε το οφφίκιο του Άρχοντος Ιερομνήμονος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας στον Ελλογιμώτατο κ. Γεώργιο Χατζόπουλο, καθηγητή φιλολογίας, για την προσφορά του στην τοπική Εκκλησία, στα Γράμματα και τη συλλογή στοιχείων της ζωής του οσίου Πατρός Γεωργίου του νέου.
Λιτάνευση της λάρνακας του Οσίου Γεωργίου του νέου

Κατόπιν εψάλησαν τα εγκώμια του Οσίου και πανδήμως έγινε λιτάνευση της ιερής λάρνακας στους κεντρικούς δρόμους της πόλεως μας. Πλήθος πιστών με ευλάβεια και αποδίδοντας τη δέουσα τιμή συμμετείχε στη λιτάνευση της εικόνας σε μια εορταστική ημέρα για τη Δράμα.
Πριν την αναχώρηση της λάρνακας για την Ιερά Μονή Αναλήψεως Ταξιαρχών εψάλη η Παράκληση του Οσίου στον κατάμεστο Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου.

Η Ι.Μ. Δράμας και ο εορτασμός των 100 χρόνων από την απελευθέρωση

Να σημειωθεί ότι η τιμή στους δύο συμπολίτες μας, κ.κ. Γεώργιο Καμπάνη και Γεώργιο Χατζόπουλο, με την απονομή των οφφικιών, εντασσόταν στο πλαίσιο των εορτασμών για τη συμπλήρωση εκατό ετών από την απελευθέρωση της πόλης μας.
Η Ιερά Μητρόπολη Δράμας συμμετέχει ενεργά στον εορτασμό των 100 χρόνων Ελεύθερης Δράμας, καθώς έχουν προγραμματιστεί πολύ σημαντικές εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια της χρονιάς, οι οποίες είναι βέβαιο ότι θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον των Δραμινών πολιτών.
Έτσι είναι προγραμματισμένα για την 1η Ιουλίου 2013 τα θυρανοίξια της παλιάς Μητρόπολης, για τις 30 Ιουνίου Ημερίδα σε συνδιοργάνωση της Ι.Μ. Δράμας και του Δήμου Δράμας, ενώ θα φιλοτεχνηθεί αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας «Αξίον Εστί», το οποίο θα μεταφερθεί, στις 29 Ιουνίου, από αντιπροσωπεία της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους, στον Ι.Ν. Αγίων Δώδεκα Αποστόλων. Επιπλέον η Ι.Μ. Δράμας θα προχωρήσει στην έκδοση πολύ σημαντικών βιβλίων που θα φωτίζουν στιγμές της ιστορίας της Δράμας.

Ο Γ. Χατζόπουλος και το συγγραφικό του έργο για τον Όσιο Γεώργιο το νέο

Ο φιλόλογος και τέως Λυκειάρχης κ. Γιώργος Χατζόπουλος για πρώτη φορά έγραψε για τον Όσιο Γεώργιο το νέο (Καρλσίδη) το 1973, παρακινούμενος από το ποντιακό επώνυμό του.

Το 1980 ξεκίνησε να ασχολείται πιο εμπεριστατωμένα με τον Όσιο Γεώργιο το νέο, διερευνώντας στους Νομούς Δράμας, Καβάλας και Σερρών στοιχεία για τη ζωή του.

Καρποί αυτής της έρευνας ήταν τέσσερα σχετικά βιβλία:

«Η ζωή και το έργο του Οσίου Πατρός Γεωργίου Καρλσίδη» (1982),

«Θαύματα και προφητείες του Οσίου Πατρός Γεωργίου Καρλσίδη» (1984),

«Γεώργιος Καρλσίδης, ο θεόπτης και θεοφόρος Πατήρ» (1987),

«Γεώργιος Καρλσίδης, ο θαυματουργός» (1989).

Με το ως άνω συγγραφικό έργο και την έρευνα που προηγήθηκε ο κ. Χατζόπουλος συνέβαλε έτσι ώστε να γίνει ευρέως γνωστή η ζωή του Οσίου Γεωργίου και εν συνεχεία χάρη στις ενέργειες του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Δράμας κ.κ. Παύλου είχαν ευτυχή κατάληξη οι προσπάθειες Αγιοκατατάξεώς του.

Το ενδιαφέρον των πιστών είναι τεράστιο, ο κόσμος έχει αγκαλιάσει την ανακήρυξη του Αγίου, ενώ χαρακτηριστικό ότι η ζωή του Αγίου Πατέρα Γεώργιου Καρλσίδη αποτέλεσε το θέμα διδακτορικής διατριβής θεολόγου των Η.Π.Α..

«Η ανθελληνική στάση των Άγγλων στη Δράμα κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα»

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 04 Apr 2013 15:31:00 +0000

του κ. Γ.Κ.ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, τ. ΛΥΚΕΙΑΡΧΗ

Ο ελληνισμός της Δράμας δεν είχε να αντιμετωπίσει μόνον τους Τούρκους και τους Βουλγάρους κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, αλλά και την εμφανή εχθρική στάση των Μεγάλων Ευρωπαϊκών Δυνάμεων, και κυρίως της Αγγλίας.

Ήταν μάλιστα τέτοια η εχθρική στάση των Άγγλων απέναντι στους Έλληνες της Δράμας, ώστε συχνά να εξοργίζουν τον Χρυσόστομο, αφού τον είχαν βάλει στο στόχαστρό τους με σκοπό να τον απομακρύνουν από το ποίμνιό του σε συνεργασία με τους κομιτατζήδες και τους Τούρκους.

Και η φιλότουρκη αυτή στάση τους υπαγορευόταν από καθαρά οικονομικούς λόγους, αφού στόχος τους ήταν να ελέγξουν όχι μόνο οικονομικά την πολυπληθή οθωμανική αυτοκρατορία, αλλά και να εκμεταλλευθούν τα πρωτογενή υλικά αγαθά του εδάφους της (κυρίως τα μεταλλεύματα).

Από την πρώτη στιγμή της εγκατάστασης του Χρυσοστόμου στη θεόσωστο επαρχία της Δράμας και βλέποντας τη δυναμική του, την οποία εξεδήλωσε αμέσως μετά την άνοδό του στο μητροπολιτικό θώκο, τον θεωρήσανε ως σοβαρό εμπόδιο για την υλοποίηση των ταπεινών σχεδίων τους.

Έτσι στον αγώνα του Χρυσοστόμου να επιστρέψουν στην κατοχή των Πατριαρχικών Ελλήνων οι ναοί, τους οποίους είχαν καταλάβει οι Εξαρχικοί στην επαρχία της Δράμας, οι Άγγλοι, υποκινώντας τους Τούρκους για ματαίωση της προσπάθειας του Χρυσοστόμου, αντιπαραβάλλανε τη σύνταξή τους με τους Εξαρχικούς.

Προκατειλημμένοι και εχθρικοί οι Άγγλοι απέναντι στους Ελληνορθοδόξους της περιοχής της Δράμας, την προκατάληψή τους να την ενισχύει ο βουλγαρόφιλος ανταποκριτής της εφημερίδας Times στην περιοχή J.D. Bourchier, ξεκίνησαν αρχικά έναν υπόγειο πόλεμο και στη συνέχεια φανερό εναντίον του Χρυσοστόμου.

Κατ’ αρχάς άρχισαν να διαδίδουν ότι υπεύθυνος για την υποδαύλιση των φυλετικών παθών και την ύπαρξη μίσους στην επαρχία της Δράμας ήταν ο Χρυσόστομος. Ενίσχυσαν μάλιστα τη διατυπωμένη από τους Βουλγάρους κατηγορία ότι ο Χρυσόστομος ήταν στενός συνεργάτης του Μακεδονικού Κομιτάτου, που είχε την έδρα του στην Αθήνα.

Υποστηρίζανε ότι η συνεργασία του αυτή είχε επεκταθεί ακόμη περισσότερο, αφού είχαν φτάσει στο σημείο να ισχυριστούν ότι ο Χρυσόστομος καθοδηγούσε τον ένοπλο αγώνα των ορθοδόξων ελληνικών ανταρτικών ομάδων που δρούσαν στην επαρχία του, αφού προηγουμένως είχε αναθέσει την ορκωμοσία των νέων Μακεδονομάχων στο δεξί του χέρι, στο Alter Ego του, στο Θεμιστοκλή Χατζησταύρου, στο σπίτι του Γρηγοριάδη στην οδό Παύλου Μελά στη Δράμα.

Την κατηγορία τους αυτή κατά του Χρυσοστόμου· την ενίσχυσαν εξαιτίας της μετάβασής του στην Αθήνα για να παρακολουθήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τη θεώρησαν μάλιστα ως αναμφισβήτητη απόδειξη της συνεργασίας του με το Μακεδονικό Κομιτάτο.

Ήδη από το 1905 οι Βρετανοί αξιωματικοί, οι οποίοι εποπτεύανε την επαρχία της Δράμας, κατηγορούσαν τον Χρυσόστομο με υπόμνημά τους, που συμπεριέλαβαν στην έκθεση του Άγγλου υπουργού των Εξωτερικών Sir Edward Grey, ότι αναμειγνύεται στον ένοπλο Μακεδονικό Αγώνα.

Η κίνηση του Χρυσοστόμου να μεταβεί στην Αθήνα δεν βρήκε σύμφωνο τον Πατριάρχη Ιωακείμ τον Γ’, ο οποίος εφάρμοζε ήπια πολιτική έναντι της Υψηλής Πύλης, συνιστούσε μάλιστα στο ποίμνιό του να μην έρχεται σε σύγκρουση με το μουσουλμανικό στοιχείο, ακόμη και σε περιπτώσεις, που αυτό συμπεριφερόταν αυταρχικά.

Όμως ο Χρυσόστομος ελάχιστα συμμεριζόταν την πολιτική αυτή. Ήταν ο ηγέτης, που διακήρυσσε το σύνθημα: «πωλησάτω έκαστος το ιμάτιον αυτού και αγορασάτω μάχαιραν».

Αυτή η δυναμική του πολιτική ήταν κυρίως εκείνη, που επικέντρωσε εναντίον του τα βέλη Οθωμανών, Βουλγάρων και Άγγλων με αποτέλεσμα την οριστική του απομάκρυνση από τη Δράμα.

Οι Βρετανοί αξιωματικοί, στους οποίους ανατέθηκε η εποπτεία του Σαντζακίου Δράμας – Καβάλας, δεν αρκέσθηκαν μόνον σ’ αυτή τους την ενέργεια. Προχώρησαν και σε άλλες πιο εντυπωσιακές. Έτσι μια περίπολος με επικεφαλής τον Άγγλο αξιωματικό της διεθνούς χωροφυλακής Hamilton έκανε έρευνα στο Παλιό Τσιφλίκι της Καβάλας, όπου βρήκε μεγάλες ποσότητες όπλων και πυρομαχικών, τα οποία έφεραν το σήμα του Ελληνικού Βασιλικού στρατού και είχαν μεταφερθεί εκεί από το λιμάνι της Καβάλας. Με όπλα και πυρομαχικά εφοδιάζονταν τα ελληνικά ανταρτικά σώματα της Μακεδονίας, τα οποία έστελνε το ελληνικό κράτος στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Καβάλας. Τα όπλα, που καταφθάνανε στο λιμάνι της Καβάλας μεταφέρονταν καμουφλαρισμένα από τους καπνοπαραγωγούς της Δράμας και μοιράζονταν στα ανταρτικά σώματα (Δες περισσότερα για το θέμα στο βιβλίο μου: Ιστορικά Ανάλεκτα της Εκκλησίας της Δράμας, που εκδόθηκε πρόσφατα).

Οι Άγγλοι ενεργώντας περισσότερο κατασκοπευτικά εις βάρος του Χρυσοστόμου και γενικά του Ελληνισμού και λιγότερο ή και ελάχιστα προστατευτικά γι’ αυτόν χαρακτηρίσανε δια μέσου του Υπουργού των Εξωτερικών τους Sir Edward Grey το Χρυσόστομο ως αποσταθεροποιητή της ειρήνης στην Μακεδονία, αφού είχε μετατρέψει τη Μητρόπολή του σε κέντρο διακίνησης όπλων στην επαρχία του.

Αλλά ο Αγγλος συνταγματάρχης Ελιοτ με την κωμική του συμπεριφορά κατηγόρησε τον Χρυσόστομο ως υπεύθυνο για τον επιπόλαιο αυτοτραυματισμό του κατά τη σκηνοθετημένη από τον ίδιο σύλληψη και απαγωγή του λίγο έξω από το χωριό Γιουρετζίκι (σημ. Γρανίτη) από κομιτατζήδες.

Πιέσεις για την απομάκρυνση του Χρυσόστομου από τη επαρχία της Δράμας ασκούσε στον Χιλμή Πασά και ο Βρετανός πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη O’Connor. Από τις έρευνες που έγιναν τόσο από το Φανάρι, όσο και από τον Έλληνα πρεσβευτή στην Κωνσταντινούπολη Ιωάννη Γρυπάρη, για ενοχή του Χρυσοστόμου η πρεσβεία των Βρετανών δεν μπόρεσε να προσκομίσει αδιάσειστα στοιχεία, που θα ενοχοποιούσαν τον Χρυσόστομο ότι υπέθαλπε τα ελληνικά ανταρτικά σώματα να δρουν εναντίον τωνκομιτατζήδων και των Τούρκων.

Τη διαφωνία τους εξέφρασαν οι Βρετανοί αξιωματικοί για επιστροφή του Χρυσοστόμου στη Δράμα μετά την πρώτη εξορία του, μολονότι το Νεοτουρκικό κομιτάτο είχε επιτρέψει την επάνοδό του με τον όρο όμως να μην αναπτύξει πολιτική δράση.

Αλλά και για τη δολοφονία του Ηλία Χατζηγκεωργκίεφ κατηγορήθηκε ο Χρυσόστομος.

Μια δολοφονία της οποίας ο δράστης, παρά τις ενέργειες, δεν αποκαλύφθηκε με βεβαιότητα. (Για το θέμα αυτό θα μιλήσουμε σε άλλο άρθρο μας).

Οι Βρετανοί αξιωματούχοι ενεργώντας κυρίως ως κατάσκοποι των κινήσεων του Χρυσοστόμου και γενικά εναντίον των Ελλήνων δεν αρκέσθηκαν μόνο στην απομάκρυνση του Χρυσοστόμου, αλλά την επεξέτειναν και στον πόλεμο εναντίον των Ελλήνων Προξένων της Καβάλας Νικολάου Μαυρουδή και Σερρών Αντωνίου Σαχτούρη, κατηγορώντας τους ότι συνεργάζονταν με τον Χρυσόστομο και τον ενίσχυαν στον αγώνα του εναντίον των κομιτατζήδων. Ήθελαν πάση θυσία και την απομάκρυνση αυτών από τις θέσεις τους.

Έδωσα σε αδρές γραμμές την ανθελληνική στάση των Άγγλων στην επαρχία της Δράμας κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα. Μια στάση καθόλου ανθρώπινη προς ένα λαό, στον οποίο πολλά όφειλε η Αγγλία και γενικά η Ευρώπη.

Όμως τα οικονομικά συμφέροντα των Άγγλων, αλλά και των άλλων Ευρωπαϊκών Μεγάλων Δυνάμεων επιβάλλανε τη διατήρηση της οθωμανικής κυριαρχίας στη Μακεδονία.

Για να εξακολουθεί όμως να διατηρείται η οθωμανική κυριαρχία στη Μακεδονία, και ιδιαίτερα στη Δράμα, θεωρούσαν οι Άγγλοι αναγκαία τη στήριξη των κομιτατζήδων στον τόπο μας, οι οποίοι θα εξουδετερώνανε την ελληνική επιρροή (οικονομική, κοινωνική, πολιτική, πνευματική) η οποία αποτελούσε κίνδυνο αποδυνάμωσης της οθωμανικής κυριαρχίας στην περιοχή μας και κατά συνέπεια εμπόδιο στην υλοποίηση των συμφερόντων της Αγγλίας.

Άλλωστε μια τέτοια εχθρική πολιτική των Άγγλων εναντίον του Ελληνισμού δεν είναι πρωτόγνωρη. Από της συστάσεως του νέου ελληνικού κράτους γευτήκαμε αρκετές φορές τη στυγνή συμπεριφορά τους, που τη δοκιμάσαμε και στις ημέρες μας.

Κάποτε ο ελληνικός λαός πρέπει να συνειδητοποιήσει καλά ότι δεν έχει ειλικρινείς φίλους. Και όσοι κατά καιρούς του εκδηλώνουν τη φιλία τους, δεν παύουν να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους τα οικονομικά ή άλλα συμφέροντά τους. Εύλογο είναι να ξεθωριάζει η επίπλαστη φιλία τους, μόλις ικανοποιηθούν τα συμφέροντά τους.

Γι’ αυτό και χρέος βαθύτατο έχουμε να ομοφρονήσουμε, αφήνοντας στο περιθώριο πάθη ανομολόγητα, συμφέροντα ατομικά και διεκδίκηση θώκων με μόνο στόχο την ικανοποίηση του εγώ. Ας μη λησμονούμε τη βαθυστόχαστη ρήση του Μεγάλου Έλληνα και πρωτεργάτη της εθνικής παλιγγενεσίας στρατηγού Μακρυγιάννη:

«Είμαστε στο εμείς και όχι στο εγώ»

Μόνον έτσι θα παύσουμε να γινόμαστε άθυρμα και χλεύη των εχθρών και των περιστασιακών φίλων μας. Πρέπει να το καταλάβουμε καλά πως η ταπείνωση, στην οποία οδηγούμεθα συχνά, οικεία βουλήσει, δεν μας πρέπει.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.Το Αρχείον Χρυσοστόμου, τομ.Α’, Αθήνα. 2000

2.Γ.Κ.Χατζοπούλου, Ιστορικά Ανάλεκτα της Εκκλησίας της Δράμας,Θεσσαλονίκης 2012.

3.Του ιδίου 100 Χρόνια Θεόδοτης Ελευθερίας, εφ. ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ, Δράμας, 15-2-2013.

4.Η ελληνική αντεπίθεση στη Μακεδονία, 1905-1908.

5.Χρυσοστόμου Καλαφάτη, Εκθέσεις περί του Μακεδονικού Αγώνος, 1903-1907, Θεσσαλονίκη 1960.

6.Σπυρίδωνος Καμπανάου Λαυριώτη, Από την ζωήν του Πατριάρχου Ιωακείμ του Γ’, Αθήνα 1935.

7.Ιωάννου Μαζαράκη, Η Μακεδονία στις παραμονές του Αγώνα, Αθήνα 1977.

8.Κ.Πολίτη, Χρυσόστομος Σμύρνης, Αθήνα 1934.

9.Περικλή Αργυρόπουλου, Ο Μακεδονικός Αγών, Θεσ/κη 1984.

10.Α.Νανάκη, Επιπτώσεις του Μακεδονικού Αγώνα στην αρχιερατεία του Χρυσοστόμου στη Δράμα και η εκλογή του στη Μητρόπολη Σμύρνης, Πρακτικά ΙΑ’ Πανελληνίου Ιστορικού Συνεδρίου, Θεσσαλονίκη 1991.

Ιερός Ναός Αγίας Σοφίας.Ο αρχαιότερος της Δράμας

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Tue, 02 Apr 2013 18:37:00 +0000

του κ.Γ.Κ.ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ, τ.ΛΥΚΕΙΑΡΧΗ

Ο ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας είναι από τους παλαιότερους σωζόμενους βυζαντινούς ναούς της Δράμας.

Κτίσθηκε στο ανατολικό μέρος της αρχαίας Δράμας, στο Ισάρ των Τούρκων.
Χρονολογικά ανήκει στο τέλος του 10 μ.Χ. αιώνα ή στις αρχές του 11ου αιώνα. Κατά μία εκδοχή υπήρξε καθολικό βυζαντινής Μονής της Δράμας.
Κοντά του, κατά μια αρχαία επιγραφική μαρτυρία ήταν κτισμένο ιερό, αφιερωμένο στο θεό Διόνυσο.

Ίσως και γι’ αυτόν τον λόγο κτίσθηκε από τους χριστιανούς στο σημείο αυτό, προκειμένου να απαλειφθεί η παρουσία ειδωλολατρικού ιερού (… ΝΔΡΟΚΛΕΟΥΣ ΙΕΡΗΤΕΥΣΑΣ ΔΙΟΝΥΣΩ).
Ο ναός είναι κτισμένος σε δυο επίπεδα. Το ανατολικό, το οποίο είναι και το αρχαιότερο, είναι βυθισμένο στο έδαφος, ενώ το δυτικό, που είναι νεώτερο και προστέθηκε ίσως στα χρόνια της τουρκοκρατίας, είναι υπερυψωμένο δυο μέτρα από τον κυρίως βυζαντινό ναό.

Ο ναός διαθέτει υψηλό οκταγωνικό τρούλλο. Στη νότια πλευρά του ναού υπάρχει το κωδωνοστάσιο, κτισμένο πάνω στον μιναρέ, έργο των Τούρκων, αφού κατεδαφίσθηκε ένα μέρος του.

Ο ναός, κατά μαρτυρία του αοιδίμου Μητροπολίτη Δράμας Αγαθαγγέλου Β’Κωνσταντινίδη του Μάγνητος μετετράπη σε τζαμί από τους Τούρκους το 1430, 46 ή 57 χρόνια μετά την άλωση της Δράμας και της περιοχής από τον εξωμότη στρατηγό Γαζή Εβρενό Μπέη, καταγόμενο από τη Βέροια (Εβλιγιά Τσελεμπή, Χατζη-Κάλφα) (1373 ή 1384).

Τετρακόσια ογδόντα δυο χρόνια, μετά τη μετατροπή του σε τζαμί, ο ναός περιέρχεται στη δικαιοδοσία των Ελλήνων χριστιανών της Δράμας, κατά τη μαρτυρία του μητροπολίτη Αγαθαγγέλου Β’, δηλαδή την 1η Νοεμβρίου 1912.

Το 1913, κατά την πρώτη βουλγαρική κατοχή, οι Βούλγαροι επιχειρούν με έμμεσο τρόπο να καταλάβουν τον ναό και να τον μετατρέψουν δήθεν σε αρχαιολογικό μουσείο.

Ο Αγαθάγγελος αντιλαμβάνεται τον πραγματικό σκοπό των Βουλγάρων, αφού αυτός εντασσόταν στην προσπάθειά τους να καταλάβουν και άλλους πατριαρχικούς ναούς στην περιοχή της Δράμας (Δράνοβο, Βησσοτσάνη, Πλεύνα, Κουμπάλιστα Βώλακας κ.α.) και να τους θέσουν στη δικαιοδοσίας της βουλγαρικής Εξαρχίας.

Για να αποτρέψει μια τέτοια συμφορά για τους πατριαρχικούς χριστιανούς ο Αγαθάγγελος παρεμβαίνει δυναμικά στον πολιτικό Διοικητή της Δράμας Δόμπρεφ με το αριθμ. 25 της 20ης Ιουνίου 1913 έγγραφό του υποδεικνύοντάς του ως χώρο ίδρυσης αρχαιολογικού μουσείου στην πόλη της Δράμας κτήριο πιο ευρύχωρο και πιο κατάλληλο, επισημαίνοντας μάλιστα ότι είναι άδικο να στερηθούν οι πατριαρχικοί χριστιανοί της Δράμας ναό, τον οποίο επανακτήσανε με τη δύναμη και τον θρίαμβο του Τιμίου Σταυρού.

Ο δυναμικός αγώνας του Αγαθαγγέλου στέφθηκε από επιτυχία. Ο ναός συνέχισε τη λειτουργία του ως χώρος λατρείας πατριαρχικών Δραμινών.

Από πληροφορίες, που αντλούμε από το Ιωβηλαίο του Θεμιστοκλή Χατζησταύρου, Αρχιδιακόνου και Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας επί εποχής του εθνοϊερομάρτυρος Αγίου Χρυσοστόμου, ο Θεμιστοκλής Χατζησταύρου διενήργησε ανασκαφές πίσω από την κόγχη του ιερού βήματος, ύστερα από την άδεια, που του παραχώρησε ο τούρκος ιερωμένος της περιοχής, και βρήκε δισκοπότηρα, θυμιατά, κανδήλες και άλλα ιερά σκεύη, τα οποία τοποθέτησε στην ιερά Μητρόπολη της Δράμας.

Περιφερόμενος στον αύλειο χώρο του ναού εντόπισε μαρμάρινη πλάκα, την οποία αναποδογύρισε και με έκπληξή του διάβασε την ακόλουθη ημικατεστραμμένη επιγραφή:
«… ΕΝ ΚΟΥΡΟΠΑΛΑΤΟΥ ΑΛΕΞΙΟΥ ΤΕ ΦΗΜΗ ΤΟΥ ΜΑΝΙΑΚΗ. ΦΕΡΕΙ ΚΑΙ ΗΣ ΔΙΑΓΡΑΦΗΣ ΤΟΝ ΤΥΠΟΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΕΙΣ ΣΩΤΗΡΙΑΝ. ΕΝ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΜΑΝΟΥΗΛ ΚΟΜΝΗΝΟΥ».

Την επιγραφή αυτή ο Θεμιστοκλής Χατζησταύρου τη δημοσίευσε στην εφημερίδα «ΑΛΗΘΕΙΑ»,που εκδιδόταν στη Θεσσαλονίκη την εποχή εκείνη.

Η αγωνία του Θεμιστοκλή Χατζησταύρου ήταν πως θα περισώσει όσο το δυνατόν περισσότερες αρχαιότητες από την κλοπή και την καταστροφή. Ιδιαίτερα επιδιδόταν στη συγκέντρωση, διαφύλαξη και δημοσίευση των επιγραφών, γιατί πίστευε ότι «οι λίθοι οι ενεπίγραφοι (=επιγραφές) ήταν αψευδείς μάρτυρες της ελληνικότητας της Μακεδονίας, γι’ αυτό και περιοδεύοντας σ’ όλη την έκταση της μητροπολιτικής περιφέρειας της Δράμας κατόρθωσε να καταρτίσει σημαντική αρχαιολογική συλλογή, την οποία παρέδωσε στον καθηγητή της Χριστιανικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Λαμπάκη, με εισήγηση του οποίου τον απονεμήθηκε δίπλωμα Μέλους της Αρχαιολογικής Εταιρείας.

Δυο χρόνια μετά από τη σπουδαία ανασκαφική ανακάλυψη του Θεμιστοκλή Χατζησταύρου, ο υποεπιθεωρητής των Ελληνικών Σχολών Γεώργιος Χατζηκυριάκου αναφέρεται στα ευρήματα του Θεμιστοκλή Χατζησταύρου στο βιβλίο του «Σκέψεις και εντυπώσεις [ανά την Μακεδονίαν], εν Αθήναις 1906. Ο Χατζησταύρου πικραίνεται, γιατί ο Χατζηκυριακού δεν τον μνημονεύει ως ανακαλύψαντα την επιγραφή.

Ο ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, γνωστός σήμερα ως ναός της Αγίας Σοφίας, ονομαζόταν παλιά ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ενώ κατά τον Ν. Καπετανάκη –Ακριτα ο ναός αρχικά ήταν αφιερωμένος στην Αγία Σοφία και στις κόρες της «Πίστιν», «Ελπίδα» και «Αγάπη». Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν γνωστή ως Αγιά Σοφιά Τζαμισί.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.Α.Κουντουρά – Χ. Μπακιρτζή, Η Αγία Σοφία Δράμας, Η Δράμα και η περιοχή της, Δήμος Δράμας 1992.
2.Μητροπολίτου Δράμας Αγαθαγγέλου, Αι δραματικαί περιπέτειαι Δράμας μέχρι της απελευθερώσεως αυτής, Καβάλα 1913.
3.Ν.Καπετανάκη – Ακρίτα, Ο Μαχμούτ Πασάς, Δράμαλης, Δράμα 1937.
4.Τιμητικός Τόμος επί τω Ιωβηλαίω τον Σεβ. Μητροπολίτου Φιλιππων – Νεαπόλεως – Θάσου Χρυσοστόμου, Καβάλα 1960.
5.Γ.Χατζηκυριακού, Σκέψεις και εντυπώσεις εκ περιοδείας [ανά την Μακεδονίαν], εν Αθήναις 1906.
6.Γ.Κ.Χατζοπούλου, Ιστορικά Ανάλεκτα της Εκκλησίας της Δράμας Θεσσαλονίκη 2012, Εκδοτικός Οίκος Αδελφών Κυριακίδη.
7.Γ.Κ.Χατζοπούλου, Τα σωζόμενα τεμένη της Δράας, εφ. ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ, 15.3.2011.
8.Γ.Κ.Χατζοπούλου, Ο Μητροπολίτης Αγαθάγγελος και η συμβολή του στην απελευθέρωση της Δράμας κατά το 1913, Δράμα 1071.
9.Γ.Κ.Χατζοπούλου, Η Εμβρυακή μορφή του θεάτρου και η λατρεία του Διονύσου στη χώρα των Ηδωνών, Δράμα 2006.

Σκέψεις ενός ζωγράφου, για τον ρόλο του δασκάλου στη σύγχρονη κοινωνία

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Sun, 24 Feb 2013 12:42:00 +0000

Της Μαριάννας Παυλίδου, ζωγράφου

και καθηγήτριας στο ΠΤΔΕ του ΔΠΘ στην Αλεξανδρούπολη

Στον σύγχρονο κόσμο που ζούμε, έναν κόσμο Παγκοσμιοποίησης και μεγάλης ροής πληροφοριών σε κάθε πεδίο του επιστητού, αναρωτιέται κανείς ποιος είναι ο ρόλος του δασκάλου στο σχολείο. Καινούριες γνώσεις έρχονται ν΄ ανατρέψουν τις προηγούμενες, κι όλα είναι ρευστά σ’ έναν κόσμο που συνέχεια αλλάζει…

Μπροστά σ΄ αυτή τη ρευστότητα καταστάσεων, ιδεών αλλά και οικονομικών δεδομένων, τα πιο σημαντικά κατά τη γνώμη μου στοιχεία που χρειάζονται για να επιτύχει δάσκαλος το έργο του είναι τα ακόλουθα:

1.Θετική σκέψη και ενέργεια και πίστη στις γενεσιουργές και αυτοθεραπευτικές δυνάμεις της φύσης…Οτιδήποτε αυτή δημιουργεί, το προικίζει με δυνάμεις αυτοσυντήρησης και επιβίωσης…

Έτσι και τα παιδιά είναι φύση καθαρή, στην οποία παρεμβαίνουμε για να της δώσουμε στοιχεία κοινωνικότητας και γνώση…Όμως, θα βρει μόνη τον δρόμο της…

2. Αγάπη και θέρμη για την παιδική ηλικία…Η αγάπη είναι το βασικό συστατικό όλων των πράξεων και σκέψεων που έχουν επιτυχή έκβαση…Αγάπη και πίστη στη δουλειά, το λειτούργημα, στην καθημερινή συντροφιά των παιδιών…

¨Μεγαλώνουμε¨ κι εμείς μαζί τους, είμαστε κάτι σαν ¨φύλακες¨ της ψυχής, για να μεγαλώνουν χωρίς στρεβλώσεις…

Ο δάσκαλος, με την προσωπικότητα και το παράδειγμά του, στηρίζει και προστατεύει παιδιά που δεν έχουν την απαραίτητη θετική στήριξη στην οικογένεια…

Παιδιά που έχουν ν΄ αντιμετωπίσουν στο σπίτι δύσκολες καταστάσεις, ή οποιασδήποτε μορφής προβλήματα.

3. Αυτό που μένει τελικά, είναι ότι στο σχολείο τα παιδιά ¨μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν¨. Το τι μαθαίνουν συχνά το ξεχνούν, όμως ο τρόπος να μαθαίνουν είναι κάτι που τους είναι απαραίτητο για την παραπέρα εξέλιξή τους…

4. Η προτελευταία παρατήρηση είναι ότι ο δάσκαλος δεν μπορεί πια να σταθεί στην τάξη ως αυθεντία με το κύρος που είχε κάποτε, διότι και ο ίδιος καταλαβαίνει σήμερα ότι δεν γνωρίζει βασικές αλήθειες…Μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα έρχεται το σχολικό εγχειρίδιο ως ¨μπούσουλας¨ για την διδασκαλία και για να καλύψει την ροή της ύλης που ¨πρέπει¨ βασικά να διδαχθεί…

Μερικές γνώσεις είναι όντως στοιχειώδεις. Το πιο σημαντικό για μένα όμως, είναι να καλλιεργείται στα παιδιά η ικανότητα να είναι δημιουργικά, δηλ. να μπορούν να δίνουν δικές τους λύσεις, περισσότερες από μια στα προβλήματα που τίθενται…Αντί ο δάσκαλος να δίνει μια ¨αλήθεια¨, να γνωρίζει ότι ο στόχος είναι να μπορούν μόνα τους να ερευνούν, να τους αναπτύσσεται η περιέργεια, αλλά και η ικανότητα να είναι ενεργά με όλο τους το ¨είναι¨. Αυτό δεν επιτυγχάνεται μόνο με τα Μαθηματικά και την Γλώσσα. Τα κατεξοχήν δημιουργικά μαθήματα στο σχολείο είναι τα μαθήματα έκφρασης, τα μαθήματα της τέχνης (εικαστικά, μουσική, θεατρικό παιγνίδι, ποίηση), όπου το παιδί κινητοποιείται ολόκληρο και εκφράζει βαθύτερες πτυχές του εαυτού του, από τον πυρήνα της ύπαρξής του…Αυτόν τον πυρήνα πρέπει να ενεργοποιήσουμε.

΄Ως τώρα όμως ή δεν υπήρχε ο χρόνος λόγω ¨ύλης¨, ή ο χώρος λόγω ακαταλληλότητας ή η συνείδηση της σπουδαιότητας κάποιων μαθημάτων για την αρμονική ανάπτυξη του εσωτερικού κόσμου τα παιδιών.

Η ψυχή καλλιεργείται με ομορφιά, με επαφή με το ωραίο…Παντού υπάρχει ομορφιά, τάξη κι αρμονία στο σύμπαν, σημαντικό είναι να το δούμε εμείς πρώτα, για να μεταδώσουμε την συγκίνηση και τον ενθουσιασμό μας στα παιδιά…

Χωρίς συγκίνηση και ενθουσιασμό του διδάσκοντα, το μάθημα μπορεί να γίνει ¨βαρετό¨ και χωρίς ενδιαφέρον!

Τα παιδιά δονούνται από μια ζωτικότητα που καταπιέζεται στα πλαίσια της σχολικής τάξης, αλλά και έναν ζωηρό εσωτερικό κόσμο που περιμένει αυτό που θα τον βοηθήσει ν΄ αναδιπλωθεί, ν΄ ανθίσει...Αλλιώς η παιδική δημιουργικότητα μαραίνεται σιγά-σιγά…

Ο κόσμος μας, αυτός ο κόσμος ¨ο μικρός, ο μέγας¨ είναι γεμάτος ομορφιά και μαγεία, φτάνει να την αναζητήσουμε. Σίγουρα θα την ανακαλύψουμε αν έχουμε τα μάτια της ψυχής μας ανοιχτά…

5. Και τέλος η Ψυχή! Αυτή είναι που χρειάζεται για όλα. Ψυχή και όραμα!

Τώρα που δεν υπάρχουν χρήματα, η ψυχή είναι το μόνο υλικό το οποίο διαθέτει ο δάσκαλος για να κάνει το μάθημά του. Να δίνει ο καθένας μας καθημερινά τον καλύτερο εαυτό του!!!

Αν δίναμε όλοι τον καλύτερο εαυτό μας σ΄ αυτό που κάνουμε, πώς θα ήταν άραγε η χώρα μας;…

"ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2013" στους Σιταγρούς Δράμας

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 28 Jan 2013 06:24:00 +0000

Γιορτή των Γραμμάτων, βράβευση μαθητών του Τ.Δ. Σιταγρών και παρουσίαση του βιβλίου της κ. Ρ. Τριανταφυλλίδου

Αναδημοσίευση από τα destanea

Εκδήλωση αφιερωμένη στην «ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ» πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2013 και ώρα 11.30 π.μ. στο Πολιτιστικό Κέντρο Σιταγρών. Διοργανωτές της εκδήλωσης ήταν η Ιερά Μητρόπολη Δράμας, ο Δήμος Προσοτσάνης, η Εταιρεία Δραμινών Μελετών, η Τοπική Κοινότητα Σιταγρών, και ο Πολιτιστικός Σύλλογος.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο ιερέας των Σιταγρών πατήρ Αλέξανδρος, ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας κ. Γιάννης, Ξανθόπουλος, ο Δήμαρχος Προσοτσάνης κ. Άγγελος Λύσσελης, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης του Δήμου Δράμας κ. Θ. Αθανασιάδης, ο πρόεδρος της τοπικής Κοινότητας Σιταγρών Θ. Τσανίδης, ο στρατηγός ε.α. Θεόκλητος Ρουσάκης, ο υποστράτηγος ε.α. Δ. Δημητρακάκης, ο Γραμματέας της Εταιρείας Δραμινών Μελετών κ. Γ. Ιντζές, ο πρόεδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων και τέως βουλευτής των ανεξάρτητων Ελλήνων κ. Ν. Σμολοκτός, ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Σιταγρών Γ. Κουλίδης, κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής, μαθητές και γονείς του Δημοτικού σχολείου και του Γυμνασίου Σιταγρών.

Την εκδήλωση άνοιξαν με ύμνους η χορωδία «Οι Δομέστικοι της Δράμας» με Χοράρχη τον Γρηγόρη Παπαεμμανουήλ, ακολούθησαν χαιρετισμοί των επισήμων και αμέσως μετά ο λόγος δόθηκε στον βασικό ομιλητή της εκδήλωσης κ. Δημήτρης Μαυρόπουλος Διευθυντής του 15ου Δημοτικού Σχολείου Δράμας με θέμα:

«Η Ελληνορθοδοξία υπό το πρίσμα των Τριών Ιεραρχών»

Ακολούθησε η παρουσίαση του βιβλίου της δημοσιογράφου κ. Ρένας Τριανταφυλλίδου με τίτλο:

«Η Ζωή είναι εύθραυστη, η αγάπη;»

από τη δημοσιογράφο κ. Φιλιώ Παντικίδου.

Η εκδήλωση έκλεισε με τη βράβευση των αριστούχων μαθητών όλων των βαθμίδων του Δημοτικού Διαμερίσματος Σιταγρών και τον χαιρετισμό του προέδρου του Πολιτιστικού και αθλητικού Συλλόγου Σιταγρών ο οποίος και ευχαρίστησε όλους για την παρουσία τους.
Στην παρουσίαση του βιβλίου η κ. Φιλιών Παντικίδου ανέφερε μεταξύ άλλων:

«Για την Ρένα Τριανταφυλλίδου δεν χρειάζεται να πω και πολλά λόγια. Την γνωρίζεται όλοι σας. Είναι ένας άνθρωπος που με σοβαρότητα έδωσε το στίγμα του, με αρχές, με αξίες,.

Στο χώρο της δημοσιογραφίας έχει σταθεί όλα αυτά τα χρόνια χωρίς παρεκκλίσεις. Έχει κάνει κάποιες επιλογές, δύσκολες πολλές φορές, αλλά συνεχίζει την πορεία της έτσι όπως πρέπει, χωρίς να παρεκκλίνει από τα θέλω της και από τα πρέπει, κι αυτό νομίζω είναι που έχει τη μεγαλύτερη σημασία.

Ο δρόμος δεν ήταν εύκολος μέχρι εδώ, χάραξαν όμως οι εμπειρίες την ψυχή της Ρένας και την έφεραν σήμερα εδώ, σ’ αυτό το βιβλίο.
Η ζωή είναι εύθραυστη η αγάπη;» την απάντηση δεν θα την βρούμε έτοιμη μέσα στο βιβλίο, την απάντηση την δίνει ο καθένας μόνος του μέσα στο διάβα της ζωής του και τη χτίζει μέσα από πόνους και χαρές , μέσα από γέλια και δάκρυα Η ιστορία του Τζον και της Έλλης μας βάζει σε μια διαδικασία ενδοσκόπησης και αναζήτησης του τι είναι τελικά αυτό που μετρά στη ζωή μας, τι καθορίζει την πορεία μας, σε ποια στοιχεία πρέπει να επενδύουμε και που πρέπει να στηριζόμαστε.

Οι ανατροπές όταν έρχονται πως αντιμετωπίζονται, γιατί μέσα στο βιβλίο υπάρχουν πολλές ανατροπές. Μεγάλες ανατροπές που συγκινούν, που συνταράσσουν , ταράζουν συθέμελα τη ζωή των ηρώων και τους δίνουν μια νέα πορεία.

Η ιστορία του βιβλίου είναι χτισμένη πάνω σε πολλά μυστικά και πολλά ψέματα. Ψέματα που καθορίζουν τη ζωή των ηρώων.

Η ιστορία έχει να κάνει με μια πολύ δυνατή αγάπη, μεταξύ δύο ανθρώπων που βρέθηκαν τυχαία, δυο παιδιά της μοίρας που το πεπρωμένο η ειμαρμένη, τους έφερε αντιμέτωπους με το πιο σκληρό πρόσωπο της ζωής.

Η ιστορία ξετυλίγεται στη Βόρεια Ελλάδα δίνοντας μια γερή δόση από άρωμα Ελλάδας (Θάσο- Μυτιλήνη) μέχρι και τη Βόρεια Γερμανία, όπου βρίσκεται κάποια στιγμή ο ήρωας του μυθιστορήματος ο Τζον προσπαθώντας να γυρίσει την πλάτη του στο παρελθόν.

Η ιστορία είναι δοσμένη με μαεστρία δημιουργώντας εικόνες στον αναγνώστη και πιστεύω ότι θα μπορούσε άνετα να γίνει και μια κινηματογραφική ταινία.»

Φωτορεπορτάζ από τη βράβευση των μαθητών

Πρόσκληση για την "ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ 2013"

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Wed, 23 Jan 2013 18:07:00 +0000

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Σας προσκαλούμε να τιμήσετε με την παρουσία σας

την εκδήλωσή μας

που είναι αφιερωμένη στην

«ΕΟΡΤΗ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ»

που θα γίνει την Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2013

και ώρα 11:30 π.μ.

στο Πολιτιστικό Κέντρο Σιταγρών

που βρίσκεται στην αυλή

του πρώην Δημοτικού Σχολείου

στους Σιταγρούς.

Μητρόπολη Δράμας: ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Χριστουγέννων 2012

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Fri, 21 Dec 2012 18:25:00 +0000

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Χριστουγέννων 2012

Π Α Υ Λ Ο Σ

Ἐλέῳ Θεοῦ Ἐπίσκοπος καί Μητροπολίτης τῆς Θεοσώστου Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δράμας

πρός

τόν εὐαγῆ Ἱερόν Κλῆρον καί τούς εὐσεβεῖς καί εὐλογημένους χριστιανούς τῆς μαρτυρικῆς Ἐπαρχίας ταύτης, εὐχήν καί εὐλογίαν παρά τοῦ τεχθέντος Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.

«Ἐπεσκέψατο ἡμᾶς ἐξ ὕψους ὁ Σωτήρ ἡμῶν».

Σ’ ὁλόκληρη τήν οἰκουμένη ἀντηχεῖ σήμερα ἡ χαρμόσυνη εἴδηση τῆς ἐπισκέψεως τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο.

Μιά τέτοια ἐπίσκεψη χρειάζεται καί ἀνάλογη προετοιμασία. Δέν εἶναι τυχαῖος ὁ ἐπισκέπτης. Εἶναι τό Φῶς, εἶναι ἡ Ἀλήθεια καί ἡ Ζωή. Εἶναι ὁ Σωτήρ τοῦ κόσμου. Γι’ αὐτό σκιρτᾶ ἡ Ἐκκλησία ὁλόκληρη καί ὁ ὑμνογράφος προτρέπει ὅλη τή δημιουργία ἔμψυχη καί ἄψυχη νά πανηγυρίσει : «Εὐφραίνεσθε δίκαιοι, οὐρανοί ἀγαλλιᾶσθε, σκιρτήσατε τά ὄρη Χριστοῦ γεννηθέντος...».

Αὐτή τήν πάμφωτη ἡμέρα ὅπου ἡ πνευματική εὐφροσύνη φωτίζει τόν κόσμο ἀπό τό φῶς τοῦ νοητοῦ Ἡλίου τῆς Δικαιοσύνης, ἔχουν πυκνώσει τά σκοτάδια τῆς ἁμαρτίας, τά μίση, οἱ μικρότητες, τά πάθη τῶν ψυχικῶν διαστροφῶν. Χρόνια τώρα τό σκοτάδι πολεμᾶ τό φῶς. Προσπαθεῖ διά τῶν ὀργάνων του νά καταπνίξει τό ἱλαρό φῶς τῆς Πίστεως, νά σβήσει τό γιά αἰῶνες στόν τόπο αὐτό ἀκοίμητο καντῆλι τῆς οἰκογένειας, νά συνθλίψει ἁγνές καί ἀθῶες παιδικές καρδιές.

Μαίνονται στρατιές κολάσεως, μέ ναρκωτικά, μέ κραυγές «ἀπελευθέρωσης», δηλαδή ὑποδούλωσης σέ κτηνώδη ἔνστικτα, μέ θεάματα καί ἀκούσματα βλάσφημα, μέ κατάργηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, μέ τό κήρυγμα τῆς ἀθεΐας στά σχολικά τεμένη καί τῆς ἐκτόξευσης ὕβρεων στό ὄνομα δῆθεν τῆς ἐλευθερίας τῆς ἔκφρασης κατά τῶν παναγίων ὀνομάτων τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας Μητρός Του καί τῶν ἁγίων Του, μέ ἀσυδοσία καί ἐπιβράβευση τῶν ἐνόχων πού ἐνῶ δολοφονοῦν ψυχές, δηλητηριάζουν συνειδήσεις, καταλύουν τό οἰκογενειακό ἄδυτο, ἐπιβραβεύονται ἡ φαυλότητα καί τά ἐπαίσχυντα κατορθώματά τους.

Καί τό χειρότερο, προβάλλονται ὡς πρότυπα προόδου καί μιμήσεως. Καί τό σκοτάδι καλύπτεται ἀπό ἄλλο βαθύτερο ὥστε πρός στιγμήν νά φαίνεται ὅτι καλύπτει τό Βηθλεεμικό ἀστέρι. Στήν πραγματικότητα ὅμως τό σκοτάδι τονίζει τήν ἀντίθεση. Τονίζει τή μάχη τοῦ ψεύδους πρός τήν ἀλήθεια, τῆς σκλαβιᾶς τῶν παθῶν πρός τήν ἐλευθερία τοῦ πνεύματος. Τῆς ζωῆς τοῦ εὐαγγελίου πρός τόν θάνατο τῆς ἁμαρτίας. Τοῦ φωτός πρός τό σκοτάδι. Τοῦ διαβόλου πρός τόν ἐν τῷ σπηλαίῳ τεχθέντα Ἰησοῦν Χριστόν, τόν λυτρωτήν τοῦ κόσμου.

Ὅμως ὁ μεγάλος ἐπισκέπτης, ὁ νοητός Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης, φωτίζει τό θέατρο τῆς παγκοσμίου σκηνῆς, ἀποκαλύπτει τίς τραγωδίες σέ ὅλα τά μήκη καί πλάτη τῆς γῆς, καθιστᾶ κραυγαλέα τά ἀδικήματα πού συντελοῦνται ἀπό τούς ἰσχυρούς τῆς γῆς στά μικρά κράτη ὅπως τό δικό μας καί διαλύει μέ τό μήνυμα πού ἀπευθύνει τά σκοτάδια τῆς ἀδικίας καί καλεῖ ὅλους νά ὑπηρετήσουν καί νά ἐνστερνισθοῦν τήν Δικαιοσύνη.

Πῶς λοιπόν ἐμεῖς σήμερα θά ὑποδεχθοῦμε στίς καρδιές καί στήν πατρίδα μας, πού μαστίζεται ἀπό μία ἐπιδρομή ἀδικίας πρωτοφανῆ, τόν μεγάλο ἐπισκέπτη ;

Μαζί μέ τούς ὑπέροχους δοξολογικούς ὕμνους, τά παραδοσιακά μας τραγούδια καί τά ὑπέροχα ἔθιμα τοῦ λαοῦ μας μέ μιά καρδιακή, οὐσιαστική ὁμολογία πίστεως :

Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ δι’ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν σαρκωθείς ἐκ πνεύματος Ἁγίου καί Μαρίας τῆς Παρθένου, ἐνανθρωπήσας Θεός ἡμῶν, ὁμολογοῦμεν ὅτι ἀπηρνήθημεν τοῦ ὀνόματός Σου, ὅτι περιφρονήσαμε τά προστάγματά Σου.

Ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν, ἠδικήσαμεν. Σέ ἱκετεύουμε ὅμως καί Σέ παρακαλοῦμε. Ἅπλωσε τό παντοδύναμό Σου χέρι καί εὐλόγησέ μας. Συγχώρεσέ μας. Ἀπόστρεψον τόν θυμόν Σου ἀφ’ ἡμῶν. Πρόσδεξαι τίς δεήσεις καί προσευχές τῶν δούλων Σου, πού ὁμολογοῦν μαζί μέ τόν ἱερό ὑμνογράφο ὅτι : «... οἱ ἐν σκότει καί σκιᾷ, εὕρομεν τήν ἀλήθειαν ̇ καί γάρ ἐκ τῆς Παρθένου ἐτέχθη ὁ Κύριος». ΑΜΗΝ.

Διάπυρος πρός τόν ἐν τῷ Θεοδέγμονι Σπηλαίῳ

τεχθέντα Κύριον εὐχέτης πάντων ὑμῶν.

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο ΔΡΑΜΑΣ ΠΑΥΛΟΣ

Eπιστολή των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου προς τον Πρόεδρο της Σερβίας Tomislav Nikolić.

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Mon, 19 Nov 2012 16:20:00 +0000

Eπιστολή των Παμμακεδονικών Ενώσεων Υφηλίου προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Σερβίας, κ. Tomislav Nikolić.

WORLD PAN-MACEDONIAN ASSOCIATIONS

17 Νοεμβρίου 2012

Προς κ. Tomislav Nikolić

Πρόεδρο της Δημοκρατίας της Σερβίας

GENERAL SECRETARIAT OF THE

PRESIDENT OF THE REPUBLIC OF SERBIA

Andrićev venac 1, 11000 Beograd, Serbia

tel: +381 (0) 11 304-3068

e-mail: predstavkegradjana@predsednik.rs

Εξοχότατε,

Ως εκπρόσωποι των 3.500.000 Μακεδόνων σε όλο τον κόσμο (Έλληνες που κατάγονται από τη Μακεδονία, βόρεια περιοχή της Ελλάδας), σας γράφουμε για να εκφράσουμε τη βαθιά μας απογοήτευση με τις απόψεις σας κατά τη διάρκεια της συνέντευξής σας με την Ivona Televska της εφημερίδας Večer της ΠΓΔΜ στις 20 Οκτωβρίου 2012 [1]. Ανησυχούμε το ίδιο για τις προσφωνήσεις του Υπουργού Άμυνάς σας, Aleksandar Vučić ο οποίος σε μια πρόσφατη συνεδρίαση των Υπουργών Άμυνας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΥΑΝΕ) αποκάλεσε επανειλημμένα «Μακεδόνα» τον ομόλογό του από την ΠΓΔΜ, Fetmir Besimi που είναι Αλβανός.

Στη συνέντευξή σας αποσαφηνίσατε πως οι ενέργειες της Ελλάδα όσον αφορά την ένταξη της ΠΓΔΜ στη ΕΕ και στο ΝΑΤΟ και οι ανησυχίες των Ελλήνων για το σφετερισμό της Μακεδονικής ιστορίας και πολιτισμού από έναν μη-Ελληνικό λαό είναι παράλογες και άνευ σημασίας. Εμείς όμως, θεωρούμε τα αυθαίρετα σχόλιά σας στη Večer ως προσβολή κατά της διαχρονικής πολιτιστικής ταυτότητας, και ιστορίας μας ως Μακεδόνες. Με αυτά σας τα σχόλια διαιωνίζετε ιστορικά ψεύδη που έχουν προκαλέσει πολλά προβλήματα στα Βαλκάνια. Η ιστορία μας διδάσκει ότι η ευθύνη για την πολιτικά υποκινούμενη δημιουργία του «Μακεδονικού» έθνους, εθνότητας και γλώσσας προωθήθηκε από το Βελιγράδι. Η δημιουργία αυτής της ψευδοεθνικότητας οφείλεται στον κομμουνιστή ηγέτη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, Τίτο, ο οποίος είχε βαπτίσει τους Σλάβους του Νότου της Γιουγκοσλαβίας σε «Μακεδόνες» με στόχο εδαφική επέκταση προς το νότο και την ενσωμάτωση του Μακεδονικού χώρου στη δική του κρατική υπόσταση. Αυτή η σαφώς επιθετική κίνηση από την πλευρά της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας το 1944 δημιούργησε ενσυνείδητα από το επίσημο Βελιγράδι ένα πρόβλημα στην Ελλάδα για σχεδόν 70 χρόνια, με εξαίρεση λίγων Σέρβων πολιτικών που της συμπαραστάθηκαν. Για παράδειγμα ο προκάτοχός σας Dobrica Ćosić, ένας αληθινός φίλος της Ελλάδας, έγραψε μια επιστολή προς τον τότε ομόλογό του Κωνσταντίνο Καραμανλή διαβεβαιώνοντάς τον πως η Σερβία δεν πρόκειται ποτέ να αναγνωρίσει την ΠΓΔΜ με διαφορετικό όνομα απ’ αυτό που είναι αποδεκτό από την Ελλάδα.

Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε ότι υπάρχουν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ, υπό την αιγίδα του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), με στόχο την εξεύρεση αμοιβαίας αποδεκτής ονομασίας έναντι όλων για την ΠΓΔΜ. Αυτό βασίζεται σε αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ από το 1993. Η ανοιχτή υποστήριξή σας αποκαλώντας τη βόρεια γειτονική χώρα απλά «Μακεδονία» και όχι «ΠΓΔΜ» έρχεται σε αντίθεση με τις αποφάσεις του ΟΗΕ και αποτελεί απόδειξη της παρέμβασή σας στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων και η θέση σας αποδεικνύεται μεροληπτική. Επιπλέον, οι διεθνείς κανόνες και κανονισμοί πρέπει να αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστοί από όλες τις προοδευτικές χώρες που επιθυμούν ειρηνική συνύπαρξη με τους γείτονές τους.

Επιπλέον, τα σχόλιά σας σχετικά με τους «Αλβανούς στην Ελλάδα», που θα μπορούσαν τελικά να «αναζητήσουν αυτονομία, ακριβώς όπως έκαναν στο Κοσσυφοπέδιο» δεν ήταν μόνο δημογραφικά αβάσιμα και ακατάλληλα, αλλά και εξαιρετικά ανεύθυνα προερχόμενα από έναν ηγέτη μιας χώρας που φιλοδοξεί ένταξη στην ΕΕ.

Επιπλέον προσφερθήκατε να μεσολαβήσετε με την ηγεσία των Σκοπίων για να λυθεί το περιβόητο πρόβλημα με την σχισματική Εκκλησία της ΠΓΔΜ, της λεγόμενης «Μακεδονικής» Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία δεν αναγνωρίζεται ούτε από το Πατριαρχείο της Σερβίας, ούτε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σε μια πρόσφατη ανακοίνωση, με τα μέλη της Τρίτης Επισκοπικής Συνέλευσης των Κανονικών Επισκόπων της Ωκεανίας, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ειρηναίος της Κανονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Σερβίας εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για τις διώξεις της κυβέρνησης της ΠΓΔΜ εναντίον της Εκκλησίας του στην ΠΓΔΜ [2]. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα για το πώς κάθε πολιτική παρέμβαση - όπως προτείνατε - είναι αντικανονική και θα δημιουργήσει αντιδράσεις και παρενέργειες σε όλες τις ορθόδοξες κοινότητες.

Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε, κύριε Πρόεδρε, ότι η Ελλάδα στο παρελθόν έχει υποστηρίξει τα συμφέροντα της Σερβίας διακινδυνεύοντας τα δικά της εθνικά συμφέροντα και το κύρος της εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ενώ η ΠΓΔΜ είτε σιώπησε είτε τάχτηκε με εκείνους που τραυμάτισαν το Σερβικό έθνος και προκάλεσαν ζημιά στη χώρα σας. Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα πολλάκις ήταν ένθερμος υποστηρικτής των συμφερόντων της Σερβίας δεν μπορούμε να πούμε ότι η Σερβία έχει ανταποδώσει αυτή τη στάση με την ίδια βούληση.

Πιστεύουμε ότι έχουμε περιγράψει με σαφήνεια την ευαισθησία 3,5 εκατομμυρίων Μακεδόνων - και των λοιπών Ελλήνων - για τα θέματα αυτά και ελπίζουμε ότι οι ατυχείς και προσβλητικές δηλώσεις όπως αυτές που εκφράσατε στη Večer, αλλά και εκείνες που είχαν εκφραστεί από τον Υπουργό Άμυνάς σας στο Σεράγεβο κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνάντησης των Υπουργών Άμυνας της ΥΑΝΕ, θα πρέπει να επανεξεταστούν προσεκτικά και να αποφευχθούν στο μέλλον.

Με εκτίμηση,

Παμμακεδονική Ένωση ΗΠΑ- Κώστας Χατζηστεφανίδης, Ύπατος Πρόεδρος

Παμμακεδονική Ένωση Αυστραλίας-Δημήτρης Μηνάς, Πρόεδρος

Παμμακεδονική Ένωση Καναδά-Ανώτατη Εκτελεστική Επιτροπή

Παμμακεδονική Ένωση Ευρώπης-Αρχιμανδρίτης Παντελεήμων Τσορμπατζόγλου, Πρόεδρος

Μακεδονικά Τμήματα Αφρικής-Αμύντας Παπαθανασίου, Πρόεδρος

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

Νίνα Γκατζούλη, Συντονίστρια (Εκπροσωπούσα 150 και πλέον Μακεδονικές Οργανώσεις)

Φιλόπτωχος Αδελφότης Ανδρών Θεσσαλονίκης, Θεόδωρος Δαρδαβέσης, Πρόεδρος

Ομοσπονδία Δυτικομακεδονικών Σωματείων, Γεώργιος Τζούλης, Πρόεδρος

Ε.Α.Σ. ΣΕΓΑΣ Θεσσαλονίκης, Δημήτριος Γάκης, Πρόεδρος

«Ομάδα 21» Μακεδονίας - Θράκης, Αντώνης Δασκόπουλος, Πρόεδρος

Σύλλογος Απανταχού Πισοδεριτών «Η Αγία Τριάς», Μιχαήλ Λιάκος, Πρόεδρος

Θρακική Εστία Θεσσαλονίκης, Βενιαμίν Καρακωστάνογλου, Πρόεδρος

ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ ΣΤΟ "ΚΟΙΝΟ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ"

Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων Φλώρινας

Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων Αμυνταίου

Φιλεκπαιδευτικός Όμιλος Φλωρίνης «Αριστοτέλης»

Πολιτιστικός Σύλλογος Σιταριάς Φλώρινας

Πολιτιστικός Σύλλογος "Νέοι Ορίζοντες" Σιταριάς Φλώρινας

Πολιτιστικός Σύλλογος "Ο Μέγας Αλέξανδρος" Πολυπλάτανου Φλώρινας

Σύλλογος «Μέγας Αλέξανδρος» Εθνικού - Κρατερού - Αγίας Παρασκευής

Πολιτιστικός Σύλλογος «Ελπίδα» Μελίτης Φλώρινας

Φορέας ιστορίας και πολιτισμού "Ιερά Δρύς" Κέλλας Φλώρινας

Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος "Αμύντας" Σκοπιάς Φλώρινας

Σύνδεσμος Γραμμάτων και Τεχνών Νομού Κοζάνης

Πολιτιστικός Σύλλογος Κοζάνης "Οι Μακεδνοί"

Κίνηση Δημοτών Έδεσσας «Ίων Δραγούμης»

Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων Έδεσσας-Αλμωπίας

Λαογραφική Εταιρεία Νομού Πέλλας

Σύλλογος Φίλων Αρχαιοτήτων Έδεσσας «Οι Τημενίδες»

Πολιτιστικός Σύλλογος «Βιβλιόφιλοι Έδεσσας»

Πολιτιστικός Σύλλογος Κάτω Γραμματικού Έδεσσας «Πατριάρχης Χρύσανθος»

Σύλλογος «Στέγη Μακεδονικού Πολιτισμού» Αριδαίας

Σύλλογος «Φίλων Μακεδονικής Πολιτιστικής Παράδοσης» Αλμωπίας

Μορφωτικός Σύλλογος Ίδα Εξαπλατάνου «Ιων Δραγούμης»

Ιστορική & Λαογραφική Εταιρεία «Φίλιππος» Γιαννιτσών

Μακεδονικός Χορευτικός Πολιτιστικός Σύλλογος «Αμύντας» Καλυβίων

Μορφωτικός Περιβαλλοντικός Όμιλος Πέλλας «Αρχαία Πέλλα»

Μορφωτικός Σύλλογος Νέων Άρνισσας Έδεσσας

Μορφωτικός Πολιτιστικός Σύλλογος Λευκαδίων Νάουσας «Η Αγία Παρασκευή»

Μορφωτικός Χορευτικός Σύλλογος Χαρίεσσας Νάουσσας " 'Αγιος Δημήτριος"

Πολιτιστικός Σύλλογος Νέων Πολυπλάτανου Νάουσσας

Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία Κιλκίς «Τέχνη»

Πολιτιστικός Σύλλογος Γρίβας Κιλκίς

Πολιτιστική Εταιρεία Πανελλήνων «Μακεδνός» Θεσσαλονίκη

Πανελλήνιος Σύλλογος Απογόνων Μακεδονομάχων «Ο Παύλος Μελάς» Θες/νίκη

Σύλλογος Κοζανιτών Θεσσαλονίκης «Άγιος Νικόλαος»

Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Ν. Σερρών Θεσσαλονίκης

Σύλλογος Σκοπηνών Θεσσαλονίκης "Ο Ορφέας"

Ένωση Βαβδινών Θεσσαλονίκης

Πολιτιστικός Σύλλογος "Εμμανουήλ Παππάς" Θεσσαλονίκης

Πολιτιστική και Επιμορφωτική Εταιρεία Αρναίας Χαλκιδικής

Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας της Ιστορίας των Σερρών

Πολιτιστικός Σύλλογος Πεντάπολις Σερρών

Σύλλογος Σιδηροκαστρινών και περιχώρων "Το Ρούπελ"

Πολιτιστικός Μακεδονικός Σύλλογος "Μέγας Αλέξανδρος" Χαρωπού Σερρών

Λαογραφικός Πολιτιστικός Σύλλογος Χρυσοχωράφων Σερρών

Πολιτιστικός Σύλλογος Σκοτουσαίων Σερρών

Σύνδεσμος Μοναστηριωτών Θεσσαλονίκης «Καρτερία»

Σύλλογος Σταρτσοβιτών «ο Άγιος Μηνάς» Νέου Πετριτσίου Σερρών

Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Σερρών-Μελενίκου

Αδελφότητα Κυριών και Δεσποινίδων Μελενίκου "Η Αρμονία"

Σύλλογος Ευελπίδων Μελενίκου

Παμμακεδονική Συνομοσπονδία Αθηνών.

Ομοσπονδία Δυτικομακεδονικών Σωματείων Αθηνών.

Συνομοσπονδία Μακεδόνων Λεκανοπεδίου Αττικής.

Σύνδεσμος «Αλέξανδρος Φιλίππου Έλλην Μακεδών»

Σύνδεσμος Γυναικών Θεσσαλονίκης Μακεδονίας εν Αθήναις

Σύνδεσμος Μακεδόνων και Θρακών Παπάγου-Χολαργού

Σύλλογος Μακεδόνων Βόλου

Σύνδεσμος Πολιτών Ρήγας

Σύλλογος Φλωρινιωτών Θεσσαλονίκης

Φίλοι Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα Νομού Καστοριάς

Εταιρία Δραμινών Μελετών

Πηγές:

1) http://vecer.com.mk/?ItemID=B8332C25BB927641A7DAA6F0BD8FBF97. «Η Σερβία προσπαθεί να είναι ο πλησιέστερος φίλος και δημιουργός / ευεργέτης της «Μακεδονίας»[sic] και της περιοχής.» Ivona Talevska. Večer. 20 Οκτωβρίου, 2012, τεύχος 15.119. Ημερομηνία πρόσβασης 11 Νοεμβρίου, 2012.

2) http://www.spc.rs/eng/third_episcopal_assembly_oceania_communique. «Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία. Ανακοίνωση της Τρίτης Επισκοπικής Συνέλευσης της Ωκεανίας. 26 Οκτωβρίου, 2012». Ημερομηνία πρόσβασης 11 Νοεμβρίου, 2012.

Κοινοποίηση: Αρχηγούς Πολιτικών Κομμάτων της Δημοκρατίας της Σερβίας

Πρεσβείες της Δημοκρατίας της Σερβίας

Κύριο Κάρολο Παπούλια, Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου

"Από τον Μακεδονικό Αγώνα... στην απελευθέρωση της Δράμας". 3ήμερο επιστημονικό ιστορικό συνέδριο

noreply@blogger.com (Εταιρεία Δραμινών Μελετών) — Thu, 08 Nov 2012 07:02:00 +0000

Το "Κέντρο Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας" σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, το Δήμο Δράμας, τη ΔΕΚΠΟΤΑ του Δήμου Δράμας και το Δήμο Προσοτσάνης, εν όψει των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Δράμας και της ευρύτερης περιοχής μας, συνδιοργανώνουν 3ήμερο επιστημονικό ιστορικό συνέδριο με θέμα:

"Από τον Μακεδονικό Αγώνα... στην απελευθέρωση της Δράμας" στις 16-17 & 18 Νοεμβρίου 2012 στο Δημοτικό Ωδείο Δράμας.

Ο Μακεδονικός Αγώνας αναμφίβολα κατέχει μια θέση αληθινής εποποιίας στη νεώτερη ελληνική ιστορία.

Ήταν ένας αγώνας άγνωστος στη δύναμη και το πάθος του για τους περισσότερους. Αγώνας με πολλές θυσίες, με πολλούς σιωπηλούς μάρτυρες, με γενναίους πολεμιστές και «ωραίους νεκρούς» που έγινε για την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τους Τούρκους, αλλά πρώτιστα, για την επιβίωση του ίδιου του ελληνισμού από τον κίνδυνο του σλαβισμού.

Ήταν ένας αγώνας που τον επωμίσθηκε κυρίως ο ντόπιος Μακεδονικός ελληνισμός, με τη συνδρομή του μικρού και ανίσχυρου τότε Ελληνικού κράτους, αλλά και την εθελοντική συμμετοχή πατριωτών από τις ελεύθερες περιοχές της Ελλάδας.
Και επιτέλους, η μέρα της ανέκφραστης χαράς για τη Δράμα, η απελευθέρωσή της ήρθε, την 1η Ιουλίου 1913.

«Ο Ελληνικός μας στρατός νικητής και τροπαιούχος εισήλθεν εις την Δράμαν! Χαρά! Αγαλίασις! Χορός! Άσματα, δάκρυα Χαρμόσυνα! Ελευθερία! …»

γράφει ο μητροπολίτης Αγαθάγγελος στο ημερολόγιό του, ο οποίος υποδέχθηκε τον ελευθερωτή συνταγματάρχη Μιχαλακόπουλο Αρκαδικό στη Δράμα.

Εμείς οφείλουμε με αίσθημα ευθύνης το πλάτεμα του ιστορικού φάσματος για να δημιουργήσουμε -ως συμβολή- στέρεες βάσεις ιστορικής αντικειμενικότητας. Θέλουμε να συμβάλλουμε στην ανάγκη δημιουργίας της αναδρομής σ’ όλες τις πηγές, της ανατροφοδότησης, με συγκριτικούς ελέγχους, κριτική σύνθεση και ανάπλαση όλων των δεδομένων για την κρίσιμη αυτή περίοδο 1870 (ίδρυση της εξαρχίας) – 1913 (απελευθέρωση).

Διακεκριμένοι καθηγητές πανεπιστημίων, ερευνητές, συγγραφείς θα ανακοινώσουν πρότυπες εργασίες τους και θα φωτίσουν πτυχές του συγκεκριμένου χωροχρόνου.

Επίσης, θα ακουστούν δημοτικά τραγούδια αναφερόμενα στον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ θα υπάρχει έκθεση φωτογραφίας δραμινών Μακεδονομάχων στον προθάλαμο του Ωδείου.

Την τελευταία ημέρα θα πραγματοποιηθούν βιωματικά εργαστήρια - επισκέψεις - ξεναγήσεις σε: Καλή Βρύση, Προσοτσάνη, Παγονέρι, Βώλακα, Πύργοι και Πετρούσα όπου θα γίνει η πανηγυρική λήξη του συνεδρίου με τοπική παραδοσιακή μουσική και χορούς.

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Έναρξη την Παρασκευή 17-11-2012 και ώρα 17:00.

Πρόγραμμα Συνεδρίου 16-17-18/11/2012

Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 2012

16.30 – 17.00 Προσέλευση

17.00 – 18.30 Έναρξη

«Απορώ Μακεδονία» τραγούδι Κώττας Δημήτριος

«Μητρούσης Καπετάνιος» τραγούδι Σιλλός Ιωάννης συνοδεύει η Μαρία Κιάκου – Βαγενά

«Μακεδονία» τραγούδι Μαρία Κιάκου – Βαγενά

Προσφωνήσεις και Χαιρετισμός του προέδρου του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Αν. Μακεδονίας κ. Ιωάννη Παπουτσή

Χαιρετισμός του προέδρου της Επιστημονικής Επιτροπής κ. Ευάνθη Χατζηβασιλείου, αναπληρωτής καθηγητής της νεώτερης ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Χαιρετισμοί Συνδιοργανωτών και Φορέων

Χαιρετισμός - Παρέμβαση κ. Βασιλείου Άτσαλου, ομότιμος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α. Π. Θ.

ΣΥΝΕΔΡΙΑ 1η Ατομική και συλλογική εμπειρία. Ο ελληνισμός της Δράμας στην κρίσιμη εποχή: 1870-1913

18.30 – 20.00

Πρόεδρος Βασίλειος Άτσαλος

«Η περίπτωση του Ιερού Ναού της Παναγίας στην Πετρούσα»,

Μητροπολίτης Δράμας κ.κ. Παύλος

«Οικογενειακή μαρτυρία»,

κ. Νάσος Βαγενάς, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

«Ο Μακεδονικός Αγώνας στη δημώδη ποίησή μας»,

κ. Γεώργιος Αικατερινίδης, δρ. Φιλ.,

πρώην Δ/ντής Ερευνών Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών

«Τα τραγούδια του Μακεδονικού Αγώνα»

(από την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας)»,

Γρηγόρης Παπαεμμανουήλ Άρχων Πρωτοψάλτης

του Πατρ/χείου Αλεξανδρείας και Πάσης Αφρικής,

καθηγ. Ελληνικής Μουσικής και Πέτρος Παπαεμμανουήλ,

Άρχων Μαίστωρ του Πατρ/χείου Αλεξανδρείας

και Πάσης Αφρικής, Καθηγ. Ελληνικής Μουσικής

«Γαλάζια περιστέρα»

τραγούδι Δασκαλούδης Ευάγγελος,

συνοδεύουν οι Αφοί Παπαεμμανουήλ

20.00 – 20.30 Συζήτηση

21.00 Παραδοσιακό δείπνο στην Καλή Βρύση με τοπικούς μουσικούς ρυθμούς

Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2012

ΣΥΝΕΔΡΙΑ 2η

Οι «βαθύτερες δυνάμεις»:

οικονομία, δημογραφία, εκπαίδευση και ιδεολογία, 1870-1913 (Α)

09.30 – 11.30

Πρόεδρος Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης

«Η Εκπαίδευση στη Μακεδονία και η συμβολή της στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επιτυχία του Μακεδονικού Αγώνα»,

κ. Ευάγγελος Γ. Καρσανίδης, πρώην σχολικός σύμβουλος

Α΄ θμιας Εκπαίδευσης ε.τ., ερευνητής,

συγγραφέας

«Χτίζοντας το 1ο Δημοτικό Σχολείο: Προσωτσάνη, 1904-1909»,

κ. Άγγελος Λύσσελης, δάσκαλος και Δήμαρχος Προσοτσάνης

«Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι στα ελληνικά και βουλγαρικά βιβλία του γλωσσικού μαθήματος, της Δημοτικής Εκπαίδευσης»,

κ. Δημήτριος Μαυρόπουλος, δάσκαλος,

απόφ. Ιστορίας & Εθνολογίας του Δ.Π.Θ.

με Μεταπτ. Διπλ. «Ιστορικής θεολογίας» και συστηματικής φιλοσοφίας»

«Εκκλησία και ελληνικό κράτος στη Μακεδονία, στα τέλη του 19ου αιώνα.

Η περίπτωση της Μητρόπολης Φιλίππων, Δράμας και Ζιχνών»,

κ. Ιωάννης Μπάκας, λέκτορας Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ.

«Ο μακεδονικός πολιτισμός στην περίοδο της μετάβασης από το 1870 έως το 1913»,

κ. Παναγιώτης Ηλιάδης, δρ. Κοινωνιολογίας,

πτυχ. παιδαγωγικής ψυχολογίας, δημοσιογράφος

Διάλειμμα - καφές

ΣΥΝΕΔΡΙΑ 3η Οι «βαθύτερες δυνάμεις»:
οικονομία, δημογραφία, εκπαίδευση και ιδεολογία, 1870-1913 (Β)

12.00 – 14.00

Πρόεδρος Σπυρίδων Σφέτας

«Η σημασία του καπνού στην οικονομία της Δράμας

κατά την τελευταία οθωμανική περίοδο (1883-1912)»,

κ. Βασίλειος Ριτζαλέος, δρ. Ιστορίας Α.Π.Θ.

«Η περιοχή της Δράμας 1870-1913:

αλυτρωτικές βλέψεις από την άλλη πλευρά των συνόρων»,

κ. Τάσος Χατζηαναστασίου, δρ. Ιστορίας

«Κοινωνικές διαστάσεις της ελληνοβουλγαρικής διαμάχης στη Μακεδονία, 1893-1912»,

κ. Σπύρος Πλουμίδης, λέκτωρ,

Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

«Από την οθωμανική αυτοκρατορία στο ελληνικό εθνικό κράτος:

Η Δράμα και η περιοχή της στη διαδικασία της μετάβασης»,

Ελένη Σταματιάδου ιστορικός και Νικόλαος Μισολίδης,

μεταπτυχ. φοιτητής στο τμήμα Ιστορίας του Α.Π.Θ.

Συζήτηση

14.30 Γεύμα

ΣΥΝΕΔΡΙΑ 4η Ο Μακεδονικός Αγώνας στην περιοχή της Δράμας

17.00 – 19.00

Πρόεδρος Βασίλειος Ριτζαλέος

«Οι Μακεδονομάχοι του Νομού Δράμας»,

κ. Αριστοτέλης Ν. Σπυριδόπουλος & κ. Βασίλειος Δημητριάδης ,

υποψήφιοι διδάκτορες Ιστορίας στο Α.Π.Θ.

«Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος και ο Μακεδονικός Αγώνας»,

κ.Βασίλειος Χατζηθεοδωρίδης, παιδαγωγός,

πρώην σχολικός σύμβουλος Α΄ θμιας Εκπαίδευσης, συγγραφέας

«Ο Μακεδονικός Αγώνας στον Ξηροπόταμο Δράμας

όπως διαφαίνεται από τον Κώδικα της Ιεράς Μονής Αγ. Γεωργίου Βησσοτσάνης»,

κ. Γεώργιος Δεμίσης, δάσκαλος και

πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Ξηροποτάμου

«Ο Μακεδονικός Αγώνας στη Χωριστή Δράμας μέσα από τον κώδικά της και άλλες πηγές»,

κ. Δημήτριος Πασχαλίδης

πρώην σχολικός σύμβουλος Α΄θμιας Εκπαίδευσης,

ερευνητής, συγγραφέας & κ. Χρήστος Φαράκλας, φιλόλογος

«Πρότυπα Εθνικών Αγωνιστών του Μακεδονικού Αγώνα στον τόπο μας

– ο Νικήτας Δρακόπουλος»,

κ. Τηλέμαχος Τσελεπίδης, Λογοτέχνης, ερευνητής, συγγραφέας

Συζήτηση

19.00 – 19.15 Διάλειμμα

ΣΥΝΕΔΡΙΑ 5η Απελευθέρωση 1913

19.00 – 21.00

Πρόεδρος Νάσος Βαγενάς

«Το διπλωματικό παρασκήνιο της συγκρότησης της Βαλκανικής Συμμαχίας,

η πρόσληψη των Βαλκανικών Πολέμων στην Ελλάδα

και η απελευθέρωση της Δράμας»,

κ. Σπυρίδων Σφέτας, Αναπλ. Καθηγητής

στον τομέα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας,

Λαογραφίας και Kοινωνικής Ανθρωπολογίας του Α.Π.Θ.

«Ο Μητροπολίτης Αγαθάγγελος Β΄ Κωνσταντινίδης

και η συμβολή του στην απελευθέρωση της Δράμας»,

κ. Γεώργιος Χατζόπουλος, Φιλόλογος,

πρώην Λυκειάρχης, συγγραφέας,

πρόεδρος της Εταιρείας Δραμινών Μελετών

«Δοξάτο, 30 Ιουνίου 1913: γεγονός και προλήψεις»,

κ. Ευάνθης Χατζηβασιλείου,

Αναπληρωτής καθηγητής της νεώτερης ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

«Πληροφορίες για την περιοχή της Δράμας στον ελληνικό Τύπο,

κατά τους πρώτους μήνες της απελευθέρωσής της»,

κ. Πέτρος Παπαπολυβίου, Αναπλ. Καθηγ. Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας Πανεπιστήμιο Κύπρου

Συζήτηση

21.30 Προσομοίωση δρωμένου των Αράπηδων παραμονής Θεοφανείων και παραδοσιακό δείπνο στο Μοναστηράκι

Κυριακή 18 Νοεμβρίου 2012

Βιωματικά εργαστήρια – Επισκέψεις - Ξεναγήσεις

09.00 – 09.20 Αρχαιολογικός χώρος Καλής Βρύσης το «Κονάκι του Βάκχου»

09.30 –09.45 1ο Δημοτικό Σχολείο Προσοτσάνης

11.00 – 11.15 Εκκλησία Εισοδίων της Θεοτόκου στο Παγονέρι

11.45 –12.15 Κατάθεση στεφάνου εκ μέρους του συνεδρίου από τον πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής κ. Ευάνθη Χατζηβασιλείου στην προτομή του Μακεδονομάχου Άρμεν στον Βώλακα.Τραγούδια για τον Μακεδονικό Αγώνα από τις γυναίκες του Πολιτιστικού Συλλόγου Βώλακα:

1)Δεν λαλείς γλυκό μου αηδόνι,

2)Παύλος Μελάς,

3)Του Άρμεν.

13.00 –13.20 Στην πλατεία των Πύργων τραγούδια για τον Μακεδονικό Αγώνα από τις γυναίκες του Πολιτ. Συλλόγου:

1) Οι Μακεδόνες Έλληνες,

2) Βγήκαν αντάρτες στα βουνά,

3) Τσορμπατζής.

13.45 – 14.15 Πετρούσα: Συμπεράσματα – Λήξη εργασιών

14.30 Γεύμα τραγούδια και χοροί από τις ορχήστρες των συλλόγων – μελών του Κέντρου Πολιτιστικής Ανάπτυξης Ανατολικής Μακεδονίας