<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:blogger='http://schemas.google.com/blogger/2008' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407</id><updated>2026-05-20T04:21:35.747-03:00</updated><category term="Vídeos Interessantes"/><category term="Todos os Níveis"/><category term="Educação"/><category term="Universitário"/><category term="Ensino Médio"/><category term="Fiz na Graduação"/><category term="Avançado"/><category term="Álgebra"/><category term="Curiosidades"/><category term="História"/><category term="Física"/><category term="Sem Nível"/><category term="Filosofia"/><category term="Livros"/><category term="Geometria"/><category term="Matemática Emocional"/><category term="Melhores Postagens"/><category term="Newton da Costa"/><category term="Participações em Eventos"/><category term="Básico"/><category term="Galois 200 anos"/><category term="História da Geometria"/><category term="Motivando Geom ñ Eucidiana"/><category term="O Gosto por Matemática"/><category term="Espaço do Leitor"/><category term="Fundamentos"/><category term="Álgebra Linear"/><category term="Equações Diferenciais"/><category term="Sistemas Lineares"/><category term="Álbum de Fotos"/><category term="Como Aprender Matemática"/><category term="Divulgação de Eventos"/><category term="Isso que é aula de Física"/><category term="Jogos Lógicos"/><category term="Off topic"/><category term="Decoreba - Matemática Viciada"/><category term="Desafios"/><category term="Estatística"/><category term="Exercícios Resolvidos"/><category term="Humor Matemático"/><category term="Linguagem"/><category term="Questões"/><category term="Trabalhos de outrem"/><category term="Vestibular"/><title type='text'>Experiências na Matemática, blog do Instituto ProMath</title><subtitle type='html'>Proatividade no Aprendizado da Matemática. &#xa;Não acredite em nada, tenha as suas próprias Experiências na Matemática.</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default?redirect=false'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><link rel='next' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default?start-index=26&amp;max-results=25&amp;redirect=false'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>117</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7053272232328694706</id><published>2016-08-21T12:41:00.000-03:00</published><updated>2016-08-22T17:14:11.045-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Básico"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Curiosidades"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Estatística"/><title type='text'>Estatística na conquista do Ouro Olímpico, Futebol Masculino</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhfadUUaBfaEYdhFpjVOI2m7-ronKguI4qG88FNV32bs2kqZYvunw3jSbTH9Y1wsXhV9l7kGgWQ1MuPYTq1PXmvNkZstOOYOW6RZHlTrU8x3s65xH7Tlinmjxt27_mNBNuu9tg2X8Jadn0/w688-h349-no/&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;127&quot;&gt;&lt;br /&gt;Acabei de assistir uma entrevista do goleiro Weverton no &lt;a href=&quot;http://globoesporte.globo.com/programas/esporte-espetacular/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;esporte espetacular&lt;/a&gt; que me chamou muito a atenção.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Ele mostrou o &lt;b&gt;papel da estatística&lt;/b&gt; na conquista do primeiro ouro olímpico do futebol masculino brasileiro, Rio 2016.&lt;/p&gt;&lt;br /&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;&lt;br /&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Espero conseguir depois o vídeo da entrevista, por enquanto vou descrever o que ele contou.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O pênalti defendido foi do principal batedor alemão, que por isso foi devidamente estudado:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Levantamento dos dados. O alemão havia feito em outras competições 8 cobranças, 4 para esquerda, 4 para direita. Ou seja, a análise quantitativa não ajudou.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Como a quantidade de dados é pequena, a análise precisa ser qualitativa. Eles analisaram que em competições menos importantes ou mais tranquilas, o jogador alemão batia para a esquerda; e em grandes decisões ele batia do lado direito.&lt;/p&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Pronto! Os dados qualitativos mostraram que o melhor lado ou lado preferido do jogador alemão é o lado direito!&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;b&gt;Parabéns estatística!&lt;/b&gt; :D&lt;/p&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7053272232328694706/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/estatistica-na-conquista-do-ouro.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7053272232328694706'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7053272232328694706'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/estatistica-na-conquista-do-ouro.html' title='Estatística na conquista do Ouro Olímpico, Futebol Masculino'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhfadUUaBfaEYdhFpjVOI2m7-ronKguI4qG88FNV32bs2kqZYvunw3jSbTH9Y1wsXhV9l7kGgWQ1MuPYTq1PXmvNkZstOOYOW6RZHlTrU8x3s65xH7Tlinmjxt27_mNBNuu9tg2X8Jadn0/s72-w688-h349-c-no/" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-5144247563284860105</id><published>2016-08-13T19:45:00.001-03:00</published><updated>2016-08-18T23:44:36.759-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Off topic"/><title type='text'>Potência Relativa e Mobilidade</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Off topic. Publiquei esta postagem em outro blog dia &lt;b&gt;5 de novembro de 2013&lt;/b&gt;. Como vou excluir o outro blog e não quero perder este trabalho, vou alocar a postagem aqui.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhqzX6g61VID4fZfpm85MJjPeaMj4s2-pRmaupq5JnQHilSzKsCIo9Dq9mU9GjZoM3ystAumG81cf3Kz-nXfEIZlgD-GqhcWIpzXmyHdPkW66Nfc_uWOtNQVn3ELW6g-qoC3oQN1Pm3d0nr/w370-h239-no/engarrafamento_visconde_guarapuava.jpg&quot; width=&quot;200&quot; height=&quot;129&quot;&gt; &lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiktcoSEgPTiDmOgEXX_1XIe_Wf0eP60ZSlqEBTJCy7CFINmXlATuxW9NUiSs8l0jOR-vTUJmxoXnPgOXX1DwiUhjvQ2dt5o50uZTfBG9_z68xwGyazsVNXtzhOZvmvje7-CM3ue606eCih/s250-no/30.jpg&quot; width=&quot;135&quot; height=&quot;135&quot;&gt; Necessidade de locomoção: uma reflexão sobre como lidamos com este problema. O número de mortes no trânsito mostra que o problema é grave. As principais causas são &lt;a href=&quot;http://www.gazetadopovo.com.br/vidaecidadania/conteudo.phtml?id=1403828&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;velocidade e álcool&lt;/a&gt;. Sobre a velocidade, uma boa medida que pode ser implantada imediatamente nas cidades é a criação de Zonas 30, onde a velocidade máxima permitida é de 30 km/h (saiba mais &lt;a href=&quot;http://zona30.com.br/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;aqui&lt;/a&gt; e no blog &lt;a href=&quot;http://www.gazetadopovo.com.br/blogs/ir-e-vir-de-bike/30-kmh-e-nem-uma-vida-a-menos/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Ir e Vir de Bike&lt;/a&gt;). &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Mas há uma coisa crucial neste assunto que dificilmente alguém fala: nossos veículos são excessivamente potentes (e pesados)! Campanhas educativas e multas não se mostram eficazes para pessoas que possuem o poder de movimentar uma tonelada de ferro em alta velocidade.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Esta postagem destina-se a mostrar que não há necessidade prática de existir veículos com este poder. Desde criança me questionava, se a maior velocidade permitida nas estradas é 110 km/h, por que os veículos são capazes de atingir 150 km/h? 200 km/h? Alguns até 300 km/h? &lt;/p&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Qual a potência relativa necessária para o deslocamento urbano?&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A velocidade factível e segura para deslocamentos urbanos é com velocidade máxima por volta dos 30 km/h e uma média de 20 km/h, que é mais ou menos o que eu faço de bicicleta. Se alguém acha que isso é muito lento para os carros, sugiro que estude os dados sobre velocidade média em cidades grandes (&lt;a href=&quot;http://www.cetsp.com.br/media/20647/nt162.pdf&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;veja aqui um exemplo&lt;/a&gt;), que muitas vezes não chega a 15 km/h. Sei que este assunto não é simples, mas não é agora que quero discuti-lo, vou apenas usar as velocidades 20/30 como referência. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A potência relativa que falo é watts (W) por quilograma (kg), ou seja, quero saber qual é a potência necessária para transportar um quilograma de massa. Assim podemos comparar a potência relativa de veículos bem distintos. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Se eu tivesse um medidor de potência na bicicleta já saberia de antemão qual é a potência necessária, pois sei que a minha potência é suficiente para qualquer deslocamento urbano nas velocidades 20/30 (assim como a maioria das pessoas acostumadas a transportar-se de bicicleta). &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgPNJvlwXvwyh1c2-s-896cWPPQENvlD7Ra3rjUaxf9ajbpSyfsgXItaD57zb99udU-AqP5IyYdte0a7rITHcOMbflU5jkgo37uAE03l6OKZvBaBwdV1AyU8TpXA3z0o42K90JAZpfnvW3C/w582-h695-no/Fabian_Cancellara.jpg&quot; width=&quot;167&quot; height=&quot;200&quot;&gt; Na falta desses dados, vejamos qual é a potência relativa média de um ciclista, digamos, Fabian Cancellara. Segundo &lt;a href=&quot;http://maxkonabikes.blogspot.com.br/2011/11/o-numero-magico-do-ciclismo.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;este link&lt;/a&gt;, em 2007, no prólogo do Tour de France (prova no total de 7,9 km), ele atingiu uma potência média de 543 W. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{potência\ do\ Cancellara}{peso\ do\ Cancellara + bicicleta}=\frac{543}{82+8}=6,03\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Como ele é um dos melhores ciclistas do mundo na modalidade Contra Relógio Individual, fica claro que a potência relativa de 6 watts para cada quilograma é mais do que suficiente para deslocamentos urbanos. Para se ter uma ideia, ele completou aquela prova com 53,59 km/h de velocidade média, bem acima da velocidade que assumi como adequada para deslocamentos urbanos. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi9mSjbISuDxl-dpS_9FxtPznFQy2AQcc3eaqZfxyBp7zt2_RAaOqKD7-0YNQrVS9X7xyjFD33RHcnladg6mA3SY6NxHtRCOfcgVbCMFboY1gWNA7rpZ06Tqg4hU0z9Sb1V84RYelyWl562/w500-h332-no/Mark_Cavendish.jpg&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;167&quot;&gt; Uma boa crítica agora seria de que estou considerando a potência média ao invés da máxima. De fato, em algumas situações é necessário um pouco mais de potência (numa arrancada ou subida). Apesar de já estar trabalhando com sobra por considerar ciclistas profissionais, vou pegar a referência máxima de potência em bicicleta: Mark Cavendish, um dos melhores velocistas da história do ciclismo de estrada. Segundo &lt;a href=&quot;http://www.cyclesportmag.com/features/mark-cavendish-interview/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;este link&lt;/a&gt;, a potência máxima que ele já atingiu foi 1580 W. Com esta potência ele consegue passar dos 70 ou até 80 km/h em terreno plano.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{potência}{Cavendish + bicicleta}=\frac{1580}{69+8}=20,52\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Ou seja, 20 watts para cada kg já é muito mais do que o necessário para transporte urbano.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Eficiência &lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhI-JyE1XEejTSIvOGbGBOIFEZ2xJHpZupJ84P53kZIwuPx-vHYi1dGBCaBLL3APq-bJl8EVXaokwIYw82_knle1Fbx2oIJvuxv3dp-mwd1Z55MxjkBKvALo4IJriaqhIEucWwNGm8852yu/w500-h333-no/Varna_Tempest.jpg&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;167&quot;&gt; É claro que o assunto não se extingue na relação potência/peso, há vários outros fatores que influem no desempenho dos veículos (energia dissipada, aerodinâmica). É aí que entra a questão da eficiência.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Por exemplo, bicicletas super aerodinâmicas não precisam do Cavendish para passar dos 80 km/h. Na &lt;a href=&quot;http://www.ihpva.org/hpvarec3.htm#nom01&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Associação Internacional de Veículos a Propulsão Humana&lt;/a&gt; há listados vários recordes (em terreno plano), dos quais resumo alguns na tabela abaixo para exemplificar o que é um veículo eficiente (certamente estes recordistas não são tão potentes quanto Cavendish em distâncias curtas, nem tão potentes quanto Cancellara em distâncias mais longas, e certamente a carenagem deixa a bicicleta mais pesada, mesmo assim as velocidades são muito superiores):&amp;nbsp; &lt;/p&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgty-BkGMUJgdRfZinSm7saxfgRmSU54tmkDskkRH19kkZNskHeLywjO1zlbVAGl1JKVIu1RHMbqMtDbsPnn5mKfRAuKOQy1l-z1J3CpRjZTqsi3uv66RV_Fm4flRY5OYIkpdFLffUN5ePq/w600-h400-no/Velox_3.jpg&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;167&quot;&gt; 
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;250&quot; align=&quot;center&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;center&quot; width=&quot;70&quot;&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Distância &lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;center&quot; width=&quot;80&quot;&gt;&lt;strong&gt;Velocidade média&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;center&quot; width=&quot;64&quot;&gt;&lt;strong&gt;Tempo&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot;&gt;200 m &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;80&quot;&gt;133,78 km/h&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;64&quot;&gt;5,382 s&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot;&gt;1 km &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;80&quot;&gt;128,4 km/h&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;64&quot;&gt;28,037 s&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot;&gt;90,6 km &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;80&quot;&gt;90,6 km/h&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;64&quot;&gt;1 hora&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot;&gt;364,57 km&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;80&quot;&gt;60,76 km/h&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;64&quot;&gt;6 horas&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot;&gt;1041,25 km&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;80&quot;&gt;43,39 km/h&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;64&quot;&gt;24 horas&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Veículos pesados&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Como pretendo comparar as potências relativas mostradas acima com as dos carros convencionais, alguém pode ficar incomodado com a diferença do porte dos veículos, pois bicicleta é muito mais leve que carro e fica a impressão que poderia ter uma distorção dos números por fatores não previstos. Para mostrar que a comparação não é injusta, vamos dar uma olhada na ordem da carga pesada (embora o objetivo final seja avaliar o transporte de pessoas em automóveis).&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O &lt;a href=&quot;http://www.mercedes-benz.com.br/pdfs/caminhoes/Actros_2546_LS_multiuso.pdf&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Mercedes-Benz Actros 2546 LS Multiuso&lt;/a&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEixHk_XZz5FKOjynpH31SMK7oJvHSSa8rHBx3y4jK2-MvFpegQ7nd27e54kO6LKMeeWtY-Z3vAKmBQD1TtuxfLq4HDJPpXsV_5DhNA3Tw-T8BOttSXKlm_ykpEpxKB8pk1SHbkbJ7I-Cavm/w648-h470-no/Actros+2546+LS+Multiuso.jpg&quot; width=&quot;200&quot; height=&quot;145&quot;&gt; tem potência máxima de 456 cv (ou 335388 W) e a &lt;a href=&quot;http://www.guiadotrc.com.br/lei/qresumof.asp&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;legislação de pesos&lt;/a&gt; para esta configuração de veículo prevê carga máxima total de 48500 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{335388}{48500}=6,92\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Além disso, se a mesma conta for feita para a capacidade máxima do caminhão, $$\frac{335388}{60000}=5,59\ W/kg,$$ temos uma relação potência/peso menor que a do Cancellara, e ninguém duvida que o caminhão seja capaz de se transportar, não é mesmo?&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Qual a potência relativa que usamos para nos transportar?&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Agora sim, vamos ver qual é a potência relativa dos carros convencionais, que circulam às centenas de milhares por aí. Fiz a conta para vários carros, mas o que deu a menor potência relativa foi o Fiat Siena 1.0, que encontrei nesta postagem: &lt;a href=&quot;http://www.noticiasautomotivas.com.br/os-10-carros-com-as-piores-relacoes-peso-potencia-do-brasil/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;os 10 carros com as piores relações peso/potência do Brasil&lt;/a&gt;. Ele tem 990 kg e potência máxima de 61 cavalos (ou 44865,5 W):&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhQE-azWQm_47fuS6bFzEwjreswONXqqyjD0XJaTb5X7UQfVmzWKCyMh8FKUtjlK5GVvC18JgB9RKqMR19Ig33KFkxgx6voQsU_Noz-wvY0c6nE8X3vwUgiuzwtAQ7PjB4huip6ZEtpfTZE/w622-h427-no/fiat-siena.jpg&quot; width=&quot;220&quot; height=&quot;152&quot;&gt; $$\frac{44865,5}{990+70}=42,3\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Veja que a potência relativa de um dos carros “mais fracos” do mercado é mais que o dobro da potência relativa do Cavendish. É um exagero explícito. Mesmo se entupirmos o carro com 5 pessoas de 100 quilos, 50 quilos de gasolina e mais 100 quilos de bagagens, a potência relativa ainda fica acima da potência do Cavendish: $$\frac{44865,5}{990+5\times 100+50+100}=27,36\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Outro veículo apontado na internet como tendo uma relação peso/potência ruim é a &lt;a href=&quot;http://www.icarros.com.br/volkswagen/kombi/ficha-tecnica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Kombi Standard 1.4 Flex&lt;/a&gt;, com 80 cv (58840 W) e 1260 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj_ujxtRs1J55hMFooa1i4ofxhIZr3JQh5jLNs-N8ELlB1mZJSdGfLNmiXnWEOZ7TpyavKAnyBop60ytr_rs0pkSqsIJmF414u724xLN20-s1aqNx5NpSa1Pa1pPqUWTJ1Y_CFthN42o9H1/w540-h349-no/kombi.jpg&quot; width=&quot;210&quot; height=&quot;135&quot;&gt; $$\frac{58840}{1260+70}=44,2\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Se a Kombi for carregada com 9 pessoas de 100 kg mais gasolina e bagagem, a potência continua sendo excessiva:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{58840}{1260+9\times 100+50+100}=25,5\ W/kg.$$&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiCyMC1qlKbzuQlPPEFgVQMq2YhvoY-iccuQzeGgvg4PsLmH6nARbFEKqqqUYMpkC3Ret11hUpM3UKL9fEwUfvBzTyY8Ok9U0ND0yyMrBl_JpWBha5Xp7y4SW_h-y-4qYswbEJrPnQ8apdv/w553-h339-no/CG_125.png&quot; width=&quot;220&quot; height=&quot;135&quot;&gt;O mesmo acontece no caso das motos. Vejamos uma das motos mais básicas do mercado, uma &lt;a href=&quot;http://www.honda.com.br/motos/Paginas/cg-125-fan.aspx&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;CG 125&lt;/a&gt;, que tem 11,6 cv (8531,8 w) e 105 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{8531,8}{105+70}=48,75\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;E se for com duas pessoas de 100 kg, $$\frac{8531,8}{105+2\times 100}=27,97\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhPvUJPBcC_GqV2ovLKe7ECs6TV-zLQv4_4w_xkSUpnL1QDD8S7a1LUDBBrSu13cG8hdkRF9zNCeUxKE9l0UC_XYYe-T6SnZDCmYJIEbXoGwfhVhyphenhyphenzmb7M-r1P7ocqm4plcnF9q8TFxkqxS/w640-h480-no/opala-ss.jpg&quot; width=&quot;210&quot; height=&quot;157&quot;&gt; Agora, se isso já é um exagero, vamos ver outra postagem: &lt;a href=&quot;http://www.secarrofalasse.com.br/2013/08/13/os-10-carros-com-a-melhor-relacao-pesopotencia-do-brasil/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Os 10 carros com a melhor relação peso/potência do Brasil&lt;/a&gt;. O carro que tem a maior potência relativa neste texto é o Opala SS, com 171 cv (125770,5) e 1172 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{125770,5}{1172+70}=101,26\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;É um absurdo existir monstros como esse rodando por aí. &lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1_pXFuOxGxDVUrjcVShr59PUT-k6EK9_a6Oo9ue0Yuajwi9A_j7hGJCxCWbWYl78I3Mh8Fu0Lmi2lAGN0poYmkSCOVl_t8Uopz3nWfwS-58uAXHXt5JrdJGbsyzyWvAhxAiqrjvcvujqp/w650-h468-no/ducati.jpg&quot; width=&quot;220&quot; height=&quot;158&quot;&gt; Mas calma, tem coisa pior: &lt;a href=&quot;http://quatrorodas.abril.com.br/moto/testes/ducati-1199-panigale-677151.shtml&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Ducati 1199 Panigale&lt;/a&gt;. Com 195 cv (143422,5 W) e 164 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{143422,5}{164+70}=612,92\ W/kg.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Esta moto assume proporções totalmente fora do padrão. É surpreendente o fato de uma coisa dessas ser permitida de trafegar nas ruas.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;left&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgKZEt0IJLR7N_rpBQQY3DKAXfR0ILBYOYllfep1W_rE1t8ye41l0HyQHn-0X4Mmp7WaIlHoeESDArJj-ryS0l4hAojUb9WQj_d_f_iwNxEWZnnDCNsfMcxAsx6nvso7-ysvLXrl35RmLRg/w536-h340-no/Start-Stock-Car-2002.jpg&quot; width=&quot;220&quot; height=&quot;140&quot;&gt;&lt;br&gt;Para se ter uma ideia, ela é muito mais potente que um carro de &lt;a href=&quot;http://pt.wikipedia.org/wiki/Stock_Car_Brasil#Carro&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Stock Car&lt;/a&gt;, com 480 hp (357936 W) e 1320 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{357936}{1320}=271,16\ W/kg.$$&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgoBLR3qifpQa0Risg_NMOjpvNpdJhpXkGPzu98Ntu0x_lkOhEmEYY4ObqT1R6vK5mxXQTYeSXWjTiiKmdRNeXlvwKleuxR3rQRlZEYt_hrLrUSlf0NkW-QCF82ZIaaIsX850r8r4cg9ASv/w400-h300-no/Formula+Indy+2010.jpg&quot; width=&quot;220&quot; height=&quot;165&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;A Ducati chega a ser comparável a um carro de &lt;a href=&quot;http://www.recreio.com.br/fique-ligado/formula-1-e-indy&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fórmula Indy&lt;/a&gt;, que é capaz de atingir até 380 km/h, com 650 cv (478075 W) e 694 kg:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\frac{478075}{694+70}=625,75\ W/kg.$$&lt;/p&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Considerações finais&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;div style=&quot;display: inline; float: right; margin-left: 5px&quot;&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;pub-8333737027668666&quot;;
/* Nas Postagens, 300 x 250 */
google_ad_slot = &quot;5498892795&quot;;
google_ad_width = 300;
google_ad_height = 250;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Nós não precisamos nem da metade da potência relativa que é usada atualmente nos veículos convencionais, mesmo pegando os mais fracos como referência. Inclusive, para a segurança de todos, não deveria ser permitido trafegar com veículos muito potentes, ou não deveria ser permitido fabricar veículos tão potentes para as ruas.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Claro, a necessidade psicológica de mais potência foi colocada na cabeça das pessoas ao longo de um século de propagandas, e agora é a opinião do povo que sustenta esta necessidade. Quem nunca ouviu alguém falar que carro 1.0 é muito fraco?&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Todo aquele que fala &quot;&lt;a href=&quot;https://www.facebook.com/pages/Odeio-motor-10/163061490514183&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;odeio carro 1.0&lt;/a&gt;&quot; tem a sua parcela de culpa nos problemas de trânsito (especialmente as inúmeras mortes). Mesmo que a pessoa dirija com cuidado, esta opinião sustenta o fato de outras pessoas (possivelmente não tão cuidadosas) possuírem o poder de movimentar uma tonelada de ferro em alta velocidade.&lt;/p&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/5144247563284860105/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/potencia-relativa-e-mobilidade.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5144247563284860105'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5144247563284860105'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/potencia-relativa-e-mobilidade.html' title='Potência Relativa e Mobilidade'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhqzX6g61VID4fZfpm85MJjPeaMj4s2-pRmaupq5JnQHilSzKsCIo9Dq9mU9GjZoM3ystAumG81cf3Kz-nXfEIZlgD-GqhcWIpzXmyHdPkW66Nfc_uWOtNQVn3ELW6g-qoC3oQN1Pm3d0nr/s72-w370-h239-c-no/engarrafamento_visconde_guarapuava.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7701019299741178266</id><published>2016-08-13T19:33:00.003-03:00</published><updated>2016-08-18T23:44:40.136-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Off topic"/><title type='text'>O Mito do Carro Elétrico Ineficiente</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Off topic. Publiquei esta postagem em outro blog dia &lt;b&gt;12 de outubro de 2013&lt;/b&gt;. Como vou excluir o outro blog e não quero perder este trabalho, vou alocar a postagem aqui.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjipF7orc7DXTGftx3c27GZZEFXsd2BVMtVNKCfh-G1csqglpetVpOBE_a0DDEMA6AdEIsHz7PjVkej-FiDfU475YG1rGamr6lMTXxKQJeYeZwHM6oo48V-ljW-VFbV6v8Db_WsROMMmmb5/w420-h280-no/tzero.jpg&quot; width=&quot;240&quot; height=&quot;162&quot;&gt;O mito de que o carro elétrico é inviável já completou o seu primeiro século (espero que seja o único). Meu objetivo neste post é juntar alguns fatos e argumentos para tentar diminuir a força deste mito. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Existem muitos aspectos que este assunto abrange --- economia, política, ecologia, tecnologia, sustentabilidade, etc --- mas agora vou discutir apenas um aspecto: sobre a eficiência ou o potencial de eficiência do carro elétrico. Nós podemos deixar de usar a gasolina (ou outro combustível semelhante) sem abrir mão de qualquer “benefício” que isso traga?&lt;/p&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;A inspiração para escrever sobre o assunto&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A minha grande inspiração foi o excelente documentário “Quem matou o carro elétrico?”, que aconselho a assistir inteiro, apesar de ser grande. Veja com legenda em português:&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe src=&quot;https://player.vimeo.com/video/25450071&quot; width=&quot;500&quot; height=&quot;279&quot; frameborder=&quot;0&quot; webkitallowfullscreen mozallowfullscreen allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt; &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;http://vimeo.com/25450071&quot;&gt;Quem matou o carro elétrico? - Who killed the electric car? (2006) Legendado PT&lt;/a&gt; from &lt;a href=&quot;http://vimeo.com/user7054583&quot;&gt;MDDVTM TV4&lt;/a&gt; on &lt;a href=&quot;https://vimeo.com&quot;&gt;Vimeo&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Pretendo escrever outras postagens sobre carro elétrico, em todas este documentário estará presente, uma vez que o assunto é tratado de forma bastante abrangente. Por ora, para não dispersar, vamos citar apenas alguns trechos dele.&lt;/p&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Primeiras observações&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;div style=&quot;display: inline; float: right; margin-left: 5px&quot;&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;pub-8333737027668666&quot;;
/* Nas Postagens, 300 x 250 */
google_ad_slot = &quot;5498892795&quot;;
google_ad_width = 300;
google_ad_height = 250;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Há quem associe carro elétrico à inovação tecnológica, à uma modernidade quase alcançada, como se faltasse alguma coisa para que os carros elétricos sejam viáveis. A verdade é que existem carros elétricos desde que existem carros, e eles sempre foram viáveis.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O motor elétrico foi inventado em 1828. Os carros, em sentido convencional e comercial, apareceram nos anos 1890, e lá estava o carro elétrico. Na virada do século, havia mais carros elétricos do que à gasolina. Isso não deve causar surpresa, motores elétricos são muito mais simples do que à gasolina, a questão é que esta informação não é divulgada (alguém sabe por quê?). Mais detalhes históricos &lt;a href=&quot;http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_electric_vehicle&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;aqui&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Por que, então, o carro elétrico perdeu o seu espaço e praticamente sumiu?&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Super carros elétricos&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Primeiramente eu gostaria de deixar claro que não sou a favor da utilização de super carros para deslocamentos comuns (inclusive considero os carros convencionais rápidos demais, mas isso é outro assunto). &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O que pretendo mostrar com os exemplos a seguir é o potencial de aceleração, velocidade máxima, autonomia e durabilidade dos carros elétricos em comparação com os de combustão, uma vez que isto é utilizado como argumento contra os carros elétricos.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O Tzero, feito por Alan Cocconi, apresentado no vídeo a seguir, vai de zero a 90 km/h em 3,6 segundos e pode&amp;nbsp; com uma carga percorrer cerca de 480 km a uma velocidade de 120 km/h. As baterias são as mesmas utilizadas em laptops.&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/gb9E222QsM0&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Veja o Tzero sendo testado contra uma ferrari: &lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/o8mDGnA2KAU&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p&gt;Outro exemplo é o X1 electric car: 
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/Rh1xMwOO54s&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt; 
&lt;p&gt;Conheça também o carro elétrico mais rápido do mundo que é legalizado para andar na rua: 
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;560&quot; height=&quot;315&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/edNJUYj3Y30&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Ainda há um ponto crucial nestes exemplos acima: os carros a combustão já tem uma longa história de pesquisas e investimentos que os desenvolveram bastante. Enquanto que os carros elétricos são feitos, em geral, no improviso, na garagem de algum entusiasta, com as baterias à disposição, que foram criadas para outro propósito. Imagine se houver um investimento sério em desenvolver baterias com maior autonomia e durabilidade, ainda tem muito o que melhorar! 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Em outras proporções, o motor elétrico também é mais eficiente. Veja alguns exemplos de karts elétricos:&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/nrdNxgcNlYA&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/KNw6KUOKnQs&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;560&quot; height=&quot;315&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/-_VUOytVaVs&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Conheça o Linde eletric kart, o mais rápido do mundo na aceleração de 0 a 100 km/h, com 3,45 segundos:&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;560&quot; height=&quot;315&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/XtPU54iizFM&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p&gt;Último exemplo, o carro de controle remoto mais rápido do mundo é elétrico, atingiu 258,8 km/h:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/CtYaKB-3ciw&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt; 
&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Simplicidade &lt;em&gt;vs&lt;/em&gt; Complexidade&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Nos vídeos acima já foram mostrados alguns aspectos da simplicidade do motor elétrico, como o fato de podermos girá-los com os dedos e de que o motor trabalha a uma temperatura muito menor que os motores a combustão, o que mostra que há menos desperdício de energia. Esta é uma das vantagens da simplicidade sobre a complexidade.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Outra vantagem é a construção e manutenção, que são obviamente muito mais fáceis. Por exemplo, você pode construir um brinquedo elétrico para seu filho:&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/qGr4S63nu48&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Ainda há mais uma vantagem do simples: é mais preciso! Compare nos próximos dois vídeos o funcionamento do menor motor a combustão do mundo (na verdade é a ar comprimido, mas o funcionamento é o mesmo) e um motor elétrico de tamanho equivalente. Qual você prefere?&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/3YfTtGCsiD8&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;480&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/hGMxGhpRHzA&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Só o fato de existir motor elétrico menor que estes já mostra que o elétrico é mais preciso, mas também é mostrado na aceleração ainda em baixa rotação dos carros elétricos, muito superior aos carros movidos a gasolina.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Repare em quantas peças compõem o motor a combustão, só para movimentar tudo aquilo já é energia jogada fora, agora imagine quantos são os possíveis problemas que precisariam de manutenção especializada.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Fórmula E&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A FIA &lt;a href=&quot;http://www.fia.com/championship/fia-formula-e-championship/2013/fia-formula-e-championship &quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;anunciou a Fórmula E Championship&lt;/a&gt; para 2014. Veja o vídeo de apresentação:&lt;/p&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;560&quot; height=&quot;315&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/n4gd5dw4m1Q&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Eu vejo isso com muita desconfiança. A Fórmula E será uma competição justa que incentive o desenvolvimento tecnológico de carros elétricos, apenas com limitações de segurança (mais ou menos como é a fórmula 1), ou será uma competição super limitada por regras obscuras que não permitam seu desenvolvimento pleno, para que sirva de argumento contra os carros elétricos? &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Em qualquer caso, esta competição trará o assunto à tona, e ficará cada vez mais difícil para as indústrias petrolífica e automobilística lutarem contra a ascenção dos carros elétricos.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Por fim&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Respondendo a pergunta do início, se podemos deixar de usar a gasolina sem abrir mão de qualquer “benefício”, é evidente que sim, não há um aspecto sequer em que a gasolina seja mais indicada que a eletricidade. Só há uma coisa que pode sustentar o uso do motor a combustão: o sistema monetário. Isto e outros benefícios de trocar veículos a gasolina por elétricos serão assuntos de futuras postagens.&amp;nbsp; &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;right&quot;&gt;Opções de veículos elétricos no mercado brasileiro:&lt;br&gt;&lt;a href=&quot;http://www.abve.org.br/links/ListaLinks.asp?classe=0&quot;&gt;http://www.abve.org.br/links/ListaLinks.asp?classe=0&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;right&quot;&gt;Clube do carro elétrico:&lt;br&gt;&lt;a href=&quot;http://clubedocarroeletrico.com.br/&quot;&gt;http://clubedocarroeletrico.com.br/&lt;/a&gt;&lt;br&gt;&lt;/p&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7701019299741178266/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/o-mito-do-carro-eletrico-ineficiente.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7701019299741178266'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7701019299741178266'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2016/08/o-mito-do-carro-eletrico-ineficiente.html' title='O Mito do Carro Elétrico Ineficiente'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjipF7orc7DXTGftx3c27GZZEFXsd2BVMtVNKCfh-G1csqglpetVpOBE_a0DDEMA6AdEIsHz7PjVkej-FiDfU475YG1rGamr6lMTXxKQJeYeZwHM6oo48V-ljW-VFbV6v8Db_WsROMMmmb5/s72-w420-h280-c-no/tzero.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7326975098388788675</id><published>2014-06-19T16:14:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:31:12.101-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="O Gosto por Matemática"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Professor de matemática que não gosta de matemática </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/zbYANr4_oEc&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7326975098388788675/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-professor-de-matematica-que-nao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7326975098388788675'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7326975098388788675'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-professor-de-matematica-que-nao.html' title='Vídeo: Professor de matemática que não gosta de matemática '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7246134908697019409</id><published>2014-06-19T16:11:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:31:04.380-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Repercussão Cerebral da ansiedade matemática </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/7QQBwRHT6e0&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7246134908697019409/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-repercussao-cerebral-da-ansiedade.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7246134908697019409'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7246134908697019409'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-repercussao-cerebral-da-ansiedade.html' title='Vídeo: Repercussão Cerebral da ansiedade matemática '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-5809928655341453287</id><published>2014-06-19T16:10:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:30:51.744-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Paradoxo: ensino de matemática serve para melhorar a qualidade de vida, mas pode causar fobia </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/Pn6MOOabGhQ&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/5809928655341453287/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-paradoxo-ensino-de-matematica.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5809928655341453287'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5809928655341453287'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-paradoxo-ensino-de-matematica.html' title='Vídeo: Paradoxo: ensino de matemática serve para melhorar a qualidade de vida, mas pode causar fobia '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-8433144997361462472</id><published>2014-06-19T16:08:00.001-03:00</published><updated>2016-08-20T23:29:31.789-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Por que os prof. de matemática têm dificuldade de dar exemplos do cotidiano? </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/LgNpcQN0O0I&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/8433144997361462472/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-por-que-os-prof-de-matematica-tem.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8433144997361462472'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8433144997361462472'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-por-que-os-prof-de-matematica-tem.html' title='Vídeo: Por que os prof. de matemática têm dificuldade de dar exemplos do cotidiano? '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-1137634449105015715</id><published>2014-06-19T16:06:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:29:07.083-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Sem Nível"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Os homens são melhores que as mulheres na matemática? </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/7NN4gDBkblI&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/1137634449105015715/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-os-homens-sao-melhores-que-as.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/1137634449105015715'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/1137634449105015715'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-os-homens-sao-melhores-que-as.html' title='Vídeo: Os homens são melhores que as mulheres na matemática? '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-2482743016716103642</id><published>2014-06-19T16:04:00.003-03:00</published><updated>2016-08-20T23:28:38.582-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Sem Nível"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Ciclo dos períodos piagetianos </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/7I-YJx-nt1s&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/2482743016716103642/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-ciclo-dos-periodos-piagetianos.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2482743016716103642'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2482743016716103642'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-ciclo-dos-periodos-piagetianos.html' title='Vídeo: Ciclo dos períodos piagetianos '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-3650159459807385557</id><published>2014-06-19T15:58:00.001-03:00</published><updated>2016-08-20T23:28:21.832-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Como Aprender Matemática"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Malefícios do medo da matemática - Como superar o medo da matemática? </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/K1b1Yqfl15s&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Veja também &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2010/11/como-aprender-matematica-dicas.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Como Aprender Matemática (dicas)&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;

</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/3650159459807385557/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-maleficios-do-medo-da-matematica.html#comment-form' title='2 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/3650159459807385557'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/3650159459807385557'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-maleficios-do-medo-da-matematica.html' title='Vídeo: Malefícios do medo da matemática - Como superar o medo da matemática? '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>2</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-8336280841784504172</id><published>2014-06-19T15:56:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:27:57.735-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="História"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Ensinar matemática mostrando o desenvolvimento histórico dos conceitos </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/kwaBFdUqO04&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/8336280841784504172/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-ensinar-matematica-mostrando-o.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8336280841784504172'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8336280841784504172'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-ensinar-matematica-mostrando-o.html' title='Vídeo: Ensinar matemática mostrando o desenvolvimento histórico dos conceitos '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-2063739416741594643</id><published>2014-06-19T15:54:00.003-03:00</published><updated>2016-08-20T23:27:29.611-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Educação emocional da matemática </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/A1F4FSq78m0&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/2063739416741594643/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-educacao-emocional-da-matematica.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2063739416741594643'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2063739416741594643'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-educacao-emocional-da-matematica.html' title='Vídeo: Educação emocional da matemática '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-9154441387218658319</id><published>2014-06-19T15:53:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:26:59.590-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Didática em Matemática - Abstração matemática </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/P-Ecu0Ziv1Y&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/9154441387218658319/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-didatica-em-matematica-abstracao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/9154441387218658319'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/9154441387218658319'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-didatica-em-matematica-abstracao.html' title='Vídeo: Didática em Matemática - Abstração matemática '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-1492862387490340275</id><published>2014-06-19T15:48:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:26:33.748-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Dificultadores do aprendizado da matemática intrínsecos à matemática </title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/hAmhIJxEnIw&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/1492862387490340275/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-dificultadores-do-aprendizado-da.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/1492862387490340275'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/1492862387490340275'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-dificultadores-do-aprendizado-da.html' title='Vídeo: Dificultadores do aprendizado da matemática intrínsecos à matemática '/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-4996266187791519981</id><published>2014-06-19T15:44:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:25:10.719-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Decoreba - Matemática Viciada"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Analfabetismo Numérico - Ensino viciado, centrado nas tabuadas e algoritmos</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/pJfaW5QDs8M&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/4996266187791519981/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-analfabetismo-numerico-ensino.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/4996266187791519981'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/4996266187791519981'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-analfabetismo-numerico-ensino.html' title='Vídeo: Analfabetismo Numérico - Ensino viciado, centrado nas tabuadas e algoritmos'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-8277655117292773682</id><published>2014-06-19T15:29:00.000-03:00</published><updated>2016-08-20T23:21:56.119-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Educação"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Matemática Emocional"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Autoproteção contra frustração perante a matemática</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trecho retirado da &lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=1jYRHQ8Cd-A&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tertúlia 3034: Matematicofobia&lt;/a&gt;:
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/tLdm2n3cr4c&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/8277655117292773682/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-autoprotecao-contra-frustracao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8277655117292773682'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/8277655117292773682'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-autoprotecao-contra-frustracao.html' title='Vídeo: Autoproteção contra frustração perante a matemática'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-5295414802744403327</id><published>2014-06-13T19:47:00.001-03:00</published><updated>2016-08-18T23:41:01.953-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Avançado"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Fundamentos"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Newton da Costa"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Vídeo: Lógica, Teoria da Computação, Direito. Newton da Costa</title><content type='html'>&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/CY_EFSZa4V4&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;&lt;br&gt;
&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2011/01/newton-da-costa-como-assim-nao-conhece.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Newton da Costa - Como assim não conhece?&lt;/a&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/5295414802744403327/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-logica-teoria-da-computacao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5295414802744403327'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/5295414802744403327'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2014/06/video-logica-teoria-da-computacao.html' title='Vídeo: Lógica, Teoria da Computação, Direito. Newton da Costa'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-605009108521498041</id><published>2013-12-06T15:25:00.000-02:00</published><updated>2016-08-18T23:40:44.524-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Curiosidades"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Todos os Níveis"/><title type='text'>Discutindo Curiosidades Matemáticas 2</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj-HBI5U-P09PVcgu0rYal76BZ9OFvqcetmyyb3qVzCkMPVtZlKpkkhITPY6vaT_3R7sJNaoEFzd5upDvYlu1qnxNtlEWZY5mOb5Wrrpa0pdNPM7ZLkRcZVp__OV4WhxE1BhiPFBicQVnw/s207/images.jpg&quot; width=&quot;113&quot; height=&quot;150&quot;&gt;Demorei mas vou seguir a discussão iniciada no post &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2011/03/discutindo-curiosidades-matematicas-1.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Discutindo Curiosidades Matemáticas 1&lt;/a&gt;, pois o leitor Lucas Bonfim forneceu uma boa referência para o tema, obrigado pela contribuição; um texto escrito pelo professor Carlos Gustavo Tamm de Araújo Moreira (Gugu), do IMPA: &lt;a href=&quot;http://www.obm.org.br/export/sites/default/revista_eureka/docs/artigos/magicos.pdf&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Números Mágicos e Contas de Dividir&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Lembrando da Curiosidade&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A curiosidade era o padrão cíclico destas multiplicações:&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 2=285714.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 3=428571.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 4=571428.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 5=714285.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 6=857142.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$142857\times 7=999999.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;E a questão era saber por que isto acontece... seria coincidência?&lt;/p&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;
&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;A Solução do Gugu&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O número $142857$ é exatamente a sequência dos algarismos da dízima periódica da fração $\frac{1}{7}=0,\overline{142857}$ (onde a linha superior indica a dízima periódica). Vamos ver o que isto tem a ver com a curiosidade.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Vamos analisar a divisão de $1$ por $7$ passo a passo. Pelo algoritmo da divisão:&lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;$\qquad\ \ 1=0\times 7+1.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 10=1\times 7+3.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 30=4\times 7+2.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 20=2\times 7+6.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 60=8\times 7+4.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 40=5\times 7+5.$ 
&lt;li&gt;$\qquad 50=7\times 7+1.$&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A partir daí o processo se repete (daí a dízima periódica). Multiplicando a segunda igualdade por $10$ e substituindo o $30$ pelo item 3. acima:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;$$100-7\times 10=30\qquad\Longrightarrow\qquad 100-7\times 10=4\times 7+2.$$ &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Temos (processo análogo para as seguintes),
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;&lt;br&gt;$\qquad\qquad\qquad\qquad 100-7\times (10+4)=2 \qquad\Longrightarrow\qquad 100-7\times 14=2$.&lt;br&gt;&lt;br&gt; 
&lt;li&gt;&lt;br&gt;$\qquad\qquad\qquad 1000-7\times (100+40+2)=6\qquad\Longrightarrow\qquad 1000-7\times 142=6$.&lt;br&gt; &lt;br&gt;
&lt;li&gt;&lt;br&gt;$\qquad\qquad 10000-7\times (1000+400+20+8)=4\qquad\Longrightarrow\qquad 10000-7\times 1428=4$.&lt;br&gt; &lt;br&gt;
&lt;li&gt;&lt;br&gt;$\ \ \ 100000-7\times (10000+4000+200+80+5)=5\qquad\Longrightarrow\qquad 100000-7\times 14285=5$.&lt;br&gt; &lt;br&gt;
&lt;li&gt;$1000000-7\times (100000+40000+2000+800+50+7)=1 \Longrightarrow 1000000-7\times 142857=1$.&lt;br&gt;(Veja que este último caso é o $999999=7\times 142857$.) &lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Agora, pelo item 1. dividido por $7$, temos&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times \frac{1}{7}=100\times \frac{1}{7}-14.$$ &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Em forma decimal,&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 0,\overline{142857}=100\times 0,\overline{142857}-14.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 0,\overline{142857}=14,\overline{285714}-14.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 0,\overline{142857}=0,\overline{285714}.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Multiplicando por $1000000$: 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 142857,\overline{142857}=285714,\overline{285714}.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times (142857+0,\overline{142857})=285714+0,\overline{285714}.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 142857+2\times 0,\overline{142857})=285714+0,\overline{285714}.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Cortando os dois termos iguais (as dízimas), 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$2\times 142857=285714.$$&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Os outros itens são análogos. Vou fazer mais um só para ficar mais confortável, hehe. Pelo item 2. dividido por $7$, temos 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$6\times \frac{1}{7}=1000\times \frac{1}{7}-142.$$ 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;
&lt;p&gt;Em forma decimal, 
&lt;p&gt;$$6\times 0,\overline{142857}=1000\times 0,\overline{142857}-142.$$ 
&lt;p&gt;$$6\times 0,\overline{142857}=142,\overline{857142}-142.$$ 
&lt;p&gt;$$6\times 0,\overline{142857}=0,\overline{857142}.$$ 
&lt;p&gt;Multiplicando por $1000000$: 
&lt;p&gt;$$6\times 142857,\overline{142857}=857142,\overline{857142}.$$ 
&lt;p&gt;$$6\times (142857+0,\overline{142857})=857142+0,\overline{857142}.$$ 
&lt;p&gt;$$6\times 142857+2\times 0,\overline{142857})=857142+0,\overline{857142}.$$ 
&lt;p&gt;Cortando os dois termos iguais (as dízimas), 
&lt;p&gt;$$6\times 142857=857142.$$&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Eis o motivo algébrico a mais do que simplesmente dizer que é coincidência!&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;A mesma curiosidade com outros números&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Esse fenômeno cíclico acontece sempre que o período da representação decimal de $\frac{1}{n}$, $n\in\mathbb{N}$, for o maior possível ($n-1$). 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Por exemplo, para $n=17$, $\frac{1}{17}=0,\overline{0588235294117647}$:&lt;/p&gt;&lt;br&gt; 
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 2=1176470588235294.$ &lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 3=1764705882352941.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 4=2352941176470588.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 5=2941176470588235.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 6=3529411764705882.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 7=4117647058823529.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 8=4705882352941176.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad\ 588235294117647\times 9=5294117647058823.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 10=5882352941176470.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 11=6470588235294117.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 12=7058823529411764.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 13=7647058823529411.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 14=8235294117647058.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 15=8823529411764705.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 16=9411764705882352.$&lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;$\qquad 588235294117647\times 17=9999999999999999.$&lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/605009108521498041/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/discutindo-curiosidades-matematicas-2.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/605009108521498041'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/605009108521498041'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/discutindo-curiosidades-matematicas-2.html' title='Discutindo Curiosidades Matemáticas 2'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj-HBI5U-P09PVcgu0rYal76BZ9OFvqcetmyyb3qVzCkMPVtZlKpkkhITPY6vaT_3R7sJNaoEFzd5upDvYlu1qnxNtlEWZY5mOb5Wrrpa0pdNPM7ZLkRcZVp__OV4WhxE1BhiPFBicQVnw/s72-c/images.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-2569878232645460037</id><published>2013-12-04T22:32:00.000-02:00</published><updated>2016-08-18T23:40:37.251-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Física"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Isso que é aula de Física"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Universitário"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Experimento em Sala: Torque e Momento</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhkbwT_vl7N21Vk1bGCROPqzMp6IjcUOu5RQ7QVwPqr04tO3rCxLiYf59gYPfMW-so7vuaB-TearjeUlOMtRv_BXlPPK07eGZScs_8jge3bzqdUOkWStM_XhlAWWKrw4hrr9wH73_DF30I/w195-h242-no/momento.gif&quot; width=&quot;190&quot; height=&quot;235&quot;&gt;Isso que é aula de Física!&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Apesar de ter estudado estes conceitos no ensino médio e na faculdade, só percebi o fenômeno quando estava mexendo na roda da minha bicicleta. Isto mostra a importância de uma boa aula experimental.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Como diz o professor no vídeo, em 39:10 (39 minutos e 10 segundos):&lt;br&gt; &lt;b&gt;Nada disso é intuitivo! Nada disso é intuitivo!&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Destaco os experimentos entre:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;23:00 e 23:30;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;35:45 e 39:15;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;45:50 e 49:10.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;br&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;&lt;br&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;480&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/zLy0IQT8ssk&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/2569878232645460037/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/experimento-em-sala-torque-e-momento.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2569878232645460037'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/2569878232645460037'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/experimento-em-sala-torque-e-momento.html' title='Experimento em Sala: Torque e Momento'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhkbwT_vl7N21Vk1bGCROPqzMp6IjcUOu5RQ7QVwPqr04tO3rCxLiYf59gYPfMW-so7vuaB-TearjeUlOMtRv_BXlPPK07eGZScs_8jge3bzqdUOkWStM_XhlAWWKrw4hrr9wH73_DF30I/s72-w195-h242-c-no/momento.gif" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-589224946417990622</id><published>2013-12-04T16:19:00.000-02:00</published><updated>2016-08-18T23:40:30.074-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Física"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Isso que é aula de Física"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Universitário"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Vídeos Interessantes"/><title type='text'>Experimento em Sala: Curvatura do Espaço-Tempo</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhOu-nFZEoZ0uSbhz-OzqDieyWMPGJdRhS7ogRjTJlYSaITIYvKn3oy4uVhK4yTonKkSzbAIeb6gZRCNhmpdHiAYFVBp7ZZ3LlZU9HM4JVKHPp8TkTOKiAOw_GRKtjkMMN1sO8qtMrHFcQ/w516-h387-no/Curvatura+EspacoTempo.jpg&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;188&quot;&gt;Isso que é aula de Física!&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Apesar do experimento ter uma dimensão a menos que a realidade estudada, uma aula dessa é muito importante para criar a intuição do fenômeno, frequentemente estudado de forma puramente abstrata.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Já escrevi sobre este assunto: &lt;br&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2010/10/historia-da-geometria-5-de-5.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;História da Geometria (5 de 5) - A Geometria Aplicada.&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;E já divulguei uma animação computadorizada sobre isso: &lt;br&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2010/07/video-tempo-espaco-e-gravidade.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Vídeo: Tempo Espaço e a Gravidade.&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;br&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;&lt;br&gt;
&lt;center&gt;&lt;iframe width=&quot;640&quot; height=&quot;360&quot; src=&quot;//www.youtube.com/embed/MTY1Kje0yLg&quot; frameborder=&quot;0&quot; allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/589224946417990622/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/experimento-em-sala-curvatura-do-espaco.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/589224946417990622'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/589224946417990622'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/12/experimento-em-sala-curvatura-do-espaco.html' title='Experimento em Sala: Curvatura do Espaço-Tempo'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhOu-nFZEoZ0uSbhz-OzqDieyWMPGJdRhS7ogRjTJlYSaITIYvKn3oy4uVhK4yTonKkSzbAIeb6gZRCNhmpdHiAYFVBp7ZZ3LlZU9HM4JVKHPp8TkTOKiAOw_GRKtjkMMN1sO8qtMrHFcQ/s72-w516-h387-c-no/Curvatura+EspacoTempo.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-999041556842602703</id><published>2013-11-13T11:26:00.000-02:00</published><updated>2016-08-18T23:40:21.759-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Ensino Médio"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Sistemas Lineares"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Álgebra Linear"/><title type='text'>Sistemas Lineares 3 - Sistemas Equivalentes e Operações Elementares</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiAdONMMOh5Vz4hmk9p5QeNPvO2HCC9dDNXGyZOESUeNMMY8zd-y4hAS4ZgGM6BIvWGZu9057Qeik-mJErpP1GH3PIG2WFtxeAOOJMlxMGh6vhcfLHMi8XHRN8FJRoAxP_8LPnJp8vc0ps/w173-h151-no/Sistemas_Equivalentes_Operacoes_Elementares.png&quot;&gt; &lt;br&gt;Esta postagem é o fundamento do método de eliminação de Gauss ou escalonamento para resolver sistemas de equações lineares, assunto que será apresentado na próxima postagem.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2011/02/sistemas-lineares-1-ensino-fundamental.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sistemas lineares 1 - Ensino Fundamental.&lt;/a&gt;&lt;br&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/11/sistemas-lineares-2-interpretacao.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sistemas lineares 2 - Interpretação Geométrica.&lt;/a&gt;&lt;br&gt;&lt;font color=&quot;#808080&quot;&gt;Sistemas lineares 4 - Método de Eliminação de Gauss ou Escalonamento.&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;&lt;br&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;strong&gt;Definição:&lt;/strong&gt; Dizemos que dois sistemas de equações lineares com as mesmas incógnitas são &lt;i&gt;equivalentes&lt;/i&gt; se eles possuem a(s) mesma(s) solução(ões).&lt;/p&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Quando resolvemos um sistema linear (no caso de ter solução única), no processo das substituições, o que fazemos na verdade é passar por alguns sistemas equivalentes ao original até chegar ao sistema trivial “com cada incógnita igual a uma constante”. Por exemplo (já resolvido em &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2011/02/sistemas-lineares-1-ensino-fundamental.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sistemas lineares 1&lt;/a&gt;): &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\begin{array}{lclcl} \left\{ \begin{array}{l} x+y=3000 \\ x=y+400 \\ \end{array} \right. &amp;amp; \Longleftrightarrow &amp;amp; \left\{ \begin{array}{l} (y+400)+y=3000 \\ x=y+400 \\ \end{array} \right. &amp;amp; \Longleftrightarrow &amp;amp; \left\{ \begin{array}{l} y=1300 \\ x=y+400 \\ \end{array} \right. \end{array}$$ &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;$$\begin{array}{clcl} \Longleftrightarrow &amp;amp; \left\{ \begin{array}{l} y=1300 \\ x=(1300)+400 \\ \end{array} \right. &amp;amp; \Longleftrightarrow &amp;amp; \left\{ \begin{array}{l} y=1300 \\ x=1700. \\ \end{array} \right. \end{array}$$ &lt;/p&gt;
&lt;div style=&quot;display: inline; float: right; margin-left: 5px&quot;&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;pub-8333737027668666&quot;;
/* Nas Postagens, 300 x 250 */
google_ad_slot = &quot;5498892795&quot;;
google_ad_width = 300;
google_ad_height = 250;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;É claro que só foi razoável escrever todos esses passos porque este sistema é muito simples. Quando o sistema tem muitas equações e muitas incógnitas, o método da substituição fica impraticável. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Por isso o método de eliminação de Gauss ou escalonamento é importante, ele faz esses passos de maneira mais organizada e para qualquer sistema.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Vamos ver quais operações podemos fazer no sistema sem alterar as soluções. São as &lt;em&gt;operações elementares&lt;/em&gt; (denotaremos cada equação por $L_i$, onde o índice $i$ é o número da linha que a equação se encontra): &lt;/p&gt;
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Trocar a posição de duas equações.&lt;br&gt;Notação: $L_i\longleftrightarrow L_j$. &lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Substituir uma equação por um múltiplo não nulo de si mesma, ou seja, multiplicar a ambos os membros de uma equação por uma constante diferente de zero $k\in\mathbb{R}$.&lt;br&gt;Notação: $L_i\longleftarrow kL_i$. &lt;/p&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Substituir uma equação por um múltiplo de outra equação somada a si mesma.&lt;br&gt;Notação: $L_j\longleftarrow kL_i+L_j$. &lt;/p&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Vamos entender porque efetuar essas operações não muda as soluções do sistema: &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Acho que quanto à primeira operação não há problemas, vamos discutir a segunda: Suponha que temos uma equação $2x-3y=-8$. As soluções desta equação são os pontos (ou vetores) da forma $$\left(\frac{3y-8}{2},y\right)\in\mathbb{R}^2,\qquad\text{pois}\ \ x=\frac{3y-8}{2}.$$ Fazer a segunda operação é trocar esta equação por $k(2x-3y)=k(-8)$, para algum número real $k\neq 0$. Quais são as soluções desta nova equação? Para tentar responder esta pergunta, você voltará à equação anterior, por isso elas têm as mesmas soluções. &lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Sobre a terceira operação, vamos efetuá-la num exemplo: $$\begin{array}{lcl} \left\{ \begin{array}{l} 2x-3y=-8 \\ 3x+4y=5 \\ \end{array} \right. \ \ \ &amp;amp; \stackrel{L_2\longleftarrow kL_1+L_2}{\longrightarrow} &amp;amp; \ \ \ \left\{ \begin{array}{l} 2x-3y=-8 \\ k(2x-3y)+3x+4y=k(-8)+5. \\ \end{array} \right. \end{array}$$ No último sistema, a primeira equação é equivalente a $k(2x-3y)=k(-8)$, o que significa que podemos fazer a simplificação (cortando os termos sublinhados) na segunda equação: $$\underline{k(2x-3y)}+3x+4y=\underline{k(-8)}+5.$$ Assim voltamos ao primeiro sistema, ou seja, os dois sistemas são equivalentes.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Na próxima postagem vamos ver como usar essas operações para eliminar incógnitas e resolver sistemas.&lt;/p&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/999041556842602703/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/11/sistemas-lineares-3-sistemas.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/999041556842602703'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/999041556842602703'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/11/sistemas-lineares-3-sistemas.html' title='Sistemas Lineares 3 - Sistemas Equivalentes e Operações Elementares'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiAdONMMOh5Vz4hmk9p5QeNPvO2HCC9dDNXGyZOESUeNMMY8zd-y4hAS4ZgGM6BIvWGZu9057Qeik-mJErpP1GH3PIG2WFtxeAOOJMlxMGh6vhcfLHMi8XHRN8FJRoAxP_8LPnJp8vc0ps/s72-w173-h151-c-no/Sistemas_Equivalentes_Operacoes_Elementares.png" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7975442694497742572</id><published>2013-11-07T23:27:00.000-02:00</published><updated>2016-08-18T23:39:50.951-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Ensino Médio"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Sistemas Lineares"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Álgebra Linear"/><title type='text'>Sistemas Lineares 2 - Interpretação Geométrica</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: inline; margin-left: 0px; margin-right: 0px&quot; align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh1guUIku9wUwGtX7rbg3RVlbnAKQ8_Nz3eNtfrKvo1HauItSMnlpNNgupCu_7LKvqUnBeg76RHwBfe_hib-viRUoNrcE2nV0YP4MJJPdiCOFVB8d5fvdg3nsn_UFArKqP3MWqtsVixizY/w1118-h664-no/planos.png&quot; width=&quot;250&quot; height=&quot;149&quot;&gt; Esta é uma continuação natural de &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2011/02/sistemas-lineares-1-ensino-fundamental.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sistemas lineares – 1 (ensino fundamental)&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Esta interpretação geométrica é melhor fundamentada com algum conhecimento de Geometria Analítica, mas já é possível aguçar a intuição sobre sistemas lineares mesmo de quem nunca ouviu falar de Geometria Analítica. Por isso avalio esta postagem para &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/search/label/Ensino%20M%C3%A9dio&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nível de ensino médio&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Na postagem anterior fizemos distinção de sistemas com solução única, infinitas soluções e nenhuma solução, agora vai ficar mais fácil enxergar isso.&lt;/p&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;strong&gt;Pergunta:&lt;/strong&gt; Uma, nenhuma ou infinitas soluções; por que não pode ter, digamos, exatamente duas soluções?&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Duas incógnitas&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Qualquer equação da forma $ax+by=c$ representa uma reta, ou seja, se marcarmos todos os pontos $(x,y)\in\mathbb{R}^2$, no sistema cartesiano, que satisfazem à esta equação, o gráfico resultante é uma reta (são infinitos valores). 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Se tivermos &lt;strong&gt;duas equações&lt;/strong&gt; desta forma, teremos duas retas no plano. As soluções do sistema são representadas pelos pontos em comum das duas retas. As duas retas podem: 
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser paralelas. O que significa que o sistema não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser concorrentes. O sistema tem uma única solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser coincidentes. O sistema tem infinitas soluções. &lt;/div&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: block; float: none; margin-left: auto; margin-right: auto&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjzx-GghxogjRe14kITvKPbA0KtmhYIMzAZBL6Fo7mQ6yYxEHEjIvIG93uh88FRbphl55qwkmhjknNVsor3QVxP5rOpLAhdKPcQPLWg0niXnewemBJlgTVLGcpviHlckWupiTdS1rJiEMk/w1117-h287-no/retas.png&quot; width=&quot;500&quot; height=&quot;129&quot;&gt; &lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0080c0&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Três incógnitas&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Qualquer equação da forma $ax+by+cz=d$ representa um plano, isto é, se marcarmos todos os pontos $(x,y,z)\in\mathbb{R}^3$ que satisfazem à esta equação no sistema cartesiano, o gráfico resultante é um plano (são infinitos valores). 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Se tivermos &lt;strong&gt;duas equações&lt;/strong&gt; desta forma, teremos dois planos no espaço. As soluções do sistema são representadas pelos pontos em comum dos dois planos. Os dois planos podem: 
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser paralelos. O sistema não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser concorrentes. O sistema tem infinitas soluções, descritas por uma reta; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser coincidentes. O sistema tem infinitas soluções, descritas pelo próprio plano. &lt;br&gt;(Repare que não existe o caso de uma única solução. Por que?) &lt;/div&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: block; float: none; margin-left: auto; margin-right: auto&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhHpcXSwRUbRNnf18u-aQq3ssqD1QTkehQ2lKNKEfTvaABUm5DrkKXRDKiLdDX_9EUtqUe-DU4puuHnV7g7nhN42NQSxvvuErNW9C3m1v5Em6l9QmHeI7shV8cOAgx4Sxrbe31h9yTYNA4/w665-h183-no/Dois_planos.png&quot; width=&quot;450&quot; height=&quot;124&quot;&gt; &lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Se tivermos &lt;strong&gt;três equações&lt;/strong&gt; desta forma, teremos três planos no espaço. As soluções do sistema são representadas pelos pontos em comum dos três planos. Os três planos podem: 
&lt;ol&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser paralelos dois a dois. O sistema não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser dois coincidentes e o outro paralelo. O sistema não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser coincidentes. O sistema tem infinitas soluções, descritas pelo plano;&lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser dois coincidentes e o outro concorrente. O sistema tem infinitas soluções, descritas por uma reta; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;se intersectar em uma reta. O sistema tem infinitas soluções, descritas por uma reta; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;ser dois paralelos e outro concorrente. O sistema não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;se intersectar dois a dois determinando três retas paralelas. Não tem solução; &lt;/div&gt;
&lt;li&gt;
&lt;div align=&quot;justify&quot;&gt;se intersectar dois a dois determinando três retas que se intersectam em apenas um ponto (visualizar o canto de uma sala). Tem uma única solução. &lt;/div&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ol&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display: block; float: none; margin-left: auto; margin-right: auto&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiUTXeR-Fl5GqX_c1QwwCerjsvp9UW1MgJHkYVt1ypN4w0wBYfR_9DieMmUn4PDTniiGoiL6EP9zeJDnxjNi8ZWWWCZG3Fv2U7XKslqcrbdQxeZId5-E2esHrNFbqZnOqZFRR4F2FFTMWw/w850-h429-no/varios_planos.png&quot; width=&quot;600&quot; height=&quot;303&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;strong&gt;Observação:&lt;/strong&gt; Além da distinção entre nenhuma, uma única ou infinitas soluções, já é possível perceber que existe mais um conceito no caso das soluções infinitas. Eu escrevi &quot;infinitas soluções descritas por uma reta&quot; e &quot;infinitas soluções descritas pelo plano&quot;. Isto é indício de que, quando temos infinitas soluções, tem ainda a questão de quantas dimensões elas determinam.&lt;/p&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7975442694497742572/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/11/sistemas-lineares-2-interpretacao.html#comment-form' title='3 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7975442694497742572'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7975442694497742572'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/11/sistemas-lineares-2-interpretacao.html' title='Sistemas Lineares 2 - Interpretação Geométrica'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh1guUIku9wUwGtX7rbg3RVlbnAKQ8_Nz3eNtfrKvo1HauItSMnlpNNgupCu_7LKvqUnBeg76RHwBfe_hib-viRUoNrcE2nV0YP4MJJPdiCOFVB8d5fvdg3nsn_UFArKqP3MWqtsVixizY/s72-w1118-h664-c-no/planos.png" height="72" width="72"/><thr:total>3</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-3909106980943300547</id><published>2013-10-12T16:38:00.000-03:00</published><updated>2016-08-18T23:39:38.865-03:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Avançado"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Exercícios Resolvidos"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Álgebra Linear"/><title type='text'>Provas Resolvidas: Álgebra Linear Aplicada</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiJ_PY2UHW_61R0iF_Qj-aFXmPvU46aOUZpNEzFujJCBnZ9bfCLddUsHUyUoy1wl9d2ib_AU3ENsAn4N9R6AsdG4BsXXwE9k4paLrUbh0dCJLGG8r25_swMjE0q5ayX-bGK89olx3Nmet0/w252-h211-no/resolvido.gif&quot; width=&quot;160&quot; height=&quot;130&quot;&gt;&lt;br&gt;Segue a organização das resoluções das provas de qualificação de álgebra linear aplicada do programa de pós graduação em matemática da UFPR. A maioria dos exercícios estão disponíveis na &lt;a href=&quot;http://www.mat.ufpr.br/ppgma/curriculo/qualificacao.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;página do programa&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Clique na questão correspondente para ver a resolução. Se não houver link, a questão ainda não foi resolvida.&lt;/p&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;br&gt;
&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 03/2003&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-22.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 1&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 3&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-20.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 4&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 5&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;strong&gt;Prova 08/2003&lt;/strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 3&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 4 &lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 2007&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 3&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 04/2009&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/01/algebra-linear-aplicada-exer-1.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 2&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-21.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-28.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 4&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-29.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 5&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-27.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 08/2009&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-12.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 1&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-11.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 2&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-16.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-13.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 4&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-17.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 5&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-17.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;LU&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-19.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;QR&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-15.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-14.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 7&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 12/2009&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/01/algebra-linear-aplicada-exer-2.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 1&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-18.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 2&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/01/algebra-linear-aplicada-exer-3.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-23.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 4&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/01/algebra-linear-aplicada-exer-4.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 5&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-5.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;strong&gt;Prova 2010&lt;/strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-10.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 1&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-6.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 2&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-24.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-26.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 4&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt; &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 5&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-18.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 03/2012&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-9.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 4 &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/01/algebra-linear-aplicada-exer-4.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 5&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 6&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 08/2012&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-6.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 1&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-7.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 2&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/02/algebra-linear-aplicada-exer-8.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 4 &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 5&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-25.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 03/2013&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-26.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 3&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 4 &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-22.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 5&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-29.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;strong&gt;Questão 6&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Prova 07/2013&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; &lt;/p&gt;
&lt;table border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; width=&quot;600&quot;&gt;
&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 1&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 2&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 3&lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 4 &lt;/td&gt;
&lt;td valign=&quot;top&quot; width=&quot;70&quot; align=&quot;middle&quot;&gt;Questão 5&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/3909106980943300547/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/10/provas-resolvidas-algebra-linear.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/3909106980943300547'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/3909106980943300547'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/10/provas-resolvidas-algebra-linear.html' title='Provas Resolvidas: Álgebra Linear Aplicada'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiJ_PY2UHW_61R0iF_Qj-aFXmPvU46aOUZpNEzFujJCBnZ9bfCLddUsHUyUoy1wl9d2ib_AU3ENsAn4N9R6AsdG4BsXXwE9k4paLrUbh0dCJLGG8r25_swMjE0q5ayX-bGK89olx3Nmet0/s72-w252-h211-c-no/resolvido.gif" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-6778868578120778757</id><published>2013-03-05T19:37:00.003-03:00</published><updated>2016-08-18T23:39:30.308-03:00</updated><title type='text'>Álgebra Linear Aplicada - Exer. 29 - Qualificação</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhOtpK3dnqg5XldBl_ynzvZTIMfPFerYMFICgf6A6HlrF8trPL-8gk-POOEZFvM64oPw9N4vLh8wLtj1wHn5CSyVjMaGzme6ctfIAR5s7mGi6C7G-rf3SiybOLMeoSlW3RzmdKKAwsteUM/s203/definidapositiva.png&quot; width=&quot;150&quot; height=&quot;108&quot;&gt;Estou estudando para a prova de qualificação de álgebra linear aplicada do programa de mestrado em matemática aplicada da UFPR e vou divulgar a resolução de algumas questões. Os exercícios são das provas de exames anteriores, disponíveis na &lt;a href=&quot;http://www.mat.ufpr.br/ppgma/curriculo/qualificacao.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;página do programa&lt;/a&gt;. Fique à vontade para fazer sugestões, correções, críticas, etc. &lt;/p&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/10/provas-resolvidas-algebra-linear.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Veja aqui todos os exercícios resolvidos de Álgebra Linear Aplicada&lt;/a&gt;. &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Farei cópia fiel do enunciado dos exercícios, não corrigirei erros e imprecisões. Fica por conta dos comentário na resolução. &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Exercício:&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; (número 5 da prova de 06/04/2009 e número 6 da prova de março de 2013)&lt;/p&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Seja $A\in\mathbb{R}^{n\times n}$ uma matriz simétrica. Mostre que $f(x)=\sqrt{x^TAx}$ define uma norma em&lt;br /&gt;
$\mathbb{R}^n$ se e somente se $A$ é definida positiva.&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;strong&gt;Dica:&lt;/strong&gt; Fatoração de Cholesky pode ser útil para mostrar a desigualdade triangular.&lt;br /&gt;
&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;&lt;br /&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Resolução:&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; (Vide comentários sobre a questão de 2013 abaixo da resolução.) &lt;br /&gt; 
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A função $f$ define uma norma em $\mathbb{R}^n$ se &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;i) $f(x)\geq 0$, $\forall x\in\mathbb{R}^n$;&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;ii) $f(x)=0$ se, e somente se, $x=0$;&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;iii) $f(\alpha x)=|\alpha|f(x)$, $\forall x\in\mathbb{R}^n$, $\forall \alpha\in\mathbb{R}$;&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;iv) $f(x+y)\leq f(x)+f(y)$, $\forall x,y\in\mathbb{R}^n$.&lt;br /&gt;
&lt;div&gt;&lt;font color=&#39;#ffffff&#39;&gt;.&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A matriz $A$ é positiva definida se $x^TAx&gt;0$, $\forall x\in\mathbb{R}^n-\{0\}$.&lt;br /&gt;
&lt;div&gt;&lt;font color=&#39;#ffffff&#39;&gt;.&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;font color=&#39;#ffffff&#39;&gt;.&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;($\Rightarrow$) Se $f$ define uma norma, combinando i) e ii) segue imediatamente que $A$ é positiva definida. &lt;br /&gt;
&lt;div&gt;&lt;font color=&#39;#ffffff&#39;&gt;.&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;($\Leftarrow$) Se $A$ é definida positiva, por definição segue que $f$ cumpre i) e ii). Verificar a terceira, para $x$ e $\alpha$ quaisquer,&lt;br /&gt;
$$f(\alpha x)=\sqrt{(\alpha x)^TA(\alpha x)}=\sqrt{\alpha^2}\sqrt{x^TAx}=|\alpha|f(x).$$&lt;br /&gt;
E a quarta, por fatoração de Cholesky existe $B$ tal que $A=B^TB$, então&lt;br /&gt;
$$f(x)=\sqrt{x^TAx}=\sqrt{x^TB^TBx}=\sqrt{(Bx)^TBx}=\left\|Bx\right\|.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Portanto, para quaisquer $x$ e $y$,&lt;br /&gt;
$$f(x+y)=\left\|B(x+y)\right\|=\left\|Bx+By\right\|\leq\left\|Bx\right\|+\left\|By\right\|=f(x)+f(y).$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Como queríamos demonstrar.&lt;br&gt;&lt;br&gt;&lt;br&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;b&gt;Comentários sobre a questão de 2013.&lt;/b&gt; Neste ano a questão foi enunciada assim:&lt;blockquote&gt;Prove que $f(x)=x^TAx$ é uma norma de vetor se e somente se $A$ é simétrica e positiva definida.&lt;/blockquote&gt;
&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Faltou dizer quem é $A$, é necessário dizer que é uma matriz em $\mathbb{R}^{n\times n}$.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Faltou a raiz quadrada na definição de $f$. Sem isso falham os itens iii e iv demonstrados acima. &lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A hipótese de simetria de $A$ está colocada apenas de um lado da &quot;equivalência&quot;, o que invalida o resultado. De fato, veja o seguinte contra-exemplo:
$$\sqrt{x^TAx}=\sqrt{\begin{pmatrix}
x_1 &amp; x_2
\end{pmatrix}
\begin{pmatrix}
1  &amp; 1 \\
-1 &amp; 1
\end{pmatrix}
\begin{pmatrix}
x_1 \\
x_2
\end{pmatrix}}=\sqrt{x_1^2+x_2^2}$$
é uma norma, mas a matrix
$$A=\begin{pmatrix}
1  &amp; 1 \\
-1 &amp; 1
\end{pmatrix}$$
não é simétrica.
&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;
São muitos erros para uma questão só!</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/6778868578120778757/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-29.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/6778868578120778757'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/6778868578120778757'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-29.html' title='Álgebra Linear Aplicada - Exer. 29 - Qualificação'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhOtpK3dnqg5XldBl_ynzvZTIMfPFerYMFICgf6A6HlrF8trPL-8gk-POOEZFvM64oPw9N4vLh8wLtj1wHn5CSyVjMaGzme6ctfIAR5s7mGi6C7G-rf3SiybOLMeoSlW3RzmdKKAwsteUM/s72-c/definidapositiva.png" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-4223996517250055407.post-7621533605212378324</id><published>2013-03-04T23:48:00.004-03:00</published><updated>2016-08-18T23:39:22.434-03:00</updated><title type='text'>Álgebra Linear Aplicada - Exer. 28 - Qualificação</title><content type='html'>&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;img align=&quot;right&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEje4yJl2bGKxEJ2yj-aYirdWSmibl6Rwc5QXgjhWSIEv-cctODwx6I4KOvN3ogif3uGzK3fEGRX7ktTytSUiR82xnkzn6lIL2OITEtHgqPX8vGXk2wWczyqFmmjTZaam2sa_0xGYWTkPEs/s477/decomposicao_valor_singular.png&quot; width=&quot;190&quot; height=&quot;160&quot;&gt;Estou estudando para a prova de qualificação de álgebra linear aplicada do programa de mestrado em matemática aplicada da UFPR e vou divulgar a resolução de algumas questões. Os exercícios são das provas de exames anteriores, disponíveis na &lt;a href=&quot;http://www.mat.ufpr.br/ppgma/curriculo/qualificacao.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;página do programa&lt;/a&gt;. Fique à vontade para fazer sugestões, correções, críticas, etc. &lt;/p&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/10/provas-resolvidas-algebra-linear.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Veja aqui todos os exercícios resolvidos de Álgebra Linear Aplicada&lt;/a&gt;.  &lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Farei cópia fiel do enunciado dos exercícios, não corrigirei erros e imprecisões. Fica por conta dos comentário na resolução.  &lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Exercício:&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt; (número 4 da prova de 06/04/2009)&lt;/p&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Use o método de decomposição em valor singular (SVD) para:&lt;ul&gt;&lt;li&gt;provar que toda matriz $A$ pode ser representada através de uma combinação linear de matrizes de posto um.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;assumindo que os valores singulares são positivos, encontrar uma fórmula para a solução por quadrados mínimos do sistema linear $Ax=b$.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;a name=&#39;more&#39;&gt;&lt;/a&gt;&lt;center&gt;&lt;script type=&quot;text/javascript&quot;&gt;&lt;!--
google_ad_client = &quot;ca-pub-8333737027668666&quot;;
/* No cabeçalho, abaixo dos links, 468 x 60 */
google_ad_slot = &quot;9990966319&quot;;
google_ad_width = 468;
google_ad_height = 60;
//--&gt;
&lt;/script&gt;&lt;br /&gt;
&lt;script type=&quot;text/javascript&quot; src=&quot;https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js&quot;&gt;
&lt;/script&gt;&lt;/center&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000ff&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;strong&gt;Resolução:&lt;/strong&gt;&lt;/font&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;&lt;ul&gt;&lt;li&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Mais um exemplo de enunciado mal escrito. Para mostrar o fato do primeiro item, basta escrever a matriz $A$ como soma de matrizes cuja única entrada diferente de zero é uma entrada da matriz $A$ na sua respectiva posição (outra maneira trivial é escrever $A$ como soma de matrizes que cada uma tem uma linha de $A$, ou ainda uma coluna de $A$), e isso nada tem a ver com SVD. Não vejo como arrumar este enunciado com mudanças pequenas, acho que deveria simplesmente pedir para demonstrar a fórmula &lt;br /&gt;
$$A=\sum_{j=1}^r{\sigma_ju_jv_j^T}.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Vamos começar. Como não foi especificado, vou escolher o ambiente da matriz em questão: $A\in\mathbb{R}^{m\times n}$, de posto $r$.&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Por decomposição em valores singulares na forma reduzida, $A_{m\times n}=U_{m\times r}\Sigma_{r\times r}(V^T)_{r\times n}$. Podemos escrever $\Sigma_{r\times r}$ como soma de $r$ matrizes,&lt;br /&gt;
$$\Sigma_{r\times r}=&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\sigma_1 \\&lt;br /&gt;
&amp; \sigma_2 \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp;        &amp; \sigma_r &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$$&lt;br /&gt;
$$=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
\sigma_1 \\&lt;br /&gt;
&amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp;        &amp; 0 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\&lt;br /&gt;
&amp; \sigma_2 \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp;        &amp; 0 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}+\cdots+&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\&lt;br /&gt;
&amp; 0 \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp;         &amp;        &amp; \sigma_r &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$$&lt;br /&gt;
$$=\Sigma_1+\Sigma_2+\cdots+\Sigma_r.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Portando,&lt;br /&gt;
$$A=U(\Sigma_1+\Sigma_2+\cdots+\Sigma_r)V^T=U\Sigma_1 V^T+U\Sigma_2 V^T+\cdots+U\Sigma_r V^T.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Pelo enunciado, aqui já é o suficiente, pois nesta soma cada matriz tem posto $1$. Mas vamos chegar àquela fórmula que propus acima. &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Vou escrever as coordenadas dos vetores $v_j$ e $u_j$ assim: $v_j=(v_{j1},v_{j2},...,v_{jn})$ e $u_j=(u_{j1},u_{j2},...,u_{jn})$. Para cada matriz da soma acima,&lt;br /&gt;
$$U\Sigma_j V^T=U\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 \\&lt;br /&gt;
&amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp; &amp; \sigma_j \\&lt;br /&gt;
&amp;  &amp;       &amp; \ddots \\&lt;br /&gt;
&amp;   &amp;      &amp;        &amp; 0 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&amp; &amp; v_1 &amp; &amp; \\&lt;br /&gt;
\hline&lt;br /&gt;
&amp; &amp; \vdots &amp; &amp; \\&lt;br /&gt;
\hline&lt;br /&gt;
&amp; &amp; v_j &amp; &amp;  \\&lt;br /&gt;
\hline&lt;br /&gt;
&amp; &amp; \vdots &amp; &amp; \\&lt;br /&gt;
\hline&lt;br /&gt;
&amp; &amp; v_r &amp; &amp;&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$$&lt;br /&gt;
$$=\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
&amp; | &amp;        &amp; | &amp;     &amp; | &amp;        &amp; | &amp;     \\&lt;br /&gt;
&amp; | &amp;        &amp; | &amp;     &amp; | &amp;        &amp; | &amp;     \\&lt;br /&gt;
u_1 &amp; | &amp; \cdots &amp; | &amp; u_j &amp; | &amp; \cdots &amp; | &amp; u_r \\&lt;br /&gt;
&amp; | &amp;        &amp; | &amp;     &amp; | &amp;        &amp; | &amp;     \\&lt;br /&gt;
&amp; | &amp;        &amp; | &amp;     &amp; | &amp;        &amp; | &amp;     &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
0 &amp; 0 &amp; \cdots  &amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp; &amp;  &amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp; 0 &amp; \cdots  &amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\sigma_jv_{j1} &amp; \sigma_jv_{j2} &amp; \cdots &amp; \sigma_jv_{jn}  \\&lt;br /&gt;
0 &amp; 0 &amp; \cdots  &amp; 0 \\&lt;br /&gt;
\vdots &amp; &amp;  &amp; \vdots \\&lt;br /&gt;
0 &amp; 0 &amp; \cdots  &amp; 0 &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}$$&lt;br /&gt;
&lt;em&gt;(perceba que os zeros da segunda matriz fazem o $u_j$ ser o único a contribuir neste produto)&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;
$$=\sigma_j&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
u_{j1}  \\&lt;br /&gt;
u_{j2}  \\&lt;br /&gt;
\vdots \\&lt;br /&gt;
u_{jn}  \\  &lt;br /&gt;
\end{pmatrix}&lt;br /&gt;
\begin{pmatrix}&lt;br /&gt;
v_{j1} &amp; v_{j2} &amp; \cdots &amp; v_{jn}&lt;br /&gt;
\end{pmatrix}=\sigma_ju_jv_j^T.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Somando todas as parcelas resulta&lt;br /&gt;
$$A=\sum_{j=1}^r{\sigma_ju_jv_j^T}.$$&lt;br /&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;center&gt;&lt;font color=&#39;#808080&#39;&gt;--------------------x--------------------x--------------------&lt;/font&gt;&lt;/center&gt;&lt;li&gt;&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;A hipótese dos valores singulares serem positivos é estranha. Se isto significa que $A$ tem posto máximo, o sistema linear $Ax=b$ tem solução, como vimos no &lt;a href=&quot;http://experienciasnamatematica.blogspot.com.br/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-24.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Exer. 24 - Qualificação&lt;/a&gt;, o que torna desnecessário falar em &#39;&#39;quadrados mínimos&#39;&#39;. Caso contrário, não era necessário colocar tal hipótese. &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;O que vou fazer então é ignorar aquela hipótese, supor que $A$ tem posto $r$ e mostrar um processo para resolver o problema de mínimos quadrados para um sistema $Ax=b$.&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Novamente por decomposição em valores singulares na forma reduzida, $A_{m\times n}=U_{m\times r}\Sigma_{r\times r}(V^T)_{r\times n}$. Como as colunas da matriz $U$ são vetores ortonormais, sabemos que $UU^T=P$ é a projeção ortogonal sobre o espaço gerado pelas colunas de $U$, que é o mesmo que a imagem de $A$, pois $AV=U\Sigma$ e as matrizes $\Sigma$ e $V$ não interferem no espaço imagem de $U$ e de $A$, respectivamente. &lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Resolver o problema de mínimos quadrados para $Ax=b$ é fazer a projeção ortogonal de $b$ sobre a imagem de $A$, ou seja, encontrar $x$ tal que $Ax=y$, onde $y=Pb$.&lt;br /&gt;
$$y=Pb,$$&lt;br /&gt;
$$Ax=UU^Tb,$$&lt;br /&gt;
$$U\Sigma V^Tx=UU^Tb,$$&lt;br /&gt;
$$\Sigma V^Tx=U^Tb,$$&lt;br /&gt;
$$V^Tx=\Sigma^{-1}U^Tb,$$&lt;br /&gt;
$$x=V\Sigma^{-1}U^Tb.$$&lt;br /&gt;
&lt;p align=&quot;justify&quot;&gt;Observação: Existe $\Sigma^{-1}$ somente nesta forma reduzida da SVD, em que a ordem da $\Sigma$ é o posto de $A$.&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/feeds/7621533605212378324/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-28.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7621533605212378324'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/4223996517250055407/posts/default/7621533605212378324'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://experienciasnamatematica.blogspot.com/2013/03/algebra-linear-aplicada-exer-28.html' title='Álgebra Linear Aplicada - Exer. 28 - Qualificação'/><author><name>Anonymous</name><uri>http://www.blogger.com/profile/14605917674744886896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEje4yJl2bGKxEJ2yj-aYirdWSmibl6Rwc5QXgjhWSIEv-cctODwx6I4KOvN3ogif3uGzK3fEGRX7ktTytSUiR82xnkzn6lIL2OITEtHgqPX8vGXk2wWczyqFmmjTZaam2sa_0xGYWTkPEs/s72-c/decomposicao_valor_singular.png" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry></feed>