บ้านสบลาน

[Lifestyle] ปลาย่าง

Mon, 12 Apr 2010 09:26:43 +0700

ฤดูร้อน อากาศแล้งๆ อย่างช่วงเดือน มีนาคม เมษายน อาหารการกินจำพวกผัก พวกพืชในป่านั้นหาค่อนข้างลำบาก แต่ที่หาง่ายคือปลารวมไปถึงบรรดาสัตว์น้ำต่างๆ อย่างพวกกุ้ง พวกปู

ที่บ้านสบลานมีลำห้วยใกล้ๆ หลายสาย ไม่ว่าแม่ลานเงิน แม่ลานหลวง แม่ขาน ทำให้หาจับปลาได้ง่าย ปลาที่หาได้มีทั้ง ปลาขาว ปลาก้าง ปลากด ฯลฯ

ก่อนปากทางเข้าบ้านสบลาน จุดที่แม่ลานเงิน กับแม่ลานหลวงมาสบกันนั้น เป็นเขตอนุรักษ์ ห้ามทำการจับสัตว์น้ำใดๆ ทั้งสิ้น เขตอนุรักษ์มีความยาวตลอดลำน้ำทั้ง ๒ สายประมาณ ๕๐๐ เมตร มีปลาอยู่มากมายแต่ไม่มีใครกล้าจับ เพราะได้มีการทำพิธีแช่งไว้ ใครมาจับต้องคำสาปให้ได้เกิดอันตรายอย่างใดอย่างหนึ่ง บางครั้งคนนอกหมู่บ้านมาเที่ยวพูดว่าจะจับปลาในเขตอนุรักษ์เท่านั้น ก็มีอันเดินพลาดตกน้ำตกท่ากันเปียกปอนไปหมด

ปลาที่หามาได้นั้นจะถูกปรุงอย่างง่ายๆ ส่วนมากจะนำมาย่างเฉยๆ ไม่ต้องปรุงอะไรก็มีรสดีอยู่ในตัว แต่บางครั้งอาจมีการใส่เครื่องปรุง เครื่องเทศ จำพวกขมิ้น หอม กระเทียม ฯลฯ ก่อนห่อด้วยใบตองกล้วย แล้วค่อยย่าง ก็จะอร่อยไปอีกแบบ

พะตี่บอกว่าทุกวันนี้คนบ้านอื่นๆ กระทั่งคนสะเมิง ชอบมาหาปลาที่สบลาน เพราะที่อื่นๆ นั้นหาปลายาก น้ำท่ามีแต่สารเคมีจากการปลูกพืชเศรษฐกิจ พืชเชิงเดี่ยวทั้งหลาย ถ้ามาหาปลากันดีๆ ด้วยวิธีเดิมๆ คือใช้เหล็กยิงบ้าง จับด้วยมือเปล่าบ้างคงไม่เป็นไร แต่บางคนใช้ไฟฟ้าช้อต บางคนใช้ระเบิด ต่อไปอาจจะไม่มีปลาเหลือให้จับ

แต่พะตี่ก็ยังบอกด้วยว่า คนที่ช้อตปลา ระเบิดปลานั้น ตายบ้าง ป่วยบ้าง แทบทุกคน เพราะเป็นการเบียดเบียนผีน้ำ ผีน้ำจึงโกรธและลงโทษเอา

ปลาย่างธรรมดาๆ ไม่ต้องปรุงรสก็อร่อยไม่คาวสักนิด

ปลาย่างแบบใส่เครื่อง ปลาทูเค็มย่าง และไข่เจียว

[Lifestyle] จักตอก

Wed, 07 Apr 2010 09:42:51 +0700

ฤดูร้อนอย่างนี้ ที่สบลานอากาศจะรุนแรงมากๆ คือกลางคืน จนถึงรุ่งเช้าอากาศจะหนาวเย็น แต่พอบ่ายๆ อากาศจะร้อนอบอ้าวขึ้นมาทันที

ตลอดฤดูร้อน พะตี่แดง จะใช้เวลาส่วนใหญ่ตอนกลางวัน นั่งอยู่ที่ลานหินข้างๆ น้ำตก บริเวณเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำ หาไม้ไผ่ลำสวยๆ มาสักลำ ค่อยๆ จักตอกไปเรื่อยๆ พะตี่แดง บอกว่าได้ทั้งตอกมาใช้ ได้ทั้งสมาธิด้วย

ตอกที่จักมาจากไผ่ จะถูกนำมาใช้มัดสิ่งต่างๆ ตั่งแต่ห่อข้าว ห่อน้ำพริก ไปจนถึง มัดชิ้นส่วนต่างๆ ของบ้านให้อยู่ติดกัน ตอกที่ดีควรจะจักมาจากไผ่ที่มีอายุหน่อย พะตี่บอกว่า ต้องให้มีสัก ๓ - ๔ น้อง ก่อน หมายถึง มีหน่อแล้ว ๓ - ๔ รุ่น สรุปคือเป็นไผ่ที่มีอยุ ๓ - ๔ ปีนั่นเอง

ตอกที่จักแล้วสามารถเก็บไว้ได้นานพอสมควร ถ้าเก็บไว้นานจนแห้งแล้ว ก่อนใช้ให้นำไปแช่น้ำก่อน และควรใช้ให้หมดในคราวนั้นเพราะเก็บต่อไปก็ไม่ดีแล้ว

พะตี่แดงเหลาไม้ไผ่เพื่อจักตอก

พะตี่แดง จักตอกริมน้ำตกอย่างสบายอารมณ์

การมัดห่อข้าว ห่อกับ ด้วยตอก

นำตอกมาสานเป็นของใช้ก็ได้

พื้นบ้านก็มัดด้วยตอก

[Lifestyle] ตำข้าว

Sun, 28 Mar 2010 14:23:42 +0700

เช้าๆ เกือบทุกวัน จะได้ยินเสียง ตึกๆ ตักๆ ดังมาจากในหมู่บ้าน เสียงนั้นเป็นเสียงของครกกระเดื่องที่ใช้ตำข้าวเปลือก ให้กลายเป็นข้าวสาร

ที่บ้านสบลานชาวบ้านยังคงรักษาวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมไว้ได้เป็นส่วนมาก อย่างเช่นเรื่องการตำข้าวก็เช่นกัน การตำข้าวด้วยครกกระเดื่องมีข้อดีคือคุณค่าทางอาหารของข้าวยังคงอยู่มากกว่าการใช้เครื่องสี และเป็นการสร้างความสัมพันธ์อันดีในครอบครัว เพราะว่า การตำข้าว ต้องใช้อย่างน้อย ๒ คน คนหนึ่งคอยเหยียบครกกระเดื่อง อีกคนคอยพลิกข้าวในครก ทั้งคู่ต้องทำงานอย่างสอดคล้องสัมพันธ์กัน ถ้าไม่เช่นนั้น คนที่คอยพลิกข้าวอาจจะถูกสากตำข้าว ตำมือได้ ตำไปคุยไป แบบใช้สมาธิไปด้วยในคราวเดียวกัน

การตำข้าวไม่ใช่ว่าจะตำได้ทุกวัน ต้องดูวันข้างขึ้น ข้างแรมให้ดี มีความเชื่อเรื่องการตำข้าวว่า บางวันที่มีผีมากห้ามตำข้าว ตำได้เฉพาะวันที่มีผีน้อย เสียดายที่ไม่ได้ถ่ายรูปปฏิทินกำหนดวันตำข้าว ที่สืบทอดกันมาอย่างช้านาน ไว้จะนำมาให้ดูในโอกาสต่อๆ ไป