Minnihlutinn á Alþingi, sem löngu er orðinn landskunnur fyrir moðreyk sinn og muldur, óttast ekkert meira en framtíðina. Hann óskar þess heitast í ræðu og riti að fortíðin hafi betur gegn samtímanum og Ísland fari að gildum gamla tímans, hvort heldur það varðar kvenfrelsi eða kynvitund. Og allt saman liggur það fyrir eins og stafur á bók, svo sem það allra nýjasta úr munni Miðflokksmanna að karlar verði getulausir og þunglyndir við að ala upp börn, en hormónabúskapur þeirra breytist svo mjög við að koma krógunum til þroska að þeir breytist eiginlega í konur!

En afturhaldið, eðli orðsins samkvæmt, vill auðvitað aðeins fara aftur á bak. Gamalt sé gott.

Það er því ekki úr takti að íhaldsarmur Alþingis óttist samningaviðræður um mögulega aðild Íslands að Evrópu. Lyktir þeirra viðræðna gætu nefnilega orðið það góðar að landsmönnum líki við þær. Og þjóðin átti sig á því á endanum að innganga verði til hagsbóta fyrir fólk og fyrirtæki.

Og því skal enn þyrla upp moldviðri. Fyrst með því að fullyrða að viðræðurnar séu óþarfar, enda sé ekkert um að semja. En svo þegar fyrir liggur að undanþágur muni fást, þar á meðal veigamiklar sérlausnir, þá sé því til að svara að þær verði ekki varanlegar. Enda þótt það sé líka búið að hrekja.

Guð forði einni og sömu þjóðinni að svona fólk setjist að samningaborði fyrir umbjóðendur sína. Því það þráir það eitt að tapa viðræðunum fyrir fram. Sjálfstraustið er á að giska ekkert.

Og gamla tuggan endurtekur sig raunar frá einni öld til annarrar. Við höfum ekkert út fyrir landsteinana að sækja! Við eigum nóg með okkur sjálf! Útlendingar myndu yfirtaka okkur!

Yfirlýsingar fyrri framámanna þessara aðframkomnu afla hafa verið rifjaðar upp á síðustu dögum í tilefni af spurningunni um að hefja viðræður við ESB á nýjan leik. Og þau ummæli eldast ekki vel, svo ekki sé sterkara að orði komist. Úrtölur afturhaldsins eru þær sömu, frá einum tíma til annars.

„Það er sammerkt þeim fullvalda þjóðríkjum sem samþykkt hafa aðildina að ESB, stundum með litlum mun, að ánægja með inngönguna hefur vaxið hratt eftir því sem lengra hefur liðið frá undirritun.“

Samningnum um evrópska efnahagssvæðið frá 1992, sem jafnt framsóknarmenn og sjálfstæðismenn lofa núna í hástert sem mikilvægasta milliríkjasamningi í sögu Íslands, var nefnilega fundið allt til foráttu af fulltrúum þessara flokka á síðustu öld. Framsóknarmaðurinn Páll Pétursson sagði í þingræðu í ársbyrjun 1993 að EES-samningurinn væri allt í senn vondur, óhagstæður og hættulegur Íslendingum. Hann kæmi til með „að færa okkur ósjálfstæði, atvinnuleysi, fátækt og auðnuleysi.“ Stefán Guðmundsson samflokksmaður Péturs sagði að orkuauðlindir Íslands myndu ekki aðeins tapast, heldur værum við „að opna landhelgi Íslands fyrir flota Evrópubandalagsins.“ Og Eggert Haukdal úr Sjálfstæðisflokki var á sama báti, en við blasi að ESB fái aðgang að landhelginni: „Til hvers var þá barist fyrir 200 mílna fiskveiðilögsögu ef EB á að móta fiskveiðistefnu Íslendinga hér eftir,“ spurði hann.

Til að gæta allrar sanngirni hagaði vinstra íhaldið orðum sínum á sama veg á téðum tíma, en EES-máldaginn væri „þjóðhættulegur vegna fullveldisáhyggna,“ eins og Alþýðubandalagsmaðurinn Hjörleifur Guttormsson orðaði það. Félagi hans Steingrímur J. Sigfússon var í sama sauðahúsi, en hann gæti aldrei skilið þau rök „að vænlegasta aðferðin til að varðveita sjálfstæði sitt sé að fórna því.“ Og Ragnar vinur hans Arnalds sagði kýrskýrt að Evrópska efnahagssvæðið væri „tilraun sem mistókst.“

Nákvæmlega ekkert af þessum hrakspám hefur gengið eftir. Ekkert. Þvert á móti liggur fyrir að umræddur samningur hefur reynst slíkur happafengur fyrir land og þjóð að ekki verður við annað jafnað. Hitt blasir líka við að Evrópusambandið hefur reynst vera mikilvægasta og vinsælasta samvinnuhreyfing álfunnar. Hagur þjóða af aðild er augljós. Nú síðast tók Seðlabankastjóri Króata af skarið. Aðild þeirra að ESB hefði róað hagkerfið. „Áður en Króatía varð hluti af evrusvæðinu var Seðlabankinn aðallega í því að halda genginu stöðugu, og þegar krísuástand skapaðist, var það mikil áskorun fyrir lítið og opið efnahagskerfi, og kallaði á inngrip og stóran gjaldeyrisvaraforða,“ sagði Boris Vujčić í nýlegri Íslandsheimsókn, og ítrekaði kostnaðinn af lítilli mynt til heimabrúks.

Kunnuglegt?

Það er sammerkt þeim fullvalda þjóðríkjum sem samþykkt hafa aðildina að ESB, stundum með litlum mun, að ánægja með inngönguna hefur vaxið hratt eftir því sem lengra hefur liðið frá undirritun. Álíka er komið fyrir Bretum, með öfugum formerkjum, eina landinu sem sagt hefur skilið við ESB með minnsta mun, en nú vilja 75 prósent Breta aftur inn, en aðeins fjórðungur þeirra kýs annað.

Það er augljóslega betra að vera inni en úti. Því samningar, hver með sínum hætti, eru til hagsbóta.

Kannski orðaði forsætisráðherra Íslands þetta einna best fyrir áratug eða svo: „Framsóknarflokkurinn er eini flokkurinn sem hefur markað sér skýra stefnu fyrir aðildarviðræður við Evrópusambandið og skilgreint samningsmarkmið þeirra viðræðna. Framsókn hefur sett það sem skilyrði fyrir aðild að fullveldi og óskorað forræði yfir auðlindum þjóðarinnar verði grundvallarkrafa í þeim viðræðum, auk skilyrða sem lúta að hagsmunum landbúnaðar og sjávarútvegs. Fordæmi eru fyrir slíku í samningum annarra þjóða við Evrópusambandið og því er algerlega rangt að halda því fram að þessar kröfur hamli því að af aðildarsamningi geti orðið.“

Varla er hægt að vera meira sammála Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni.

Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:

[This post contains video, click to play]

„Skipulagslögin verða endurskoðuð og sú vinna er að fara af stað. Og það er kannski ekki endilega alltaf bara lagabókstafurinn sem að er að þvælast fyrir heldur líka skilvirknin inni í kerfunum. Það er auðvitað ekki boðlegt eins og til dæmis formaður Samtaka iðnaðarins, Þorsteinn Víglundsson, hefur bent á og fleiri að við séum hér með ný hverfi sem getur tekið hátt í 10 ár að koma af stað. Þetta er einfaldlega eitthvað sem gengur ekki upp til lengdar og sérstaklega ekki ef við ætlum að ná jafnvægi á húsnæðismarkaði til lengri tíma. Þannig að ég bind mjög miklar vonir við að sú vinna, ekki endilega bara einhverjar lagabreytingar heldur líka að við náum að einfalda alla ferla. Við tókum til dæmis núna í desember síðastliðnum upp rafræna ferla sem hafa verið í vinnslu í þó nokkurn tíma varðandi rafræn skil á gögnum og teikningum og fleira sem við erum að fylgja eftir. Þannig að þetta er ekki vinna sem er að fara af stað, þetta er svona meira vinna sem er á lokametrunum og síðan auðvitað líka skipulagslögin. Þar þurfum við líka að skoða vaxtamörkin, hvernig þetta fyrirkomulag er. Getur eitt sveitarfélag haft algjört neitunarvald varðandi uppbyggingu utan svæðisskipulags?

Eða þurfum við að gera breytingar á þessu sem að ég reikna með að við þurfum að gera. Því að svæðisskipulagið sem slíkt er, þær forsendur sem voru gerðar 2015 varðandi íbúafjölgun til 2040 eru auðvitað löngu brostnar og það þarf að endurskoða það samkomulag. Hvort það verði gert með lagabreytingu eða samtali verður að koma í ljós. En þetta helst allt í hendur og ég hef fulla trú á því að með samstilltu átaki sveitarfélaga og ríkisins, vegna þess að við erum að fara í aðra uppbyggingarsamninga, erum að fara í viðræður við Hafnarfjörð og Reykjanesbæ sem dæmi, að við náum að flýta þessum ferlum og þessari vinnu eins og kostur er.“

Ég heyrði að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson segir að þetta sé nú bara svona eins og vorboðinn, alltaf fyrir kosningar, þá sé komið og kynntur einhver pakki. Er þetta svo eða hver er munurinn á þessu? Nú man ég að í tíð síðustu ríkisstjórnar voru kynntir ýmsir pakkar og ekki varð neitt úr neinu í raun og veru.

„Kannski munurinn á þessu og til dæmis í tíð síðustu ríkisstjórnar, það voru kynntir húsnæðispakkar sem námu tugum þúsunda íbúða í uppbyggingu. Það var gert í gegnum svona húsnæðisáætlanir sveitarfélaga. Þær áætlanir stóðust auðvitað ekki nema kannski að hluta til. Ég hef nú samt trú á því að sú vinna hafi samt gagnast vegna þess að við erum að byggja auðvitað okkar vinnu að hluta til á þeirri vinnu sem hefur verið unnin áður, þannig að ég ætla nú ekki alveg að skjóta á þau í kaf. En munurinn til dæmis á þessu tiltekna verkefni sem við vorum að kynna í vikunni er að þetta eru fýsísk verkefni. Þetta er ekki einhver áætlun um …“

Þetta eru ekki skýjaborgir?

„Nei, og þetta er heldur ekki áætlun um eitthvað. Við ætlum að byggja bara einhvers staðar eða á höfuðborgarsvæðinu og sveitarfélögin bara finna út úr því. Við erum að fara í raunveruleg fýsísk verkefni.“

Þetta eru tiltekin svæði sem eru þarna til og tilteknar eignir.

„Já, meðal annars stendur til að breyta húsnæði Skattsins á Laugavegi í íbúðir. Við erum að fara í uppbyggingu á Laugarnesvegi. Ágóðinn af þeirri uppbyggingu á síðan að skila sér í uppbyggingu á nýjum Listaháskóla. Við erum að fara í uppbyggingu á Seljavegi sem að hefur auðvitað lengi staðið til en aldrei einhvern veginn tekist að klára það sem gamli landhelgisgæslureiturinn , eða kenndur við Landhelgisgæsluna. Og það er til dæmis bara flókið ferli vegna þess að sú ríkiseign er inni í skúffufélagi í fjármálaráðuneytinu sem átti að standa undir kostnaði við uppgerð á gamla hegningarhúsinu við Skólavörðustíg. Ralaland sem er 20 hektara land austan við Korpúlfsstaði og tengist svona inn í Blikastaðalandið. Þetta er auðvitað bara landsvæði sem að hefur staðið tómt og við erum að fara í uppbyggingu þar. Það er kannski svona sú framkvæmd eða sú uppbygging sem er svona fjærst okkur í tíma. Annað er nær okkur og það er bara í eðli svona uppbyggingar að sumt tekur skemmri tíma, annað lengri. Það er auðvitað vinna í gangi með svæði uppi í Úlfarsárdal. Og síðan auðvitað erum við að horfa á til framtíðar svæði sem mögulega geta tengst þá Sundabraut sem snúa þá að Álfsnesi, Kjalarnesi og þeim svæðum sem við getum horft til framtíðar.

Það er svolítið merkilegt þegar maður heimsækir mikið af þessum uppbyggingarfélögum á Norðurlöndunum, eins og í Noregi, Obos, og AB í Danmörku og fleiri félög sem ég hef heimsótt, að þar er einmitt mesta áherslan lögð, ekki á það sem menn eru að gera í dag heldur það sem þeir ætla að gera eftir 10 ár og eftir 20 ár. Sú vinna er í fullum gangi hjá þessum rótgrónu risastóru félögum. Það er þessi þróunarvinna til lengri tíma. Og það er það sem er auðvitað mjög snúið við þetta, við erum að reyna að takast á við vanda bæði til skemmri og til lengri tíma. Og hvoru tveggja mjög mikilvægt. Það er auðvitað áskorun að gera það til lengri tíma þar sem við höfum einungis hvað, fjögur ár. En vonandi getur sú vinna, í það minnsta, komist síðan áfram í aðrar góðar hendur ef það verða breytingar eftir næstu kosningar og það sé þá hægt að vinna áfram til lengri tíma.

En varðandi orð Sigmundar Davíðs um einhverjar glærukynningar og glærupakka, þá eru þetta raunverulegir samningar. Þetta eru raunverulegir uppbyggingarsamningar. Þetta er afrakstur vinnu sem hefur tekið mjög langan tíma og margir komið að, bæði auðvitað meirihlutinn í Reykjavíkurborg. Við erum síðan auðvitað í samtali við önnur sveitarfélög þar sem flokkar sem eru í stjórnarandstöðu á þingi eru í meirihluta og eru að stýra. Verkefnið í heild sinni er myndi ég segja þvert á pólitík vegna þess að þetta snýst um uppbyggingarsamninga og auðvitað átti maður alveg von á því að þar sem þetta er komið mjög nálægt sveitarstjórnarkosningum að einhverjir myndu stíga fram og gefa þessu falleinkunn. Það var auðvitað bara eðlilegt og viðbúið. En ég tel mig vita að þeir sem hafa einhverja hugmynd um hvað málið snýst og út á hvað uppbyggingarsamningar ganga, að þá tali þeir gegn betri vitund um að þetta sé eitthvað sjó í gangi. Ef þú hefur einhverja hugmynd um húsnæðisuppbyggingu, þá ættirðu að vita betur.“

Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:

Á síðustu dögum hef ég sökkt mér niður í ágæta bók Ólínu K. Þorvarðardóttur um galdraöldina. Hún lýsir bæði fólki sem ásakað var um galdra og þeim embættismönnum sem fleygðu því á bálköstinn. Flestir sem brenndir voru höfðu að sögn valdið veikindum sveitunga sinna sem oftast voru konur. Ólína birtir lýsingar á veikindum þessa fólk. Venjulega var um ótrúlegt slen að ræða, þreytu, framtaksleysi og alls konar óljós einkenni eins og svima, flökurleika, verki og þyngsli. Prestsfrúin í Selárdal þjáðist lengi af þessum einkennum og voru nokkrir galdramenn leiddir á bálið vegna hennar. Þrátt fyrir dramatískan dauðdaga þessara manna batnaði frúnni ekki.

Jón Magnússon þumlungur lýsir í píslarsögu sinni afskaplega torskildum veikindum þar sem saman fara andleg og líkamleg einkenni. Hann krafðist þess að menn yrðu brenndir vegna þessa. Smám saman er eins og þessi veikindi hafi horfið úr annálum.

Í nútímalæknisfræði hafa óljós veikindi sem líkjast ásókn galdramanna skotið upp kollinum. Sjúklingar kvarta undan þreytu, sleni og framtaksleysi, yfirliðakennd og brunatilfinningu út um líkamann. Sumir segjast hafa keyrt á vegg. Þessi einkenni hafa fengið margvísleg heiti, ME, Potts, post-kóvíð einkenni, kulnun, Akureyrarveiki eða örmögnun. Eins og áður er meðferðin erfið. Reynd hafa verið þunglyndislyf, örvandi lyf og alls konar hjartalyf en allt kemur fyrir ekki. Sumir læknar hafa freistað þess að lækna þessa sjúklinga með innhellingu á saltvatni. Enginn hefur þó enn þá verið leiddur á bálið vegna þessa.

Ég lá heima í óútskýrðu sleni á dögunum og velti fyrir mér ástæðunni. Eru galdramenn aftur komnir á kreik? Hurfu þessi veikindi úr annálum og frásögnum með galdramönnum sem brenndir voru? Er sami sjúkdómurinn að skjóta upp kollinum eftir 400 ár? Þegar læknavísindin standa á gati er kannski kominn tími á aðrar aðferðir. Nú saknar maður Sigurðar heitins Atlasonar sem stýrði galdrasafninu á Ströndum. Hann kunni öllum öðrum betur að kveða niður drauga og galdramenn.

Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:

[This post contains video, click to play]

Vandamálið hefur verið að hluta til að þær íbúðir sem hafa verið byggðar hafa ekki hentað fyrir þá eftirspurn sem er á markaðnum. Hvernig verður það tryggt? Eða verður það tryggt, af því nú er þörf á minni íbúðum? Er það tryggt með einhverjum hætti í þessum pakka?

„Já, það eru kvaðir inni í uppbyggingarsamningunum sem að snúa að ákveðnu lágmarki af bæði leiguíbúðum og hagkvæmu húsnæði, sem er þá til bæði kaups og leigu, sem er þá skilgreint þannig að við erum með ákveðið lágmark sem á að fara inn í félagslega kerfið, inn í stúdentaíbúðir, inn í hlutdeildarlánakerfið og inn í almenna íbúðakerfið. Og þetta lágmark auðvitað tryggir ákveðinn fjölda, ákveðið hlutfall af íbúðum sem fara inn í þessi kerfi. Síðan er líka íbúðamagnið sem við stefnum að því að byggja upp á þessum reitum. Það gefur líka tilefni til bjartsýni um það að við munum ná að byggja fleiri íbúðir sem eru þá minni heldur en fleiri stærri.

Það er alveg rétt sem þú bendir á, það eru auðvitað að mér skilst samkvæmt síðustu tölum, á annað þúsund íbúðir af nýjum íbúðum sem standa óseldar. Fyrir því eru auðvitað margar ástæður. Það er auðvitað hátt vaxtastig. Íbúðirnar eru alltof dýrar. Það er ekki verið að byggja inn í þá eftirspurn sem er á markaði, bæði varðandi stærð, bílastæði hafa auðvitað áhrif líka. Lögaðilar að sama skapi verið að halda að sér höndum. Þeir hafa verið mjög stórir í uppkaupum á nýju húsnæði. Þannig að ég myndi segja að þessi húsnæðispakki, eða þessi uppbygging, hún mun auðvitað styðja mjög vel við, hvað á ég að segja, markaðinn eða það sem markaðurinn er að kalla eftir, það er að segja hagkvæmar, minni, litlar og meðalstórar íbúðir bæði til kaups og leigu.“

Eitt af því sem menn hafa áhyggjur af í sambandi við svona pakka er að þú smellir ekkert fingri og upp er sprottið íbúðarhús. Ég heyrði viðtal við þig í sjónvarpi núna í vikunni þar sem þú lýstir yfir bjartsýni á það að þetta geti gerst mjög hratt. Er eitthvað sem er öðruvísi núna? Oft þegar svona er ákveðið þá byrjar einhver undirbúningur. Þetta getur tekið nokkur ár.

„Já, húsnæðisuppbygging og húsnæðismarkaðurinn er mjög flókinn og það hjálpar mér auðvitað gríðarlega að hafa smá reynslu af þessum vettvangi þar sem eitt af mínum helstu áherslumálum á vettvangi verkalýðshreyfingarinnar var húsnæðisuppbyggingin. Ég var svo heppinn að fá að taka þátt í uppbyggingu Bjargs íbúðafélags nánast frá upphafi þegar við byrjuðum að móta hugmyndafræðina í Ráðhúsinu á sínum tíma, sem var afrakstur kjarasamninganna 2015, að móta hvernig við sæjum fyrir okkur nýtt óhagnaðardrifið íbúðakerfi. Þannig að ég er mjög meðvitaður um það allar tímalínur og hvað hlutirnir taka langan tíma, en ég er líka meðvitaður um það hvað við getum gert.

Meðal annars fengum við í Bjargi mjög góða eftirfylgni vegna þess að verkefnið er og var auðvitað einstakt þegar við fórum af stað með þetta. Þá fengum við ákveðna eftirfylgni í skipulaginu hjá borginni á sínum tíma sem gerði það að verkum að við náðum að hraða verkefninu umtalsvert og umtalsvert hraðar heldur en annars hefði verið. En við viljum auðvitað ekki kannski horfa á þetta þannig að við séum að fá einhverjar sérmeðferð umfram aðra þegar kemur að þessari sértæku uppbyggingu heldur erum við núna að fara í gegnum alla skipulagsferla og byggingarreglugerðir til þess að breyta kerfinu og sú vinna gengur mjög vel. Við erum á lokametrunum með einföldun á byggingarreglugerð og mér skilst að lokaniðurstaðan verði eitthvað á þá vegu að hún fari úr 18 köflum í átta. En að sjálfsögðu, það er mjög vandasamt verk að gera slíkt vegna þess að við viljum ekki gera þetta á kostnað gæða og svo framvegis. Það er auðvitað gríðarlega mikilvægt að við höldum gæðunum góðum og gerum þá frekari kröfur heldur en hitt varðandi gæðin.“

Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:

Svarið er einfalt. Þetta var fyrirsjáanlegt.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson bendir á að hraður vöxtur málaflokksins sé vegna aukinna tilkomu fólks sem hann telur að eigi minni rétt á þessum bótum heldur en “raunverulegir” öryrkjar. Þarna er Sigmundur að tala um innflytjendur sem séu að leggjast á örorkukerfið.

Ég vill ekki leggja mat á hvort það sem Sigmundur segir sé rétt eða rangt en í meira en áratug hefur Góðvild bent á að foreldrar langveikra barna séu í mikilli áhættu á að fara á örorku og þetta á líka við um fólk sem þarf að sinna öldruðum foreldrum sem komast ekki á dvalarheimili vegna þess að að vantar fleiri dvalarheimili.

Álagið sem fylgir því að sinna barni með alvarlegan og langvinnan sjúkdóm er ekki tímabundið það er daglegt, áralangt og oft yfirþyrmandi. Samhliða því er stuðningur kerfisins takmarkaður, flókinn og oftar en ekki tímabundinn.

Rannsóknir hafa sýnt að foreldrar langveikra og fatlaðra barna eru líklegri til að upplifa kulnun, andlegt álag og brotthvarf af vinnumarkaði. Þegar fólk er ýtt út úr vinnu vegna aðstæðna sem það ræður ekki við, eykst hættan á því að það endi á örorku. Þetta er ekki tilviljun þetta er mynstur.

Þróunin sem við sjáum í dag styður þetta enn frekar. Örorka er að aukast, sérstaklega hjá ákveðnum hópum. Í sumum aldurshópum er staðan sú að allt að fjórða hver kona er á örorku. Þar er stór hluti einstaklinga sem bera mikla félagslega byrði þar á meðal einstæðar mæður og fólk sem stendur eitt í þungri umönnun.

Þetta er mikilvægt að skilja. Þetta snýst ekki eingöngu um heilsu einstaklingsins. Þetta snýst um aðstæður fólks, álag, ábyrgð og skort á stuðningi. Umönnunarálag og félagslegir þættir skipta hér gríðarlegu máli.

Við erum því ekki að horfa á óútskýranlega aukningu á örorku. Við erum að horfa á afleiðingar þess að hafa ekki gripið inn í fyrr.

Kerfið eins og það er í dag er fyrst og fremst viðbragðsdrifið. Það reynir að grípa fólk þegar það er búið að brotna, en gerir lítið til að koma í veg fyrir að það brotni. Forvarnir eru nánast óþekkt hugtak í þessu samhengi, þrátt fyrir að kostnaðurinn bæði mannlegur og fjárhagslegur sé gríðarlegur.

Ef við ætlum að snúa þessari þróun við þurfum við að horfa á rót vandans.

Við þurfum að styðja foreldra langveikra barna áður en þeir detta út af vinnumarkaði. Það þýðir raunverulegan stuðning, sveigjanleika í vinnu og kerfi sem skilur að aðstæður þessa hóps eru ekki tímabundið ástand heldur langtíma veruleiki.

Á sama tíma verðum við að hætta að refsa fólki fyrir að reyna að taka þátt í samfélaginu. Núverandi fyrirkomulag, þar sem fólki er refsað með skerðingu um leið og fólk reynir að vinna eða fara í nám, skapar gildru. Fólk situr fast, ekki vegna þess að það vill ekki taka þátt, heldur vegna þess að það þorir ekki að taka áhættuna að missa tekjur.

Við þurfum kerfi sem hvetur fólk til þátttöku í stað þess að hindra hana.

Að leyfa fólki á örorku að vinna, mennta sig og stíga smám saman aftur inn í samfélagið án þess að missa lífsviðurværi sitt er ekki bara réttlætismál. Það er skynsamleg fjárfesting.

Staðreyndin er sú að örorka er oft ekki upphaf vandans hún er endapunktur ferlis sem hefði verið hægt að stöðva í byrjun.

Spurningin er ekki lengur hvort við höfum efni á að bregðast við.

Spurningin er hvort við höfum efni á að gera það ekki.

Höfundur er framkvæmdastjóri Góðvildar

Kvöldvaka. Hún er eitthvað spennandi, gaman. Það er vídjóspóla, draugasaga, kannski snakk. Andvaka er andstæða kvöldvökunnar. Hin óviljandi kvöldvaka sem lifir sjálfstæðu lífi í taugakerfinu á okkur og fyllir okkur af lífsstílsskömm þangað til við ælum út úr okkur að við hljótum að vera listamenn. En hvað er þá andvaka listamaður sem kann illa að gera list og lærir bara lögfræði?

Mikilvægir menn og stöku kona tala stundum um að vitundarvakning hafi orðið í svefnmenningu á landinu. Það er mikið til í því. Sem leikmaður alfarið utan heilbrigðisvísinda man ég mjög skýrt eftir því þegar æðstiprestur svefnfræðanna Matthew Walker kom hingað til lands og bókin hans Why we sleep var í framhaldinu gefin út á íslensku. Það var ekki hægt að mæta í eitt einasta matarboð vestan við Klambratún án þess að hafa lesið þessa bók. Svo þurfti að halda uppi kurteisis-spjalli um svefnvenjur. Dreptu mig ekki. Þetta spjall leiddist síðan út í meting; á pari við samgönguhjólreiðar, fjallgöngur og annað sem Íslendingar elska að taka alla leið.

Sá sem svaf best var alveg búinn á því strax eftir desert, þurfti að leggja af stað ekki seinna en átta vegna þess að það var skjálaus tími frá hálf níu. Svona urðum við leiðinlegri með hverju árinu, en betur sofin. Ég held að þetta hafi verið heimsfaraldurinn (ruslakistan yfir allt sem er óútskýrt í samtímanum en á sér marglaga og flóknar ástæður) en ég held líka að við höfum hugsanlega á einhverjum tímapunkti hipsterað yfir okkur á Feneyjatvíæringnum og núllstillt allt landið í kúlheitum. Núna erum við bara eins og Norðmenn.

Vefmiðlarnir fylltust af viðtölum við fólk um morgunrútínur. Forstjóra sem vöknuðu fimm á morgnana en leyfðu sér trít um helgar og sváfu til hálfátta, eins og við hin, svínin. Gat verið að allt þetta fólk væri vaknað svona snemma?

Þar sem undirrituð er jú oft andvaka og sérstaklega þessi misserin, er ekki seinna vænna að kanna málið. Ég hendi mér í strigaskó og set goslaust Pepsi max í vatnsbrúsa og kalla það amínósýrur. Nú á að looksmaxa og dást að manospherinu brokkandi úti á sléttunum.

En klukkan fimm að morgni er ekki ein einasta sála úti að skokka, þvert á yfirlýsingar vefmiðlanna. Í raun er ég hérna alein með tveimur mávum, sitjandi fyrir öllum þessum ofurhressu týpum sem eru búnar að gaslýsa alla þjóðina, að það eigi að vaka og vinna og að við séum annars bara einhver hrúga af vampírum. Ég bið ykkur, þess vegna í guðanna bænum, farið bara aftur að sofa.

Þetta er allt bara leikhús. Það er enginn hérna.

Hann lýsir vonbrigðum sínum með það hve umræðan um ESB er „sundurlaus og á köflum yfirdrifin.“ Hann skrifar að vinur hans hafi nýlega spurt hann hvers vegna það heyrðist svona lítið í þeim sem væru fylgjendur aðildarumræðunni Andstæðingarnir væru hins vegar mjög áberandi og virtust hengja sig í algjör smáatriði og ná þannig að drepa innihaldsríkri umræðu á dreif.

„Við nánari umhugsun sá ég að hann hafði lög að mæla. Ég nefni þar til dæmis orðalag þeirrar spurningar sem lögð verður fyrir þjóðina í þjóðaratkvæðagreiðslunni í ágúst nk. Það er beinlínis hamast gegn framsetningu hennar. Að vandlega athuguðu máli er ég þeirrar skoðunar að hún geti tæpast verið orðuð á neinn annan hátt. Þess vegna fannst mér Landskjörstjórn vera komin út á hálan ís, svo ekki sé meira sagt, með yfirlýsingu sinni sem ég mat svo að væri pólitískt inngrip í þessa umræðu alla.“

Sigurður Gylfi vitnar í nýlega pistla Davíðs Þórs Björgvinssonar og Þorsteins Pálssonar á DV þar sem þeir gagnrýna pólitísk afskipti landskjörstjórnar af þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðsluna harðlega og bætir við: „Auk þess er ekki nokkur vafi á um hvað er spurt og þyrfti einbeittan brotavilja til að láta það vefjast fyrir sér.“

Hann tekur sérstaklega fram að hann sé ekki búinn að gera upp hug sinn til aðildar að ESB en í ágúst muni hann segja já við því að aðildarviðræðum verði haldið áfram.

„Ég vil jafnframt taka fram að hamagangurinn í þeim sem eru á móti inngöngunni í ESB hefur gert mig heldur jákvæðari í garð aðild Íslands að bandalaginu.“

Sigurður Gylfi rifjar upp hrunið 2008 og aðdraganda þess, m.a. orð Ólafs Ragnars Grímssonar sem dásamaði „útrás“ íslenskra athafnamanna og gekk svo langt að halda því fram í skrifum sínum að bandarískir og breskir viðskiptaskólar eins og Harvard og Oxford þyrftu að endurskoða kennslumódel sín og læra af „strákunum okkar.“

„Í þessu sambandi verður mér oft hugsað til þess þegar ljósmyndari Morgunblaðsins náði frægri ljósmynd af framsóknarmönnunum Ólafi Ólafssyni og Finni Ingólfssyni í fína jeppanum sínum þar sem báðir voru brosmildir í meira lagi vegna þess að búið var að afhenda þeim heilan banka! Í þeirra hlut kom Búnaðarbankinn, hann kom nefnilega í hlut Framsóknarmanna en Sjálfstæðismenn fengu úthlutað Landsbankanum eins og frægt er orðið. Davíð Oddsson og Halldór Ásgrímsson sem þá réðu ríkjum á Íslandi komu sér saman um þetta. Síðar meir kom í ljós að hvorugur þessara aðila borguðu fyrir góssið ef marka má Rannsóknarskýrslu Alþingis, en það er nú önnur saga. Já, þarna kom sér vissulega vel að „boðleiðirnar“ voru stuttar! Hlutirnir gerast svo hratt hjá okkur, laus við evrópskt reglufargan.“

Margir líka við færsluna og kommentin eru mjög jákvæð. Með færslunni er myndin umrædda af Ólafi Ólafssyni og Finni Ingólfssyni.

Hægt er að skoða færslu Sigurðar Gylfa hér:

Hér er hægt að hlusta á brot úr þættinum:

[This post contains video, click to play]

„Við vorum að kynna hluta af húsnæðispakka tvö, sem er uppbygging á ríkislóðum og síðan líka ríkiseignir sem verður breytt í íbúðir. Við vorum að klára mjög umfangsmikla samninga við Reykjavíkurborg, uppbyggingarsamninga. Inni í þeim pakka voru líka svokallaðir makaskiptasamningar, meðal annars verið að ganga frá eignaskiptum á lóð uppi á Hólmsheiði sem á að vera undir öryggisvistunarúrræði sem við erum að fara að byggja upp. Þannig að það var mikið gleðiefni að ná að klára þetta. Þetta hefur verið langur aðdragandi. Það hefur auðvitað verið reynt áður að koma þessum, hvað á ég að segja, ríkislóðum í vinnu sem hafa staðið auðar og ekki skilað ríkinu neinum tekjum og svo sem ekki samfélaginu nokkurt gagn heldur. Þetta er ferli sem hófst fyrir rúmlega ári síðan þegar við sem vorum kjörnir í sérstakan aðgerðahóp í húsnæðisuppbyggingu fórum að kortleggja þær ríkiseignir og ríkislóðir sem við töldum fýsilegan kost til þess að byggja upp á með þá áherslu á hagkvæmt húsnæði á viðráðanlegu verði, hvort sem það er til kaups eða leigu.

Þetta er fyrsti samningurinn sem við gerum eftir þá vinnu og ég bara ítreka það að það er virkilega ánægjulegt að hafa náð þeim áfanga að klára þetta og eitthvað sem hefur ekki tekist að gera í, ja, alla vega yfir 10 ár. Það sem að hefur verið reynt og þegar ég var til dæmis í forsvari fyrir Bjarg íbúðafélag, sem að er í eigu Alþýðusambands Íslands og BSRB, þá höfðum við meðal annars augastað á nokkrum ríkislóðum sem við höfðum áhuga á að byggja upp, en það hefur ekkert gengið eða rekið í þeim efnum.

Síðan erum við auðvitað að fara af stað með uppbyggingarsamninga við fleiri sveitarfélög, þetta er ekki bara Reykjavíkurborg. Og inni í þessum húsnæðispakka er líka svona ákveðið átak sem við erum að fara að ráðast í varðandi uppbyggingu á landsbyggðinni og við erum þá að horfa á, eins og þetta er kallað, svokölluð kaldari svæði og það erum við að gera með því að efla leigufélögin Bríet og Brák sem eru rekin undir Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Munum efla þau og það er svona hluti af þeirri vegferð og síðan í þessu líka er landsáætlunin gegn heimilisleysi og sömuleiðis líka erum við í mjög góðu samtali við Samtök sveitarfélaga um sameiginlegt markmið okkar að eyða biðlistum fyrir húsnæði fyrir fatlað fólk.

Það er líka stór aðgerðapakki sem að við erum að byrja á núna fyrir leigjendur. Við erum nú þegar búin að gera samning við Neytendasamtökin varðandi leigjendaaðstoðina, stórefla hana, kynningu og fræðslu fyrir leigjendur, þannig að þeir þekki rétt sinn. Það er gríðarlega mikilvægt, og það þekki ég bara úr mínu gamla starfi í stéttarfélagi. Ef stéttarfélagið er öflugt þá er réttindagæslan auðvitað miklu betri og líkurnar á því að brotið sé á vinnandi fólki, eða í þessu tilfelli leigjendum, verður mun ólíklegri ef bæði leigusali og leigjendur þekkja betur sinn rétt og hafa síðan gott bakland til þess að leita til ef um ágreining er að ræða. Samhliða því erum við líka að stórefla kærunefnd húsamála sem er með biðtíma eftir afgreiðslu mála sem er langt umfram það sem að getur talist ásættanlegt og sömuleiðis líka lögbundið.“

Hægt er að hlusta á hlaðvarpið í heild sinni hér:

Samfylkingin tapar einnig fylgi en er stærsti flokkurinn í bænum. Viðreisn tekur mikið stökk og er næststærsti flokkurinn en Sjálfstæðisflokkurinn hrapar niður í þriðja sæti. Miðflokkurinn tekur mikið stökk og ríflega þrefaldar fylgi sitt. Framsókn eykur fylgi sitt lítillega og Vinstrið kemur sprækt inn þótt ekki líti út fyrir að það dugi fyrir manni í bæjarstjórn.

Athyglisvert er að skoða hver skipting bæjarfulltrúa yrði, miðað við þessa niðurstöðu. Samfylkingin sem fær 24,2% fengi þrjá bæjarfulltrúa og sömuleiðis Viðreisn, sem fær 22,4% fylgi. Sjálfstæðisflokkurinn, sem í dag hefur fjóra bæjarfulltrúa, fengi 22,1% sem ekki dygði fyrir nema tveimur bæjarfulltrúum. Mjög er þó mjótt á mununum og ekki þyrfti mikið að gerast til að þriðji maður Sjálfstæðisflokksins kæmist inn. Það yrði þá á kostnað Framsóknar, en 11. og síðasti maður inn er annar maður af lista Framsóknar. Tíundi maður inn er þriðji maður á lista Viðreisnar.

Samkvæmt könnuninni missir núverandi meirihluti tvo menn, fær fjóra í stað sex síðast. Meirihlutinn er því fallinn. Einu gildir þótt þær sviptingar yrðu að Framsókn héldi sínum tveimur og Sjálfstæðisflokkurinn næði sínum þriðja manni inn á kostnað þriðja Viðreisnarmannsins. Meirihlutinn er engu að síður fallinn.

Út frá könnuninni er einungis einn möguleiki á myndun tveggja flokka meirihluta. Samfylkingin og Viðreisn hafa saman sex bæjarfulltrúa, sem er meirihluti. Verði úrslit kosninganna í samræmi við niðurstöður könnunarinnar er ljóst að Viðreisn er í lykilaðstöðu og getur valið sér samstarfsaðila.

Bæjarráð skipaði starfshóp um nýjan golfvöll í Hafnarfirði. Meginverkefni starfshópsins var að kanna mögulegar staðsetningar fyrir nýjan golfvöll í landi Hafnarfjarðar og koma með tillögu að staðsetningu svo og að móta tillögur um gerð vallar og fyrirkomulag rekstrar á nýjum golfvelli.

Eftir ítarlega greiningarvinnu starfshópsins á fjórum valkostum á staðsetningu nýs golfvallar var niðurstaðan að nýtt rúmlega 200 ha svæði sunnan og vestan Stórhöfða og austan við Krýsuvíkurveg væri besti kosturinn fyrir sameiginlegan golfvöll ætlaður Golfklúbbnum Keili og Golfklúbbnum Setbergi þar sem lagt var til að golfíþróttin í Hafnarfirði yrði rekin undir einum hatti með bestu nýtingu mannauðs, reynslu og þekkingu. Í framhaldinu var skipaður framkvæmdahópur um uppbyggingu á nýjum golfvelli í landi Hafnarfjarðar. Framkvæmdahópurinn er skipaður sex aðilum, fjórum frá Hafnarfjarðarbæ, einum frá Golfklúbbnum Keili og einum frá Golfklúbbi Setbergs.

Aðalskipulag Hafnarfjarðar

Forsenda þess að nýr 36 holu golfvöllur ásamt æfingasvæði, byggingum og öðrum innviðum verði að veruleika er að gert sé ráð fyrir slíku í aðalskipulagi Hafnarfjarðar. Þetta kjörtímabil hefur verið unnið öruggum höndum undir forystu Orra Björnssonar, formanns skipulags- og byggingarráðs og oddvita Sjálfstæðisflokksins að nýju aðalskipulagi fyrir Hafnarfjörð. Á síðasta fundi bæjarstjórnar Hafnarfjarðar var nýtt glæsilegt aðalskipulag samþykkt í auglýsingu.

Í greinargerð með aðalskipulagstillögunni er svæðið sem nefnist „Golfvöllurinn í Snókalöndum“, 260 ha. 36 holu golfvöllur. Gert er ráð fyrir mannvirkjum, allt að 15000 m2 sem tengjast starfseminni og að mögulegt verði að samnýta aðstöðu fyrir aðra útivist og íþróttir t.d. göngur, hjólreiðar, frisbígolf o.fl.

Keilir – Setberg – lýðheilsa

Mikil fjölgun hefur verið í golfklúbbunum Keili og Setbergi. Í Keili eru félagar 2200 og 500 á biðlista, í Setbergi eru félagar 950 og 300 á biðlista. Mikil ásókn er í rástíma og komast færri að en vilja. Báðir golfklúbbarnir eru aðilar að Íþróttabandalagi Hafnarfjarðar og hafa þeir átt stóran þátt í glæsilegri íþróttasögu Hafnarfjarðar. Rannsóknir gefa sterkar vísbendingar um að golfíþróttin stuðli að betri heilsu og vellíðan. Golfíþróttin er því sannarlega mikilvægur þáttur í að bæta lýðheilsu almennings. Golfið er almenningsíþrótt. Golfið er ekki íþrótt fárra, heldur fjöldans. Því er það afar jákvætt að ákvæðið í málefnasamningi Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks um að unnið verði að skipulagi nýs golfvallar sé að raungerast og fleiri Hafnfirðingar fái notið þess að spila golf.

Höfundur er á lista Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði.