Çoğunlukla olaylar üzerinde herhangi bir kontrole sahip olmayan; olan biteni anlamlandırmakta zorlanan ve kendi yaşamı ve güvenliği konusunda endişeye kapılan çocuklar da bu yıpratıcı süreç içerisinde büyük yaralar alabilir.

Karar verme ve olan biteni etkileme gücü olmayan çocukların yetişkinlerin “birbirinden boşanmasının” tarafı durumuna getirilmesi ve tüm bu yıpratıcı süreç içerisinde aktif bir şekilde yer almaya zorlanmaları adil olmadığı gibi, çocuk üzerinde kalıcı ve yıkıcı sonuçlara neden olabilir.

Bu nedenle, “boşanan yetişkinler olarak” ne kadar zor günler geçiriyor olursanız olun; “anne-baba olarak” sahip olduğunuz en kıymetli varlığı korumayı ve bu süreçten en az zararla çıkmasını sağlamayı birinci önceliğiniz haline getirmeniz, en azından bunun için elinizden geleni yapmanız gerekiyor.

Çocuğunuzdan mesaj var!
Boşanma sürecinin çocuğunuzun ruh sağlığı üzerindeki etkilerini en aza indirmek için onun sizden beklentilerini ve size söylemek istediklerini (çoğu zaman net bir şekilde ifade edemeseler de) bilmeniz gerekir.

İşte, çocukların boşanan anne-babalara vermek istediği en önemli mesajlar:

1. Biz her ikinizi de seviyoruz ve her ikinize de ihtiyacımız var.

2. Bizler sizin muhbirleriniz değiliz. Diğer ebeveynimize söylemek istediğiniz bir şey varsa, bunu direkt kendisine söyleyin.

3. Biliyoruz ki, sizler acı çekiyorsunuz, korkuyorsunuz ve öfkelisiniz. Biz de!

4. Biliyoruz ki büyük olasılıkla elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyorsunuz. Biz de!

5. Lütfen diğer ebeveynimiz hakkında kötü şeyler söylemeyin. Ne kadar haklı olursanız olun, bu sadece bizim kendimizi gerçekten çok kötü hissetmemize neden oluyor.

6. Lütfen taraf tutmamızı istemeyin. Böyle bir konuda taraf olmak bizim için çok zor ve çok ağır. Bu beklentiniz hiç adil değil.

7. Diğer ebeveynimizle birlikte olmaktan hoşlandığımız için size ihanet ettiğimiz duygusuna kapılmamıza neden olmayın.

8. Bu sizin seçiminiz olmayabilir, ama unutmayın, bu bizim seçimimiz de değil.

9. Lütfen boşanmanın anlamadığımız ya da bilmemize gerek olmayan ayrıntılarını bize anlatmayın.

10. Lütfen bizi evin “erkeği” ya da “kadını” yapmayın. Biz sadece çocuğuz ve sadece bir çocuk olmamıza izin verin!!!

Üvey anababa ve üvey çocuk ilişkileri toplumsal bir sorun olarak aile ilişkilerinin önemli bir yönünü oluşturmaktadır. Üvey çocuk olmak ve üvey ana ya da babaya sahip olmak, çocuğun ya ana ya da babasımn öldüğünü, ya da boşandıklanm ifade eder. Bu yüzden hayatındaki bu büyük eksikliğe katlanmaya çalışmak çocuğu kendi iç dünyasında sürekli çatışmaya yöneltmektedir. Ayrılığın nedeni ölüm bile olsa çocuk kendisini terkeden babaya kırılıp gücenir. Bundan soma kendisini kimin koruyacağını, kime güveneceğini merak eder.

Çocuk, üvey ana ya da babayı, ana veya babasıyla yakın ilişkisinden dolayı en yakın çevresinde yer alan, ana ya da baba gibi sorumluluk ve hakları olan apayrı ve yepyeni bir insan tipi olarak algılamaktadır. Bu yeni kişi ile ilişkisinin nasıl düzenleneceğini pek bilememektedir. Çocuğun yaşı bu yeni kişiyi kabul ya da reddetmekte etkilidir. Bir yaşamda annesi ölmüş bir bebeğe üvey ana kolay ana olabilir, ancak annesini sık sık gören bir lise öğrencisi için üvey ana kolayca ana yerini alamaz.

Çocuk, üvey ana ya da babanınkinden ayrı bir hayat sürdürmüş, üvey velinin beklentisine uygun düşmeyen çok alışkanlıklar edinmiştir. Çocuk içinde gizli bir yerlerde evliliğin başansız olmasını istemektedir. Çünkü eski yaşamı bazı açılardan kötüdür ama tanıdıktır da. Kişiliği belki de onlann beklediğinden farklı özelliklerden oluşmaktadır. Bu açıdan onlarla uyumlu bir yaşamı paylaşmaları, gerekli dayamşmayı hemen kurmaları pek beklenemez. Böylesi bir beklenti gerçekçi değildir.

Ailede bir üveylik olması, gençte çoğu zaman bir huzursuzluk yaratmaktadır. Aile samimiyetine oldukça yabancı birinin hem de otoriteye sahip olarak girmesi, bir takım çatışmalara yol açmaktadır.

Üvey ana babalar çocuğa herhangi bir nedenle yoksun kaldıkları bakımı vermeye hazırdırlar. Bu nedenle normalde çocuğun bakımından sorumlu olan ana babalardan daha duyarlı davranmaktadırlar. Ancak çocuğun tek başına sevgi ve borçluluk duygularıyla yetinmemelerini anlamakta zorlanmaktadırlar. Özellikle ergenlik çağındaki çocuklar genellikle karışık duygular beslemektedirler. Yeni ana babalarını hem sevmekte hem de onlardan nefret etmektedirler. Daha önceki terk edilme ya da ana babadan birisini yitirme deneyimi, yeni bir ilişki kurmalarını zorlaştırmakta ve tedirginlik güvensizlik yaşatmaktadır. Ergenler oldukları gibi kabul edilip edilmediklerini anlamak için de bu ilişkiyi sınama gereği duymaktadırlar.

Çocuklar üvey ana babayı sevmeye başladıklarında, suçluluk duygusuna kapılmaktadırlar. Öz ana veya babasına haksızlık yaptığını düşünmekte ve bu da çelişkili duygulara neden olmaktadır.

Genç, bağımsız olmayı istemekle birlikte, evde kendisiyle ilgilenilmesini, şefkat gösterilmesini beklemekte ve güven aramaktadır. Evde bir üveyliğin bulunması, bu güven duygusunun sarsılmasına yol açmakta, hatta onu tamamıyla ortadan kaldırmaktadır. Ergenin yeni evliliğe uyumu, çocuğuııkinden daha güç olmaktadır. Gencin aile hayatında alıştığı bir düzeni bulunmaktadır. Ebeveyni ile arasında yakın bir ilişki bulunabildiği gibi, aralarında olmayan ebeveyni idealize etmiş olabilmektedir. Her iki halde de ergen, üvey ebeveyne eleştirel bir gözle bakmaktadır.

Buluğ çağından çıkmak ve yetişkinliğe adım atmak üzere olan çocuklar, ebeveynin yeni evliliğine kolay uyum sağlamaktadırlar. Çünkü aileden ayrılıp, kendilerine yeni bir hayat kurma sürecini yaşamaktadırlar. Hatta bazıları, ana ya da babalarının onlarla ilgilenecek ve destekleyecek bir hayat arkadaşı bulmuş olmalarını rahatlatıcı bile bulmaktadır. Diğerleri ise rahatlama ile birlikte öfke de duymaktadırlar. Bir ebeveynin yemden evlenmesine ve üvey ebeveyne en çok tepki gösteren çocuklar, yaş grubu olarak, buluğ çağma girmek üzere veya girmiş olanlardır. Buluğ çağı kendi başına zor bir dönemdir. Onları yaşıtlarından ayıran, kendilerini farklı hissetmelerine neden olan herşey (tek ebeveynli olmak veya üvey ebeveyni olmak gibi) bu yaşta normal olarak duydukları stresi arttırmaktadır.

Annenin ve babanın tekrar evlenmesi ergenlerde, başa çıkamadıkları güç ve utandırıcı duygular uyandırmaktadır. Annenin ya da babanın, kendileri dışında da bir hayatı olduğunu görmekte ve şaşırmaktadırlar. Aynı zamanda ebeveynin cinsel olarak, dolayısıyla bir rakip olarak algılamaya başlamaktadırlar. Üvey babaya karşı da karışık cinsel duygular beslemektedirler. Hem bu hem de üvey babanın tepkileri onları sürekli kaygı duymaya itmektedir. Erkek çocuklar ise, annelerinin babalan dışında bir erkeğe ilgi duymasından rahatsızlık duymaktadırlar. Üstelik anneleri, arkadaşlan ile hayalini kurdukları ve zaman zaman cinsel içerikli konuşmalara konu olan bir biçimde davranmaktadır. Bütün bunlar, onlann ana ve babalanna fiziksel temas biçimlerini de değiştirmeye çalıştıklan bir zamana denk gelmektedir. Örneğin, artık babanın kucağına oturmak veya anneye sımsıkı sarılmak yerine, yanaklanna bir öpücük kondurmaktadırlar.

Çocuklann cinsiyeti üvey ana babaya uyumda farklılık göstermektedir. Hem kız hem de erkek çocuk aynı cinsten üvey ebeveyne uyum sağlamada çeşitli zorluklar yaşamaktadır. Ancak karşı cinsten üvey ebeveyne daha kolay uyum sağlamaktadırlar. Kız çocuğu anasının yokluğunun acısını, onun yerini doldurarak hafifletmeye çalışırken, eve gelen üvey ana umutlannı yitirmesine neden olmaktadır. Bu yüzden öç alma duygusuyla elinden gelen tüm terslikleri yapmaktadır. Daha ileri boyutlan ise, evde konan her kurala karşı çıkmak, yalan söylemek, para çalmak, huzursuz, dikkatsiz, uyumsuz davranmak gibi davranışlar göstermektedir. Üvey ana-erkek çocuk ilişkisinde bir tehlike, yaşlanmn yakın olmasıdır. Erkek çocuğun sevgisi şekil değiştirebilmektedir (Bilen).Ergen çoğu kez, üvey ana ya da babasım nasıl çağıracağını bilememektedir. Başka bir husus da çocuğun üvey babamn soyadım alıp almayacağıdır. Bu yasal bir sorun olmakla beraber, küçük yaştaki çocukların üvey babalarının soyadlarını almaları iyi sonuç vermektedir.

Boşanmış ebeveynlerin tekrar evlenmesi durumunda çocukların yeni duruma alışma tepkilerinde kişisel farklılık görülür. Bazı çocuklar için üvey anababamn gelişi çok olumlu sonuçlar yaratabileceği gibi, bazı çocuklar da olumsuz sonuçlar yaratabilir. Bu durum ayrı olan ebeveyne düşkün olan çocuğu daha fazla etkilemektedir. Kız çocukların erkeklere göre üvey anababaya daha çok tepki verdikleri görülmektedir.

Çocuklar arasında yemden evliliğin kısa süreli etkileri farklılık göstermektedir. Genellikle, yemden evliliğe uyumda kızlar erkeklerden ve büyük çocuklar küçük çocuklardan daha fazla zorluk çekmektedirler ve doğası zor olan çocuklar, kolay çocuklara oranla daha fazla zorluk çekmektedirler.

Suç işleme konusunda üvey aileleriyle yaşayan ergenler, tek ebeveynli ailelerde yaşayan ergenlerden daha fazla risk taşımaktadırlar. Aynı zamanda üvey aile ortamında büyüyen ergenler, erinlik döneminde akran baskısına daha az karşı koyabilmektedirler .

Çocuk yetiştirmek iki ebeveyn için dahi zor bir iştir. Bu zor görevi tek başına yapmaya çalışmak ise kimi zaman son derece bunaltıcı olabilir.

Yine de uzmanlar solo ebeveynlerin aile için uygun bir plan oluşturmaları halinde tek başlarına da ayakta kalabileceklerini ve hatta son derece başarılı olabileceklerini söylüyorlar.

İki kişinin işini yaparken en fazla tutarlılık ve dürüstlüğün yardımcı olacağını vurgulayan uzmanlar solo ebeveynlere şu önerilerde bulunuyorlar:

Tutarlılık sağlayın: Yemek zamanlarını, ev işlerini ve uyku zamanını belirleyin. Disiplin konusunda ise tutarlı davranın. Çocuklar sağlıklı bir şekilde gelişebilmek için tutarlılığa ihtiyaç duyarlar. Güvenlik duygusu çocuklar için şarttır.

İstikrarı koruyun: Çocuğunuzun bakımı ile ilgili düzenlemeleri mümkün olduğunca az değiştirmeye gayret edin.

Her iki ebeveynin yerini tutmaya çalışmayın: Bir kişinin hem anne, hem de baba olamayacağı ve bunu yapmaya çalışmanın bir hata olduğu gerçeği ile yüzleşin. Bunun yerine çocuğunuz için amcalar, dayılar, büyükanneler, büyükbabalar, öğretmenler, antrenörler, halalar ya da teyzeler gibi başka etki kaynakları ve rol modellerini değerlendirin.

Eski eşinizi eleştirmeyin: Araştırmalar çocukların boşanmaya uyum sağlamalarını zorlaştıran bir numaralı unsurun anne ya da babanın çocuğun önünde eski eşini eleştirmesi ve küçük düşürmesi olduğunu ortaya koymaktadır.

İyi bir destek sistemi oluşturun: Aileniz, komşularınız, arkadaşlarınız ile ilişkilerinizi güçlendirin.

Dürüst olun: Çocuklara anne ya da babanın artık kendileri ile yaşamayacağı söylenmeli, ancak her iki ebeveynin de kendisini sevmeye devam ettiği belirtilmelidir.

Yardım isteyin: Sorunlarınızın, sıkıntılarınızın birkaç haftadan daha uzun sürmesi halinde uzman yardımı almaktan çekinmeyin.

alıntıdır: aile.org

Eski eşinizle sağlıklı bir iletişim kurmak ve sürdürmek için aşağıdaki noktalara özen gösterin:

Tutarlı olun: Beden diliniz ve yüz ifadelerinizin sözlerinizle uyumlu olmasına özen gösterin. Gözleriniz saldırı okları fırlatırken, “hayatım”lı cümleler kurmanız, ya da tatlı bir ses tonuyla konuşmanız karşınızdaki kişiye verdiğiniz mesajı değiştirmez.

Sakin Olun:  Duygularınız fazlasıyla yoğunlaştığında yavaş yavaş nefes almayı veya konuşmaya daha sonra devam etmeyi istemeyi öğrenin. Gerekirse oradan ayrılın.

Gerekirse yanınızda birini bulundurun aha önceki görüşmenizde fiziksel ya da sözlü saldırıya uğradıysanız, görüşmeye giderken yanınıza bir arkadaşınızı alın.

Olmuyorsa Erteleyin: Karşınızdaki kişi duygusal olarak kapanmışsa konuşma ve açıklama yapmaya devam etmeyin. Aksi taktirde siz öfkelenirsiniz, o da rahatsız olur. Konuşmak için daha uygun bir zamanı bekleyin.

Farklı yollar deneyin:Konuşmanız işe yaramıyorsa daha sonra devam edin ya da mektup yazmayı deneyin. Mektuplar net ve duyguları katmadan iletişim kurmak için iyi bir yöntemdir. Ayrıca mektuplar yazılı kanıtlar oluşturduğundan, tarihler, saatler ya da tam olarak ne söylendiği konusundaki yanlış anlamaları da önler.

Uyarın. Sözlü saldırıda bulunursa, “bunu kabul etmiyorum. Bu konuşmada saygı görmek istiyorum ve eğer bunu şimdi yapamayacaksan konuşmamıza daha sonra devam edebiliriz” deyin. Kibirli, üstünlük taslayıcı veya sadece siz haklıymışsınız gibi davranmayın. Nazik olun. Tartışmada sizi kırmaya devam ederse sakin ve sessiz bir şekilde oradan ayrılın.

• Birçok ruhsal hastalık kadınlarda erkeklerden fazla görünmektedir. Her 4-5 kadından biri yaşamı boyunca en az bir defa majör depresyon geçirmekte ve majör depresyon geçirenlerin yarıya yakınında hastalık kronikleşmektedir.

•  Kadınların ruh sağlığını etkileyen sosyal faktörlerin en başında şiddet ve yoksulluk bunlar dolayısıyla toplumsal cinsiyet eşitsizliği gelmektedir ve ülkemizin önemli bir sorunudur.

• Ülkemizde halen erkeklerin yanında ikinci sınıf konumda yer alan kadınların sosyal statülerinin yükseltilmesi için toplumsal cinsiyet eşitsizliği göstergelerini düzeltecek eylem planları hızla hazırlanmalı ve hazırlanan eylem planlarının hayata geçirilmesi için çaba harcanmalıdır.

• Kadının adının ve kimliğinin görünür ve eşit kılındığı bir ülkede yaşamak için Türkiye Psikiyatri Derneği olarak bu 8 Mart’ta da alanımızla ilgili kadına yönelik her türlü şiddeti azaltmaya ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik tüm girişimlere bilimsel destek sağlama arzumuzu bir kez daha yineliyoruz.

Prof.Dr. Şahika Yüksel

Genellikle karşılaşılan bunun sağlanamaması, anne babanın çocukların yanında çocuklarla ilgili konularda ciddi tartışmaların yaşanmasıdır.

Çocuğun ebeveynlerle tek tek doyurucu ilişki geliştirmesi de engellenmiş olur. Yalancı aile rolünün oynanması, çiftlerin birbirlerine yoğun öfkeleri mevcutken rol yapmaları çocuktaki güven duygusunu zedeleyebilir.

Parçalanmamış bir ailede çocuğun gelişmesi ve duygusal olarak sağlıklı olmasında yardımcı olan unsurların çoğu boşanmış bir aile üyelerinin duygusal olarak sağlıklı olmasına yardım eden unsurların aynısıdır.

İyi bir sosyal, psikolojik destekle çatışmasız bir ortamda çocuklar boşanmaya başarılı bir şekilde adapte olabilirler.

Kaynak: aile.org

Son yıllarda değişen ekonomik, sosyal ve kültürel şartlar nedeniyle anne-babaların boşanarak başka biri ile evlenmesi veya evlenmeden birlikte yaşaması ve eşlerin birbirini aldatması gibi durumlarda artış olduğu görülmektedir.

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayten Erdoğan yetişkinler arasındaki ilişkilerdeki bu değişimlerin çocuklar üzerindeki etkilerini anlatarak, çocuklara nasıl davranılması gerektiği konusunda bilgiler verdi:

Eşiyle geçimsizlik yaşayan bir kadın veya erkeğin başkası ile flört etmesi çocukları nasıl etkiler?

Huzursuz, mutsuz, birbirine saygı ve sevgisi olmayan anne ve babadan oluşan evlilik ortamının çocuğun sağlıklı ruhsal gelişimi açısından sakıncaları olduğu bilinmektedir. Böyle bir durumda çocuk ruh sağlığında olumsuz etkiler kadın ya da erkeğin bir başkası ile flört etmesi değil, evde anne baba arasında yaşanan negatif olumsuz duygu ve davranışlar sonucu oluşur.

Başka biriyle flört; eve gelmeme, evde bağırıp çağırma, aşağılama gibi uyumsuz evlilik sonucu ortaya çıkan bir çok olumsuz durumun bir parçasıdır. Böyle ortamda büyüyen çocuğun bu stres faktörlerinden etkilenmesi normaldir. Çocuklar geçimsizlik sonucu ortaya çıkan bu durumlar karşısında içinde bulundukları yaş dönemine göre değişen özellikte çeşitli endişe ve kaygılar duyarlar.

Çocuklar, “annem babam birbirlerine zarar verecek mi, bana zarar verecekler mi, ayrılacaklar mı, kiminle yaşayacağım, evden taşınacak mıyım, annem veya babam nerede yaşayacak, okulum değişecek mi, bu yaz gene basketbol okuluna gidebilecek miyim?” gibi çok çeşitli kaygı ve endişelere kapılabilirler.

Ayrıca bu duruma gelmiş anne-baba daha çok kendileri ile ilgilenmek durumunda olduğu için çocuğa ayırdığı zaman, ilgi ve destek azalır, bu da çocuklarda sevilmedikleri, önemsenmedikleri duygularının ortaya çıkmasına neden olarak özgüvenlerinin düşmesine yol açabilir. Ek olarak, sorunlarla karşılaştıklarında onlardan yeterli desteği alamamalarına neden olarak yaşantılarında aksamalara yol açabilir.

Özellikle küçük çocuklar anne-babalarının evliliğinin başarısız olması konusunda kendilerini suçlama eğilimindedirler ve sık sık bunun doğru olmadığının hatırlatılması gerekir. Eşler arasındaki uyumsuzluğun hiçbir şekilde çocuğun suçu olmadığı ve anlaşamamalarının çocukla kesinlikle ilgili olmadığı mutlaka vurgulanmalıdır.

Ayrıca çocuklar kendilerine yönelik sevginin de geçici olup olmadığını sorgulayabilir: Burada karı koca ile anne-baba-çocuk ilişkisinin farklarından bahsedip, geçinemiyor olsalar dahi onu her zaman ve koşulsuz bir şekilde sevecekleri konusunda sık sık güvence vermeleri gerekir.

Geçimsizlik nedeniyle eşinden ayrılmış bir kadının erkek arkadaşının olması ve onu çocuklarıyla tanıştırması çocuklarda ne tür etkiler yapar?

Böyle bir durum oluştuğunda ortaya çıkabilecek olumlu ya da olumsuz etkiler çocuğun içinde bulunduğu yaş dönemine, anne ve babanın kişisel özelliklerine, çekişmelerin sürüp sürmediğine, çocuğun yaşadığı ortam ve düzene göre değişir.

Ayrılıktan sonra çocuğun sağlıklı uyumu için en önemli faktörler eşler arası çatışmanın bitmesi, çocuğun her iki ebeveyni de düzenli görmesi, yaşadığı ortamın sürekli ve düzenli olmasıdır.

0-3 yaş çocuğunun vereceği tepki, uyum ile 12-18 yaş arası çocuğun tepki ve uyumu çok farklılıklar gösterir. Küçük yaş çocuğu için diğer faktörler sağlanabilmişse annenin yeni bir arkadaşı olması bu kişinin olumlu biri olması halinde büyük sorun teşkil etmez.

Asıl babanın olumsuz bir figür olması, çocuğa yeterli ilgiyi gösterememesi durumunda ise aksine annenin olumlu özelliklere sahip, çocuğa sevgi ve destekle yaklaşabilecek erkek arkadaşının çocuk üzerinde olumlu etkileri olabilir.

Yetişkin bir erkek tarafından sevilip desteklenmel çocuğun özgüvenini arttırır, erkek çocuk için özdeşim yapılacak bir olumlu bir rol modeli oluşturur, kız çocuk içinse karşı cins tarafından sevilme ve değer verilme ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olur.

Böyle bir durum ergenlik yılları içindeki çocukların daha değişik tepkiler göstermesine neden olabilir. Bazı ergenler için yukarıda bahsedilen olumlu etkiler sağlanabilirken, bazılarında bir çok negatif olumsuz duygu ve davranışların ortaya çıkması gözlenebilir.

Erkek çocuklar bu yaşlarda bazı çatışmaların yeniden uyanması, cinselliğin tanınması sonucu hem anneye hem, birlikte yaşadığı bireye olumsuz tavırlar sergileyebilirler. Kız çocuklarda ise cinselliğin abartılı yaşanması, anneye öfke gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Ergenler anne-babalarını mutlu görmek isteseler de, anne babalarının başka insanlarla birlikte olması karşısında karışık duygular beslerler. Anne ya da babanın başka biriyle çıkmasını hoş görmenin diğer ebeveyne sadakatsizlik olacağını düşünebilirler.

Anne ve babalar yeni eş seçiminde çocuklarının seveceği birini mi tercih ediyorlar ve eğer böyleyse, bu doğru mudur?

Anne ve babaların yeni eş seçiminde çocuklarının seveceği birini mi tercih ettikleri konusunda yapılmış bilimsel araştırma sonuçları olmadığı için bir yorum yapmam mümkün değil.

Eş seçimi çok karmaşık bir olay olup kişilerin eş seçiminde bir çok faktör rol oynar, çocuklarla uyumlu kişi olup olmaması bir çok faktörden sadece biri olabilir.

Eş seçiminde kişi için önemli olan kendi beklentilerine yanıt verip vermediğidir, anne-babanın kendine uyan bir eş seçmesi, onunla mutlu ve kendi ile barışık olması en azından mutlu bir ebeveyne sahip olma açısından çocuğa dolaylı olarak olumlu yansır.

Kendi sorunlarını çözmüş, üreten ve mutlu bir anne-babanın şüphesiz çocuğa önemli faydaları olur.

Çocuklar babalarının yeni eşi ile ilişkilerinde ne sorunlar yaşıyorlar, üvey annenin çocuklara yaklaşımı nasıl olmalı?

Burada en çok yaşanılan yanlış çocuktan yeni eşi annesinin yerine koymasının istenmesidir. Halbuki, çocuğun annesi vefat etmiş ya da ayrılmış olsa bile onun öz annesidir, yeni gelen kişi ancak bakım veren kişi olarak görev yapar, annenin yerini almaz. Bakım veren olarak çocuğa çok sevgi göstermesi ya da fedakarlıklar yapmış olması da bu durumu değiştirmez. Tabii ki çocuk ve bu kişi arasında bağlılık gelişebilir, iyi ve sağlıklı ilişkiler kurulabilir.

Diğer bir yanlış da ikinci eşin çocuklar tarafından sevilmesi ve kabul görmesi için annenin hatalarının vurgulanması ve hakkında olumsuz konuşulmasıdır. Bu durum da hem çocuğun özgüveninin zedelenmesine hem de her iki tarafa da tepki duymasına neden olur.

Çocuğun annesi hakkında olumsuz konuşmamak, bunu başarmak mümkün olmuyorsa hiç bahsetmemek daha uygundur. Çocuğun annesi hakkında konuşması, sorular sorması ise özellikle desteklenmeli, duygu ve düşüncelerini rahatlıkla ifade edebileceği ortamlar sağlanmalıdır.

Çocuklar genelde kendi öz babalarını mı yoksa annelerinin evlendiği ikinci babayı mı daha çok sevip kabulleniyorlar?
Asıl babanın olduğu, çocuk ile düzenli görüştüğü, çocuğun ihtiyaçlarını karşıladığı durumlarda annenin ikinci eşi çocuğun babası değil sadece annenin ikinci eşi konumundadır.

Böyle durumlardaki sağlıklı olanı budur çocuk her ikisinin yerini bilir ona göre uyum ve davranış geliştirir, kavram olarak da annenin ikinci, üçüncü eşinden bahsedilirken ikinci baba, yeni baba şeklinde bahsedilmesi yanlıştır. Bu durumda çocuğa gerçek babasının olduğu, eşler ayrı olsa bile bunun değişmeyeceği, eve gelen kişinin sadece annenin ikinci eşi olduğu babalık görev ve sorumluluğu olmadığı açık olarak söylenmelidir.

İkinci eşin tabii ki eşine ve onun yakınlarına karşı sorumlulukları vardır ve iyi bir eş karşı tarafın çocukları ve yakınlarına olumlu davranır.

Çocukların baba olarak sevip kabullenecekleri kişi olumlu özelliklere sahip olarak olumlu rol modeli yaratma, çocuğa yeterli ilgiyi gösterme, çocuğa sevgi ve destekle yaklaşma, ihtiyaçlarını karşılama gibi babalık görevlerini yapan ve sürdüren kişidir. Ancak babanın bu görevleri kendisinin yapmadığı durumlarda bu eksikliği karşılayan kişi ister amca, dayı ister ikinci eş olsun babanın yerini alabilir.

Çocuğun annenin yeni eşini çok sevmesi öz babasıyla arasındaki ilişkiyi nasıl etkiler?

Baba çocuk ilişkisi doyurucu ise annenin ikinci eşi ile çocuğun iyi ilişkiler içinde olması bir sorun yaratmaz, aksine babada olumlu duygular ortaya çıkmasına neden olur. Eğer karı-koca arasında boşanmaya rağmen çatışmalar sürüyorsa, babanın kendi yeterliliği hakkında şüphesi varsa baba-çocuk arası ilişki olumsuz etkilenir.

Aldatma sonucu bitmiş evlilikler çocukları nasıl etkiler?

Boşanma, ölüm olayları ve taşınma gibi stres yaratıcı doğal yaşam olaylarından biri olup, anne-babalar için olduğu kadar çocuklar için de sıkıntılı bir durumdur. Boşanma nedeni genel olarak eşlerin uyumsuzluğu olup, aldatma sadece bunun bir sonucudur. Boşanmanın çocuk üzerindeki etkileri, boşanma nedeni ne olursa olsun benzerdir.

Erişkinlerden farklı olarak, çocukların boşanma karşısında duygusal tepkileri içinde bulunduğu yaş dönemine göre farklılık gösterir. Genel olarak üzüntü, suçluluk, öfke ve kaygı hisseder ve bu duygularını da davranışları ile gösterebilirler. Anne baba arasında boşanma sırasında oluşabilecek çekişmelerden çocuğu uzak tutmak, çocuğun endişeleri karşısında açık ve dürüst davranmak, çocuğun yaşadığı ortamda sürekliliğin ve güven ortamının oluşmasını sağlamak çocuğun bu zor süreci daha kolay atlatmasına yardımcı olabilir.

Çocuğun boşanmanın getirdiği değişikliklere uyum sağlaması zaman alabilir. Boşanma sonrası bazı duygusal ve davranışsal tepkiler aylar boyunca ve hatta bir yıl boyunca devam edebilir. Bazı tepkiler ise daha geçici olup, ailenin durumu istikrara kavuştuğunda veya çocuğun rutini yeniden oluştuğunda kaybolabilir.

Bu tepkilerin mutlaka kalıcı sorunlara işaret etmediğini de unutmamak gerekir. Huzursuz, mutsuz, birbirine saygı ve sevgisi olmayan anne ve babadan oluşan evlilik ortamının çocuğun sağlıklı ruhsal gelişimi açısından sakıncaları olduğu bilinmektedir. Bundan dolayı anne babanın boşanma konusundaki suçluluklar üzerinde yoğunlaşmaktansa, yeni şartlar altında çocuk için en tutarlı ve huzurlu ortamın nasıl yaratılabileceği üzerine yoğunlaşmaları gerekir.

Çocukların boşanmayı izleyen duygusal endişelerinin çoğu, hassasiyetle ele alınmaları halinde, geçicidir. Çocuğun duygularına ilişkin olarak verdiği sinyaller konusunda dikkatli olmak ona yardımcı olmak açısından yol gösterici olacaktır. Ayrıca sancılı boşanma süreci sonrası yaşamını istediği gibi yönlendirebilen, düzenli bir yaşam tarzı oluşturabilen mutlu anne babalar çocuklar için de iyi bir model olabilirler.

www.aile.org

Fenomen Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi

Çalışma Alanları

•  Dikkat Eksikliği
• Dürtüsellik
• Alt Islatma (Enürezis)
• Alta Kaçırma (Enkoprezis)
• Kardeş Kıskançlığı
• Patolojik Yalan Söyleme
• Tırnak Yeme, Parmak Emme Davranışları
• Fobiler, Korkular ve Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu
• Yemek Yeme Problemleri
• Davranış Sorunları
• Öfke ve Saldırganlık
• Özgüven Sorunları
• İçe Kapanıklık
• Tikler
• Çalma Davranışları
• Öğrenme Sorunları
• Verimli Ders Çalışma
• Akademik Değerlendirme
• Okul Fobisi
• Okul Başarısızlığı

Kullanılan Psikoterapi Teknikleri

• Oyun Terapisi
• Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi
• Yaratıcı Drama

Değerlendirmede Kullanılan Gelişim, Dikkat ve Zeka Testleri

• Wısc-r Zekâ Testi
• AGTE (Ankara Gelişim Testi),
• Bender-Gestalt Görsel Motor Algılama Testi
•  Peabody Testi
•  Gessel Testi
• Kent EGY
• Goodenough
• Metropolitan Okul Olgunluğu Testi

Pedagog Oktay KILIÇ’ın Aldığı Eğitimler

1. Aile Eğitim Programı Eğitici Eğitimi-Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı-2011
2. Wısc-r Zekâ Testi Kullanımı Eğitimi – Psikolojik Testler Derneği -2011
3. Eğitimde Yaratıcı Drama Liderliği 5. Kur Eğitimi Kursu – Çağdaş Drama Derneği – 2011
4. Eğitimde Yaratıcı Drama Liderliği 4. Kur Eğitimi Kursu – Çağdaş Drama Derneği – 2011
5. Ergenleri Bilgilendirme ve Farkındalık Kazandırma Eğitimi -2011
6.  Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Fark Edilmesi ve Eğitimleri – 2011
7. Atılganlık Eğitimi – 2011
8. Eğitimde Yaratıcı Drama Liderliği 3. Kur Eğitimi Kursu – Çağdaş Drama Derneği – 2010
9. Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi – 2010
10. Eğitimde Yaratıcı Drama Liderliği 2. Kur Eğitimi Kursu – Çağdaş Drama Derneği – 2009
11. 7–19 yaş Etkili Anne Baba Eğitimi Kursu –2009
12. Çocuk  Testleri AGTE(Ankara Gelişim Testi), Bender-Geştalt Görsel Motor Algılama Testi, Peabody, Gessel, Kent EGY,Goodenough, Metropolitan Okul Olgunluğu Testi  -2009
13. Eğitimde Yaratıcı Drama Liderliği Temel Eğitimi Kursu – Çağdaş Drama Derneği – 2008
14. Kişisel Gelişim Uzmanlığı ve NLP Eğitmenliği – Yakaza Eğitim ve Danışmanlığı    - 2008
15. Bireysel ve Grupla Psikolojik Danışma Teknikleri Eğitimi – 2008
16. Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Kursu – 2008
17. Davranış Değiştirme Yöntemleri ve Öfke Yönetimi Eğitimi – 2007
18. Leiter Uluslararası Zekâ, Performans Testi Kullanım Kursu – 2007
19. Ana- Baba Eğitimi Kursu – 2006
20. Öğrencilere Sosyal Beceri kazandırma Eğitimi – 2006
21. Davranış Değiştirme Teknikleri Eğitimi – 2005
22. Öğrenmeyi Öğrenme Kursu – 2005
23. Üstün veya Özel Yetenekli Öğrencilerin Eğitimi Kursu – 2005
24. Sınav Kaygısı ve Önleme Yolları Eğitimi – 2005
25. Davranış Bozukluklarını Önleme Kursu – 2004
26. Psikoeğitim(Travma sonrası) Geliştirme Programı Eğitimi – 2004

çocuk psikoloğu

Akılda bulundurmanız gereken diğer tavsiyeler de şunlardır:
Boşanmayla ilgili kendi acı veren duygularınız konusunda yardım alın. Siz sağlıklı bir adaptasyon gösterebilirseniz, çocuğunuzun da bunu başarma şansı artar. Ayrıca ihtiyaç duyulan duygusal desteğin alınması ve duygu ve düşüncelerinizi bir yetişkin ile paylaşabilmeniz, sizin duygusal endişelerinizin yükünün haksız bir şekilde çocuğunuzun omuzlarını yüklenmesi ihtimalini azaltacaktır. Size bu desteği sağlayan güvenilir bir dost veya aile üyeleri ya da bir terapist olabilir.

Kendinize ve çocuğunuza karşı sabırlı olun. Boşanmadan sonra yaşanan duygusal endişeler, kayıp ve acının iyileşmesi zaman alır ve genellikle bu iyileşme aşamalar halinde gerçekleşir. Bu gayet sağlıklı bir durumdur.

Çocuğun kaybını maddi şeylerle, yiyecek ikramlarıyla veya özel ayrıcalıklar tazmin etme isteğinize karşı direnin. Duygusal acı eşyalarla değil, sevilen kişilerin özen ve desteğiyle iyileşir.

Çocuğunuzun yaşına uygun stres belirtilerini öğrenin. Sizi endişelendiren sorunları nasıl ele alacağınız konusunda çocuk psikologu ya da çocuk psikiyatrına danışın.

Çocuğun boşanmanın getirdiği değişikliklere uyum sağlaması zaman alabilir. Boşanma sonrası bazı duygusal ve davranışsal tepkiler aylar boyunca ve hatta bir yıl boyunca devam edebilir.

Bazı tepkiler ise daha geçici olup, ailenin durumu istikrara kavuştuğunda veya çocuğun rutini yeniden oluştuğunda kaybolabilir.

Bu tepkilerin mutlaka kalıcı sorunlara işaret etmediğini de unutmamak gerekir. Huzursuz, mutsuz, birbirine saygı ve sevgisi olmayan anne ve babadan oluşan evlilik ortamının çocuğun sağlıklı ruhsal gelişimi açısından sakıncaları olduğu bilinmektedir. Bundan dolayı anne babanın boşanma konusundaki suçluluklar üzerinde yoğunlaşmaktansa yeni şartlar altında çocuk için en tutarlı ve huzurlu ortamın nasıl yaratılabileceği üzerine yoğunlaşmaları gerekir. Çocukların boşanmayı izleyen duygusal endişelerinin çoğu, hassasiyetle ele alınmaları halinde, geçicidir. Çocuğun duygularına ilişkin olarak verdiği sinyaller konusunda dikkatli olmak ona yardımcı olmakta size yardımcı olacaktır. Ayrıca sancılı boşanma süreci sonrası yaşamını istediği gibi yönlendirebilen, düzenli bir yaşam tarzı oluşturabilen, mutlu anne babalar çocuklar içinde iyi bir model olabilirler.

Kaynak:  aile.org