DMY Felsefe

Felsefi Bir Gün 7- Her şeyin hayaletleşmesi

dmy.info — Sun, 05 Jul 2026 11:00:29 +0000

… D: Benim motiasyonum doğal içgüdülerim. Doğal seçilim baskılarını yönlendirerek bilimsel bir hayat yaşamaya çalışıyorum. Y: Bırak evrimci ayaklarını. Bilim kurucu değildir, normatif konuşmaz. Bu söylediğin bilimsel değil. D: Bu söylediğim tek bilimsel seçenek. Bilmiyorum, sadece araştırıyorum demenin başka bir yolu. Y: Bu kararın nereden geldi peki? D: Tabi ki kendimden. Bilinçli bir tercih yaptım. Düşünmeye cesaret ettim ve bu kararı aldım. Y: Allah verdi desene. Kendin gelmediğin bir hayatta nasıl ben yaptım diyebilirsin? Kul olduğunu fark et. D: Allah deyip düşüncemi susturmam. Bildiğimi sanmama yol açacak hiçbir kaçışı tercih etmiyorum. Y: Peki, bugün ne yapacaksın? D: Sizinle evde oturuyorum.

Felsefi Bir Gün 7- Her şeyin hayaletleşmesi yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Felsefi Bir Gün 6- Bilime karşı felsefe-din

dmy.info — Sun, 28 Jun 2026 07:42:15 +0000

… Y: Derdimiz bu mu? Derdimiz entel takılmak mı? M: Yanlış tasvir ediyorsun. Tasvir düzgün olmazsa analiz mümkün olmaz. Boşuna uğraşmış oluruz. Durum tespitini tarafsız yapmalısın. Uzanamadığın ciğere murdar diyerek analize adım atamazsın. Y: Neyine uzanacağım, entel hezeyanı terimler. D: Entel hezeyanı değil de mübalağa diyelim. Bu kadara gerek yok dostum. M: Neyin gerekli olduğunu nereden bileceğiz? Y: Neyin gerekli olduğunu söylemeden nasıl yaşayacağız? M: Haklısın, bir istikamet doğrultusunda gitme ihtiyacımız var. Ancak bazen, hiç olmazsa ara sıra bir şey bilmediğimizi itiraf etmek de gerekli değil mi? Y: Bu mu itiraf? Terimler mi? M: Bir itiraf çabası. Alternatifi yok? Y:

Felsefi Bir Gün 6- Bilime karşı felsefe-din yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Felsefi Bir Gün 5- Dil Olmak

dmy.info — Sun, 21 Jun 2026 07:35:08 +0000

… M: Dilin ontolojik indirgemeciliği ve bünyesinde barındırdığı asimetri, nesnel gerçekliğin dikotomik kategorizasyonlar içinde eritilmesine sebep olur; zira dilsel göstergeler, doğaları gereği nötr birer yansıtıcı olmaktan ziyade, toplumsal ve ideolojik olarak yapılandırılmış semantik yüklerle maluldür. Göstergebilim her dilsel birimin zorunlu olarak konumsal ve etiketleyici yükler taşıdığını ortaya koyar: kavramlar, toplumsal tarih boyunca tortulanan anlam katmanlarıyla yüklüdür. Bu bağlamda her kavrayış girişimi, dilin radikal yüklü semiyotik kodları tarafından önceden belirlendiği için özne ile nesne arasındaki ilişki kaçınılmaz olarak epistemik bir çarpıtmaya maruz kalır; dolayısıyla “siyah ya da beyaz” konuşmak -diyalektik nüansları yok sayan dualist bir söylem inşa etmek- bir yanılsamadır. Dil,

Felsefi Bir Gün 5- Dil Olmak yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Felsefi Bir Gün-4 Zoru başarıp kolayda takılmak

dmy.info — Sun, 14 Jun 2026 18:43:26 +0000

… D: Dinden bahsederim tabi. Bu emektar yapı toplumun temellerini kurup diğer tüm bilgi sistemleri gibi eskimiş ve milletin ağzında sakız olmuş. Ediplerin ve ruhban sınıfının dili istismar etmesinin bir örneğini teşkil etmiş. İbret olarak ve cevaplanamayan sorularda basit boşluk doldurucular üreterek halen hizmet ediyor. Çok yaşa din, ama kendi alanında. Y: Biraz önce demedik mi herkes bazı alanlarda çocuktur diye. Felsefe profesyonel olmayanlar için kullanışlı değil mi? D: Tıp profesyoneli olmadan nasıl tedavi olmak istiyorsan felsefe profesyoneli olmadan da aklını kullanma tedavisi almalısın. Aklını kullanmak ise dil kullanımı ile pararlel gerçekleşen bilişsel bir çalışkanlık diyebiliriz. Tamamen dil değil, çünkü

Felsefi Bir Gün-4 Zoru başarıp kolayda takılmak yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Felsefi deneme nasıl yazılır?

dmy.info — Sun, 07 Jun 2026 08:36:28 +0000

Felsefi deneme nedir? Felsefi deneme; kavramları körü körüne inanılan kalıplardan kurtaran, zıt fikirleri çarpıştırarak özgün düşünceler üreten ve zihnimizin sınırlarını genişleterek bağımsız düşünmemizi sağlayan en rafine sorgulama alanıdır. Edebi denemeden farklıdır. Edebi denemede sürpriz unsuru için netlik ihmal edilir, estetik kaygı anlaşılmazlığı getirir. Felsefi deneme daha çok bilim yazılarına benzer. En başta açıkça ifade etmek, kısa ve özlü konuşmak, dürüst bir diyalektik yürütmek asıl hedeflerdir. Edebi deneme karşıdakini etkilemeye yönelik iken felsefi deneme konunun farklı bakış açılarını çözümlemeye yöneliktir. Yani bir kişinin değil konu hakkında çözümün lehinedir. Felsefi denemenin faydası Felsefi deneme yazmak bir insanın insan olmak açısından en faydalı

Felsefi deneme nasıl yazılır? yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Bilgi çağında önemli olanın bilgisi azalıyor

dmy.info — Tue, 26 May 2026 14:51:44 +0000

Sokrates hayatı boyunca bilmenin öneminden bahsetmiş. Ancak önermesel bilgiyi, malumatı değil “iyi olmanın” yani erdemli ve ahlaklı olmanın bilgisini kast ediyormuş. Çevresindekiler bu bilgiye nasıl ulaşacaklarını sorduğunda onlara direkt cevap vermezmiş. Ona göre hakikat, dışarıdan ezberletilecek bir şey değil; insanın kendi içinde doğurması gereken bir farkındalık gibiymiş. Sorular sorarak kendilerinin süreç içinde fark etmesini ve değişmesini sağlama yöntemine “doğurtma” demiş. Uzun müddet hemhal olarak iyi bir kişi olmanın bilgisine alışıyormuşlar. “Refah, insanın kendini kaybetmesi için en elverişli ortamdır.” — Kierkegaard Günümüzde, bilgiye hemen ulaşma çağında, “short” dikkat aralıklarında bunu yapmak ne kadar zorlaştı! Her şeyin hemen önümüze geldiği zamanımızda asıl

Bilgi çağında önemli olanın bilgisi azalıyor yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Yeni bir meşruiyet krizi mi geliyor?

dmy.info — Sat, 16 May 2026 07:07:41 +0000

1775’te Britanya’nın Kuzey Amerika’daki 13 kolonisi mecliste temsil edilmedikleri için “temsil yoksa vergi yok” diyerek isyan ettiler. 300 yıllık koloni tarihinde devlet farklı bir şey yapmamıştı. 1789’da Fransa halkı tarihteki “özgürlük, eşitlik, kardeşlik” diyerek pek de farklı bir şey yapmayan krala isyan ettiler. İki bin yıllık tarihinde Fransa kültürü çok daha kötü dönemler geçirmesine rağmen ne olmuştu? 1848 devrimleri sırasında Avrupa’da bireylerin refahı artmıştı, ortalama gelir de iyiydi, ama farklı bir durum vardı. Ekim Devrimi sırasında Rusya tarihteki diğer savaşlarından farklı bir şey yapmıyordu. Peki devletlerin farklı bir şey yapmaması asıl problem olabilir mi? Kadife devrimler ve Arap baharları devletin

Yeni bir meşruiyet krizi mi geliyor? yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Zamana bırakmak ne demek?

dmy.info — Sun, 10 May 2026 15:40:06 +0000

“Zamana bırakmak” deyimi doğal akışa bırakmak, olayların gidişatına güvenmek, olgunlaşmaya mahal vermek, kendi kendine şekillenmeye izin vermek gibi anlamlara gelir. Bazen de sorumluluktan kaçmak, pasif davranmak gibi kaçış anlamına gelir. Burada olumlu anlamda, elinden geleni yaptıktan sonra bekleyip görmek anlamını işleyeceğiz. “Zaman her şeyin ilacıdır.”“Sabreden derviş muradına ermiş.”“Acele işe şeytan karışır.”“Beklemesini bilenin her şey ayağına gelir.”“Her şeyin vakti var.”“Gün doğmadan neler doğar.”“Su akar, yolunu bulur.” Zaman, geçiciliğin kendisidir. Geçici bir hayatı geçici bir şekilde tecrübe ederiz. Elle tutulmayacak kadar küçük anlara “şimdi” deriz. Gelecek ve geçmiş şimdilerin farklı bir bakış açısıdır. Şimdiler bir filmin sahneleri gibi akarlar, her kare bir

Zamana bırakmak ne demek? yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Türk modernleşmesinde kurumlar

dmy.info — Sat, 02 May 2026 08:23:16 +0000

Daha önce Türkiye’nin geleceği, tarihsel dönüşümü, taklit ve modelleri, modernleşme çabaları gibi onlarca yazıda sanat eserlerinin bile en büyük probleminin tepeden inme değişiklik olduğunu söylemiştik. Türkiye’de kurumlarda modernleşme kaygısı hala baskındır. Peki kurumların tarihsel süreçte konumu nasıldır? Yapay zekaya sorarak bir yazı düzenledik. Yürütme Padişahların çoğu modernleşmeciydi. Gerici olarak bilinen II. Abdülhamid’in en büyük düşmanlarını eğitecek kadar modern eğitim kurumları kurduğunu, padişahtan daha güçlü bir hükumete sahip olan Atatürk’ün modernleşme sevdiği müzikleri bile yasakladığını düşünürsek modernleşmenin öncüsü kurum olduğunu söyleyebiliriz. Gelecekte böyle olmayabilir. Sosyal medya, popülist liderler, post-modern ve post-kolonyal söylemler bu ivmeyi tersine çevirebilir. Yasama Halkın iradesini iktidara yansıtmada

Türk modernleşmesinde kurumlar yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.

Evrimsel uyumsuzluk ve dil bağlantısı

dmy.info — Sun, 26 Apr 2026 07:43:53 +0000

İnsanlık, milyonlarca yıl boyunca hayatta kalma içgüdüsü ile yoğrularak fiziksel bir “mücadele makinesi” haline gelmişken; günümüzde bu biyolojik donanım, yapay ve hiper-konforlu bir çevreyle derin bir evrimsel uyumsuzluk yaşamaktadır. Atalarımızın kıtlığa karşı enerji depolayan ve ani tehlikelere karşı savaş ya da kaç tepkisi veren metabolizması, bugünün bol kalorili ve sedanter yaşamında işlevsizleşerek uygarlık hastalıklarına ve kronik anksiyeteye dönüşmüştür. Gerçek bir dışsal düşmanın yokluğunda zihnin kendi içine dönerek yapay düşman üretmektedir. Düşmanı olmayan insanlığın kendisi düşmandır. Kendisi dediğimiz dili kullanma kapasitesi, kültürü, kelimeleridir. Dilin hayatta kalma rolü İletişim çoğu hayvanda gözlemlendiği kadarıyla tehditleri bertaraf etmek için çıkmış bir uyarı sistemidir. Dil

Evrimsel uyumsuzluk ve dil bağlantısı yazısı ilk önce DMY Felsefe üzerinde ortaya çıktı.