FikirBulutu

Üç Beyinliler

frturan — Sat, 24 Sep 2011 20:09:29 +0000

O yaratıklar, bizim verdiğimiz isimle üçlüler gerçekten çok harika bir yapıya sahipler. Özellikle de harika bir beyne; hatta üç beyne. Beyinleri üçe ayrılmış veya üç tane beyinleri var. Eylemleri de bu üç beynin kararlarını bir sonucu.

Bir tane baskın beyin var. Bu beyin üçlülerin esas ilgi alanları, meslekleri veya kişilikleri ile biçimlenmiş. Mesela üçlünün işi mimarlıksa, işini yaparken ilgili düşünceleri bu beyinde değerlendiriliyor. Daha doğrusu bu beyin mimarlıkla ilgili konularda diğer beyinlerine baskın geliyor.

İkinci bir beyin yardımcı beyin, üçlülerin baskın beynine müdahalede bulunuyor. O da şöyle oluyor: Diyelim ki mimar olan üçlü bir kule tasarımı üzerinde çalışıyor. Evet temel mimari bilgiler baskın beyninde ama o çalışması ve o çalışma boyunca sık kullanacağı, yeni öğreneceği bilgiler, üretip kendi kafasında tartışmaları fikirler yani kesinliğe ulaşmamış tam olarak öğrenilmemiş, biraz daha üzerinde düşünülmesi gereken ham bilgiler ikinci beyinde işleniyor. Bu nedenle ikinci beyin çalışma boyunca baskın beyne yardımcı oluyor. Bu beyin çalışma zamanında aktif olan, geçici hafızaya sahip olan diyebileceğimiz bir beyin yapısında. Üçlünün çalışması devam ettiği sürece bu beyin güncel kalır. Hatta üzerinde çalışan ham bilgiler nihai kararlara varıldığında baskın beynin öğrenmesine de yardımcı olur. Fakat üçlü üzerinde çalıştığı işi bir süredir yapmıyorsa, beyindekiler ham bilgiler, işlenmemişler yavaşça kaybolur.

Ben örneği mimarlık üzerinden veriyorum, fakat tek durum meslek değil. Kişinin genel davranışları da baskın beyinde tutuluyor. Diyelim ki hayatı boyunca hiç dağcılık yapmamış bir üçlü, bu işe soyunuyor. Birkaç ders alıyor, birkaç kitap okuyor ve yola koyuluyor. Teorik bilginin pratiğe dökülmesi insanlar için zordur ama üçlülerde öyle değil. Üçlünü yardımcı beyni bir süredir dağcılıkla ilgilenilmesi sebebiyle dağcılık bilgileriyle doluyor. Pratiğe geçildiğinde de baskın beyni teorik bilgilerle uyarıyor. Teorik de olsa o alanda bilinenleri sürekli aktif halde tutmayı sağlıyor. Üçlülerin kolay öğrenmesinde, işlerini iyi yapmasında bu beynin yardımları çok önemli.

Diğer beyin ise ıvır zıvır hafıza alanı olarak düşünülebilir. Üçlünün sık kullanmadığı, bir yerlerde gördüğü, duyduğu, her ne kadar kullanmayacak da olsa bir yerlerde dursun diyeceği tarzdaki bilgiler bu beyinde istemsiz bir şekilde depolanıyor. Yalnızca üçlü ilgi duysun yeter. Üçlünün esas ilgi duyduğu konularla alakası olmasına bile gerek yok. Bu beyin sayesinde üçlülerin unutmak gibi bir sorunları yok. Hayatı boyunca hiç şiire ilgi duymamış bir üçlü, iki sene önce sokakta dolaşırken duyduğu bir şiiri kelimesi kelimesine hatırlayabilir, yeter ki o ilk duyduğunda gerçekten dinlemiş, şiirle o an için de olsa ilgilenmiş olsun.

beyin

bilim-kurgu

Hikaye

Nahora

frturan — Tue, 03 May 2011 12:40:03 +0000

Koybulmuştuk. Ne nerede olduğumuzu biliyorduk, ne de nereye gittiğimizi. Kendi aramızda tartışıp motorları durdurmaya karar verdik. Tüketimimizi aza indirip yardım bekleyelim dedik. Uzayda bir araç kullanmak, caddede araç kullanmak gibi değil ve motorları durdurmanız demek öylece duracaksınız demek değil. Bir yörüngeye yerleşip, kendinizi uzayın sürtünmesizliğine ve gezegenlerin çekim kuvvetlerine bırakırsız. Çekim kuvvetleri arasında yüzersiniz.

Uygun bir yörünge bulmak için etrafımıza baktık, fakat bulamadık. Bilgisayarlar uygun bir dairesel yörünge oluşturamadı. Gezegenler birbirine çok yakındı, herhangi bir yörünge olmadan öylesine duruyor olmaları da imkansıdı, fakat bilgisayarlarımız uygun bir konumlandırma yapamadı. Sebebini anlayamadık. Bilgisayarın hata yapmış olmasını düşünmek dahi korkutucudur ki ben en son böyle bir şeyi duyduğumda çocuktum.

Bulunduğumuz yerde bir merkez yıldızı veya gezegeni bulalım. Diğer gezegenler onun etrafında nasıl dönüyor onu öğrenelim, biz de ona göre bir karar veririz dedik. Bu iş biraz da kaybolmuşluk içerisinde bize uğraşacak birşeyler vermişti.

Yaklaşık iki ay geminin motorları aracılığıyla olduğumuz yerde sabit kalmaya çalıştık. Etrafımızdaki gezegenlerin konumlarını periyodik olarak kaydedip, yer değiştirmelerini izledik. Bulduğumuz verileri incelememiz biraz zaman aldı. Çünkü aklınızda örnek bir sistem olduğu zaman, kurgulayacağınız sistemi de ona benzetmeye başlıyorsunuz. Halbuki bizim diğer bütün gezegenlerin yörünge sistemini unutup yeni bir sistem kurgulamamız gerekiyordu. Çünkü dairesel olmayan bir yörüngeyle veya sistemle karşı karşıyaydık. Bunu farkettiğimizde, yani verileri modellemeyi başardığımızda şaşkına dönmüştük.

Bu sistemde herhangi bir merkez gezegen yoktu. Bir merkez nokta vardı, gezegenler bu noktanın etrafında dönüyordu. Balansı sağlayan bu iki noktaya eşit uzaklıkta ve eşit kütledeki iki yıldızdı. Birne Yan dedik, diğerine ise Begi. Yan ve Begi tek bir nokta etrafında dönen iki yıldız. Sistemin merkesinde iki farklı yıldız olması, kararlı bir merkezi çekim kuvveti oluşturmuyor. Biz daha önce böyle birşey görmemiştik, bırakın bizi hiçbir insan o zamana kadar bilmiyordu.

Öyle güzel bir sistem oluşmuş ki, bu iki yıldız birbirlerine doğru yaklaşıp ortada çarpışmamışlar. Yan ve Beginin birbirlerine yaklaşmasını engelyen şey onlardan daha büyük yıldızlar, ve onlar da merkezden uzakta kendi yörüngelerinde seyrediyorlar. Tabi bu sistemin nihai sonu, bu gezegenlerin önce Yan ile Begi ile, sonrada birbirleri ile buluşup merkezde çarpışmak, ama o sona henüz ulaşılamamış ve şimdilik merkezi boş bir sistem var.

Sistemi araştırmaya uygun bir yörünge bulabilmek için başlamıştık, ama bulduğumuz şey bambaşkaydı. Tabi bu bilgisayarımızın bozumamış olduğunu anlamamızı da sağlayarak bizi rahatlattı. Fakat yine de bilgisayar bizi böyke bir yörüngeye yerleştiremezdi. Onun da bizim gibi öğrenecek çok şeyi vardı. El ile bir yörüngeye yerleşme de biz cesaret edemedik. Bir süre daha olduğumuz yerde motorlar aracılığıyla sabit kalmaya çalışalım diye karar verdik.

Aradan bir iki ay daha geçti. Hala olduğumuz yerde duruyor ve yardım bekliyorduk. Oyalanmak için yapabileceğimiz pek fazla şey yoktu. Ben oyalanmak için büyük buluşumuzu anlatan bir film yapmaya uğraşıyordum. Uzun mesafe kameralarıyla gezegenlere zum yapıyor; arka planda da tahmini ağırlıklarını, atmosferelerini falan anlatıyordum. Belgesel kıvamında gidiyordu. Bütün kıvamlar da Nahora ile değişti.

Nahora'yı farkedişim tamamen bilinçsizce oldu. Kamerayı odaklamaya çalışırken daha önce görmediğim bir gezegeni farkettim. Yan ve Beginin tam ortasında duruyordu. Yan ve Begi'nin döndüğü eksene dik bir eksende dönüyordu. Hatta sekiz çizen bir yörüngesi vardı. Boyut olarak çok küçüktü. Dünyanın yarısı kadar belki. İki güneşi olduğu için de sıcaktı, ama bir atmosferi olduğunu görebiliyordum. Fakat atmosfer çok yoğun olmalıydı, o nedenle atmosferin altını göremiyordum.

Turuncu çizgi Yan ve Begi'nin yörüngesi. Yan ve Begi bu eksende karşılıklı dönüyorlar. Nahora is siyah çizgi ile belirtilen şekilde bir yörüngeye sahip. Tabi bu görünge de, Yan ve Begiyle beraber dönüyor.

Gemideki arkadaşlarıma söylediğimde onlar da benim gibi hayrete düşmüşlerdi. Yaklaşıp daha fazla incelmek istedik ama korktuk. Birbirine yakın dönen iki yıldızın arasına girmek zordur. Sabit bir rota izleyebilmek için sürekli olarak ikisine aynı uzaklıkta kalmalısınız, yani onlarla beraber siz de dönmelisiniz. Bunu yaparken de Nahora'ya uygun bir giriş yapmalısınız. Üstelik bunu önceden simüle edeceğiniz bir bilgisayarınız yok. Tabi Nahora'da ne bulacağımızı da bilmiyorduk. Bilseydik, emin olun o riski göze alırdık.

Aradan bir ay daha geçince bir kurtarma gemisi ile haberleşebildik. Yakınlardan geçen bir eğitim gemisi olmuş. Yardım sinyallerimizi alınca olduğumuz yere bir araştırma gemisi gönderilmesini sağlamış. Bu sayede kaldığımız yerden kurtulduk ve Nahora'yı herkese anlatabilme şansı bulduk. Dünya'ya döndüğümde doktorum uzay gezilerine çıkmamı yasakladı. Bu yüzden Nahora'yı tekrar göremedim.

Nahora'yı keşfeden ben olduğum için ismini koymak da bana düştü. Eğelenceli bir isim koyma süreciydi. Aklıma bir sürü şey geldi, fakat Nahora'yı seçtim. Gezegeni farkettikten sonra gemideki arkadaşlarıma göstermeye çalıştım, fakat ilk bakışta göremediler. Tabi ben çıldırmışım, heyecandan ne yaptığımı da hatırlamıyorum. Arkadaşlarım sonradan söylediler bana, çılgına dönmüş "nasıl göremezsiniz nah orada nah ora ya" diye bağırıyormuşum. Ben de madem öyle gezegenin ismi Nahora olsun dedim.

Zaman Yolculuğuna Giriş

frturan — Fri, 29 Apr 2011 07:14:39 +0000

Zamanda sürekli olarak ileriye doğru yolculuk yaptığımızı düşünürsek, bu makaleyi zamanda atlama yapmak olarak adlandırabilirdim. Fakat durum genellikle zamanda yolculuk olarak adlandırıldığı için böyle bırakmakta zarar görmüyorum.

Zaman yolculuğu veya zamanda yolculuk bir çok kişi tarafından ilgi çekici bulunmuştur. Bu makaleyi okuyorsanız siz de büyük ihtimalle zamanda yolculuk yapmanın yollarını arıyorsunuz. Bu konuda daha önce farklı makaleler okumuş olabilirsiniz. Bu nedenle sizi uyarmalıyım, daha önce okuduğunuz makaleler yanlıştı.

Bir çok kişi zamanda yolculuğun ışık hızında seyahat ile ilgili olduğunu söyler. Bu ışık hızını bulan kişilerin yanlış anlaşılmasından başka bir şey değildir: İki ardışık zaman arasında olabilcek farklılık, herhangi bir parçacığın evrenin en küçük uzaklık birimi kadar yer değiştirmesidir. Evrenin en küçük uzaklık biriminden daha küçük uzaklıklar olmayacağı veya ihmal edileceğine göre, bu farklılık evrenin zamanda ard arda gelen iki farklı halidir. Sizin bu farklılığı gözlemlemek için bu iki hal arasındaki zaman farkını inceleyebilmeniz gerekir. Yani bu değişim hızı ile aynı gözlemleme hızına sahip olmanız, yani ışık hızı ile gözlemleme yapmanız. Bu durumda ışık hızına ulaşmak size zamanı gözlemleyebilmek için, yavaşlatılmış bir evrenden fazla pek de bir şey kazandırmaz. Hatta göreceli erken yaşlanmanıza yol açar. Kimileri bu teoriyi yanyana giden iki aracın hızları ile de açıklamaya çalışmıştır.

Işık hızına ulaşarak zamanda yolculuk yapmak isteyenlere tavsiyem, şu anda zaten zamanda ileriye doğru yolculuk yaptıklarını farkederek kendilerini teselli etmeleridir.

Peki nasıl zamanda yolculuk yapacaksınız?

Aslında bunun yolunu burada söylememi beklemeyin. Size yalnızca ipuçları vereceğim:

Eğer bu yazıyı yazıldığı senelerde okuyorsanız, ve bu yazı zaman yolculuğu hakkında okuduğunuz ilk makalelerden birisi ise pek fazla şansınız yok demektir. Zaman yolculuğunu bulmak için çalışmalara başlamasanız iyi olur. Çünkü bulamayacaksınız. Sizden sonraki nesillerin zaman yolculuğunu bulması adına çalışmalara şimdi başlayabilirsiniz. Böylece onlar zaman yolculuğunu bulduğunda, zaman yolculuğu sizin içinde bulunduğunuz zaman için de bulunmuş olacaktır. Bu da demektir ki başarısız olacaksınız. Çünkü siz bu yazıyı okuyarak kendi zamanınızda zaman yolculuğu olmadığını teyid ettiniz.

Bu durumda zaman yolculuğu hiç bulunamayacak demektir. Bulunmasının ihtimalsiz olduğu anlamı da çıkartılabilir. Tabi bir olasılık daha var. Bulan kişiler bunu sizden saklıyor veya sefil varlığınızdan habeardar değilldir. (Bu sefillik şahsınız veya ırkınız adınadır, çünkü böylesine bir gelişmenin kendinizden saklanmasına yol açmışsınız.) . O halde hala zaman yolculuğunu bulmak konusunda ısrar ediyorsanız, size tavsiyem önemli biri olun.

Bunu yapmanın sınırsız yolu olduğu doğrudur. Fakat evren adına iyi yönde bir gelişme yaparak buna ulaşabileceğinizi sanmayın. Çünkü zaman yolculuğunu bulanları bulmak adına yapabileceğiniz pek fazla güzel şey yok. Onlar zaman yolculuğunu bulduğundan sonra sizin onlara gelişme adına ulaşma şansınız kalmadı. Bu durumda yapabileceğiniz şey; evrenin yarısını, çeyreğini veya bir bölümünü yok etmek.

Yalnız dikkatli olun ve evrenin tamamını yok etmeyin. Çünkü bunu yaparsanız zaman yolculuk bulunmuş da olsa, yok ediş anında zamanı bitirmiş olacağınız için evrende sizin zamanınıza geri gelebilecek canlılar bulunmayacak.

Evrenin bir bölümünü yok etmeniz durumunda, zaman yolculuğunu bulmuş olanlar size ulaşacak ve evreni tahrip etmenizi engelleyeceklerdir. Böylece hem evren zarar görmeyecek, hem de siz zaman yolculuğunu bulma amacınızda başarıya ulaşacaksınız. Tabi size verilen cezayı başarıya ulaşma yolunda harcadıklarınıza eklemeniz gerekecek.

Eğer yanılırsanız, yani zaman yolculuğu bulunamamışsa ve evrenin bir bölümünü yok etmişseniz, en azından zaman yolculuğu araştırmanız hakkında bir sonuca ulaşmış olacaksınız: Zaman yolculuğu hiç bulunamayacak. Tabi siz yine ceza alacaksınız.

zamanda yolculuk

Hikaye

İnsanların Sonu

frturan — Sat, 23 Apr 2011 13:54:45 +0000

Yok oluşun başlangıcı iki ODTÜ öğrencisi yüzünden olmuştu. Amaçladıkları şey bir protestoydu, fakat durum kontrolden çıktı. Protesto etmek istedikleri şey ulaşım için fazla para ödemeleriydi.

Hibritleşme çağından sonra insanlar daha önceleri para kazanmak için yaptıkları işleri biyolojik robotlara devrettiler. Bu durum sonucunda ulaşımdan sorumlu robotlar da oluşturuldu. Şoför robotlar grubu.

Kendisine yenilikçi denmesini isteyen bir ulaşım şirketi, şoförü kendi içinde olan bir araç üretti. Bu durum araçların mı şoför robotlar grubuna girmesi, yoksa araçların içindeki robotların mı araç sınıfına girmesi gerektiği tartışmalarına yol açtı. Bir süre sonra tartışmalar bitti ve bu araçlar sıklıkla kullanılmaya başlandı.

Sonu getiren iki ODTÜ'lü öğrencinin huzursuzluğu, ulaşım için ödenmesi gereken ücretlerin gelişmelerden sonra azalması gerekirken, artmasıydı. Huzursuzluklarını ifade etmek için Ceryanzade ağı üzerinden birçok kişiyi yürüyüş yapmaya* davet ettiler. Fakat insanların değimiyle davete icabet eden olmadı.

Bu iki genç sorunun hibritleşme çağında yapılan gelişimin insanları kötü etkilediği, herkesin çok duyarsız olduğu söylemine başladılar. Tabi duyarsız insanlara duyarsız oldukları için bir yürüyüş yapılması bir anlam ifade etmiyordu, çünkü bu yürüyüşe de duyarsız kalacaklardı.

Durumu çözmek için, iki genç kategorileme sistemindeki duyarlılık sistemini değiştirmeyi planladılar, ve kategorileme sisteminde bir değişiklik yaptılar. (Buradaki değişiklik sözü izinsiz değişiklik anlamındadır. İnsanlar bu değişikliği bir çok zaman hack diye isimlendirmiştir.)

Yapılan değişikliği denemek için, insanları tekrar ulaşım ücretlerinin düşürülmesi yürüyüşüne davet ettiler. Ertesi gün beklediklerinde çok daha fazla insan yürüyüş alanındaydı. Davet edilenden çok daha fazla insan. Üstelik bunun bir yürüyüş olduğunu öğrenen her insan, duyarlılığını göstermek için yürüyüşe katılıyordu. Yürüyüş bir çok şehre yayıldı, hastalık gibi büyüyordu. Yürüyen insanları gören insanlar veya yürüyüşe katılan insanın Ceryanzade ağı üzerinden davet ettikleri insanlar da yürüyüşe katılıyordu.

İki gencin hatası yürüyüşe davet metninde olmuştu. Metinde "ulaşım ücretleri düşürülene kadar yürüyeceğiz" yazıyordu. Fakat kategorileme sisteminde yaptıkları değişiklikten sonra, ücretlerin düşürülmesi kararını alacak kişiler de yürüyüşe katılmıştı. Bu durumda kimse yürüyüşü sonlandırılamadığı gibi, yürüyüşten haberi olan herkes kategori sistemindeki değişikliğin sebep olduğu bir istekle yürüyüşe katılıyordu.

İnsanları sonu, kontrolsüz bırakılan sistemlerin yol açtığı sorunlar nedeniyle bir hafta içerisinde geldi. Tabi bu sorunlar patlamalar ve yangınlar şeklinde olduğu için Dünyada yaşayan diğer her canlının sonu da insanlarla beraber gelmiş oldu.

*Yürüyüş: İnsanlarda çok görülen bir adettir. Bir grup insan beğenmedikleri bir şeyi ifade etmek için toplanıp ellerinde sıkıntılarını ifade edilen yazılarla yürürler.

Bu yazı dört parçadan oluşan bir hikaye serisinin dördüncü yazısıdır:

1. Biyolojik Robotlar
2. Hibritleşme Çağı
3. İkinci Nesil İnsanlar
4. İnsanların Sonu (bu yazı)

bilim-kurgu

yok oluş

Hikaye

İkinci Nesil İnsanlar

frturan — Sun, 17 Apr 2011 19:31:53 +0000

Hibritleşme çağı ile insanlar beyinlerini gerçek anlamda kullanmaya başladılar. Hibrit beyin sistemi geliştirilene kadar insanlar sınırlı bir öğrenme potansiyeline sahiptiler. Öyle ki insanlar için öğrenme yıllar süren bir süreçti. Bunun nedeni insan beyninin bilgiyi kategorilerken doğru ilişki bağlarını kurmakta zorlanmasıydı. Hibritleşme sistemi ile bu sıkıntının önüne geçen insanlar bir anda evrendeki en hızlı öğrenme yetisine sahip canlılar oldular. Hatta öğrenmeye ihtiyaç duymadan bilen.

Öğrenmeye ihtiyaç duyulmaması önce okulları yani öğretenleri etkiledi. Böylece bir çok öğrenim kurumu kapandı. Üst düzey öğrenim kuruluşu olan üniversitelerse bilgi geliştirme yerlerine dönüştü. Tabi geliştirilen her bilgi, o alanına ilgi duyan kişilerin beyinlerine birer güncelleme olarak kaydedildi. Sonuçta bilgi geliştirenlerin sayısında büyük bir azalış oldu, çünkü bir çok insan bilgiye ulaşmak dedikleri şeye sahip olmuşlardı.

İnsanlar gelişmelerden bu kadar hızlı haberdar olmaya başlayıp bundan çok memnun kalınca, Ceryanzade Şirketi her bilgiye her an ulaşmayı vaat eden bir sistem kurdu. Böylece her insan daha önce internet* olarak bilinen bilgi ağına ihtiyaç duymadan, istedikleri her şey hakkında bilgi sahibi olmaya başladı. Bu ağ ile insanlar bir sorgu sistemine sahip oldular. Sistem basitçe şöyle çalışıyordu: Her hangi bir şeyi sorgulamak isteyen insan, o şeyi sanki biliyormuş fakat unutmuş** gibi düşünmeye başlıyor. Bunu algılayan kategorileme sistemi Ceryanzade ağında elektronik bir sorgulama yapıyor ve sonucu beyindeki doğru yere yerleştiriyordu. Daha sonra insanın beyni o bilgiye rastlıyor ve hatırlaşış gibi tepki veriyordu.

Bu sistem çok kısa zaman içerisinde neredeyse bütün insanlar tarafından kullanılmaya başlandı. Hatta eğer insanların sonu kısa zaman içerisinde gelmeyecek olsaydı, her doğan yeni insanın yedi yaşından itibaren bu sistemi kullanmaya başlaması zorunlu hale getirilmek üzereydi.

*İnternet: İnsanları herhangi bir yerden ulaşabildikleri veri deposudur. Diğer hiçbir canlıda görülmemiş bir farklılık; her insanın kendisi ile ilgili bilgiye ulaşmak isteyenler için, kendisi hakkında veriler yükleme zorunluluğu olmasıdır. Bu işlem çoğu zaman fotoğraflar, kısa cümleler, sevilenler listeleri halinde kendisini göstermiştir.

**Unutmak: Hibritleşme çağından önce insan beyni, diğer canlılar için hastalık denebilecek bir mekanizmaya sahiptir. Bu kazanılan bir bilginin, ansızın kaybedilmesi demekti. Bu sorun hakkında fazla bilgi sahibi olunamasa da, beynin yanlış kategorilemeyi kabul etmemesi olarak düşünülmektedir.

Bu yazı dört parçadan oluşan bir hikaye serisinin üçüncü yazısıdır:

1. Biyolojik Robotlar
2. Hibritleşme Çağı
3. İkinci Nesil İnsanlar (bu yazı)
4. İnsanların Sonu

Hibritleşme Çağı

frturan — Sat, 09 Apr 2011 09:48:08 +0000

Biyolojik robotların hastanelere gitmelerine izin verilmişti. İnsanlar bir çok konuda olduğu gibi, bu konuda da ikiye ayrılmış; yarısı bu izne sıcak bakarken, diğer yarısı protesto etmişti. Aradan zaman geçince yatışan insanlar robotların bakımlarını hastanelerde yapmaya başladı. Fakat o güne kadar hiçbir robot psikoloji bölümüne başvurmamıştı.

Robotun şikayeti sürekli olarak geçmişi düşünmesiydi. Sık sık geçmişte yaşadığı olayları hatırlıyordu, ve bu hatıraları gerçeklikten ayıramıyordu. Bu durum hatırasında efendisin ona verdiği bir emri, gerçek hatta uygulamasına kadar etkilydi.

Bir insanda daha önce görülmemiş bu durumun bir robotta görülmüş olması, insanları kuşkulandırdı. Yine ikiye bölünen insanların bir yarısı bunu araştırmaya yönelik bir şey olarak görüyordu, diğer yarısı ise protesto etmişti. Aradan zaman geçince durumu ve yapılan tartışmaları unutan insanlar robotu incelemeye başladılar.

Araştırmacılar robotta herhangi bir hastalık bulgusuna rastlamadı. Sorunun uyku ve uyurgezerlilk problemi olduğunu düşünseler de doğru bulgular yoktu. Daha sonra psikolojik bir rahatsızlığın da olmadığını görünce çıkmaza girdiler. Uzmancılık politikası* gereği, robotun hastanede tedavi olamayacağını söyleyip elektronik devrelerinin incelenmesi için sorunu robotun üretildiği Ceryanzade Şirketine ilettiler.

Şirket robotun beyninin elektronik masaya yatırdı. Beyindeki kategoriler incelendi, yanlış kategorileme yapılıp yapılmadığı kontrol edildi. Fakat yine bir problem yoktu. Elektronik sistemler işini iyi yapmış ve her bilgi için doğru sinirsel bağlantıları şekillendirmişti. Yine bir çıkmaza giren fabrikadaki insanlar, kendilerine özgü farklı parça metodunu** kullanmaya karar verdiler.

Önce beyni bir başka bedene takıp sorun olmadığını gördüler. Sonra bedeni bir başka beyne takıp yine bir sorun olmadığını gördüler. Daha sonra elektronik devreleri bir başka robotun beynine taktılar ve o robotta da aynı sorunu gözlemlediler. Buradan sorunun elektronik devrelerde olduğunu anladılar, ve çözüm için yapılması gereken inceleme alanını daralttılar. Sorun elektronik devrelerde olduğu için, konuyu elektronik bilimcilerine ilettiler.

Elektronik bilimcileri devreleri elektronik masaya yatırıp, arızayı buldular. Tespit ettikleri arıza bir devre parçasının beyne olması gerekenden daha fazla yakın olması ve zaman zaman beyne temporal korteks bölgesinden elektrik akımı uygulamasıydı.

Bu bölgeye yapılan bir elektrik uyarısı insanlarda da olduğu gibi beyni farklı bir şekilde çalıştırıyor ve yaşanmış bir olayı tekrar yaşanıyormuş gibi yaşattırıyordu. Bu durumun daha önce anlaşılamamasının sebebi, biyolojik robotları üreten Ceryanzade Şirketiydi. Şirket biyolojik robotları üretmeden önce insan beyninin elektriksel hatırlama sistemini keşfetmişti. Her ne kadar insanlar beyinlerinin bu özelliğini kullanmasa da, beyinlerinde böyle bir sistemi vardı. Şirket bu sisteminin nasıl çalıştığını çözmüş, yakın zamanda biyolojik robotları üretmiş ve onlarda bu sistemi kullanmıştı. Sitemin deşifre edilmesini istemediği için, öğrenilmesini istememiş ve saklanmasına çalışmıştı.

Rahatsızlığı incelenen bu robot ile önce fabrika çalışanları, sonra uzmancılık politikası gereği tüm uzmanlar elektriksel hatırlama sistemini öğrenmiş ve insanların hibritleşme olarak adlandırdığı çağ başlamıştı.
Hibritleşme çağı içerisinde insanlar, elektriksel hatırlama sistemini kendi beyinlerine uyarlayarak öğrenme sürelerini %30’a indirmiş ve insanlık için büyük denebilecek başarılar göstermişlerdir. Ayrıca bu çağ insanların gelişmiş uygarlıklar birliğine girmeleri için müzakerelerin başlamasına olanak sağlamıştır, fakat ironik bir sonuç bu sistemin insan neslinin tükenmesine yol açtığıdır.

* Uzmancılık politikası: İnsanların öğrenme süreleri çok yavaş olduğu için, her insan hayatını neredeyse yarısında belirli bir konudaki bilgileri öğreniyor (veya öğretiliyor), ve o konu ile ilgili soruları cevaplamakla yetkilendiriliyordu.

** Farklı parça metodu: Uzmanlaşma politikası gereği neredeyse her sistemin farklı parçaları farklı insanlar tarafından oluşturuluyordu. Bu durumda sistemde oluşan sorunu çözmekler yükümlendirilen bir insan kendi alanı dışındaki soruları cevaplamak için, sistemin her parçasını çalışan başka bir sistemdeki yerine tek tek takarak sorunun hangi parçada olduğunu anlamaya çalışıyor ve sorunlu olan parçayı uzmancılık politikası gereği uzmanına iletiyordu. Bu işlem bazen mühendislik olarak da adlandırılmıştı.

Hikayenin esin kaynağı: Geçmişi Yeniden Yaşamak

Bu yazı dört parçadan oluşan bir hikaye serisinin ikinci yazısıdır:

1. Biyolojik Robotlar
2. Hibritleşme Çağı (bu yazı)
3. İkinci Nesil İnsanlar
4. İnsanların Sonu

Biyolojik Robotlar

frturan — Mon, 04 Apr 2011 10:32:37 +0000

Biyolojik robotlar, insan ırkının bir kopyasıydı. Özellikleri insanların istediğini eksiksiz yapmalarıydı. Neden üretildiklerine dair elimizde kesin bilgiler olmamakla birlikte, insanların parayla çalışan işçilerin yaptığı işi beğenmediğini ve bu işi daha iyi yapsın diye daha fazla para harcayıp bu nesli ürettiği düşünülmektedir. Bu iki nesilde tükendiği için robotların üretilmesindeki asıl amacı bilemiyoruz. Bildiğimiz şey ise, insanların kendi kopyalarını yapıp, düşünceleri kısıtlanmış olduğudur. Biyolojik robotlardan geri bir takım elektronik devreler insanlarla olan farklarını açığa çıkartmaktadır.

Biyolojik robotların beyninde hafıza bölümü kontrol altında tutulmuştur. Bunun nedeni beynin tepkilerini kontrol etmektir. Çünkü beyin bir tepki verirken tüm hafıza bölümü sinir hücreslerinden geçen elektrik akımı ile taranır ve duruma uygun bileşenler formüle eklenir. Verilen tepki de bu formülün bir sonucudur. Biyolojik robotların hafıza bölümünü kontrol altında tutularak tepkileri kısıtlanmıştır.

Öncelikle beynin kategorileme sistemi kontrol altında tutulmuş; öğrenilen şeylerin hangi kategoriye ait olduğu, ne ile ilişkilendirilebileceği, neye benzediği önceden belirlenmiş ve her robotun önceden belirlenen tepkiyi vermesi sağlanmış. Bu ayrıca algıda seçicilik denilen kavramı ortadan olabildiğince ortadan kaldırmıştır. Bu kategorileme sistemi merkezi bir sunucu tarafından güncellenebilir kılınmış ki, hem robotları kontrol etmek daha kolay olsun, hem de robotlara güncel olaylarla ilgili veriler de yüklenebilsin.

Farklı tip robotlarda kategorileme sistemi de değiştirilmiştir. Bir şoför robotun çam ağacı gördüğünde sırasıyla bitkiler -> ağaçlar -> çam kategori yolunu izlemesi gerekirken; bir marangoz robot doğrudan çam ağacı kategorisine ulaşabilir kılınmış. Böylece robotlarda alana yönelim özelliği artırılmıştır.

Bu yazı dört parçadan oluşan bir hikaye serisinin ilk yazısıdır:

1. Biyolojik Robotlar (bu yazı)
2. Hibritleşme Çağı
3. İkinci Nesil İnsanlar
4. İnsanların Sonu

bilim-kurgu

robot

Hikaye

Tekrar Merhaba

frturan — Tue, 22 Mar 2011 15:56:15 +0000

Daha önce buraya uğradınız mı bilmiyorum. Eğer uğramadıysanız diye biraz anlatayım: İsmim Furkan. Uzun zaman önce FikirBulutu'nu açtım ve yazmaya başladım. Bundan sonra da yine burada yazacağım, fakat belirli temel değişiklikler yaparak.

FikirBulutu eskiden farklıydı, şu anda gördüğünz gibi değildi. Eskiden burada gökyüzü mavisi vardı ve bulut resimleri doluydu. Bulutların üzerinde de bir sürü fikirler vardı. Çoğu tasarım ağırlıklıydı; farklı ihtiyaçlara yönelik farklı tasarımlar. Malesef onlar artık burada olmayacak.

FikirBulutu uzun zaman boyunca yeni fikirlerden yoksun durdu. Bu yeni fikirlerin üretilmemesi değildi tabi, yazma isteğinin kaybolmasıydı. Bu isteği kendimde tekrar canlandırmak istedim, o da farklı şeyler yazmak oldu. Bundan sonra, yeni bulutta daha fazla hikaye ağırlıklı yazılar yazmaya çalışacağım.

Eski fikirbulutunu tamamen yok etmeyeceğim. En azından uzun bir süre. Şimdilik eski.fikirbulutu.com adresinden ulaşabilirsiniz. İlerleyen zamanlarda oradaki gerekli gördüğüm yazıları buraya aldıktan sonra, eski yazıları da kaldıracağım.

merhaba

Ara Yazı