Τα παντα για την ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ και τη ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Φρούτα: Ωρίμανση

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 09 Aug 2009 04:01:57 PDT

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ

Το στάδιο ωρίμανσης είναι το τελικό στάδιο της ζωής των καρπών το οποίο οδηγεί και στο θάνατο του. Η ωρίμανση χαρακτηρίζεται από πολλές αλλαγές οι οποίες προσδίδουν στον καρπό επιθυμητά για τον καταναλωτή χαρακτηριστικά. Ταυτόχρονα όμως αυτές οι αλλαγές είναι ανεπιθύμητες στα στάδια μεταφοράς και μάρκετινγκ, καθώς όχι μόνο μειώνουν τη διάρκεια αποθήκευσης τους, αλλά επίσης, καρποί οι οποίοι ωριμάζουν φυσικά, συνήθως δεν ωριμάζουν ομοιόμορφα, αφού πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την ωρίμανσή τους.

ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Οι κύριες βιοχημικές αλλαγές που χαρακτηρίζουν την ωρίμανση ενός καρπού οφείλονται στην παραγωγή διαφόρων χημικών ενώσεων οι οποίες δρουν καταλυτικά. Οι βιοχημικές αλλαγές οι οποίες λαμβάνουν χώρα είναι:
α. Αποπρασινισμός:
Ο αποπρασινισμός οφείλεται στη διάσπαση της χλωροφύλλης και - σε μερικές περιπτώσεις - στη σύνθεση διαφόρων άλλων χρωστικών ουσιών, οι οποίες δίνουν στον καρπό το γνωστό του χρώμα. Τέτοιες χρωστικές ουσίες είναι η καροτίνη (πορτοκαλί χρώμα), ξανθοφύλλη (κίτρινο), ανθοκυανίνη (κόκκινο).
β. Αύξηση σακχαρότητας:
Κατά την ωρίμανση ενός καρπού παρατηρείται αύξηση της ποσότητας σακχάρων στους καρπούς και ταυτόχρονη μείωση του αμύλου τους ως αποτέλεσμα της δράσης αμυλολυτικών ενζύμων. Αυτή η αλλαγή μειώνει τη θρεπτική αξία του καρπού.
γ. Μείωση Οξύτητας:
Πολλά οξέα διασπώνται από διάφορα ένζυμα, με αποτέλεσμα η γεύση των καρπών να μεταβάλλεται από όξινη σε πιο ουδέτερη.
δ. Μείωση Σκληρότητας:
Οι πεκτίνες - βασικά συστατικά των κυτταρικών τοιχωμάτων - διασπώνται, με αποτέλεσμα οι καρποί να μαλακώνουν.
ε. Παραγωγή Αρωματικών Ενώσεων:
Διάφορες μεγάλες οργανικές ενώσεις διασπώνται, με αποτέλεσμα την παραγωγή αρωματικών ενώσεων, οι οποίες χαρακτηρίζουν διάφορους καρπούς (π.χ. μπανάνα, αχλάδι).

Εικ. Μούρα σε διάφορα
στάδια ωρίμανσης.

Οι κυριότεροι παράγοντες οι οποίοι επηρεάζουν τις βιοχημικές αντιδράσεις που οδηγούν στην ωρίμανση ενός νωπού προϊόντος είναι οι ακόλουθοι:

α. Θερμοκρασία:
Αύξηση της θερμοκρασίας συνεπάγεται και ανάλογη αύξηση του ρυθμού βιοχημικών αντιδράσεων που λαμβάνουν χώρα κατά την ωρίμανση (π.χ. αποπρασινισμός). Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι για μεγάλες περιόδους αποθήκευσης και/ή μεταφοράς οι καρποί θα πρέπει να διατηρούνται σε όσο γίνεται χαμηλότερες θερμοκρασίες, έτσι ώστε οι βιοχημικές αντιδράσεις να λαμβάνουν χώρα σε αργούς ρυθμούς. Αντιθέτως, πολύ χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς στους καρπούς (σχίσιμο της σάρκας, αλλοίωση της γεύσης κ.λ.π.). Γι' αυτό οι καρποί δεν θα πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από κάποια συγκεκριμένη. Η κατώτερη αυτή θερμοκρασία ποικίλει ανάλογα με τη διάρκεια της αποθήκευσης και/ή μεταφοράς.
β. Υγρασία:
Όταν η υγρασία είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα, τότε χυμοί εκρέουν από τον καρπό, με αποτέλεσμα ο καρπός να συρρικνώνεται, η σάρκα να ξεραίνεται, κ.λ.π. Έτσι οι καρποί θα πρέπει να διατηρούνται σε όσο γίνεται υψηλότερα επίπεδα σχετικής υγρασίας ώστε να αποφευχθούν τέτοια συμπτώματα.
Αντιθέτως, αν η σχετική υγρασία βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, τότε οι καρποί είναι ευαίσθητοι σε προσβολές από διάφορους μύκητες, οι οποίοι ευνοούνται από αυτές τις συνθήκες.
γ. Συγκέντρωση αιθυλενίου (C₂H₄):
Η χημική αυτή ένωση παράγεται από τους καρπούς κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης και πολλές φορές δρα ως καταλύτης στις διάφορες αντιδράσεις που οδηγούν σε αυτήν. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και η πιο μικρή ποσότητα αιθυλενίου στην ατμόσφαιρα της αποθήκης ή του container μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη ωρίμανση των καρπών.
Έτσι, κατά την αποθήκευση και/ή μεταφορά, οι καρποί θα πρέπει να διατηρούνται σε χώρους στους οποίους το αέριο αιθυλένιο απομακρύνεται, ενώ αντιθέτως, οι καρποί μπορούν να εκτίθενται σε αιθυλένιο πριν την προώθηση τους στον καταναλωτή, έτσι ώστε να αποπρασινιστούν ομοιόμορφα.
δ. Συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂):
Εάν το διοξείδιο του άνθρακα το οποίο παράγεται από τους καρπούς δεν απομακρύνεται από τους χώρους αποθήκευσης και/ή μεταφοράς, τότε η υψηλή συγκέντρωσή του προκαλεί την παραγωγή ζυμωτικών υποπροϊόντων στους καρπούς, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ποιοτική τους αξία (π.χ. ξυνίζουν). Αντιθέτως, εάν η απομάκρυνσή του είναι υπερβολική, τότε αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιτάχυνση των αντιδράσεων ωρίμανσης με κίνδυνο την πρόωρη ωρίμανση των καρπών.
Συμπερασματικά, η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα θα πρέπει να διατηρείται σε τέτοια επίπεδα ώστε να εμποδίζει τη δράση του αιθυλενίου, αλλά και παράλληλα να μην προκαλεί ζυμωτικές αντιδράσεις.

ΤΑΧΕΙΑ ΩΡΙΜΑΝΣΗ - ΑΠΟΠΡΑΣΙΝΙΣΜΟΣ

Η μετασυλλεκτική ωρίμανση των φρούτων είναι μια αναγκαία διεργασία που εφαρμόζεται σε όλο τον κόσμο και μπορεί να εφαρμοστεί σε προϊόντα που συλλέγονται πρώιμα ή σε κανονική συλλεκτική περίοδο. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές οι οποίες από πρακτική άποψη επιτρέπουν σε κάποιον να επιτύχει ομοιόμορφη ωρίμανση των φρούτων σε σύντομο χρόνο, αποκτώντας έτσι σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα.
Στην πραγματικότητα, και για πρακτικούς λόγους (για παράδειγμα, να αποφευχθεί η πρώιμη και αντικανονική πτώση των καρπών, να διασφαλισθεί η συντηρησιμότητά τους, να αποφευχθούν παρασιτικές και φυσιολογικές ασθένειες, να γίνει η επεξεργασία του προϊόντος χωρίς μώλωπες και πληγές, κλπ.), τα φρούτα και τα λαχανικά συλλέγονται πριν τη φυσική τους ωρίμανση (ωρίμανση εμπορικής συλλογής).
Η επιθυμητή από πλευράς καταναλωτή ωρίμανση - η οποία δε συμπίπτει πάντα με τη φυσική ωρίμανση - επιτυγχάνεται με το χρόνο, κατά τη διάρκεια δηλαδή της συντήρησης και/ή της εμπορικής διανομής. Γι' αυτό είναι αναγκαίο να τονισθούν οι παρακάτω όψεις του προβλήματος:
• τα φρούτα σπάνια συλλέγονται στο στάδιο της φυσικής ωρίμανσης
• τα φρούτα συλλέγονται σε τέτοιο επίπεδο ωρίμανσης (ωρίμανση συλλογής) που να μπορούν αυτόνομα να φτάσουν αργότερα τη φυσική ωρίμανση, ή, για να το πούμε καλύτερα, την καταναλωτικά αποδεκτή ωρίμανση.
Από όσα έχουν αναφερθεί ως τώρα, γίνεται φανερό πως τα φρούτα τη στιγμή της συλλογής δεν έχουν, γενικά, τα απαραίτητα χαρακτηριστικά (χρώμα, χυμό, άρωμα, γεύση) για την κατανάλωσή τους. Αυτά τα χαρακτηριστικά επιτυγχάνονται κατά τη συντήρηση και/ή εμπορική τους διανομή. Παρ' όλ' αυτά, υπάρχουν είδη που δύσκολα αποκτούν τα επιθυμητά χαρακτηριστικά, είτε λόγω φυσικών (τυπικών για κάθε είδος), είτε τεχνικών λόγων. Πρέπει επίσης να τονισθεί πως τα φρούτα μετά τη συλλογή τους έχουν πολύ διαφορετικό χρώμα, χυμό, γεύση και άρωμα.
Η ΤΑΧΕΙΑ ΩΡΙΜΑΝΣΗ είναι η ωρίμανση ενός προϊόντος που επιτυγχάνεται έστω κι αν έχει συλλεγεί πρώιμα, εφ' όσον διαθέτει εκείνα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά ώστε να φθάσει αυτόνομα στην πλήρη βιολογική ωρίμανση.
Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΩΡΙΜΑΝΣΗ προσδιορίζει τον τύπο της ωρίμανσης που λαμβάνει χώρα σε προϊόντα που δεν έχουν φθάσει σε φυσική ανάπτυξη τέτοια που να επιτρέπει την αυτόνομη βιολογική ωρίμανση.
Στις περισσότερες χώρες επιτρέπεται η Ταχεία Ωρίμανση και απαγορεύεται η Τεχνητή Ωρίμανση.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ

Οι παράγοντες αυτοί, επιταχύνουν τη διαδικασία της ωρίμανσης.Επίσης, επιτρέπουν σε πολλά φρούτα να συλλέγονται πριν την φυσική ωρίμανσή τους,κτ που βοηθά στη σωστή μεαφορά τους.Για παράδειγμα, οι μπανάνες συλλέγονται πράσινες και ωριμάζουν αφού ψεκαστούν με αιθυλένιο. Μια παρόμοια μέθοδος που χρησιμοποιείται σε περιοχές της Ασίας είναι να ψεκάζουν τα φρούτα με Calcium carbide (CaC₂) και να τα σκεπάζουν με πλαστικές σακούλες. Η υγρασία της ατμόσφαιρας αντιδρά με το CaC₂ και απελευθερώνει ακετυλένιο, που προφανώς έχει το ίδιο αποτέλεσμα με το αιθυλένιο.
©fitness-town.org
Το CaC₂ χρησιμοποιείται για την ωρίμανση των καρπών τεχνητά σε ορισμένες χώρες. Η Βιομηχανική παραγωγή το CaC₂ μπορεί να περιέχουν ίχνη αρσενικού και φωσφόρου και, ως εκ τούτου τη χρήση του για το σκοπό αυτό είναι παράνομη στις περισσότερες χώρες. Επίσης το ακετυλένιο που παράγεται πιστεύεται ότι επηρεάζει το νευρικό σύστημα μειώνοντας την παροχή οξυγόνου προς τον εγκέφαλο, ωστόσο πρακτικά κάτι τέτοιο δεν επηρεάζει τους καταναλωτές.

Αυτόματα και ημι-αυτόματα συστήματα αποπρασινισμού και ταχείας ωρίμανσης διατίθενται σήμερα στην Ελληνική αγορά, προσφέροντας σημαντικά πλεονεκτήματα στους κατόχους τους. Τα συστήματα αυτά ελέγχουν και ρυθμίζουν και τους πέντε ουσιώδεις παράγοντες που επηρεάζουν τον αποπρασινισμό και την ταχεία ωρίμανση.

Πλεονεκτήματα τεχνητής ωρίμανσης:
α. Ποιοτικά.
• Απώλεια βάρους: με τα συστήματα αυτά τα φρούτα δεν υπόκεινται πλέον σε αφυδάτωση. Τέτοια φαινόμενα συνέβαιναν κάποτε έντονα και σε τέτοιο εύρος που αποτελούσαν μια πολύ σοβαρή οικονομική απώλεια. Τώρα πια είναι ιδιαίτερα περιορισμένα εξαιτίας των υψηλών επιπέδων σχετικής υγρασίας, η οποία κρατείται σταθερή στο θάλαμο, και του σύντομου χρόνου της επεξεργασίας.
• Γενική κατάσταση φρεσκάδας: Αντίθετα με παλιότερες διεργασίες ωρίμανσης, δεν απαιτούνται πια ιδιαίτερες συνθήκες διάθεσης των φρούτων, ούτε ακόμη και κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην αγορά.
• Χρώμα φρούτων: Φαίνεται λαμπερό εξαιτίας της απόλυτης έλλειψης οξειδωτικών παραγόντων, δείχνουν δηλαδή τα φρούτα να έχουν το ίδιο χρώμα με αυτά που ωριμάζουν στο φυτό. Το χρώμα δε είναι ομοιόμορφο.
• Πρέπει να τονισθεί τέλος πως εξαιτίας αυτών των συστημάτων και των παραπάνω αναφερομένων πλεονεκτημάτων που προσφέρουν, το κοτσάνι του φρούτου μετά τον αποπρασινισμό συνεχίζει να είναι φρέσκο και να διατηρεί το φυσικό του χρώμα.
β. Οικονομικά. Τα συστήματα αποπρασινισμού και τεχνητής ωρίμανσης επιτρέπουν στον κάτοχό τους να
• Προλαβαίνει τη σεζόν, αποκτώντας το προνόμιο να εισάγει στην τοπική και τις διεθνείς αγορές ποιοτικά φρούτα (πρώιμα), πριν τους ανταγωνιστές, σε πολύ κερδοφόρες τιμές.
• Περιορίζει τα μετεωρολογικά (καιρικά) ρίσκα και τις φυσικές παθολογικές καταστάσεις (ασυνήθιστη πρόωρη ωρίμανση και πτώση των καρπών), επιτρέποντας ευκολότερη επεξεργασία και προετοιμασία του προϊόντος ώστε να αποφεύγονται πιθανοί τραυματισμοί υπερώριμων προιόντων.

Μερικά φρούτα (Climacteric) (όπως μήλα, αχλάδια, μάνγκο, μπανάνες, ροδάκινα, ακτινίδια, αβοκάντο, νεκταρίνια, σύκα, δαμάσκηνα) είναι σε θέση να συνεχίσουν την ωρίμανσή τους (φυσικά) αφού συλλεγούν, διαδικασία επιτυγχάνεται με το αιθυλένιο. Άλλα (non-climacteric) ωριμάζουν μόνο στο δέντρο και έτσι έχουν σύντομη διάρκεια ζωής (όπως ανανάς, πορτοκάλι, φράουλες, κεράσια, σταφύλι).

ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ

Η τεχνολογία SmartFresh επιτρέπει τη διατήρηση νωπών των φρούτων και των λαχανικών.Η 1-methylcyclopropene (1-MCP 0,14%) επιβραδύνει σημαντικά την παραγωγή αιθυλενίου αποτρέποντας την υπερ-ωρίμανση.

Πηγές:
Ripening
Ωρίμανση και Αποπρασινισμός

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sat, 11 Apr 2009 14:02:47 PDT

Εισαγωγή
Άτυπες Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής
Διαταραχή Πρόσληψης Τροφής σε Ανδρες
Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής σε Ειδικές Ομάδες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η εξασφάλιση και η προετοιμασία της τροφής αποτελεί μια από τις κυριότερες καθημερινές ασχολίες του ανθρώπου. Μελετώντας την ιστορία του ανθρώπινου είδους αντιλαμβανόμαστε ότι η φροντίδα για τη λήψη τροφής ισχύει τόσο για τον πρωτόγονο τροφοσυλλέκτη όσο και για το σύγχρονο εργαζόμενο πολίτη μιας προηγμένης χώρας που αγοράζει την τροφή του στο super market πληρώνοντας με την πιστωτική του κάρτα. Στην Ελλάδα παρά τους διαρκώς αυξανόμενους ρυθμούς ζωής, η ώρα του φαγητού εξακολουθεί να αποτελεί ένα κάλεσμα προς τα μέλη της οικογένειας να συγκεντρωθούν και να επικοινωνήσουν, προς το οποίο συνεχίζουν στην πλειονότητά τους να ανταποκρίνονται.
Όσο σημαντική κι αν είναι όως η τροφή, το ίδιο σημαντική γίνεται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες και η εκούσια στέρησή της. Η εκούσια στέρηση της τροφής (μερική ή ολική) αποτελεί τόσο ένα διαδεδομένο τρόπο πολιτικής διαμαρτυρίας όσο και έναν από τους βασικούς κανόνες προετοιμασίας του πιστού για να επιτευχθεί η επαφή με το θείο. Αντίθετα με τη στέρηση, η ακατάσχετη κατανάλωση τροφής χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα (λαιμαργία) και έχει συνδεθεί με την παρακμή των πολιτισμών, όπως συνέβη, για παράδειγμα, με τη μετεξέλιξη των εκλεπτυσμένων ελληνικών συμποσίων στα γαστριμαργικά "όργια" των χρόνων της ρωμαϊκής παρακμής.

ΑΤΥΠΕΣ

Οι άτυπες διαταραχές αποτελούν το 20-60% του συνόλου των διαταραχών πρόσληψης τροφής. Αδρά διαιρούνται σε δυο κατηγορίες. Στην πρώτη περιλαμβάνονται οι περιπτώσεις που δεν πληρούν όλα τα κρητήρια για τη διάγνωση ψυχογενούς ανορεξίας ή ψυχογενούς βουλιμίας, όπως για περάδειγμα να μην υπάρχει αμηνόρροια ή τα βουλιμικά επεισόδια να είναι λιγότερα από 2 την εβδομάδα. Σε αυτήν την κατηγορία ταξινομούνται και όσοι ασθενείς έπασχαν στο παρελθόν από ανορεξία ή βουλιμία και κατα την παρούσα φάση εξακολουθούν μερικώς να έχουν τα συμπτώματα της διαταραχής.

ΕΠΕΙΣΟΔΙΑΚΗ ΥΠΕΡΦΑΓΙΑ

Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται οι περιπτώσεις όπου η συμπτωματολογία διαφέρει από την αντίστοιχη της ψυχογενούς ανορεξίας ή της ψυχογενούς βουλιμίας. Η πιο συχνή τέτοια διαταραχή είναι η επεισοδιακή υπερφαγία, στην οποία ο ασθενής αναφέρει βουλιμικά επεισόδια, χωρίς να καταφεύγει όμως σε ακατάλληλες αντιρροπιστικές συμπεριφορές ελέγχου του βάρους, όπως στην ψυχογενή βουλιμία. Τα υπερφαγικά επεισόδια μπορεί αν να έχουν μεγαλύτερη χρονική διάρκαια και να μη συνοδεύονται πάντα από έντονη αίσθηση απώλειας του ελέγχου. Σε κάποιες περοπτώσεις ο ασθενής δεν εμφανίζει υπερφαγικά επεισόδια, αλλά καταναλώνει ανεξέλεγκτα τροφή ("μασουλάει") σχεδόν συνεχώς, χωρίς να προσπαθεί όπως στη βοθλιμία να περιορίσει την πρόσληψη τροφής. Η διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας εμφανίζεται στο 2-3% του γενικού πληθυσμού και στο 8% των παχύσαρκων, η δε αναλογία ανδρών-γυναικών είναι 1:1,5. Αν και η διαταραχή αυτή μπορέι να οδηγήσει σε παχυσαρκία, δεν είναι όλοι οι ασθενείς παχύσαρκοι. Η ηλικία των ασθενών που προσέρχονται για θεραπεία κυμαίνεται μεταξύ 30 και 50 ετών, δηλαδή είναι σημαντικά μεγαλύτερη απ' ότι στις υπόλοιπες διαταραχές διατροφής.

ΑΝΔΡΕΣ

Στους άνδρες οι διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι πολύ πιο σπάνιες απ' ότι στις γυναίκες, με εξαίρεση τη διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας. Το φαινόμενο αυτό έχει αποδοθεί στο ότι οι άνδρες δεν καταφεύγουν συχνά σε δίαιτα, καθώς τα ανδρικά σωματικά πρότυπα δεν είναι τόσο ισχνά όσο τα γυναικεία, ενώ υπό έρευνα παραμένει η επίδραση γενετικών και βιολογικών παραγόντων που διαφοροποιούν την εγκεφαλική λειτουργία στα δυο φύλα. Η παχυσαρκία προϋπήρχε της διαταραχής πρόσληψης τροφής στους μισούς περίπου από τους άρρενες ασθενείς, ενω το 20% των διαταραχών αυτών βρέθηκε να έχει ομοφυλοφιλικό προσανατολισμό. Η ψυχογενής ανορεξία προκαλεί και στον ανδρικό πληθυσμό μακροπρόθεσμα οστεοπόρωση, λόγω μείωσης των επιπέδων τεστοστερόνης. Η θεραπευτική παρέμβαση είναι παρόμοια με αυτή που εφαρμόζεται για τις γυναίκες, με τη μόνη διαφορά ότι λαμβάνει υπόψη της και θέματα που απασχολούν ειδικά τον άνδρα.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ

Οι χορεύτριες, τα μοντέλα και οι αθλήτριες αγωνισμάτων που απαιτούν από την αθλήτρια να είναι λεπτή, αποτελούν τρεις ομάδες ατόμων που παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα διαταραχών πρόσληψης τροφής. Είναι ενδιαφέρον ότι η τελειοθηρία, η ανταγωνιστικότητα, και η αφοσίωση στην επίτευξη του στόχου είναι τρεις από τις ποιότητες που χαρακτηρίζουν τόσο την προσωπικότητα μιας πρωταθλήτριας όσο και την προνοσηρή προσωπικότητα της ανορεκτικής ασθενούς. Ακόμα φαίνεται ότι οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο από τους άρρενες αθλητές ή χορευτές ως προς τον αυτοεπιβαλλόμενο περιορισμό πρόσληψης τροφής και ότι στις χορεύτριες του μπαλέτου, οι διαταραχές διατροφής είναι συχνότερες από ότι στις άλλες ομάδες. Δεν είναι ακόμη διευκρινισμένο κατά πόσο η ενασχόληση με το χορό ή τον αθλητισμό, όπως και οι περιορισμοί που επιβάλλουν οι συναφείς δραστηριότητες προκαλούν διαταραχή διατροφής ή αν κάποια άτομα που ήδη νοσούν επιλέγουν αυτές τις δραστηριότητες ως έναν κοινωνικά αποδεκτό τρόπο διατήρησης χαμηλού σωματικού βάρους.

Πηγή: Σύγγραμα Ψυχιατρικής των Κ.Σολδάτος και Λ.Λυκούρας

©fitness-town.org

Ποσοστό λίπους

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 29 Jan 2009 17:11:05 PST

Σύσταση του σώματος

Είναι προφανές ότι ο σωματότυπος σχετίζεται με τη σύσταση του σώματος.Η σχετική αναλογία σε οστά, μυς και λίπος καθορίζουν τον τύπο και τη σύσταση του σώματος κάθε ατόμου (το λίπος είναι η μεταβλητή που μπορεί να τροποποιηθεί πιο εύκολα). Μια μεθοδολογία που να ελέγχει με ακρίβεια τις μεταβολές στην ανθρώπινη σύσταση και να παραμένει οικονομικά προσιτή, ακόμα δε έχει αναπτυχθεί.

Σε προηγούμενες επιδημιολογικές μελέτες, βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ σύστασης του σώματος και του λόγου ύψος/βάρος. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι τα δεδομένα αυτά μπορούν να αξατομικευτούν σε κάθε αθλητή για να προβλέψουμε τη σωματική του σύσταση. Δυστυχώς η ευρεία χρήση του Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) και του Ponderal Index έχει βασιστεί σε πρακτικά και οικονομικά κριτήρια, παρά στην εγκυρότητα της μεθόδου.

Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI)= Βλαρος (kg)/Υψος²(m²)

Ελλιποβαρής	<18.5
Φυσιολογικός	18.5-24.9
Υπέρβαρος	25-29.9
Παχύσαρκος	>30

Δείκτης Ponderal:

ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ

Ανατομικά (και για πρακτικούς λόγους), το σώμα μπορεί να χωριστεί σε 2 συστατικά: την άλιπη μάζα σώματος (LBM), δηλ οστά, μυς, συνδετικός ιστός, όργανα κτλ και το λίπος (FM). Η σχετική ποσότητα των 2 αυτών συστατικών μπορεί να υπολογιστεί, μετρώντας την πυκνότητα του σώματος (βάρος/όγκος). Η μέτρηση της πυκνότητας χρησιμοποιείται επομένως ως ένας έμμεσος τρόπος υπολογισμού του ποσοστού (%) λίπους, θεωρώντας ότι η FM έχει πυκνότητα 0,90 g ml^-1 και η LBM 1,10 g *ml^-1. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι το βάρος από μόνο του δεν είναι ενδεικτικό της σύστασης. Παράδειγμα, ο αθλητής Α, διαθέτει υψηλή LBM, με συνολικό βάρος 90 kg και πυκνότητα 1,082 g *ml^-1. H LBM αποτελείται από οστά, μυς, συνδετικός ιστός, όργανα, αλλά μια ορισμένη ποσότητα λίπους είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία, και γι' αυτό τοποθετήθηκε στον εσωτερικό κύκλο. Στον αθλητή Β, ο εσωτερικός κύκλος αποτελείται από ιστούς ίδιας σύστασης και πυκνότητας με αυτούς του Α, άλλά με 23 kg λιγότερο βάρος. Ο εξωτερικός κύκλος συμπεριλαμβάνει μια περίσσεια 25 kg λίπους. Η πυκνότητα του αθλητή Β, βάρους 90 kg, είναι 1,035 g *ml^-1.

©fitness-town.org
"Οι χοντροί επιπλέουν" Ένα σκίτσο που δείχνει γραφικά ότι ο λιπώδης ιστός έχει χαμηλότερη πυκνότητα από τον άλιπο.

ΜΕΤΡΗΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΠΤΥΧΩΝ

Το πάχος μιας δερματικής πτυχής (μαζί με το υποδόριο λίπος), μπορεί να μετρηθεί με ένα πτυχόμετρο σε συγκεκριμένα σημεία στο σώμα. Όμως λάθη στη μέτρηση (μη έμπειρος εξεταστής ή λάθος σημεία στο σώμα) οδηγούν σε ανακριβή αποτελέσματα.

Για τον υπολογισμό του ποσοστού λίπους, χρειάζεται πρώτα να βρούμε την πυκνότητα του σώματος.
Jackson, Pollock και Ward (1980) για γυναίκες:
Πυκνότητα σώματος= 1.0994921 - 0.0009929*sum +0.0000023*sum² - 0.0001392*ηλικία
(δερματικές πτυχές από τρικέφαλο, λαγόνιο βόθρο και μηρό)
Jackson και Pollock (1978) για άντρες:
Πυκνότητα σώματος= 1.1093800 - 0.0008267*sum +0.0000016*sum² - 0.0002574*ηλικία
(δερματικές πτυχές από στήθος, κοιλιά και μηρό)
Οι παραπάνω εξισώσεις τροποποιούνται όταν πρόκειται για άτομα πολύ νέα, ηλικιωμένα, παχύσαρκα ή πολύ μυώδη.

Οι πιο συχνά χρησημοποιούμενες εξισώσεις για τον υπολογισμό του ποσοστού λίπους, είναι αυτές των Siri (1961) και Brozek (1963). Μια παραδοχή που κάνουνε για να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις εξισώσεις είναι ότι η πυκνότητα της άλιπης μάζας, είναι ίδια για όλους, κάτι που δεν ισχύει όμως. Τα αποτελέσματα που παίρνουμε, υποεκτιμούν το ποσοστό λίπους των αθλητών και υπερεκτιμούν αυτό των παχύσαρκων.
κατά Siri
Ποσοστό λίπους= [(495 /Πυκνότητα σώματος) -450] * 100
κατά Brozek
Ποσοστό λίπους= [(4.570 /Πυκνότητα σώματος) - 4.142] * 100
Το σύστημα O-Scale των (Ross&Ward 1984) χρησιμοποίησε δείγμα 20000 ατόμων και τους κατηγοριοποίησε ανάλογα με την ηλικία και φύλο. Μπορείτε να το συμβουλευτείτε για περισσότερες λεπτομέρειες.

ΑΛΛΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

Εκτός από τις παραπάνω μεθόδους για τον υπολογισμό της άλιπης και της λιπώδους μάζας, έχουν αναπτυχθεί και άλλες χημικές και ηλεκτρικές τεχνικές που όμως απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό και έχουν υψηλό κόστος, όπως υπέρηχοι, απεικόνιση με αξονική και μαγνητική τομογραφία κα. Μπορεί όμως μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν για ακριβείς μετρήσεις της σωματικής σύστασης.

Δείτε επίσης εδώ!

tracker με αγώνες αθλημάτων

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 04 Jan 2009 13:30:05 PST

http://sport-scene.net/
Σε αυτόν τον tracker, θα βρείτε, αγώνες διαφόρων αθλημάτων. Όπως:

American Football
Auto Sport
Baseball
Basketball/Beijing2008
Basketball/Euroleague
Basketball/European
Basketball/NBA
Basketball/NBA 08/09
Basketball/NBL
Basketball/NCAA
Basketball/Other
Beijing 2008
Football
Football/EURO 2008
Formula 1
Ice Hockey
Misc
MMA/Boxing
Moto Sport
PC/Console Games
Poker
Tennis

©fitness-town.org
Πολλά είναι freeleech (δηλ μετράει μόνο το ανέβασμα). Για να μπείτε, κάνετε έναν λογαριασμό δωρεάν.

Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sat, 04 Apr 2009 02:43:30 PDT

Αναλογίες σώματος

Ο Leonardo da Vinci στο έργο του Vitruvian Man απεικόνισε τις ιδανικές ανθρώπινες αναλογίες.

Όλοι μας έχουμε προσέξει ότι οι αναλογίες του σώματος διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Οι διακυμάνσεις αυτές παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαλογή ενός αθλήματος και είναι προφανές ότι λίγα μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τις αναλογίες του σώματός μας, ιδίως όσον αφορά το μήκος των άκρων. Είναι δυνατόν σε πολλά αθλήματα ωστόσο, ο προπονητής να αλλάξει την τεχνική του αθλήματος με τέτοιο τρόπο που να ταιριάζει καλύτερα στις μη-ιδανικές (από μηχανική άποψη) σωματικές αναλογίες ενός αθλητή.

Το σωματικό μέγεθος και οι αναλογίες του εξετάζονται από την επιστήμη της ανθρωπομετρίας. Η αναλογία της κνήμης προς το μηρό ονομάζεται δείκτης crural και υπολογίζεται από τον ακόλουθο τύπο.

Crural index = μήκος κνήμης x100/μήκος μηρού

Παρομοίως ο δείκτης brachial δείχνει το μήκος του πήχη σε σχέση με το βραχίονα

brachial index=μήκος πύχηx100/μήκος βραχίονα

Όταν ληφθούν τα διάφορα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά και συνυπολογιστούν, μπορούμε να τα συγκρίνουμε με αυτά κορυφαίων αθλητών σε διάφορα αθλήματα. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει στη σωστή επιλογή αθλήματος ενός έφηβου αθλητή.

Εικ1.Αυτός ο sprinter είναι μέσου ύψους με κοντά πόδια. Επίσης έχει πρόσθια κλίση λεκάνης και προβάλλοντες γλουτούς.

Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά
και αθλητική επίδοση

Οι βασικές αρχές της φυσικής όσον αφορά τις ροπές, παίζουν μεγάλο ρόλο στην άθληση. Το μήκος των οστών και το σημείο κατάφυσης των μυών, μπορεί να αποτελεί μειονέκτημα ή πλεονέκτημα (ανάλογα πάντα τις φυσικές απαιτήσεις του αθλήματος). Το μήκος των οστών είναι σταθερό σε έναν ενήλικα και δεν μπορεί να μεταβληθεί με την προπόνηση. Ομοίως το σημείο κατάφυσης των τενόντων των μυών και η απόσταση που αυτό έχει από την άρθρωση καθορίζουν το μηχανικό πλεονέκτημα ή μειονέκτημα του μοχλικού συστήματος. Αυτές οι αναλογίες σε συνδυασμό με τον τύπο των μυικών του ινών, καθορίζουν το δυναμικό του αθλητή σε ισχύ, δύναμη και αντοχή.

Όταν συγκρίνουμε τα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά αθλητών, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις βασικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των φυλών. Οι μαύροι έχουν γενικά μακρύτερα άκρα και κοντύτερο κορμό από τους λευκούς (Ευρωπαίοι), ενώ οι Ασιάτες (κίτρινοι) έχουν κοντύτερα άκρα και μακρύτερο κορμό. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι κάποιοι Ευρωπαίοι (λευκοί) δεν μπορούν να έχουν τις ίδιες αναλογίες ποδιών/κορμού με τις 2 προηγούμενες ομάδες. Θα αποτελούν όμως τα άκρα μιας κανονικής κατανομής (κατά Gaus). Αυτός είναι ο λόγος που σε ορισμένα αθλήματα κυριαρχούν συγκεκριμένες φυλετικές ομάδες. Πχ στους Ευρωπαίους φαίνεται να ταιριάζει η κολύμβηση. Οι Αφρικανοί (κυρίως της βορειοανατολικής Αφρικής- περιοχή Νείλου) φαίνεται να κυριαρχούν στο μπάσκετ (καλαθοσφαίρηση) και στους δρόμους μακρών αποστάσεων. Ενώ οι Ασιάτες σε αθλήματα όπως η ενόργανη γυμναστική, οι καταδύσεις, η άρση βαρών και ορισμένα είδη πολεμικών τεχών. Θα πρέπει να τονιστεί ωστόσο, ότι παρόλο που τα παραπάνω αποτελούν σημαντικούς παράγοντες, ένας μεγάλος αριθμός φυσιολογικών και ψυχολογικών μεταβλητών πρέπει να ληφθεί υπόψιν.

Οι αθλητές αγώνων δρόμου sprint, έχουν μέτριο ύψος, με σχετικά κοντά και μυώδη κάτω άκρα. Οι κορμοί τους είναι φυσιολογικού μήκους με μέτριο crural index. O Dintiman (1974) βρήκε ότι sprinters υψηλού επιπέδου μπορούν να εκτελέσουν 4,5-5 διασκελισμούς/sec , κάτι που αυξάνει την επαφή τους με το έδαφος, άρα και τη δύναμη που μπορούν να παράγουν. Για κάτι τέτοιο πλεονεκτούν αθλητές με κοντά κάτω άκρα. 'Ένας χαμηλότερος μοχλός έχει μικρότερη αδράνεια ή αντίσταση στην κίνηση από έναν ψηλότερο μοχλό.

Οι άλτες είναι μια άλλη ειδική ομάδα που οι αναλογίες τους παίζουν σημαντικό ρόλο στην επίδοσή τους. Είναι οι ψηλότεροι αθλητές του στίβου, με μακριά κάτω άκρα και σχετικά κοντό κορμό για το ύψος τους. Έχουν υψηλό crural index, που σημαίνει ότι μακριές κνήμες σε σχέση με τους μηρούς αποτελεί πλεονέκτημα. Οι παλαιστές ανοιχτής κατηγορίας επίσης έχουν ειδικές αναλογίες. Έχουν μυώδη σώματα και κοντά στερεά κάτω άκρα σε σχέση με τον κορμό τους καθώς και χαμηλό crural index. Αυτή η δομή των κάτω άκρων προσφέρει ένα χαμηλό κέντρο βάρους, κάτι που είναι απαραίτητο για μια σταθερή βάση στήριξης κατά τη διάρκεια του αγώνα.(Bloomfield 1979)

Μια άλλη ειδική ομάδα είναι οι κολυμβητές. Είναι ψηλοί και έχουν μακρύ κορμό, κοντά κάτω άκρα και μακριά χέρια (παλάμες) και πόδια (πατούσες). Ακόμα και μεταξύ κορυφαίων κολυμβητών διαφορετικών αγωνισμάτων (σπριντ, μεσαίες και μακρές αποστάσεις) μπορούμε να βρούμε ειδικές διαφορές που τους κάνουν να ξεχωρίζουν. Για παράδειγμα, οι κολυμβητές sprint έχουν υψηλότερο δείκτη brachial και crural σε σχέση με τους κολυμβητές μεσαίων αποστάσεων.(Bloomfield & Sigerseth 1965)

Προσοχή χρειάζεται όταν συγκρίνουμε ανθρωπομετρικά δεδομένα (τόσο του ίδιου
του ατόμου όσο μεγαλώνει, όσο και μεταξύ ομάδων), να τα προσαρμόζουμε στις σωματικές διαστάσεις του αθλητή. Μερικές στρατηγικές που έχουν αναπτυχθεί για το σκοπό αυτό μπορείτε να βρείτε στη βιβλιογραφία (Behnke & Wilmore 1974, Ross at all 1988, Bloomfield et all 1994).

Εικ2.Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά αθλητών ολυμπιακών αθλημάτων.

Τροποποίηση σώματος

Εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις, οι σωματικές αναλογίες δε μπορούν να τροποποιηθούν χρησιμοποιώντας απλές επεμβατικές τεχνικές, και αυτό γιατί το μήκος των οστών ενήλικων αθλητών, είναι σταθερό και δεν αλλάζει. Για ακαδημαϊκούς λόγους αναφέρουμε ότι κάποια σώματα έχουν τροποποιηθεί, είτε τυχαία, είτε συνειδητά. Από ηθική άποψη ωστόσο, τέτοιες τροποποιήσεις δε συνίστανται σε καμία περίπτωση.

Οι Bloomfield at all (1994) δίνουν παραδείγματα πρώιμης σύγκλισης των συζευκτικών χόνδρων μέσω έντονης άσκησης με βάρη. Κάτι τέτοιο δημιουργεί κοντά και παχιά οστά στα κάτω άκρα, άρα πλεονέκτημα στο άθλημα της άρσης βαρών. Ακόμα ένας αθλητής μπορεί να γίνει πιο δυνατός τοποθετώντας την κατάφυση ρηγμένου τένοντα σε πιο απομακρυσμένο σημείο από το αρχικό.

Τροποποίηση τεχνικής

Όπως προαναφέραμε, οι ανθρώπινες αναλογίες δεν μπορούν να μεταβληθούν με την ίδια ευκολία όπως άλλοι παράμετροι, γι' αυτό και αποτελούν τον πιο σημαντικό παράγοντα για την επιλογή ενός αθλήματος. Ο προπονητής ωστόσο, μπορεί να τροποποιήσει το μοχλικό σύστημα με αλλαγές στη τεχνική αμβλύνοντας τις όποιες αδυναμίες των σωματικών αναλογιών του αθλητή.

Κολυμβητές με μακριά άνω άκρα και σχετικά αδύναμο μυικό σύστημα χρειάζεται αφενός να δυναμώσουν και αφετέρου να μειώσουν το μοχλοβραχίονα κάμπτωντας τον αγκώνα περισσότερο από το συνιστώμενο (Εικ3).
Ψηλοί παίκτες τέννις, με μακριά άκρα και σχετικά αδύναμη μυικότητα, μπορούν να αυξήσουν την ισχύ του χτυπήματος τους κάμπτοντας τον ώμο. Ακόμα μπορεί να χρησιμοποιεί λαβή με τα 2 χέρια, κάτι που όχι μόνο ελαττώνει το μοχλοβραχίονα, αλλά προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα, αυξάνει την ταχύτητα της ρακέτας και βελτιώνει την τεχνική στα top spin χτυπήματα (Εικ3).
Ένας golfer με μακριά κάτω άκρα θα έπρεπε να στέκεται πάνω από τη μπάλα σε πιο ευρεία στάση (δηλ πιο ανοιχτά πόδια) ώστε να αποφύγει μια ταλάντευση πάνω από τη μπάλα ή μια ελάχιστη (κατ εφαπτομένη) επαφή με τη μπάλα.

Δυστυχώς, επειδή δε γεννιόμαστε όλοι με τις ιδανικές αναλογίες, εξατομικευμένες τροποποιήσεις της τεχνικής πάνω στο σώμα του αθλητή θα αμβλύνουν το όποιο φυσικό μειονέκτημα.

©fitness-town.org

Εικ3. Μείωση του μοχλοβραχίονα στην κολύμβηση και το τέννις.

Bloomfield, J., T. Ackland and B. Elliott (1994). Applied Anatomy and Biomechanics in Sport. Melbourne, Blackwell Scientific Publications.

Σωματότυπος

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Fri, 26 Dec 2008 14:19:44 PST

Έχουν γίνει πολλές προσπάθειες από τους βιολόγους τα τελευταία 100 χρόνια να κατατάξουμε το σώμα σε διάφορους σωματότυπους. Ο Sheldon (1954) χρησιμοποίησε ένα δείγμα 46000 ανδρών και ξεχώρισε 3 βασικούς τύπους: τον ενδόμορφο ή παχύσαρκο, τον μεσόμορφο ή μυώδη και τον εκτόμορφο ή λιγνό. Μια κλίμακα 7 βαθμίδων αξιολογεί τη βαρύτητα του κάθε χαρακτηριστικού (Εικ. 1). Για να περιγραφεί ένας σωματότυπος, δίνονται 3 αριθμοί που αντιστοιχούν στην αξιολόγηση της ενδομορφίας, της μεσομορφίας και εκτομορφίας αντίστοιχα. Πχ, ο σωματότυπος 6-1-1ή 7-2-1 δείχνει την κυριαρχία του ενδόμορφου χαρακτηριστικού. Ομοίως, ο σωματότυπος 2-7-1 είναι κυρίως μεσόμορφος, ενώ ο 1-2-7 κυρίως εκτόμορφος. Οι περισσότεροι άνθρωποι ωστόσο, παρουσιάζουν συνδυασμό από 2 τύπους παρά έναν κυρίαρχο.

Οι Heath και Carter (1975) τελειοποίησαν το σύστημα του Sheldon κάνοντάς το πιο αντικειμενικό και αύξησαν τις βαθμίδες από 7 σε 9 για τον εκτόμορφο και τον μεσόμορφο τύπο και σε 12 για τον ενδόμορφο. Εκτός από τις φωτογραφίες του ατόμου αξιολογούνται και ορισμένα ανθρωπομετρικά χαρακτηριστά: ύψος, βάρος, 4 δερματικές πτυχές, περιφέρειες μηρών και διάμετρος οστών.

Εικ 1. Οι 3 βασικοί σωματότυποι (Bloomfield at al. 1994)
©fitness-town.org

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

Ο σωματότυπος παίζει σημαντικό ρόλο στη διαλογή των ατόμων σε συγκεκριμένα αθλήματα. Υπάρχουν αρκετά ευρήματα στην αθλητική βιβλιογραφία για την καταλληλότητα των διαφόρων τύπων σε συγκεκριμένα αθλήματα, αλλά και για συγκεκριμένες θέσεις στο ίδιο το άθλημα. Επειδή πολλοί παράγοντες συμμετέχουν στη διαμόρφωση ενός πρωταθλητή, δεν θα υπάρξει ποτέ ο τέλειος σωματότυπος για ένα άθλημα, αλλά πάντα μια μικρή διακύμανση γύρω από τον κυρίαρχο σωματότυπο.

Eik 2. Ο σωματότυπος των αθλητών στίβου.

Εξαιρέσεις

Δεν είναι σπάνιο να βρεις αθλητές, τοπικής ή διεθνούς εμβέλειας που τα σώματά τους μοιάζουννα μη ταιριάζουν στο άθλημα που κάνουν. Ο Peter Snell (Νέα Ζηλανδία) ήταν ένας διακεκριμένος δρομέας μεσαίων αποστάσεων (χρυσό μετάλλιο στο Τόκιο το 1964 για τα 800μ και 1500μ), παρά το γεγονός ότι ο μυώδης σωματότυπός του ταίριαζε περισσότερο στα 200μ. Όμως με μια VO₂max 5,502 L/min (73,3 ml/min kg) o Snell διέθετε την αναπνευστική χωρητικότητα που χρειαζόταν για τις μεσαίες αποστάσεις (Pyke & Watson 1978), αν και κουβαλούσε μεγαλύτερο σωματικό βάρος από τους συναθλητές του.
Ακόμα οι επιδόσεις του Robert De Castella (Αυστραλία) στο μαραθώνιο, εντυπωσίασαν τους επιστήμονες. Μεταξύ 1981 και 1986 ο De Castella κέρδισε 6 διεθνείς μαραθωνοδρομίες (συμπεριλαμβανομένου του παγκόσμιου πρωταθλήματος 1983) παρόλο που ήταν 5cm ψηλότερος από άλλους elite δρομείς και 10-12kg βαρύτερος. Αλλά με VO₂max 83 ml/min kg διέθετε την αντοχή που χρειάζεται ένας μαραθωνοδρόμος.

Εικ 3. Η εξαίρεση στον ακνόνα από έναν παγκόσμιο πρωταθλητή 1500μ.

Όταν κανείς εξετάζει προσεκτικά τους αθλητές σε ένα άθλημα, είναι δυνατόν να βρει “εξαιρέσεις στον κανόνα”, λόγω των πολλών παραγόντων που καθορίζουν μια αθλητική επίδοση.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα αθλήματα στα οποία ταιριάζει ένας σωματότυπος. Μετέπειτα καθοδηγούμενη δίαιτα και προπόνηση, μπορεί να επιφέρει ελαφρές τροποποιήσεις στο σωματότυπο στα πλαίσια του γονότυπού μας. Εάν ένας αθλητής βρίσκεται μέσα στην αποδεκτή απόκλιση του κυρίαρχου σωματότυπου, λίγες τροποποιήσεις χρειάζονται. Αθλητές όμως που απέχουν από τον κυρίαρχο τύπο, χρειάζονται ειδικό πρόγραμμα που θα τους βοηθήσει να τον πλησιάσουν. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο σωματότυπος αλλάζει πολύ λίγο κατα τη διάρκεια της ζωής. Επομένως ο σωματότυπος των ενηλίκων μπορεί να προβλεφθεί με σχετική ακρίβεια κατά την εφηβεία.

Gym Jones- Πρότυπο γυμναστηρίου

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:43:02 PST

Το Gym Jones έγινε ευρέως γνωστό από την ταινία '300' (οι ηθοποιοί προπονήθηκαν σ' αυτό). Αν του ρίξετε όμως μια ματιά, θα δείτε ότι διαφέρει από τα γυμναστήρια που γνωρίζετε. Δεν υπάρχουν μηχανήματα, τηλεοράσεις, καναπέδες, ούτε καθρέπτες. Για μασάζ, μηχανήματα δόνησης, sauna, hamam και solarium ούτε συζήτηση! Και φυσικά χωρίς κόπο, δεν υπάρχει αποτέλεσμα. Το τί υπάρχει, θα το δείτε στο βίντεο που ακολουθεί....
©fitness-town.org

Η σύγκριση δική σας...

Bodybuilding (βιβλία)

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 22 Mar 2009 04:53:04 PDT

Body For Life

Το Body for life είναι ένα πρόγραμμα διατροφής και προπόνησης 12 εβδομάδων. Δημιουργός του είναι ο Bill Phillips, πρώην επαγγελματίας bodybuilder και ιδρυτής της εταιρίας συμπληρωμάτων EAS. Κάθε χρόνο, γίνεται ένας διαγωνισμός, όπου οι διαγωνιζόμενοι παρουσιάζουν την πρόοδό τους μετά τη χρήση του προγράμματος. Το πρόγραμμα στηρίζεται σε βασικές αρχές του bodybuilding.

The Poliquin Principles

... του Charles Poliquin (1997), ενός καταξιωμένου προπονητή ολυμπιονικών, παγκόσμιων πρωταθλητών, παγκόσμιων recordman και άλλων γνωστών αθλητών. Το βιβλίο είναι για bodybuilding και προπόνηση δύναμης και αφορά τόσο αρχάριους, όσο και προχωρημένους. Review

©fitness-town.org

Muscle Revolution

... του Chad Waterbury. To βιβλίο περιέχει ένα πρόγραμμα 12 εβδομάδων για όγκο και δύναμη, σας μαθαίνει να προπονείστε ανάλογα με το στόχο σας και να ρυθμίζεται τη διατροφή σας.

The Black Book of Training Secrets

...του Christian Thibaudeau (2003). Ο Christian Thibaudeau είναι ένας Καναδός αρσιβαρίστας, bodybuilder και προπονητής δύναμης. Με αυτό το βιβλίο θα γίνετε πιο γρήγοροι, πιο δυνατοί, πιο ογκώδεις. Με οτιδήποτε και αν ασχολείστε, θα βρείτε κάτι να επωφεληθείτε.

The Gold's Gym Guide to Getting Started in Bodybuilding

... του Ed Housewright. To Gold's Gym (αλυσίδα πλέον), θεωρείται η Μέκκα του bodybuilding. O οδηγός αυτός στοχεύει να μυήσει τον αρχάριο στα βασικά του bodybuilding.

ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΑΠΟ
http://rapidshare.com/files/148665041/fitnesstown-gr.tar.gz.gpg.html
decrypt_pass:  fitnesstown-gr.blogspot.com

Ενεργειακή πυκνότητα και Αδυνάτισμα

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:44:22 PST

Όγκος Vs Θερμίδες

Όλα τα τρόφιμα έχουν έναν συγκεκριμένο αριθμό θερμίδων σε ορισμένο όγκο. Ορισμένες τροφές, όπως τα επιδόρπια, καραμέλες και τα επεξεργασμένα τρόφιμα, έχουν υψηλή θερμιδική πυκνότητα. Αυτό σημαίνει ότι ένας μικρός όγκος του τροφίμου έχει ένα μεγάλο αριθμό θερμίδων.
Εναλλακτικά, ορισμένες τροφές, όπως φρούτα και λαχανικά έχουν χαμηλή ενεργειακή πυκνότητα. Αυτά τα τρόφιμα παρέχουν σε μια μεγαλύτερη μερίδα λιγότερες θερμίδες!

Δύο παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στον κορεσμό που νιώθετε όσον αφορά τρόφιμα χαμηλής ενεργειακής πυκνότητας:

Νερό. Τα φρούτα και τα λαχανικά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, το οποίο προσθέτει όγκο αλλά όχι και θερμίδες. Το , grapefruit για παράδειγμα, έχει 90% νερό και μόλις 78 θερμίδες. Τα καρότα έχουν περίπου 88% νερό και μόνο 52 θερμίδες το φλιτζάνι.
Φυτικές ίνες. Τα τρόφιμα πλούσια σε Φυτικές ίνες, όπως λαχανικά, φρούτα και ολικής αλέσεως προϊόντα δεν παρέχουν μόνο όγκο, αλλά απαιτούν περισσότερο χρόνο στην πέψη, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε κορεσμό για περισσότερη ώρα.

Οι καλύτερες διατροφικές επιλογές

Η αλλαγή του τρόπου ζωής δεν ήταν ποτέ εύκολη, και η τήρηση ενός διατροφικού πλάνου δεν αποτελεί εξαίρεση. Το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζετε ποιά τρόφιμα είναι καλύτερα.

Λαχανικά. Τα περισσότερα λαχανικά - σαλάτες, σπαράγγια, πράσινα φασόλια, μπρόκολο και κολοκύθι, για παράδειγμα - είναι χαμηλά σε θερμίδες (25 θερμίδες/μερίδα) αλλά πλούσια σε όγκο. Ορισμένα λαχανικά είναι αμυλούχα - όπως το καλαμπόκι, πατάτες, γλυκοπατάτες και κολοκύθες - και περιέχουν περισσότερες θερμίδες, περίπου 70 θερμίδες/μερίδα.
Φρούτα. Πρακτικά όλα τα είδη φρούτων εντάσσονται στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής. Όμως, ορισμένα φρούτα αποτελούν καλύτερη επιλογή από άλλα. Νωπά, κατεψυγμένα, κονσέρβες φρούτων, χωρίς προσθήκη ζάχαρης έχουν περίπου 60 θερμίδες/μερίδα. Περιορίστε τους χυμούς φρούτων και τους ξηρούς καρπούς, μιας και αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές φυσικής ζάχαρης και επομένως έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε θερμίδες.
Υδατάνθρακες. Οι περισσότερες τροφές στην ομάδα αυτή είναι είτε σπόροι ή προέρχονται από σπόρους, όπως δημητριακά, ρύζι, ψωμί και ζυμαρικά. Η καλύτερη επιλογή είναι προϊόντα ολικής αλέσεως γιατί είναι πλουσιότερα σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά. Πχ, ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά με σιτάρι ολικής αλέσεως, πλιγούρι βρώμης, καστανό ρύζι και ολόκληροι κόκκοι δημητριακών.
Πρωτεϊνών / γαλακτοκομικά. Εδώ περιλαμβάνονται τρόφιμα από φυτικές και ζωικές πηγές. Οι καλύτερες επιλογές είναι αυτές που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, αλλά χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και θερμίδες, όπως τα όσπρια - φασόλια, μπιζέλια και φακές, οι οποίες είναι επίσης καλές πηγές ινών - ψάρι, λευκό κρέας πουλερικών, γαλακτοκομικά προϊόντα χωρίς λιπαρά και ασπράδια αυγών.

Φάτε γλυκά και λιπαρές τροφές με μέτρο, δεδομένου ότι πολλά από αυτά τα τρόφιμα είναι πλούσια σε θερμίδες αλλά φτωχά σε όγκο.

©fitness-town.org

Μικρές συμβουλές

Αυξήστε την αναλογία φρούτων και λαχανικών στα γεύματα σας.
Πειραματιστείτε με νέα τρόφιμα και συνδυασμούς.
Ξεκινήστε με σαλάτα ή σούπα τα γεύματά σας.

Με το να τρώτε μεγαλύτερες ποσότητες τροφίμων που περιέχουν λιγότερες θερμίδες, μειώνετε την πείνα σας και αυξάνετε τον κορεσμό που νιώθετε.

Volumetrics

Οι δίαιτες που σας υπόσχονται το τέλειο σώμα φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. H δίαιτα Volumetrics αναπτύχθηκε από τη διατροφολόγο Barbara Rolls (PhD), και στηρίζεται στις αρχές που μόλις περιγράψαμε. Δηλ την κατανάλωση τροφών χαμηλής ενεργειακής πυκνότητας, που αυξάνουν τον κορεσμό και μειώνουν τις θερμίδες. Περισσότερα γι' αυτή τη δίαιτα, θα βρείτε στο βιβλίο της: The Volumetrics Eating Plan

Γεύμα μετά τη προπόνηση!

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:45:41 PST

Ενώ το γεύμα πριν τη προπόνηση διασφαλίζει την επάρκεια των αποθηκών γλυκογόνου ώστε να εξασφαλισθεί η βέλτιστη απόδοση, το μεταπροπονητικό γεύμα είναι σημαντικό για την ανάρρωση και βελτιώνει την ικανότητά σας να προπονείστε συνεχώς.

Ενυδάτωση
Η πρώτη προτεραιότητα μετά την άσκηση είναι να αντικαταστήσετε οποιοδήποτε απώλεια υγρών κατά την διάρκεια της. Σε γενικές γραμμές ο καλύτερος τρόπος για να καθορίσετε πόσο θα πιείτε (νερό ή αθλητικό ποτό) είναι:

Ζυγίζουμε τον εαυτό σας πριν και μετά την άσκηση και αποκαθιστούμε τις απώλειες ύδατος.
Πίνετε 600-700 ml νερού για κάθε 0,5 kg που χάσατε.

Γεύμα
Είναι επίσης σημαντικό να καταναλώνετε υδατάνθρακες (όπως φρούτα ή χυμό) εντός 15 λεπτών μετά την άσκηση για να βοηθήσετε στην αναπλήρωση του γλυκογόνου.
Έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 100-200gr υδατανθράκων εντός δύο ωρών από την άσκηση είναι απαραίτητη για την επαρκή αναπλήρωση του γλυκογόνου και για τη συνεχή προπόνηση. Περισσότερο απο δύο ώρες αναμονή έχει ως αποτέλεσμα 50 % λιγότερο αποθηκευμένο γλυκογόνο στους μυς. Ο λόγος είναι ότι η κατανάλωση υδατανθράκων διεγείρει την παραγωγή ινσουλίνης, η οποία βοηθά στην παραγωγή του μυϊκού γλυκογόνου.

Υδατάνθρακες μαζί με πρωτεΐνη επιταχύνουν την ανάρρωση
Έρευνες δείχνουν ότι ο συνδυασμός πρωτεΐνης με υδατάνθρακες δύο ώρες μετά την άσκηση σχεδόν διπλασιάζει την ανταπόκριση στην ινσουλίνη, γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερη αποθήκευση γλυκογόνου. Η βέλτιστη αναλογία υδατανθράκων προς πρωτεΐνη είναι 4:1 (τέσσερα γραμμάρια υδατάνθρακες για κάθε ένα γραμμάριο πρωτεΐνης). Περισσότερες πρωτεΐνες από αυτό, έχει αρνητική επίπτωση επειδή επιβραδύνει ενυδάτωση και αναπλήρωση γλυκογόνου.
Μία μελέτη διαπίστωσε ότι οι αθλητές που αναπλήρωναν με υδατάνθρακες και πρωτεΐνες είχαν διπλάσια ποσότητα μυϊκού γλυκογόνου από εκείνους που έτρωγαν μόνο υδατάνθρακες. Η ινσουλίνη ήταν επίσης υψηλότερη σε όσους καταναλώνανε ποτό με υδατάνθρακες και πρωτεΐνες.

©fitness-town.org

Πρωτεϊνικές ανάγκες μεταπροπονιτικά
Η κατανάλωση πρωτεϊνών έχει και άλλες σημαντικές δράσεις μετά την άσκηση. Η πρωτεΐνη προσφέρει τα απαραίτητα αμινοξέα για την ανοικοδόμηση του μυϊκού ιστού που έχει υποστεί βλάβη κατά τη διάρκεια έντονης και παρατεταμένης άσκησης. Επίσης αυξάνει την απορρόφηση νερού από το έντερο και βελτιώνει τη μυϊκή ενυδάτωση. Τα αμινοξέα των πρωτεϊνών μπορούν ακόμη να τονώσουν το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να είστε πιο ανθεκτικοί σε κρυολογήματα και άλλες λοιμώξεις.

Συμπέρασμα
Αν ψάχνετε για τον καλύτερο τρόπο να εφοδιάσετε με καύσιμα το σώμα σας μετά από μακρά και έντονη άσκηση, μια αναλογία 4:1 υδατάνθρακες προς πρωτεΐνες φαίνεται να είναι η καλύτερη επιλογή. Ενώ τα στερεά τρόφιμα μπορεί να λειτουργούν εξίσου καλά όπως και ένα αθλητικό ποτό, ένα ποτό μπορεί να είναι πιο εύκολο στη χώνεψη, στην επίτευξη της σωστής αναλογίας καθώς και στο σωστό χρονισμό του παραθύρου των 2 ωρών.

Τί δεν πάει καλά μ'αυτά που τρώμε!

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:46:08 PST

Ο αρθρογράφος των New York Times για θέματα διατροφής, μας εξηγεί τι δεν πάει καλά με αυτά που τρώμε (πολύ κρέας, λίγα χόρτα, πολύ fast food και πολύ λίγο σπιτικό φαγητό) και γιατί αυτό θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο τον πλανήτη.
Τι σχέση έχουν αυτά που τρώμε με την καταστροφή του περιβάλλοντος και το φαινόμενο του θερμοκηπίου, την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, τα lifestyle νοσήματα και την υγεία μας; Προς τα ποιά κατεύθυνση κινούνται οι κυβερνητικές παρεμβάσεις; Πώς φτάσαμε σε αυτήν την κατάσταση και ποιες είναι οι συνέπειες; Οι απαντήσεις στο βίντεο που ακολουθεί!!©fitness-town.org

Mark Bittman: What's wrong with what we eat

Δείτε επίσης το blog του: Bitten, αλλά κυρίως ακολουθείστε τις συμβουλές του.

Αυτό το βίντεο δεν είναι για ευαίσθητους. Δείτε τη μεταχείριση των ζώων μέχρι να καταλήξουν στο πιάτο σας!
Meet your meat

Μια πιο light εκδοχή του παραπάνω! (γαι τα παιδιά)
The Meatrix!

Ντοκιμαντέρ και Αθλητισμός

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:46:29 PST

Το σώμα των πρωταθλητών (Im Körper der Topathleten)

Μια Γερμανική παραγωγή, που δείχνει ποιες λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά στο σώμα των πρωταθλητών. Χρησιμοποιώντας κάμερες υψηλής ταχύτητας, μας εξηγεί τα μυστικά των απίστευτων επιδόσεων των καλύτερων αθλητών του κόσμου.
Υπάρχουν συνολικά 4 επεισόδια:

Τα 100 μέτρα (Die Königsdisziplin - Der 100-Meter-Lauf)-Asafa Powell
Σαν ένα ψάρι στο νερό (Wie ein Fisch im Wasser)-Michael Phelps
Ενάντια στη βαρύτητα- Το άλμα εις ύψος (Gegen die Schwerkraft - Der Hochsprung)-Donald Thomas, Stefan Holms
Η αντίδραση είναι το παν (Reaktion ist alles)-Teramoto, Takanabe

©fitness-town.org

Pumping Iron

Ένα διαχρονικό ντοκιμαντέρ (των Robert Fiore και George Butler) της χρυσής εποχής του bodybuilding. Αφορά την προετοιμασία για τον διαγωνισμό Mr. Olympia του 1975 και πρωταγωνιστούν οι Arnold Schwarzenegger και οι ανταγωνιστές του, Lou Ferrigno και Franco Columbu. Αν ασχολείστε με το άθλημα, δεν πρέπει να το χάσετε, είναι all time classic.

The Eyes of Nye - 106 - Sports

Ένα επεισόδιο των εκλαϊκευμένων εκπομπών για την επιστήμη The Eyes of Nye πάνω στην επιστήμη του αθλητισμού. Δείτε πόσο μεγάλο ρόλο παίζει η φυσική σε μια απλή αθλητική δραστηριότητα.

Science of Sport - Cricket

Μπορεί να είναι για το κρίκετ, αλλά έχει και γενικό ενδιαφέρον!!!

Fight Science by National Geographic

Λίγο μπερδεμένα είναι τα video, αλλά θα πάρετε μια γεύση!

Νέοι Φάκελοι: Οι αθλητές της Εθνικής που ξέφυγαν από τα αναβολικά

Εκρηκτικότητα

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Wed, 07 Jan 2009 16:04:51 PST

Χρειάζεται κάποιος χρόνος, για να αναπτυχθεί η μέγιστη δύναμη σε μια συγκεκριμένη άσκηση. Ο χρόνος για τη μέγιστη δύναμη (Τm) εξαρτάται από το άτομο και την άσκηση. Κατά μέσο όρο, όταν μετράται ισομετρικά είναι περίπου 0,3-0,4s. Τυπικά, ο χρόνος για τη μέγιστη δύναμη (Τm) είναι ακόμα μεγαλύτερος από 0,4s, αλλά η αύξηση της δύναμης είναι πολύ μικρή (<2-3%>Fm) και η δύναμη αρχίζει να παρουσιάζει διακυμάνσεις, κάτι που κάνει δύσκολη την ακριβή μέτρησή της. Παρακάτω δίνεται ο χρόνος εκτέλεσης τυπικών αθλητικών δραστηριοτήτων από ελιτε αθλητές:

Σπριντ 0,08-0,10s
Άλμα εις μήκος 0,11-0,12s
Άλμα εις ύψος 0,17-0,18s
Ακόντιο 0,16-0,18s
Σφαιροβολία 0,15-0,18s
horse vault 0,18-0,21s

Είναι προφανές ότι στα παραπάνω παραδείγματα ο χρόνος κίνησης είναι μικρότερος από τον Τm. Λόγω της μικρής διάρκειας των ασκήσεων, η μέγιστη δύναμη Fmm δεν μπορεί να επιτευχθεί.
Καθώς μικραίνει η αντίσταση που χρησιμοποιούμε, μειώνεται και ο χρόνος κίνησης ενώ η διαφορά μεταξύ Fm (η μέγιστη δύναμη σε μια συγκεκριμένη συνθήκη) και Fmm (η μέγιστη δύναμη στις πιο ιδανικές συνθήκες) μεγαλώνει. Η διαφορά αυτή ορίζει το έλλειμμα εκρηκτικότητας (explosive strength deficit ΕSD):

ESD(%)=100(Fmm-Fm)/Fmm

H ESD δείχνει το ποσοστό των δυνατοτήτων ενός αθλητή, που δεν χρησιμοποιήθηκε σε μια συγκεκριμένη προσπάθεια. Σε κινήσεις όπως άλματα και ρίψεις, η ESD είναι γύρω στο 50%. Για παράδειγμα, μεταξύ των καλύτερων σφαιροβόλων, για ρίψεις γύρω στα 21μ, η μέγιστη δύναμη στη σφαίρα (Fm) είναι 50-60kg. Σε μια άσκηση έκτασης του χεριού (πχ οριζόντιος πάγκος) η μέγιστη δύναμη (Fmm) είναι 220-240kg ή 110-120kg για κάθε χέρι. Άρα ο αθλητής μπορεί να χρησιμοποιεί στις ρίψεις του γύρω στο 50% της Fmm.

Υπάρχουν 2 τρόποι να αυξήσει κανείς την εκρηκτικότητά του (Fm). Να αυξήσει την Fmm ή να μειώσει την ESD. O 1ος τρόπος είναι αποτελεσματικός για αρχάριους. Αν πχ ένας νέος σφαιροβόλος βελτιώσει τον πάγκο του από 50kg σε 150kg (και φροντίσει και για την ανάπτυξη των υπόλοιπων μυικων του ομάδων) κατα πάσα πιθανότητα θα βελτιώσει και τις επιδόσεις του στη σφαιροβολία. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για μια αύξηση από 200kg σε 300kg πάγκο. Παρά το μεγάλο κατόρθωμα, οι επιδόσεις στη σφαίρα μπορεί να μη βελτιωθούν. Ο λόγος είναι η πολύ μικρή διάρκεια της ρίψης. Ο αθλητής απλά δεν έχει χρόνο για να αναπτύξει τη μέγιστη δύναμη Fmm. Σε αυτή τη περίπτωση, η εκρηκτικότητα και όχι η μέγιστη δύναμη είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Εκρηκτικότητα ορίζεται η ικανότητα εκτέλεσης μέγιστων δυνάμεων σε ελάχιστο χρόνο.
Ας πάρουμε 2 αθλητές Α και Β, με διαφορετικές καμπύλες δύναμης χρόνου (F-t). Aν ο χρόνος κίνησης είναι περιορισμένος, τότε ο Α είναι πιο δυνατός από τον Β. Το αντίθετο ισχύει αν ο χρόνος κίνησης είναι αρκετός για την ανάπτυξη μέγιστης δύναμης. Η προπόνηση της μέγιστης δύναμης δεν θα βοηθήσει τον Β να βελτιώσει τις επιδόσεις.
Οσο η επίδοση βελτιώνεται, τόσο ο χρόνος κίνησης μειώνεται και ο ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (rate of force development RFD) αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Κάποιοι δείκτες που χρησιμοποιούνται για την εκρηκτικότητα είναι οι εξής:
α) Index of explosive strength (IES)

IES=Fm/Tm

b) Reactive coefficient (RC)

RC=Fm/TmW

W=το βάρος του αθλητή
Σημαντικός δείκτης για τα άλματα
c) Force gradient (Start gradient):

S-gradient=F(0,5)/T(0,5)

F(0,5)=Fm/2, T(0,5)= ο χρόνος για F(0,5)
d) Acceleration gradient

A-gradient=F(0,5)/(Tmax-T(0,5))

Μεταξύ Fm και S-gradient δεν υπάρχει συσχέτιση. Που σημαίνει ότι δυνατοί αθλητές, δεν έχουν απαραίτητα και υψηλό ρυθμό ανάπτυξης δύναμης.
©fitness-town.org
Πηγή: Science and Practice of Strength Training, Second Edition
by Vladimir M. Zatsiorsky, William J. Kraemer

Και ένα σχετικό βίντεο όπου μιλάει ο Michael Yessis για τις πλειομετρικές.

Διαφημιστείτε μέσω του blog

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:49:32 PST

Το blog, σας προσφέρει διαφημιστική θέση στη κεντρική του σελίδα (banner εώς 225x350px στο sidebar) για να βοηθήσετε την επιχείρησή σας να πετύχει στο διαδίκτυο.
Η τιμή θα καθορίζεται στα 0,005€ για κάθε μοναδικό επισκέπτη του site και θα αποστέλλεται report (google-analytics report) κάθε όποτε ζητηθεί. Εσείς αποφασίζετε το ποσό που θα πληρώσετε και το banner αφαιρείται όταν συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός επισκεπτών. Οι όροι είναι διαπραγματεύσιμοι! Μόνο μια θέση είναι διαθέσιμη. Σε κάθε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας από την πλευρά μας, τα χρήματά σας επιστρέφονται. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μου στο mail που θα βρείτε στο profile μου.

Κύρια πηγή επισκεπτών αυτού του blog, είναι οι μηχανές αναζήτησης (Google) και στόχος μας να τους προσφέρουμε χρήσιμες συμβουλές επιστημονικά τεκμηριωμένες. Ίσως κάποιοι από τους επισκέπτες μας, βρούν αυτό που ψάχνουν στο site της εταιρίας σας, μέσω αυτού του blog! ©fitness-town.org

Τρόπος Μαγειρέματος! Πώς επηρρεάζει την ποιότητα του τροφίμου

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:50:35 PST

Ο τρόπος μαγειρέματος μπορεί να είναι εξίσου σημαντικός για την υγεία σας, όσο τα ίδια τα τρόφιμα. Μια νέα τάξη τοξινών ενδέχεται σύντομα να γίνουν εξίσου σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την καρδιοπάθεια και τις μεταβολικές διαταραχές (σακχαρώδης διαβήτης), όπως τα trans λιπαρά.

Η κατηγορία αυτή των τοξινών είναι τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (AGEs), και απορροφώνται από το σώμα μέσω της κατανάλωσης ψητών (φούρνο ή σχάρα) και τηγανητών ζωικών προϊόντων, όπως κρέας και τυριά. AGEs επίσης παράγονται κατά την παστερίωση και αποστείρωση των τροφίμων. Μέχρι στιγμής έχουν συσχετιστεί με τη φλεγμονή, την αντίσταση στην ινσουλίνη, το διαβήτη, αγγειακές παθήσεις των νεφρών, καθώς και τη νόσο Alzheimer.

Τα επίπεδα των AGEs στο αίμα αυξάνονται με την αύξηση της ηλικίας, αποτελούν δηλ έναν παράγοντα γήρανσης. Κρίσιμος παράγοντας για την τιμή των AGEs στο αίμα αποτελεί η διατροφική τους πρόσληψη. "Τα AGEs δίνουν στα τρόφιμα γεύση και οσμή καμουφλάροντας την τοξική τους δράση. Ο κόσμος θα έπρεπε να ενημερώνεται για τα AGEs όπως ακριβώς γίνεται με τα τρανς λιπαρά, το αλάτι, τη χοληστερίνη και το κάπνισμα" λέει η Vlassara Helen από το Mount Sinai School of Medicine.

Φλεγμονές και οξειδωτικό στρες είναι περισσότερο συχνές σε μεγαλύτερη ηλικία. Στόχος της μελέτης ήταν να εκτιμήσει αν τα AGEs έπαιξαν κάποιο ρόλο σε αυτή τη φλεγμονή και τοοξειδωτικο στρες μετρώντας τα επίπεδα σε νέους και ηλικιωμένους. Στη μελέτη συμμετείχαν 172 υγιείς άνδρες και γυναίκες οι οποίοι χωρίστηκαν σε δυο ηλικιακές ομάδες: μεταξύ 18-45 και 60-80. Η Δρ Vlassara και η ομάδα της ήθελε επίσης να εκτιμήσει αν τα επίπεδα AGEs συσχετίζονται με τη διατροφική λήψη. Για να γίνει αυτό, η ομάδα κατέγραψε το σωματικό βάρος του ασθενούς, το σωματικό λίπος, τριήμερες διατροφικές πληροφορίες, και συνέλεξε δείγματα αίματος για τη μέτρηση βιοδεικτών φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP). Στα δείγματα αίματος μετρήθηκαν δυο κοινές AGEs, που ονομάζεται carboxymethyllysine (CML) και methylglyoxal (MG), που συνδέονται σε πρωτεΐνες και λίπη.

Οι εξετάσεις αίματος έδειξαν ότι τα επίπεδα AGEs ήταν 35% υψηλότερα σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω σε σύγκριση με αυτούς μικρότερους των 45 ετών. Η μελέτη έδειξε επίσης ότι σε όλους τους συμμετέχοντες, η μεγαλύτερη κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε AGEs, συσχετίστηκε με υψηλότερα επίπεδα AGEs στο αίμα και τα υψηλότερα επίπεδα CRP και άλλων δείκτών φλεγμονής.

Έκπληξη για τους ερευνητές ήταν το γεγονός ότι υψηλά επίπεδα AGEs (συγκρινόμενα με αυτά των διαβητικών) βρέθηκαν σε νεαρούς υγιείς ανθρώπους. Το γεγονός αυτό μπορεί να δείχνει ότι πρώιμη και παρατεταμένη έκθεση σε τέτοιες ουσίες στη διατροφή μπορεί να επιταχύνει την εμφάνιση μιας ασθένειας. Η Δρ Vlassara επισημαίνει ότι όταν η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε AGEs είναι υψηλή υπάρχει αυξημένη συχνότητα διαβήτη και καρδιακής νόσου.

"Η υπερβολική πρόσληψη τηγανητών και ψητών (φούρνο ή σχάρα) τροφίμων μπορεί να προκαλέσει υπερφόρτωση της φυσικός ικανότητας του οργανισμού για απομάκρυνση AGEs," σημειώνει η Δρ Vlassara , "έτσι ώστε να συσσωρεύονται στους ιστούς μας, και παρεμβάλλονται στους μηχανισμούς άμυνας, σπρώχνοντας το σώμα προς μια κατάσταση φλεγμονής. Με το χρόνο μπορεί να προκληθεί κπ νόσοσς και να επισπεύστεί η πρόωρη γήρανση. " Μόλις τα AGEs εισέλθουν στο σώμα, γίνεται πιο δύσκολο να τα απομακρύνουμε, και κυρίως καθως οι άνθρωποι μεγαλώνουν. Ηλικιωμένοι έχουν μειωμένη ικανότητα για απομάκρυνση των AGEs από το σώμα, οι ερευνητές εξηγούν, πιθανότατα επειδή χειροτερεύει η λειτουργία των νεφρών, καθώς το σώμα γερνάει.

Όπως προειδοποιεί η Δρ Vlassara, "αν και η συσσώρευση των AGEs δημιουργήσει μια άμεση και σημαντική απειλή για την υγεία του ηλικιωμένου πληθυσμού, είναι επίσης ένας αόρατος και ύπουλος κινδύνος για τους νεότερους και αυτό πρέπει να τονιστεί. Τα επίπεδα των AGEs θα έπρεπε να εμφανίζονται στις διατροφικές ετικέτες, έτσι ώστε όλοι γνωρίζουν τους όταν αγοράζουν συσκευασμένα τρόφιμα. "
©fitness-town.org

Μια απλή λύση: ατμός, βράσιμο, σιγανό βράσιμο

Παρά την πανταχού παρουσία των AGEs, Δρ Vlassara και η ομάδα προσφέρει απλές, ασφαλείς και οικονομικές λύσεις, οι οποίες μοιάζουν με τις συστάσεις που αφορούν τα τρανς λίπη: προσέχετε τι τρώτε. Ο τρόπος μαγειρέματος, ιδιαίτερα με ατμό, με βρασμό η με σιγανό βράσιμο (στιφάδο), μπορεί να κάνει τη διαφορά στη μείωση των AGEs. "Κρατώντας τη θερμότητα χαμηλά και διατηρώντας την περιεκτικότητα του τροφίμου σε νερό μειώνει τα επίπεδα AGEs," λέει η Δρ Vlassara. Μια μείωση 50% στην πρόσληψη AGEs θα μπορούσε να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην υγεία γενικά και μπορεί ακόμη να επεκτείνει τη διάρκειας ζωής, σύμφωνα με τη Dr. Vlassara. Σε άλλες μελέτες, η ομάδα διαπίστωσε ότι η μείωση κατά το ήμισυ της πρόσληψης AGEs, αλλά διατηρώντας μια δίαιτα αποτελούμενη από τις ίδιες θερμίδες και λίπος, αύξησε τη διάρκεια ζωής των ζώων σε σύγκριση με τα ζώα που τράφηκαν με το συνηθισμένο διαιτολόγιο τους.

Αυτή τη στιγμή, αλλάζοντας τον τρόπο μαγειρέματος είναι η μόνη άμυνα κατά της υπερβολικής κατανάλωσης AGEs. Δεν υπάρχει καμία κλινική δοκιμή ρουτίνας για να ενημερώσει τους πολίτες για τα διαιτητικά επίπεδα AGEs στο αίμα επίπεδα ούτε κάποια καθιερωμένη θεραπεία για τη μείωση υψηλών AGEs***. "Η ιδέα ότι τα τρόφιμα πλούσια σε AGEs είναι βλαβερά για την υγεία είναι καινούρια για το ευρύ κοινό", λέει η Δρ Vlassara ", και οι επιστήμονες τώρα βλέπουμε πως τα AGEs σχετίζονται με τις σημερινές επιδημικές τάσεις. Ας ελπίσουμε ότι, αυτά τα μηνύματα αφύπνισης, μαζί με άλλα αποδεικτικά στοιχείων σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο, θα επιταχύνει τις προσπάθειες μας για την ανάπτυξη αποτελεσματικών μέτρων κατά των υπερβολικών διαιτητικών AGEs. "

Πηγή: http://www.medicalnewstoday.com/articles/68865.php

***Νέα φάρμακα αναπτύσσονται που διασπάνε τα AGEs με το alagebrium να φτάνει σε κλινικές δοκιμές. Αναστολείς γλυκοζυλίωσης είναι επίσης τα benfotiamine, pyridoxamine, aminoguanidine, carnosine και aspirin , καθώς επίσης alpha-lipoic acid και acetyl-l-carnitine

μπορεί να βοηθήσουν.

Πρόγραμμα περιοδικότητας για δύναμη και ισχύ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:51:10 PST

Το πρόγραμμα σχεδιάστηκε από τον Dr. William J. Kraemer.Οι ασκήσεις είναι γραμμένες στα αγγλικά, ώστε να τις ψάξετε στο google.

Δευτέρα

3-4 λεπτά διάλειμμα μεταξύ των σετ και των ασκήσεων.
Τα κιλά κυμαίνονται γύρω στο 3-5 RM (rep max). Δηλ κάνετε 3-5 επαναλήψεις σε κάθε σετ.
3-5 σετ για κάθε άσκηση.

Barbell squat
Bench press
Leg press
Cable seated row
Wide-grip lat pull-down
Shoulder press
Sit-ups
Leg curl
Dumbbell upright row
©fitness-town.org

Τετάρτη

1-2 λεπτά διάλειμμα μεταξύ των σετ και των ασκήσεων.
Τα κιλά κυμαίνονται γύρω στο 6-8 RM (rep max).
2-4 σετ για κάθε άσκηση.

Hang clean
Leg extension
Stiff-leg deadlift
Pectoral dec fly
Dumbell incline press
EZ arm curl
Triceps push-down
Hyperextension
Split squat

Παρασκευή

2-3 λεπτά διάλειμμα μεταξύ των σετ και των ασκήσεων, αλλά 3-4 λεπτά μεταξύ των jumb squats.
Τα κιλά κυμαίνονται γύρω στο 12-14 RM (rep max), 3 επαναλήψεις.
1-3 σετ για κάθε άσκηση, 6 σετ για jump squats.

Jump squat (30% of 1RM)
Dumbell shoulder press
High pull
Bench press
Seated row
Dumbell arm curl
Sit-ups
Stiff-leg deadlift
Lunge

Συμπληρώματα: Προσωπική ιστορία του Mel Siff

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Thu, 25 Dec 2008 09:51:55 PST

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρκετά χρόνια πριν στο "Running Research News". Ακολουθεί ελεύθερη μετάφραση.

Ξεκίνησα να χρησιμοποιώ συμπληρώματα διατροφής εδώ και πολλά χρόνια, σε μια εποχή δεν ήταν ακόμη της μόδας και όροι όπως "αντι-οξειδωτικά", "ελεύθερες ρίζες" και "εργονομική ενίσχυση" είτε δεν υπήρχαν, είτε δεν είχαν παρεισφρήσει στην καθημερινή ομιλία.
Διατροφικά βοηθήματα έχουν χρησιμοποιηθεί, από τις πρώτες μέρες των ανθρώπινων συγκρούσεων, είτε στον πόλεμο είτε στον αθλητισμού (που κατά πολλούς τρόπους, είναι ένα είδος κοινωνικά αποδεκτής πολεμικής σύρραξης!). Πολλοί αθλητές και αθλητικοί επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένου εμού, αναπόφευκτα διαβάζαμε ό,τι μπορούσαμε για τυχόν παράγοντες που θα μπορούσαν να παίζουν ένα ρόλο στην αθλητική προετοιμασία.

Ανακαλύπτοντας τα συμπληρωμάτων διατροφής

Εκείνοι από εμάς που ήταν επιστήμονες και εν ενεργεία αθλητές, δοκιμάζαμε όσες περισσότερες ουσίες μπορούσαμε (στα πλαίσια της λογικής). Στο κάτω κάτω, την εποχή πριν το antidoping, πειραματιζόμασταν με το οτιδήποτε σε μια προσπάθεια να κερδίσουμε το πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων μας.
Ευτυχώς, ο μακαρίτης πατέρας μου ήταν γιατρός και έτσι από έφηβος, ψαχούλευα τα εγχειρίδιά του για πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή, δεδομένου ότι δεν υπήρχαν τότε ειδικότητες όπως αθλητική επιστήμη ή αθλητική διατροφή. Τα βιβλία των Pattee και Hutchinson για τη Διατροφή (όπως επίσης και το εξαιρετικό βιβλίο του Kahn "Δομή και Λειτουργία του Ανθρώπου" 1943) αποτέλεσαν τις πρώτες αναφορές μου. Ακολούθησαν σύντομα οι συναρπαστικοί, αν και αμφιλεγόμενοι, τόμοι της Adelle Davis για την υγιεινή διατροφή, τα συμπληρώματα διατροφής , την υγεία και την ευεξία.

Διασπασμένο άμυλο ως συμπλήρωμα

Επίσης, αργότερα έτυχε να παρακολουθήσω και να εργαστώ σε ένα πανεπιστήμιο το οποίο συνδέθηκε με μερικές από τις πρώτες επιστημονικές έρευνες πάνω στο έμφραγμα του μυοκαρδίου, την αναπλήρωση υγρών και την ηλεκτρολυτική ισορροπία. Οι Dr. Cyril Wyndham και Nick Strydom δούλευαν σ' αυτή την έρευνα κατά κύριο λόγο για να λύσουν προβλήματα ενυδάτωσης, υπερθερμίας και ηλεκτρολυτικής ισορροπίας σε ανθρακωρύχους που εργάζονταν σε μεγάλο βάθος, σε πολύ θερμές συνθήκες στα χρυσωρυχεία της Νότιας Αφρικής.
Από αυτούς έμαθα την αξία της τακτικής αναπλήρωσης υγρών υδατανθράκων, σε συνδυασμό με βιταμίνη C, κατά την διάρκεια της άσκησης για να βοηθήσει στην πρόληψη της αφυδάτωση και του εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Ως δρομέας εκείνες τις ημέρες (το 1960), ακολούθησα αυτή τη συμβουλή και βρήκα πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι πολλοί επιστήμονες αργότερα ισχυρίστηκαν ότι ανακάλυψαν αυτό που οι "Επιμελητές των Ορυχείων" έλεγαν εδώ και χρόνια. Ορισμένοι από αυτούς τους ίδιους επιστήμονες υπερασπίζονται τα πλεονεκτήματα των διαφόρων υδατανθράκων σε ποικίλες συγκεντρώσεις, συχνά με σκοπό την προώθηση εμπορικών προϊόντων (αναπλήρωσης υγρών).
Κάτι που φαίνεται να μην έχουν καταλάβει, είναι ότι πολλοί από εμάς τους Αφρικανούς απλά προτίμησαν να χρησιμοποιούν το διασπασμένο άμυλο (ζάχαρη) ως συμπλήρωμα, σε πολύ χαμηλότερο κόστος από αυτό των εμπορικών ποτών. Αυτό που φαινόταν πιο αποτελεσματικό σε μερικούς από εμάς ονομαζόταν "mageu" (προφέρεται κάτι σαν "Mah-gheh-oo"), ένα αρκετά παχύρρευστο αμυλούχο ποτό που φτιάχνεται από σόργο ή καλαμπόκι και αρωματίζεται με ζάχαρη, μέλι ή χυμό φρούτων. Τώρα διαπιστώνω ότι ορισμένοι επιστήμονες αναφέρουν την πιθανή αξία των σύνθετων αμυλούχων συμπληρωμάτων, ως αποτελεσματικά σε αθλήματα αντοχής. Περιμένω με ενδιαφέρον να δώ τη στιγμή που θα λανσάρουν μια τροποποιημένη εκδοχή της Αφρικανικής mageu, η οποία τυχαίνει να χρησιμοποιείται από έναν μεγάλο αριθμό ελίτ αθλητών μεγάλων αποστάσεων που υπάρχουν εδώ στην Αφρική.
©fitness-town.org

Συμπληρώματα για αθλήματα δύναμης

Την ίδια περίπου εποχή (1963) έμαθα από τις ρωσικές πηγές μου, τη σπουδαιότητα της προπόνησης με βάρη στη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης, καθώς και τη χρήση εργονομικών ενισχύσεων, όπως προσαρμοστές (adaptogens). Σύντομα, χρησιμοποίησα τις συστάσεις της Adele Davis πάνω σε θέματα υγείας ως πειραματισμό στον αθλητικό χώρο. Αφού διάβασα και τις δημοσιεύσεις του Natrodale, άρχισα να χρησιμοποιώ Βιταμίνη Ε (400 u.i.), βιταμίνη C, μαγιά μπύρας ή torula , καζείνη, ηλεκτρολύτες, L-λυσίνη, PABA, τη λεγόμενη "Vit B15" (πανγκαμικό οξύ), πεπτικά ένζυμα για να βοηθήσουν στην απορρόφηση των πρωτεϊνών (όπως π.χ. bromelain, papaine, λακτάση και πηκτίνη), πολύ αραιό διάλυμα υδροχλωρικού οξέος, δισκία απο φύκια, αποξηραμένο ήπαρ, δολομίτη, σεληνίου, β-καροτίνη, λεκιθίνη και πολλές άλλες ουσίες, που τελικά το μόνο που διαπίστωσα ήταν ότι διατηρούσαν σε καλή υγεία το τοπικό κατάστημα.
Την εποχή εκείνη άρχισα να ασχολούμαι με την άρση βαρών (αντί το στίβο), ένα πολύ πειθαρχημένο άθλημα, στο οποίο είναι σχετικά εύκολο να αξιολογήσεις τον αντίκτυπο νέων συμπληρωμάτων στην απόδοση. Μαζί με αρσιβαρίστες φοιτητές, πειραματιστήκαμε για χρόνια με τους χειρότερους και τους καλύτερους, αλλά δεν μπορώ να πω ότι παρατηρήσαμε κάποια σημαντική διαφορά με ή χωρίς τα συμπληρώματα.

Στεροειδή και αθλήματα αντοχής

Ορισμένοι από τους συναδέλφους μου αθλητές άρχισαν να πειραματίζονται με αναβολικά στεροειδή και δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι το συμπλήρωμα αυτό είχε τεράστια διαφορά στις επιδόσεις τους, παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των γιατρών σε αυτό το στάδιο ισχυρίστηκε ότι η βελτίωση αυτή οφείλεται σε αυθυποβολή. Ενδιαφέρον είναι ότι τώρα, αρκετά χρόνια αργότερα έχουν αλλάξει την αρχική τους στάση.
Ωστόσο, εξακολουθούν να αγνοούν τα σχόλιά μας ότι τα ανδρογόνα αναβολικά στεροειδή (AAΣ) έχουν χρησιμοποιηθεί επιτυχώς και από αθλητές μεγάλων αποστάσεων. Κάποιοι από τους ντόπιους πρώην μαραθωνοδρόμους υψηλού επιπέδου μου έχουν εκμυστηρευτεί ότι έχουν χρησιμοποιήσει AAΣ όσο ήταν στις δόξες τους, αλλά οι αθλητίατροι, συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι τα ΑΑΣ είναι χρήσιμα μόνο στην αύξηση της δύναμης και της μυικής μάζας. Στη συνέχεια έκανα μια ανασκόπηση στη βιβλιογραφία, για να διαπιστώσω ότι τα AAΣ με βεβαιότητα ενισχύσουν φυσιολογικές διεργασίες που μπορούν να βελτιώσουν τις καρδιαγγειακές επιδόσεις. Πότε θα το παραδεχτούν αυτό οι "ειδικοί" επιτέλους;

Χορτοφαγία

Περίπου πριν από 30 χρόνια έγινα "χορτοφάγος" (αυστηρά χωρίς κρέας, αλλά με ψάρι), κυρίως για ηθικούς λόγους, αλλά αυτό δεν είχε καμία θετική ή αρνητική επίδραση στην ενασχόλησή μου με την άρση βαρών, παρά τα όσα οι φανατικοί και από τις δύο πλευρές λένε. Ούτε μείωσε τη χοληστερίνη ή την αναλογία LDL / HDL. Ίσως αυτό είχε να κάνει με το γεγονός ότι έτρωγα πολλά γαλακτοκομικά προϊόντα. Ποιος ξέρει; Εκτιμώ ότι πρόκειται για προσωπική περίπτωση, αλλά οι εμπειρίες μου συμφωνούν με τα όσα οι πιο ειλικρινείς χορτοφάγοι φίλοι μου, έλεγαν για τις αθλητικές τους επιδόσεις.

Η χρήση απομονωμένων συμπληρωμάτων

Καθώς συνέχιζα την πορεία μου στο δρόμο των συμπληρωμάτων, άρχισα να παίρνω αμινοξέα, πρωτεΐνη ορού γάλακτος (whey), χηλικoύς ηλεκτρολύτες κτλ κτλ, αλλά ειλικρινά, δεν διαπίστωσα οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στην απόδοση μου. I αιτιολογημένη, τουλάχιστον, ότι η αυστηρή μου διατροφή και ο τρόπος ζωής μου ενίσχυαν την υγεία μου και με κρατούσαν εν ενεργεία αθλητή και δυνατό σε μια ηλικία, που οι περισσότεροι από τους συναδέλφους μου φούσκωναν τις κοιλιές τους ή υπέφεραν από εμφράγματα.
Είχα όμως, ανακαλύψει ότι ορισμένα από τα συμπληρώματα βελτίωναν το ανοσοποιητικό μου και μείωναν τη διάρκεια των λοιμώξεων, όπως υπογλώσσια δισκία ψευδαργύρου, η echinacea και πολύ μεγάλες δόσεις βιταμίνης C. Οι "ομοιοπαθητικές" ουσίες δεν είχαν καμία αισθητή διαφορά σε κανέναν τομέα. Το γεγονός ότι κάθε λαχανικό και φρούτο περιέχει ένα τεράστιο αριθμό ουσιών που σήμερα ονομάζεται "φωτοχημικά" με έκανε να συμπεράνω ότι η χρήση απομονωμένων μακρο-και μικρο-θρεπτικών συστατικών πιθανώς μειώνει την αποτελεσματικότητά τους, έτσι ξεκίνησα να λαμβάνω όλα τα συμπληρώματα μαζί με τα φυσικά φυτά που τα περιέχουν.
Είναι προφανές ότι η ζωή εξελίχθηκε με ένα συνεργικό τρόπο, με πολύπλοκα μείγματα βιοχημικών, και όχι από εμπορευματοποιημένες απομονωμένες ουσίες που διάφοροι ερευνητές προωθούν ως τις πιο σημαντικές για τον οργανισμό.
Έτσι, εάν παίρνετε βιταμίνη C, είναι ίσως πιο λογικό να τη πάρετε μετά ή μαζί με ένα γεύμα που περιέχει εσπεριδοειδή (για τον εφοδιασμό με διάφορα φλαβονοειδή) ή πράσινες πιπεριές. Αν παίρνετε το β-καροτένιο, θα μπορούσατε να το συνδυάσετε με ένα γεύμα με καρότα. Ομοίως, συμπλέγματα βιταμίνης Β (που σχεδόν ποτέ δεν είναι ένα σύμπλεγμα με όλες τις ουσίες που δρουν συνεργικά με τη βιτ Β) θα πρέπει να συνοδεύουν ένα γεύμα συκωτιού, δημητριακά ολικής αλέσεως κοκ.
Αυτή τη προσέγγιση που την αποκαλώ "σύνθεση φυσικού-τεχνητού" συνεχίζω να τη χρησιμοποιώ μέχρι σήμερα. Αν και συνεχίζω να παίρνω πολλά από τα συμπληρώματα που προανέφερα (όχι όμως πρωτεΐνη), διαλέγω αυτό το σύνθετο τρόπο, σε μια προσπάθεια να μη διαταράξω αυτό στο οποίο έχει προσαρμοστεί ο οργανισμός εδώ και αιώνες ανθρώπινης εξέλιξης.
Ακόμη θεωρώ την αρχή της εξατομίκευσης μέγιστης σημασίας και βρίσκω το παλιό ρητό " η τροφή ενός ανθρώπου είναι το δηλητήριο ενός άλλου" πολύ σωστό. Συναφές με αυτό είναι και η αρχή της μεταβλητότητας, η οποία αναφέρεται στη διαφορετική αντίδραση του καθενός σε ορισμένα τρόφιμα. Μερικές φορές το σώμα σας σάς λέει ότι ορισμένες τροφές δεν είναι αυτές που το σώμα σας χρειάζεται σε μια δεδομένη στιγμή. Πολλοί μιλούν για ανεξήγητη "φουσκαμάρα", άλλοι για πρόχειρο φαγητό, αποτελούν ωστόσο ενδείξεις για τη σημασία των συναισθημάτων και της διαίσθησης που μας καθοδηγούν να βλέπουμε τις ανάγκες και τις ελλείψεις του οργανισμού μας.
Ομοίως, η αρχή του χρονοδιαγράμματος (η κατάλληλη χρονική στιγμή για το τί τρώτε κατά τη διάρκεια της ημέρας ή του προπονητικού κύκλου) θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν. Ένα ισορροπημένο σε πρωτεΐνη και υδατάνθρακες πρωινό είναι σημαντικό για να διασφαλίσει ότι η ενέργειά δεν θα κάνει την τυπική απογευματινή βουτιά, όταν κάποιος ετοιμάζεται για προπόνηση, αν και συχνά πηγαίνω για προπόνηση χωρίς να έχω φάει ευμεγέθη γεύματα (μόλις λίγα καρύδια και ορισμένα φρούτα) όλη μέρα και αυτό δεν φαίνεται να επηρεάζει τις επιδόσεις μου.

Διατροφή και καρδιακή νόσος

Το είδος της διατροφής (και προπόνησης) που ακολουθούσα, οδηγούσαν πάντοτε τους γιατρούς φίλους μου να με αναφέρουν ως ένα πρότυπο υγιεινού, αν και κάπως υπερπειθαρχημέμου, τρόπου ζωής που θα με οδηγούσε σε μια υγιεινή και μακρά ζωή. Και εγώ συμφωνούσα μαζί τους, ιδίως από τη στιγμή που συνέχιζα να είμαι υγιής και δυνατός στα 50 μου.
Τότε, έπαθα μια εντελώς απρόσμενη μαζική καρδιακή προσβολή το 1997, ενώ έκανα μάθημα σε φοιτητές στο πανεπιστήμιο όπου εργαζόμουν. Αυτό ακολουθήθηκε σε λίγες μέρες από ένα έμφρακτο κατά τη διάρκεια του οποίου το ΗΚΓ "ισοπεδώθηκε" για αρκετά λεπτά. Λίγο αργότερα έκανα τετραπλό bypass. Έτσι, θα μπορούσε να πει κανείς ότι όλη αυτή η υγιεινή διατροφή, η προπόνηση και η αυτοσυγκράτηση είχαν λίγα αποτελέσματα μακροπρόθεσμα! Τέλος πάντων, μέχρι αυτές τις ημέρες εξαρτώμαι σχεδόν εξ ολοκλήρου από λειτουργικά τρόφιμα για τη φροντίδα της καρδιάς μου παρά από φάρμακα.
Ιατρικές αναλύσεις έδειξαν ότι δεν παρουσίαζα κανέναν από τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου όπως, οικογενειακό ιστορικό καρδιακής νόσου, αυξημένη χοληστερίνη, κάπνισμα, κατάχρηση ναρκωτικών, υπερβολική κατανάλωση κρέατος κλπ. Ορισμένοι γιατροί ισχυρίστηκαν ότι μολύνθηκα από chlamydia pneumoniae οργανισμού που μου προκάλεσαν την τεράστια αθηρωματική πλάκα. Άλλοι λένε πως δεν θα είχε επιβιώσει αν δεν είχα ζήσει τόσο υγιεινά και πειθαρχημένα όλη μου τη ζωή. Άλλοι λένε πως έχουν τρομοκρατηθεί, διότι αφού συνέβη σε μένα αυτό μπορεί να συμβεί και σ 'αυτούς - γιατί να ανησυχούμε για την υγεία μας λοιπόν; Ποιος να ξέρει ποιος είναι ο σωστός; **

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Αυτό που ξέρω είναι ότι υπάρχει μια σειρά από παράγοντες που τους αποκαλώ "παράγοντες Z ", οι οποίοι βρίσκονται έξω από τον κανονικό τύπο για την υγεία, την ασθένεια και τις επιδόσεις και οι οποίοι πιθανώς συνδέονται με τη μη φυσική πτυχή της ζωής και καθορίζουν τί συμβαίνει σ' εμάς σε μια δεδομένη κατάσταση.
Έτσι, δεν μπορούμε να πούμε κατηγορηματικά ότι ένα συγκεκριμένο είδος προπόνησης ή συμπληρώματος αναγκαστικά θα εξασφαλίσει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Συναίσθημα, διαίσθηση, γνώση και σκέψη (σύμφωνα με το γνωστή ψυχολόγο Carl Jung), θα μας καθοδηγήσουν σε αυτό που είναι πιο κατάλληλο σε μια συγκεκριμένη στιγμή, αλλά μερικά στοιχεία χάους (μη γραμμική αντίδραση σε ερεθίσματα) και αβεβαιότητας πάντα θα υπάρχουν, εμποδίζοντας ή επιβραβεύοντας τις προσπάθειές σας.

** Ο Mel Siff πέθανε από 2η καρδιακή προσβολή το 2004. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις 29/01/2002

Η ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ∆ΟΣΗΣ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:46 PDT

Η ένταση μιας φαρμακολογικής ενέργειας είναι ανάλογη της δόσης του φαρμάκου που την προκαλεί. Αυτή η βασική φαρμακολογική αρχή μπορεί να εξετασθεί σε δύο επίπεδα: α. στο επίπεδο ενός μόνο ατόμου (βαθμιαία απάντηση), και β. στο επίπεδο ενός ολόκληρου πληθυσμού ατόμων (ποσοστιαία απάντηση).
Η βαθμιαία απάντηση εξετάζεται με την χορήγηση αυξανομένων ποσών ενός φαρμάκου σε ένα μόνο άτομο ή σε ένα παρασκεύασμα οργάνου ή ιστού. Καθώς η δόση
αυξάνεται, η φαρμακολογική απάντηση επίσης αυξάνεται κατά ένα συνεχή τρόπο, με αρχικά γρήγορο και κατόπιν με βραδύτερο ρυθμό, μέχρις ότου φθάσει το μέγιστο της απάντησης, που αντιστοιχεί στη μέγιστη κατάληψη των διαθέσιμων υποδοχέων Η γραφική απεικόνιση αυτής
της αλληλουχίας θα είναι μια υπερβολική καμπύλη ή μία σιγμοειδής καμπύλη, εάν χρησιμοποιηθεί ημιλογαριθμική κλίμακα (Σχήμα 1.6).

Σχήμα 1.6. Η σύσπαση αναρτημένου τμήματος εντέρου από ινδικό χοιρίδιο, ως συνάρτηση της συγκέντρωσης ακετυλοχολίνης και προπιονυλοχολίνης. Η απεικόνιση είναι σε: (α) αριθμητική και (β) λογαριθμική κλίμακα. Από τη λογαριθμική σιγμοειδή απεικόνιση του φαρμακολογικού αποτελέσματος, ανευρίσκεται με ευκολία η δόση που αντιστοιχεί στο ήμισυ της μέγιστης απάντησης και συνάγονται συμπεράσματα για την ισχύ δύο ή περισσοτέρων φαρμακευτικών ουσιών (Levine 1983).
Στη λογαριθμική απεικόνιση, το μέσο της σιγμοειδούς καμπύλης αντιστοιχεί στη δόση που προκαλεί το 50% της μέσης απάντησης. Τα φάρμακα εκείνα που έχουν παρόμοια δράση, επειδή καταλαμβάνουν τους ίδιους υποδοχείς, συνήθως εμφανίζουν ομοιόμορφες σιγμοειδείς καμπύλες με παράλληλα τα γραμμικά τους τμήματα. Εκτός από το ποσό του φαρμάκου, καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση απάντησης παίζει η χημική συγγένεια και η αποτελεσματικότητα προς τον υποδοχέα.
Όσο μεγαλύτερη η χημική συγγένεια και η αποτελεσματικότητα, τόσο πλησιέστερα θα είναι η σιγμοειδής καμπύλη στον κάθετο άξονα. Για φάρμακα που δρουν μέσω των ίδιων υποδοχέων, οι σιγμοειδείς καμπύλες απεικονίζουν και την ισχύ τους.
Σε αντίθεση με την βαθμιαία απάντηση, η ποσοστιαία απάντηση μας πληροφορεί για το ποσοστό εμφάνισης μίας ειδικής φαρμακολογικής ενέργειας σε μία ομοιογενή ομάδα πληθυσμού. Από στατιστική άποψη, η απάντηση εκφράζεται με τυπική κωδωνοειδή καμπύλη κατανομής, τύπου Gauss, η κορυφή της οποίας αντιστοιχεί στη δόση εκείνη που επαρκεί να προκαλέσει το εξεταζόμενο φαρμακολογικό ή τοξικό αποτέλεσμα στο 50% του πληθυσμού (διάμεση δόση). Στα δύο άκρα της κωδωνοειδούς απεικόνισης, αντιστοιχούν οι τιμές τριών σταθερών αποκλίσεων, με το ποσοστό ατόμων ενός πληθυσμού που απαντούν στην ελάχιστη και τη μέγιστη δόση αντίστοιχα.
Όταν εξετάζεται ένα φαρμακολογικό αποτέλεσμα, καταγράφεται η διάμεση αποτελεσματική ή διάμεση δραστική δόση (ED50, median effective dose). Στα πειραματόζωα,είναι δυνατόν να προσδιορισθεί και η τοξική δόση που θα προκαλέσει το θάνατο στο 50% του πληθυσμού. Η τιμή αυτή ονομάζεται διάμεση θανατηφόρα δόση (LD50, median lethal dose). Τόσο η ED50, όσο και η LD50, μπορούν να απεικονισθούν σε λογαριθμική κλίμακα, ως αθροιστική σιγμοειδής καμπύλη.
Προκειμένου για ασθενείς, εκτός από την ED50, αξία έχει και η διάμεση τοξική δόση (TD50, median toxic dose), η οποία αναφέρεται στην εμφάνιση κάποιας ανεπιθύμητης ενέργειας. Στην κλινική πράξη, καθοριστικό ρόλο για την εφαρμογή ενός φαρμάκου παίζουν η ελάχιστη δραστική και η μέγιστη ανεκτή δόση. Η ελάχιστη δραστική δόση είναι το μικρότερο ποσό του φαρμάκου που μπορεί να προκαλέσει κάποια απάντηση από τον οργανισμό. Μέγιστη ανεκτή δόση είναι η δόση εκείνη που μπορεί να ανεχθεί ο οργανισμός, χωρίς να εμφανιστούν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Κατά τη μελέτη ενός φαρμάκου με πειραματόζωα, καθορίζεται ο πειραματικός δείκτης ασφαλείας, που αντιστοιχεί στο λόγο της LD50 προς την ED50. Προκειμένου για τον άνθρωπο, αντί αυτού έχει χρησιμοποιηθεί ο λόγος της TD50 προς την ED50 (θεραπευτικός δείκτης). Είναι αυτονόητο, πως όσο μεγαλύτερος είναι αυτός ο λόγος, τόσο ασφαλέστερο είναι το φάρμακο.
Πρακτικό ενδιαφέρον αποκτά ο θεραπευτικός δείκτης μόνον ως λόγος της ελάχιστης τοξικής προς τη μέγιστη αποτελεσματική δόση (TD / ED ). ∆ηλαδή, πόσο μπορεί να TD0.1/ED99.9 αυξηθεί η δόση χωρίς πιθανή εμφάνιση τοξικών εκδηλώσεων (θεραπευτικό εύρος ή θεραπευτικό παράθυρο ή κλινικός δείκτης ασφαλείας).

Πηγή (αρχείο σε pdf)

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:37 PDT

Η χορήγηση ενός φαρμάκου οδηγεί στην εμφάνιση διαφόρων δευτερευουσών ενεργειών, παράλληλα με την επιθυμητή κύρια ενέργεια. Οι δευτερεύουσες ενέργειες δεν εντάσσονται στα πλαίσια του επιδιωκόμενου βιολογικού αποτελέσματος και γι’ αυτό
ονομάζονται ανεπιθύμητες ενέργειες ή παρενέργειες. Η ένταση των παρενεργειών καθορίζει την τοξικότητα και την ασφάλεια χρησιμοποίησης ενός φαρμάκου, επειδή ακριβώς αντικατοπτρίζει τον κλινικό δείκτη ασφαλείας.
Ακόμη και για φάρμακα που χορηγούνται στη σωστή δοσολογία με ιατρική παρακολούθηση, το ποσοστό εμφάνισης άτυπων τοξικών εκδηλώσεων είναι περίπου 5-10%. Από αυτές, το 20% είναι αλλεργικής μορφής και το υπόλοιπο 80% είναι, κατά σειρά συχνότητας, συμπτώματα από το νευρικό, το γαστρεντερικό και το καρδιαγγειακό σύστημα. Τα συχνότερα μη ειδικά συμπτώματα είναι ναυτία, ζάλη, ληθαργικότητα, ευερεθιστότητα, πονοκέφαλος, αϋπνία, τυμπανισμός, έμετοι, διάρροια και προκάρδια ενοχλήματα. Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθως ακίνδυνα και δεν κάνουν επιτακτική την διακοπή του φαρμάκου. Εξαίρεση αποτελούν οι έμετοι και η διάρροια που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ηλεκτρολυτικές διαταραχές.
Όπως η κύρια φαρμακολογική ενέργεια, έτσι και οι δευτερεύουσες ενέργειες είναι ευθέως ανάλογες προς το ποσό του χορηγουμένου φαρμάκου. Αυτό ισχύει κυρίως για την οξεία τοξικότητα, που εμφανίζεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά από χορήγηση υπερβολικών δόσεων ενός φαρμάκου (δηλητηρίαση από υπέρβαση της δοσολογίας). Μετά από μακροχρόνια χορήγηση του φαρμάκου, ακόμη και σε αποδεκτά όρια δοσολογίας, μπορεί να εμφανισθεί χρόνια τοξικότητα, η οποία μπορεί να οφείλεται σε κάποιο βαθμό τοξικής άθροισης του φαρμάκου.
Υπάρχουν παραδείγματα, όπου η οξεία τοξικότητα προκύπτει με συνηθισμένες δόσεις, επειδή υπάρχουν ιδιαιτερότητες στις ιδιότητες του βιολογικού υποστρώματος πάνω στο οποίο δρα το φάρμακο (αντιδράσεις ιδιοσυγκρασίας).
Μία άλλη μεγάλη κατηγορία ανεπιθύμητων ενεργειών περιλαμβάνει εκείνες που σχετίζονται περισσότερο με τους φαρμακοχημικούς παράγοντες και λιγότερο με την δοσολογία ή με τις ιδιότητες του βιολογικού υποστρώματος. Τέτοιες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η αλλεργία, η φαρμακευτική εξάρτηση και η γονοτοξικότητα.

Α. Αντιδράσεις ιδιοσυγκρασίας

Οι εκδηλώσεις ιδιοσυγκρασίας είναι γενετικώς καθορισμένες, και εμφανίζονται ακόμηκαι με κανονικές δόσεις που δεν ξεπερνούν την αποδεκτή μέγιστη ανεκτή δόση. Περιπτώσεις με πρακτικό κλινικό ενδιαφέρον αφορούν στο μεταβολισμό της σουκινυλοχολίνης και της
ισονιαζίδης, καθώς και στα αναγωγικά συστήματα των ερυθροκυττάρων. Γενετικές διαφορές έχουν περιγραφεί επίσης και για πρωτεϊνικά μόρια που παίζουν το ρόλο υποδοχέα ή που μεταφέρουν φάρμακα μέσα στο πλάσμα. Η γενετική πολυμορφία, η σχετική με τη φαρμακοκινητική και τη φαρμακοδυναμική, είναι αντικείμενο μελέτης ενός νέου κλάδου της Φαρμακολογίας, που ονομάζεται Φαρμακογενετική. Ιδιαίτερα στο μεταβολισμό των φαρμάκων, έχουν περιγραφεί γενετικές διαφορές στη σύνθεση γλυκουρονιδίων (σύνδρομα Gilbert και Crigler-Najjar), στη μεθυλίωση, καθώς και σε πολλές αντιδράσεις οξείδωσης στις οποίες συμμετέχουν ισοένζυμα του κυτοχρώματος P-450.
Αδρανοποίηση της σουκινυλοχολίνης
Η σουκινυλοχολίνη έχει χρησιμοποιηθεί στην αναισθησιολογία, ως μυοχαλαρωτικό βραχείας διάρκειας. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η δράση του φαρμάκου τερματίζεται μέσα σε λίγα λεπτά, μετά από υδρόλυση από τη χολιεστεράση του πλάσματος και του ήπατος. Μερικά άτομα (συχνότητα στο γενικό πληθυσμό 1:3.000) έχουν μεγάλη ευαισθησία, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν άπνοια από παράλυση των αναπνευστικών μυών για αρκετές ώρες, επειδή η
δραστικότητα της χολιστεράσης είναι μικρότερη από το φυσιολογικό. Πρόκειται για κληρονομούμενη διαταραχή που οφείλεται σε ένα αυτοσωματικό συνεπικρατητικό γονίδιο (τρικόρυφη αποτύπωση των τιμών δραστικότητας του ενζύμου στον γενικό πληθυσμό).
Ακετυλίωση της ισονιαζίδης
Η ισονιαζίνη έχει ευρεία εφαρμογή στη θεραπευτική, ως ένα από τα αντιφυματικά φάρμακα πρώτης εκλογής. Η ουσία αυτή ακετυλιώνεται στα ηπατοκύτταρα από μία ακετυλοτρανσφεράση, αλλά η μελέτη της σύνθεσης ακετυλιωμένου παραγώγου και της αποβολής του έξι ώρες μετά από χορήγηση ισονιαζίδης αποκάλυψε την ύπαρξη ‘ταχέων’ και ‘βραδέων μεταβολιστών’ (δικόρυφη αποτύπωση των τιμών δραστικότητας της ακετυλοτρανσφεράσης στον γενικό πληθυσμό, που υποδηλώνει αυτοσωματικό επικρατητικό γονίδιο). Στην Ευρώπη, οι βραδείς μεταβολιστές είναι περίπου το 60% του συνολικού πληθυσμού, ενώ στην Ασία υπερισχύουν οι ταχείς μεταβολιστές. Στις συνήθεις δόσεις ισονιαζίδης το θεραπευτικό αποτέλεσμα δεν μειώνεται ακόμη κι αν ο ασθενής είναι ταχύς μεταβολιστής. Αντίθετα, οι βραδείς μεταβολιστές εμφανίζουν τοξική πολυνευρίτιδα από άθροιση του φαρμάκου (οφείλεται σε ανταγωνισμό της ισονιαζίδης με την βιταμίνη B6 και αντιμετωπίζεται με την προληπτική συγχορήγηση της Β6).
Ανεπάρκεια της γλυκοζο-6-φωσφορικής αφυδρογονάσης (‘κυαμισμός’)
Η φυσιολογική σύνθεση του ενζύμου αυτού καθορίζεται με ένα υπολειπόμενο φυλοσύνδετο γονίδιο (στο χρωμόσωμα Χ, γι’αυτό και η ανεπάρκεια παρατηρείται κυρίως σε άρρενα άτομα). Στις μεσογειακές χώρες η διαταραχή αυτή είναι αρκετά συχνή, αλλά ακόμη συχνότερη είναι στην Αφρική, καθώς και στους νέγρους της Αμερικής.
Η γλυκοζο-6-φωσφορική αφυδρογονάση (G-6-PD) των ερυθρών αιμοσφαιρίων καταλύει τη μετατροπή του γλυκοζο-6-φωσφορικού οξέος σε 6-φωσφογλυκονικό οξύ και οδηγεί στο σχηματισμό NADPH, που είναι απαραίτητο συνένζυμο της αναγωγάσης της μεθαιμοσφαιρίνης (που ανάγει την μεθαιμοσφαιρίνη σε αναχθείσα αιμοσφαιρίνη) και της αναγωγάσης της γλουταθειόνης (για την δημιουργία αναχθείσας γλουταθειόνης). Σε άτομα με ανεπάρκεια του ενζύμου, υστερούν αυτές οι βιοχημικές οδοί που είναι αναγκαίες για τη φυσιολογική λειτουργία και ευκαμψία των ερυθροκυττάρων. Η κατάσταση επιδεινώνεται, με τελική κατάληξη την αιμόλυση, από φάρμακα και άλλες ουσίες που έχουν οξειδωτικές ιδιότητες, όπως ασπιρίνη, σουλφοναμίδες και σουλφόνες, κινίνη και άλλα ανθελονοσιακά
φάρμακα, νιτροφουραντοΐνη, χλωραμφαινικόλη, π-αμινο-σαλικυλικό οξύ, καθώς και διάφορες άλλες ουσίες (ναφθαλίνη, τρινιτροτολουόλιο, κυανούν του μεθυλενίου, βιταμίνη Κ, προβενεσίδη, διμερκαπρόλη, φαινυλυδραζίνη και μία ουσία άγνωστης χημικής δομής που περιέχεται στα χλωρά κουκιά). Από την τελευταία, η αιμόλυση αυτού του τύπου πήρε το όνομα ‘κυαμισμός’ (κύαμοι).

Β. Αντιδράσεις από φαρμακοχημικούς παράγοντες

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τοξικές εκδηλώσεις που οφείλονται κυρίως στη χημική δομή ορισμένων φαρμάκων και σε μικρότερο βαθμό σε τυχόν ατομικούς παράγοντες.

Φαρμακευτική αλλεργία

Για την εμφάνιση αλλεργικών αντιδράσεων σε ένα φάρμακο, πρέπει προηγουμένως ο οργανισμός να ευαισθητοποιηθεί στο συγκεκριμένο φάρμακο ή σε κάποιον μεταβολίτη του. Η ξένη ουσία δρα ως αντιγόνο, που προκαλεί τη σύνθεση IgE αντισωμάτων από τα πλασματοκύτταρα. Όταν το αλλεργιογόνο φάρμακο έχει πρωτεϊνική φύση, ο μηχανισμός ευαισθητοποίησης είναι προφανής. Προκειμένου για μη πρωτεϊνικά μόρια, η ευαισθητοποίηση του οργανισμού απαιτεί προηγούμενη σύνδεσή τους με ενδογενείς πρωτεΐνες (λειτουργία ‘απτίνης’). Το ποσό του αλλεργιογόνου δεν φαίνεται να έχει σημασία, δεδομένου ότι
ευαισθητοποίηση και αλλεργική αντίδραση μπορούν να συμβούν και με απειροελάχιστα ίχνη μίας ουσίας. Πολλές ουσίες με παρόμοια χημική δομή εκδηλώνουν αντιδράσεις ‘διασταυρούμενης αλλεργίας’, οπότε ο τρόπος ευαισθητοποίησης του ατόμου δεν είναι προφανής. Η διασταυρούμενη αλλεργία υποδηλώνει πως φάρμακα που δρουν ως απτίνες προκαλούν σύνθεση όχι πολύ ειδικών αντισωμάτων, τουλάχιστον όσον αφορά στην απτίνη αυτή καθ’εαυτή.
Νέα επαφή του οργανισμού με την ίδια ή κάποια παρόμοια ουσία καταλήγει στη δημιουργία του συμπλέγματος αντιγόνου-αντισώματος, που αντιδρά με διάφορους ιστούς και κύτταρα, με αποτέλεσμα την απελευθέρωση από τα μαστοκύτταρα και τα βασεόφιλα λευκοκύτταρα ιστικών ορμονών του τύπου της ισταμίνης, της σεροτονίνης, της βραδυκινίνης κ.ά. (‘χυμική ανοσία’). Άλλοτε πάλι, το αντιγόνο ευαισθητοποιεί τα μικρά λεμφοκύτταρα (‘κυτταρική ανοσία’), τα οποία συμμετέχουν στις αλλεργικές αντιδράσεις όψιμου τύπου (επιβραδυνόμενη αλλεργία).
Η εμφάνιση φαρμακευτικής αλλεργίας είναι αρκετά σπάνια. Η πενικιλλίνη, ένα από τα συνηθέστερα αλλεργιογόνα φάρμακα, προκαλεί αλλεργία μόνο σε ποσοστό 5-10% των περιπτώσεων που χρησιμοποιείται. Η ασπιρίνη, παρά την πολύ ευρεία χρήση της, προκαλεί αλλεργία μόνο σε ποσοστό 0.2%. Μία αλλεργική αντίδραση ποικίλλει από ασήμαντα δερματικά φαινόμενα (κνίδωση) και πυρετό, μέχρι θανατηφόρα κυκλοφορική καταπληξία (shock). Από άποψη κλινικής πορείας, μία αλλεργική αντίδραση διακρίνεται σε ‘άμεση’, όταν εμφανίζεται λίγα λεπτά ή ώρες μετά την είσοδο της αλλεργιογόνου ουσίας στον οργανισμό και σε ‘επιβραδυνόμενη’, όταν εμφανίζεται μετά από αρκετές ημέρες από την είσοδο της ουσίας. Η σοβαρότερη μορφή άμεσης αντίδρασης ονομάζεται ‘αναφυλαξία’ και χαρακτηρίζεται από εντονότατο βρογχόσπασμο, οίδημα των βλεννογόνων των αναπνευστικών οδών και πτώση της αρτηριακής (αναφυλακτικό shock). Οι ‘επιβραδυνόμενες αλλεργικές αντιδράσεις’ εμφανίζονται κυρίως με επίμονα δερματικά εξανθήματα, αρθραλγίες, πυρετό και διαταραχές της αιμοποίησης, που μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένα μόνο είδη εμμόρφων συστατικών του αίματος (θρομβοπενική πορφύρα, ακοκκιοκυτταραιμία), ή όλα τα κύτταρα (απλαστική αναιμία).
Πολύ σοβαρή εκδήλωση είναι η εκτεταμένη απώλεια των επιφανειακών στιβάδων του δέρματος (τοξική επιδερμική νεκρόλυση ή νόσος του Lyell).

Φαρμακευτική εξάρτηση

Τα φάρμακα που προκαλούν εξάρτηση επενεργούν στο ΚΝΣ και προδιαθέτουν σε κατάχρηση, επειδή η χρήση τους βιώνεται ως μία ευχάριστη εμπειρία (‘ψυχολογική εξάρτηση’). Όταν η μακροχρόνια λήψη τους συνοδεύεται από την εγκατάσταση αντοχής, απαιτείται συνεχής αύξηση των δόσεων. Στην περίπτωση αυτή, η απότομη διακοπή του φαρμάκου μπορεί να προκαλέσει σύνδρομο στέρησης (‘φυσική’ ή ‘σωματική εξάρτηση’). Η εξάρτηση αποτελεί μία σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια που ενδέχεται να δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα στην κλινική εφαρμογή πολύ χρήσιμων φαρμάκων, όπως είναι τα οπιούχα (ναρκωτικά αναλγητικά).
Η ψυχολογική εξάρτηση χαρακτηρίζεται από έντονη επιθυμία χρήσης ενός φαρμάκου, αλλά υπάρχει πολύ μικρή τάση για αύξηση των δόσεων. Η ένταση της ψυχολογικής εξάρτησης ποικίλλει ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη φαρμακευτική ουσία και την προσωπικότητα του ατόμου. Σε μερικές περιπτώσεις, η επιθυμία για τη ‘δόση’ είναι τόσο ισχυρή, ώστε μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε αντικοινωνική συμπεριφορά.
Η σωματική εξάρτηση χαρακτηρίζεται από έντονη ψυχαναγκαστική επιθυμία για την με κάθε δυνατό τρόπο λήψη του φαρμάκου, από σταθερή τάση για συνεχή αύξηση των δόσεων σε μέγεθος και συχνότητα λήψης, και από έντονα στερητικά συμπώματα όταν δεν είναι δυνατή η λήψη του φαρμάκου.
Το σύνδρομο στέρησης χαρακτηρίζεται από δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, καθώς και από ψυχικές και κινητικές διαταρχές. Οι εξαρτησιογόνες ουσίες παρουσάζουν ορισμένες κοινές ιδιότητες, βάσει των οποίων κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες, με κύριο γνώμονα τα χαρακτηριστικά της εξάρτησης.
Ι. Κατασταλτικά του Κ.Ν.Σ.: αιθανόλη, αιθέρας, βαρβιτουρικά (σεκοβαρβιτάλη, πεντοβαρβιτάλη, αμοβαρβιτάλη, φαινοβαρβιτάλη), γλουταιθιμίδη, ένυδρος χλωράλη, μεθακαλόνη, μεθυπρυλόνη, μεπροβαμάτη, παραλδεΰδη, χλωροδιαζεποξείδη, εισπνεόμενες οργανικές ενώσεις κ.ά. Η κατηγορία αυτή αναπτύσσει έντονη ψυχολογική και σωματική εξάρτηση. Το σύνδρομο στέρησης έχει πολύ έντονη κλινική εικόνα και μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του πρώην χρήστη.
ΙΙ. Ναρκωτικά αναλγητικά: διυδρομορφινόνη, ηρωίνη, κωδεΐνη, λεβαλλορφάνη, λεβορφανόλη, μεθαδόνη, μεθυλδιυδρομορφινόνη, μορφίνη, πεθιδίνη, πενταζοκίνη, προποξυφαίνη, φαιναζοκίνη, δεξτραμεθορφάνη κ.ά. Αποτελούν μία σχετικά ομοιογενή ομάδα φαρμακευτικών ουσιών, με έντονη ψυχολογική εξάρτηση και με ταχέως εγκαθιστάμενη σωματική εξάρτηση. Το σύνδρομο στέρησης είναι πολύ δριμύ και παρατεταμένο (5-7 ημέρες), αλλά σπανίως θέτει σε κίνδυμο τη ζωή του πρώην χρήστη.
ΙΙΙ. ∆ιεγερτικά του Κ.Ν.Σ.: αμφεταμίνες (αμφεταμίνη, δεξτραμφεταμίνη, μεθαμφεταμίνη), διαιθυλοπροπιόνη, κοκαΐνη, μεθυλοφαινιδάτη, μεφαιντερμίνη, φαινομετραζίνη κ.ά. Πρόκειται για ουσίες με έντονη ψυχολογική εξάρτηση, αλλά με σχετικά ήπιο σύνδρομο στέρησης, που εκδηλώνεται κυρίως με υπνηλία.
IV. Αλλες ουσίες: διαιθυλαμίδιο του λυσεργικού οξέος (LSD), κανναβινοειδή (χασίς), νικοτίνη κ.ά. Κοινή ιδιότητα αυτών των ουσιών είναι η ψυχολογική εξάρτηση. Σύνδρομο στέρησης δεν παρατηρείται, τουλάχιστον σε κάποιο αξιοσημείωτο βαθμό.

Γονοτοξικότητα

Οι γονοτοξικές επιδράσεις αφορούν στο γενετικό υλικό των κυττάρων και εκδηλώνονται ως μεταλλαξιογένεση, τερατογένεση ή καρκινογένεση. Ο όρος μεταλλαξιογένεση αναφέρεται σε πειραματικά δεδομένα από καλλιέργειες προκαρυωτικών κυττάρων, που υποδηλώνουν ότι ένα φάρμακο ενδέχεται να επηρεάζει επίσης το γονιδίωμα των ευκαρυωτικών κυττάρων.
Σε επίπεδο οργανισμού, η μεταλλαξιογόνος δράση μπορεί να οδηγήσει σε καρκινογένεση (πρόκληση νεοπλασματικής εξαλλαγής, σε συγκεκριμένο τύπο ώριμων
κυττάρων), ή σε τερατογένεση (εντοπισμένη αλλοίωση του γενετικού υλικού ή της φυσιολογικής έκφρασής του, σε αναπτυσσόμενα εμβρυϊκά κύτταρα, που μπορεί να οδηγήσει σε κάποια μικρή ή μεγάλη ανατομική ανωμαλία). Βασική προϋπόθεση για να είναι κάποιος παράγοντας μεταλλαξιογόνος, καρκινογόνος ή τερατογόνος είναι η ικανότητα να αντιδρά με τις πυρηνικές πρωτεΐνες (ιστόνες, όξινες πρωτεΐνες) ή με τα πυρηνικά οξέα (DNA, RNA).
Aπό άποψη μηχανισμού, οι μεταβολές του γονότυπου μπορούν να συμβούν είτε στο μοριακό επίπεδο του DNA ή στο οργανιδιακό επίπεδο των χρωματοσωμάτων. Σε μοριακό επίπεδο, οι συχνότερες μεταβολές είναι η αλλαγή, η προσθήκη ή η εξάλειψη ενός ζεύγους βάσεων. Η αλλαγή είναι συνήθως, αποτέλεσμα υδροξυλίωσης ή απαμίνωσης μίας βάσης. Η προσθήκη ή η εξάλειψη ενός ζεύγους βάσεων επιδρά στην αντιγραφή του m-RNA, με τελικό αποτέλεσμα την σύνθεση νέου τύπου πρωτεϊνικών μορίων. Όταν το νέο μόριο που προκύπτει δεν μπορεί να συμπεριφερθεί λειτουργικά ως βάση πυρηνικού οξέος, τότε είναι δυνατόν να ακολουθήσει διάσπαση της αλυσίδας κατά τη φάση του αναδιπλασιασμού (π.χ. μετατροπή της αδενίνης σε υποξανθίνη, ή της γουανίνης σε ξανθίνη). Ικανότητα αλλαγής βάσης έχει παρατηρηθεί, π.χ., με την υδροξυλαμίνη και τα αλκυλιωτικά φάρμακα.
Σε οργανιδιακό επίπεδο, είναι δυνατό να συμβεί ρήξη χρωματοσωμάτων και λανθασμένος ή ελλιπής ανασυνδυασμός, καθώς και ανισοκατανομή των χρωματοσωμάτων μεταξύ των θυγατρικών κυττάρων. Ο ακριβής μηχανισμός του χιάσματος (crossing-over) και του ανασυνδυασμού, που συμβαίνουν κατά την αναγωγική φάση της μείωσης, είναι άγνωστος. Έχει διαπιστωθεί παρ’όλα αυτά, πως τα μεταλλαξιογόνα αναστέλλουν σημαντικά τον ανασυνδυασμό, με αποτέλεσμα να προκύπτουν πολλά ασύνδετα τμήματα χρωματοσωμάτων. Επειδή ακριβώς η μείωση συμβαίνει στα κύτταρα της γενετικής σειράς (γαμέτες), αυτές οι μεταβολές των χρωματοσωμάτων κληρονομούνται, εφ’όσον είναι συμβατές με την ζωή. Ουσίες που επιδρούν κατά την αναγωγική φάση της μείωσης είναι τα αλκυλιωτικά φάρμακα, η αιθανόλη, η κουμαρίνη, η φαινόλη κ.ά.

Φάρμακα με καρκινογόνες ιδιότητες

Η χημική καρκινογένεση περιλαμβάνει δύο φάσεις. Κατ’αρχήν, απαιτείται η παρουσία ενός καρκινογόνου, που προκαλεί κάποια αρχική μεταβολή στη κυτταρική λειτουργία (‘εκκίνηση’). Κατόπιν, απαιτείται η παρουσία ενός ή περισσότερων συγκαρκινογόνων, επιταχύνουν την εμφάνιση της νεοπλασίας (‘προαγωγή’).
Στις καρκινογόνες ουσίες περιλαμβάνονται οι πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες (παράγωγα του φαιναθρενίου, όπως το βενζοπυρένιο και μεθυλχολανθρένιο), οι αρωματικές αμίνες (παράγωγα της ναφθυλαμίνης, όπως η Ο-αμινοναφθόλη και 2-ναφθυλυδροξυλαμίνη), οι νιτροσαμίνες, η ουρεθάνη και τα αλκυλιωτικά φάρμακα (μεχλωραιθαμίνη, κυκλοφωσφαμίδη, χλωραμβουκίλη, αιθυλενιμίνες, βουσουλφάνη κ.ά).
Ορισμένα εγκεκριμένα φάρμακα, με μικρή ή μεγάλη εφαρμογή στη θεραπευτική, παρουσιάζουν καρκινογόνο δράση στον άνθρωπο, όπως δείχνουν διάφορα επιδημιολογικά δεδομένα (βλ. Πίνακα). Οι αλκυλιωτικοί παράγοντες χρησιμοποιούνται ευρέως στη θεραπευτική ως αντινεοπλασματικά φάρμακα. Όπως ήδη αναφέρθηκε, αυτές οι χημικές ενώσεις ασκούν μεταλλαξιογόνο ενέργεια λόγω της ικανότητάς τους να προκαλούν αναδίπλωση της αλυσίδας του DNA, μεταξύ δύο γειτονικών βάσεων γουανίνης. Αποτέλεσμα αυτού είναι πιθανώς και η αναστολή της αναγωγικής φάσης της μείωσης την οποία προκαλούν. Με αυτή την έννοια, οι αλκυλιωτικοί παράγοντες πρέπει να θεωρηθούν ως κυτταροτοξικά φάρμακα με σχετική εκλεκτικότητα για τα κύτταρα εκείνα που εμφανίζουν έντονες μιτώσεις. Παρά την καρκινογόνο τους ενέργεια, η χρήση των παραγόντων αυτών στην Ιατρική βασίζεται στογεγονός ότι η εμφάνιση χημικής καρκινογένεσης απαιτεί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από το προσδόκιμο της επιβίωσης των ήδη πασχόντων από καρκίνο.
Χαρακτηριστικό όλων των καρκινογόνων ουσιών είναι ότι πρέπει να δράσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Από διάφορες κλινικές παρατηρήσεις, έχει σημειωθεί ότι για την εμφάνιση κακοήθους νεοπλάσματος στον άνθρωπο μπορεί να χρειαστεί η έκθεση στο παθογόνο αίτιο επί 20-40 χρόνια. Ο μόνος τρόπος προστασίας από την χημική καρκινογένεση είναι η αποφυγή των καρκινογόνων και συγκαρκινογόνων ουσιών. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει βενζοπυρένιο καθώς και διάφορες συγκαρκινογόνες φαινόλες. Σύμφωνα με μία στατιστική μελέτη, το κόψιμο του τσιγάρου θα ελάττωνε την συχνότητα εμφάνισης καρκίνου κατά 30%, στο σύνολο του πληθυσμού.

Πηγή (αρχείο σε pdf)

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΙΑ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:32 PDT

Η συνταγή αποτελεί γραπτή εντολή του γιατρού προς το φαρμακοποιό, που περιέχει το όνομα και την ποσότητα του φαρμάκου, καθώς και οδηγίες για τη χορήγησή του. Παλαιότερα, η αναγραφή συνταγών ήταν πολύπλοκη τέχνη και απαιτούσε εξειδικευμένους λατινικούς όρους. Η σύγχρονη Ιατρική έχει απλοποιήσει τα πράγματα και ο ρόλος του φαρμακοποιού περιορίζεται συνήθως στην απλή εμπορική διακίνηση έτοιμων σκευασμάτων. Η φαρμακοβιομηχανία χρησιμοποιεί κυρίως τις δραστικές ουσίες, αποφεύγοντας όσο γίνεται τη χρήση εκδόχων και βελτιωτικών της γεύσης.
Στη συνταγή μπορεί να αναγραφεί το χημικό (επίσημο), το κοινόχρηστο, ή το εμπορικό όνομα των φαρμάκων. Η χρησιμοποίηση του επίσημου ή του κοινόχρηστου ονόματος παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα, κυρίως οικονομικά. Για παράδειγμα, ο φαρμακοποιός θα είχε παρακαταθήκη από ένα ή δύο μόνο φάρμακα, και όχι κατ’ανάγκην από όλα τα ιδιοσκευάσματα με πανομοιότυπη σύνθεση. Αυτό άλλωστε θα του επέτρεπε να δίνει στους πελάτες τους το φθηνότερο ιδιοσκεύασμα. Αρκετά συχνά, όμως, ο γιατρός υποχρεώνεται για πολλούς λόγους να δώσει συνταγή με κάποιο συγκεκριμένο προϊόν. Αυτό συμβαίνει, επειδή εκτός από τη δραστική ουσία, σημαντικό ρόλο παίζει η εμφάνιση και η γεύση του φαρμάκου. Πολλά παιδιά που έχουν συνηθίσει ένα σκεύασμα αρνούνται να καταπιούν κάποιο άλλο που
έχει διαφορετική γεύση. Επίσης, υπάρχουν αρκετοί ιδιότροποι ενήλικες που δίνουν μεγάλη
σημασία στο χρώμα και στη γεύση του φαρμάκου.

Μέρη της συνταγής

Η συνταγή πρέπει να είναι ευανάγνωστη και σαφής, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος παρερμηνείας κατά την εκτέλεσή της. Επίσης, πρέπει οπωσδήποτε να έχει το όνομα, τη διεύθυνση και το τηλέφωνο του γιατρού που τη χορηγεί. Η αναγραφή συνταγών ακολουθεί έναγενικό τύπο, ο οποίος διατηρεί αρκετά κατάλοιπα από την εποχή που τα λατινικά ήταν η διεθνής γλώσσα της Ιατρικής.
Στην αρχή της συνταγής, γράφεται ακόμη το σύμβολο Rp., από τη λατινική λέξη Recipe (πάρε). Η παραγγελία απευθύνεται στο φαρμακοποιό, ο οποίος υποτίθεται, θα πάρει τα κατάλληλα δραστικά συστατικά και έκδοχα, για να παρασκευάσει το φάρμακο. Ακολουθεί η επιθυμητή φαρμακοτεχνική μορφή, επίσης ως σύντμηση των αντίστοιχων λατινογενών όρων(tabl. γιά τα δισκία, amp. γιά τις αμπούλες κ.λπ.).
Η περιεκτικότητα της δραστικής ουσίας σε κάθε φαρμακοτεχνική μονάδα αναφέρεται σε γραμμάρια (g) και προσδιορίζεται με αραβικούς αριθμούς. Προκειμένου για ενιαίαφαρμακοτεχνική μορφή, ο αριθμός αναφέρεται σε πυκνότητα. Κατόπιν, προσδιορίζεται τοσυνολικό ποσό των φαρμακοτεχνικών μονάδων με την αναγραφή του αντίστοιχου λατινικούαριθμού (π.χ. ΧΧ δισκία).
Στο τέλος της συνταγής υπάρχει το σύμβολο S. (από το λατινικό signatura =καθοδήγηση), το οποίο ακολουθείται από τις οδηγίες του γιατρού προς τον ασθενή.

(Στοιχεία γιατρού) (Ονοματεπώνυμο ασθενούς)
Ημερομηνία
Rp
Φαρμακοτεχνική μορφή Όνομα δραστικής ουσίας
Περιεκτικότητα (g ή ml)
Συνολική ποσότητα
S. Οδηγίες για τη σωστή χρήση του φαρμάκου
Σφραγίδα-υπογραφή γιατρού

Παραδείγματα για συνταγές φαρμάκων που χορηγούνται σε τρεις διαφορετικές φαρμακοτεχνικές μορφές (δισκία, κάψουλες, ενέσιμο διάλυμα).
1) Rp
Tabl. Αλλοπουρινόλη 0.1 g
No XL
S. Ενα δισκίο, 3 φορές την ημέρα.
2) Rp
Caps. Νατριούχος πεντοβαρβιτάλη 0.03 g
No XXX
S. Μία κάψουλα πριν από τη νυκτερινή κατάκλιση.
3) Rp
Caps. ∆ινατριούχος καρβενικιλλίνη 1 g
No LX
S. Μία ένεση κάθε 4 ώρες, επί δέκα ημέρες.

Ειδικές συνταγές

Οι ουσίες που διαθέτουν εξαρτησιογόνες ιδιότητες χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως ‘ναρκωτικά’ και εμπίπτουν σε ειδικές νομοθετικές διατάξεις συνταγογραφίας. Στις περιπτώσεις αυτές, η συνταγή έχει τρία φύλλα, από τα οποία το ένα παίρνει ο ασθενής, το άλλο διατηρεί ο φαρμακοποιός, και το τρίτο παραμένει στο αρχείο του γιατρού. Τις ειδικές αυτές συνταγές πρέπει να προμηθευτεί ο ενδιαφερόμενος γιατρός από τις κατά τόπους ∆ιευθύνσεις Υγιεινής
των Νομαρχιών. Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων παρέχει στο γιατρό και την άδεια χορήγησης ψυχοτρόπων φαρμάκων. Τα φάρμακα που διακινούνται με βάση τις ‘ειδικές διατάξεις περί ναρκωτικών’ κατατάσσονται σε έξι διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με την εξαρτησιογόνο τους ισχύ (βλ. Πίνακα). Από τις ουσίες αυτές, συνταγογραφούνται όσες υπάγονται στις κατηγορίες Β και Γ (‘ειδική συνταγή ναρκωτικών’ με διπλή κόκκινη γραμμή),
καθώς και στις κατηγορίες ΒΣ, ΓΣ και ∆ (με μονή κόκκινη γραμμή).

ΦΑΡΜΑΚΑ ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ

Κατηγορία Α. Απαιτούν ειδική άδεια προμήθειας, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν σε εργαστήρια ή κλινικές γιά ερευνητικούς σκοπούς.
∆εσομορφίνη, Ηρωίνη, Κάνναβη, LSD, Μεσκαλίνη, Ψιλοκίνη, Ψιλοκυβίνη.
Κατηγορία Β. Χορηγούνται με ειδική ιατρική συνταγή ναρκωτικών, που φυλάγεται γιά
τρία χρόνια.
∆εξτρομοραμίδη, Μορφίνη, Οπιο, Πεθιδίνη.
Κατηγορία ΒΣ. Χορηγούνται εφ'άπαξ με απλή ιατρική συνταγή του Ν. 1729/87, που φυλάγεται γιά τρία χρόνια. Αιθυλομορφίνη, ∆εξτροπροποξυφαίνη, Κωδεϊνη.
Κατηγορία Γ. Χορηγούνται με ειδική ιατρική συνταγή ναρκωτικών, που φυλάγεται γιά τρία χρόνια.
Βουτορφανόλη, ∆ιυδροκωδεϊνη, Μεθυλοφαινιδάτη, Πενταζοκίνη, Υδροκωδόνη, Φαιντανύλη, Φολκωδίνη.
Κατηγορία ΓΣ. Χορηγούνται εφ’άπαξ με τη συνταγή του Ν.1729/87 που φυλάγεται γιά δύο χρόνια.
∆ιυδροκωδεϊνόνη, ∆ιφαινοξίνη, ∆ιφαινοξυλάτη.
Κατηγορία ∆. Χορηγούνται εφ'άπαξ με τη συνταγή του Ν.1729/87 που φυλάγεται γιά δύο χρόνια.
Αμοβαρβιτάλη, Βαρβιτάλη, ∆εξτρομεθορφάνη, ∆ιαζεπάμη και άλλες Βενζοδιαζεπίνες,
Ζολπιδέμη, Ζοπικλόνη, Ζαλεπλόνη, Μεπροβαμάτη, Πεντοβαρβιτάλη, Πιπραδρόλη, Φαινοβαρβιτάλη.

Πηγή (αρχείο σε pdf)

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:29 PDT

Ι. Χημική δομή

Η χημική δομή των υποδοχέων παραμένει συνήθως σκοτεινή, με ελάχιστες εξαιρέσεις όπου το δραστικό κέντρο αυτών των μεγαλομορίων έχει προσδιορισθεί με αρκετή σαφήνεια. Αντίθετα, η χημική δομή των φαρμάκων είναι επακριβώς γνωστή. Τα χημικώς συγγενή φάρμακα προκαλούν τις ίδιες βασικές ενέργειες, που όμως μπορεί να διαφέρουν σε ένταση. Κατά την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, λαμβάνονται υπ’όψη τα δεδομένα από το συνδυασμό
φαρμακοδυναμικών πειραμάτων και μικρών μεταβολών στη χημική δομή των μορίων που εξετάζονται. Η μεγιστοποίηση του αποτελέσματος αξιολογείται ως ‘ποσοτική συσχέτιση δομής-αποτελέσματος’ (QSAR, Quantitative Structure Activity Relationship). Εάν τα φάρμακα που εμφανίζουν παρόμοια ενέργεια δεν μοιάζουν από χημική άποψη, τότε μπορούμε να υποθέσουμε πως ασκούν τις ενέργειές τους μέσω διαφορετικών υποδοχέων και μέσω διαφορετικών μηχανισμών. Έχει παρατηρηθεί, πως στα περισσότερα φάρμακα οι L-μορφές (αριστερόστροφες) είναι δραστικότερες από τις D-μορφές (δεξιόστροφες). Ακραίο παράδειγμα αποτελεί η μορφίνη, όπου η D-μορφή είναι απόλυτα αδρανής.

ΙΙ. Οδός χορήγησης και φαρμακοτεχνική μορφή

Ο τρόπος χορήγησης μίας δραστικής ουσίας καθορίζει τον βαθμό απορρόφησης και το επίπεδο της στο πλάσμα (βιοδιαθεσιμότητα). Για την p.o. χορήγηση, η καλύτερη φαρμακοτεχνική μορφή είναι το διάλυμα. Προκειμένου για στερεά φάρμακα, καλύτερα επίπεδα έχουμε με τα υπογλώσσια δισκία και τα υπόθετα, επειδή παρακάμπτεται το ήπαρ. Για την παρεντερική χορήγηση, τα υδατικά διαλύματα απορροφώνται ταχύτερα από τα ελαιώδη διαλύματα και τα εναιωρήματα.

III. Βάρος του σώματος

Η συνηθισμένη δοσολογία των φαρμάκων είναι υπολογισμένη για ενήλικα άτομα σωματικού βάρους περίπου 70 kg. Για άτομα που το σωματικό βάρος τους διαφέρει πολύ από αυτή την τιμή, η δόση πρέπει να υπολογίζεται ανά kg. Αυτό συμβαίνει, π.χ. για πολύ αδύνατα άτομα ή για παιδιά. Ο απλούστερος τρόπος υπολογισμού της παιδικής δόσης ενός φαρμάκου
δίνεται από τον τύπο του Clark:

Παιδική δόση = βάρος σε kg x δόση ενήλικα/70

Όταν τα φάρμακα είναι πολύ τοξικά, όπως π.χ. τα κυτταροστατικά, λαμβάνεται υπ’όψη η επιφάνεια του σώματος σε συνδυασμό με το βάρος (με τη βοήθεια ειδικών πινάκων-νορμογραμμάτων). Για ένα άτομο μέσης σωματικής διάπλασης (ύψος 1.75 και βάρος 70 kg) η επιφάνεια σώματος είναι 1.85 m2.

IV. Ηλικία

Τα νεογνά και τα πολύ ηλικιωμένα άτομα έχουν περιορισμένη ηπατική και νεφρική λειτουργία, ή εμφανίζουν μεγάλη ευαισθησία σε φάρμακα που προκαλούν ηλεκτρολυτικές διαταραχές, ή δρουν στο Κ.Ν.Σ και στο ενδοκρινικό σύστημα. Επομένως, εκτός από την μετατροπή της δοσολογίας, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι ενέργειες του χορηγουμένου φαρμάκου.

V. Ατομική ευαισθησία

Αυτή εξαρτάται από το βιολογικό υπόστρωμα του ατόμου που παίρνει το φάρμακο. Οι ατομικοί παράγοντες είναι συνήθως γενετικώς προκαθορισμένοι και μπορούν να επηρεάσουν μία φαρμακολογική ενέργεια με πολλούς τρόπους (σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, ένζυμα μεταβολισμού των φαρμάκων, ευαισθησία υποδοχέων κ.ά.).
Οι λόγοι αυτοί υπαγορεύουν την εξατομίκευση της δοσολογίας για κάθε ασθενή ξεχωριστά. Αυτό συμβαίνει με τα αντιπηκτικά του τύπου της κουμαρόλης, με τα καρδιοτονωτικά γλυκοσίδια και με άλλα φάρμακα. Σοβαρές εκδηλώσεις ατομικής ευαισθησίας είναι τα φαινόμενα ιδιοσυγκρασίας και αλλεργίας, που περιγράφονται αναλυτικά στα σχετικά με την τοξικότητα των φαρμάκων.

VI. Ανάπτυξη αντοχής

Το φαινόμενο αυτό, που παλιότερα ονομαζόταν ‘εθισμός’, χαρακτηρίζεται από την προοδευτική ελάττωση της ενέργειας ενός φαρμάκου μετά από επανειλημμένη χορήγηση. ∆ηλαδή, για να έχουμε την επιθυμητή ενέργεια του φαρμάκου στην αρχική της ένταση, πρέπε να αυξάνουμε συνεχώς τη δόση του, με κίνδυνο να εμφανιστούν τοξικές ενέργειες. Αντοχή αναπτύσσεται κυρίως για τα κατασταλτικά του Κ.Ν.Σ. (όπως είναι η αιθυλική αλκοόλη και οι βενζοδιαζεπίνες) και τα οπιούχα. Το φαινόμενο αυτό, όταν εγκατασταθεί, αφορά όλα τα χημικώς συγγενή φάρμακα (διασταυρούμενη αντοχή).
Η αντοχή μπορεί να οφείλεται στην επαγωγή των ηπατικών ενζύμων, με αποτέλεσμα την ταχύτερη απομάκρυνση από τον οργανισμό, ή σε προσαρμοστικές αλλαγές σε επίπεδο υποδοχέων.
Για την αποφυγή ανάπτυξης αντοχής, πρέπει ένα φάρμακο να δίνεται κατά διαλείμματα (διακεκομμένη χορήγηση) και να συνδυάζεται με άλλα φάρμακα που ασκούν παραπλήσιες ενέργειες. Η ανάπτυξη αντοχής συνδυάζεται πολύ συχνά με παράλληλη εγκατάσταση σωματικής και ψυχολογικής εξάρτησης.
Πολλά φάρμακα δρουν έμμεσα, προκαλώντας την απελευθέρωση διαφόρων ενδογενών ουσιών, οι οποίες δρουν ως τελικοί αγωνιστές και συνδέονται με υποδοχείς για να εμφανίσουν κάποια συγκεκριμένη ενέργεια (π.χ. οι αμφεταμίνες απελευθερώνουν κατεχολαμίνες). Όταν το φάρμακο δίνεται σε μεγάλες δόσεις ή πολύ συχνά, η φαρμακολογική ενέργεια δεν εμφανίζεται, επειδή δεν προλαβαίνει να αθροιστεί το απαιτούμενο ποσό των ενδογενών ουσιών. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται ταχυφυλαξία και αποτελεί μία μορφή αντοχής, που εγκαθίσταται ταχύτατα.

VII. Ανάπτυξη αντίστασης

Πολλές φορές διαπιστώνεται πως κάποια χημειοθεραπευτική αγωγή δεν δίνει αποτελέσματα για την αντιμετώπιση μιας λοίμωξης. Αυτό οφείλεται είτε στην ύπαρξη σύμφυτης αντίστασης των μικροβίων στα χρησιμοποιούμενα φάρμακα είτε στην ανάπτυξη αντίστασης κατά την διάρκεια της θεραπείας. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι επιβεβλημένη η αλλαγή του θεραπευτικού σχήματος. Αντίσταση έχει επίσης περιγραφεί και για ορισμένα καρκινικά κύτταρα, έναντι της αντινεοπλασματικής θεραπείας.

VIII. Ψυχολογικοί παράγοντες

Μία αδρανής ουσία (εικονικό φάρμακο ή placebo) μπορεί να απαλύνει ορισμένα συμπτώματα, όπως πόνους ή ναυτία. Αυτές οι απαντήσεις του οργανισμού οφείλονται στη σφοδρή επιθυμία του ασθενούς να πάρει κάποιο φάρμακο και στην ισχυρή πίστη πως το φάρμακο αυτό θα φέρει καλά αποτελέσματα. Η αποτελεσματικότητα ενός placebo μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη, όταν και ο θεράπων ιατρός αγνοεί ότι κάποιο δραστικό φάρμακο έχει αντικατασταθεί με ένα εικονικό (‘διπλή-τυφλή’ χορήγηση φαρμάκου). Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται στις κλινικές μελέτες για την αξιολόγηση νέων φαρμακευτικών ουσιών, προκειμένου να αποκλεισθεί η παρεμβολή υποκειμενικών εκτιμήσεων αυθυποβολής.

IX. Παθολογικές καταστάσεις

Η ενέργεια των φαρμάκων δεν είναι πάντοτε η ίδια στους υγιείς και τους ασθενείς. Τα αντιπυρετικά κατεβάζουν τη θερμοκρασία του σώματος όταν ένα άτομο έχει πυρετό, ενώ συνήθως δεν ασκούν καμία ενέργεια στη φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος. Επίσης, ενώ η ατροπίνη προκαλεί βρογχοδιαστολή κατά τη διάρκεια μίας ασθματικής κρίσης (βρογχόσπασμος), δεν επηρεάζει το βρογχικό δένδρο υγιών ατόμων.
Φάρμακα τα οποία μεταβολίζονται στο ήπαρ ή απεκκρίνονται από τους νεφρούς πρέπει να δίνονται σε μικρότερη δοσολογία προκειμένου για ηπατοπαθείς ή νεφροπαθείς ασθενείς. Άτομα με χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια (π.χ. εμφύσημα) έχουν υπερκαπνία, η οποία αυξάνει την ευαισθησία σε φάρμακα με κατασταλτική ενέργεια στο κέντρο της αναπνοής (βενζοδιαζεπίνες, οπιούχα κ.α.). Η ενδοφλέβια χορήγηση τέτοιων φαρμάκων ενδέχεται να προκαλέσει θάνατο από άπνοια (απόλυτη αντένδειξη). Μεγάλη ευαισθησία σε αυτά τα φάρμακα παρουσιάζουν και όσοι πάσχουν από υποθυρεοειδισμό, ενώ στον υπερθυρεοειδισμό η ανεκτικότητα του οργανισμού αυξάνεται. Στο έμφραγμα του μυοκαρδίου, η συχνότητα εμφάνισης αρρυθμιών αυξάνεται πάρα πολύ, όταν χορηγηθούν καρδιοτονωτικά γλυκοσίδια ή συμπαθητικομιμητικά φάρμακα.

X. Παρουσία άλλων φαρμάκων

Αρκετά συχνά, μία αναμενόμενη φαρμακολογική ενέργεια τροποποιείται από την παρουσία ενός άλλου φαρμάκου, από την οποία προκύπτει κάποια αλληλεπίδραση. Εκτός από άλλα φάρμακα, αλληλεπιδράσεις μπορεί να εμφανισθούν επίσης από διάφορες χημικές ουσίες που εισέρχονται στον οργανισμό, ως συστατικά της τροφής, ως περιβαλλοντικοί ρύποι κ.λπ.
Συνήθως, είναι εφικτή η αποτροπή κάποιας αλληλεπίδρασης, με την απλή αλλαγή ενός ή περισσοτέρων από τα ενεχόμενα φάρμακα. Προβλήματα θα εμφανισθούν, όταν πρόκειται για απαραίτητα στον ασθενή φάρμακα, που δεν είναι δυνατόν να αντικατασταθούν χωρίς να επηρεασθεί η θεραπευτική αγωγή. Αυτό αφορά κυρίως στα φάρμακα εκείνα που χορηγούνται χρονίως και έχουν χαμηλό δείκτη ασφαλείας, έτσι ώστε να εμφανίζεται τοξικότητα και με μικρές ακόμη παρεκκλίσεις από τα επιτρεπτά επίπεδα στο αίμα (π.χ. καρδιοτονωτικά γλυκοσίδια και κουμαρινικά αντιπηκτικά).
Οι αλληλεπιδράσεις επιτελούνται κυρίως με φαρμακοκινητικούς μηχανισμούς. Ενδέχεται να επηρεασθεί η απορρόφηση ενός φαρμάκου (χημική εξουδετέρωση κατά τη χορήγηση, ή αλλαγή των πεπτικών λειτουργιών και του περισταλτισμού), η κατανομή (παρεκτόπιση από τα πρωτεϊνικά σημεία σύνδεσης), ο μεταβολισμός (επιτάχυνση ή επιβράδυνση) και η απέκκριση (μεταβολές της νεφρικής αιμάτωσης, του pH των ούρων και της ενεργητικής σωληναριακής απέκκρισης). Σε φαρμακοδυναμικό επίπεδο, ενδέχεται να υπάρξουν επίσης σοβαρές αλληλεπιδράσεις, όταν υπάρχουν προϋποθέσεις για εμφάνιση συνέργειας ή ανταγωνισμού, είτε σε πίπεδο κύριας ενέργειας είτε σε επίπεδο παρενεργειών.

Πηγή (αρχείο σε pdf)

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:24 PDT

Όταν δύο ή περισσότερα φάρμακα χορηγούνται ταυτόχρονα, μπορεί να προκύψει ανταγωνισμός ή συνέργεια (δηλαδή μείωση ή επίταση του τελικού αποτελέσματος).
Ο ανταγωνισμός χαρακτηρίζεται ως:
1. Φαρμακολογικός (ή βιολογικός), όταν εκδηλώνεται σε επίπεδο υποδοχέων, δηλαδή όταν το ένα φάρμακο έχει ιδιότητες αγωνιστή και το άλλο ανταγωνιστή.
2. Χημικός, όταν ένα φάρμακο αντιδρά χημικώς με ένα άλλο στο σημείο εφαρμογής ή απορρόφησης, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η βιοδιαθεσιμότητα του ενός ή και των δύο (π.χ. σίδηρος και τετρακυκλίνες).
2. Φυσιολογικός, όταν η φαρμακολογική ενέργεια του ενός αναιρεί την ενέργεια του άλλου, όπως συμβαίνει π.χ., με την νοραδρεναλίνη (αγγειοσύσπαση) και την ισταμίνη (αγγειοδιαστολή). Συνήθως, πρόκειται για φάρμακα που επενεργούν μέσω υποδοχέων, όμως οι υποδοχείς αυτοί είναι εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους.
3. Βιοχημικός (ή έμμεσος), όταν η παρουσία ενός φαρμάκου στον οργανισμό τροποποιεί τις συνθήκες ομοιοστασίας έτσι, ώστε να ευνοείται η απομάκρυνση ενός άλλου φαρμάκου. Για παράδειγμα, οι επαγωγείς των ηπατικών ενζύμων επιταχύνουν το μεταβολισμό ορισμένων φαρμάκων.
Αντίθετη με τον ανταγωνισμό είναι η συνέργεια, κατά την οποία η συνύπαρξη δύο ή περισσοτέρων φαρμάκων προκαλεί αύξηση της δράσης του ενός ή και των δύο. Η συνέργεια διακρίνεται σε:
α. Αθροιστική, όταν η τελική ενέργεια των φαρμάκων είναι ίση με το αλγεβρικό άθροισμα των ενεργειών του καθενός ξεχωριστά.

ΕΑΒ = ΕΑ + ΕΒ 1+1=2

Tο φαινόμενο αυτό παρατηρείται με φάρμακα που έχουν ίδιες ή παραπλήσιες ενέργειες, όπως π.χ., τα υπνωτικά.
β. ∆υναμική, όταν η τελική ενέργεια των φαρμάκων έχει μεγαλύτερη ένταση από το απλό άθροισμα των ενεργειών των επί μέρους φαρμάκων.

ΕΑΒ > ΕΑ + ΕΒ 1+1>2

Συνέργεια αυτού του τύπου δίνουν τα φάρμακα που επιδρούν με διαφορετικούς μηχανισμούς στο ίδιο βιολογικό σύστημα, όπως ο συνδυασμός σουλφαμεθοξαζόλης και τριμεθοπρίμης, που ασκεί ισχυρή αντιμικροβιακή δράση, παρεμβαίνοντας σε δύο διαδοχικά στάδια του μεταβολισμού του φυλλικού οξέος στα μικρόβια. Μεμονωμένη χρήση αυτών των φαρμάκων έχει πενιχρά αποτελέσματα.
γ. Ενισχυτική, όταν μία φαινομενικά αδρανής ουσία επιτείνει τη δράση ενός φαρμάκου, όπως η προβενεσίδη που αν και αδρανής επιτείνει τη δράση της πενικιλλίνης παρατείνοντας την παραμονή της στον οργανισμό (επιβραδύνει τη νεφρική της απέκκριση).

ΕΑΒ > ΕΑ + ΕΒ 0+1>1

Η συνέργεια μπορεί να αξιοποιηθεί στη θεραπευτική, με σκοπό τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα με την ελάχιστη δυνατή τοξικότητα, επειδή τα συνδυαζόμενα φάρμακα χορηγούνται σε δόσεις μικρότερες των συνήθων.

Πηγή (αρχείο σε pdf)

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ∆ΡΑΣΗΣ - ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟ∆ΟΧΕΩΝ

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Sun, 10 Aug 2008 16:22:19 PDT

Ασχέτως με το αν το βιολογικό υπόστρωμα είναι ένας μονοκύτταρος μικροοργανισμός ή ένα όργανο με μεγάλο βαθμό διαφοροποίησης και οργάνωσης, για να δράσει ένα φάρμακο πρέπει να επηρεάζει κάποιο μόριο με λειτουργική εξειδίκευση. Τα μεγαλομόρια που αποτελούν εκλεκτικές θέσεις σύνδεσης για την εμφάνιση μίας φαρμακολογικής ενέργειας ονομάζονται υποδοχείς.
Από χημική άποψη, οι υποδοχείς είναι συνήθως πρωτεΐνες ή πυρηνικά οξέα. Τα περισσότερα φάρμακα δείχνουν κάποια εκλεκτικότητα και εξειδίκευση στη δράση τους, που εξαρτώνται από τις φυσικοχημικές ιδιότητες και τη στερεοχημική διάταξη του μορίου του υποδοχέα και του ίδιου του φαρμάκου. Κατά κανόνα, ένα φάρμακο δρα μέσω ενός είδους υποδοχέων. Επί πλέον, τα φάρμακα εκείνα που ασκούν παρόμοιες ενέργειες στον οργανισμό, δρουν μέσω των ίδιων υποδοχέων.
Οι υποδοχείς βρίσκονται είτε στην κυτταρική μεμβράνη, είτε στο εσωτερικό των κυττάρων, ως τμήματα ενζύμων ή γενικότερα ως τμήματα λειτουργικών σχηματισμών (μιτοχόνδρια, πυρήνας, ριβοσώματα κ.ά.). Η σύνδεση ενός φαρμάκου με τους αντίστοιχους υποδοχείς είναι συνήθως αναστρέψιμη (με ετεροπολικούς ή ημιπολικούς δεσμούς) και αποτελεί την έναρξη της μεταβίβασης ενδοκυττάριων σημάτων και την αλληλουχία ποικίλων βιοχημικών μεταβολών.

Τα φάρμακα ως προσδέματα υποδοχέων

Ένα φάρμακο συνδέεται με υποδοχείς όταν έχει την απαιτούμενη χημική συγγένεια, ενώ για την εκδήλωση κάποιας λειτουργικής απάντησης απαιτείται επιπλέον η ύπαρξη ενδογενούς δραστικότητας.
Ένα φάρμακο χαρακτηρίζεται ως αγωνιστής (ή διεγέρτης) κάποιων υποδοχέων, όταν διαθέτει χημική συγγένεια και ενδογενή δραστικότητα για τους συγκεκριμένους υποδοχείς.
Ένα φάρμακο χαρακτηρίζεται ως ανταγωνιστής (ή αναστολέας) κάποιων υποδοχέων, όταν διαθέτει χημική συγγένεια αλλά στερείται ενδογενούς δραστικότητας για τους συγκεκριμένους υποδοχείς. Ένα φάρμακο με μεγάλη ή μικρή συγγένεια για ένα είδος υποδοχέων, αλλά μικρή ενδογενή δραστικότητα, ονομάζεται μερικός ή ατελής αγωνιστής.

Ένταση της απάντησης

Η ενέργεια (Ε) του φαρμάκου (Φ) μετά τη σύνδεση με τους υποδοχείς (Υ) θα έχει το μέγεθος που προκύπτει από τον θεωρητικό τύπο:
Ε = α [ΦΥ]
Σημαντική παράμετρο αποτελεί το σύμπλεγμα φαρμάκου-υποδοχέα [ΦΥ], που εξαρτάται από τη δόση, καθορίζει την ένταση της φαρμακολογικής απάντησης και φθάνει μία μέγιστη τιμή με τον κορεσμό όλων των υποδοχέων.
Η σταθερά α εξαρτάται από την ενδογενή δραστικότητα του φαρμάκου. Φάρμακα με μεγάλη ισχύ έχουν υψηλή τιμή της σταθεράς α. Αντίθετα, η σταθερά α έχει μηδενική τιμή, όταν ένα φάρμακο συμπεριφέρεται ως ανταγωνιστής, δηλαδή συνδέεται με τους υποδοχείς αλλά δεν διαθέτει ενδογενή δραστικότητα και δεν προκαλεί κάποια λειτουργική απάντηση. Το ίδιο ισχύει όταν τα μεγαλομόρια σύνδεσης είναι αδρανή, όπως π.χ. οι λευκωματίνες του πλάσματος.
Η αποτελεσματικότητα (ενδογενής δραστικότητα) δεν πρέπει να συγχέεται με την ισχύ ενός φαρμάκου. Στην κλινική πράξη, μεγαλύτερη σημασία έχει η αποτελεσματικότητα και όχι η ισχύς, δεδομένου ότι είναι δυνατόν κάποιο φάρμακο να είναι αποτελεσματικότερο και ταυτόχρονα ασθενέστερο σε σύγκριση με ένα άλλο. Η ισχύς θα καθορίσει απλώς το ύψος των χρησιμοποιούμενων δόσεων.

Μεταβίβαση σημάτων

Η φαρμακολογική απάντηση που εκλύεται από την ενεργοποίηση των υποδοχέων επιτελείται με τέσσερις γνωστούς μηχανισμούς:
1. Μεμβρανικοί δίαυλοι ιόντων. Συμμετέχουν σε λειτουργίες που απαιτούν ηλεκτρική διέγερση (νευρώνες, νευρομυϊκή σύναψη, λείες μυϊκές ίνες, αδενικά κύτταρα) και ρυθμίζουν τη ροή ιόντων, με αποτέλεσμα την εκπόλωση ή την υπερπόλωση της μεμβράνης. Υποδοχείς διαύλων διαμεσολαβούν τις δράσεις τις ακετυλχολίνης, του γ-αμινοβουτυρικού οξέος, της γλυκίνης και του γλουταμικού οξέος.
2. Πρωτεΐνες G. Αποτελούν μία ομάδα πρωτεϊνών που συνδέονται λειτουργικά με την τριφωσφορική γουανίνη (GTP), ενεργοποιούνται από υποδοχείς της εσωτερικής επιφάνειας της κυτταρικής μεμβράνης και αποτελούν δεύτερους αγγελιαφόρους στη μεταβίβαση του σήματος.
Οι πρωτεΐνες G ρυθμίζουν πολλές κυτταρικές λειτουργίες, επιδρώντας σε ένζυμα (αδενυλοκυκλάση, φωσφολιπάσες C και Α2, κ.ά.), ή μεταβάλλοντας τη ροή ιοντικών διαύλων (Na+, K+, Ca++). Οι υποδοχείς πεπτιδικών ορμονών και ορισμένων νευρομεταβιβαστών (αδρενεργικοί και μουσκαρινικοί) εξαρτώνται από το σύστημα των πρωτεϊνών G.
Το μόριο των πρωτεϊνώνG απαρτίζεται από τρεις υπομονάδες (α-, β- και γ-αλυσίδα). Η υπομονάδα α είναι πολύ σημαντική, επειδή αφ’ενός καθορίζει την εξειδίκευση της αλληλεπίδραςσης με τον υποδοχέα και αφ’ετέρου περιέχει το ένζυμο GTPάση, το οποίο διασπά το GTP και τερματίζει την ενδοκυτταρική μετάδοση σημάτων.
3. Ενδοκυτταρικά μεγαλομόρια. Ορισμένα πρωτεϊνικά συμπλέγματα που συνδέονται με λειτουργικά μεγαλομόρια του πυρήνα αποτελούν σημεία πρόσδεσης των στεροειδικών ορμονών, της θυροξίνης και της βιταμίνης D. Η ενεργοποίηση αυτών των μεγαλομορίων καταλήγει στη ρύθμιση της RNA πολυμεράσης και της έκφρασης ορισμένων γονιδίων.
4. Τυροσινοκινάση. Η κυτταρική μεμβράνη περιέχει υποδοχείς που σχετίζονται με το ενδοκυτταρικό σύστημα της τυροσινοκινάσης, ενός ενζύμου που καθορίζει τις σημαντικές λειτουργίες της μίτωσης, της διαφοροποίησης και του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου (απόπτωση). Οι υποδοχείς αυτοί ενεργοποιούνται από ποικίλους αυξητικούς παράγοντες (επιδερμικός αυξητικός παράγοντας, αυξητικός παράγοντας τύπου ινσουλίνης κ.ά.) και ρυθμίζουν τελικώς την έκφραση ορισμένων γονιδίων.

Ρύθμιση υποδοχέων

Όταν υφίστανται μακροχρόνια διέγερση, ορισμένοι υποδοχείς εμφανίζουν μειωμένη απόκριση. Το φαινόμενο αυτό έχει αποδοθεί σε μείωση του αριθμού των υποδοχέων ή σε μεταβολές στη δομή του μορίου τους (μειορρύθμιση), ή σε ελλειμματική διεκπεραίωση των ενδοκυτταρικών σημάτων μεταβίβασης (απευαισθητοποίηση). Για παράδειγμα, οι β2-αδρενεργικοί αγωνιστές, που χρησιμοποιύνται ως βρογχοδιασταλτικά φάρμακα, χάνουν με την πάροδο του χρόνου την αποτελεσματικότητά τους. Το αντίθετο φαινόμενο, που ονομάζεται ευαισθητοποίηση ή αυξορρύθμιση, παρατηρείται όταν διακόπτεται απότομα η μακροχρόνια χορήγηση ορισμένων ανταγωνιστών και πιθανότατα οφείλεται σε αυξημένη σύνθεση υποδοχέων. Μετά από χορήγηση β-αδρενεργικών αναστολέων (π.χ. προπρανολόλης), ενδέχεται να εμφανισθούν αρρυθμίες που αποδίδονται σε αύξηση των αδρενεργικών υποδοχέων της καρδιάς ή σε μεγαλύτερη ετοιμότητα των αντίστοιχων ενδοκυτταρικών συστημάτων μεταβίβασης του σήματος.

Πηγή (αρχείο σε pdf)

Η σωστή εκτέλεση! (χιουμοριστικό)

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Mon, 11 Aug 2008 04:42:17 PDT

Military press

Το γρηγορότερο ζώο στον πλανήτη

Drchgeor@gmail.com (gm4486) — Fri, 22 Aug 2008 13:01:50 PDT

Δεν είναι βόας, δεν είναι κροταλίας.....! Ούτε τσίτα είναι!! Λέγεται Mantis shrimp και ζεί στη θάλασσα. Αποκτά τις ιδιαίτερες ικανότητές του χάρη στη μοναδική μορφολογία του άκρου του. Η μορφολογία ακολουθεί τη λειτουργία (form follows function) για ακόμα μια φορά.

Linkage mechanics and power amplification of the mantis shrimp's strike
S. N. Patek1, B. N. Nowroozi, J. E. Baio1, R. L. Caldwell1 and A. P. Summers

Τα παντα για την ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ και τη ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Φρούτα: Ωρίμανση

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής

Ποσοστό λίπους

Σύσταση του σώματος

ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΡΗΣΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΠΤΥΧΩΝ

ΑΛΛΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

tracker με αγώνες αθλημάτων

Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά

Αναλογίες σώματος

Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικάκαι αθλητική επίδοση

Τροποποίηση τεχνικής

Σωματότυπος

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΤΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

Εξαιρέσεις

Gym Jones- Πρότυπο γυμναστηρίου

Bodybuilding (βιβλία)

Body For Life

The Poliquin Principles

Muscle Revolution

The Black Book of Training Secrets

The Gold's Gym Guide to Getting Started in Bodybuilding

Ενεργειακή πυκνότητα και Αδυνάτισμα

Όγκος Vs Θερμίδες

Οι καλύτερες διατροφικές επιλογές

Μικρές συμβουλές

Volumetrics

Γεύμα μετά τη προπόνηση!

Τί δεν πάει καλά μ'αυτά που τρώμε!

Ντοκιμαντέρ και Αθλητισμός

Το σώμα των πρωταθλητών (Im Körper der Topathleten)

Pumping Iron

The Eyes of Nye - 106 - Sports

Science of Sport - Cricket

Fight Science by National Geographic

Νέοι Φάκελοι: Οι αθλητές της Εθνικής που ξέφυγαν από τα αναβολικά

Εκρηκτικότητα

Διαφημιστείτε μέσω του blog

Τρόπος Μαγειρέματος! Πώς επηρρεάζει την ποιότητα του τροφίμου

Πρόγραμμα περιοδικότητας για δύναμη και ισχύ

Συμπληρώματα: Προσωπική ιστορία του Mel Siff

Ανακαλύπτοντας τα συμπληρωμάτων διατροφής

Διασπασμένο άμυλο ως συμπλήρωμα

Συμπληρώματα για αθλήματα δύναμης

Στεροειδή και αθλήματα αντοχής

Χορτοφαγία

Η χρήση απομονωμένων συμπληρωμάτων

Διατροφή και καρδιακή νόσος

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ∆ΟΣΗΣ

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ∆ΡΑΣΗΣ - ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟ∆ΟΧΕΩΝ

Η σωστή εκτέλεση! (χιουμοριστικό)

Το γρηγορότερο ζώο στον πλανήτη

Ανθρωπομετρικά χαρακτηριστικά
και αθλητική επίδοση