دیگر نمی‌گویم:
(تو نیستی که ببینی
روزهای من چگونه
زرد می‌شوند و
                       فرو می‌ریزند.)
تو از حواس من
نزدیک‌تر ایستاده‌ای
به طلوع شبانه‌ی ماه
در چشم قُمریانِ پنجره‌ام.

بخشی از شعرِ «پُلی در مِه»
سروده‌ی عبّاس صفاری، از کتاب تاریکروشنا
انتشارات مروارید، ۱۳۹۰

ارسال نظر سریع

ستّاره فرمانفرماییان، پایه‌گذار مددکاری‌ اجتماعی در ایران، در جمع کارآموزان و همکاران

امروز، ناراحت‌ام که ستّاره مُرد و هی یادِ حرف‌هایش می‌افتم در کتاب دختری از ایران که تعریف می‌کرد بعد از انقلاب، او را دستگیر کردند و بُردند زندان. چرا؟ به‌خاطر برنامه‌هایی که برای آموزش و رواجِ تنظیم خانواده و کم‌ترزایی در ایران اجرا کرده بود. آخر، ستّاره متهم شده بود که از بسته‌شدنِ نطفه‌ی سربازهای امام جلوگیری کرده و ….
و یادِ وقتی‌ می‌افتم که ستّاره بعد از کلّی سختی و تحصیل در آمریکا به ایران برگشت تا دانش‌کده‌ی خدمات اجتماعی را تأسیس کند و بعد، با خانوم فرح افتادند پی راه‌اندازی مراکز رفاه خانواده و فلان و بهمان.
و یادِ وقتی می‌افتم که توانست خودش را از مرز افغانستان/پاکستان به هند برساند و بعد، با کشتی برود آمریکا، در بی‌کسی و بی‌چیزی.
و یادِ همه‌ی جسارت‌ها و شهامت‌هایش که از او زنی بی‌نظیر و بی‌مانند ساخت که سخت بود و قوی.

مرتبط؛
+ ستاره فرمانفرماییان، مادر مددکاری اجتماعی ایران، درگذشت (بی‌بی‌سی فارسی)
+ ستاره فرمانفرماییان، مادر مددکاری در ایران، درگذشت (دویچه‌وله فارسی)
+ ستّاره فرمانفرماییان درگذشت (صدای آمریکا)

ارسال نظر سریع

«هوای دو نفره»

ارسال نظر سریع

«بعضی می‌گویند: «من» یک سلطان بیچاره و تک و تنهاست و بعضی‌ها هم اعتقاد دارند که من فقط فنجانی از یک قوری چای است.
امّا در واقع، «من» یکی از جدی‌ترین معماهای ذهن آدمی است.»

***

از آن کتاب‌هایی‌ست که درباره‌اش چیزی نمی‌دانم مگر همین ‌که از سوی نشر افق منتشر شده و یکی از نویسنده‌هایش آدمِ پُرسوادِ بسیار شوخی است و عنوانِ معرکه‌ای هم دارد؛ سازمان قوری‌های متحّد.
دلم می‌خواهد زودتر کتاب را بخرم و بخوانم.

ارسال نظر سریع

امشب، تو رفته‌ای و دیگر می‌توانی مطمئن باشی اگر زن نبودم، قطار بودم.

* عنوانِ مجموعه شعری‌ست از حدیث لزرغلامی.

ارسال نظر سریع

با پای دل قدم‌زدن آن هم کنار تو
باشد که خستگی بشود شرمسار تو
در دفتر همیشه‌ی من ثبت می‌شود
این لحظه‌ها عزیزترین یادگار تو
تا دست هیچ‌کس نرسد تا ابد به من
می‌خواستم که گم بشوم در حصار تو
احساس می‌کنم که جدایم نموده‌اند
همچون شهاب سوخته‌ای از مدار تو
آن کوپه‌ی تهی منم آری که مانده‌ام
خالی‌تر از همیشه و در انتظار تو
این سوت آخر است و غریبانه می‌رود
تنهاترین مسافر تو از دیار تو
هر چند مثل آینه هر لحظه فاش تو
هشدار می‌دهد به خزانم بهار تو
اما در این زمانه عسرت مس مرا
ترسم که اشتباه بسنجد عیار تو

«محمّدعلی بهمنی»

ارسال نظر سریع

کازئو ایشی‌گورو

ارسال نظر سریع

نامَحرم، نوشته‌ی یاسر نوروزی، نشر آموت، صفحه‌ی ۱۴۳

رُمانِ نامَحرم را خواندم. خوشم آمد. متن روان بود و خوش‌خوان. برای همین بی‌هیچ دردسر و آزاری ماجرای ناصر و دوست‌هایش با آن دخترفراری را تعقیب کردم. اوّل که شروع کرده بودم به خواندنِ کتاب، هی با خودم فکر می‌کردم چرا آقای نویسنده این ساختارِ زمانیِ متفاوت را برای داستانش انتخاب کرده و خُب، تا صفحه‌ی پنجاه هنوز نمی‌دانستم چرا. گیرم، وقتی توی نمایش‌گاه بودیم موقعِ حرف‌زدنِ نویسنده با یکی دیگر شنیده بودم که داشت می‌گفت به‌خاطر تقطیع فصل‌های کتاب این‌جوری نوشته داستان را و این‌که بعضی چیزها را نمی‌توانسته بنویسه و باید فاصله می‌افتاده در روایت تا … راستش، خوب یادم نیست چی می‌گفت. آخر، گوش نمی‌کردم و فقط می‌شنیدم و بعد هم بلند شدم و رفتم آن‌طرفِ غرفه، ایستادم پشت میزِ کتاب‌ها.

:: شخصیّتِ ناصر، لحنِ راوی و دست‌گذاشتنِ آقای نویسنده روی مسائل نوجوانی، بلوغ، عشق و … باعث شده بود که هی یادِ هولدنِ ناتور دشت بیفتم یا آن پسره‌ی سیامک گلشیری در رُمان کابوس. اسمش چی بود؟ یادم نیست. با این فرق که ناصرِ یاسرِ نوروزی بچّه‌ی معمولی‌تری است نسبت به آن دو پسرِ آن دو نویسنده‌ی دیگر. از این پسرهای نوجوانِ عادی که همگی می‌شناسیم و در هم‌سایگی ما و یا در خانه‌ی ما زندگی می‌کند و طی داستان با مسائلِ مختلفی روبه‌رو می‌شود؛ مسائل شخصی، خانوادگی، اجتماعی، مذهبی و ….

:: دیروز، با هولدرلین درباره‌ی نامَحرم حرف می‌زدم و می‌گفتم کاش آقای نوروزی این رُمان را برای بچّه‌های نوجوان می‌نوشت. هولدرلین گفت: «شوما تو کار نوجوونایی. بقیه براشون مهم نی.» یادم نیست من چی گفتم، ولی قاعدتن نباید چیزی گفته باشم. مگر این‌که دوباره تأکید کرده باشم شخصیّت‌های نامَحرم، فضا و موضوعِ آن خیلی نوجوانانه است. امروز، این گفت‌وگوی هزار کتاب با یاسر نوروزی را خواندم و خُب، … به‌نظرم آمد او آدم بی‌تفاوتی هم نیست نسبت به نوجوانی و مخاطب‌های کم سن و سال‌‌تر. مثلن یک‌جایی گفته؛ «من در نوجوانی قتل دیدم. اعتیاد دیدم. فحشا دیدم. همه چیزهایی که در این کتاب ناصر با آن دست و پنجه نرم می‌کند از سر من و خیلی از نوجوان های دیگر گذشته و می‌گذرد. دغدغه‌های ناصر دغدغه‌های آدم‌ها‌ی همین‌جا و همین امروز است که اصلا افسانه‌ای نیستند. روشنفکر نیستند. اعتماد به نفس کاذب دارند و خیلی از رفتارهایشان برای فرافکنی است. و در کل دنیا برایشان یک امر متناقض است. بله. این دغدغه‌ها از نوجوانی و حتی حالای من می‌آید. من دغدغه‌ی مذهب دارم. من سالها با یک سری مسائل مذهبی که به آنها اعتقاد دارم درگیر بودم. این کتاب برای آنهایی‌ست که با مسائل جهان آفرینش مواجه‌اند و یک سیستم الهی در ذهنشان دارند. ولی نامحرم‌اند…»

:: درباره‌ی ساختارِ متفاوت رُمان می‌گفتم که با عبارت‌هایی مثل «چند روز قبل»، «چند ماه بعد»، «شب اوّل» و …. فصل‌بندی شده است. به‌خاطر تعلیق و کششِ در داستان لازم بود که نویسنده ماجرای ناصر را این‌جوری می‌نوشت، پازل‌طور و با رفت و برگشت‌های زمانی. همین تکنیک باعث شده که کم‌کم گره‌های داستانی باز و ذره‌ذره حقیقت معلوم شود. هرچند، بعضی چیزها هنوز برای خودم روشن نیست و الان نمی‌دانم اصلن توی داستان نبود یا من متوجه نشده‌ام که چی شد سونیا از خانه فرار کرد و چرا خانواده‌ی سونیا به شهرکِ ناصراینا آمدند و ….

:: دیگر؟ این‌طور که من فهمیدم پسرهایِ یاسرِ نوروزی بچّه‌های دهه شصتی‌اند و نوجوانی‌شان مصادف شده با سال‌های مثلن هفتاد و دو، هفتاد و سه. همگی ساکنِ شهرکی هستند حوالیِ پیروزی در تهران و به دبیرستان می‌روند و …. همین‌قدر بگویم که نویسنده به خوبی دنیای رفاقت‌ها و رقابت‌های بچّه‌های طبقه‌ی متوسط را در جهان داستانی‌اش تصویر کرده و درباره‌ی نگرانی‌ها و آرزوهایشان نوشته است. و خوب‌تر این‌که نخواسته ادای آدم‌های روشن‌فکر را درآورد. برای همین رُمان پُر از گیر و گرفتاری‌های آدم‌های معمولی‌ست. مثلن، مادری که به‌خاطر چسباندنِ عکسِ مرجانِ خواننده بالای تختِ پسرش حرص می‌خورد یا پسری که می‌خواهد با وصل کردنِ خودش به گوگوش و وثوقی و این‌ها خودش را محبوب کند و عزیز و ….

:: نکته‌ی پایانی این‌که، به‌نظر من بهتر بود متن با لحنِ عامیانه نوشته نمی‌شد. و دوباره به‌نظر من، در استفاده از اصطلاح‌های کوچه‌بازاریِ بچّه‌های کفِ خیابان هم زیاده‌روی شده است. بااین‌حال، معتقدم نامَحرم رُمانِ سرگرم‌کننده‌ی خوبی برای بزرگ‌ترها (به‌خصوص جوان‌ترها) است. ضمنن، اگر نوجوانی را می‌شناسید که کسر شأنِ خودش می‌داند داستان‌های گروه سنّی خودش را بخواند، حتمن این کتاب را بهش پیش‌نهاد کنید. فکر می‌کنم نامَحرم یک جهانِ امن باشد برای آشنایی نوجوان‌ها با ناامنی‌های دنیا.

*در سراسر کتاب تمام شخصیت‌ها به نوعی با یک قفل درگیرند. قفلی که باید باز باشد و نیست. قفلی که خیلی تلاش می‌کنند بازش کنند، اما نمی‌شود. بعد خیلی اتفاقی و ساده باز می‌شود. بی هیچ دردسری. قفل نماد همین گنجینه‌ی اسرار است. شخصیت‌های نامحرم همه می‌خواهند این قفل را باز کنند تا به یک حرم دست پیدا کنند اما نمی‌توانند. انگار برای باز کردن این قفل فقط و فقط نشانه‌ای از بالا لازم است که آن هم خداوند به هر کس که بخواهد عطا می‌کند. و این نشانه ربطی به تلاش آدم‌ها ندارد. شخصیت‌های نامحرم همه تسلیم این قفل‌ها می‌شوند. چون چاره‌ی دیگری ندارند. درهایی که در داستان قفل می‌شوند حتی برای آنهایی که فکر می‌کنند محرم‌اند باز نمی‌شوند. کل ماجرا در یک کلمه خلاصه می‌شود: عنایت.

+ چاپ اوّل نامَحرم در هفت روز تمام شد و یکی از پُرفروش‌ترین کتاب‌های نشر آموت در نمایش‌گاه بین‌المللی کتاب بود.
+ برای دانلود بخشی از داستانِ نامَحرم را با صدای بهروز رضوی کلیک کنید این‌جا.
+ برای خواندنِ باقی یادداشت‌ها و نقدها درباره‌ی نامَحرم کلیک کنید این‌جا.
+ نامَحرم در چهار ستاره مانده به صبح؛ این‌جا و این‌جا و این‌جا و این‌جا.

ارسال نظر سریع

از کتاب دختری به زیبایی روباهی که ترسیده باشد
سروده‌ی «هدی حدادی»
انتشارات چکه و شهر قلم

ارسال نظر سریع

نسبتِ من و زبان انگلیسی خیلی خوب نیست. شما فرض کن در حدِّ آی اَم بِلَک‌بُرد. بعد، همین من! با این سطحِ مناسباتِ آشنایی با زبانِ دیگر باید همین امروز از توی بساط کتاب‌های دست‌دوّمِ یک کتاب‌فروشی حوالی میدان انقلاب دوتا کتابِ داستانِ کوچولو بردارم به زبانِ انگلیسی محض تمرینِ قرائت و از سر اتّفاق، یکی از کتاب‌ها خلاصه‌شده‌ی کتابی باشد که نویسنده‌اش هشتاد و چند سالِ قبل در چنین روزی مرحوم شده است. به روح اعتقاد دارید؟
می‌پرسید کی؟ هنری رایدر هاگاردِ مرحوم، نویسنده و شاعر انگلیسی‌. این‌جا درباره‌اش نوشته‌اند که او اوّلین‌ کتابش را با عنوان «تاریخ ماجراجویی» منتشر کرد که به وقایع زندگی او در آفریقا می‌پردازد، امّا آنچه که او را بسیار مشهور کرد کتاب «گنج‌های حضرت سلیمان» بود که در سال ۱۹۶۵ فروش ۶۵ میلیونی را به خود اختصاص داد و عنوان کتاب پرفروش را به خود اختصاص داد.
الان دارم سعی می‌کنم خودم را به خاطر نوعِ نوشتار این خبر اذیّت نکنم و درباره‌ی کتاب آقای هاگارد حرف بزنم.
ویکی‌پدیا می‌گوید رُمان او (She) با زیرعنوانِ تاریخچه‌ی ماجراجویی (A History of Adventure) یکی از آثار کلاسیک ادبیّاتِ تخیّلی است که به ۴۴ زبان مختلف ترجمه شده و بیش از ۸۳ میلیون نسخه‌ی آن به فروش رسیده. یعنی، این کتابِ آقای هاگارد هم علاوه‌بر گنج‌های حضرت سلیمان (King solomon’s mines) محبوب و پُرفروش بوده است.
جست‌وجوی من درباره‌ی او در سایتِ کتاب‌خانه‌ی ملّی به نتیجه‌ای نرسید، ولی گویا گنج‌های حضرت سلیمان با همین عنوان و عنوان‌های دیگر (مثل گ‍نج‌های‌ س‍ل‍ی‍م‍ان، غ‍اره‍ای‌ ال‍م‍اس‌ گ‍ن‍ج‌ه‍ای‌ س‍ول‍وم‍ون‌) و کتاب دخ‍ت‍ر م‍ن‍ت‌ زوم‍ا با عنوان‌هایی مانند ش‍اه‍زاده‌ خ‍ان‍م‌ م‍ک‍زی‍ک‍و و ان‍ت‍ق‍ام‌ (دخ‍ت‍ر م‍ون‍ت‍زوم‍ا) به فارسی ترجمه و منتشر شده است.

ارسال نظر سریع

نامحرم، یاسر نوروزی، نشر آموت، صفحه‌ی ۹۳

ارسال نظر سریع

نامحرم، یاسر نوروزی، نشر آموت، صفحه‌ی ۹

ارسال نظر سریع

چیز مهمی هم بوده که موجب افسوس و پشیمانی شود؟
همه ما آدم‌ها اگر شرایط کمی متفاوت بود، ممکن بود به شیوه‌های دیگری زندگی کنیم. خیلی افسوس می‌خورم که قدم بلندتر نشد، یا خواننده اپرا نشدم، ولی به هر حال در مورد هیچ کدام از این‌ها هم کاری از دست من بر نمی‌آمد.

+ متنِ کاملِ گفت‌وگو با مارگارت ات‌وود را این‌جا بخوانید.

ارسال نظر سریع

دست‌آوردِ بزرگِ نمایش‌گاه کتابِ امسال این بود که دیگر می‌دانم نویسنده‌ی محبوبِ نود درصدِ ملّت کسی نیست مگر میم.‌مؤدب‌پور و بس که هر کی آمد جلوی غرفه پرسید از او یا مستور و یا امیرخانی کتاب داریم من الان دلم می‌خواهد مؤدب‌پور، مستور و یا امیرخانی بشوم. الکی.
ضمن این‌که، الان می‌توانم بر مبنای مشاهده‌های عینی‌ام درباره‌ی پُرفروش‌ترین کتاب‌ها در نمایش‌گاه آمار و ارقام اعلام کنم و بگویم بیش‌تر از نیمی از مردمِ آمده به نمایش‌گاه، کتاب‌های قصّه‌های امیرعلی (انتشارات نقش و نگار) و تو، تویی؟! (انتشارات ذهن‌آویز) را خریده‌اند. هرچند، نمی‌دانم نقش و نگار اصلن توی نمایش‌گاه بوده یا نبوده، ولی به من ثابت شد دست‌کم خیلی از ملّت به قصدِ خریدِ قصّه‌های امیرعلی به نمایش‌گاه آمده بودند. آن یکی کتاب، یعنی تو، تویی؟، را هم بالاخره توی دستِ دختر و پسری دیدم و رستگار شدم.

ارسال نظر سریع

نشست روی صندلی، پشتِ آن میزِ پلاستیکیِ نارنجی، که به قولِ یوسف علیخانی در قلعه‌ی غرفه‌ بود، و یک جلد کتاب از توی نایلون درآورد، حاجی نمی‌دانم چیِ اصفهانی. بعد هم خودکارش را برداشت و خواست امضاء کند کتابش را و خُب، من کنار دستش نشسته بودم و گفتم: نمی‌دانم از کی شنیده‌ام که شما بداخلاق هستید و جدّی. شاید هم جایی خوانده باشم، در همشهری جوان مثلن. لبخند زد و پرسید: تازگی؟ گفتم: نه، چهار یا پنج سالِ قبل. یادم نیست. بعد، پرسیدم: یعنی، الان تغییر کردید؟ دیگر بداخلاق نیستید؟ خنده‌ای کرد گفت که نمی‌داند. که همیشه این‌جوری بوده که حالا هست. من هم گفتم که اصلن بداخلاق نیست. که خیلی هم مهربان‌ است. که دوستش دارم و خوش‌حال‌ام بالاخره آقای نویسنده‌ی معرکه‌ی گاوخونی را می‌بینم، این‌قدر نزدیک. این‌قدر خوب.

ارسال نظر سریع