Στο πεδίο της εμπειρίας χρήστη, η Wikimedia προχωρά σε βελτιώσεις που ενθαρρύνουν τη δημιουργία λογαριασμών. Μετά από επιτυχημένο πείραμα, εισάγεται ένα νέο προειδοποιητικό μήνυμα για αποσυνδεδεμένους χρήστες που ξεκινούν επεξεργασία από κινητές συσκευές. Η αλλαγή στοχεύει να κάνει πιο σαφή τη διαδικασία επεξεργασίας, να ενισχύσει τη μετάβαση προς τη χρήση λογαριασμών και να ευθυγραμμίσει καλύτερα την εμπειρία των προσωρινών λογαριασμών με την ασφάλεια και τη διαφάνεια.

Στις εφαρμογές, η Wikipedia για Android δοκιμάζει τον επανασχεδιασμό της αρχικής ροής (Home Feed), που είναι ήδη διαθέσιμος στο 50% των χρηστών. Η νέα εμπειρία βασίζεται σε δύο βασικές καρτέλες: την «Κοινότητα», με επιμελημένο περιεχόμενο και ενημερώσεις από το κίνημα, και τη «Για εσάς», με εξατομικευμένες προτάσεις ανάγνωσης που ανανεώνονται καθημερινά. Στόχος είναι η ενίσχυση της ανακάλυψης περιεχομένου και της μαθησιακής εμπειρίας. Παράλληλα, στη beta έκδοση της εφαρμογής για iOS εμφανίζεται σε περισσότερες γλώσσες το παιχνίδι “Which came first?”, δείχνοντας τη συνεχιζόμενη επένδυση σε λειτουργίες που ενισχύουν την αλληλεπίδραση των αναγνωστών.

Για τους συντάκτες, ξεχωρίζει η εισαγωγή του sub-referencing, μιας νέας λειτουργίας του MediaWiki που επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση παραπομπών με διαφορετικές λεπτομέρειες. Η διάθεση ξεκίνησε στις 8 Ιουνίου για τα περισσότερα wiki της Ομάδας 1 και τη γαλλική Wikipedia και θα επεκταθεί σταδιακά. Οι κοινότητες καλούνται να ελέγξουν μεταφράσεις της επέκτασης Cite και πιθανές προσαρμογές σε εργαλεία όπως τα Reference Tooltips, ενώ όσοι χρησιμοποιούν Reference Previews δεν χρειάζεται να προβούν σε ενέργειες. Παράλληλα, δοκιμάζεται και μια νέα συμπεριφορά στις υποσημειώσεις, όπου με ένα κλικ ενδέχεται να εμφανίζονται πλήρη βιβλιογραφικά στοιχεία χωρίς μετάβαση στη λίστα αναφορών.

Επιπλέον, η λειτουργία Suggestion Mode του VisualEditor δοκιμάζεται ως A/B test σε περίπου 15 Βικιπαίδειες για νέους συντάκτες από κινητό. Στόχος είναι να μετρηθεί αν συμβάλλει σε περισσότερες εποικοδομητικές επεξεργασίες, καθώς και η επίδρασή της στη διατήρηση νέων χρηστών και στα ποσοστά αναστροφών ή αποκλεισμών.

Σημαντική είναι η αναβάθμιση του Wikimedia Enterprise, το οποίο αύξησε αισθητά τα δωρεάν όρια χρήσης των API του. Το On-demand API ανέβηκε από 5.000 σε 50.000 αιτήματα τον μήνα, ενώ το Snapshot API διπλασιάστηκε από 15 σε 30 αιτήματα. Παράλληλα, τα Structured Contents snapshots είναι πλέον διαθέσιμα και σε δωρεάν λογαριασμούς. Η αλλαγή αυτή μειώνει το εμπόδιο πρόσβασης στα δεδομένα του Wikimedia και διευρύνει τις δυνατότητες αξιοποίησής τους από ερευνητές, οργανισμούς και εφαρμογές.

Στο πεδίο της εκπαίδευσης, κυκλοφόρησε στο WikiLearn ένα νέο δωρεάν, αυτορυθμιζόμενο διαδικτυακό μάθημα με τίτλο «Wikipedia for Researchers: Building Reliable Knowledge Through Citationsς». Απευθύνεται σε όσους θέλουν να αυξήσουν την ορατότητα του επιστημονικού τους πεδίου στη Wikipedia και μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο σε ακαδημαϊκά ιδρύματα, εκπαιδευτές και κοινότητες ανοιχτής γνώσης.

Τέλος, το Wikimedia Foundation ανακοίνωσε ότι το Community Tech team θα πάψει να λειτουργεί ως ξεχωριστή ομάδα και το Community Wishlist θα ενταχθεί σε πιο αποκεντρωμένο μοντέλο μέσα στο ευρύτερο πλάνο Product & Technology. Με αυτόν τον τρόπο, η καταγραφή των αναγκών της κοινότητας συνεχίζει να γίνεται μέσα από το Wishlist, αλλά η υλοποίηση των προτεραιοτήτων δεν θα περνά πλέον από μία ειδική ομάδα με αποκλειστική ευθύνη, αφού η εργασία θα μοιράζεται σε περισσότερες ομάδες του οργανισμού.

Η αλλαγή αυτή προκάλεσε αντιδράσεις στην κοινότητα, με αρκετούς συντάκτες να εκφράζουν ανησυχίες ότι χάνεται ένα σαφές και αναγνωρίσιμο σημείο επαφής για τα τεχνικά αιτήματα των εθελοντών. Υπάρχουν επίσης διαμαρτυρίες ότι η νέα δομή μπορεί να δυσκολέψει τη λογοδοσία, να αποδυναμώσει τον ρόλο του Community Wishlist και να κάνει πιο αβέβαιη την πορεία των θεμάτων που προτείνει η κοινότητα.

Η ανάρτηση Wikimedia Fortnight: βελτιώσεις σε εφαρμογές, εργαλεία επεξεργασίας και αναδιάρθρωση του Community Tech εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Από το DOS στο open source

Το αρχικό Transport Tycoon, που κυκλοφόρησε στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ήταν ένα κλασικό οικονομικό simulation: αναλάμβανες μια εταιρεία μεταφορών, έφτιαχνες δίκτυα σιδηροδρόμων, δρόμων, λιμανιών και αεροδρομίων και προσπαθούσες να κερδίσεις όσο περισσότερο γίνεται μεταφέροντας επιβάτες και φορτία από πόλη σε πόλη και από βιομηχανία σε βιομηχανία. Η Deluxe έκδοση πρόσθεσε νέους τύπους τοπίων, περισσότερα οχήματα και βελτιωμένο interface, αλλά η βασική ιδέα έμεινε η ίδια: χτίζεις σιγά‑σιγά μια αυτοκρατορία μεταφορών σε έναν ισομετρικό, 2D κόσμο που εξελίσσεται τεχνολογικά από τις ατμομηχανές μέχρι τα σύγχρονα τρένα και αεροπλάνα.

Κάπου εκεί μπαίνει στη ζωή μου το OpenTTD: ένα open source ξαναγράψιμο της μηχανής του Transport Tycoon Deluxe, που στόχο έχει να μιμηθεί πιστά το αρχικό παιχνίδι και ταυτόχρονα να το επεκτείνει με νέες δυνατότητες. Το “μιμηθεί” είναι αρκετά ακριβές. Οι πρώτες εκδόσεις του OpenTTD είχαν μόνο το σύγχρονο λογισμικό αλλά χωρίς τα γραφικά, τα οποία έπρεπε να εγκαταστήσεις από το ίδιο το TTD. Το αποτέλεσμα είναι ότι κρατάει σχεδόν αυτούσιο το πνεύμα και τη λογική του παλιού παιχνιδιού, αλλά πάνω από αυτό προσθέτει πράγματα που θα ήταν αδύνατο να χωρέσουν σε ένα παιχνίδι των 90s.

Τι είναι το OpenTTD σήμερα

Τυπικά, το OpenTTD είναι ένα παιχνίδι προσομοίωσης μεταφορών, στο οποίο κερδίζεις χρήματα μεταφέροντας επιβάτες και εμπορεύματα με τρένα, λεωφορεία, φορτηγά, πλοία και αεροπλάνα, σε έναν χάρτη γεμάτο πόλεις και βιομηχανίες. Στην πράξη όμως, είναι ένα sandbox logistics, υποδομών και χωροταξίας, όπου μπορείς να στήσεις από ένα απλό δίκτυο προαστιακών μέχρι ένα τεράστιο παγκόσμιο δίκτυο μεταφορών που λειτουργεί σχεδόν αυτόνομα χάρη στις εντολές και τους αυτοματισμούς που έχεις ορίσει.

Σε σχέση με το παλιό Transport Tycoon Deluxe, το OpenTTD φέρνει μαζί του τεράστιους χάρτες (έως και 4096×4096 tiles), προηγμένα pathfinding συστήματα για τα τρένα, πολύ πιο ευέλικτους σταθμούς και γέφυρες, καθώς και ένα πλήρες σύστημα multiplayer για δεκάδες παίκτες σε LAN ή μέσω internet. Είναι επίσης δωρεάν, ανοικτού κώδικα (GPLv2), διαθέσιμο για όλες τις βασικές πλατφόρμες και μπορεί να το κατεβάσει κανείς τόσο από τον επίσημο ιστότοπο όσο και από πλατφόρμες όπως Steam ή package managers διαφόρων λειτουργικών.

Από τη νοσταλγία στην υποδομή

Ένας λόγος που με κρατάει τόσα χρόνια είναι η καθαρή νοσταλγία: όταν ανοίγω ένα καινούργιο παιχνίδι στο OpenTTD, είναι σαν να ξαναφορτώνω τις παλιές αποστολές από το Transport Tycoon, μόνο που τώρα έχω πολύ περισσότερα εργαλεία στα χέρια μου. Θυμάμαι ακόμα τις πρώτες μου γραμμές τρένων που μπλοκάρονταν επειδή είχα βάλει σήματα λάθος και τα αεροδρόμια που έπνιγαν τις πόλεις αντί να τις εξυπηρετούν.

Αλλά με τον καιρό το παιχνίδι σταματά να είναι μόνο νοσταλγία και γίνεται σχεδόν σαν ένα προσωπικό project υποδομών: πειραματίζεσαι με διακλαδώσεις γραμμών, με hubs που εξυπηρετούν ολόκληρες περιοχές, με ροές φορτίων που μοιράζονται σε πολλαπλές διαδρομές, με την οικονομία να σε επιβραβεύει (ή να σε τιμωρεί) ανάλογα με το πόσο αποτελεσματικά δουλεύει το δίκτυό σου. Αυτός ο ψευδορεαλισμός της οικονομίας, των καθυστερήσεων και της χωροθέτησης είναι που σε κάνει να λες «ας κάνω άλλη μία μικρή βελτίωση» και να καταλήγεις να παίζεις για ώρες.

Κοινότητα, mods και ένας ζωντανός μικρόκοσμος

Το ότι το OpenTTD είναι open source σημαίνει ότι δεν έμεινε ποτέ παγωμένο στο 1995: η κοινότητα έχει προσθέσει εκατοντάδες νέα χαρακτηριστικά, από νέα συστήματα σηματοδότησης και αυτοματισμών μέχρι πλήρη reworks σε αεροδρόμια, οικονομίες και οχήματα. Μέσα από πακέτα νέων γραφικών NewGRF και σενάρια, μπορείς να μετατρέψεις τον κλασικό κόσμο του παιχνιδιού σε σχεδόν οτιδήποτε: από ρεαλιστικές ευρωπαϊκές γραμμές μέχρι φανταστικές οικονομίες με εντελώς διαφορετικές αλυσίδες παραγωγής.

Παράλληλα, το multiplayer δίνει άλλη διάσταση: μπορείς να μοιραστείς τον ίδιο χάρτη με άλλους παίκτες, να συνεργαστείτε για να χτίσετε ένα καθαρό και αποδοτικό δίκτυο ή να ανταγωνιστείτε για το ποιος θα κυριαρχήσει σε μια περιοχή. Και επειδή το παιχνίδι εξακολουθεί να αναπτύσσεται ενεργά, με σταθερές και nightly εκδόσεις, νιώθεις ότι αυτός ο μικρόκοσμος δεν είναι απλώς ένα παλιό παιχνίδι που τρέχει σε εξομοιωτή, αλλά ένα ζωντανό έργο που εξελίσσεται μαζί με όσους το αγαπούν.

Ένα παιχνίδι χωρίς πραγματικό τέλος

Τα περισσότερα παιχνίδια έχουν σαφή αρχή και τέλος· το OpenTTD αντίθετα μοιάζει περισσότερο με μια ανοιχτή ιστορία που μπορείς να επανεφευρίσκεις κάθε φορά από την αρχή. Μπορείς να παίξεις “σοβαρά”, με αυστηρή οικονομία και στόχο τη μέγιστη αποδοτικότητα, ή εντελώς χαλαρά, βάζοντας απλώς ωραίες γραμμές τρένων μέσα σε όμορφα τοπία, χωρίς να σε νοιάζει αν η εταιρεία σου είναι λίγο “στο κόκκινο”.

Ίσως αυτό να είναι και η ουσία της γοητείας του: δεν είναι μόνο η στρατηγική ή τα νούμερα, αλλά το αίσθημα ότι χτίζεις κάτι συνεκτικό που λειτουργεί, ένα δίκτυο που ζει και αναπνέει πάνω στον χάρτη. Και όσο κι αν έχουν αλλάξει τα παιχνίδια τόσα χρόνια, το OpenTTD συνεχίζει να είναι για μένα το μέρος όπου μπορώ να επιστρέφω, να στήνω από την αρχή τη δική μου εταιρεία μεταφορών και να βλέπω τον χάρτη να γεμίζει γραμμές, σταθμούς και διαδρομές – όπως τότε, στο πρώτο Transport Tycoon, απλώς σε μια πολύ πιο ανοιχτή, κοινή και ζωντανή εκδοχή του.

Η ανάρτηση OpenTTD: μια ζωή σε ράγες και διαδρομές εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Με χαρά ανακοινώνω τη διάθεση του Biblionet to WikiCite, ενός νέου πρόσθετου (extension) που σχεδιάστηκε για να χρησιμοποιεί την βάση δεδομένων του Biblionet, καθιστώντας την προσθήκη πηγών πιο γρήγορη και ακριβή από ποτέ. Το εργαλείο είναι πλέον διαθέσιμο τόσο για Google Chrome (και όλους τους Chromium-based browsers, όπως Edge, Brave, Opera κλπ.) όσο και για Firefox.

Τι προσφέρει το Biblionet to WikiCite;

Έχοντας χρησιμοποιήσει ένα βιβλίο ως πηγή για ένα λήμμα της Βικιπαίδειας, θέλουμε να προσθέσουμε μια παραπομπή προς αυτό. Ευτυχώς οι επεξεργαστές κειμένου της Βικιπαίδειας διευκολύνουν την διαδικασία μέσα από φόρμες. Αλλά και πάλι, τα στοιχεία είτε θα πρέπει να γραφούν με το χέρι με βάση το βιβλίο, είτε αν ψάχνουμε μια ακόμη περισσότερη ευκολία, να γίνουν copy&paste από ένα ιστότοπο που περιγράφει αυτό το βιβλίο. Βεβαίως, υπάρχει η καταπληκτική δυνατότητα να συμπληρωθεί αυτόματα η φόρμα δίνοντας μόνο το ISBN. Αυτό δουλεύει καταπληκτικά για τους περισσότερους ξενόγλωσσους τίτλους, αλλά δυστυχώς οι ελληνικές βάσεις δεδομένων υστερούν στο να δίνουν σωστά δεδομένα.

Το Biblionet αποτελεί την πληρέστερη βάση δεδομένων για την ελληνική βιβλιογραφική παραγωγή. Έχω όμως γκρινιάξει στο παρελθόν για το ότι δεν δίνει τα δεδομένα μηχανικά αναγνώσιμα. Οπότε, η μεταφορά των στοιχείων στο πρότυπο {{cite book}} της Βικιπαίδειας περιελάμβανε μέχρι σήμερα επαναλαμβανόμενες κινήσεις copy-paste για κάθε πεδίο χωριστά.

Η επέκταση αυτοματοποιεί πλήρως αυτή τη διαδικασία:

• Αυτόματη εξαγωγή δεδομένων: Το πρόσθετο διαβάζει την ιστοσελίδα ενός βιβλίου και συλλέγει αυτόματα όλα τα απαραίτητα στοιχεία: συγγραφείς, επιμελητές, μεταφραστές, τίτλο, εκδότη, έτος έκδοσης, τοποθεσία, σειρά και ISBN.
• Δημιουργία Βικιπαιδικής παραπομπής: Μετατρέπει τα δεδομένα στην κατάλληλη μορφή, παράγοντας αυτόματα τη σωστή παραπομπή σε μορφή κώδικα (συμπεριλαμβάνοντας και τα tags <ref>...</ref>).
• Αντιγραφή στο πρόχειρο (Clipboard): Με το πάτημα ενός κουμπιού, η έτοιμη αναφορά αντιγράφεται αυτόματα, έτοιμη για επικόλληση.

Οδηγός Εγκατάστασης & Χρήσης

Η χρήση του πρόσθετου έχει απλουστευθεί ώστε να ενταχθεί άμεσα στην καθημερινή ροή εργασίας κάθε συντάκτη:

1.Εγκατάσταση του Πρόσθετου: Chrome Web Store / Firefox Add-ons.

Ανάλογα με τον browser που χρησιμοποιείτε, κατεβάστε και εγκαταστήστε το εργαλείο. Για Chrome και Chromium περιηγητές θα το βρείτε στο Chrome Web Store και στο Firefox add-ons.

2.Πλοήγηση στο Biblionet: Εντοπισμός βιβλίου.

Επισκεφθείτε το biblionet.gr και μεταβείτε στη σελίδα του βιβλίου που θέλετε να χρησιμοποιήσετε ως πηγή ή βιβλιογραφική αναφορά στο λήμμα σας.

3.Άνοιγμα της Επέκτασης: Κλικ στο εικονίδιο.

Κάντε κλικ στο εικονίδιο του πρόσθετου «Biblionet to WikiCite» στη γραμμή εργαλείων (toolbar) του browser σας.

4.Δημιουργία Reference: Αυτόματη αντιγραφή.

Στο μενού που θα ανοίξει, πατήστε το κουμπί «Δημιουργία Reference». Ο κώδικας της παραπομπής θα εμφανιστεί στο πλαίσιο κειμένου και θα αντιγραφεί αυτόματα στο πρόχειρο (clipboard) του υπολογιστή σας.

5.Επικόλληση στη Βικιπαίδεια:Visual Editor ή Wikitext.

Μεταβείτε στο λήμμα που επεξεργάζεστε, τοποθετήστε τον κέρσορα στο σημείο της τεκμηρίωσης και κάντε απλή Επικόλληση (Ctrl+V). Το εργαλείο δουλεύει εξαιρετικά τόσο στον κλασικό κώδικα (Wikitext) όσο και στον Visual Editor.

Παράδειγμα Μορφοποίησης στην Πράξη

Όταν βρίσκεστε στη σελίδα ενός βιβλίου, το extension διαβάζει τα διάσπαρτα μεταδεδομένα και παράγει αυτόματα τον παρακάτω ολοκληρωμένο κώδικα:

<ref name="Δορδανάς_2011">{{cite book | last1=Δορδανάς | first1=Στράτος Ν. | title=Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη | publisher=Βιβλιοπωλείον Της Εστίας | location=Αθήνα | series=Ιστορία και Πολιτική | year=2011 | isbn=978-960-05-1511-4 }}</ref>

Μόλις γίνει η επικόλληση στη Βικιπαίδεια, αυτή θα οπτικοποιήσει την παραπομπή στην πρότυπη μορφή της:

Δορδανάς, Στράτος Ν. (2011). Η γερμανική στολή στη ναφθαλίνη. Ιστορία και Πολιτική. Αθήνα: Βιβλιοπωλείον Της Εστίας. ISBN 978-960-05-1511-4.

Φυσικά ο συντάκτης θα πρέπει μετά να συμπληρώσει και την σελίδα στην οποία παραπέμπει.

Δύο σημαντικές λεπτομέρειες για τη δομή της παραπομπής

Κατά τη χρήση, ίσως παρατηρήσετε ότι στον κώδικα που παράγεται λείπουν δύο πεδία που συναντάμε συχνά σε άλλες παραπομπές: το url και το access-date. Αυτό έγινε συνειδητά για τους εξής λόγους:

1. Γιατί δεν περιλαμβάνεται το URL; Η παραπομπή αφορά το περιεχόμενο του ίδιου του βιβλίου (το έντυπο σώμα που διαβάσατε) και όχι τον ιστότοπο του Biblionet. Σκοπός της επέκτασης είναι να σας βοηθήσει να φτιάξετε μια σωστή αναφορά προς το βιβλίο. Αν θέλατε να παραπέμψετε στην ίδια την καταχώρηση της ιστοσελίδας, η μορφή θα έπρεπε να είναι {{cite web}} με αναφορά έργου την ίδια την Biblionet.
2. Γιατί δεν υπάρχει access-date; Από τη στιγμή που δεν περιλαμβάνεται URL, το access-date (ημερομηνία ανάκτησης) δεν έχει νόημα. Τα έντυπα βιβλία ξεχωρίζουν από το έτος ή τον αριθμό έκδοσής τους και το περιεχόμενό τους παραμένει στατικό μετά τη δημοσίευση, σε αντίθεση με τις ιστοσελίδες που μπορούν να τροποποιηθούν ανά πάσα στιγμή.

Ανοιχτός Κώδικας & Μελλοντική Ανάπτυξη

Ο κώδικας του πρότζεκτ είναι εξ ολοκλήρου ανοιχτός και διαθέσιμος στο GitHub (geraki/biblionet-to-ref). Η κοινότητα είναι παραπάνω από ευπρόσδεκτη να συνεισφέρει με προτάσεις βελτίωσης, αναφορές σφαλμάτων (issues) ή ιδέες. Μάλιστα, στα μελλοντικά πλάνα είναι η προσθήκη και άλλων αξιόλογων βάσεων δεδομένων, οι οποίες θα παράγουν ακριβώς την ίδια καθαρή παραπομπή προς το βιβλίο.

Κάθε σχόλιο ή ιδέα για την περαιτέρω ανάπτυξή του είναι ευπρόσδεκτη. Καλή συνέχεια στις συνεισφορές σας και στις τεκμηριώσεις των λημμάτων!

Η ανάρτηση Από το Biblionet στη Βικιπαίδεια: Ένα νέο εργαλείο για την τεκμηρίωση λημμάτων στη Βικιπαίδεια εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Στη σημερινή ανάρτηση, συγκεντρώνω και εξηγώ τα πιο βασικά εργαλεία και gadgets της Wikipedia.

1. Τα Περιβάλλοντα Επεξεργασίας

Ο τρόπος που γράφουμε έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Πλέον, η Wikipedia προσφέρει δύο βασικούς δρόμους:

Οπτικός Επεξεργαστής VisualEditor: Το σύγχρονο περιβάλλον WYSIWYG. Επιτρέπει την επεξεργασία του κειμένου όπως ακριβώς θα εμφανίζεται στη δημοσιευμένη σελίδα. Είναι εξαιρετικά πρακτικό για τη δημιουργία πινάκων, την οπτική διαχείριση προτύπων και την προσθήκη πολυμέσων, ρίχνοντας το εμπόδιο εισόδου για νέους συντάκτες που δεν γνωρίζουν κώδικα.

Επεξεργαστής Κώδικα (Wikitext Editor): Το κλασικό και ελαφρύτερο περιβάλλον, ιδανικό για όσους προτιμούν την ταχύτητα ή χρειάζονται πλήρη έλεγχο στη μορφοποίηση χαμηλού επιπέδου και τη συγγραφή περίπλοκων προτύπων.

2. Εργαλεία Περιεχομένου και Τεκμηρίωσης

Η προσθήκη αξιόπιστων πηγών και η επέκταση θεμάτων είναι ο πυρήνας του εγχειρήματος.

Εργαλείο Μετάφρασης (Content Translation): Ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για τη γρήγορη δημιουργία νέων λημμάτων. Προσφέρει μηχανική υποστήριξη για μετάφραση από άλλες γλώσσες (π.χ. από την αγγλική στην ελληνική Wikipedia), διατηρώντας ταυτόχρονα τις παραπομπές, τους συνδέσμους και τη δομή του πρωτότυπου λήμματος.

Εργαλείο Παραπομπών (Cite tool): Βρίσκεται ενσωματωμένο στη γραμμή εργαλείων. Με την απλή εισαγωγή ενός URL, ενός ISBN ή ενός DOI, το σύστημα αντλεί αυτόματα τα μεταδεδομένα (συγγραφέα, τίτλο, ημερομηνία) και δημιουργεί μια άρτια διαμορφωμένη παραπομπή, γλιτώνοντας απίστευτο χρόνο από τη χειροκίνητη πληκτρολόγηση.

3. Μικροεφαρμογές (Gadgets) για Γρήγορη Συντήρηση

Τα παρακάτω gadgets μπορούν να ενεργοποιηθούν από τις Προτιμήσεις του λογαριασμού σας και είναι απαραίτητα για την καθημερινή ροή εργασίας, ειδικά όσον αφορά τη συντήρηση:

• HotCat: Ένα εξαιρετικά γρήγορο εργαλείο για την προσθήκη, αφαίρεση ή τροποποίηση κατηγοριών. Λειτουργεί με αυτόματη συμπλήρωση (autocomplete) απευθείας από το κάτω μέρος του λήμματος, χωρίς να χρειάζεται να ανοίξετε καθόλου τη σελίδα επεξεργασίας.
• Επισήμανση σύνταξης (Syntax highlighter): Μια απαραίτητη λειτουργία εντός του απλού επεξεργαστή κώδικα. Χρωματίζει διαφορετικά τα στοιχεία του wikitext (πρότυπα, εσωτερικούς συνδέσμους, ετικέτες HTML), κάνοντας τον κώδικα πιο ευανάγνωστο και τον εντοπισμό συντακτικών λαθών πολύ πιο γρήγορο.

Τα παρακάτω υπάρχουν στην αγγλική Wikipedia αλλά όχι στην ελληνική:

• Twinkle: Το απόλυτο πολυεργαλείο διαχείρισης. Χρησιμοποιείται μαζικά για την άμεση αναίρεση βανδαλισμών, την προσθήκη προτύπων σήμανσης (π.χ. συγχώνευση, έλλειψη πηγών), την πρόταση σελίδων για διαγραφή και την αναφορά προβληματικών χρηστών.
• wikEd: Ένας προηγμένος, πλήρης επεξεργαστής wikitext που ενεργοποιείται από τις Προτιμήσεις. Ξεχωρίζει για την ισχυρή λειτουργία εύρεσης και αντικατάστασης (search and replace), καθώς και για την υποστήριξη κανονικών εκφράσεων (regular expressions), επιτρέποντας μαζικές και σύνθετες διορθώσεις κειμένου.

5. Διαχείριση Πολυμέσων

Η οπτική αναβάθμιση των λημμάτων απαιτεί σωστή διαχείριση αρχείων:

• Οδηγός Επιφόρτωσης (Upload Wizard): Το κεντρικό εργαλείο στο Wikimedia Commons με το οποίο διασυνδέεται η Wikipedia. Παρέχει μια απλή, βήμα προς βήμα καθοδήγηση για τη μαζική επιφόρτωση εικόνων και αρχείων ήχου, εξασφαλίζοντας την ορθή συμπλήρωση των μεταδεδομένων και των απαιτούμενων αδειών χρήσης (Creative Commons).

Αυτά είναι μόνο η αρχή, αλλά αποτελούν τον κορμό των σύγχρονων εργαλείων επεξεργασίας. Ο συνδυασμός τους επιτρέπει σε όλους μας να επικεντρωνόμαστε σε αυτό που πραγματικά μετράει: τον εμπλουτισμό της ελεύθερης γνώσης.

Εσείς ποιο εργαλείο χρησιμοποιείτε περισσότερο στην καθημερινή σας συνεισφορά;

Η ανάρτηση Εργαλεία Επεξεργασίας στη Wikipedia: Ένας Συνοπτικός Οδηγός εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Σημαντικές Ανακοινώσεις & Τεχνολογικές Εξελίξεις

1. Δημοσιοποίηση Οικονομικών Στοιχείωνγια το Έτος 2024-2025

Στις 18 Μαΐου 2026, το Wikimedia Foundation (WMF) προχώρησε στη δημοσιοποίηση των επίσημων φορολογικών εγγράφων (Form 990) για το Ίδρυμα και το Wikimedia Endowment, τα οποία αφορούν το οικονομικό έτος 2024-2025. Το 77% των συνολικών δαπανών του Ιδρύματος διοχετεύθηκε απευθείας στην υποστήριξη της αποστολής του (ανάπτυξη προϊόντων, τεχνολογικές υποδομές, και απευθείας οικονομικές ενισχύσεις/grants προς τα τοπικά user groups και affiliates). Η αναφορά επιβεβαιώνει τη διατήρηση της ανώτατης βαθμολογίας στο Charity Navigator όσον αφορά τη διαφάνεια, την ηθική διακυβέρνηση και τον έλεγχο των οικονομικών ροών.

2. Παρουσίαση του Wikimedia Attribution Framework & API

Σε μια στρατηγική κίνηση για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εθελοντών συντακτών, το WMF ανακοίνωσε στις 18 Μαΐου 2026 το νέο Attribution Framework συνοδευόμενο από ένα εξειδικευμένο Attribution API (σε φάση beta).

Καθώς η κατανάλωση του περιεχομένου της Wikipedia μετατοπίζεται εκτός των επίσημων ιστοτόπων της (π.χ. σε απαντήσεις μηχανών αναζήτησης και εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης), χάνεται η αναγνώριση της κοινότητας που το δημιούργησε.

Το API παρέχει ένα απλό και δομημένο endpoint για εξωτερικούς reusers (τρίτους που επαναχρησιμοποιούν τα δεδομένα). Προσφέρει τρία επίπεδα σημάτων (signals):

1. Essential Attribution: Αυτόματη παραγωγή των στοιχείων που απαιτούνται από τις άδειες Creative Commons (ονόματα δημιουργών, αναφορά αν το κείμενο είναι σύνοψη ή αυτούσιο).
2. Trust & Relevance: Στοιχεία που δείχνουν τη ζωντανή φύση του λήμματος (αριθμός συνεισφερόντων, πλήθος παραπομπών, τελευταία επεξεργασία).
3. Ecosystem Growth: Ενσωμάτωση δυναμικών Call-to-Actions (CTAs) που προτρέπουν τον εξωτερικό αναγνώστη να κάνει δωρεά ή να εγγραφεί ως συντάκτης.

3. Τεχνικές Αλλαγές

Καθολική εφαρμογή του hCaptcha: Μετά από επιτυχημένες δοκιμές στην αγγλική, γαλλική και ιαπωνική Wikipedia, η τρίτη υπηρεσία ανίχνευσης bot hCaptcha θα επεκταθεί σε όλα τα wikis τις επόμενες εβδομάδες. Στόχος είναι ο εντοπισμός κακόβουλων αυτοματοποιημένων επιθέσεων, παρέχοντας παράλληλα καλύτερα δεδομένα ελέγχου στους checkusers.

Λειτουργία Reading Lists (Λίστες Ανάγνωσης): Ξεκίνησε στις 18 Μαΐου δοκιμή (A/B testing) διάρκειας ενός μήνα για την εμφάνιση της δυνατότητας «Αποθήκευση λήμματος» σε μη συνδεδεμένους χρήστες κινητών τηλεφώνων (mobile web) σε 8 μεγάλες γλωσσικές εκδόσεις (Γερμανική, Ισπανική, Ιταλική, Πορτογαλική, Πολωνική, Ολλανδική, Τουρκική, Ουρντού).

Δράσεις, Εκστρατείες & Διαγωνισμοί

Αναλυτικά Αποτελέσματα: International Roma Day Edit-a-thon 2026

Στις 19 Μαΐου 2026, η Wikimedia Serbia δημοσίευσε τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για τον 7ο διεθνή μαραθώνιο λημματογράφησης για την Ημέρα των Ρομά (1–15 Απριλίου 2026). Συμμετείχαν 64 εθελοντές από 10 γλωσσικές εκδόσεις της Wikipedia ένωσαν τις δυνάμεις τους. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συνεισφορά της τουρκικής, ρουμανικής και βορειομακεδονικής κοινότητας, ενώ συμμετείχε ενεργά και το Wikimedia Community User Group Greece. Δημιουργήθηκαν 184 νέα λήμματα και βελτιώθηκαν 35 υπάρχοντα, καλύπτοντας κενά γνώσης γύρω από την ιστορία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις προσωπικότητες των Ρομά.

Τρέχουσες και μελλοντικές δράσεις

Το επόμενο δίμηνο περιλαμβάνει μια σειρά από μεγάλες διεθνείς εκστρατείες. Οι ημερομηνίες και οι στόχοι τους έχουν ως εξής:

1. Wiki for Sustainable Futures 2026 (Σε εξέλιξη)

Στις 19 Μαΐου 2026 ανακοινώθηκε ο νέος κύκλος της παγκόσμιας καμπάνιας για την κλιματική αλλαγή και τη βιωσιμότητα. Φέτος, για πρώτη φορά, τον συντονισμό αναλαμβάνει μια ενιαία διεθνής ομάδα εργασίας. Η καμπάνια του 2026 επικεντρώνεται στο τρίπτυχο Νερό, Τροφή και Ενέργεια. Συνδέεται άμεσα με διεθνή ορόσημα του ΟΗΕ για το 2026, όπως το Διεθνές Έτος Γυναικών Αγροτών και τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Νερό. Στόχος είναι η μετατροπή των δυσνόητων επιστημονικών εκθέσεων σε προσβάσιμα λήμματα στη Wikipedia.

2. Wikimedia CEE Spring 2026 (Έως 31 Μαΐου 2026)

Η μεγαλύτερη περιφερειακή δράση Wikimedia CEE Spring στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ολοκληρώνεται στο τέλος του μήνα. Οι Έλληνες χρήστες έχουν την ευκαιρία να συνεισφέρουν λήμματα για τον πολιτισμό, τη γεωγραφία και την ιστορία των γειτονικών χωρών. Φέτος, τα λήμματα για τους Ρομά και τις περιθωριοποιημένες ομάδες έχουν ενταχθεί πλήρως στην πλατφόρμα του CEE Spring για την κάλυψη του σχετικού ελλείμματος γνώσης.

3. #1Lib1Ref – Δεύτερη Φάση (15 Μαΐου – 5 Ιουνίου 2026)

Η ανοιξιάτικη/θερινή φάση της εκστρατείας «Ένας Βιβλιοθηκονόμος, Μία Παραπομπή» είναι ενεργή. Εστιάζει στην ενθάρρυνση των βιβλιοθηκονόμων και των ερευνητών παγκοσμίως να προσθέσουν έγκυρες ακαδημαϊκές παραπομπές σε λήμματα που στερούνται πηγών, βελτιώνοντας την αξιοπιστία της ανοιχτής εγκυκλοπαίδειας.

4. Wiki Loves Earth 2026 (1 Μαΐου – 30 Ιουνίου 2026)

Ο διεθνής φωτογραφικός διαγωνισμός Wiki Loves Earth 2026 για το φυσικό περιβάλλον τρέχει καθ’ όλη τη διάρκεια του Μαΐου και του Ιουνίου. Οι εθελοντές μπορούν να ανεβάσουν στο Wikimedia Commons φωτογραφίες από προστατευόμενες περιοχές (όπως το δίκτυο Natura 2000, εθνικούς δρυμούς και υδροβιότοπους της Ελλάδας), διεκδικώντας τοπικά και διεθνή βραβεία.

5. Wikipedia Pages Wanting Photos – WPWP (1 Ιουλίου – 31 Αυγούστου 2026)

Αμέσως μετά τη λήξη του Wiki Loves Earth, ξεκινά η παραδοσιακή καμπάνια WPWP. Στόχος της είναι η οπτική ενίσχυση της Wikipedia: οι συμμετέχοντες χτενίζουν τις γλωσσικές εκδόσεις για να εντοπίσουν λήμματα που δεν έχουν καμία εικόνα και τοποθετούν σε αυτά κατάλληλα πολυμέσα που είναι ήδη ανεβασμένα στο Wikimedia Commons.

Η ανάρτηση Wikimedia Fortnight: Οικονομική διαφάνεια, το νέο Attribution API και οι μεγάλες καμπάνιες του καλοκαιριού εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Όσο για το gameplay, προσφέρει έναν εντυπωσιακό αριθμό μηχανισμών που συνεργάζονται αρμονικά χωρίς να σε καταπλακώνουν. Υπάρχει σύστημα κυνηγιού με διαφορετικά είδη ζώων, κάθε ένα με τη δική του συμπεριφορά, και ένα σύστημα τιμής (Honor) που επηρεάζει πώς σε αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι και πώς εξελίσσονται ορισμένες σκηνές. Το Dead Eye, το σύστημα σκόπευσης σε αργή κίνηση, εξελίσσεται καθώς προχωράς στο παιχνίδι και δίνει εντυπωσιακές πινελιές στις μάχες. Το άλογό σου δεν είναι απλώς μέσο μεταφοράς — το φροντίζεις, το καλλωπίζεις, χτίζεις δεσμό μαζί του και αυτό επηρεάζει απευθείας τις δυνατότητές του. Υπάρχει ακόμα σύστημα διατροφής και ξεκούρασης του Arthur που επηρεάζει τα stats του, δυνατότητα ανταλλαγής και αγοράς εξοπλισμού, αλληλεπίδραση με κατοίκους μέσα από επιλογές διαλόγου και φυσικά δεκάδες side missions που είναι τόσο καλογραμμένα που πολλές φορές ξεπερνάνε τις κύριες αποστολές. Σε ό,τι αφορά τη δράση, οι μάχες είναι ικανοποιητικές και χρειάζονται κάποια τακτική, αλλά το μεγαλύτερο κομμάτι του gameplay είναι η εξερεύνηση, η βύθιση και η διαχείριση του κόσμου γύρω σου.

Το σενάριο γενικά είναι από τα πιο δυνατά πράγματα του παιχνιδιού. Δεν βασίζεται μόνο σε μεγάλες σκηνές ή σε θεαματικές ανατροπές. Χτίζει σιγά σιγά χαρακτήρες, σχέσεις και εντάσεις, και γι’ αυτό όταν έρχεται η ώρα να συμβούν τα σοβαρά πράγματα, έχουν πραγματικό βάρος. Σε κάνει να νοιάζεσαι για όλους αυτούς τους ανθρώπους, ακόμα κι αν στην αρχή δεν σου έλεγαν πολλά. Υπάρχει μια αίσθηση ότι βλέπεις το τέλος μιας εποχής να πλησιάζει, και αυτό δίνει σε όλο το παιχνίδι μια πολύ δυνατή μελαγχολία. Αυτό που ίσως θέλει λίγη υπομονή είναι ο ρυθμός του. Δεν τρέχει ποτέ βιαστικά, και αυτό μπορεί να ξενίσει. Οι κινήσεις του Arthur, ο τρόπος που αλληλεπιδράς με τον κόσμο, ακόμα και η γενικότερη ροή του παιχνιδιού, έχουν μια αίσθηση βάρους. Αλλά εμένα προσωπικά αυτό δεν με χάλασε καθόλου. Το αντίθετο μάλιστα. Μου έδωσε την αίσθηση ότι το παιχνίδι θέλει να το ζήσεις και όχι απλώς να το περάσεις. Δεν σε σπρώχνει βίαια μπροστά, σε αφήνει να σταθείς λίγο, να κοιτάξεις γύρω σου, να χαθείς μέσα του.

Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο κατόρθωμά του. Ότι δεν προσπαθεί απλώς να είναι εντυπωσιακό. Προσπαθεί να είναι ουσιαστικό. Και το πετυχαίνει. Έχει τεράστια παραγωγή, φοβερή λεπτομέρεια, εξαιρετική μουσική, δυνατούς χαρακτήρες και έναν κόσμο που πραγματικά αξίζει να εξερευνήσεις. Είναι από εκείνα τα παιχνίδια που, όταν τα τελειώσεις, μένουν στο μυαλό σου για καιρό. Όχι επειδή σου έδωσαν μόνο δράση, αλλά επειδή σου άφησαν κάτι περισσότερο. Υπάρχουν πάρα πολλές στιγμής συγκίνησης, ίσως και δακρύων όπως παραδέχονται πολλοί που έχουν παίξει το παιχνίδι. Πάντα κάποιος θα θυμάται σκηνές από το RDR2 με το Unshaken να παίζει στο background.

Για μένα, το Red Dead Redemption 2 είναι ένα παιχνίδι που δείχνει τι μπορεί να πετύχει ένα πρότζεκτ όταν έχει φιλοδοξία, υπομονή και προσοχή στη λεπτομέρεια. Δεν είναι απλώς ένα πολύ καλό παιχνίδι. Είναι από εκείνα που ανεβάζουν πιο πάνω τον πήχη για όλα τα υπόλοιπα. Και αυτό από μόνο του λέει πολλά.

Η ανάρτηση Red Dead Redemption 2 εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Το «Κώδικες και μυστικά» του Simon Singh είναι από εκείνα τα βιβλία που σε κάνουν να αναρωτιέσαι γιατί δεν σου είχαν εξηγήσει νωρίτερα ότι η ιστορία της κρυπτογραφίας είναι τόσο συναρπαστική. Από τις πρώτες σελίδες γίνεται σαφές ότι δεν διαβάζεις ένα τεχνικό βιβλίο, αλλά μια μεγάλη, καλοσκηνοθετημένη αφήγηση, όπου βασιλιάδες, κατάσκοποι, μαθηματικοί και χάκερ μπαίνουν στην ίδια σκηνή με κοινό παρονομαστή τον αγώνα ανάμεσα σε όσους κρύβουν μυστικά και σε όσους προσπαθούν να τα αποσπάσουν.

Ο Singh έχει το χάρισμα να εξηγεί περίπλοκες έννοιες χωρίς να τις απλοποιεί χοντροκομμένα, κρατώντας συνεχώς ζωντανό το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ο κώδικας του Καίσαρα, τα κρυπτογραφημένα γράμματα της Mary Stuart, το τηλεγράφημα Zimmermann, η Enigma, μέχρι και η γέννηση της κρυπτογραφίας δημόσιου κλειδιού, παρουσιάζονται σαν κεφάλαια ενός μυθιστορήματος όπου η έκβαση επηρεάζει πολέμους, αυτοκρατορίες και την ίδια τη μορφή του σύγχρονου κόσμου. Το βιβλίο καταφέρνει να μετατρέψει στεγνά ιστορικά επεισόδια σε προσωπικές ιστορίες, δίνοντας πρόσωπο και κίνητρα σε ανθρώπους που συνήθως κρύβονται πίσω από μαθηματικούς τύπους ή στρατιωτικά έγγραφα.

Εκεί όπου πραγματικά απογειώνεται είναι στον τρόπο που συνδέει την ιστορία με τη σημερινή εποχή, δείχνοντας πώς η κρυπτογραφία που ξεκίνησε από απλά υποκατάστατα γραμμάτων κατέληξε να είναι το θεμέλιο της ασφάλειας στο Διαδίκτυο, στις συναλλαγές, στην ιδιωτικότητα της καθημερινής μας ζωής. Χωρίς να προϋποθέτει ειδικές γνώσεις, το βιβλίο σε κάνει να νιώθεις ότι έχεις αποκτήσει μια ουσιαστική εικόνα για το πώς δουλεύουν οι κώδικες και γιατί η σπάσιμο ή η διατήρησή τους μπορεί να αλλάξει την Ιστορία.

Αν αγαπάς την ιστορία, τα μαθηματικά, την τεχνολογία ή απλώς καλές ιστορίες πραγματικών ανθρώπων που δούλεψαν στην αφάνεια, το «Κώδικες και μυστικά» είναι απόλυτα απολαυστικό. Είναι ένα από τα σπάνια βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης που διαβάζεται σαν θρίλερ, σε κάνει να θέλεις να πιάσεις χαρτί και μολύβι για να παίξεις με κώδικες, και κλείνοντάς το έχεις την αίσθηση ότι ο κόσμος γύρω σου –και ειδικά ο ψηφιακός– απέκτησε ένα νέο, πιο διαφανές στρώμα νοήματος.

Η ανάρτηση Κώδικες και μυστικά εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).

Η ανάρτηση Δημοφιλέστερα λήμματα Απριλίου 2026 στην Ελληνική Βικιπαίδεια εμφανίστηκε πρώτα στο Konstantinos Stampoulis (geraki).