Вонредните парламентарни избори во Грција на 4 октомври ќе бидат неизвесни, иако анкетите предност им даваат на социјалистите од ПАСОК на Јоргос Папандреу. Дипломатите сметаат дека евентуалната победа на ПАСОК ќе отвори поголем маневарски простор за окончување на спорот меѓу Атина и Скопје.

Можеби. Само, страхувам дека за успешен исход на преговорите ќе биде потребно не само Грција, туку и Македонија да заврти лево. А тоа, барем засега, малку потешко ќе оди.

Да сум вмровец, би се самоубил од заседа, да не го гледам оној бласфемичар, кој ги вкрстува рацете како светец кога вели „почитувани мои“, потоа тртља нешто со Центарот за комуникации и – бап 90.000 евра во џебот!

И така, значи, бап 90.000 евра на Томиќ. На оној Томиќ, замисли!

Не мора да ми верувате, ама вистината ви ја кажувам и се уште не можам да си дојдам на себе си, по веста дека Слободан Томиќ во 2008 година лапнал 90.000 (и со букви: деведесет илјади) евра од Македонската радио-телевизија за својата емисија „Гласот на народот“. Веста буквално ме шокираше. Си реков, ова не може да биде вистина, ова мора да го смислиле новинарите од предавничките медиуми или пак Бранко Црвенковски нешто им подметнал. Со нетрпение го чекав демантот. И кога ваму, кленовиве од МРТВ објаснуваат дека Томиќ и неговата продукција „Кралот Александар Македонски“ (ова „Македонски“ еден ден ќе се избрише, па ќе остане само кралот Александар) , не зеле ниту денар, туку добиле само телевизиско време во вредност од таа сума, за самите да си продаваат реклами.

Бре! Не било пари, било телевизиско време. Не било врат, било шија. Ало, дечки, па иако не сме од МРТВ-ата, не сме мутави! И ние знаеме дека времето е пари, а телевизиското време е и – многу пари. Како само ли ви текна вакво генијално објаснување? Мартин Протугер да не ве посоветува?

Добро, ајде, баталете ме мене. Јас и така сум прогласен за антидржавен елемент, предавник, грчки шпион, комуњара. Сега не зборуваме за мене. Јас само сакам да кажам дека ова навистина не е фер спрема десетици македонски новинари, заљубени во ликот и делото на нашиот пастир Никола Груевски и посветени на својата љубовна мисија. Крварат луѓето, бре, во нашите независни медиуми, во тие зандани, трудејќи се по нешто да протнат во полза на политиките на возљубениот Груевски. Секојдневно трпат шиканирања од своите независни уредници и од уште понезависните газди. Што е тоа ако не е мобинг? Е, ако е тоа мобинг, драги мои, ова со Томиќ е – коитус пер анус!

Имам колеги (или „колеги“, да бидам попрецизен) , кои имаат повеќе години новинарски стаж од моите дваесет и пет, поголема и побела брада од мојата и многу позначајни мустаќи од моиве, а ваму секој ден се резилат бранејќи го неодбранливото, па пак работат само за плата или барем јас не сум чул дека добиле некакви екстра пари или телевизиско време. Работат од љубов, бре! И доаѓа некоја телевизиска распуштеница и им го дрпа фраерот односно објектот на обожување – пред носот. Па кај го има тоа, бре, во која конзервативна држава?

И после, бап 90. 000 евра на Томиќ. На оној Томиќ, луѓе мои!

Ај, да го частат Латас, на пример, да разберам. Латас си е Латас. Сите знаеме кој е и што е, ама човекот остварува, бре! Ако Томиќ вреди 90.000 евра годишно, Латас мора да вреди 900. 000. Да им дадат по некое евро на Миленко и на Мирка, а и на оние слепцине од цртаноно филмче во кое Грујо секогаш излегува фраер, оди и тоа некако. Се мачат луѓето, сега спремаат протести во одбрана на уставното име, ќе им требаат пари за логистика и за разни потребштини. А и Мирка, луѓе мои, вреди бре жената! Никој пред мене не смее да зуцне дека не е начитана, паметна, писмена – штета што работи за онакви недоквакани. А и на Јанко и на онаа Бумбаркана човек да им фрли по некое ковче, бива. Си имаат и тие некој свој шарм, некоја своја харизма и…не знам веќе што да кажам, а да не ви ја навредам интелигенцијата.

А тие, бап 90.000 евра на Томиќ. На оној Томиќ! Па добро, мајку му стара, може ли некој да ми објасни зошто?

Малку ли ги изрезили со она љубовно писмо, со онаа преписка со која договара интервју со својот „пастир“ Груевски? Во таа преписка типот јавно призна дека целата комуникација меѓу неговите гости во студиото и „народот“ кој се јавува по телефон е во режија на Центарот на комуникации на ВМРО-ДПМНЕ. По тоа патетично писмо, на сите им е јасно дека „Гласот на народот“ не е ништо друго освен „Гласот на ВМРО-ДПМНЕ“. Томиќ, интелигентен каков што го дал господ, самиот ја обелодени таа брука.

Мала ли беше политичката штета што ја предизвика овој експлицитен агитпроповец, кога го емитуваше спотот на уште еден „генијалец“ од негов калибар (Ниче Димовски) , во кој прв пат во историјата на човештвото Господ лично се обраќа од малите екрани и ги убедува Македонците дека се зачетници на белата раса (Македоноиди) ? Да беше ова правна држава, за ширењето на вакви расистички пораки, но и за разгорувањето верска и национална омраза, за навредите, клеветите и за заканите во секоја негова емисија, овој црнокошуљаш досега сто пати кривично ќе одговараше. Наместо тоа, беше избрана најмалата казна – го симнаа од програмата. Но потоа, откако се смирија духовите, му дадоа нова емисија, со наслов „Отворено со народот“. Неверојатно!

Пак ќе речам, баталете ме мене, јас ионака не ги обичвам овие типчиња. Тоа го знаете. Но, ви велам чоечки, да сум искрен вмровец, јас навистина би се навредил еден ваков тип да ми го пере мозокот. Одвај некако би го трпел социјалистон Павловиќ, ама морам ли да го трпам оној бласфемичар Томиќ, кој ги вкрстува рацете како светец, кога вели „почитувани мои“, потоа тртља нешто со Центарот за комуникации и – бап 90.000 евра во џебот!

Да сум вмровец, верувајте ми, би се самоубил. И тоа од заседа. Или, би кркнал дваесет јајца за ручек, да ми збувне тимбава од холестерол, како Черноземски пред да го свитка кралот Александар (не Македонски, туку оној што му е мил на Томиќ, кралот Александар Караѓорѓевиќ) , па би му ја свиткал шијата некому од МРТВ. Вака, да ви кажам искрено, полесно ми е. А сега и редовно го гледам „Отворено со народот“. Ем се забавувам, ем од професионални причини. Оти знам, Томиќ трезен го кажува она што Груевски пијан од слава го мисли.

Томиќ е главен. Да бе, оној Томиќ! Замисли. . .

Сите по малку робуваме на меморијата на политиката од шеесеттите години на минатиот век: Македонците се уште ги гледаат Албанците „закрепостени“ на своите феудални имоти, а овие пак, доследно на марксистичко-ленинистичката традиција, упорно се борат за место во јавниот сектор, небаре од тоа зависи дали ќе преживеат како нација

Намерата, макар и со јалов политички компромис, да се реши едно банално прашање, какво што е каприциозната желба на повеќе од двесте Албанци по секоја цена да ги запишат своите деца во средното медицинско училиште „Панче Караѓов“ во Скопје, е дочекана со голема возбуда меѓу Македонците. Додека владеачките вмровци мака мачат да ја смират ситуацијата и да го изгаснат пожарот што го распламтуваат токму нивните верни и воинствени поддржувачи, опозицијата ги лови на прашањето на непринципиелноста. Во целата таа рашомонијада, за жал, никој не прашува зошто овие деца сакаат да се запишат токму во ова училиште, дури и наспроти неспорниот факт дека не успеале да го поминат првиот јунски филтер.

Има два логични одговора на ова прашање. Ако груевистите парадно го прогласија средното образование за задолжително, природно е секој да има право слободно да избере струка и училиште во кое ќе учи. Консеквентно на овој нов образовен потфат, мора да се прогласи и една нова политика на отворени училишта и факултети, како што беше кога јас учев и студирав. Тоа е првиот аргумент, кој бездруго мора да важи за сите, не само за Албанците.

Вториот одговор е дека веројатно постои дефицит на средномедицински кадар на пазарот на трудот, особено во средините каде што живеат повеќе Албанци. Знам дека една моја пријателка, познат и искусен педијатар, долго време мака мачи да најде медицински сестри Албанки за својата ординација во Скопје Север. И нормално, родителите го бараат најдоброто за своите деца – средно образование во дефицитарна струка и настава во најквалитетното училиште, а тоа несомнено е „Панче Караѓозов“.

Секако, сите ќе се согласиме дека „правилата за игра“ треба да важат за сите, како за Македонците, така и за Албанците. И ќе важеа, ако со години и децении градевме образовен и пошироко, општествен систем на инклузија, наместо модел на дискриминација на албанската етничка заедница. Знам дека изреков тешка и непопуларна оценка, а на тоа бев предупреден веќе во првите коментари на мојата минатонеделна воведна колумна во „Коха“. Но, реториката што денес ја слушаме самата сведочи за грдото наследство на една лоша политика која не доведе на ова дереџе, политика што се роди некаде во почетокот на шеесеттите години од минатиот век.

Во тие години македонската комунистичка партија, веројатно под диктат на Белград, водеше феудална политика кон Албанците. Целта беше многу едноставна – Албанците да останат „закрепостени“ селани, врзани за својата земја и за својата рурална традиција, необразовани и нееманципирани. Во првите години на отворањето на поранешна Југославија кон светот, Албанците безмалку немаа право на пасоши. Но, подоцна, политиката нагло се смени, зашто комунистите се сетија дека е поумно Албанците да заминат на гурбет одошто да седат дома и да прават проблеми (пред нив масовно се иселија и Турците, во Турција). Индустриските капацитети, кои требаше да ја одведат работничката класа директно во комунизам, беа резервирани за Македонците – во „Тетекс„ и во „Југохром“, на пример, двете најголеми фабрики во Тетово, имаше малку Албанци, но не на раководни позиции.

Во новите тетовски станбени блокови, популарните „хрушчовки“, се населуваа само Македонци, кои продаваа илјадници квадрати скапоцена земја во плодниот Полог за да купат тули и паркет. Македонците завршуваа училишта и факултети, а Албанците учеа во лоши училишта, на кои им недостасуваше квалитетен наставен кадар. Затоа, ионака демотивираните Албанци, не можеа  рамноправно со Македонците да се натпреваруваат за места на факултетите, а подоцна и за работа, особено во јавниот сектор.

Политиката, дизајнирана во времето на Ранковиќ, успеа, но пропадна социјализмот и цената на овој проект ја платија главно Македонците. Плодните полиња во Тетовско се покажаа повредни од нивните гулабарници во градот, работата во странство подоходовна од работата во „Тетекс“ и „Југохром“, снаодливоста на кванташките пазари поважна од факултетските дипломи. Но, чувството кај Албанците дека се граѓани од втор ред остана и дури се засили, поради фрустрациите на албанските лидери.

Имено, повеќето од албанските политичари, како изворни марксисти-ленинисти, енверисти или титови комунисти, сеедно, подоцна идејно-политички диференцирани, репресирани и произведени во дисиденти, дури и денес, во овој помалку див капитализам, ја форсираат предноста на јавниот наспроти приватниот сектор. Тоа е анахрон концепт, иако го разбирам нивниот напор да воспостават „рамноправна застапеност“ во општеството.

Сакам да кажам дека денес сите по малку робуваме на фрустрациите од времето кога ја утнавме работата. Тешко ни е да сфатиме дека на сите – и на Албанците и на Македонците – ни се потребни квалитетни и отворени училишта и факултети, што ќе ни овозможат рамноправен пристап на пазарот на трудот (денес тука, во Македонија, утре и во Европа), пред се во приватниот сектор кој треба да расте и да создава повеќе добра, а помалку во јавниот сектор, кој треба да се намалува и помалку да троши.

На 5 март годинава, на една трибина на Демократски сојуз на која бев поканет, искажав загриженост дека Македонија во периодот пред нас би можела да се соочи со сериозни обиди за преуредување на државата (федерарализација, кантонизација и слично). Тогаш нагласив дека тоа ќе биде последица на напуштањето на консензуалната определба за интегрирање на Македонија во НАТО и во ЕУ, која е многу битен фактор на кохезија на македонската држава. Сега сакам да предупредам дека таквиот неповолен развој на настаните може да се поттикне и од општествените неприлики и секојдневните проблеми со кои се соочуваме, поради Потемкиновите села и неодговорната политика на Никола Груевски, која ги поттикнува националромантизмот, шовинизмот, говорот на омразата и реинкарнацијата на ранковиќевските идеи од шеесеттите.

Најстрашно и непростиво ќе биде ако токму од нашите деца направиме жртви на ова тешко бреме.

Со телевизиски спотови, летоци, работилници и документарен филм, невладини организации ќе им ги отвораат очите на работниците за психичкото насилство, популарно наречено мобинг. Проектот ќе го финансира Европската унија.

Не е баш јасно кој кому отвора очи. Поверојатно е дека синдикалците им отворија очи на “невладините” како да лапнат нови пари за пропаганда, на оваа сиромаштија и беспарица.

Министерке Јанкуловска, Ве информирам дека поради ваквото дрско солидаризирање на полицијата со заканувачите, в среда во 12 часот во Основното јавно обвинителство во Скопје лично ќе поднесам кривична пријава против непознат сторител, а од денес Вас ве сметам за одговорна за прикривање на делото.

Почитувани колеги новинари, ве поканувам да дојдете во наведеното време пред Обвиниотелството и да ми помогнете од македонската и од меѓународната јавност гласно да побарам заштита, за мене и за моите деца.

Парцелата за црквата на плоштадот Македонија во новиот Детален урбанистички план била била означена  само само со зелена линија и не бил предвиден објект за изградба. Немало ниту локација за Бурмали џамија. Од ова некои новинари извлекуваат заклучок дека власта се пишмани во поглед на изградбата на нови верски објекти на плоштадот.

Не знам. Јас јавно ќе понудам еден мој, личен компромисен предлог. На местата каде што некогаш биле црквите „Свети Константин и Елена” (сега тоа е ГТЦ) и Бурмали џамија, МПЦ и ИВЗ нека изградат скромни спомен обележја, во облик на уметнички инсталации, кои ќе сведочат са постоењето на старите храмови и каде што човек би можел да изврши и скромен религиозен обред – да се прекрсти или да се помоли. Наместо дваесеттина милиони евра за црква и за џамија, ќе бидат потрошени дваесеттина илјади евра. Јас лично ќе донирам скромни прилози за двете спомен обележја.

Фер? Бог нека ви подари малку скромност и разум во овите тешки времиња. Аман!

Го гледам прексиноќа Џоле на телевизија. Во Паљурци. Таму кај што акал Свети Павле. Ко божемски…

Застанале со попот пред некаков бунар и се чудат. Камерите  снимаат. Џоле се поднаведнува и буљи во дупката. Небаре Свети Павле ќе му се јави. А мене срцето ми трепери од страв.

Оп-оп-оп… Богородице, мајко божја, чувај го  Џоле, да не ни падне во шлајката! Попот се крсти. Се крстам и јас, некрстен. И куртуливме така, Џоле и јас.

Така и ми треба кога имам слаби нерви.

Ете, си замина и директорот на Фондот за здравствено осигурување, амбициозниот Ѓорѓи Тренковски. Си поднесе човекот оставка на функцијата. Нормално, како и сите други, од лични причини.

А и врапците знаат дека вистинската причина за неговото повлекување се несогласувањата со Министерството за здравство за проширувањето на позитивната листа на лекови.

Видете, јас многу не се разбирам во таа работа, но троа го познавам Тренковски. И јасно ми е дека неговата оставка е само уште еден доказ дека нормален човек во оваа влада навистина тешко може да опстане.

Штрајкуваат сезонските работници што Град Скопје ги најми преку Агенцијата за вработување, за да се грижат за чистотијата во главниот град. Велат дека веќе два месеца работат без пари, а наместо ветената плата досега добиле само хранарина и превоз. Во меѓувреме, изгубиле социјално, пријавување во Заводот, сини картони.

Ги советувам веднаш да се јават во сите редакции и да побараат пристојни хонорари за статирањето на телевизиските инсерти и на фотографиите во весниците, со кои се покажуваше колку премиерот и градоначалникот се грижат за хигиената на нашата метропола. Заслужија луѓето.

Ста­ту­а­та на девојка, која се наоѓаше во малиот базен кај Билјанини из­во­ри во Охрид, за која сите веруваа дека е Билјана, заврши на улица. Од пред неколку  дена, таа е преместена на островчето на кружниот тек на излезот на Охрид во правец на Битола.

Не му се бендисала на новиот сопственик на ресторанот кај изворите. И била напукната ногата, па решил да и даде отказ.

И така, Билјана веќе платно не бели. Ја смени професијата. Сега мери улици.