Politiek is kortzichtig, heeft gebrek aan langetermijnvisie, luistert niet naar de mensen, is vooral bezig me eigen belangen, …
Het is een hele reeks van aantijgingen die de bevolking steeds naar de politici sturen. En wat blijkt, ze kloppen grotendeels nog ook!
Een voorbeeld.
De stad(je) Tienen is een prachtig voorbeeld van wanbeleid. De stad heeft in het verleden bakken geld over de balk gegooid en dan moet het niet verwonderen als de kas leeg is. En wie kan die put dan opvullen? Inderdaad, de brave burger.
Zo geraken de kosten van het afvalbeleid niet meer betaalt en moeten er dringend maatregelen worden genomen. Luisteren naar de bevolking of de algemene regel aannemen dat de vervuiler moet betalen? Neen, liever een forfaitaire tax stemmen van 55 euro per belastingplichtige en daarmee iedereen treffen, en liefst zo snel mogelijk, zodat er geen inspraak meer mogelijk is.
Natuurlijk heeft de stad Horizon 2019 opgericht om naar de stem van de burger te luisteren, maar niks is minder waar, want terwijl men dit schijnmanoeuvre deed, werden de brieven om de extra belasting te betalen al doorgestuurd naar iedereen.
Snel en efficiënt mensen oplichten heet dat dan.
En wat doet de maatregel? Iedere belastingplichtige moet 55 euro betalen. Een gezin met 2 kinderen betaalt 55 euro, ookal zijn het de grootste vervuilers, terwijl een alleenstaande ecologische burger ook 55 euro mag ophoesten. Vaarwel aan het principe van “de vervuiler dient te betalen”. Bovendien is het een regelrechte discriminatie en ook nog eens enorm onbeleefd om niet naar de burger te luisteren.
Hiermee heeft de stad Tienen duidelijk laten blijken dat het niet in staat is om te gaan voor een duurzaam beleid. Foei!
Volg de Facebook-pagina tegen de sluikstorttaks hier:
In tijden van crisis zoeken politici altijd naar mogelijkheden om ons nog wat extra te belasten om hun rekeningen te doen kloppen. En blijkbaar moet men dan het geld zoeken waar het zit. Dat is niet bij de steuntrekker, en al evenmin bij de gepensioneerde. Neen, geld dat je kunt zien en ruiken, daar gaan ze het eerst naartoe.
Een mooi voorbeeld daarvan zijn de zonnepanelen. Die dure dingen liggen te blinken op de daken en daarvan weet men dat het geld aan het opbrengen is. En wat denk een politicus dan? Inderdaad, belasten die handel. Maar hoe doen ze dat? Want de spelregels veranderen terwijl het spel gespeeld wordt, dat is natuurlijk heel moeilijk. Dus maken ze gewoon bijkomende spelregels. Een verliezende partij gaat al snel iedereen in een cirkel samenbrengen en snel de machtsverhoudingen veranderen, zodat iedereen kan meeprofiteren. Als kinderen voetbal spelen en er zijn er enkele die niet kunnen volgen, gaan ze ook in een cirkel staan en langzamer spelen, zodat de zwakke ook eens tegen de bal kan schoppen.
Dus er worden regels aangepast. De uitdoving van de subsidies was één maatregel, maar dat ging voor Freya niet ver genoeg. Neen, er moest nog meer geld over de brug komen. Mensen doen betalen voor hun stroom via slimme meters is er niet gekomen. In Nederland heeft dat al voor heel wat deining gezorgd, en die vergissing wou men in ons land niet maken. Dus dan maar een netvergoeding.
Het hof heeft deze maatregel ondertussen teruggefloten (http://www.standaard.be/cnt/dmf20131127_00859391) en wat is dan de reactie van Freya? Een beetje de reactie die je mag verwachten als een kind de bal nooit krijgt. We pakken gewoon de bal af! Er volgt dezelfde dag al een dreiging dat de subsidies dan gaan dalen.
Neen Freya, de spelregels veranderen tijdens het spel is niet netjes. Het toont dat je als minister niet betrouwbaar bent. Het laat zien dat je geen woord kunt houden en uit opportunisme mensen in hun portemonnee gaat pakken om je eigen rekeningen te doen kloppen.
Het zou veel eerlijker zijn om de vervuiler aan te pakken. In plaats van schone lucht te kopen in het buitenland en zelf vuile lucht te verkopen in de media, zou het je sieren, Freya, om beleidslijnen uit te tekenen op lange termijn, en mensen de zekerheid te geven dat hun investering kan renderen en dat we als samenleving erop vooruit gaan, door samen te investeren in groene energie en duurzame woningen.
Ik heb mijn les geleerd. Ik zie dat politici geen woord kunnen houden. De kiezer wordt vaak bedrogen, en daar zien we nu de resultaten van. En in plaats van beleid is er nu vooral wanbeleid, met pestbelastingen, biogascentrales die sluiten, windturbines die dreigen afgebroken te worden, …
Met de problemen die het winterse weer hebben meegebracht en de problematiek rond het staken, zou je je kunnen afvragen wat nog het nut is van de trein.
En inderdaad, de “groenen” zullen het niet graag horen, maar is een mobiliteitsconcept als de trein nog wel van deze tijd?
Het concept “trein” trein bestaat al vanaf het moment dat de stoommachines volop hun intrede deden, en ze hebben ook plekken op deze aardbol toegankelijk gemaakt waar een mens anders nooit zou kunnen komen. Denk maar aan de trans-siberische lijn of de spoorlijnen in de VS.
In inderdaad, in tijden dat mensen nog voornamelijk met paard en kar over onverharde wegen reden, was een rit met de trein een echte verademing. Het was een tijdswinst, het was comfortabeler, en ook veiliger. Maar de auto heeft hier toch enigszins abrupt een einde aan gemaakt. Snelwegen deden hun intrede en je kunt moeilijk zeggen dat een moderne auto niet comfortabel is. Rechtstaan als vee in een wagon is trouwens niet bepaald aantrekkelijk om de trein als dagelijks vervoer te moeten inschakelen. Bovendien is het tijdperk dat auto’s om de haverklap naar de garage moesten voor een onderhoud, of simpelweg aan de kant stonden met een panne toch grotendeels tot het verleden gaan horen.
Natuurlijk heeft die auto ook zijn lelijke kantjes. Het jaarlijks aantal verkeersdoden blijft een hallucinant cijfer, de auto is meer verantwoordelijk voor de uitstoot van heel wat broeikasgassen en er is ook nog andere overlast, zoals lawaai, fijn stof, files en diens meer van al dat leuks.
Het is dus een zeer genuanceerd verhaal als het gaat over mobiliteit. De auto is leuk, maar heeft voor de medemens minder leuke kantjes.
Maar waarom beperken we de discussie over mobiliteit altijd tot een duel tussen de auto en de trein? Moeten we naar de toekomst toe niet inzetten op een hele waaier van mogelijkheden om onze impact te verkleinen?
We gaan vaak in de uithoeken van het land wonen, ver weg van de steden en laten die steden vervolgens verkommeren, om een excuus te hebben dat we er niet willen gaan wonen. Vervolgens eisen we van de overheid dat er zoveel mogelijk openbaar vervoer beschikbaar is om ons naar de grote steden te vervoeren en we willen ook nog eens lekker veel asfalt om de anderen met de auto te laten rijden.
Waarom proberen we niet om mensen terug meer naar de stad te krijgen, door het voor de stedelingen interessant te maken. De woonbonus voor diegenen die verkiezen om in de stad te wonen, de woonbonus schrappen voor een villa op het platteland. Ook het kadastraal inkomen kan gekoppeld worden aan de plaats waar je woont. Ver weg van alles wordt dan duurder gemaakt, terwijl wonen in de stad een spotgoedkoop KI moet opleveren.
En in een poging om het verkeer te doen dalen, moeten we misschien nog veel meer inzetten op thuiswerk, waarbij de nood om te pendelen zelfs niet meer of in vele mindere mate aan de orde is. En minder mensen die pendelen, is ook meer ruimte op de trein voor zij die er absoluut nog moeten over beschikken.
Gek toch dat men altijd maar klaagt over de auto en de trein, maar eigenlijk nooit ten gronde het mobiliteitsprobleem aanpakt.
Als we kijken naar datgene wat onze samenleving sterker en beter kan maken, dan is het ongetwijfeld het studieniveau van de mensen. Als leerkracht moet je mij niet overtuigen van het nut van onderwijs. Gebrek aan onderwijs zorgt zelfs voor een enorme bevolkingsexplosie, vooral in ontwikkelingslanden, waar onderwijs voor vrouwen niet altijd een evidentie is. En ongeletterd is onwetend en de gevolgen daarvan moet ik waarschijnlijk niet uitleggen…
Aan onderwijs wordt ook voortdurend gesleuteld. Onder het motto “alles kan beter” houdt men voortdurend het onderwijs tegen het licht, en een prachtig voorbeeld daarvan zijn de beruchte doorlichtingen van inspectie. Een gesel voor velen, maar eigenlijk een noodzakelijk kwaad willen we het niveau van dat onderwijs op peil houden. En alle jongeren hebben toch recht op een kwaliteitsvol onderwijs? Het moet je kind maar zijn dat achteruit gesteld zou worden.
Nochtans gebeurt dat nog steeds, en leven we nog altijd in een klassenmaatschappij. Jongeren worden nog al te vaak door de ouders naar een bepaalde studierichting gestuurd, omdat bepaalde richtingen nu eenmaal meer “standing” hebben dan een andere. Ik hoor weinig mensen op een feestje opgeven dat hun zoon of dochter in het TSO of BSO zit. Nog al te vaak worden deze richtingen afgeschilderd als “vuil werk”, studierichtingen voor “jongeren zonder ambitie en toekomst” en nog veel van al dat fraais.
Niets is natuurlijk minder waar, want ook leerlingen uit een TSO maken veel kans om te slagen in hoger onderwijs. En leerkrachten die dagelijks met deze jongeren in contact komen doen al het mogelijke en onmogelijke om deze jongeren een goede start te geven. Dat begint bij het eeuwig bijscholen van die leerkrachten. Ik kan me inbeelden dat een bepaald algemeen vak weinig vernieuwing met zich meebrengt, maar als je bijvoorbeeld CAD-tekenen (Computer Aided Design) geeft aan leerlingen in een TSO (ik spreek uit ervaring), dan ben je voor je gehele carrière veroordeeld tot het continu bijscholen. Dat is me zeker niks teveel, integendeel. Maar evolutie in technologie gaat zo snel, zoals nu met het 3D-printen, dat we in TSO echt op het scherp van de snee trachten les te geven. Theorie met de iPad, iBooks en cloud voor de cursussen, digitale taken, CAD, 3D-printing van kunststoffen, CNC, …, het behoort tot het dagelijkse gebeuren in de school. En dat maakt dat die jongeren echt wel vertrouwd zijn met heel het digitale gebeuren.
Groot is mijn verbazing dan ook dat er sprake is om het vak ICT af te schaffen in alle richtingen van TSO. Politici zijn weer eens samen gekomen, en hebben, slurpend aan hun slappe koffie, beslist om TSO op te zadelen met een extra handicap. Want het is al erg genoeg dat alles wat gelieerd is aan TSO met de nodige minachting wordt bekeken, nu geeft men nog een extra argument om TSO in het verdomhoekje te duwen. Want ICT is belangrijk, maar dus niet voor een bepaalde groep mensen. Daarvan wordt verwacht dat ze toch nooit een computer zullen nodig hebben.
En zo krijgen leerkrachten die zich inzetten voor de toekomst van ELKE jongere, weeral een dreun in het aangezicht. Wat we doen is blijkbaar van ondergeschikt belang, zolang we ze maar van straat houden en ervoor zorgen dat ze een “stiel” leren kennen. De “plebs” heeft recht op een “stiel”, het “schoon volk” heeft recht op een “diploma”. En met dat diploma kunnen ze dan in het Latijn anderen de les spellen. Diezelfde politici met hun slappe koffie hebben dat al voorgedaan, met succes.
We hebben alvast de link naar de Facebookgroep erbij geplaatst, waar je de zaak ook kunt opvolgen.
Je kunt geen tv-toestel meer aan zetten of we worden de laatste dagen met het hele debacle rond ACW rond de oren geslagen. Bepaalde politici hebben weer een vette kluif gevonden aan deze problematiek, en je voelt onderhuids dat 2014 al begint mee te spelen, ookal beweren diezelfde politici van niet.
Het kan inderdaad best zijn dat er geld is achterover gedrukt, of dat er immorele doch wettelijke constructies werden opgesteld. Maar politici die een ACW willen verzwakken, zodat de vakbonden ook in de hoek zitten waar de klappen kunnen vallen, is even laakbaar. En die politici zullen dan niet aarzelen ook organisaties als het VBO te vriend te zijn. Welke rottigheid er zich allemaal achter de schermen afspeelt is onduidelijk, en eigenlijk ook niet relevant.
Wat wel relevant is, is het feit dat achter die organisaties heel wat vrijwilligers zitten, die zich met hart en ziel inzetten voor een goede zaak. En die goede zaak kan vanalles zijn. Een afdeling waar ikzelf vertrouwd mee ben, en trouwens lid van ben, is KWB. KWB heeft in het verleden al heel wat positieve initiatieven gedaan. Er werden in het verleden bijvoorveeld cursussen gegeven om mensen te leren hoe ze hun eigen zonneboiler konden maken. Zelf heb ik ook tal van cursussen gegeven over energiezuinig wonen en het isoleren van een dak. In Londerzeel heb ik zelfs het genoegen gehad om voor meer dan 150 mensen tegelijkertijd te mogen spreken. En dat voelt goed. Mensen hebben ginder er echt iets van opgestoken, en achteraf kom je dan ook te weten dat zo’n avond zijn effect niet heeft gemist.
Er is trouwens nog meer nood aan samenhang in onze samenleving. Want in crisistijden heeft de mens de neiging om terug te plooien op zichzelf, terwijl we meer zouden moeten samenwerken om er samen een betere maatschappij van te maken.
En terwijl ACW wordt afgebeeld als een geldverslindend monster met allerlei vertakkingen, is het gevaarlijkste monster een clubje van heren in net pak, die met een ringmap vol bewijzen vooral één ding bewerkstelligen, namelijk de grootste splijtzwam zijn van ons land.
En wat de centen betreft? Iedereen is onschuldig totdat de schuld onomstotelijk bewezen is. Gelukkig dat ons trage rechtsapparaat dat nog hanteert. Misschien dringt een gelijkaardige code zich op voor de media?
Een prachtige uitvinding die ze nog te koop zouden moeten aanbieden bij Gamma, is een kristallen bol, eentje om in de toekomst te kunnen kijken. Want de informatie die we daarmee kunnen verzamelen zou fundamentele beslissingen in ons leven wel eens grondig kunnen beïnvloeden.
Maar langs de andere kant hebben we die bol misschien helemaal niet nodig. Want als we trends volgen, dan kunnen we toch redelijk accuraat voorspellen waar we gaan uitkomen.
Door naar het verleden te kijken zien we wat de toekomst zal brengen. Willen we bijvoorbeeld weten hoe iemand gaat reageren in de toekomst, dan is het zinvol om naar het verleden te kijken en te zien hoe die persoon destijds reageerde. Hetzelfde kan je zeggen van onze maatschappij, als je die gaat bekijken als een persoon. Zo zijn er zeker parallellen te trekken met de jaren 30, ookal horen mensen dat niet graag. Als reactie op de crisis is er ook nu een verrechtsing aan de gang en willen we meer terugplooien op onszelf. Op zich is daar niks mis mee, zolang we de kwalijke gevolgen van het verleden maar niet vergeten!
Maar niet alleen politiek zijn er veranderingen op til, ook op andere vlakken zijn en trends die zich doorzetten. Het schaarser worden van energie, en bijgevolg duurder worden is een trend die nu even een halt wordt toegeroepen, door een gezondere concurrentie op de binnenlandse energiemarkt. Maar eenmaal dat zal uitgevlakt zijn, zullen de energieprijzen terug gestaag beginnen te stijgen. Ook voor zo’n voorspelling heb je eigenlijk geen kristallen bol nodig.
Water is ook een zaak die we in de gaten moeten houden. Het zou me niet verwonderen als ook die markt wordt open gegooid. Het privatiseren van het waternet is nog niet aan de orde, maar ik zou me niet verwonderen moest dat plotseling op de politieke agenda verschijnen. Prijsstijgingen in deze sector zijn ook te verwachten, want je betaalt elke liter namelijk 3 keer. Ten eerste het water, de riolering en heffingen.
Iets wat er ook zit aan te komen is een duurdere mobiliteit. Dichtbij het werk wonen zal terug in de mode zijn, want we verliezen niet alleen veel tijd en geld door veel in de auto te zitten, maar het is bovendien een gesel voor het milieu. En als het voor het milieu een gesel is, dan volgt snel daarop dat het ook voor de portemonnee een gesel zal worden. Duurdere mobiliteit zal ook een invloed hebben op de manier dat we ons verplaatsen om te reizen. Het vrachtschip, de trein, reizen binnen Europa met de auto, in eigen land op reis gaan, het zijn formules die blijkbaar meer opvolging krijgen, en dat is toch ook een logisch gevolg van de huidige situatie.
Voedsel zal ook meer en meer te maken krijgen met voedselkilometers, en de reële kostprijs van voedsel zal dan zeker doorgerekend worden aan de klant. En zo zullen boontjes uit Ethiopië wel eens de nieuwe onbereikbare kaviaar van de toekomst kunnen worden. Dus terug de hand aan de schop slaan en tuinieren is de boodschap.
Misschien is dat ook de rede waarom we toch spontaan begonnen zijn om de trends voor te zijn. Zelf tuinieren, met de hogesnelheidstrein naar Berlijn in de grote vakantie, huizenruil om slechts op 2km van het werk te wonen, energiezuinig wonen, water besparen, …
Goed de media opvolgen en de trends inzien, en onmiddellijk anticiperen zal waarschijnlijk de hoofdsport van de toekomst zijn…
Voorlopig nog geen kristallen bol voor mij. Het gaat zonder. Ik heb trouwens net een bon van de Gamma afgedrukt en ga nu een rookmelder kopen. Dat ding verwittigt me over reële trends in huis…
Als vader van 2 kinderen ben je steeds bezorgd voor hun toekomst. Vaak lig je dan te denken wat er binnen 10, 20 of 30 jaar staat te gebeuren. Maar alle positieve gedachten worden toch overschaduwd door de sombere verwachtingen van het klimaat. Ik hoor mijn kinderen (nu 8 en 7 jaar oud) vaak in mijn dromen (als volwassenen) vragen waarom wij, deze generatie, niets heeft ondernomen nu het nog ging. En het gebeurt dan wel eens dat ik wakker wordt en denk, zal ik nu een brief schrijven voor mijn kinderen, zodat zij dit binnen 20 of 30 jaar kunnen lezen.
Wel, hier komt die open brief dan. Ik publiceer hem, zodat iedereen hem kan lezen en zelf eens aan de toekomst kan denken. En wie echt er wil voor gaan? Het is nooit te laat. Je kan in heel wat verenigingen het verschil betekenen, of ook op internet je stem laten horen. Ga bijvoorbeeld naar Samen Groener op Facebook en volg ons ook aldaar…
Beste Ward en Wout,
Ik heb geen idee wat voor een wereld jullie nu bewonen, want ookal ben ik op dit moment redelijk geïnformeerd, het blijft koffiedik kijken wat de toekomst brengt. Hopelijk zorgt het lezen van deze brief voor een beetje gemoedsrust, zodat je weet dat ik niets aan het toeval heb overgelaten. Zodat je beseft dat we bewust hebben geleefd en dat je inziet dat we alles op alles hebben gezet om mensen tot inkeer te brengen.
Terwijl ik deze brief schrijf besef ik maar al te goed dat ecologisch leven en mensen overtuigen vechten tegen de bierkaai is. Het gaat toch zo verdomd traag vooruit. Er wordt veel gepalaverd maar ook niet meer dan dat. Veel bedrijven houden mensen in een wurggreep en verblinden het grote publiek met mooie slogans. En weet je wat, het gros van de mensen slikt en denkt niet meer na. Waar zijn die kritische geesten die onze planeet moeten redden? Waar zijn die ridders die jullie leven leefbaar gaan maken?
Zelfs in bloedeigen familie is er veel ongeloof en onbegrip als het over het klimaat gaat. Ik schaam me. Ik schaam me dat ik van hun generatie ben, de onwetende generatie. Neen dat klopt niet, onze vorige generatie zijn de onwetenden, wij zijn de ontkennenden en dat is nog zoveel erger! Jullie mama zegt al tegen mij dat ik hier zoveel niet mag over praten met mensen. Er is nog teveel onbegrip.
Ik weet het, het klinkt somber. En ik hoop nu reeds dat ik ongelijk heb. Dat het gras nog altijd even groen is, dat wilde dieren nog in het echt bestaan en niet enkel op een schijfje. Ik bid dat de duizenden wetenschappers het bij het verkeerde eind hebben. Een komma te ver in de berekeningen, zoals bij het ijzergehalte van de spinazie.
Maar ik vrees dat ze gelijk hebben. Is het inderdaad zo warm als ze voorspelden? Hoe hebben ze de zee tegengehouden? Met een hoge betonnen muur? Moet je dan een ticket kopen om de trappen te mogen nemen en naar de zee te kijken? Kennen jullie nog steeds aardolie of hebben ze ondertussen eindelijk iets gevonden dat werkt en milieuvriendelijk is? Ik moet toegeven dat ik ondanks de negatieve gevoelens over de toekomst toch hoopvol ben. De toekomst waar jullie in wonen is nu nog niet geschreven, een onbevlekt blad, maagdelijk wit. Wij moeten het invullen. En zoals dat ook met deze tekst zo is, moet je altijd goed nadenken wat je opschrijft zodat je bereikt wat je wil vertellen (of is het andersom).
Er is hoop. Ik kom heel wat mensen tegen die willen veranderen. Ze willen onder dat oliejuk uit. In onze straat hebben buren ook al een grote PV-installatie geplaatst, net zoals wij, maar dan nog groter. En zelfs de garagist van het dorp geeft het goede voorbeeld. Zelfs je grootouders hebben de kogel door de kerk gejaagd en gaan voor zonnepanelen. Zo zie je maar dat je niemand zomaar mag afschrijven. Er gebeuren overal kleine mirakels om ons heen! Alsof de blinden plotseling kunnen zien. Een geweldig gevoel geeft dat. Het is alsof God zelf naar beneden komt gedaald om een schouderklopje te geven.
Telkens ik weer op de fiets kruip om naar het werk te gaan of als we samen eens een uitstapje maken in de buurt, voel ik me goed bij de gedachte dat ik iets positiefs achterlaat.
Kon ik dat gevoel maar overbrengen bij iedereen. Kan jij me vertellen hoe ik daaraan moet beginnen? Konden we maar aan de mensen uitleggen dat jullie de planeet niet erven, maar dat wij ze nu in bruikleen hebben. Zou dat de mensen doen inzien dat er iets moet veranderen?
Aanvaard in ieder geval mijn verontschuldigingen als het te laat is. Ik heb me 200% gegeven om iedereen te overtuigen, zelfs met deze open brief. Ondanks het feit dat er heel veel positieve mensen zijn die leuke reacties geven, heb je natuurlijk evenveel non-believers die nogal kort reageren. Maar we blijven vechten en ons inzetten voor een betere wereld. Ik blijf geloven in de fundamentele goedheid van de mens en het vermogen om te veranderen.
Vele lieve groetjes en tot over 25 jaar
Jullie papa.
Vandaag zijn we weer eens netjes met onze voeten op de grond gezet. Door de technische panne bij Telenet, waren er problemen in het hele land, voor zowel internet, tv alsook telefoon.
En bij deze beseffen we weer kortstondig dat alles aan een zijden draadje hangt. Want wat nu gebeurd is voor telecom, kan morgen gebeuren bij de toevoer van water, de voorziening voor aardgas of de toevoer van elektriciteit. We zijn met ze’n allen ook heel afhankelijk van dit alles, omdat we decennia lang technologie hebben laten binnensluipen in onze woning, waardoor we amper zonder deze technologie kunnen, en meerbepaald de nutsvoorzieningen dat dit met zich meebrengt.
Misschien moeten we allemaal eens durven nadenken over een planB. Wat als… We zijn niet gewoon om daarover ons hoofd te breken, maar tijden veranderen. Structuren worden complexer, en dat geeft meer kans op een fout of probleem. En dan is het goed dat we af en toe eens stilstaan bij de mogelijke problemen en hun gevolgen.
Neem nu de energievoorziening. We zijn allemaal afhankelijk en kunnen eigenlijk geen dag zonder elektriciteit. We hebben trouwens al heel veel geluk gehad dat door het stilleggen van 2 belangrijke kerncentrales het licht niet is uitgegaan. Maar wat als het licht wel uitgaat? Wie heeft er een plan klaar? Hoe lang kan onze diepvriezer het eigenlijk uitzingen zonder elektrische energie? En kunnen we onszelf nog verwarmen als de elektriciteit weg valt? Want veel mensen beseffen niet dat zelfs een aardgasbrander elektriciteit nodig heeft voor de ontsteking, de regeling en het rond pompen van het warm water doorheen de radiatoren.
We zijn als samenleving verslaafd geworden aan nutsvoorzieningen, aan de kabel of leiding die in het huis wordt binnen gelegd.
Zelf ben ik al geruime tijd de omschakeling aan het maken om meer onafhankelijk te zijn van dit alles, want afhankelijk zijn is niet alleen slecht voor mogelijke gevolgen qua bevoorrading, maar ook qua prijs. Wie een leiding in huis laat binnen leggen, geraakt daar ook niet zomaar vanaf, en bedrijven weten dat en buiten dat uit. Wie flessenwater koopt, weet dat als de firma moeilijk doet, de klant gewoon elders de flessen koopt, of van merk gaat veranderen. Dat is trouwens echte concurrentie, iets wat in de wereld van de nutsvoorzieningen nog eigenlijk te weinig aan bod komt. Vooral de grote spelers weten dat en buiten dat graag uit.
Toch is er hoop. We kunnen allemaal kijken hoe we onafhankelijker kunnen zijn, en zo problemen in de toekomst vermijden.
Elektriciteit aankopen is wat de meeste mensen doen, maar zelf energie opwekken op het eigen dak blijft interessant. Het blijft op lange termijn een goede investering en je bent hierdoor veel minder afhankelijk van je energieleverancier. Gelijktijdig kan je investeren om je verbruik te laten dalen. Oude verlichting vervangen door spaarlampen, of beter nog, door LED (want LED-gloeilampen zijn echt wel een goed alternatief geworden). Het is een investering, maar ook een besparing, dus op termijn verdien je dat dubbel en dik terug.
Misschien is het nu ook eens tijd om te kijken naar alle huishoudtoestellen en de grote en oude energievreters eruit te halen. Ga voor A+++ waar mogelijk en stel apparaten goed af, zodat ze weinig verbruiken. Het heeft geen zin om een diepvriezer in te stellen op -30°C of een koelkast op 2°C.
Aardgas heeft ook een alternatief, en dat is isolatie. Want een goed geïsoleerde woning zal veel aan verwarmingskosten besparen. Maar ook gewoontes zijn belangrijk. Een spaardouchekop en een kortere douchebeurt zijn even belangrijk om het gasverbruik te drukken. En natuurlijk zijn er ook alternatieven, zoals een pelletkachel, die bij ons een grote brok van het verbruik weet over te nemen. En pellets koop je waar ze het goedkoopst zijn. Dat is misschien ook meteen de rede waarom pellets al van 2007 niet meer in prijs zijn gestegen? Ze zijn zelfs lichtjes gedaald in prijs.
Water is moeilijk, maar niet onmogelijk. Water besparen heeft ook veel met attitude te maken. Elke dag een goed gevuld bad zal zich laten merken op de waterfactuur. Maar ook zwembaden in de zomer, overvloedig de tuin besproeien, vaak de auto wassen etc zijn nefast voor de waterfeestvreugde. We kunnen trouwens op betere manieren water gebruiken. Regenwater recupereren voor toiletten, het poetsen, de tuin is een prima optie om onmiddellijk te besparen én minder afhankelijk te zijn.
Vaste telefoon is ook weer zoiets dat velen nog hebben, maar waarvan je echt kunt vragen of het nog veel zin heeft in een GSM-tijdperk. Wij hebben beslist om de vaste lijn buiten te gooien. En dan gaan de gesprekken automatisch een beetje korter zijn. Bovendien zijn er goede internet-alternatieven zoals Skype. Wie zoekt, die zal vinden…
En dan TV? Wel, waarom steeds bij de grote spelers blijven? SatellietTV is een prima oplossing voor diegenen die het kunnen plaatsen en je hebt er tal van zenders bij.
Er zijn heel wat mogelijkheden om minder afhankelijk te zijn van nutsvoorzieningen. En wie minder afhankelijk is, zal ook minder betalen. Dat is dus eigenlijk 2 keer genieten…
De mensen met hun Earthship gaan daar eigenlijk heel ver in. En misschien moeten we dat ook durven overwegen?
Onze wereld kleurt bijlange nog niet groen genoeg. We zijn vooral met het kleur blauw bezig, het kleur van het liberale gedachtengoed en de economie. “It’s all about the economy, stupid” zei een Amerikaanse president ooit, en ik moet hem nog gelijk geven ook. De economie doet onze wereld draaien, en we zijn een klein onderdeeltje van die grote geldmachine. Het begint al bij onze opvoeding en opleiding. Heb je je ooit afgevraagd waarom studierichtingen als dans en cultuur veel lager zijn aangeschreven dan wiskundige richtingen? Simpel, mensen die onze economie kunnen vooruit stuwen krijgen veel meer aandacht en aanzien dan mensen die daarbuiten vallen. Op TED heeft Sir Ken Robinson daar al verschillende pleidooien over gehouden.
Economie krijgt dus veel aandacht in onze maatschappij. En dat er dan een beetje meer aandacht zou gaan naar het groene gedachtengoed kan ik allleen maar toejuichen. Maar we moeten ook eerlijk zijn. De groene gedachte slaat nog niet aan en de groenen hebben een serieus probleem, en dat probleem is het groen fanatisme.
Zelf bewonder ik mensen die met hart en ziel voor hun zaak gaan, en je kunt initiatieven van heel wat mensen volgen, toch bereikt het niet het grote publiek. Wil men vanuit groene hoek meer aanhang krijgen, dan zal men een serieuze tand moeten bijsteken als het gaat over imago.
Imago bepaalt of je een doos waspoeder koopt of niet. Wast het witter? Doe ik er mijn voordeel bij? Zo denkt ook een kiezer als die in het stemhokje staat. Uiteindelijk gaat elke kiezer zijn/haar stem geven in de hoop de maatschappij veranderd te zien in eigen voordeel. Onbaatzuchtig stemmen bestaat gewoonweg niet.
Maar is het product dat de groenen ons verkopen iets waar we voordeel uit halen? Neen, voorlopig nog niet.
Wat een groene gedachte zou moeten zijn, is een wereld waarin we onze welvaart kunnen behouden, maar geleidelijk onze ecologische voetafdruk verkleinen. Weg met de kerncentrales en meer duurzame energie. Een mobiliteit waar mensen nooit lang moeten wachten op een bus en trein. Een fiscaliteit die mensen met weinig kilometers gaat belonen. Groen denken is de bouwwetgeving aanpassen, zodat elke woning nu reeds verplicht passief is en waarbij je bij elke nieuwbouw kunt vragen dat het gros van de energie in of rond de woning zelf wordt opgewekt.
Helaas zie ik nog teveel groen als geitenwollensokken op een fiets, vegetarische sapjes, leven in de koude, zelf je eigen zeep maken, … clichés genoeg. Helaas worden de clichés ook vaak ingelost en kom ik vaak zo’n mensen tegen. Daardoor krijg je dat verhaal nooit verkocht aan het grote publiek. We moeten leren leven met een biodiversiteit aan mensen, waarbij er nu eenmaal gewoontes en gebruiken zijn, en een systeem dat veel energie vraagt. Misschien is het zinvoller dat groene bewegingen zich engageren om druk uit te oefenen, zodat we op grote schaal duurzamer worden, zonder dat het diep in het vlees gaat snijden van de mensen. En dan pas zal er een grote aanvaarding komen van de groene gedachte. En met grote aanvaarding volgt meestal grote hefbomen die wel iets in beweging kunnen zetten. We moeten veel sneller evolueren naar een echt groene samenleving, en dan heeft het geen zin dat we zitten te rommelen in de marge.
Misschien heeft het ook meer zin om kleine wijzigingen aan te brengen die grote gevolgen hebben. Kunnen we niet bijvoorbeeld alle straatverlichting uitschakelen en met de overschot aan nachtelijke energie waterstof maken, die we vervolgens (zoals nu reeds in Duitsland gebeurt) in het aardgasnet mee injecteren? Kunnen we grote gebouwen, zoals luchthavens niet energie-efficiënter maken? Er zijn heel wat stappen die we kunnen ondernemen, dat ons comfort niet zal aantasten, maar op veel begrip kan rekenen van de mensen én een grote impact kan hebben, meer dan een paar bekeerlingen die vegetariër zijn geworden.
Kleine inspanningen zijn noodzakelijk, maar laat ons beginnen met het overtollige vet eerst weg te snijden, vooraleer we over de details beginnen. En geloof me, er zijn nog heel veel plekken waar er overtollig vet hangt.
We leven in verwarrende tijden. Er wordt ons nieuws opgedrongen dat er geen is, en ondertussen wordt het echt belangrijke nieuws vakkundig weggefilterd. Nochtans zijn er heel wat dingen waar we vandaag de dag kunnen over rapporteren. Zo zitten we in een diepe systeemcrisis, en worden we vanuit alle richtingen op de proef gesteld om dat manke systeem in stand te houden.
Zelf spreek ik graag over de VLOEK. Het is namelijk zo dat we niet te maken hebben met één enkele crisis, maar eigenlijk 5 crisissen, die elkaar bovendien versterken. Met de VLOEK onderscheiden we de Voedselcrisis, Liberalisatiecrisis, Oliecrisis, Economische crisis en Klimaatcrisis.
Een voedselcrisis is nu reeds aan de gang. Niet alleen wordt er voedsel gebruikt als belegging, waardoor de prijs stijgt, ook is er aan de kant van de productie een serieus probleem. Graanoogsten mislukken, GGO is een experiment dat nog het achterste van zijn tong niet laat zien, overstromingen en droogtes zorgen voor minder opbrengst in de landbouw, we gooien gigantische hoeveelheden voedsel weg en zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. Klimaatverandering is hier toch een grote boosdoener, de vijfde van de crisissen, dus het ene proces versterkt het andere.
De Liberalisatiecrisis is ook aan de gang. Als reactie op moeilijkere tijden heeft de mens de neiging om terug te plooien op zichzelf. Een verrechtsing van de samenleving heet dat. Dat is nu terug langzaamaan aan de gang, maar in het verleden (neen, ik laat me niet vangen zoals de koning door jaartallen uit te spreken) hebben we gezien wat dat met een mens kan doen.
De oliecrisis hebben we nu reeds, zonder het echt te beseffen. Maar ook hier wordt er bitter weinig in de media uitgespeeld over dit fenomeen, en wil men de mensen vooral paaien met groeicijfers van onze economie, de koopjesperiodes, een blote vrouw op de gevel van een huis, een abdicatie in Nederland en nog veel fraais. En dat er tot slot een economische crisis aan de gang is én dat we systematisch ons klimaat verder naar de verdoemenis helpen (exit Rio, Kopenhagen, Doha, …), weet nu ongeveer iedereen, veronderstel ik…
Voorlopig zijn de onderlinge versterkingen van de crisissen nog niet genoeg om heel het systeem te doen kantelen. Maar ik vrees dat als elke crisis in omvang verder gaat toenemen, de versterking niet lineair zal zijn en de gevolgen ineens zullen komen. Je kunt een schip over vrachtwagen verkeerd laden, maar het omkantelen is meestal abrupt.
Dus het is goed om met de VLOEK rekening te houden en je leven aan te passen, zodat de impact ervan minimaal is en je in staat bent het te overleven. Een beetje anders denken is dus de boodschap. Door zelf terug voedsel te kweken of deel uit te maken van voedselteams stel je jezelf in staat om de eerste crisis het hoofd te bieden. De liberalisatiecrisis is een fenomeen dat zichzelf moet oplossen in het stemhokje. Hier kunnen we ook een rol spelen, door de valkuilen van rechts te blijven benadrukken en tegen de stroom in te gaan. We hebben niet minder, maar net meer SAMENLEVING nodig, in de letterlijke en figuurlijke betekenis van het woord. We leven samen, en we kunnen dat verder benadrukken. Buurtfeesten, vrijwilligerswerk, verenigingen, etc. Het is het beste medicijn tegen de verrechtsing. Want onwetend is beangstigend en zorgt voor een ander stemgedrag in het hokje.
Ook de oliecrisis kan je aanpakken door drastisch in te grijpen in je mobiliteit en het verbruik van je woning. Ga voor een laag-energie-woning of zelfs een passiefhuis, zodat je tijdens een oliecrisis niet in de kou moet zitten. Maar mobiliteit vraagt meestal veel meer energie dan “wonen”. Kiezen voor het STOP-principe is een goede zaak (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Privévervoer). En natuurlijk heeft het ook zin om zo dicht mogelijk bij het werk te wonen. Zelf heb ik het goede voorbeeld gegeven, door een huizenruil te doen met mijn ouders. Gevolg? Nu wonen we op slechts 2km van het werk, en dat reduceert toch aanzienlijk de kilometers voor het woon-werk-verkeer, een grote slokop voor velen.
De economische crisis het hoofd bieden is niet eenvoudig, maar door niet te investeren in banken, maar in je eigen woning, kan je toch proberen om deze diepgaande crisis te overleven. En de klimaatcrisis? Tja, da ‘s een rit die we zullen moeten uitrijden en kijken waar ons dat brengt. In elk geval onze ecovoet aanpakken is de boodschap. En dan dat goede voorbeeld verspreiden bij de anderen.
Vreemd eigenlijk dat er zo weinig oplossingen worden aangereikt om heel die VLOEK te kunnen overleven. Liever doet men aan de ZEGEN. Zorgeloos Economisch Genieten En Nieuwigheden, m.a.w. shoppen en roddelen (de nieuwe brood en spelen van deze eeuw, consumeren en medianieuwtjes). Helaas brengt deze ingesteldheid ons niks verder en gaat het zelfs zorgen dat we blind zijn voor de echte problemen. Struisvogelpolitiek. Leg de focus op de onbelangrijke dingen en mensen hebben geen oog meer voor de echte problemen. Of zoals W Bush vertelde na de aanslagen van 9/11. Go out and shop!
De Belg denkt van zichzelf dat hij/zij goed geïnformeerd is. Maar laatstleden heb ik toch andere dingen gezien en gehoord, die deze stelling serieus hebben bijgesteld.
Laat ons beginnen met de zogezegde kwaliteitskranten. De klassieke kranten bejubelen zichzelf maar al te graag als de kwaliteitsvolle media, die geen steen onberoerd laten om achter alle informatie te geraken. Maar net diezelfde “kwaliteitskranten” nemen nogal een loopje met de waarheid.
Ookal hebben we niet gewonnen, we kregen een eervolle vermelding op de website van de wedstrijd. Heel mooi, zeker als je weet dat de wedstrijd eigenlijk bedoeld was voor studenten aan een universiteit of professionals die in de wereld van de design zitten.
We waren ook blij toen 2 reporters van het Nieuwsblad een afspraak met ons maakten voor een interview. Met enige fierheid poseerden we met alle leerlingen voor de foto, die dan in de krant ging verschijnen. En effectief, twee dagen later stond het artikel in de krant. Maar ik druk mezelf nog zacht uit als ik vertel dat ik me toch in de koffiekoek en koffie heb verslikt tijdens het lezen van het artikel. De titel was al ronduit wraakroepend. “Vito-Klassen top in afvalverwerking”. Ten eerste is de naam van onze school al 20 jaar anders, en iets ecologisch ontwerpen is alles behalve afvalverwerking.
De grapjes bleven natuurlijk niet uit. Werk je nu op SITA2? Of moet je mijn afval hebben om iets nieuws te maken? Ik denk dat iedereen het zich kan inbeelden.
Ik vraag me dan af wat de waarde is van de rest van de krant, als men over zoiets eenvoudig al staat te blunderen over heel de lijn.
Een tweede voorbeeld heeft te maken met de televisie. Enkele jaren geleden zat ik in een trein die van Brussel richting Hasselt reed. Onderweg, ter hoogte van Leuven was er een voorwerp tegen de voorruit van de trein gevlogen. Niks speciaals, misschien een steen, een tak, … Maar de bestuurder van de trein en de conducteur namen het zekere voor het onzekere en de trein moest definitief stoppen in het station Leuven (een week daarvoor hadden jongeren in Brussel een steen op een trein geworpen, waardoor de bestuurder er erg aan toe bleek te zijn, dus nu nam men ook geen risico). De conducteur riep vervolgens af dat de trein niet verder mocht rijden van het parket, en dat er alternatieve treinen werden ingelegd, en dat er zeker geen rede was tot paniek.
Terwijl ik op mijn vervangtrein aan het wachten was, sms-te ik naar 4040 (nieuws van VTM) om te melden dat de trein stilstond ter hoogte van Leuven, door een voorwerp op de voorruit. Een zeer droge mededeling, en verder niks. Dan zoeken de reporters het maar zelf uit wat ze met die informatie doen. Een beetje misplaatste burgerplicht zeker? Enfin, ik naar huis, want er stond kreeft op me te wachten, aangezien het mijn verjaardag was. Maar de kreeft lag nog lekker rond te spartelen of ik kreeg al een telefoontje op mijn GSM van de redactie van VTM om dringend naar Leuven te komen voor een interview. Bon, dan gaat een mens maar zeker? Ieder zijn 5 minuten beroemdheid… Achteraan het station in Leuven werd ik opgewacht door een reporter van HLN en iemand van de nieuwsredactie. Ik moest me strategisch zetten, met de trein op de achtergrond en ik mocht eerst mijn verhaal doen. Niks wereldschokkend. De reporter onderbrak me en vertelde me echter onmiddellijk om andere dingen te zeggen. “Wil je vertellen dat de trein beschoten is”. Oh ja, “en vertel ook nog even dat de mensen in paniek uit de trein zijn gevlucht”. Niks van aan natuurlijk, dus bleef ik grotendeels bij mijn verhaal. En zo worden verhalen omgedraaid en spectaculair gemaakt, terwijl er eigenlijk helemaal niets aan de hand is. Zelfs andere kwaliteitskranten spraken over een kogel in de voorruit. Kranten en andere media nemen dus graag een loopje met de waarheid. Meestal komt dat niet uit, maar heel soms lekt de echte waarheid toch uit… Nog niet zo lang geleden is er ook een klacht geweest over een geluid in oorlogsgebied dat “fake” bleek te zijn. Dus ook daarvoor moeten we zeer kritisch blijven. Niet overal gebeuren gruwelijke dingen en niet elk land heeft massavernietigingswapens, zoals Colin Powel destijds beweerde in de VN. Maar ondanks plaatjes die totaal niet overtuigend waren, heeft men toch in Irak een inval gedaan.
Maar niet alleen is er veel desinformatie, ook worden we vaak niet geïnformeerd door de media. Gisteren zat ik nog eens naar het NOS journaal te kijken. En wat blijkt, daar geven ze heel anders nieuws, terwijl we toch maar een boogscheut van elkaar wonen. SNS Reaal, een grote bank in Nederland zou in zeer slechte papieren zitten, wat een impact kan hebben op heel Europa. Iets van gehoord op het Belgisch journaal? Ik niet. Nederland heeft ook de Nationale Schaatskampioenschappen gehouden op 6 meren. Iets van gehoord?
En in Nederland zijn er gebieden waar nu aardbevingen zijn, ten gevolge van de aardgasontginning in dat gebied. Toevallig iets van gehoord? Op Canvas? Je weet wel, die kwaliteitszender (zeggen ze zelf)? Ach ja, als er tennis of voetbal is, dan vliegt diezelfde kwaliteitszender van tv om plaats te maken voor Sporza.
We zitten geplaagd met tunnelvisie bij de media, die bovendien nu nog eens achter een betaalmuur gaan schuilen. Want ja, als je geld geeft voor iets, dan moet het toch echt wel heel goed zijn, niet?
Technologie maakt heel wat evoluties door, en eerlijk gezegd, heel wat veranderingen zijn een echte vooruitgang. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het wereldtje van de tv. Niets, buiten de computer dan, is zo ingrijpend veranderd tijdens de laatste decennia.
Zelf heb ik het ook nog geweten, een kleine zwart-wit tv op de slaapkamer en een koperkleurige schuine antenne op een houten sokkel, alsof het van het dak van de Jetsons-auto is gerukt. Constant bewegende horizontale witte lijnen over het beeld en een klank op van te schreien. Bovendien was de keuze van het aantal programma’s nogal beperkt, en dan hadden de mensen nog betere dingen te doen tijdens hun kostbare tijd. Entertainment? Daar zorgen we zelf wel voor. Niets boven een leuk potje “mens erger je niet”. En hup, de kinderen naar bed natuurlijk, want tijdens zo’n spel werd er nogal gevloekt, dat de pastoor zijn ogen serieus zou ronddraaien.
Toen ik al iets ouder was, was tv in kleur al serieus doorgebroken. Het waren nog altijd lompe kasten, maar ook de “zapper” begon zijn intrede te doen. Neen, één zapper, geen 10 zoals we die nu hebben! Met eentje konden we alles doen. Op dat vlak hebben we geen evolutie meer gemaakt in de goede richting.
Maar er kwamen posten bij! Joepie. We hadden Duitsland en later kwam ook de BBC. Wel vervelend dat bij heel wat klimatologische omstandigheden de Duitse kanalen de andere stoorden. Atmosferische storing was het nieuwe modewoord. Je kon naar het journaal kijken, maar zag ook een schim van de Duitse zender erdoorheen.
Nog wat later kwam de videorecorder. Uiteindelijk heeft VHS de pleit gewonnen, en dropen Video2000 en Betamax af. Volgens kwatongen de schuld van de porno-industrie, die enkel beschikbaar zou zijn op VHS. Maar Video2000, dat dubbelzijdig werkte, had al een nadeel van in het begin. En Betamax? Een uitvinding van Sony, die in het verleden nog dingen hebben uitgevonden (zoals de minidisc en hun memorystick), waarmee ze zichzelf toch een stuk uit de markt wisten te sluiten.
De videorecorder was een succes. Je kon eenvoudig je favoriete programma opnemen, ook als je niet thuis was of als het te laat werd uitgezonden. Terugspoelen was wel even geduld oefenen, maar daar bestaat een koelkast voor. Wie betrapt er zichzelf niet dat tijdens zulke activiteiten de deur van de koelkast open staat. “Eet ik die pudding of laat ik het voor de kinderen?” Aan de koelkastdeur worden zeer existentiële vragen gesteld.
Later kwam er op de videorecorder nog een extraatje. VPS. Dat zullen velen vergeten zijn. De Duitsers waren daar sterk in. Ze stuurden een signaal mee op de kabel, dat je videorecorder de opdracht gaf om te stoppen met opnemen tijdens de reclame en terug te starten als het reclameblok achter de rug was! Maar deze vooruitgang is bij een Duits initiatief gebleven en is vervolgens in de vergetelheid geraakt.
Wat later waren er de DVD-toestellen met ingebouwde harde schijf. Je kon alles op die harde schijf opnemen en zelfs branden op DVD om te bewaren voor later. Geen terugspoelen meer nodig, direct alles beschikbaar op de harde schijf. Zo’n toestel was een echte meerwaarde.
En toen begon het! Digitale TV. Eigenlijk geen zegen maar een voorverpakte vloek. Want zonder het te beseffen hebben we in één klap al onze vrijheden weggegeven. Want met digitale TV moét je een decoder gebruiken van de provider, hetzij Telenet of Belgacom. Sommige toestellen hebben een harde schijf, en je kunt er inderdaad wel mee opnemen, maar dit dan koppelen aan een DVD-schrijver? Neen, gaat niet klinkt het. Dat is beveiligd. Terwijl ik vroeger als leerkracht een interessante reportage kon opnemen en onmiddellijk op DVD kon branden om in de klas te tonen? Nu gaat dat niet meer.
Ook ben je geen eigenaar meer van het toestel, en de 8 euro huur per maand dikt aardig aan. Maar dat bedrag is nog niks. Erger wordt het wanneer je de rode knop gaat gebruiken of films gaat bestellen. Het zal niet de eerste consument zijn die daar aardig zijn/haar broek weet aan te scheuren.
Maar goed, we nemen het er allemaal bij voor “het gemak”. En wat was dat gemak precies? Of beter, in welk opzicht zijn we nu echt vooruit gegaan?
De laatste stap die er staat aan te komen is echter hallucinant. Zo wil men de signaalintegriteit bewaren, wat wil zeggen dat het onmogelijk zal zijn om vooruit te spoelen en de reclame te omzeilen. Niet alleen is VPS dus vakkundig uit de wereld geholpen, men gaat ons proberen te dwingen om naar reclame te kijken?
Wat ook redelijk beangstigend is, is dat men bij Telenet elke handeling die je stelt kan volgen. Ze weten precies naar welk programma je kijkt, hoe lang, …
Maar goed, men kan dat proberen, toch blijf ik lekker baas over eigen buis. Zelf ben ik nog redelijk creatief, dus zijn er zeker omwegen die te bewandelen zijn. Komt de maatregel over de signaalintegriteit er toch, dan zijn er genoeg stappen te ondernemen. De klank stil zetten en iemand opbellen, naar het toilet gaan, terug de koelkast plunderen, … Suggesties om signaalintegriteit te neutraliseren zijn altijd welkom!
Sinds 23 januari 2013 voel ik me weer een stuk dommer. Neen, ik heb geen operatie ondergaan, en het komt ook niet van alcoholische dranken. Sinds die bewuste datum is er weer eens iets wereldkundig gemaakt. Iemand is namelijk op het lumineuze idee gekomen om jongeren, die aan een lerarenopleiding bezig zijn, te onderwerpen aan eenvoudige quizvragen. En wat blijkt, ze komen er schandalig slecht uit. Zelfs de directie van het katholieke onderwijs mocht het uitleggen op Reyers Laat. Geen fraai beeld, zo’n jonge mensen die worden klaargestoomd om onze toekomstige leerkrachten te zijn binnen het onderwijs. Meer nog, het is de schrik van elke ouder dat je kind bij zulke mensen terecht moet komen.
Als ouder van 2 kinderen, alsook leerkracht met 20 jaar ervaring, binnen zowel ASO, TSO alsook BSO heb ik toch een andere kijk op heel het verhaal. Ten eerste de algemene kennis. Deze jongeren werden vragen voorgeschoteld over oceanen (ja, ik heb ook de quiz gedaan op Knack, en voor mij waren de meeste vragen belachelijk eenvoudig en behaalde 87 op 90), over politici, over veldslagen en nog andere dingen, die voor oudere mensen (ik reken mezelf daar ook bij met mijn 42) als vanzelfsprekend worden ervaren. Maar is het vanzelfsprekend? Vroeger kon ik als kind, bij gebrek aan andere leuke dingen, uren naar kaarten kijken, atlassen lezen, denkbeeldige reizen maken naar verre continenten, …
Nu zitten jongeren op Facebook en twitteren ze dat het een lieve lust is. De prioriteiten van de huidige jongeren zijn gewoon anders. Het journaal is voor hen geen verplichte dagelijkse activiteit. En daardoor kennen ze gewoon minder van het eeuwige gebakkelei in de Wetstraat.
Maar is dat goed of slecht? Wat is de meerwaarde dat ik weet dat Bart De Wever nu burgemeester is van ALLE Antwerpenaren en dat Patrick Janssens eigenlijk een snotterende socialist is? Wat zou de meerwaarde kunnen zijn als ik voor de klas van mijn leerlingen sta en een vak als Materiaalkunde sta te geven en terloops weet wie de burgemeester is van Leuven? Kan iemand me helpen met verbanden tussen die twee? Kunnen we ook geen Quiz maken waarbij ze ons erbij zullen flikken? Kan iemand van onze generatie alle eerste ministers nog eens opsommen tijdens de periode tussen de eerste en de tweede wereldoorlog, zonder zelf ook gebruik te maken van Wikipedia? Of geef eens snel de opvolging van alle computerprocessoren die Intel heeft uitgebracht. 8080, 8086, xt en At, 286, 386sx, 386DX, 486, … Iets eenvoudiger. Ga eens terug in de tijd en geef me eens alle versies van Windows en wat daarvoor kwam? Een andere, meer tijdloze. Geef eens alle luchtlagen in onze atmosfeer. Je weet wel, Troposfeer, Stratosfeer, …, NEEN, niet spieken op wikipedia zei ik!!! Niet willen luisteren hé, die jeugd van tegenwoordig.
Met andere woorden. We kunnen evengoed geflikt worden als er andere vragen worden gesteld. Maakt ons dat dom? Zijn we daardoor onbekwaam om onze job uit te voeren? Wil dat zeggen dat we geen interesse hebben? Neen, geen van alle stellingen. Deze jongeren werden nooit eerder blootgesteld aan deze informatie. Het siert hen dat ze tenminste toegeven dat ze het niet weten, liever dan iemand die voor een klas staat, het niet weet, maar met evenveel penache als Misses Bucket verteld hoe het in elkaar zit. Daar zit het onderwijs zeker niet op te wachten. Jongeren zijn het product van onze samenleving. En onze samenleving is de som van alle lessen in de klas, ervaringen die ze onderling met elkaar delen, de opvoeding die ze thuis meekrijgen, de boeken die ze lezen, …
Ah, het is dus de schuld van de scholen? Niet noodzakelijk. Het kan ook gewoon onze schuld zelf zijn dat onze jongeren zo ogenschijnlijk apatisch en oppervlakkig zijn. Kinderen worden afgehaald na school, en de meeste tweeverdieners willen dan vaak thuis komen en vooral niet teveel gezaag meer horen. Kinderen kunnen hun verhaal niet kwijt, ze worden voor de tv gedropt en krijgen dan een keuze uit heel veel kanalen, speciaal voor kinderen. Wedden dat er op Nickelodeon niet wordt gesproken over BHV, over Kris Peeters of de problemen in Congo? Voor, na of zelfs tijdens het TV kijken wordt er nog een diepvriesmaaltijd ingeschroefd en vooral veel frisdrank met suikers aanrukken, zodat de diagnose van ADHD kan worden gesteld. Hoeveel mensen betrekken hun kinderen nog bij het koken van een maaltijd? Hoeveel mensen kweken nog groenten in de tuin en laten de kinderen kiezen welke groenten er komen? Hoeveel mensen kiezen een citytrip met de kinderen in plaats van zand en zee, en durven het dan aan om naar een museum te gaan? Hoeveel mensen hebben thuis nog een altas en gaan er eens mee naast hun kinderen zitten? Is het niet veel gemakkelijker om jongeren sociaal te “dumpen” en vooral met onszelf bezig te zijn?
Tijdens de 20 jaar dat ik aan jongeren les geef heb ik veel zien veranderen. Jongeren hebben het niet altijd gemakkelijk en er zijn ook veel meer uitdagingen waar hun focus naartoe gaat. Vroeger was les geven gelijk aan voor een bord staan en je kennis overdragen. Nu moeten leerkrachten opvoeden, luisteren naar jongeren, werken met een computer, werken met een leerplatform, werken met internet en digitale handboeken, … De focus is verschoven, niet het IQ of de inzet.
Kinderen opvoeden is een hele bezigheid. Vooral bepaalde begrippen bijbrengen is niet eenvoudig. Wat dacht je bijvoorbeeld over “Goed en Slecht”, of met andere woorden “wat kan” en “wat niet kan”. Niet eenvoudig, dus dan haal je er maar dagelijkse voorbeelden bij en… kom je tot de vaststelling dat we eigenlijk in een samenleving leven die helemaal niet zo rechtvaardig en correct is.
En dan vraagt zo een kind vragen. En ik ook… Kan het dat een koninklijke familie zoveel geld krijgt? En ookal doen ze daar niks voor? Ja, blijkbaar kan dat.
En kan het dat we blijven auto’s bouwen waardoor er zoveel mensen sterven op de baan? En dat politici dat omzetten in koude cijfertjes? Ja, blijkbaar kan dat.
Kan het dat mensen met kinderen in de koude moeten zitten omdat armoede spoorslags toeneemt? …
Kan het dat we enkel praten over de problemen van de wereld, zoals het klimaat, maar enkel bij vage beloftes blijven steken? En dat hierdoor de kinderen van nu een toekomst krijgen die veel grijzer is? En dat we ons daar stiekem niks van aantrekken?
Wat zeg je dan tegen een kind? Sorry? Of “ik kan daar niks aan veranderen”? Of “later gaan ze daar wel iets op vinden”?
Niet gemakkelijk. En terwijl we de wereld altijd vanuit onze eigen bril bekijken, zouden we beter die eens van de kinderen passen. Wedde dat het er minder eenvoudig uitziet? OF juist wel…
Er is 1 kenmerk dat onze moderne tijden heel goed weet te beschrijven, en dat is “wispelturig”. Het is een woord dat in de media niet te vaak meer voorkomt, en waar ze liever veel Engelse termen introduceren, zoals “expats”.
Als we deze wispelturige tijden kunnen beschrijven, dan is het een kantelmoment geworden, waarbij we alle dogma’s en vaste denkpatronen aan de kant moeten durven schuiven. Het gaat sneller dan ooit en het komt uit alle richtingen.
Neem nu het klimaat. Seizoenen zijn drastisch aan het verschuiven en de verspreiding van water neemt ook andere vormen aan. Bepaalde gebieden in de wereld zullen meer verdrogen en andere regio’s krijgen meer water over zich heen. En dan kan je trachten om met oude methoden te blijven overleven of flexibel te worden en op zoek te gaan naar de oplossingen die nodig zijn om de nieuwe problemen aan te pakken. In Japan hebben ze bijvoorbeeld de overtollige regens aangepakt door gigantische grote ondergrondse waterkathedralen te bouwen, die zich kunnen vullen met water, waardoor de overtollige regen niet langer voor overstromingen kan zorgen. Flexibiliseren om de wispelturigheid het hoofd te bieden. En wat doen wij? Zandzakjes aanrukken!
Een ander voorbeeld. Arbeid. Heel wat jobs verhuizen naar het buitenland, en we moeten stilaan begrijpen dat zware handenarbeid en klassieke productie toch zal verhuizen naar landen als China en India. We hebben de ene na de andere autofabriek zien sluiten in ons land. Lang geleden was het Renault Vilvoorde, dan volgde Opel Antwerpen en laatstleden is Ford Genk voor de bijl gegaan. En wat doet een land als Duitsland om werkzekerheid te garanderen? Heel veel mensen werken daar ondertussen in de groene industrie. Zoveel zelfs, dat er meer mensen werken in de groene sector dan in de auto-industrie. En dat is dan toch een hallucinante vaststelling. Even hallucinant is dat wij niet verder geraken dan bedrijven afkopen om hier te blijven. Nu wordt het geld wel teruggeëist van de bedrijven, maar daarmee lossen we het fundamentele probleem niet op dat mensen zonder werk blijven zitten.
Willen we problemen van onderuit kunnen oplossen, dan moeten we veel flexibeler worden en onze oude gewoontes achterwege laten, anders is de kans dat we overleven klein…
Een prachtig voorbeeld hiervan is het verhaaltje over de kabouter en de kaas.
In een groot doolhof vinden 2 kabouters en 2 muizen elke dag op hetzelfde tijdstip en op dezelfde plaats een portie kaas. Ze zijn alle vier tevreden en hebben een mooie verdeling afgesproken onder elkaar. Alles bij het oude, tot op een dag dat in diezelfde kamer plotseling geen kaas meer verschijnt. Als eerste reactie jagen de kabouters de muizen weg en beginnen ze te betogen. Ze maken spandoeken waar duidelijk op staat geschreven “WIJ WILLEN KAAS”. Maar de kamer blijft dag na dag leeg. En terwijl de kabouters denken dat door hun been stijf te houden ze zullen winnen, zijn de verdreven muizen op zoek gegaan in het doolhof naar andere plekken waar er kaas is. En warempel, ze vinden een andere grote kamer met een voorraad kaas, helemaal voor hen alleen!
Moraal. Blijf niet bij de pakken zitten, maar zoek zelf naar oplossingen voor de problemen waar we voor staan. Vraag dus niet dat de politiek het gaat oplossen, want dat zal nooit gebeuren. We moeten zelf aan de slag en onze problemen oplossen, in een steeds sneller veranderde samenleving. We zullen slimmer en flexibeler moeten zijn om nog te kunnen overleven.
Een prachtige uitvinding die ze nog te koop zouden moeten aanbieden bij Gamma, is een kristallen bol, eentje om in de toekomst te kunnen kijken. Want de informatie die we daarmee kunnen verzamelen zou fundamentele beslissingen in ons leven wel eens grondig kunnen beïnvloeden.
Ik heb geen idee wat voor een wereld jullie nu bewonen, want ookal ben ik op dit moment redelijk geïnformeerd, het blijft koffiedik kijken wat de toekomst brengt. Hopelijk zorgt het lezen van deze brief voor een beetje gemoedsrust, zodat je weet dat ik niets aan het toeval heb overgelaten. Zodat je beseft dat we bewust hebben geleefd en dat je inziet dat we alles op alles hebben gezet om mensen tot inkeer te brengen.