☺गफगाफ

रङ

noreply@blogger.com (Ashesh) — Tue, 10 Jan 2012 08:23:15 PST

धमिलो रङले पोतेर
तिम्रो आकृति
पहिलो पटक उतार्दैछु मनको क्यानभासमा
फिक्का मात्र यसकारण,
तिमी खुल्न चाहन्नौ संसारसित
केवल
तिम्रो ईच्छामा रङ पोख्दैछु म
उही चमक नभएको
गाडा नवस्ने रङ....

रङसँगको मेरो सामिप्यता
सायद,
हाम्रो संवन्ध जत्तिकै गहिरो हो
अथवा तिम्रो आँखाको भाव जत्तिकै गहिरो....
म चालै पाउँदिन
चित्रकारिता मेरो धर्म होईन,
तर
यहि नित्य उठवासले
तिम्रो आकृति माथि
पेण्टब्रस चलाउन जान्ने भएको छु म
भन,
कुन रङले सिंगारौ तिमीलाई आज ?
स्नेहको गुलावी रङले
कि सम्झनाको निलो रङले?

picture source: click on it.

यो आफ्नै मनको पिरलो….

noreply@blogger.com (Ashesh) — Sat, 29 Oct 2011 13:51:14 PDT

यसरी नै वित्दा रहेछन् दिनहरू । थाहै नपाई......। यौटा झ्याल मेरो अगाडि...हेरेपनि अनि नहेरेपनि । वाहिर चिहाउँदा कहिले घाम लागेको, कहिले वादल लागेको, कहिले झरी परेको त कहिले साँझ परेको । लाग्छ म कुनै सिनेमाहलको पर्दामा यौटा कहिल्यै नसकिने चलचित्रको दर्शक भएको छु र हेरिरहेको छु......मात्र ऋतु परिवर्तन भएको.....वेला परिवर्तन भएको......सँगसँगै मेरो सोच अनि विचार परिवर्तन भएको!!!!!

साँच्चै भनौँ हैदरावाद आएदेखि यो झ्याल मेरो आत्मिय मित्र भएको छ । उसले मलाई वाहिरको सँसार देखाउँछ । उसले घाम देखाउँछ....म धर्ती उज्यालो भएको चाल पाउँछु, उसले रात देखाउँछ......म वेदनाको एक झल्को मनभित्रबाट महसुस गर्छु, उसले झरी देखाउँछ.......म निथ्रुक्क भिजेको मनलाई सम्हाल्न खोज्छु....। सिन्दुरे रङ पोतिएको त्यो पल्लो घरको भित्तो एकतमासले उभिएको छ पहिल्यै देखि......कालो रङको झ्याल कहिले काहीँ खुल्दो पनि रहेछ । अनेक किसिममा आकृतिहरू नाचेको देखिन्छन् त्यहाँ । म एकतमासले हेरिरहेकै हुन्छु ।

फेरि अर्को विहान । मेरो झ्याल मलाई कुरिरहेको होला । ढोका खोलेर वार्दलीमा जान नसकिने त हैन...तर यो धर्तीको उज्यालो एकैपल्ट मेरो शरिरलाई सुम्पिने स्थितिमा छैन म । अनायासै दिन ढल्छ.....आजको साँझ मैले सोचेजति पट्यार लाग्दो छैन । मानिसहरूको चहलपहल अलि वाक्लै छ वाहिर । घरहरू सवै चम्किला छन्....ओहो ! कति उज्यालो छ आजको रात? मेरो मन सिरिङ्ग भयो । यो कालो अन्धकारलाई चिर्न एक चिम्टी उज्यालो नै काफी हुने.....यहाँ त अझ झिलिमिली पो छ त झन्....धत्तेरी आज त लक्ष्मीपूजा पो । थाहा भईभई पनि भर्खर सम्झिए जस्तो गरी झल्ल्यास्स भएँछू म । सम्झी सम्झी विर्सिदै अनि थाहा भएकै कुरो झल्यास्स सम्झदै। सायद दियो बाल्दा म नजिकका मान्छेहरूसँग हुन्थेँ अरूवेला.... आज नि वाल्दैछु वार्दलीमा तर उज्यालो नभएको दियो.....अन्धकार चिर्न नसक्ने दियो ।

भाईटिकाको दिन विहानै फोनको घण्टी वज्यो । भाईको फोन रहेछ, सीता दिदीकोमा पुगिसकेछ विहानै । हाम्रो घरमा दिदी वहिनी छैनन् । तीन भाई हौँ सवैजना । सीतादिदी हाम्री फुपुकी छोरी....वहाँनै हाम्री दिदी....भाईटिका लगाईदिने आजसम्म....कुनै वर्ष छुटेका थिएनौँ हामी । कहिल्यै पनि दिदी वहिनी नभएको खल्लो महसुस गर्नु परेन हामीले । तर आज रित्तै भयो निधार । खैर....यो धेरैको साझा कथा हो.....को पो होला र सधैँ सँगै वसिरहने भाग्यमानी । ईष्टमित्र साथीभाई भन्ने नि बढो अचम्मको चिज हुदो रहेछ । यसैको यौटा साहारा छ अनि न वाँचिने रहेछ यो पराई ठाउँमा । फोनको घण्टी फेरि वज्यो म सुतिरहेको थिएँ फेरिपनि । यो निमन्त्रणा थियो भेटघाटको आजकै दिनमा । म हत्त पत्त नुहाई धुवाई गरेर त्यतापट्टी लागेँ । दिन रमाईलो सँग वित्यो । ८-१० जना भेला भएका थियौँ । खाना वनाउन सिपालु मेरो साथीले कुनै कसर बाँकी राख्नु भएन । साह्रै मीठो.....यति मीठो त घरमा पनि वेलावखतमा मात्र पाक्ने गर्थ्यो । अनि अर्को कुरो....आज धेरैपछि मैले दिल खोलेर वाँत मारेँ सवैसँग । बोल्दा पनि आफ्नै स्वर अर्कैको जस्तो लाग्ने । साँझ घर फर्किदा रात परिसकेको थियो । मेरो झ्याल मलाई पर्खेरै वसेको रहेछ । उसलाई आज वाहिरको झिलिमीली देखाउनु रहेछ अन्धकारमा....मैले भने, तिमीले देखाउने झिलिमिली मैले आज मनभित्रैवाट अनुभव गरेर आईसके.....आश्चर्य....यति भनिसक्दा पनि ऊ त्यहि कुरा मलाई देखाईरहेको थियो, मैले हेरेपनि अथवा नहेरेपनि.....सजिव र निर्जीवको फरक यतिवेला महसुस भयो मलाई । झ्यालले मलाई देखाएको हैन.....केवल म त्यहाँबाट चिहाउँदो रहेछु....आफ्नो पहिचान लुकाएर संसार हेर्नलाई । म गलत रहेछु ।

धेरै पछि साथीभाईसँग रमाउन मन लाग्यो । अनुहार नराम्रै भए नि उज्यालो मुहार पहिलेभन्दा कता हो कता राम्रो । ऐनाले भनेको मलाई!!!! हाँस्न नि मन लाग्यो । वोल्न नि मन लाग्यो । एक्लिएर वस्नु कदापि ठिक लागेन अव । आज विहान सवेरै ढोका खोलेँ । एकछिनपछि घामको किरण कोठाभित्रै आएर छरपष्ट भयो । म फेरि कसैसँग वात मार्ने सोचिरहेको थिएँ । आज वार्दलिमा पनि गएँ अनि वाहिर हेरेँ । हो आज मलाई अरूले नि हेरिरहेका थिए…….

दशैँ आयो!!!

noreply@blogger.com (Ashesh) — Tue, 04 Oct 2011 15:41:51 PDT

त्यसो त दशैँ हरेक साल आउछ । हरेक पल्ट नआउने त ति क्षणहरू न हुन्…..दशैँ सम्झनु भनेको तिनै रमाईला पलहरूलाई स्मरण गर्नु हो । ति वालापनका क्षण....ति रमाईला दिनहरू…जुन कहिल्यै फर्केर आउदैनन् । हजुरआमाको टिको थापी नयाँ लुगा लगाएर हाँस्दै मामाघर जानुको मजा शब्दमा वयान गर्न म सायदै सकूँला । कति खुसी हुन्थ्यौँ हामी? सम्झदा सम्झदै पनि डाहा लागेर आउछ । अझ यो निर्जन ठाउँमा वसेर ति दिनहरू सम्झिन थाल्यो भने त....भो कुरै नगरम्!!

मलाई सवैभन्दा पहिले योगेश्वर अमात्यको यो गीत सम्झना आउँछ ‘दशैँ’ शव्द सुनेपछि……

“दशैँ नै हो कि यो मेरो दशा फर्कि आएको

वर्षनै पिच्छे किन यो मेरो टाउको खाएको

दशैँ आएको……दशैँ आएको”

खैर यसको शव्द पट्टि नलागौँ । सुन्नलाई रमाईलो छ त्यति हो । घरमै हुँदा त्यति वास्ता नहुने रै’छ । दशै आउथ्यो…जान्थ्यो…..जीन्दगी चलिरहन्थ्यो । तर यसपालि अलि भिन्दै खालको सन्नाटा छ मनभित्र । साँच्चै भनौ...मलाई ईर्ष्या लागेको छ ति साथीभाई देखि जो नेपालमा बसेर दशैँ मनाईरहेका छन् । म अलि टाढा छु…..छिमेकि मुलुक भारतमा । भौगोलिक द्रष्टिकोणले धेरै टाढा नभए पनि भावनात्मक रूपमा धेरै टाढा । यहाँको सँस्कृतिसँग हाम्रो केहि पनि मिल्दैन । मुश्किलले २ महिना हुन लाग्यो होला यहाँ आएको । घरको त्यति साह्रो न्यास्रो नलागे नि चाढ पर्वमा मन अलि बढि पिरोलिने रैछ । यो ठाउँमा दशैँ लाग्दैन कसैलाई पनि । के गर्नु मलाई त लाग्छ नि !

“अनि भेडाकै पाए नि ल्याएर खाउ न त । दशैँ हो ।

होस्…गनाउँछ साह्रै । मासु खान नि के मरिहत्ते गर्नु ।”

आज अमेरिकामा वस्नुहुने आन्टी(सानिमा)सँग भएको ‘गुगल टक’को अंश हो यो । त्यसो त वहाँ आफै नि वाहिर हुनुहुन्छ । तर चिन्ता मेरो गर्दै हुनुहुन्थ्यो….सुन्ने लाग्यो होला भनेर….छोराछोरी भनेका सँधै सानै हुने है? जुङ्गा दाह्री पलाईसक्दा पनि !!

त्यसो त दशै लालावालालाई आउने हो । धाईवाजीले भने जस्तै!! सम्झना पनि अलि बढी केटाकेटी छदाकै आउने के!! दशैँ मुखैमा आईपुग्दा हामी दाजुभाई(म र प्रवेश)लाई खपिनसक्नुको छट्पट्टी हुन्थेन….कतिवेला घरमा लुगा किन्न जोगमुनी जाने कुरो चल्छ भनेर । तारिक पक्का भएको दिन विहानैदेखि हामी केटाकेटीको रौनक नै अर्कै हुन्थ्यो । पसलमा फेरि झगडा…..एउटै लुगा मनपर्ने दुवैलाई!! सस्तो दुवैजना लाउने वाला थिएनौँ । चाहे त्यो ५० रूपैयाकै मात्र फरक किन नहोस्? हामी अर्को एउटा कलामा पनि निपुर्ण थियौँ त्यसताका । पैसा चोर्न!!! दशैँको बेला घरमा नयाँ ‘खुजुरा’ नोटका विटा विटा हुन्थे । दुईचारवटा सुटुक्क तान्दा कसले थाहा पाउँछ भनेर खुस्काईहालिन्थ्यो । तर नयाँ नोटका नम्वर क्रमैसँग हुदा रैछन् । हामीलाई के थाहा….चोर पक्राउ परिहाल्थ्यो नमज्जाले । एकआपसमा आरोप प्रत्यारोप सँगै दाजुभाईनै ट्वाईलेटको थुनामा परिन्थ्यो..…ज्या!!

टिका लाउने दिन पनि ठुलै लाप्पा पर्थ्यो हाम्रो, साईकल कुदाएर को मामाघर जाने भनेर । म अलि ठुलो भएकाले वाजी मेरो पोल्टामा आईपर्थ्यो प्राय । भाई(प्रवेश)को मुख हेर्न लायकको हुन्थ्यो अनि । मजस्तो साईकलमा सररर जान कहाँ पाउँथ्यो र विचाराले । चुच्चो मुख लाएर वुवा मम्मीसँग टेम्पोमा आउथ्यो । मामाघरमा ठुलै जमघट हुन्छ दशैमा । दुई मामा-माईजु, भाई वहिनी, हजुरवा हजुरआमा....छर छिमेक...सानो तिनो मेलै लाग्ने गर्छ । घोर्ले घसी ढल्छ अष्टमीमा । लिङ्गे पिङ खेल्न भनेर वस्नेत माल्दाईका छोराहरूको पछि लाग्थ्यौँ हामी । मामाघरमा ठुलो आगन छ । रंगीचंगी लुगा लगाएका हामी कहिले छुईडुम त कहिले लुकिडुम खेल्नमा मस्त हुन्थ्यौँ । विहान मात्र लिपेको आगन रैमठ्ठो पारेको देखेर हजुरआमाले खेद्नुहुन्थ्यो । हामी हाँस्दै मलखाडीतिर भाग्थ्यौँ । एकछिनमा फेरि जस्ताको तस्तै । कसले सक्ने र सम्हाल्न हामीलाई । ख्याल रमाईलो हुन्थेन त !! हामी दाजुभाईलाई उतिवेला मामाघरको हजुरवुवासँग भने अलि अलि रिस उठ्थ्यो । कारण टिका लगाएर ५ रूपैया मात्र दिनुहुन्थ्यो । केटाकेटीलाई पैसैको मात्र आस हुने जहिल्यै । चिनेजानेका कुनै पनि घर वाँकि रहदैनथे टिका लगाउन(पैसा वटुल्न!!) । त्यै मरितरि दुवैको मिलाएर २०० जति हुन्थ्यो । वुवाले कपि किन्नुपर्छ त्यो पैसाले भनेपछि खिन्न हुन्थ्यो मन । पछि मम्मीसँग कुरो मिलाईन्थ्यो । के के मात्र गरिदैनथ्यो र? अलिअलि त विर्सिन पनि पो थालिएछ अव त.....लौ हेर! आज भारी मनले हजुरवुवालाई सम्झिरहेको छु म । काठमाणडौँमा ढाडको अप्रेशन थियो अस्ति । हस्पिटलवाट डिस्चार्ज भए पनि डाक्टरले फेरि वोलाएको छ रे १५ दिन पछि । हजुरवुवा काठमाण्डौँमा....मामाघर खल्लो हुने भएछ यसपालि । घरमुली नै नभएको मूलघरमा के रमझम हुनु र?

कुरा जति गरे नि सिद्धिने हैन क्यार । अनि सवैका कथा उस्तै उस्तै । त्यै हो.....यो मोरो मन चुपलागेर वस्न मान्दैन । नानाथरिका तर्कना खेलिरहन्छन्न् । अनि साँच्ची.....हाम्रो घरकी हजुरआमाको त कुरै गर्न विर्सेछु । वहाँले लाईदिनुभएको टिकोको गाउँभरि वयान चल्छ । कति चिटिक्क पारेर लाईदिन सक्नु’भा हो । अहिले सम्झिदा पनि आँखै रसाएर आउँछ । मम्मीले घरको मुल खाँबोमा पुजा गर्दै गर्दा धनसारे वा’को मन्त्रोच्चारण सुनिन्छ छेवैको ढिकुटी कोठाबाट । कहिले काहीँ त झोक चल्छ, सट्ट एकवार घर पुगेर आउँ कि क्या हो भनेर । तर सवैकुरा भनेजस्तो सजिलो कहाँ र!!

[नयाँ लुगा, रातो टिको, कानमा जमरा, चारैतिर खुसियाली....नभन्दै दशैँ नि आयो है? यहाँहरू सवैलाई वडा दशैँ तथा विजयादशमीको हार्दिक मंगलमय शुभकामना । दुर्गा भवानीले हामी सवैको रक्षा गरून् ।]

तस्विर स्रोत: फोटोमा क्लिक गर्नुहोस्

चक्रपथ र ६ लेन....

noreply@blogger.com (Prabesh) — Fri, 27 May 2011 02:45:28 PDT

अस्ति कल्ले पो एकजनाले भन्दैथिए, विश्वको सबैभन्दा असुरक्षित ट्राफिक भा'को सहरमध्ये काठमाण्डौ पनि पर्छ अरे । दिनहुँका दुर्घटना, बाटैभरि खाल्डैखाल्डा, तीव्र गति, मादक पदार्थको सेवन, लेन अनुशासन नमानेरलगायत विभिन्न कारणले सधैँ नै दुर्घटना हुने गर्दछन् । चालक, प्रहरी, व्यस्था गर्ने विभाग र सर्वसाधारण सबैको समान् दोष छ यसमा । सबैको संयुक्त प्रयासबाट मात्रै काठमाण्डौको ट्राफिकलाई व्यवस्थित र मर्यादिन बनाउन सकिन्छ ।

अस्ति एकदिन बालकुमारीबाट चावहिल जाँदैथिएँ रिङ्गरोडै रिङ्गरोड । पिङ्गलास्थानबाट जाम रहेछ गौशालापट्टि । गाडिका बिचमा हुल्दै हुल्दै मोटरसाइकल अगाडि लाँदै थिएँ, अचानक मेरो अगाडि यस्तो भयो ।

गौशाला चोक पुग्नै लाग्दा जाम परेको बेलामा मेरो अगाडि स्कुटरमा रहेकी एक महिलाले बाटोको बिचैमा स्कुटर रोकेर केटाकेटी ओरालेर पसलतिर लागिन् । यी केटाकेटी जोखिममा पर्दैनन् त अब जाम खुल्ने बेलामा । भनेकै समयमा पसल पुगेर आइन्छ त ? के यसो गर्नु हुन्छ बाटोमा ? ट्राफिक दुर्घटना धेरै यस्ता लापरवाहिले हुने गरेका छन् । सधैँ निकायलाई दोष दिनुभन्दा आफूले पनि यस्ता काममा कमी ल्याइदिए ट्राफिक व्यवस्थापन सजिलो हुन्थ्यो कि काठमाण्डौमा ।

अनि यो दृश्य काठमाण्डौको कोटेश्वरमा देखिएको दृश्य हो । जापानी सहयोगद्वारा निर्मित ६ लेनको बाटोमा तीव्र गतिका कारण हुने दुर्घटना बारम्बार सुनिँदै आइन्छ । एक हजार वटा कुकुर र १६ जना मानिस यहि बाटोमा मरिसके अरे यति छोटो अवधिमै ।

कोटेश्वर मिनि बसपार्क भइसकेको छ अहिले विशेषगरि काभ्रे, सिन्धूपाल्चोक, दोलखा, रामेछाप, मन्थली, मेलम्ची जाने बाटोका लागि । बिहानै मानिसको ठूलै लर्को यसरी बाटोमा तामझामका साथ देखिन्छन् । तीव्र गतिमा गाडि गुड्नका लागि बनाइएको बाटोमा यसो गरेपछि हुँदैन त दुर्घटना ?

सम्बन्धित निकायलाई दोष दिइरहनुभन्दा सबैले आ-आफ्नो ठाउँबाटै पहल गर्ने कि ?? दुर्घटना घण्टी बजाउँदै त आउँदैन...यस्तै साना कमजोरीले होइनन् र ??

वसन्तपुर….

noreply@blogger.com (Prabesh) — Wed, 25 May 2011 02:52:56 PDT

ठूलो तर सानो ठाउँ काठमाण्डौ । ठूलो यसअर्थमा कि यसको क्षेत्रफल अलि ठूलै छ, चार कुना छोइहिँड्न अलि समय लाग्छ । सानो यसमानेमा कि यसो जाउँ न त भनेर जाने ठाउँ नै औँलामा गन्न पुग्छन् । हामी बटुलिएर प्राय: गइरहने ठाउँ चैँ वसन्तपुर । पहिलाको राजदरबार र अहिलेको पर्यटकसँग मागेर खाने भाँडो अनि दोश्रो दर्जाका नेताले आमसभा गर्ने ठाउँ बनेको छ वसन्तपुर ।

यसो टहलिँदै जाँदा मान्छेको बगालमा हराइन्छ कहिलेकाहिँ वसन्तपुरमा । कोहि संरक्षण क्षेत्रभित्र सवारीसाधन छिराउन सकस गर्दै भेटिन्छन्, कसैलाई मस्ती अँगालोमा बेरिएर बस्न नि पुगेको छ, चिया र बदाममा रमाउँदै भेटिन्छन् धेरै मानिसहरू । शान्ति, संविधानका र सामाजिक विषयवस्तुलाई आधार बनाएर केहि प्रदर्शनीहरू पनि बेलाबेला हेर्न पाइरईन्छ । यस्तै एउटा प्रदर्शनीको अवलोकन गर्यौँ ।

यसका प्रस्तोताका अनुसार यो आधुनिक युगको मान्छे हो जो प्रविधि र सामाजिक सञ्जालले बनेको छ ।

यस प्रदर्शनीका प्रस्तोताका अनुसार आधुनिक युगका मान्छेहरूको केन्द्रीकरण हुने ठाउँ अहिले शौचालय मात्रै बनेको छ । बाँकि सबै कुरामा मानिसहरूमा तीव्र ध्रुवीकरण आइसकेको छ ।

अब वेरोजगार जिन्दगी । के गर्ने त समय काट्ने भन्दा यसो चियासिया खा’र बसौँ भन्ने कुरा भयो । पछाडिपट्टि सानो गल्लीमा मिठो चिया पाइने ठाउँमा दिदी चिया पकाउँदै रै’छिन् ।

“तीन कप !”

चिया खाँदै गर्दा अगाडिको मन्दिर हेरेको त मन्दिरको अवस्था विजोग रै’छ !! मन्दिर कहाँसम्म र घर कहाँसम्म भनेर ठम्याउनै गाह्रो भयो एकछिन ।

विश्वकै सम्पदा सुचीमा परेको वसन्तपुर दरवार स्क्वायरमा रहेको मन्दिरको अवस्था यस्तो रै’छ । मन्दिर र घर छुट्याउन गाह्रो त छँदैछ, विभिन्न तुल टाँगेर यसलाई कुरूप बनाइएको रहेछ ।

वसन्तपुर डुल्दै गर्दा धेरै माया लाग्छ यसको । यो यस्तो नहुनुपर्ने हो । अस्ति भारत भ्रमणमा जाँदापनि सानो सानो कुराहरूलाई कस्तो मजाले जोगाएर अनि व्यवस्थापन समिति बनाएर सबै कुराहरूको उचित संरक्षण गरेको पाइयो । हाम्रो देशको भने विश्व सम्पदा सुचीमा रहेको वसन्तपुरलाई कहिले सफा, स्वच्छ पार्ने हो खै !!!

संविधाने कि धाने बन्द ??? (फोटो फिचरसहित)

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sun, 22 May 2011 03:26:33 PDT

बहुप्रतिक्षित र असम्भव, नेपालको संविधान लेखिने भनेको मिति एक वर्ष पछि सारेर फेरि देश त्यसकै संघारमा आइपुगेको छ । वर्षभरि नेताको चाकरी गर्दै, केहि पाइहालिन्छ कि भन्दै, हात जोर्दै, अघिपछि कुद्ने भरौटेहरू केहि नपाउने छाँटकाँट देखेपछि अब देशको चिन्ता गर्दै संविधानसभा भवनअगाडि धर्ना दिँदैछन् । वीरेन्द्र हत्याकाण्डको रिपोर्ट बुझाउने बेलामा "रटट र फटट" भन्दै नाटक गर्ने, ज्ञानेन्द्रका भक्त तारानाथ रानाभाटसमेत पूर्वसांसद भन्दै काम नलाग्ने पूर्वसांसदका झूण्ड बोकेर धर्ना बसेका रै'छन् संविधान बनाउन । अरू नानाभाँतीका के के र के के बसेर सडक जाम गर्नेबाहेक केहि पनि काम भएको छैन । टेकिनसक्नु बनेको छ नयाँ वानेश्वर ।

तामाङ्सालीङ्, नेवा:, कोचिला के के भनेर नेपालभित्रै नेपालीलाई बाँड्दै हिँडेका नेताका पछि लागेर आफ्ना जातीय मागहरू पूरा गराउन समग्र नेपालीलाई दु:ख दिने कुबुद्धी पलाएको छ अचेल मान्छेमा । यस्तैमा जेठ ८ र ९ गते क्षेत्री समाजले उपत्यका बन्द घोषणा गर्‍यो ।


बन्दका कारण एकान्तकुनामा थन्किएका सवारीसाधन

जातैपिच्छेलाई आदिवासी, जनजाती भन्दै सुचीकृत गर्दै आरक्षणको लागि मारामार छ हाम्रो देशमा । यो देशमा बस्ने मान्छे, समुदाय सबै आदिवासी होइनन् र ? सबै यहिँकै होइनन् र ? यहिँमध्ये पनि एकथरि अनुहार भएकालाई जनजाति भन्दै सबैतिर आरक्षण गरेर माथि पुर्‍याउनुपर्ने अनि अर्काथरि अनुहार भ'कालाई चैँ पाखा लाउनुपर्ने कस्ताखालका माग राख्न थाले अचेल ? प्रधानमन्त्री पनि बाहुन भयो भनेर अरू जातले नमान्ने, संविधानसभाको अध्यक्ष नेम्वाङ् भयो भनेर अरू जातले नमान्ने, राष्ट्रपति मधेशी भए भने पहाडे भनाउँदाले नमान्ने हो भने यो सानो राष्ट्र अझ कस्तो हुन्छ होला ??


बन्द गराउँदै हिँडेका क्षेत्री समाजका कार्यकर्ता

जनता उस्ता कि नेता उस्ता ?? गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ । नेताले जनताको आस पुरा गर्न सकेनौँ भन्दै हाम्रा आँखामा छारो हाल्ने नेता अनि सबै दोष नेताकै त हो नि भन्दै नेतालाई मात्रै सरोप्ने जनता सबैले आ-आफ्नो ठाउँबाट गरेका गल्तीहरूको समीक्षा गर्नुपर्दछ । अब फेरि यिनै नेताको छत्रछायाँमा बसेर आफूआफू काटमार गर्ने जनताले कि सबल र सक्षमलाई अगाडि ल्याउने ?? समर्थन पार्टीलाई गर्ने कि व्यक्तिलाई ? जनता यी कुरामा स्पष्ट हुन जरूरी छ ।


यसरी रिक्सामा बसेर गन्तव्यतिर लाग्दै थिए धेरै सर्वसाधारण । पुलचोकको दृश्य ।

के यस्ता बन्दले संविधान साँच्चै बन्छ त बेलैमा ?? आज र भोलि क्षेत्री समाजले अथवा अरू कसैके बन्द गर्नुको तात्पर्य के हो ? यो जेठ १४ मा संविधान नबन्ने पक्कापक्की भइसकेपछि पनि अझ शान्ति र संविधान भन्दै बन्द गर्नुको पछाडि नियत के हुनसक्छ ? के यस्ता बन्दले आयोजकका माग सबै समेटिन्छन् ? यस्ता बन्दले संविधान बनाउन भनेर गएकालाई छोएको छ ? बन्दकर्ताले झलनाथ, प्रचण्ड, शूशिल, विजय गच्छेदार, उपेन्द्र यादवका गाडि रोकेर उनीहरूलाई बाटोमा हिँडाएका छन् र ? बिहानै खेतमा गएर बजारमा तरकारी बेच्न ल्याउने कृषकले किन गाडि चढ्न नपाउनु संविधान नबन्ने भयो भनेर ? हामी विद्यार्थीले किन पढ्न नपाउनु संविधान नबन्ने भयो भनेर ? बिरामीले एम्बुलेन्स चढेर किन अस्पताल जान नपाउनु संविधान नबन्ने भयो भनेर ? हामी कृषक, विद्यार्थी, विरामी र समग्र जनताले संविधान बनाउँछौँ भनेका थियौँ र अहिले संविधान नबन्दाको मार हामीले खेप्नुपर्ने ? जसले बनाउन सकेन संविधान तिनलाई के गर्न सक्यौ बन्दकर्ता भनाउँदाले ? कसलाई दबाब पुग्यो यो बन्दले ? कुन चैँ एउटा सकरात्मक काम भयो आजको बन्दले संविधान निर्माणमा ? कुनै एउटा समुदायले गरेर क्रान्ति सफल हुँदैन । क्रान्तिमा सिङ्गो राष्ट्र होमिनुपर्छ यदि साँच्चै नै परिवर्तनको सुरूवात हुनु छ भने ।

बन्दले सुनसान त्रिपुरेश्वर चोक

संविधानका लागि बन्द गर्नेले जनतालाई सास्ती दिनु हुँदैन थियो । शान्ति र संविधानका फुस्रा नारा लगाउँदै गरिने यस्ता बन्द साँच्चै संविधान निर्माणप्रति गम्भीर भएरै गरिएको हो त ? पक्कै होइन । यो वर्षभरि कसैलाई चिन्ता भएन संविधानको । फागुनमै थाहा थियो सबैलाई यसपाला नि संविधान बन्दैन भनेर । जेठमा मात्रै संविधान लेख्ने हो र जेठ लागेपछि मात्रै भटाभट बन्द गर्नुपर्ने ?? यस्तो बेला भएका बन्दले त अब संविधानसभाको म्याद थप्नु हुँदैन, ताजा जनादेशमा जाओ बरू, तिमीहरूको निकम्मापन देखिसक्यौँ भन्नेजस्ता नारा बोक्नुपर्ने होइन र ?? जसरी भएपनि यहि १४ मा संविधान बनाओ भन्नु भनेको गुलेलीले हानेरै चन्द्रमा फुटाओ भन्नुजस्तो होइन र अहिलेको परिपेक्ष्यमा ? के सम्भव छ र अब ? कि साँच्चै सम्भव भएर पनि हामी जनताले नबुझेको हो र अझैपनि दबाब दिँदैछन् जातियताको नाममा देशलाई प्लटिङ् गरेर आफ्नो भाग खोज्न हिँडेका जातीका नेता भनाउँदाले ?


आजको प्राइभेट सवारीसाधन

यस्ता बन्द संविधाने नभई धाने बन्द हुन् । संविधान निर्माण गरेर देशलाई अग्रगमनतर्फ डोर्‍याउनका लागि होइन आफ्नो ढुकुटीमा धान धेरै भर्नका लागि गरिएका "धाने" बन्द हुन् । उम्रेदेखि खुम्रेसम्मका सबै नेता,यस्ता बन्द गरेपछि ठूलो हुईन्छ, मिडियामा आउँछ, मान्छे थर्काउन पाइन्छ अनि ठूलो ठाउँमा पुगिन्छ, ठूलो नेता हुईन्छ भनेर एउटा जातको सहारा लिएर गरिएको व्यक्तिगत राजनीति हो । अलिकति ठूलो ठाउँमा पुगेपछि अनि घुसखोरि, कमिशन, भ्रष्टाचार, नातावाद र कृपावादलाई बढावा दिने, अनि मिलेर खाने, ढुकुटीमा धान भर्ने । जब जनआन्दोलनको आँधीबेरी सिर्जना भएको थियो, त्यतिबेला स्व:स्फुर्त रूपमा सबैले बन्द गरेका थिए, देशको लागि । जनता सडकमा ओर्लिनु मात्रै संविधान र राष्ट्रको चिन्ता हो, कसैका कार्यकर्ता भेडावाख्राजस्तो कोचेर ल्याएर दुई-चार वटा गाडि फुटाउँदैमा गरिएका बन्दहरू संविधानका लागि होइन, संक्रमणकालीन् अवस्थाको फाइदा उठाएर परिस्थिति अनुसारको घटिया राजनीति गर्ने सक्ने चैते व्यक्तिहरूका कुटिल चाल मात्रै हुन् ।


त्रिपुरेश्वरमा सुरक्षा दिन बसेका सुरक्षाकर्मी

यो साँच्चै नै "धाने" बन्द हो !!!

तस्वीर : प्रतिक कार्की

ठग गुरूहरू !!

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sun, 24 Apr 2011 06:28:49 PDT

अस्तिको दिन साँझ खाना खान तल राजन दाइकोमा ग’को त सानो भाइ त धमाधम किताबका पछाडिको स्टीकर उक्काउँदै रै’छ । के गर्दैछ यो भनेर हेरेको त यस्तो पो देखियो ।

के कोट्याउँदै र’छ त भनेर यसो हेरेको त तलपट्टि एउटा स्टीकर टाँसेको रै’छ अनि त्यहि धमाधम उक्काउँदै र’छ । उक्काइसकेपछि त यो फोटोको तल हेर्नुहोस् त मुल्य लेखेको ठाउँमा । पुरानो मुल्य १६० लाई चैँ अर्को स्टीकरले छोपेछन् (छोपेको उक्काइसकेपछिको फोटो हो यो) र छेऊमा १८५ को नयाँ स्टीकर टाँसेर स्कुलमा किताब किन्दा १८५ ठटाएछन् ।

पत्रिकामा त स्टीकर टाँसेको किताब नकिन्नु, बेच्नेलाई कारवाहि हुन्छ भन्दै थिए भन्न त तर खुलेआम रूपमा यसो गर्दा पनि खोइ कसैको नजर पुगेनछ ।

बनेपास्थित नाइटिङ्गेल बोर्डिङ् स्कुलबाट यो पुस्तक विद्यार्थीलाई बिक्री गरिएको हो । अब कारवाहि गर्ने कसले ??

मास्टरै यस्ता भएपछि……………ठग गुरूहरू !!

भारत दर्शन…

noreply@blogger.com (Prabesh) — Fri, 11 Mar 2011 04:59:47 PST

जाँच सकिएपछि फेब्रुअरी १ देखि १८ सम्मको भारत भ्रमण तय भएको थियो हाम्रो सिङ्गो कक्षाको काठमाण्डौ विश्वविद्यालयमार्फत् । त्यहिअनुसार फेब्रुअरी १ मा बिहान भैरहवाबाट गोरखपुर जाने प्लानसहित अघिल्लै दिन भैरहवा पुग्यौँ ।

“ इतने सामान है, चेक कर्ना पडेगा, कमसेकम २-३ घण्टा तो लगेगा, ऐसा करो एकके पचास दे दो और जल्दी चलेजाओ यहाँ से, ट्रेन छुटजाएगी ।“

पारीको सीमाना टेक्न पा’को छैन, एउटा कुर्सी ल्या’र बसेको डण्ठेले त यसो पो भन्यो । शुरू गर्ने भए लुट्न अब भन्ने मनमनै सोच बनाउँदै केहि पार लागिहाल्छ कि भनेर यसो गफगाफ गर्न थालिम् त्यहिसँग । र, अन्तिमम त्यतिकै जान दियो, किन दियो थाहा छैन । दुईटा टाटासुमो रिजर्भ गरेर लागियो गोरखपुरतिर । दिउँसो गोरखपुर पुगेको, केहि कुराको अत्तोपत्तो छैन अब । रेल कहाँबाट चढ्ने हो, डिब्बा कसरी पत्ता लाउने, फेरि बुकिङ् कतै गरेको छैन होटलको, बस्ने ठाउँ पाइएन भने के गर्ने ! यस्तै कुरा सोच्दैसोच्दै सोधखोज गर्दै चार बजे रेल चढियो । बडा अचम्म पो हुँदो रै’छ । मस्त सुत्ने ठाउँ, ट्वाइलेट, खानेकुरा नि पाइरखिने, के चाहियो र अरू ! धेरै जनाको समुह भएर होला, बडा मस्ती भो ! हाँसो, एउटालाई उडायो, यस्तै यस्तै गर्दै बिहान ५ बजे नईँ दिल्ली स्टेशनमा ओर्लियौँ हामी, २ तारिखमा । अँध्यारै छ, कहाँ जाने, के गर्ने, कता होटल पाइन्छ, कसैलाई केहि थाहा छैन । यसो पहाडगंज भन्ने ठाउँमा होटलहरू पाइन्छ रे भनेको सुनियो र लाग्यौँ त्यतैतिर ट्याम्पुमा चढेर । ट्याम्पुले त सिधै एउटा होटलको भित्र लगेर रोकिदियो । यिनीहरूले नि कमिशन खान्छन् त्यसरी लगे भने भन्ने त अलिअलि थाहा थियो । त्यहिभएर त्यो होटलमा बस्दैनौँ भन्दै हिँड्यौँ, ट्याम्पोवाला गएपछि खुसुक्क फेरि गएर कुरा मिला’र त्यहि होटलमा बस्यौँ । दिउँसो ११ बजेतिर अनि फेरि स्कर्पियो गाडि रिजर्भ गरेर आग्रा जाने विचार गर्‍यौँ ।

आग्रा जाँदैगर्दा गाडिको झ्यालबाट दिल्ली हेर्दा तीनछक्क पर्‍यौँ हामी सबै । दुर्गमको मान्छे पहिलोपटक काठमाण्डौ आएभन्दा नि ज्यादा । जे देखेपनि, त्यो हेर् न, त्यो हेर् न भन्छन् सबै । फ्लाईओभर कति धेरै हुन् बाटामा, चोकैपिच्छेजस्तो । कति लामा लामा, ठूला ठूला, बाटो पनि प्राय: ६ लेनको सबैतिर । रूख रोपेको बाटो वरिपरि, हरियाली पनि त्यतिकै जोगाइराखेको । मेरो कल्पनाको भारतभन्दा निकै बेग्लै अनुभुति दिलायो दिल्लीले । सबै कुरालाई एकदमै राम्रो ढङ्गसँग व्यवस्थापन गरेको । मलाई भारतीयको व्यवस्थापन एकदम मनपर्यो । उनीहरूले त जे पनि मान्छेले प्राकृतिकजस्तो बनाएर जोगाइराखेका छन्, हाम्रो देशमा त प्रकृतिले नै यति दिएको छ कि त्यसको संरक्षण मात्रै गरे नि कति हुने रै’छ रै’छ जस्तो लाग्यो । करिब पाँच घण्टाको दिल्ली आग्रा यात्रामा बाटो चाहिँ असाध्यै मनपर्‍यो । यातायातमा चैँ निकै प्रगति गरिसकेको रै’छ भारतले । सार्वजनिक सवारीसाधनको विश्वसनीयता एकदमै उत्कृष्ट पाटो लाग्यो मलाई । किनभने हामी धेरै त्यसैबाट पीडित भएका छौँ । सार्वजनिक यातायातमै भर परेर पनि गुजारा गर्न सकिने रै’छ भारतका सहरमा । ताजमहलको अवलोकनपछि फेरि दिल्ली फर्कियौँ । हाम्रो गाडि पछाडि अनि साथीहरूको गाडि अगाडि थियो । उनीहरूले एउटा ढावामा रोकेर भात खाँदै रै’छन् हामी पनि त्यहि पस्यौँ । त्यता त थाली भन्ने हुँदो रै’छ भात खानलाई । कति थालीको भनेर साथीहरूलाई सोधेको, ८० भने । खाइदिम् न त भनेर मस्तले खाइयो अन्तिममा तिर्ने बेला त १६० रे । हाम्रा साथी पनि गइसकेका थिए । खोइ के के भनो, अब तिर्नै परो । पछि होटलमा आएपछि थाहा पाइयो, खासमा त्यो भातको दाम चाहिँ तीस रूपियाँ रे ! भोलिपल्ट दिल्लीको एक सर्को भ्रमणपछी लाग्यौँ मुम्बईतिर ।

वान्द्रा टर्मिनला ओर्लिएपछि हामीलाई मुम्बईको बारेमा केहि थाहा छैन, साँझको पाँच बजेको छ । हामी तीनजना साथी होटल खोज्न हिँड्यौँ अरूलाई स्टेशनवरिपरि नै बस्दै गर भनेर । अलि पर चोकमा गएपछि एकजना सरिफजस्ता देखिने मानिस ठेलामा उसिनेको तरूल खाँदै थिए । उनलाई सोध्यौँ हामीले होटलको बारेमा । सान्टा क्रुजमा पाईन्छ भनेर उनले भने र एकजना सँगै आउँदा हुन्छ म होटल देखाइदिम्ला भनेर मोटरसाइकल स्टार्ट गरे । चिन्नु न जान्नु, के सुर चढ्यो मलाई खै, म त गएँ है भनेर केटाहरूलाई भेनर गएँ होटल खोज्न कहिल्यै नचिनेको,नदेखेको मान्छेसँग नचिनेको, नदेखेको ठाउँमा । मनमनै सोचिराथेँ, यसले तलमाथि केहि गर्यो भने भाग्ने उपायहरू के क हुन सक्छन् भनेर । अन्तिममा ती व्यक्ति एकदम सज्जन निस्किए तर होटल चाहिँ एकदमै महङ्गो मात्रै भेटियो, हामी बस्नै नसक्ने । त्यो होटलवालाले दादर जानु, त्यहाँ अलि सस्तो होटल पाईन्छ भन्यो । फेरि कुद्दै गएँ साथीहरू भएतिर । सबैजना त पुरा आत्तिर’का रै’छन् म कहाँ गएँ भनेर । फेरि मेरो मोबाइलमा ठिक्क ब्यालेन्स सकिएको थियो अनि आगमनसमेत बन्द थियो । सबैले गाली गरे अनि आएपछि त, राम्रो गर्न गा’को नराम्रो पो भइयो झण्डै । हामीसँगै गएको सन्तोषको साथीहरू पढ्दा रै’छन् मुम्बईमा, उनीहरूलाई बोलाएपछि हामीलाई राहत महसुस भयो राती ९ बजे । लोकल ट्रेन चढेर अनि दादर स्टेशन गइम् त्यहाँबाट । त्यो एक्सप्रेस वाला त्यहाँ ३ सेकेण्ड मात्रै रोकिने रै’छ, यसो चढ्न खोज्दै थिएँ कुदिहालो, झुण्डिएँ अनि डण्डीमा समातेर । नजान्नेलाई त साह्रै गाह्रो, नीतिनियम बुझिएको हुँदैन । एकछिन रोक्ला नै भन्ने सोचेँ नि । दादरमा ठिकैको होटल भेटियो । राती १२ – १ बजेसम्म त पसलहरू सबै खुल्ला हुँदा रै’छन् मस्त घुम्दै खाँदै १ बजेतिर होटल गएर थकान बिसाइयो बल्ल बल्ल । भोलिपल्ट बिहानै वाटर किङ्गडम जान भनेर हिँड्यौँ । अब त लोकल ट्रेनको बारेमा अलिअलि थाहा भइसकेको थियो, सोध्दै खोज्दै पुग्यौँ त्यहाँपनि । दिनभरि पानीमा मस्ती भयो । भोलिदेखि २-३ जना बिरामी, पानीले ।

साहरूख खान, अमिताभ बच्चनको घर, समुद्रा माथि बनाको मरिन ड्राइभ आदि हेरेर एकदिन बिताइयो मुम्बई भ्रमणमा । अनि तेस्रो दिन चैँ आराम गरेर राती दस बजेको ट्रेनबाट लागियो गोवातिर ।

गोवामा अर्को दिन बिहान ओर्लिएपछि फेरि पुरानै कुरा । केहि कुराको टुङ्गो छैन । हामीभन्दा अगाडि अरू फ्याकल्टीका केटाहरू गएको थाहा पाएर तिनीहरूसँगै सम्पर्क गर्दै पुग्यौँ कोलवा बिच । बस्न, खान पनि त्यति महङ्गो रै’नछ गोवामा । होटलमा झोला राख्नेबित्तिकै हाफपाइन्ट लगा’र सबैजना कुदिम् समुद्रतिर । ओहो !! पहिलोपल्ट मजाले समुद्र देख्दा त कस्तो अनुभुति हुँदो रै’छ । खुसी पनि, डरलाग्दो पनि, सुन्दर पनि खोइ कस्तो कस्तो । प्यारासेलिङ, बनाना राइड अनि त्यो जेट खेलेपछि आफैँ डुब्दै खेल्दै गर्न थाल्यौँ समुद्रमा । एकछिन बिच भलिबल खेल्न पनि रमाईलो भयो । अनि गोवामा रात रमाईलो भयो, राती दुई बजेसम्म समुद्र किनारमै । भोलिपल्ट एउटा दश जना अट्ने गाडि र ६ वटा स्कुटर रिजर्भ गरेर गोवा घुम्न गयौँ । अञ्जुना बिच, लाइट हाउस अरु के के बिच घुम्दै राती ६ बजे क्रुजपार्टीमा गयौँ । त्यो चैँ एउटा जहाजमा हुने पार्टी थियो, एक घण्टा जहाजमा घुम्दै, नाच्दै । अन्त्यको क्रुज पार्टीले दिनलाई नै सुन्दर बनाइदियो । समुद्रकिनारमा लड्ने, वालुवा खेल्ने लगायत सबै काम गरिसकेर गोवा पुगेको तेस्रो दिन हिँड्यौँ बैंगलोरतर्फ ।

गोवादेखि बैङ्गलोरको रेलयात्रा एकदमै रोमाञ्चकारी लाग्यो । पहाडि यात्रा धेरै जस्तो । कल्पनाको रेल देख्न पाइयो, हामीले सोचेका हुन्छौँ नि ढोकाबाट रेल हेर्दा अगाडिको भाग देखियोस्, धुवाँ निकाल्दै छुक् छुक् गर्दै कुदोस्, वरिपरि पहाड होस्...ठ्याक्कै त्यस्तै !! कल्पनाको रेलयात्रा भयो गोवादेखि बैंगलोर । बैंगलोरमा चैँ खानैको चिन्ता भयो । खाने बेला भयो कि रिस उठ्ने ! के खाम् के खाम्जस्तो । जे पनि गुलियो, नरिवलको तेलमा पाइने, जीऊमा नुन नपुगेर रिंगटा नै लाग्न थालो । दुई दिन त होटलमै सुतेँ म त बैंगलोरमा काहिँ घुम्न गइनँ । गोवा घुमिसकेपछि एक प्रकारले हाम्रो भ्रमण नै सकिएको अनुभुति भइसकेको थियो । अन्तिम दिन मेरो बहिनी अस्मितालाई भेट्न गएँ । बैंगलोरमै नर्सिङ् पढ्दै छे । त्यति हो म बैंगलोर घुमेको चाहिँ । त्यसपछि लागियो चेन्नाई ।

चेन्नाईमा जानेबित्तिकै केराको पातमा भात खान पाइयो । भोक लागेर रन्थनिएर छिरेको होटलमा केराको पातमा पो भात दियो । एउटा नेपाली भाइ पनि रै’छ काम गर्ने त्यो होटलमा त्यसैलाई कुरा बुझाउँदै मासु भात खाइयो केराको पातमा । भारत भ्रमणभरिको मिठो भयो सबैभन्दा । मेरो जीऊमा त तागत आयो अनि घुम्न जान पो मन लाग्यो मलाई त भात खान पाएपछि ।

चेन्नाईमा मेरो जन्मदिन परेको थियो अनि केटाहरू बियर खाने भन्न थाले । लौ त लिन जाम् भनेर तीन जना गा’को, कहाँ पाईन्छ पाईन्छ कसैलाई थाहा छैन । एउटा पान पसलेले आगे जाओ सिग्नल पर् भन्यो अनि हिँड्दै गा’को एउटा ठाउँमा मानिसहरू लाइन लागेको देखियो । दुई चार जना रक्सी च्याप्दै कुद्दै पनि थिए । यसो हेरेको त, रक्सी किन्न पो लाइन लागेका र’छन् । वरिपरि प्रहरी राखेर अनि सानो काउन्टरबाट रक्सी बेच्दा रै’छन् । भीडभाड त्यस्तै । अलिकति लाइनबाट बाहिर निस्कियो कि डण्ठा हानिहाल्ने पुलिसले । हामी चैँ, एक डण्डा खाइयो भने जाम्ला नभए यहि लाइनमै बसिराखौँ भनेर मायालाग्दो भएर बस्यौँ । बल्ल बल्ल मेरो औँलामा सानो चोट र अर्को साथीको हातमा चोट लागेर बियर किनियो । कत्रो ठूलो कुरा हुने त्यता त बियर पनि । नेपालमा त छ्याप्छ्याप्ती जतापनि । एक्सप्रेस एभेन्यु भन्ने सपिङ् मलमा न्युजिल्याण्डका क्रिकेट खेलाडिहरू भिट्टोरी, स्टाइरिस, ओरम, मिल्सलाई देख्न पाउँदा पनि एउटा बेग्लै अनुभुति भयो । सधैँ काँचको पर्दामा उभिएका मान्छे, त्यो पनि आफूले देखिएला भनेर कहिल्यै नसोचेको, अगाडि नै देख्दा त !! खासै केहि भएन चेन्नाईमा अरू, यसो बजार घुमियो त्यति हो ।

हाम्रो अन्तिम सहर चेन्नाई नै थियो भारत भ्रमणका लागि । सहरैपिच्छे सभ्यतामा फरक रै’छ भारतमा । दिल्लीमा बाटोमा हिँड्ने मान्छे नै कम देखिए, बाटाघाटा चौडा, सफा । मुम्बई त सिङ्गै नै लोकल ट्रेनले धानेको रै’छ । त्यहाँ सबैलाई हतार मात्रै थियो, कोहि विस्तारि हिँड्दैन थिए । गोवामा चैँ खैरे ठग्ने, खाने सबै । बैंगलोर चैँ अलि शिक्षित सहरजस्तो लाग्यो । चेन्नाई चैँ धार्मिक, कट्टर । सबैको आ-आफ्नै पहिचान छ ।

त्यसपछि लगातार चालिस घण्टाको रेलयात्राले गोरखपुर आइपुगियो । राती एघार बजे बोर्डर । २००० जति पैसा खाए त्यहाँका पुलिसले बोर्डरमा र बल्ल बल्ल आउन दिए । नेपाल टेकेपछि त हामी सबैले माटोको टिका लायौँ । आफ्नै देश प्यारो हुँदो र’छ । जाबो ईण्डिया जाँदा त यस्तो हुन्छ, झन् अमेरिका जानेले ‘I miss Nepal’ फेसबुकमा लेखेको त्यतिकै होइन रै’छ । त्यो अन्तिममा बोर्डरमा हामीसँग पैसा ठगेपछि झन् ईण्डियाप्रतिको आक्रोश र नेपालप्रतिको माया बढेर आयो । राती नै भैरहवाबाट हिँड्यौँ ।

सधैँ हिमाल देखिर’ने बानी भ’का हामीहरू सबैजना, त्यहिपनि एउटा साथी बिहान नौबिसेको उकालोमा भन्दै थियो, “ओइ !! हिमाल हेर् न हिमाल !!”

झापड हान्ने देवी प्रसादले बयान फेरे

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sat, 22 Jan 2011 21:47:21 PST

मनोज गजुरेल, १० माघ, इटहरी - क.झलनाथ खनाललाईं झापड हान्ने देवी प्रसाद रेग्मीले बयान फेरेकाछन् । १५ दिने थुना आदेश पछिर् इ.प्र.का. इटहरी पुगेका 'इन्सेक्ट' प्रतिनिधि होम थापालाई उनले भने- 'मैले झलनाथलाई झापड हानेको नभई उनले नै ममाथी 'गापड' प्रहार गरेकाहुन् ।' (याद रहोस्, गालाद्धारा गरिने प्रहारलाई पुर्वतिर 'गापड' भनिन्छ ।) देवी प्रसादका अनुसार- 'हेण्डसेक' गर्न हात उठाउनासाथ एक्कासी झलनाथले उनको हत्केलामा प्रहार गरेका थिए । झलनाथको चिल्लो गालाद्धारा रेग्मीको खश्रो हत्केलामा आक्रमण भएपछि रेग्मीको औंठी भुइँमा झर्नुकासाथै उनको बुढी औंलामा चोटपनि लागेको थियो ।

देवी प्रसादको नयाँ बयानपछि सञ्चारकर्मीहरु झलनाथको आनीबानी अनुसन्धानतिर लागेकाछन् । बयानको सत्यतामाथी प्रमाण जुटाउन एकटोली खनालको पुर्ख्यौली थलो इलामको साँखेजुङ् पुगेको छ । टोलीलाई झलनाथका पुराना शिक्षक देउमान राइले भने-'त्यो केटोको गाला उहिलेदेखी नै निकै चल्थ्यो । फुटबलमा हेडिङ् गर्नुपरे गालाले गर्दथ्यो, बोल्दाखेरी जिब्रोभन्दा ज्यादा गाला चलाउथ्यो, अहिलेपनि गाला झरिलो, भरिलो छ । हुनसक्छ- हात चलाउन नमिलेपछि गाला पो चलायो कि !'

झलनाथले पनि यो कुरा स्विकार गरिसकेकाछन् ।

पार्टीको मुखपत्र 'युद्धबार'लाई दिएको अर्न्तवार्तामा उनले भनेकाछन्- 'नेपाली जनताले कुनै एक पार्टीलाइ स्पष्ट बहुमत नदिईं देशलाई अनिर्णय बन्दी बनाएकोले आवेसमा आई सांकेतिक रुपमा देवीप्रसादको हत्केलामा हानेको हुँ ।' 'टाउको वा खुट्टा छोडेर हत्केलामा नै किन हान्नु भयो त ?' भन्ने प्रश्नको जवाफमा खनालले भनेकाछन्- 'नालायकहरुलाई भोट दिएर जिताउने जनताका हातहरु नै समस्याका मूल जड हुन् ।' उनले थपे-' तर, यस्ता झिना मसिना कुरामा अल्झिन हुँदैन, खाटा बसेको घाउ बल्झिन सक्छ ।'

पिडक र पीडितको यो नितान्त नयाँ भनाईपछि राजनैतिकबृतमा बिभिन्न अड्कलबाजीहरु गर्न थालिएको छ । एमालेको ओली पक्षका एक नेताले भने झलनाथ-देवीप्रसादको संयुक्त ग्राण्ड डिजाईनमा यो काण्ड घटाइएको दाबी गरेकाछन् । 'सासु कुटेर बुहारी तर्साउने' सिद्धान्त आधारमा यो घटनालाई हेर्नुपर्ने उनको बुझाई छ । 'तिमी कुटेजस्तो गर, म रोएजस्तो गर्छु-चुनाव जित्ने नेता र जनता मिलेर हरुवाहरुलाई सबक सिकाउनुपर्छ' भन्दै दुइजना बिच घटनाको अघिल्लो बेलुका गोप्य सहमती भएको उनले दावी गरे । 'राजनीतिमा जेपनि हुनसक्छ' भन्ने उक्तिलाई आधार मान्ने हो भने घटना सुनियोजित हैन भन्न सकिने स्थिति छैन ।

गुप्तचर बिभागका एक अधिकृतले अर्को खुलासा गरेकाछन् । उनले प्राप्त गरको अति गोप्य सुचनाका अनुसार, 'झलनाथ झापड'बाट शुरु भएको यो अभियान 'माधव मुक्का', 'केपी किक', 'शुशिल सिर्कनु', 'देउवा दनक', 'रामचन्द्र रामधुलाई', 'सुजाता स्वाँठ', 'प्रचण्ड दण्ड'सम्म जानसक्छ । नाम नबताउने शर्तमा उनले थपे- 'यो अभियान सफल भएर नेताहरुको चेत खुलेपछि संबिधान निर्माण हुनासाथ देवीप्रसादलाई सार्बजानिक अभिनन्दन गरिने तथा नेताहरुलाई धन्यवाद दिईने गोप्य सुचना प्राप्त भएको छ ।'

यो अभियानमा को को संलग्न छन् भन्ने पत्ता पत्ता लागेको छैन । तर, जुनसुकै बेला जुनसुकै नेताले जोसुकैबाट पनि 'जे पनि भेट्न सक्ने' महसुस गरी आत्मरक्षाका लागी भएपनि चाँडो सहमतीमा पुगेर देशलाई निकास दिनुपर्नेमा एकमत हुनुपर्ने कुरा ध्रुवसत्य भएपनि माथीका सम्पूर्ण घटना विशुद्ध काल्पनिक हुन्- सत्यतामा परिणत हुनअघि नै सबै नेताको सद्बुद्धी पलाओस्- जय नेपाल !

स्रोत : http://www.damadol.com/sisnupani.php (लेखकको अनुमतिमा प्रकाशित )

गजल (प्रिय...)

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sun, 12 Dec 2010 04:36:51 PST

तस्वीर स्रोत : यहाँ छ

सपनामा घरिघरि आईरन्छौ किन प्रिय
आधारातमा यति टाढा धाईरन्छौ किन प्रिय

आसैआसमा हिजो बितो,आज,भोलि त्यस्तै होला
झूटो आश्वासनको खेती लाइरन्छौ किन प्रिय

संसार सारा बिर्सिएरै हाम्रो घर बनाउँ भन्छु
वियोगको गीत तिमी गाईरन्छौ किन प्रिय

विपनामै साथ हुँदै दु:ख सुख बाँड्ने मन छ
मलाई पन्छाउने बाटो पाईरन्छौ किन प्रिय

सपनामा घरिघरि आईरन्छौ किन प्रिय

आधारातमा यति टाढा धाईरन्छौ किन प्रिय

यो माया भन्ने चिजै…

noreply@blogger.com (Prabesh) — Fri, 10 Dec 2010 09:13:17 PST

“खाना खायौ ?”

“खाएँ !”

“के के खायौ ?”

“अँ……भात, अनि तरकारी, अचार, अलिकति घ्यु पनि”

“ओहो !! घ्यु पनि खा’को आज ?”

“खाइदेको नि !! मोट्टाउनु परो नि अलिअलि !”

“के को तरकारी खायौँ ?”

“काउली अनि साग !”

“मलाई त काउली कस्तो मिठो लाग्छ । साग चैँ रायोको मात्रै मनपर्छ । अरू चैँ खासै मनपर्दैन ।”

“तोरीको साग पनि मनपर्दैन ?”

“ठिकै लाग्छ !”

“मलाई त एकदमै मिठो लाग्छ ।”

“त्यसोभए आजदेखि मलाई पनि मिठो लाग्न थालो तोरीको साग ।”

(मायाले भरिएकोजस्तो हाँसौ दुईतिरैबाट ;कति छिटो इच्छा फेर्छ मायाले ।

“अनि सुन न । त्यो ****ले त मलाई अस्ति कस्तो जिस्कायो नि बाटोमा ।”

“अब गयो त्यो । ** ! मेरी बुढि जिस्काउने ?”

“भईहालो नि त । छोड्देऊ । कहिलेकाहिँ त्यस्तै भईहाल्छ नि । झगडा चैँ नगर है प्लीज !”

'” ल ल । एकपटक चैँ सम्झाईहेर्छु नि त ।”

“पर्दैन भन्छु झन् । अबदेखि कहिल्यै भन्दिनँ त्यसोभए यस्तो कुरा !”

“लु त लु केहि भन्दिनँ । अब खुसी ?”

“अँ………….”

(कति छिट्टै आवेशमा ल्याइदिन्छ, कति छिट्टै शान्ति पनि पारिदिन्छ मायाले )

“मैले आज कुस्तो खालको ईयर रिङ् लगाको थिएँ भन त ।”

“अँ………………खैरो..झुम्कावाला ।”

“जे पायो त्यहि । मेरो केहि कुरा विचार गर्दैनौ तिमी त !”

“त्यसो होइन, हिजोको कि आजको हो झुक्किएछु नि त । के लाकि थियौ भन्देऊ न त ।”

“त्यो कालो टप होइन ?”

“ए….हो त !! कस्तो बिर्सेको मैले ।”

“देखेऊ !! म भन्छु नि तिमी मेरो केहि कुराको विचार गर्दैनौ भनेर ।”

“सरी नि त…भईहालो नि !!! अबदेखि सबै कुरा विचार गर्छु नि…हस् ?”

“हस्…...म मख्ख परेँ ।”

(कति छिटो झगडा र कति छिटो मिलान पारिदिन्छ मायाले )

“तिमीले मलाई बिर्सिन्छौ होला तर पछि….”

“त्यस्तो गर्छु होलाजस्तो लाग्छ ?”

“त्यो त लाग्दैन…त्यहि पनि नि **को जात् !”

“अझै पनि शंका गर्छौ मलाई ?”

“अलिअलि लागेर पो सोधेको त !”

“अबदेखि पुरै हटाइदेऊ न त….म सधैँ हुन्छु नि तिम्रो लागि । हस् ?”

“हस् ! …..” (मिठ्ठो हाँसोको साथ )

(कति छिट्टै शंका अनि कति छिट्टै निवारण पनि खोजिदिन्छ मायाले )

टिँट् टिँट् गर्न थालो मोबाइल फोन ! अघि भर्खर हालेको सय रूपैयाँ सकिन लागेछ ।

साँच्चै यो माया भन्ने चिजै यस्तै हो….

बिहे गरेपछि माया भन्ने चिज कस्तो हुन्छ होला ?? मलाई त यस्तै नै हुन्छ होलाजस्तो लाग्छ । आफूले नगरेको भएर पो हो कि !!!

तस्वीर स्रोत : यहाँ छ

साइकलको ट्युबदेखि हिरोसिमासम्म..

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sun, 28 Nov 2010 07:36:53 PST

अस्ति घरबाट अलिकति खर्च बोकेर हिँडेँ धुलिखेलतिर । काठमाण्डौ विश्वविद्यालयको फिस् तिरेर अलिकति पैसा बाँच्ने र'छ । यसो सोचेँ, चिसो पनि बढ्न थालो । लोकतन्त्रमा मान्छेलाई बोल्ने छुट भएझैँ जुत्ताको शोलले पनि बोल्ने मुखको विकास गरिसकेको थियो । एकजोर जुत्ता किन्नुपर्यो ।

प्रोजेक्टको सिलसिलामा टेकुको अपाचे मोटरसाइकलको सर्भिसिङ् सेन्टर गा'को थिएँ । धेरै कुरा हेरेँ, सिकेँ अनि नयाँनयाँ आविष्कारको बारेमा सोच्न पनि आयो । सबै सोचलाई थाती राख्दै जुत्ता किन्न हिँडेँ । यसो न्युरोडतिर जानुपर्यो भनेर । दशरथ रङ्गशालालाई दाहिने पार्दै "थोपा थोपा पानी बचाऊँ" भनेर खानेपानीको अफिसअगाडि लेखेका अक्षर पढ्दै पश्चिम तेर्सिएँ । काठमाण्डौ महानगरपालिकाको अफिस अगाडि आएपछि यसो चाइना टाउनतिर छिर्ने सोच आयो । धेरै भयो नगा'को..डुब्यो डुब्यो भन्छन्...एकपटक हेर्न जाऊँ न त भन्ने सोचले डोर्‍याएर पुर्‍यायो चाइना टाउन ।

"दिदी !! जुत्ताहरू हेरौँ न !" टेबलमा केहि लेखिराखेकी पसलमा बसेकी महिलालाई सोधेँ ।

"डिजाइन त्यहि हो, बाहिरबाट हेर्नुस् !" शोकेसतिर औँलो तेर्स्याई र फेरि लेख्न थाली ।

ग्राहकलाई नै नगन्ने यस्तो पसलमा के किन्नु !!! यस्तै सोचेर हिँडेँ ।

"यसको चैँ कति ?" अर्को पसलमा सोधेँ एउटा जुत्ता ठिकै लागेर ।

"अठ्ठाइस सय पचास ! मिलाइदिन्छु नि !" भनी ।

धत् !! चाइना टाउनमा पनि त्यत्रो पैसा हाल्छ कसैले !! फेरि सोचेर कुलेलाम ठोकेँ त्यहाँबाट ।

निस्किनै लागेको थिएँ, एउटा पसलमा अलि राम्रो देखेँ । भित्र छिरेको मात्रै के थिएँ, एकजना सानी सानी कदकी महिला कुद्दै आइपुगिन् ।

"यो जुत्ताको कति ?" मैले सोधेँ ।

"एक्काइस सय !! पख्नु है त म मिलाइदिन्छु !" बडो मस्किँदै, हाँस्दै भनी ।

उसको बोल्ने र प्रस्तुत हुने शैली नै यस्तो थियो कि भयो भनेर छोडेर हिँड्नै नसकिने !

" अठार सय दिनुस् न त !" क्यालकुलेटर थिचेजस्तो गरेर भनी ।

"पन्ध्र सयमात्रै छ । म त फिस तिर्न हिँडेको, पैसा छैन" भनेँ ।

"अलि पोसाउँदैन, लु सोह्र सय दिनुहोस् न त ।" फेरि हल्का मस्किँदै भनी ।

"मोजा पनि किन्नुहुन्छ ?" मलाई मस्किँदै मख्ख पार्दै फसाउन खोजिहाली ।

नाइँ भन्नै सकिनँ र एकसयको मोजा पनि थपेँ । अन्तिममा एउटा उपहार कुपनमा फोन नम्बर लेख्न लगाई ।

"पुरस्कार पर्‍यो भने फोन गर्दिनु है !"

"परेन भने पनि गरौँला नि के भयो र !" मस्किँदै भनी । मख्ख परेर हिँडेँ त्यहाँबाट ।

धरहराको फेद हुँदै खिचापोखरी छिरेर एउटा वायरलेस माउस किन्ने विचार पनि गरेको थिएँ । खासै काम त होइन, बेड टेबलमा सुतेर यसो ल्यापटप चलाउँदा सिरकभित्रै त्यो माउसलाई पनि हालेर चलाउन पाइन्छ भनेर हो । धुलिखेलमा अलि चिसो छ काठमाण्डौमा भन्दा । त्यहि भएर चिसोको ओखती खोजेको । २-३ थरि हेरेर एउटा किनेँ डेल्टा लेखेको । किनेर बाटोमा हिँड्दै गर्दा यति सोचेँ नि माउस चलाउने बारे ! सिरकभित्र पसेर चलाउँछु, फेरि भित्र हाल्दा राम्ररी नचल्ने पो हो कि ? आ...माउसले त्यो डिभाइसलाई देख्नै पर्दैन नि, रेञ्जमा परेपछि चल्छ भन्दै मन बुझाउँछु...बत्ती चैँ गा'को नहोस् है !!! जानेबित्तिकै चलाउनुपर्छ.....के के सोचेँ सोचेँ । सोचको गहिराइमा डुब्दाडुब्दै खुलामञ्चको छेऊबाट पुरानो बसपार्क आपइपुगिसकेको पत्तो नै पाइनछु ।

धुलिखेल !! धुलिखेल !!!

एउटा सानो भाइले बसको ढोकाछेऊमा ढक्ढक्याउँदै कराउँदै थियो । भित्र बसेँ । फेरि दिउँसो बस दक्षिण फर्केको हुन्छ बसपार्कबाट बाहिर निस्किन लागेको बेला, अनि घाम आफू छिर्दाछिर्दैको दाहिनेपट्टिको सिटमा लागेको हुन्छ । एकचोटि त्यसरी नै घाम नलागेको बेला देब्रेपट्टिको सिटमा बसेको बसपार्कबाट निस्किनेबित्तिकै बस पूर्व लागेपछि त्योपट्टि चैँ झलमल हुँदो रै'छ । चिसो बढेपनी आँखैमा घाम आ'को खप्न सकिँदैन । त्यहि दिन सम्झेर दाहिनेपट्टि बसेँ । बस कुद्यो घाम अर्कापट्टि लागो, म मख्ख परेर बसिराखेँ । अगाडिको सिटमा एउटा मान्छे आएर झ्याल पुरै खोलो उसको पट्टि । मेरोपट्टि ड्याम्म लगाएर । यसो विस्तारै ठेलेँ आधासम्म पुर्‍याएँ । अनि थाहा नपाउने गरि ठेल्दै ठेल्दै गरिराखेँ । त्यो दिन अलि गर्मी नै थियो काठमाण्डौ । मेरो मनमा त्यतिखेर अलिकति भएपनि बढि झ्याल खोलिहालौँ भन्नेबाहेक केहि थिएन ।

तस्वीर स्रोत : यहाँ छ

एकछिन त्यसैगरेपछि झ्वाट्ट दिमागमा एउटा कुरा खेल्यो । साँच्ची हाम्रो 'सोच'को सीमा कत्रो छ है !! अघिसम्म अपाचीको शोरूममा हुँदा बाइकमा मोडिफिकेसन गरेर निकाल्ने सोच्दै थिएँ, एकछिनमा जुत्ता किन्दा झण्डै लभ परो (हुन त त्यसैले गर्दा मुर्गा भइयो जुत्ता किन्दा), वायरलेस माउस किन्दा प्रविधिको विकासको बारेमा सोचेँ र अहिले झ्याल थाहा नपाउने गरि ठेलेर अलिकति धेरै हावा खान पाइन्छ कि भन्ने सोचमा । बिचबिचमा अरू कुराहरु पनि आए, कुनै राम्रो गाडि देख्दा म पनि पछि यस्तै किन्छु ; नराम्रो देख्दा, के किनेका होलान् मान्छेले यस्तो ! राम्री केटी देखो भने कस्तो कस्तो सोच !! कतिथोक सोचियो सोचियो एकैछिनमा टेकुबाट गाडि चढ्दासम्म । बाइकको सिस्टममा मोडिफिकेसन ल्याउनेदेखि झ्याल अलिकति ठेल्ने सम्म !! बाह्र क्लासमा नेपाली पढ्दा एउटा निबन्धमा "बाहुन बाजेले साइकलको ट्यव पड्केदेखि हिरोसिमामा बम पड्केसम्मका कुरा गर्छन्" भनेर लेखिएको थियो ।...............ती बाजेले सोचेर भन्दा रहेछन्...हामी सोच्दा मात्र रहेछौँ, भन्दा रहेनछौँ...फरक त्यति लागो आफू र ती बाहुनबाजेसँग । हामी के चैँ सोच्न सक्दैनौँ ? यहि सोच्दैछु अहिले....

अखिल सम्मेलनको चहलपहल

noreply@blogger.com (Prabesh) — Thu, 11 Nov 2010 17:27:09 PST

नेकमा एमालेको विद्यार्थी संगठन अखिल नेपाल राष्ट्रिय स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (अनेरास्ववियु)को बीसौँ राष्ट्रिय सम्मेलन भर्खरै जनकपुरमा सम्पन्न भयो । एमालेका अध्यक्षनिकट मानिने तत्कालीन् अध्यक्ष रामकुमारी झाँक्रीको समर्थनमा निवर्तमान उपाध्यक्ष शोभियत ढकाल र नेता केपी ओलीको समर्थनमा निवर्तमान महासचिव माधव ढुङ्गेल अध्यक्षका प्रत्याशी थिए । काठमाण्डौ विश्वविद्यालयबाट प्रतिनिधि भएर जनकपुर पुग्दा देखिएको स्थितिलाई मोबाइलबाट कैद गरेको थिएँ ।

भित्तामा रङ्गाइएको बीसौँ राष्ट्रिय सम्मेलन ।

युवा संघद्वारा निर्मित स्वागत द्वार । सिङ्गो जनकपुर नै स्वागत द्वारले भरिभराऊ रहेको थियो ।

उद्घाटन समारोह ।

गण्डकीबाट आएका प्रतिनिधि ।

खानाको लाइन ।

अध्यक्षका प्रत्याशी माधव ढुङ्गेललाई काँधमा बोकेर जुलुस लगाउँदै प्रतिनिधिहरू ।

कोषाध्यक्षका प्रत्याशी दीपक गौतमको जुलुस ।

केन्द्रीय सदस्यकालागि उम्मेद्वारी फर्म लिन लाइन लागेका प्रतिनिधिहरू । ठुला ठुला पदका प्रत्याशीले चैँ सुटुक्क उम्मेद्वारी फर्म लिइहाले ।

उम्मेद्वारहरूले प्रचारका लागि यस्ता पम्प्लेटहरू बनाएका थिए ।

सम्मेलनस्थल जनकपुर चुरोट कारखाना लिमिटेडको चौरमा उम्मेद्वारहरूको पर्चा पम्प्लेट छरपस्ट अवस्थामा । एउटा सामान्य फोटोकपि पसलेले पनि दिनको पचास हजार कमायो भनेर हल्ला गर्थे सम्मेलन अवधिभरि । साथै जनकपुरका प्रिन्टिङ् प्रेसहरू कुनैपनि फुर्सदमा थिएनन् ।

मतदानका लागि लामवद्ध प्रतिनिधिहरू । चौधवटा अञ्चलकमिटीको छुट्टाछुट्टै मतदान केन्द्र बनाइएको थियो ।

व्यापक कुटाकुट र हात हालाहाल भयो भन्ने समाचार मिडियामा आएपनि तेश्रो दिन १० मिनेट अलिकति स्थिति तनावग्रस्त भएको थियो । जुलुसमा कुद्दा एकजना प्रतिनिधिको लडेर खुट्टा भाँचिएको थियो तर कुटपिट र हात हालाहाल भएको थिएन ।

र अन्तिममा, बन्दसत्रमा म…………..

जनकपुरमा भोट गन्दा स्थिति तनावग्रस्त होला भन्ने डरले भोटको गणना काठमाण्डौमा ल्याएर गरिएको थियो । जसअनुसार अध्यक्ष पदमा माधव ढुङ्गेल विजयी हुनुभयो । ढुंगेलले नौ सय अन्ठाउन्न मत प्राप्त गर्नुभयो भने ढकालले नौ सय एघार मत प्राप्त गर्नुभयो। यसैगरी उपाध्यक्षहरुमा नवराज पौडेल, भीम राई, लक्ष्मण लम्साल, सुधीर शाह र नवीना लामा विजयी भएका छन्। महासचिवमा किशोर विक्रम मल्ल, सचिवहरुमा रचना खड्का बच्चन सिंह र सरोज यादव विजयी भएका छन्। कोषाध्यक्षमा दीपक गौतम विजयी भएका छन्।

एउटा अक्षम्य गल्ती

noreply@blogger.com (Prabesh) — Tue, 09 Nov 2010 09:19:25 PST

म गणतन्त्र बिरोधी होइन। मेरो यो लेख पढेर मलाई गण्तन्त्र बिरोधि भन्ने भान हुन सक्छ तर म गणतन्त्र विरोधी भने होइन। दोश्रो जनआन्दोलन पछी नेपालमा पुर्व राजा ज्ञानेन्द्रलाई पदच्युत गरी नेपालमा राष्ट्रपतिय शासनको सुरुवात गरियो र प्रधानमन्त्रीलाई कार्यअधिकार दिइयो। त्यसपछी नेपाल गणतान्त्रिक मुलुकको रुपमा स्थापित गरियो र अहिले आएर संघिय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक मुलुक हुन पुगेको छ। नेपाललाई गणतान्त्रिक मुलुकको रुपमा घोषणा गर्ने क्रममा थुप्रै नाटक भए। उबेलामा नेपालका कतिपय ठाउँबाट राज भन्ने शब्द हटाइयो। अझ नेपालका पहिलेका राजाका सालीक तोडफोड गरियो। हामीले साना बेलामा पढ्दै आएका राष्ट्रपिता पृथ्वी नारायण शाहलाई पनि सामन्ती भनियो। उनी सामन्ती थिए, ठिकै हो तर के उनलाई राष्ट्रपिताको हैसियतबाट हटाएर पृथ्वी जयन्तीनै मनाउन नहुने अवस्था पार्न जरुरत थियो? के यो ठीक भयो त? के सोचले उनलाई यस्तो गरियो? पुर्व राजा विरेन्द्रको देहवसान हुँदा सिङगो नेपाल रोएको थियो? आखिर किन रोएको जब उसलाई नै लत्याउनु थियो भने ति झुठा आँसु बगाउन के जरुरत? कसैसँग यसको उत्तर छ? नेपालमा सबभन्दा ठुला सामन्ती राजा नै थिए। यो सही हो र ज्ञानेन्द्रलाई पदच्युत गरेको पनि सही थियो। तर पृथ्वी नारायण शाहलाई त्यसो गर्दा एकचोटी सोच्नुपर्ने जस्तो लाग्छ। त्योबेलाको अवस्था हेर्दा देशको एकीकरण गर्ने बाहेक कुनै पनि उपाय थिएन उनिसँग। मानिसले समय अनुसार चल्न सक्नुपर्छ। जुन बेला जस्तो व्यवहारको खाँचो पर्छ त्यस्तै गर्नु बुद्धिमानी हो। त्योबेला देशमा सामन्तिको खाँचो थियो, एकतन्त्रिय शासनको खाँचो थियो र यही अवस्थालाई चिनेर उनी बने पनि। यो उनको दुरदर्सिता थियो। तर उनलाई यसरी बेइज्जत गर्नु चाँही निको मान्दिन म।

जंग बहादुर राणाले कुटनितिक कौशलताले बाँके, बर्दिया, कैलाली र कंचनपुर फर्काए। उनी पनि निरन्कुश थिए, सामन्ती थिए तर उनले ति क्षेत्र फिर्ता ल्याउनु नराम्रो भन्न मिल्दैन। प्रिथ्वी नारायण शाहले त्यो बेला बाइसे र चौबिसे राज्यलाई एक नबनाएका भए अहिले हामी कसैको गुलामी गर्दै भाडा माझेर बस्नुपर्ने थियो। यथार्थ यही नै हो। देशको सार्वभौमसत्ता बचाइ हाम्रो स्वाभिमान जोगाउनेको आज यो गती? आखिर किन? उनले नगरेका भए के हुन्थ्यो? प्रश्न सोध्न मन लागेको छ गणतन्त्र स्थापित गर्नेसँग जो सत्तालोलुपता र अधिनायकवादको खाल ओढेर आफुलाई चोखो भन्दै हिँडिरहेका छन्। जसमा नैतीकता रत्तिभरपनी बाँकी छैन।

नेपालमा अब हिटलरजस्तै निरन्कुश शासकको जरुरत परेको छ। जनताले जहिले जनआन्दोलन गरे, फल्स्वरुप धोकानै पाइरहेका छन् चाहे त्यो ४६ सालको होस् या ६१ सालको। जहिले परिवर्तन चाहे, उन्नती चाहे, अवन्नतीनै पाए। जुन बेला देशमा संकट पर्छ, त्यतिखेर निरन्कुशताको जरुरत पर्छ। नत्र देश आन्तरिक द्वन्दमा फसेर तहसनहस हुन्छ या अरुको मातहतमा बस्नुपर्ने हुन्छ। अरुका राम्रा कामलाई सरहानिय गर्नुपर्छ र उनिहरुको इज्जत, आदर गर्नुपर्छ। यदी कसैले गर्दैन भने उसको पनि पालो आउँछ र उ पनि अवहेलनाको पात्र हुन्छ। ईतिहाँसले सबैलाई हेर्छ। जीवनमा राम्रो गरेर देखाउने अमर हुन्छ। भालुलाई पुराण सुनाए बरावर हुन्छ यस्ता कुरा। कुरो गरे कुरैको दु:ख! तर जे भएपनी एकचोटी सबैले सोच्न चाँही पर्लाजस्तो लाग्छ मलाई!!

- सुदीप बहादुर खड्का

सडकजाम एण्ड माई फिलिङ्स.....

noreply@blogger.com (Ashesh) — Fri, 27 Aug 2010 04:52:46 PDT

‘देशै जाम भै’रा बेला सडक जाम भो भनेर धेरै पीर गर्नु हुँदैन । आजकाल देश बिग्रियो, महङ्गी बढ्यो , दण्डहिनता हाबी भो अनि सडक जाम भो भनेर पीर गर्ने र तर्क दिने सवैजना ‘बुझक्कड भई टोपलेका’ ठहर्छन् । आफै पनि आफुलाई यस्तो भनिएको रूचाईदैन । अरूलाई भन्न चैँ धेरै मज्जा आउँछ । तर यो वानी राम्रो होईन । सवैले सवैलाई आदर र सम्मान गर्न सिक्नु पर्छ । मान्छे भएर जन्मेपछि.................’.यस्तो भाषण दिन मलाई रमाईलो लाग्दैन । आशा छ अरूलाई पनि सुन्न मन लाग्दैन होला । त्यै भएर बरू एउटा कथा भन्छु । एउटा ट्रयाजिक लभ स्टोरी सडक जामको.....ठ्याम्मै मलाई नै परेको ।

शिर्षक: सडकजाम एण्ड माई फिलिङ्स

विधा: सम्झना विर्सना

लेखक: अशेष पौडेल

अस्ति एकदिन भोलिपल्टका पत्र पत्रिकामा खवरै छापिने गरि बानेश्वर-कोटश्वर-बालकुमारी एरियामा सडक जाम भयो । म खवर पढ्ने भाग्यमानि मात्रै रहिन । अघिल्लो दिन बबरमहलबाट बालकुमारी पुग्न अढाई घण्टा टेम्पोमा एल.पी ग्यास सुँगेरै सवार हुने निम्सरो प्राणी बन्ने पनि सौभाग्य पाएँ । ‘हुन त आफु अलि अल्छी भएर पनि हो । हिडे देखि १ घण्टामा पुगिने बाटोमा जाम भएको थाहा पाएपछि लुरूक्क ओर्लेर जुत्ता फड्काउदै बाटो नलागेर......।‘ बाहिर मुसलधारे पानी नपर्देको भए यसै भन्न नि सुहाउथ्यो । तर परिहाल्यो...मैले केहि गर्न सकिन । त्यसै त्यसै वाक्क लागिरहेको थियो । यो अस्तव्यस्त चाल देखेर रीस नउठेको नि हैन । तर कोसँग रिसाउने भनेर मनमनै हाँस उठ्यो । रिसाएको वेला मनमनै हाँस उठ्यो भने अनुहार कस्तो देखिन्छ थाहा छैन । मसँग ऐना पनि थिएन ।

घस्रिदै घस्रिदै बानेश्वर पुगेपछि एउटा सानो समुह चढ्यो टेम्पोमा, ४ जना कलिला महिला सम्मिलित । चारै जना भर्खर १८-१९ वर्षका जस्ता देखिन्थे । त्यसमध्ये एउटी लामो कपाल गरेकि थिईन् मेरो छेवैमा वस्ने । म सवैभन्दा छेउमा वसेको थिएँ । वाहिर जाम अनि दर्के झरी.....उनको कपाल अलिअलि भिजेको थियो । वेला वेला मेरो घाँटीसम्म आईपुग्थ्यो । म सिरिङ्ग हुन्थेँ चिसोले । “हामी त हाँस्दा हाँस्दा है..”......यहाँबाट समुहको गफ सुरू भयो । अगाडिको कुरो मैले सुन्न पाईन । “अनि तैँले आन्टीलाई के भनेर ढाँटिस् त”?मसँगै वसेकी केटीले अर्कापट्टी वसेकि तिर हेरेर सोधिन् । कलेजको रिपोर्ट वनाउनु छ , आज वैंकतिर गएर डाटा कलेक्ट गर्नु पर्छ भनेर आएँ नि । मलाई त डर लागेर........त्यसमाथि आजै हुनुपर्ने यो जाम पनि । पक्कै शङ्का गर्छन् घरमा वुझिस्? ह्या छोड्दे । खाली डराएर मात्र के गर्नु । काम सकेर फर्कदा जाममा पर्यो भन्ने नि । जाम भकै हो क्यार । यस्तै ताल हो भने पछि लभ परेर डेटिङ जानु पर्यो भने नि के भन्छेस् होला तैँले...हरे शिव!! कि मम्मीलाई पनि डेटिङ जान्छु है भनेर हिँड्छेस् ??हि हि हि हि......चारै जना मज्जाले हाँसे । बाँकि अपरिचित ९ जना मुर्ति भएर बसेका थिए जसमा म पनि सम्मिलित थिएँ । चिने जानेको भए म पनि सँगसँगै हाँस्थेँ होला । मान्छे नचिनेपछि हाँसोपनि उठ्दैन ।

जामले अनि पानीले आ-आफ्नो धर्म छोड्न मानेका थिएनन् । वाहिर चियाएको भर्खर तिनकुने वाग्मतीको पुलमा पुगिएछ । अध्यारो हुन थालिसकेको थियो । मसँगै बसेकी लामो कपाल भएकी केटी बोल्न छोडेकै थिईनन् । विस्तारै मैले थाहा पाउँदै गएँ उनीसँग एउटा अनौठो खुवी रहेछ । मुखै बन्द गर्न नसक्ने खूवी!!! मलाई वाक्क लाग्न थालिसकेको थियो । भोक र थकानले त्यसै जीउ लखतरान भएको बेला तातो न छारोको कुरा सुन्न पाउँदा मज्जाले रिस उठ्दो रैछ । मनमनै मुरमुरिए पनि किम-कर्तव्यविमुड थिएँ । उनका कुरा सुन्न वाध्य थिएँ चाहे नि नचाहे नि । त्यो तेरो पर्पल कलरको स्कर्ट चैँ दाम्मी छ के....वल्ल वल्ल एटिन हन्ड्रेडमा दियो है । आखिर वार्गेनिङ गरेको कल्ले? भो भो फुर्ति नलगा । हामी सवैले नि भनेको हो । कत्ति न उसैलाई हेरेर सित्तैमा दिए जस्तो । ओई यो त रिसाई छे कि क्या हो ? कुना तिर वसेकि वोलिन् । छ्या..... यतिजावो कुरामा नि के रिसाकी त । छैन हौ....के रिसाउनु र । यसले के गर्दी रैछे भनेर यसो पोज देको पो । विचरीको अनुहार हेर न । रातो पिरो भईसक्यो । नकराओ तिमीहरू....... हा हा हा हा........फेरि चारै जना मज्जाले हाँसे । वाँकि ९ जना अगि जस्तै मुर्ति भएर बसिरहे ।

तिमेर्लाई थाहा छ म क्या लक्की के अस्ती । मामुसँग सिटी सेन्टमा सपिङ गा....हामीलाई त दुईवटा विग सिनेमाको टिकेट फ्रिमा दि’राके त्यो पसले दाईले । मामु र मैले मस्त मुभी हेरेर आको नि । कसरी टिकट पाएको भन्ने अर्कै कथा रहेछ । त्यो चैँ मैले सुनिन । वाहिरको दर्कै झरीमा एउटी नाङ्लो पसल गर्ने महिला निथ्रुक्क भिजेर कामिरहेकी थिईन् । म तिनैलाई हेरिरहन पुगेछू एकछिन । त्यसपछि फेरि त्यहि गफ.....आवुई नत्र भने यतिवेलासम्म कुनचैँले टिपेर टाप दिसक्थ्यो होला धन्न पछि सम्झेछु ओ गड...... मेरो त सातोपुत्लै उड्यो नि एकछिन । थरर्र कामेको त्यहीँको पसलेले पनि देख्यो । त्यतिवेला त के मतलव पछि त क्या लाज भैरा के । ट्वान्टी फाईभ थाउजेन्डको ग्याजेट हराउँदा मेरो के हालत हुन्थ्यो होला । आई कान्ट ईभन ईमाजिन....माई गड.....। फिल्म सित्तैमा हेर्ने हुँदा यस्तो हालत भयो । हराकै भए नि किन चिन्ता मान्छेस् । पर कुनामा वसेकी अर्कीको पनि वोली फुट्यो । तँ यति धेरै वोल्छेस् पसले नि वाक्क भएर वरू यसलाई झेल्नुभन्दा अर्को सित्तैमा दिएर पठाईदिन्छु भनिहाल्ला नि हैन? त्यै त वोलेरै मिल्ने भए त म तलाईँ एउटा व्वाईप्रेण्ड नै मिलाईदिसक्थेँ । सोच त वाह वाह वाह.......हा हा हा हा..........हरे फेरि पनि चारै जना हाँसे । म भने खुईया गर्दै चुपचाप वसिनैरहेको थिएँ । बाहिर पुरै अन्धकारै भै’सक्यो । विस्तारै उनको कुरो अलि अलि गर्दै रमाईलो लाग्न थालिसकेको थियो मलाई । आss जसरी भए नि बाटै कटाउनु न हो । उनी बोल्न छाडेकी थिईनन्........।

हो नि त । एकदुई दिन पो टोलरेट गर्न सकिन्छ । एभ्रिडे द सेम थिङ । जहाँ भेटेनि त्यै कुरा सोधेको छ,सोधेको छ । कस्सेर झाप्पु लाउन नपुगेको त्यसलाई । हाउ क्यान हि ईमाजिन ड्याट आई लभ हिम्? आई जष्ट कान्ट अन्डस्ट्याण्ड... कोही केटै नदेख्या जस्तो मैले । अस्ती एकदिन त राती ११ वजे फोन गरिरा भन्या । त्यो नि कुनचैँ नचिनेको ल्यान्ड लाईनवाट । म त दाईले यु.एस वाट होला भनेर उठाको त्यही पो रै’छ फेरि । मज्जाले झपार्देको थिएँ त्यसपछि कल गरेको छैन भेट नि भा छैन । कस्तो कस्तो मान्छे हुन्छन् यो संसारमा भगवान्!! एकदिन के वोल्देको थेँ कहाँसम्म सोच्न भ्याको त । दिज व्वाईज आर क्रेजी.....

लौ बल्ल कोटेश्वर आईपुग्यो । ल म झरेँ है । आफ्नो त घर आईहाल्यो । गफ हान्दा हान्दा टाईम गको नि थाहै पो भएनछ । ल बाई । मेरो भाडा नि तिमर्ले नै तिरिद्यौ है । मसँग चेन्ज छैन । ल ल जा । एउटी टेम्पोबाट ओर्लिईन् । सातदोबाटोतिर टेम्पो मोडिएपछि अरू दुईवटी पनि सँगै ओर्लिए । समुहका मध्ये अव मेरो छेवैमा वस्ने एकजना मात्रै रहिन् । बाटो अझै पनि ठप्पै थियो । घडि हेरेको साढे सात बजीसकेछ । पानी पर्न रोकिए पनि बाटो पुरै हिलाम्य थियो । उनी अव पुरै चुप थिईन् । गफ गर्ने कोही पनि थिएनन् । घर कतिबेला पुगिएला भन्ने त्रास वल्ल पलाउन थालेछ क्यार मनमा । मैले अनुहार हेरेरै पत्ता लगाई हालेँ ।

साँच्चै तपाईँ त कति धेरै बोल्नुहुँदो रै’छ है ? प्वाक्क सोधी हालेछु । उनी फिस्स हाँसिन् मात्र । केहि बोलिनन् । मैले धेरै सुन्दर देखेँ यतिवेला उनलाई । सायद नवोल्दा नै राम्री.... अघि भन्दा पनि धेरै राम्री !! अनि तपाईँ कहाँ झर्ने नि? एकछिनपछि अकास्मात वोली फुट्यो उनको । म बालकुमारीमा ओर्लन्छु..झर्न चाहिँ उही तपाईँले ठेल्नु भयो भने मात्र......। दुवैजना हाँस्यौँ । चिनजान भएपछि मात्र हाँसो उठ्नेरैछ......कस्तो अचम्म!!! यस्तै यस्तै कुरा हुँदैथ्यो । आफ्नो मनले के के के के सोच्न थालिसकेछ, ड्राईभरले ‘वालकुमारी झरौँ है’ भन्दा झल्यास्स भएँ । यो जाम अलि लामै भै’देको भए नि त हुन्थ्यो । मन नलागी नलागी म टेम्पोबाट ओर्ले ।‘जान्छु है’ सम्म चैँ भन्न भ्याँए तर त्यसपछि उनले के भनिन् सम्झना भएन । ओर्लेर सरासर बाटो लागेँ । उता ग्वार्को सम्मै ठप्प थियो सडक । गाडीको लाईन परैसम्म देख्न सकिन्थ्यो । उनी टेम्पोमै थिईन् । कहाँ पुग्नुपर्ने, कतिबेला पुगिन्, कसरी पुगिन् मैले थाहा पाउने कुरो भएन, सोध्न नि सकिन । घर पुग्दा त मुसुमुसु हाँसिरहेको रहेछु । ‘सन्तान थरिथरिका’ भन्ने उखान याद आयो मनमा । खुसी हुन मान्छेलाई केहि नचाहिने रै’छ । एउटी नचिनेकी केटीले अर्कैसँग गरेको गफ सुनेर म किन खुसी भएँ थाहा छैन । अर्थ न वर्थ । हैन पछि मसँग गरेको गफले पो खुसी भा’को हुँ कि ? यो कुरामा अझ बढी खोज र अनुशन्धानको खाँचो छ । खै के खै के भन्नुजस्तो.....हुनत सोची ल्याउँदा दु:खी हुन नि मान्छेलाई केही कारण चाहिदैन । विना कारण त्यसै-त्यसै पनि झोक्राएर बसिन्छ कहिलेकाहिँ । किनभने यो मान्छेको मन हो । अनि त्यसपछि आजसम्म कहिल्यै भेट भएको छैन हाम्रो ।

कथा यत्ति हो । अनि यौटा कुरा चैँ भन्नै मन लाग्यो लाष्टाँ । नेपालमा सडक जाम हुन नदिन ट्राफिक व्यवस्थापनलाई अझ सुध्रिढ वनाउँदै लानु एकदमै जरूरी छ । नत्र भने जो कसैको पनि मेरो जस्तै ‘स्याड लभ स्टोरी’ वन्ने सम्भावना एकदमै उच्च छ ।

बिर्सन नसकेका दिनहरु..

noreply@blogger.com (Ashesh) — Sat, 21 Aug 2010 22:24:56 PDT

आज अझ धेरै हिड्न मन लागेको छ, हिँजो भन्दा पनि धेरै.... किनभने मैले आफ्नो शरीरलाई अझ गंठिलो र बलियो बनाउनु पर्छ । ति मुलाहरुलाई जित्न नसके मेरो के मूल्य रह्यो र म भएको ? बर्षौ पछी बल्ल मैले यो मौका पाएको छु । फेरी पनि यो समयलाई गुमाउनु पर्यो भने म रहेको र नरहेको बराबर नै हुन्छ, त्यसैले पनि मैले आफुलाई बलियो बनाउनु पर्छ ।

होइन के सोंचेर बसी रहनु भा'को तपाई? श्रीमती को चर्को आवाजले मेरो मन झसङ्ग हुन्छ । केहि होइन, यसै बितेका दिनलाई फर्केर हेरेको मात्र हो । अनि तिमी नि के गर्न आएकी यहाँ ? हजुरलाई खाना खान बोलाउन आएकी नि, जाउँ हिड्नोस भान्सामा , ल ल हिंड , म आउँछु ।

कत्ति मज्जाले कल्पनामा रमाई रहेको बेला बिच्चैमा आउन पर्ने तिमीलाई पनि । कहिल्यै पनि शान्तसंग बस्न नदिने कस्तो जात हो कुन्नि यो स्त्रीको ? आफुलाई भोक भन्ने "भ" पनि नलागेका बेला खाना- खान जाँउ रे...... अब त किन छोड्छु र मैले यिनीहरु लाई? फेरी मनमा ति बितेका दिनका कुराहरुले भाग दौड गरि रहन्छन् । किन हो कुन्नि मलाई यी कुराहरुले बेला - बेलामा झस्काई रहने? हुनसक्छ आफुले त्यो बेलामा जित्न नसकेको भएर पनि होला यसरि आफुलाई तड्पी - तड्पी रहन परेको । म सोंच्छु यो मेरो कमजोरी होइन, तर म भित्र रहेको यो कमजोरीले मलाई सताई रहेको छ ।यो कुरालाई म नकार्न पनि सक्दिन । कसरी हटाउन सक्छु र मेरो मनको पिडा लाई ? आफुले बिताई सकेका दिनहरु फर्केर हेर्न नचाहे पनि फेरी फर्की - फर्की आइरहन्छन किन हो यस्तो? म आफु मन नपर्ने चिजहरुबाट टाढै हुन खोज्दा पनि टाढा हुन सकेको छैन र किन हो यो कारण पत्ता लगाउन पनि सकेको छैन । मनोंबिज्ञानको डाक्टरलाई पनि देखाएको हो , तर पनि मनबाट हट्न नसकेका कुराहरुले मलाई दु:ख दिइरहेका छन् । जब म सानो थिएँ मेरा साथीहरुले मलाई जिस्क्याई रहन्थे.यस कारण कि , तँ धेरै दुब्लो छस, तँ भित्र केहि पनि तागत छैन ,तँ धेरै हिड्न - डुल्न सक्दैनस् दौडन त परै जाओस् ,यस्तै यस्तै मलाई अनि मेरो मनोबल लाई कम्जोर बनाउने खालका कुराहरुले गर्दा मेरो मन खिन्न भैरहन्थ्यो । खै यसैकारण ले गर्दा पनि होला कि ?

होइन, हजुर अहिले सम्म पनि यहीं भनेको । मेरो कुरा त सुन्दै नसुन्ने भन्या । उता खाना चिसो भैसक्यो हजुर पनि ह्या …...... के छ र हजुरको मनमा मलाई लुकाउनु पर्ने त्यस्ता कुराहरु ? किन मलाई पराई ठान्नुहुन्छ सधैँ भरि ? मलाई केहि कुराहरु बताइदिए पनि त आफ्नो मन हलुका हुने थियो होला नी , केहि पनि नभन्ने चुपचाप बसी मात्र रहने ? हजुरसंग बिताएका यति धेरै बर्षहरु बिति सके पनि मैले हजुर को मनको कुरा अहिले सम्म बुझ्न सकेकीछैन । मलाई अझै पनि विश्वासिलो नमान्ने हजुर को यो बानीले गर्दा म आफु पनि कम्जोर भएको महशुस गरेकी छु ,भन्छन श्रीमान् र श्रीमती एउटा रथ का दुइ पांग्रा हुन् भनेर तर तपाइँ भने मलाई गन्दै नगन्ने र म कोहि पनि होइन भन्ने ठान्नुहुन्छ. खोइ कुन खालको घमण्ड लुकेको हो हजुर को मनमा मैले त केहि पनि बुझ्न सकेकीछैन ।
ल ल हिंड म आएँ.....भान्सा मा जान्छु खाना थाली भरि सजिएको छ , भोक भन्ने पटक्कै छैन तर पनि उनको मन राख्नलाई खाने प्रयास चाहिं गरेको छु । अझै पनि मलाई बलियो हुने मन् छ दुर्बल भएर रहने इछ्छ्या छैन । उमेरले साथ नदिए पनि मनमा आएका अनेकानेक कुराहरुले मलाई दरिलो र बलियो बन्ने साहस दिने गर्छन र मेरी श्रीमतीको कुरालाई पनि मैले आज सम्म सुन्ने गरेको छैन अब चाहिँ सुन्ने र मान्ने कोशिस गर्नेछु ।

लौन के भयो नि हजुर लाई ! किन हो यसरी रयाल चुहाउन थाल्नु भाको ? म खानालाई मुखमा हाल्न नपाउदै पल्टिन पुगेछुं र बेहोस भएछु । खाना प्लेट मा रही रहेको छ । श्रीमती का मधुरा कुराहरु कता कता कानमा गुन्जिएजस्तो लागेको छ । मैले त भनेकै थिएँ हजुरलाई एक्लै छटपटिएर नबस्नु ,आफ्ना मनका कुराहरु बाँड्ने गर्नु भनि उमेर हुदासम्म कहिल्यै कसैको कुरा मा ध्यान दिनु भएन अब जीन्दगीले बाटो तताई सके पछी मनमा साहस बोकेर के हुँन्छ र ?

रमा लामिछाने
इटाली
रोम

कर्नाली ब्लुज.....

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sun, 15 Aug 2010 00:09:42 PDT

'सुटुक्क नयाँ कापी र मसी लेर आ ।' चन्द्रेले भन्यो ।

आमाले करेसाभति तमाखुका बोट लगाउनुभएको थियो । तिनमा पात पलाइसकेका थिए । म चोरऔँलाले पात छेडिरहेको थिएँ ।

'किन ?' टक्क मेरो हात अडियो ।

'नाग छापम् क्या ।' उसले सासले भन्यो, 'घरघरमा टाँस्यो भने पैसा दिन्छन् ।'

अर्को दिन नागपञ्चमी थियो । चन्द्रेले सम्झायो - ज्योतिष बाकोमा गएर नाग छाप्न लाउनुपर्छ । थारूका घरघरमा गएर ढोकामा टाँसिदियो भने तिनले पैसा दिन्छन् । कहिलेकाहीँ कटासे गएको बेला भुजा र ठन्डा बरफ खानुपर्छ ।

मलाई पनि चन्द्रेको कुरा ठिक लाग्यो । म सुटुक्क आँटीमा गएँ । दिदीको नयाँ कापी र मसीको सिसी गोजीमा हालेर तल झरेँ । मलाई देख्नेबित्तिकै चन्द्रे दगुर्‍यो ।
मैले उसलाई पछ्याएँ ।

हाम्रो गोठछेऊ फलेदोको रूख हुँदै पश्चिमतिर एउटा सानो बाटो जान्थ्यो । त्यो बाटो ज्योतिषबाको आँगनमा पुग्थ्यो । घरमा ज्योतिष्नी आमै र छोरो बासुदेव मात्रै थिए । गाउँ घुम्यो भने सुँगुर छुन्छ भनेर ज्योतिषबा बासुदेवलाई बाहिर निस्किन दिँदैनथे ।

ज्योतिषबा गुन्द्रीमा बसेर घाम तापिरहेका थिए । अगाडि पात्रो थियो । एकछिन गोठको भित्तामा छलिएर हेरिरहेँ । मलाई अगाडि बढ्ने आँट आएन । चन्द्रेले एक-दुईपटक पछाडिबाट धकेल्यो ।

'को हौ, गोठाँ ?" ज्योतिषबाको चर्को आवाज आयो ।

म लुरूक्क आँगनमा झुल्किएँ ।

मोटो चस्माको डिलमाथिबाट उनले हेरे, 'किन आयौ ? बासुदेव घरमा छैन ।'

'नाग छाप्दिनू' भन्दै मैले मसी र कागज दिएँ ।

'काँबाट ल्यायौ ?' ज्योतिषबा छक्क परे ।

'बाले हिजो ल्याइदिनुभाको ।' छेउमा आइपुगेको चन्द्रेतिर हेर्दै मैले भनेँ, 'छाप्दिनू न !'

ज्योतिषबाले कापी समाए । औँलामा थुक लाउँदै पन्ना गने ।

'३० वटा हुन्छन् ।' उनी हाँसे, '१५ वटा मलाई । १५ वटा तिमेरूलाई, हुन्छ ?'

मैले चन्द्रेतिर हेरेँ, उसले 'हुन्छ' भन् भन्दै आँखा सन्कायो ।

मैले पनि हुन्छ भनेपछि, ज्योतिषबा घरभित्र गए । घरको ढोकाबाट पातलो धुवाँ बाहिर आइरहेको थियो । फर्कँदा ज्योतिषबाको हातमा नाग छाप्ने साँचो थियो - सिलोटजत्रो । सर्पहरू बटारिएका । उनले साँचो पखाले । एकछिन सुकाए । कापीका पाना बीचबाट उक्काए । सुकेको साँचोमा कपडाको टालोले मसी पोते र कागजको एउटा पन्ना साँचोमाथि राख्दै हातले सुम्सुमाए । अनि, पन्ना झिकेर मलाई दिए, 'लौ यसलाई घाममा सुकाऊ ।'

लौ बा, पन्नामा त निला बाह्रवटा सर्प बटारिएका चित्र बनेछ । मैले आँगनको कुनामा भिजेको कागज राखेँ । पालैपालो ज्योतिषबाले सबै पन्नामा नाग छापे ।

सुकिसकेका पन्ध्रवटा पन्ना लिएर चन्द्रे र म दगुर्‍यौँ ।

भोलिपल्ट बिहानै चन्द्रेले खुसुक्क बोलायो । म दगुरेँ । चन्द्रेले पुरानो झोला बोकेको थियो । उसले नागवाला पन्ना झोलामा राखिसकेछ । थारूगाउँ पुग्ने बेला उसले अलिकति गोबर पातमा डल्लो पार्‍यो । मलाई अलिकति दुबो मुठ्याउन लगायो । अनि त, घरको ढोका देख्यो कि चन्द्रेले चार ठाउँमा गोबर टाँसेर पन्ना चप्काइदिन्थ्यो, म दुबो । कसैले चामल दिए, कसैले आठआना, कसैले एक रूपैयाँ । कोही भने मुसुमुसु हाँस्दै चामल र पैसा दिन्थे ।

पन्ध्रवटा पाना सकिँदा चन्द्रेको झोला आधा भरियो । आठ रूपियाँ जम्मा भो । अमौरीखोलाको डिलमा बसेर चन्द्रेले मलाई चार रूपियाँ दियो । मैले चामल घर लान मानिनँ, उसैले लग्यो ।

चार रूपियाँ गोजिमा हालेर साँझपख घरमा के पुगेको थिएँ, बाले मलाई देखिहाल्नुभो ।

'यता आइज ।' बा गर्जिनुभो ।

मेरो सातो गयो ।

'यसैले लगेको हो मेरो कापी र मसी ।' भन्साबाट दगुरेर बाहिर आएकी दिदीले रून्चे स्वरमा भनिन्, 'बा, पिट्नुस् ।'

मलाई मुत आउलाजस्तो भो ।

'तैँले चोरेको हो ?' बा नजिक आउनुभो ।

म शिर निहुराएर उभिरहेँ । बाले मेरो शिर सुम्सुम्याउँदै सोध्नुभो, 'नढाँटी भन्, तैँले नै लगेको होस् ? म पिट्दिनँ ।'

'अँ ।' म पिलपिल भएँ । बाले थप्पड हानिहाल्नुभो । मलाई भाउन्न भयो ।

'चोर हुन्छस् ? तैँले मागेको त पुर्‍याकै छु नि, मुर्दार । भन्, कसलाई दिस् ?'

बर्बरी आँसु झरे ।

'किन पिट्नुहुन्छ त्यसरी ।' आमा दगुरेर मछेउ आउनुभो ।

आमालई देखेर मैले हिक्का थाम्न सकिनँ ।

'भन् त कसलाई दिइस् ?' आमाले मेरो गाला सुम्सुम्याउनुभयो, 'दिदीले अब कसरी पढ्छे भन् त !'

'नाग छापेँ ।' मैले हिक्क गर्दै भनेँ ।

'नाग छापेर के गरिस् ?'

मैले गोजिबाट सिक्का झिकेर आमालाई दिएँ । अनि, बा शान्त हुनुभो । केहि बोल्नुभएन । आँटीमा चढ्नुभो । एकछिनमा रेडियो घ्यार्र-घ्यार्र पारेको आवाज आयो ।

'नाग त जोगीले टाँस्छन् ।' बाले सुन्नेगरि आमाले भन्नुभयो, 'तँ जोगी हुन्छस् भनेर तेरा बाले पिटेका हुन् । भन् त, तँ जोगी भएर माग्न हिँड्छस् अब ?'

'नाइँ ।'

आमाले डोर्‍याउँदै मलाई भन्सामा लाग्नुभयो । दिदी पनि म रोएको देखेर रून्चे भइछन्, रून्चे अनुहार लिएर पछि लागिन् ।

बिहान स्कुल जाँदा चन्द्रे पनि सुन्निएका गाला लिएर पछि लाग्यो । उसका बाले पनि हिजै भकुरेछन् । पैसा खोसेछन् । चामल पनि खेततिर हुर्‍याइदेछन् ।

त्यसको तीनचार दिनपछि, म अमौरीखोलामा थिएँ । पर साइकल चढेर घर फर्किएका बा देखिनुभो । रातो भुङ्ग्रोजस्तो निभ्नै लागेको घाम, थारू गाउँतिर हिँडिरहेको थियो ।

म घरतिर दगुरेँ ।

बाटोछेऊ बेसरमका झाडी थिए । तिनलाई छुँदै म दगुरिरहेँ । रतिगेडी पनि फुलिसकेछन्, मैले दगुर्दै गर्दा देखेँ । गोठअगाडि अग्लो कुसुमको रूख थियो, दायाँपट्टि किम्बुको । त्यही बीचबाट बा साइकल कुदाउँदै गोठसम्म आइपुग्नुभो ।

मैले हतार-हतार कापी र किताब खोजेँ । पढेझैँ घोप्टो परेँ, पिढीमा ।

आँगनमा साइकल टक्क रोकियो । घरको मूलढोकासँगै गासिएको भुस राख्ने डेरीको छेऊमा बाले साइकल अड्याउनुभो । मैले बातिर कर्के नजरले हेरेँ, बा जुठेल्नातिर लाग्नुभो । साइकलका टायरले उछिट्टाएको र खाल्टाले छ्यापेको हिलो बुटभरि थियो । बाले बुट फुकालेर रछ्यानछेऊ थपक्क राख्दै गोडा पखाल्नुभो । बाको लामो नाकको डाँडीबाट पसिना तप्किरहेका थिए । पसिना पुछ्दै बा माथि उक्लिनुभो ।

बा माथि उक्लेपछि मैले कापी र किताब राखेँ । भर्‍याङ्छेउको घन्टिफुलको झ्याङमा छेलिएर माथि चिहाएँ । बाले आफ्नो निलो इस्टकोट झिकेर दायाँपट्टिको भित्तामा टाँगीदिनुभो । अनि, सर्ट पनि । पलङमा थ्याच्च बस्नुभो । पूर्वतिर सिरान फर्किएको पलङ बाहिरै थियो । त्यो बा र आमाको ओछ्यान थियो । एकछिन सुस्ताएपछि बाले छेउमा ढल्किएको रेडियोका नाक बटार्न थाल्नुभो ।

रेडियोमा कृषि कार्यक्रम बजिरहेको रै'छ, आलुमा लाग्ने किरालाई कसरी...............

(साभार : कर्नाली ब्लुजको सार्वजनिक नि:शुल्क अंशबाट........कर्नाली ब्लुज १९ भाद्र २०६७ मा सार्वजनिक हुँदैछ)

माल पास…..

noreply@blogger.com (Prabesh) — Sat, 07 Aug 2010 10:13:23 PDT

एक महिने ईन्टर्नशीप सकाएर काठमाण्डौ आउने क्रममा हवाइजहाजबाट आउने संयोग मिल्यो । संयोग पनि कस्तो, अरूले टिकट काटेर क्यान्सिल गरेको टिकट पाइयो चौध सयमा । चौबीस सय पर्ने टिकट चौधैमा मिलेपछि के गाडि चढिर’नु त ! फेरि वर्खाको बेला, एक ठाउँमा फ्यास्स पहिरो गइदियो भने ‘काँचो चामल पनि प्याक छ’ भनिदिन्छन् नजिकका होटलमा र एक गेडो पनि खान पाइँदैन । चाउचाउ पचास रूपैयाँ प्याकेट पुग्छ, अनि दस रूपैयाँको बिस्कुट चालिस । यस्तै सोचेर आउने भइयो प्लेनमै ।

साथी अमोलको पुराना फोटो फ्रेमहरू ल्याउनु रै’छ । उसको झोलामा राख्ने ठाउँ पुगेन र मेरो ल्यापटप राखेको ब्यागमा राखिदिएँ मैले । बोर्डिङ् पास पाएर प्लेन कुर्न भित्रपट्टि छिर्ने ठाउँमा हुने चेकिङ्मा बसेको पुलिसले छामछामछुमछुम पारेर झोला खोल्न भन्यो । खोलिदिएँ ।

“झोलामा त सिसा रै’छ भाइ । लान पाइँदैन त हौ सिसा त !” पुलिसले भन्यो ।

“घरबाट ल्याउनु भनिहाले, यसो मिलाइदिनु न, विद्यार्थी मान्छे परियो ।“ भनेँ मैले ।

“मिलाउनु भन्नुहुन्छ, लान पाइँदैन ।“ फेरि भन्यो ।

“मिलाइदिनुन ।“ फेरि विन्ति गरेँ मैले ।

“अब भाइ मिलाउनु भन्नुहुन्छ, यसो भित्र क्यान्टिनमा गएर दाजुभाइ चिसौ खाऊँ न त ।“ यत्रोबेर पाइँदैन भनेको त यति भन्न नसकेर पो रै’छ ।

“ए......भईहाल्छ नि दाइ, बाहिर साथीहरू छन् बोलाउँ न त, अनि सँगै जाम्ला ।“ छिटो काम गर्ने विचार गरेँ मैले ।

उसले बाहिर भा’का मेरो दुईजना साथीलाई बोलायो र चिसो खाने हतारले उनीहरूको झोला पनि नहेरि ढ्याक्क छाप लाइदियो । भित्र क्यान्टिनमा लगेर एउटा पेप्सी किनिदिएँ अनि लौ त भाइ लागेँ भनेर हिँड्यो ।

हुन त हामीले गलत प्रयोजनको लागि बोकेको थिएन, र थाहा पनि थिएन प्लेनबाट सिसा लान पाइँदैन भनेर । यदि गलत नियतले त्यो बोकेको भए शायद त्यहि सिसाले हानेर अथवा हान्ने धम्की दिएर प्लेन हाईज्याक पनि गर्न सकिन्थ्यो । एउटा चिसोको लोभले साँच्चै ठूलो दुर्घटना निम्तिन सक्थ्यो गलत मान्छे परेको भए । अनि मेरो साथीको झोला त उसले छुँदै छोएन चिसो खानको हतारले, त्यसमा त जे हालेको भएपनि सरक्कै आइपुग्थ्यो भनेकै ठाउँमा ।

अनि प्लेनमा चढेपछि मैले सोचेँ, एकपटक चार्ल्स शोभराजले नेपालको एयरपोर्ट र भन्सारबाट हात्ती छिराइदिन्छु भन्थ्यो रे !! असम्भव होइन रहेछ । चिसोमा बिक्नेले अलि ठूलै प्रलोभन देखाए कसो माल पास नगराइदेलान !!

ऐना र उमेर

noreply@blogger.com (Prabesh) — Mon, 26 Jul 2010 11:05:10 PDT

- नम्रता गुरागाईँ

आज फेसबुकमा एउटी साथीले “ रंगीचंगी फुल फुल्दा हिउंजस्तै पग्लिएछु आफनो रुप ऐना हेर्दा अलि चांडो जिन्मिएछु आफनो त जमानामा…॥” भनेर अलिकति पीर पोखीछन साथीहरुलाइ । उनको सोचाइलाइ अलिकति भएपनि सान्त्वना होस ए ममात्र रहेनछु यस्तो सोच्ने अरुपनि रहेछन भनेर मैले पनि उनलाइ म त ऐनादेखि भागेको धेरै भैसक्यो त भनेर लेखिदिएं । त्यही बेला अर्कीलाइ पनि काउकुती लगाउन मन लाग्यो र उनलाइ लेखे “ए साथी निकै राम्री देखिन्छयौ त लिला त उमेर गयो भन्छिन के छ विचार हाम्रो दलमा सामेल हुने कि एक्लै बस्ने ” भनेर । उनले पनि उतिखेरै जवाफ दिइन “मलाइ त त्यस्तो लाग्दैन तर तिमीहरु भन्छौ भने म साथ दिउला” भनिन ।यो उमेरको कुराले मलाइ धेरै पहिला देखि नै केही लेखुं लेखुंजस्तो भैराखेको थियो । बल्ल समय मिलेकोले लेख्न बसें ।

शुरुमा अमेरिका आउने वित्तिकै काम गर्न जानलाइ वर्क परमिट थिएन । के गर्ने त दिनभरी भनेर इन्टरनेटमा हेरेको हयुमन सर्भिसमा भोलिन्टेयर काम गर्ने मान्छे खोजिराखेको रहेछ । लिन आउने पुरयाउन पनि आउने भनेकोले ल अलिकति भएपनि अनुभब बटुलीहाल केटी के हेरेर बस्छेस भने आफैलाइ । मैले हप्ताको दुइ दिन काम गर्छु भने । त्यो संस्था आम्दानी कम हुनेलाइ खानेकुरा लाउने कुरा दिएर सहयोग गर्ने रहेछ । पहिलो दिन गएको उमरबाटै अबकास लिनेपर्ने जस्ता देखिन्छ मान्छेहरु । ला खा कत्ति न काम गर्छु भन्थिस नी यिनै बुढीहरुसंग खोक अब भनेर लोपारे आफैलाइ । जाने वित्तिकै एक जोडी बुढाबुढीसंग चिनजान भयो । मलाइ बोल्न अलि गाह्रो नै भएकोले मलाइ उनिहरुले असाध्य मायां गरे शुरु देखि नै । बोल्दा पनि मैले बुझने गरी बिस्तारो बोलेर सिकाउन थाले । लौ मैले त देउतै भेटेंकी क्या हो भने मनमनै । हुन पनि तिनीहरु मेरा अभिभाबकजस्तै छन‍ अहिले सम्मपनि ।

केही समयपछि बिहेलाइ जन्तीनै पो पुग्ने हुन कि जस्तो छोराछोरी अघिपछि लाएर आए मान्छेहरु सामान लिनलाइ । ओ…हो…। परिवार नियोजन छैन कि क्या हो यहां भन्नुझैं भयो मलाइ । आन्दानी कम हुनेले किन यति धेरै सन्तान पाउनु पर्ने होला भन्दै थिएं एकछिनमा त एक महिनालाइ पुग्ने खानेकुरा पो बटुले तिनीहरुले त त्यो पनी प्रुी । लुगा पनि एकजनालाइ पांच छ जोर दिदोरेहेछ । नक्कल पार्दै माग्न आएको देखेर म हाम्रा दाजुभाइ दिदी बहिनीहरु खान लाउनको अभाबले उमेरै नपुगी बुढाबुढी देखिएकोमा चिन्ता मग्न भएं । हाम्रो देशम सरकारले गाउमुखी काम नगर्दा बिचरा गाउलेहरु भाग्यले नै ठगेको हो भन्न बाध्य भएका छन ।

धेरै बुढीहरुका विचमा एउटी मज्जाले खुटटा हल्लाएर बसेकी छे हेर्दा अल्छि पनि देखिन्छे । तिनिहरुले त्यसलाइ जिस्क्याएर ए तं काम गर्न अल्छी छस नि तेरो घरमा केही काम गर्नु पर्दैन भने । तुरुन्तै जवाफ दिइ उसले “पर्दैन सबै ब्वाइ फ्रेन्डले गर्छ म त बसीरहन्छु” । म भने यस्ती बुढीको पनि ब्वाइ फ्रेन्ड भनेर छक्क परे मनमनै हांसेपनि यो कस्तो देश हो भनेर । अनि अर्कीले फेरी उसलाइ त्यै भएर तं योङ्ग देखिन्छेस कसरी मिलाउछेस सबैकुरा भनेर उक्साइ । उसले त मेरा दुइवटा ब्वाइ फ्रेन्डस छन एउटाले काम गरेन भने अर्कोसंग जान्छु पो भनी हा… हा…। । म भने भुतुक्क भैसके हांस उठेर ति बुढीहरुको कुराले । अब आफनो त बुढेसकाल भन्नै भएन तिनीहरुको अगाडी तर हे राम यि कानले के सुन्नु पर्यो आज यस्ती बुढीको दुइवटा ब्वाइ फ्रेन्ड भनेर साह्रै नै अचम्म लागेर आयो । एक पटक नुहाएरै आउ की जस्तै पनि भयो । हामी र यिनीहरुमा कति फरक । हामी चाहि उमेरको पहाड उक्लिनु त परै जावस देख्नु मात्र पर्यो भने पनि खुइ काडदै जब्बरजस्ती उतै लान खोज्छौ आफलाइ तर यि पिण्ड खान आटेका बुढाबुढीहरु भने फुर्ती देखाउछन । म त यिनीहरुका अगाडी बालखै रहेछु नी कसैले केही भने त्यसलाइ चाहिँ आज ठीक पार्छु भने मनमनै ।

आयोबामा चिनजान भएका बुढाबुढीसंग हाम्रो सम्बन्ध निकै गाढा हुदै गयो । धेरै थरीका मानिसहरु मध्ये तिनीहरु चाहि बिहे गरेरै धेरै दशक विताइसकेका मान्छेहरु थिए । उनिहरु मलाइ आफनो छोरीलाइ आमाबुवाले गर्ने ब्यवहार जस्तै गर्न थाले । न भाषा मिल्छ न संस्कृति न त कुनै लेनदेन नै छ तर पनि मसंग दुखसुख साटने भएकाले मलाइ पनि उनिहरु मन पर्न थाल्यो । एक अर्काका घरमा आउजाउ हुन थाल्यो । आयोवाबाट सरेपछि पनि भेटन आउने क्रम जारी रहयो । केही वर्षपछि नेब्रास्का राज्यको ओमाहामा नेपालीहरुको कार्यक्रममा हामी पनि जाने भयौं । फोनमा कुरा गर्दा भेटन आउने हो भनेर जिस्क्याएको त लौ आउने पो भए । उनिहरुको उमेर सम्झदा किन भनेछुनि जस्तो भयो आफलाइ । नभन्दै भेटन आएपनि बुढाबुढी । उमेरले डाडा काटेपनि तन्दुरुस्त र पहिलाको जस्तै उस्तै देखिने बुढाबुढी आए हामी बसेको होटल खोज्दै । मलाइ पनि असाध्य खुशी लाग्यो उनिहरुलाइ देखेर । उनिहरुले हामीलाइ भेटन धाएर आएको देखेर कता कता त्यो उमेरमा मैले तिनीहरुलाइ बोलाएर कतै पाप त गरीन भनेजस्तो पनि भयो मलाइ तर उनिहरुका कुरामा कुनै बुढयौली पन झल्किदैन । उमेरले असी कटिसकेका बुढाबुढी नानीहरुसंग पनि खेल्न जिस्किन भ्याएका छन हामीसंग हाम्रो बारेमा सोध्न पनि भ्याएका छन म झन छक्क परे ।

दुइ घण्टाको ड्र्राइभ गरेर भएपनि विहानै आइपुगेकाले ब्रेकफास्ट खान संगै गयौं । कुरा कुरैमा मैले म साह्रै ऋिणीजस्तो भएकी छु तिमीहरुलाइ यो उमेरमा यहासम्म दुख दिएकोले के भनेको मात्रै थिएं बुढो त रिसाउन पो खोज्यो को बुढो हामीलाइ के सम्झिएको भनुलाझै गरेर । मैले माफ मागेर कुरालाइ तुरुन्तै अन्तै मोडें । सायद यो बुढाबुढी भन्ने शब्द संसारमा कसैलाइ पनि मन पर्दैन होला जसले मान्छेलाइ कामबाट पछि हटाउने जिम्मेवारीबाट हात झिकाउने मात्र नभएर आफैलाइ कमजोर बनाउने काम गर्ने भएकोले होला मान्छेले यो शब्दलाइ बोलाचालको शब्दकोशबाटै हटाउन मन गरेको होला ।

जागीरको सिलसिलामा हामी आयोबाबाट क्यान्सस सर्यौ । त्यहां मेरो श्रीमानकै कलेजमा अलि अगाडी पढेको एकजना दाइको घरमा आउने जाने हुन थाल्यो । भेटघाटका क्रममा एकदिन वहांले वहाको साथीको बारेमा कुरा निकाल्नु भयो । वहांको साथीसंग जहिले पनि उमेरको बारेमा डिस्कस हुदोरहेछ तर साथी भने सधै आफनो उमेर ढाटनुहुँदो रहेछ । फरक स्कुल पढेपनि उस्तै बेलामा स्कल पढेका सहपाठीजस्ता देखिने साथीले उमेर ढाटेको देखेर वहांलाइ साह्रै चित्त नबुझेको रहेछ । एकदिन कुरै कुरामा वहांले “त्यो त सधै उसको उमेर ढाटछ उसको कुरा पत्यायो भने उसले एक क्लास त आमाको पेटभित्रै पढेको हुनुपर्छँ” भनेर भन्नुभयो स्वादले । हा……हा…॥ कति हास्नु पेटका आन्द्रा पनि बटारिएलान जस्तो भयो वहांको भन्ने सैली घत लागेर । त्यसपछि त जहिले पनि वहांलाइ भेटने वित्तिकै हासं उठन थाल्यो मलाइ साह्रै धित मर्ने गरी साथीको उमेरको बारेमा भनेकाले ।

धेरै वर्षपछिको अन्तरालमा मेरी एउटी एकदमै मिल्ने साथीसंग भेट भयो । उमेरका उकाली चढन थालेका हामी दुबै फोनमा कुरा गर्दा एकपटक चाहि हाम्रो दिनदिनै फुलेको शरीरको बारेमा कुरा गथ्र्यौ सधैजसो । म मोटाएकी छु तर तलाइ भेटन आउंदा दुब्लाएर आउछु बुझिस भन्थ्यौ हामी एक अर्कालाइ । हामी एक अर्कालाइ भेटन मन लागेको पनि धेरै नै भैसकेको थियो । कहिले के नमिल्ने कहिले के । उसकै समय मिल्यो आउनलाइ । केटी त आइ साउ ब्याज सबै लिएर । कति राम्रा नानीहरु आहा… देख्ने वित्तिकै बोक्न मन लाग्यो । आमाचाहिले हाम्रो बारेमा भनेपनि छोराछोरीले हामीलाइ देखेका थिएनन् । अलि हिचिकिचाए शुरुमा तर एकछिनमै घुलमिल भए हामीसंग । उनिहरुलाइ मेरा नानीहरुसंग चिनजान गराएर खेल्न पठाएपछि मात्र बल्ल आमा आमाको कुरा गर्ने पालो आयो । एकछिन हामी एक अर्कासंग हार्दिकता साटासाट गर्न ब्यस्त भयौं धेरै समयपछि भेटेकाले । फेरी हाम्रो छुचो मुख किन त्यसै बस्न मान्थ्यो र । के हो नानी दुइ चार धार्नी जीउ हालीछौ त भनेको मैले रिसले आंखा तर्दै खाउलाझैं गरेर हेरी मलाइ । उ पनि के कम र मेरो बोली भुइमा खस्न नपाइ मलाइ पनि भुतुक्कै पारी के हो दशैलाइ पालेको खसीजस्तै सपि्रएकी छस नी भनेर । मैले पनि त्यसलाइ खाउलाजस्तै गरें । उ गललल हांसी म भने तलाइ पख्न म ठीक पार्छु भन्दै भान्सातिर पसें । धेरै पछि भेट भएका हामी दुबै एकैछिनमा मिल्यौ । फेरी कुरा भने त्यही ऐना नहेर्ने्र कुराकै थियो । उसले भन्दै गइ मैले ऐना हेर्न छोडेको धेरै भैसकेको थियो । एकदिन पसल जांदा एलिभेटरमा चढेको त त्यहा त चारैतिर ऐना रहेछ । हे फसाद कहां आइपुगेछु नी भन्दै हातले मुख छोपेर भागे म त बरु थकाइ लागेपनि सिढिनै चडछु भनेर भनी । मैले फेरी उसलाइ सहानुभती दिनु त कता हो कत झन नुनचुक लाएं थुक्क लाटी ऐनाले त तं जस्ती छस त्यस्तै देखायो नि किन त्यसलाइ गाली गर्छेस भनेर । मलाइ फेरी झम्टी केटीले धन्न कपालमा चाहि हात पुरयाइन ।

यो उमेरको ब्याख्या पनि मान्छेहरुले आफु उमेरको कुन समुहमा परेको छ त्यही अनुसार ब्याख्या गर्ने होला सायद । मेरा छोराछोरीलाइ तिमीहरु सानै छौ नी भन्यो भने मलाइ कुटन आउछन् के अरे भन्दै । उनिहरुलाइ कहिले ठुलो हुनु भएको छ । आफ भने अब सानु हुन पाएपनि हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ । यो मान्छेको जात चाहि संतुस्टी मान्ने जात होइन कि जस्तो लाग्छ बेला बेला । ठुलालाइ सानु हुनु परेको छ र छंदा छंदा को आफनो उमेर घटाएर । अनि सानु काम गर्ने बेलामा मात्र सानु छु भन्छ अरु बेला कहा सानु छु भन्छ र ।

अंग्रेजी साहित्यकार सिल्भिया प्लयाथको ऐना भन्ने कविता केही समय अगाडी पढेकी थिएं मैले । उनले त्यहां ऐनाले जे देख्छ त्यही देखाइदिन्छ इमान्दारितापुर्वक तर हामीले त्यो सत्यलाइ आत्मसत गर्न सक्दैनौ भनेकी छन । त्यो कवितामा उनले यो पनि भनेकी छन कि हिजोसम्म ऐनामा मेरो हिजो देख्दा मलाइ आनन्द लागेर आउथ्यो आज त्यही ऐनामा मेरो आज देख्दा ममा चिन्ता बढेको भान हुन्छ । मैले पनि उनको कविताको बारेमा लेख्नु पर्ने भएकोले सायद हामी सत्यदेखि डराएर हो की वा ऐनामा देखिएको रुपले हामीलाइ हाम्रा स्वर्णीम दिनहरुको अन्त्य भएर हामी अर्कै उमेरका उकालामा खुइ काढदैे हामीले हाम्रो जिन्दगीको गाडीलाइ घिसार्नु पर्ने संकेत दिएर होला अथबा अशुरक्षीत र एक्लो महसुस हुने कल्पना गरेर पनि होला हामी ऐनाको दर्शन गर्न हिचकिचाउछौ । बास्तबमा ऐनासंग एउटा तस्बीरलाइ अर्को देखाउने क्षमता नै कहा हुन्छ र उ त जस्तो देख्छ त्यस्तै देखाउछ । सायद उमेरका रेखाहरु ऐनामा देखिन थालेपछि मान्छेले ऐना हेर्न विस्तारै कम गर्छ होला ।

संसारमा सत्य कुरा देखिने ठाउ भनेको एक मात्र होला “ऐना” तर एउटा उमेरले अर्का उमेरको यात्रामा निक्लदा त्यो किन हामीलाइ सधै बिझाउछ ? आफनो रुप हेर्न मन नलागेर हो त ?

तस्वीरहरू ईन्टरनेटमा सर्च गरेर राखिएका हुन् ।

देखेको कुरा…

noreply@blogger.com (Prabesh) — Thu, 22 Jul 2010 06:20:38 PDT

सम्पुर्ण नेपाली र सिङ्गो नेपालको भविष्य कोर्ने संविधान निर्माणका लागि पठाइएका ६०१ सभासद्ले कसरी संविधान बनाउँछन् होला, सदनभित्र के के कुरा गर्छन् होला भन्ने कौतुहलता सबैलाई हुनेगर्छ । यस्तो कौतुहलता कहिलेकाहिँ मेटिने गर्छ । प्रधानमन्त्रीको चुनावको बेला (जुन प्राय: भइरहन्छ),र संविधान बनाउने समय लम्ब्याउँदा (जुन पनि अब भइरहने छ) । हिजोको प्रधानमन्त्रीका लागि भएको चुनावमा पनि सभासद्का बोली र विचार सुन्न पाइयो । बोल्ने धेरै सभासद् बौद्धिक र राम्रा लाग्यो मलाई त । सायद बोल्न जान्नेलाई मात्र पठाएका थिए कि पार्टीले !

हृदयेश त्रिपाठीले हिन्दीमा हानेको भाषण साह्रै चोटिलो लाग्यो । “संविधानसभाको म्याद थप्नेके बाद हम ने सोचा था कि लोग सुधरगए । लेकिन….” यस्तै यस्तै भने । साह्रै मजाले । “तीन दलके नेताओँका सत्तालिप्साका चरम नमुना हे ये ।” बडा स्वादले थप्दै थिए । सुवास नेम्वाङले समय सकिएको संकेत गर्न “माननीय ज्यू” के भनेका थिए, “अभि तो शुरू हुवा हे सभामुख महोदय” भनेर नेताको परिचय चैँ दिइहाले । भाषण हान्न पाएपछि समयको ख्याल नगर्ने । “तीनोँ दलके नेताएँ ने गाँजरके सहमतिके बाँसुरी बजाए और खाते खाते चलेगए” भन्दा हल नै गुञ्जयमान भएको थियो हाँसोले । नेकपा एकिकृतका सभासद् परि थापाले झुक्किएर “एक तिहाइको सरकार निर्माण गर्नुपर्छ” भनेर डाइलग हानेर हिँड्दा उप-सभामुख सहित सबै गलल हाँसेका थिए ।

दलित जनजाति पार्टीका होलान् क्यारे सभासद् विसेन्द्र पासवान । उनले चैँ आएर आफ्नो हैसियत प्रस्तुत गरेरै गए । कति मिठा मिठा कुरा सुनिरा’ बेलामा । “हामी कसैलाई भोट हाल्दैनौँ किनभने सबै उम्मेद्वार उपल्लो जातका, एउटै समुदायका भए” भनेर आफ्नो हैसियत प्रस्ट्याए । दलित भएनन् रे, जनजाति भएनन् रे । सभासद् भएका सबै व्यक्तिलाई प्रधानमन्त्रीका लागि उठ्न योग्य मानिन्छ भन्ने जानेनछन् क्यार पासवानले । जानेरै पनि बिचरा के गरून् ! प्रस्तावक र समर्थक नै पुग्दैन उनको पार्टीको ! यस्ता जातीय खाडल निर्माण गर्ने कार्य सभासद्जस्ता व्यक्तिले गर्न थालेपछि देश कतै अब सामुदायिक र जातीय दङ्गा भड्किने त होइन ? यस्ता कुरालाई निस्तेज पार्नुको सट्टा जिम्मेवार मान्छेबाटै प्रोत्साहित भएपछि देशको अवस्था के हुने हो ! क्षमता भएका दलित,जनजाति र सबै समुदायका मान्छेले अवसर पाउँछन् । त्यसका लागि दयाको भीख माग्दै गीत गाउनुभन्दा आफ्नो कौशलता प्रदर्शन गर्नु राम्रो हुन्छ । इतिहासमा धेरै दलित, जनजातिले राम्रो ठाउँमा पुगेको उदाहरण पाइन्छन् ।

मेरो दिमागमा चैँ एउटा कुरो खेल्न थाल्यो । खालि बाहुन् बाहुन् भन्दै खेदो खन्छन् सबै भएर । देशका राष्ट्रपति मधेशी समुदायबाट छन्, उपराष्ट्रपति पनि, सभामुख जनजातिबाट छन् । अनि बाहुनले चैँ जाबो एउटा प्रधानमन्त्री पनि हुन नपाउनु त ? यसो अरूलाई भन्ने मेलो !

राष्ट्रिय सहमति निर्माण नभईकन फेरि प्रधानमन्त्री चुन्नु भनेको अझै देशलाई पछाडि धकेल्नु हो । आशा छ, दोश्रो चरणमा पनि कोहि प्रधानमन्त्री चुनिने छैनन् र राष्ट्रिय सहमतिको लागि एउटा छूट्टै पहलको थालनी हुनेछ ।

Weekend

noreply@blogger.com (Prabesh) — Fri, 09 Jul 2010 20:52:06 PDT

‘आज लास्ट ह्याङ् भइर’छ यार, बङ्क हान्दिऊँ !’

‘कसको क्लास रै’छ चैँ सोधौँ न ।’ साथीलाई फोन गर्यो मोबाइलबाट ।

‘ए !! त्यसको पो ! वाल हो ! सुत्दिम् मस्तले ।’

कति सजिलो पढ्नलाई । मन लागेको दिन गयो, मन नलागेको दिन आनन्दले सुत्ने । १-२ घण्टी पढेपछि मन मर्‍यो भने छोडेर घर फर्किँदा पनि हुने । साँच्चै विद्यार्थी जीवनलाई त्यतिकै स्वर्णिम समय भनेएको होइन रहेछ ।

पढाइको छैठौँ र आठौँ सेमेस्टरमा हुने ईण्टर्नशीप (उद्योगमा गएर गरिने काम) अन्तर्गत छैठौँ सेमेस्टरको ईन्टर्नशीपमा विराटनगर दुग्ध विकास संस्थान आइपुगेका छौँ हामी चारजना साथीहरू । छेवैको सुर्य नेपालमा अरू पाँच जना छन् । बिहान १० बजे पुग्नुपर्ने, ४ बजेसम्म बस्नैपर्ने । झिँगा मारेरै भएपनि ।

अस्तिको आइतवार सुर्य नेपालको साथिहरूलाई छुट्टी दिएछ । जाम् घुम्नलाई भन्न थाले । मैले चैँ अफिसै बङ्क हानिदिने विचार गरेँ र उकालो लाग्यौँ भेडेटारतिर । धरानसम्म यात्रुबसमा र त्यसपछी माइक्रो बसको छतमा चढेर शायद नेपालकै सबैभन्दा राम्रो हाइवे ‘मदन भण्डारी मार्ग’बाट लाग्यौँ भेडेटारतर्फ । विराटनगरको मान्छे उमाल्ने गर्मी पार गरेको आधा घण्टामै चिसो स्याँठले हान्दा ला्ग्यो नेपाल कति राम्रो छ । आधा घण्टाको अन्तरमा यस्तो दुई भिन्न प्रकृतिको वातावरणमा रमाउन सक्छौँ ।

फोटो : अलि अगाडि नमोबुद्ध घुम्न जाँदा

जीऊभरि काँडा उमार्दै बेलुकाको खाना खाइसकेपछि घुम्न हिँडेका हामी चार जना नै डल्लो परिहाल्यौँ दुईवटा खाट जोडेर । तातो सिरकभित्र, कति मज्जा आयो, आयो । बिहान भयो । चिसो उस्तै । अब जागीरमा पुग्नुपर्ने सबैजनाको । उठ्न कसैलाई मन छैन । माघको जाडोमा काठमाण्डौमा बिहान ४ बजे सिरक छोड्नुपर्ने जस्तो छ मौसम ।

‘आज बङ्क हान्दिऊँ ! भन्न पनि नमिल्ने यार । कस्तो घाँडो हो यो ।’ एउटाले भन्यो ।

अनि कुरा शुरू हुन थालो । बरू पढ्नै कति रमाईलो, मन ला्ग्दा गयो,नलाग्दा नगयो । टेन्सनै साफ । यसमा नजाँदा त गाली गरेर मार्ला भन्ने पीर । अझ पैसा आउने ठाउँमा त पैसा रोकिदेला भन्ने पीर । अझ उस्तै ठाउँमा त समय नै नपुगी निकाल्देला भन्ने पीर । साह्रै गाह्रो रै’छ अफिस धाउन । गन्थन गर्दागर्दै बिहानको ८ बजे बल्लबल्ल ओरालो लाग्यौँ काँकडभिट्टे बसमा ।

हिजो बङ्क हानेको गाली स्वादले खाएँ मैले पनि अफिसमा । दुनियाँ बहाना त बनाएँ, तर हाम्रो सुपरभाइजर पनि ईञ्जिनियर नै, बुझिहाल्छ नि कुरो, आफूले पनि पढ्दा त्यसै गरेको हुन्छ । के मान्थ्यो ! बल्ल बल्ल कुरा सल्टियो ।

आज शनिवार ! जन्मेदेखि सधैँ स्कुल गइयो,पढयो, शनिवार कुरियो, तर यति प्यारो शनिवार कहिल्यै लागेको थिएन । अहिले ईन्टर्नशीप गर्दा त यति प्यारो छ शनिवार, साँच्चै काम गरेर, जागीरै खान थालेपछि त कति प्यारो हुँदो हो ? यसो सोच्दैछु । पास आउट भएर जागीर खान थाल्नु १ वर्षअगाडि बल्ल ‘weekend’ को महत्व बुझ्न थाल्दैछु ईन्टर्नशीपमा ।

झ्याउरे पिरती

noreply@blogger.com (Prabesh) — Wed, 26 May 2010 19:41:52 PDT

भुन्टे : ओई डल्ली...तँ हिजो कति नराम्री भ'र आकि स्कुल ?
डल्ली : के लगाउँदा राम्री देखिन्छु त भन् न त ! भोलि त्यहि लगाएर आम्ला ।
भुन्टे : भित्र रातो सुरूवाल लगा अनि बाहिर निलो फरक लगा ल?
डल्ली : नाईँ !! कालो मोचा लाउँछु..लामो खाल्को..अनि बाहिर खैरो जामा
भुन्टे : नाईँ !! भित्र रातो भुवा आउने खालको सुरूवाल अनि बाहिर निलो फरक, गोजी पनि भा’को अनि त्यहाँबाट पैसा निकालेर डटपिन किन्....अनि त्यो डटपिनले कापीमा लेखेर पास हुनुपर्छ....जाँच आउन आँट्यो केहि बिर्सिनुहुँदैन बोक्नलाई....
डल्ली : ल हौ ल !
भुन्टे : अनि प्याल्सिङ् (पेन्सिल) पनि बोक् है, धर्को तान्नुपर्छ कहिलेकाहिँ, फिट राखेर प्याल्सिङले धर्का तान्न । एउटा बिलेट (ब्लेड) पनि बोक् है प्याल्सिङ् तिखार्न ?
डल्ली : म त मामाले ल्याइदेको कटरले तिखार्छु
भुन्टे : बुवाले दाह्री काट्ने भुत्ते बिलेट बोके भईहालो नि
डल्ली : बा’ले त छुरा लाउँचन् ! फेरि बिलेटले तिघ्रो खुर्किदेला गोजिमा हाल्दा ?
भुन्टे : ज्यामिती बाकसमा हालेर बोक् न !
डल्ली : अस्ति हटियामा किनेको इस्टुरुमेन्ट बाकस हो भुन्टे ज्यामिती भनेको ?
भुन्टे : त्यहि त हो नि !................... अनि जुलेबी खाइनस् हटियामा ?
डल्ली : खाइनँ । धेर गुलियोले स्याउँस्याउँती किरा पर्छ रे दाँतमा
भुन्टे : मैले त २ रूपैयाँ खाले बरफ खाएँ ।
डल्ली : मैले त सती बयेर...एक माना...
भुन्टे : अनि १ रूपियाँको ढुङ्ग्री...३ रूपियाँको प्याजी पनि !!!
डल्ली : मलाई त बा’ले बटारे पनि किन्दिए ।
भुन्टे : बटारे पनि खाइस् ? मरेँ म त.....मेरो त पैसै पुगेन..कति मिठो मिठो खाइछे
डल्ली : फर्केर आउँदा मेल किनेर ल्याएँ, घरमा साँधेर खा’को !
भुन्टे : सुन् न ! हाम्रो त बुवाले च्यातिएको लुङ्गी दमाईकोमा लगेर गोपाले कट्टु सिलाइदिनुभयो त्यसको । कस्तो राम्रो छ । हेर्छेस् ? भोलि लगाएर आ'म ?
डल्ली : लगा न त । हेरम्ला ।
भुन्टे : तँ पनि लाउँछेस् ? ठूलो बुवाको पनि लुङ्गी च्यातिएको छ अरे । भन्दिम् बुवालाई ?
डल्ली : नाईँ !! त्यस्तो पनि लाउँछु ? मलाई त आमाले आफ्नो फरियाको मिडि सिलाइदिनुभयो । डिस्को मिडि । दिदी सुत्केरी छे रे, त्यो फाटेको लुङ्गी त थाङ्ना बनाउन दिन्छु बरू ।
भुन्टे : तँलाई भन्नै बिर्सेको! म त भोलि रा"स् हमालको फिलिम हेर्न जान्छु पशुपति टाकिजमा । कस्तो उडि उडि हान्छ रे गुण्डालाई । हिरोनी पनि कस्ती राम्री पो छे अरे त । नयाँ अरे !
डल्ली : म त अमिता.. बचनको शोले हेर्ने...
भुन्टे : अनि कि....अब त्यै हिरोनीलाई पो बिहे गर्छ अरे त रा"स् हमालले !................... हिन्दी फिलिमको त लास्ट फाइट मात्रै खतरा हुन्छ...अरू त बुझ्दिनँ म
डल्ली : हिँड् न हिँड्, त्यो दोभाने हटियामा देखाउँछ रे शनिवार...
भुन्टे : तर हिरो मर्छ अरे । अस्ति शिवले त हेरेर भनेको ।
डल्ली : ला !!!!!!!!!! हो र ? त्यहि गब्बरेले त मार्ने होला नि है ?
भुन्टे : होइन अरे, गुण्डा पनि नयाँ छ रे । फस्टमै अमिता.. बचनलाई मारेको रे तेल्ले ।
डल्ली : होइन ब्यारे ! तँलाई कस्ले बिट्टक लाएछ ।
भुन्टे : छोड्दे फिलिमको कुरा ? अस्ति परीक्षा कस्तो भयो तेरो ? म त गणितमा गुल्टिएँ...
डल्ली : मैले त सामाजिक टप गरेँ...
भुन्टे : त्यो मोरो खप्परे कुवेरे ढुवेरे भुँडेले त हो नि, मलाई फेल बनाको ।
डल्ली :........... अस्ति सरसोती पूजामा किन स्कुल नआको ? बुनियाँ र उखु बाँड्या थियो नि ।
भुन्टे : दुनामा हालेर दे'को हो ?
डल्ली : हो नि ! मैले त अर्काको भाग पनि खाइदिएँ
भुन्टे : म त टेलिफुनको पैसा तिर्न गइरथेँ, बन्द र'च त्यसको ठाँडो
डल्ली : भुजाको डल्लो पनि बनाको माघे संक्रान्तिमा हाम्रोमा । तिमर्कोमा बनायौ ?
भुन्टे : हामीले त बनाको डल्लै परेन हेर् न..भुजा पनि चिउरा जस्तो, सख्खर पनि त्यसका बाउको लादीजस्तै दिएर मरेछ....कुकुरले !!!
एउटा कुरा भनुम् तँलाई ?
डल्ली : भन् न
भुन्टे : कसैलाई नभन् ल । मैले अस्ति जर्दा 'मधु' खा'को नि ।
डल्ली : त्यसैले पो किलासमा मुख गन्हाको र'च तेरो ।
भुन्टे : नकरा ! त्यो त घरमा मञ्जन सकिएर दाँतै माझेको थिएन अनि पो त...
डल्ली : दत्युन थे'न त ? निमको बनाको भए भईहाल्थो नि ।
भुन्टे : निम थेन...बाँसको दत्युन ला'को...मञ्जन नभई नहुने रै'च । अँगारले पनि घोटेको...भएन त्यसका बाजे !
डल्ली : एउटा सेक्रि कुरा भन्छु ल । अम्म्म्म्...... म तँलाई लब गर्चु नि !
भुन्टे : ओइ साँच्चै ? कसम ?
डल्ली : कसम हौ !
भुन्टे : मैले पनि भन्न मात्र नसकेको । म पनि तँलाई लब गर्छु धेरै ।
डल्ली : उसोभए मलाई भोलि रातो रिबिन ल्याइदे है...रंगेलीबाट....म चुल्ठि बाटेर आउँछु नि स्कुल आउँदा
भुन्टे : लावड छ त शुरूमा कपाल बान्नलाई ?
डल्ली : लावड आमाले ल्याइदे छि'न् ।
भु्न्टे : तेरो सबै लावड ले न त एकदिन माच्छिकाडे बनार खेलुम् ।
डल्ली : नाईँ चुँडिन्छ...फेरि आमाले गोद्नुहुन्छ....
.......................................
भुन्टे : ए डल्ली ! हामी भागेर दमक जाने ?
डल्ली : दमक जाने कि बिर्तामोड ?
भुन्टे : बिर्तामोड त टाढा हुन्छ साइकिलमा....दमक जाम् ल । मेरो साइकिलमा क्यारि'र छैन..अगाडि डण्डीमा बस् है !
डल्ली : छड्के बसम्ला....
भुन्टे : मेरो भिनाजुले त अस्ति दिदीलाई डण्डीमा खुट्टा दुईपट्टी पारेर माइती ल्याउनुभा'को....त्यसरी नै बस् न ।
डल्ली : अहिले मारिदिन्छु नि तँलाई.....जे पायो त्यहि भन्छस् ?
भुन्टे : भईहालो त । बरू पछि तँलाई लेडिज साइकल किनिदिन्छु ल, अगाडि डण्डी नभा'को । कुदाउँछेस् ?
डल्ली : आउँदैन नि । टेर्निङ् दे पहिला ।
भुन्टे : डण्डीमुनि खुट्टा हालेर कुदा न सुरूमा...सिकिहाल्छेस् नि....
डल्ली : भयो छोड्दे !बरू तँ अगाडि बसेर कुदा म पछाडि बसेर तँलाई च्याप्प समाउँछु ल....

to be continued……

सिरू-घाँस

noreply@blogger.com (Ashesh) — Tue, 25 May 2010 01:44:40 PDT

बाटो किनार “सिरू घाँस” ढकमक्क फुलेको छ, पुरै सेताम्य....हिमालमा हिउँ परेजत्तिकै मनमोहक । फरक मात्र तापक्रमको!! हिजो ४२ डिग्रीबाट पनि उभैँ सोझिएको तराईको यो सानो गाउँमा आज भने मानिसको चहलपहल अलि बाक्लै देखिन्छ । कारण मौसमले साथ दिएको छ । आकाश पुरै बादलले ढाकेको अनि बेला बखतमा सररर बग्ने हावाको बेगले सिरू घाँस पुरै नुहिन्छ बिपरित दिशामा । प्रकृतिको यो सुन्दर लिलाले पुरा वातावरणमा अलिकता मादकता थपेको अनुभव गर्न जो कसैलाई धेरै कठिन पर्दैन । एकैछिनमा बादलको ठूलो गर्जनसँगै धर्ती निथ्रुक्क रूझ्ने गरी आकाशबाट पानी बर्सियो । पश्चिमी नक्षत्र पुरा कालो-मैलोले ढाकिएको छ । सिसौका पात पानी र हावाको वहावसँगै अनौठो ध्वनी प्रवाह गरिरहेका छन् । सिरूका घाँस झन् धेरै चम्किला देखिएका छन् अहिले....आँखै खानेगरी ।

यो मीठो अनुभवलाई अँगाल्दै म अर्को कुनै घटनामा एकितृत हुन पुग्छु एकैछिनमा । जीन्दगीका अरू थुप्रै पाटाहरू हुँदा रहेछन् अनि आफुलाई घिसार्ने अनगिन्ति बाटाहरू पनि । प्रकृतिद्वारा मञ्चित यो सानो नाटकको दर्शक दिर्घामा केवल म मात्र रहेनछु । मलाई अचम्म त्यतिबेला लाग्यो जब यो सब चर्तिकालाबाट बेखबर अनि कहिल्यै पार नपाईँने आफ्नै जीन्दगीको भुमरीमा घुमीरहेका बिपिनप्रसाद लामिछानेसँग भेट भयो अलि परको सानो कटेरोभित्र । नाताले उनी मेरा छिमेकी तर पहिल्यै देखिका । एउटा जरूरी कामले बीच बर्खाको अवसर पारेर काठमाण्डौँबाट तराई हानिएको थिएँ म । अनि आएको बखत छरछिमेकमा सञ्चो बिसन्चोको भलाकुसारीमा लागेको थिएँ । यो गर्मीमा पानी परेको अनि हावा चलेको लामिछाने दाईलाई नि मनपर्ने । तर........बरू गर्मी खपेर सुत्न सकिँदो रहेछ तर पानीनै परेपछि त के को आनन्द मात्र हुनुनि अशेष । उनी लामो ‘खुई’ काड्ने तरखरमा थिए । आकाशको पानीले धर्तीमात्र रूझाउने हैन हामीलाई पनि निथ्रुक्कै पार्छ । यो अभागीको जीउनमा घाम लागे नि सास्ती पानी परे नि सास्ती । यसो भनिरहँदा लामिछाने भाउजु भित्रबाट चिच्याउन थालिन्- “लौन भएको एकसरो सिरक डसना पनि निथ्रुक्कै भएछ; आज के गरी सुत्ने हो”?? ओछ्यान सबै भिजेर सोत्तर । खरको छानो त्यो पनि २ वर्ष पुरानो । पानी नपसोस् त खै कहाँबाट? लामीछाने दाई बर्बराउँन थाले । मैले कुरो बुझेँ ।अनि अघिको मेरो त्यत्रो अध्भुत आनन्दको अनुभव त्यसै त्यसै बिलाएर जानथाल्यो । घाम पानी छल्न बनाएको आफ्नो घर । त्यसैको छानो प्वाल परेर चुहिदाको पिडा सायद खपिसक्नुको हुँदैन होला । यो सव उनको मुहाराकृतिले वर्णन गरिरहेको थियो मलाई । बेला बेलामा कृतिम मुस्कान ल्याउन खोजे पनि मनभित्रको निष्पट्ट अन्धकार म प्रष्टैरूपमा अनुभव गर्न सक्थेँ ।

घाम अस्ताईसके पनि झिमिक्क साँझ परिसकेको थिएन । बर्खाका दिन अलि लामै हुन्छन् तराईमा । मलाई घर हिँडिहाल्न मन लागेन । लामिछाने दाईको जीवन कसरी यतिसाह्रो दयनिय भयो ? पहिलै देखि गतिलो घर बनाउन नसकेकोमा दुखेसो त पोख्थे उनी । तर मलाई थाहा भएसम्म खान-लाउन,र ओढ्न ओछ्याउनैको अभाव भने थिएन । १० कठ्ठा माटो आफ्नै नम्मरी थियो । दुईबाली धान राम्रैगरी सप्रिने । प्रावि मास्टरीको अस्थाई दरबन्दी । छोराछोरी थिएनन् ।अझै रहेनछन् । दुई जोई-पोईलाई खान पुग्ने मनग्गे नै थियो । तर आज यो के देख्दैछू म? मनमा खूलदुली बढ्ने क्रम जारी थियो । एकछिनमा पानी पनि थामियो । भाउजु डस्नालाई ओभानो ठाऊँमा लगेर निचोर्दै थिईन बिटतिबाट । मैले अगाडि गएर मुखै फोरेँ;- “हैन हौ दाजु, मैले थाहा पाएसम्म त यतिसाह्रो दु:ख त हैन त हौ अगाडि त । आहिले चैँ के भाको नि यस्तो”?उनि केही बोलेनन् । तर परैबाट भाउजु धारे हात पारेर चिच्याई हालिन्: के हुनु बाबु , सबै यिनका हठको परिणाम हो यो । यति भनिसक्दा पनि लामिछाने दाई घोसे मुन्टो लाएरै घुँडाको जोर्नी टाउको भन्दा माथि पुर्याएर टुक्रुक्क बसिरहेका थिए । बल्ल उनको बोली फूट्यो । के हुनु र खै... लाठो बोक्न राजधानी जाउँ भन्थे । आफूलाई तातो न छारो भनेर मानिन । अनि आज यो दिन आईपर्यो । हुन त अरूलाई के दोष दिनु, आफ्नै बुद्दि बिग्रिएको हो अलि बढि त.... बरू गएको भए नि हुने रैछ दुईचार दिन । अलिकता पछुतोभाव झल्किएको थियो उनको मुहारमा । मलाई यो पार्टी सार्टी त्यति मन पर्दैन के बाबु । जो आए नि गरिखाने आफैले हो आखिर । घाम लागेदेखि साँझ नपरूञ्जेल दश नङ्रा नखियाई मुखमा माड लाग्ने हैन । दिनभरी चक डस्टरको धुलो खायो, बेलुका घाँटी ख्याप्प बसेको हुन्छ,धेरै कराएर होलाकि किन हो खै? उनी बर्बराईरहेका थिए ।

७ नम्बर वडाको अधिकारी माईलो यताको ईन्चार्ज अरे आजकाल । उसैको आदेशमा लाठो बोक्न काठमाण्डौँ जान नमान्नेलाई छानी छानी मनपरी पुर्जी काट्न थाले । मेरो भागमा लाख रुप्पेको काटेर बुढिको हातमा थमाएछन् । थाहा पाउँदा त जमिनै भासिए जस्तो भो । तर के गर्नु नदिँदा त खान बस्नै दिएनन् । कनिकुथी ७५ हजार त निकालेँ । तर बाँकी जीन्दगी कसरी चल्छ अव? हातमा फुटेको कौडी छैन । बुढाबुढीले रातभर सल्लाह गर्यौ । बरू बिदेशतिर लाग्न पाए पो अलिकति पैसा कमाउन सकिन्थ्यो कि?विकल्पै विकल्पको खोजी गर्दा यहि बिकल्प उपयुक्त लाग्यो हामीलाई । अरूका लागि त मास्टर तर बुद्दिमा किरा परेपछि के गर्नु र!! किन, फेरि के भयो र दाई ? मैले जिग्यासु पाराले सोधेँ । के हुनु र,भएको खेतमध्ये ५ कठ्ठा फाईनान्समा राखेर डेढ लाख रिण त लिएँ तर दशा लागेपछि कसैको केही पनि लाग्दो रहेनछ । एउटाले बिदेश पठाईदिने कुरो गरेर भएजति सबै पैसो लियो तर बुझिल्याउँदा त सबै कुकुरलाई हड्डी पैचोँ दिए जस्तै भएछ । म्यानपावरको एजेन्ट भनेर गाउँकै ८ जनासँग पैसा उठाएर कुलेलाम ठोक्यो २ दिनमै । भरपाई पनि काठमाण्डौँमा कम्पनीलेनै दिन्छ भनेर एउटा केही नामो निसान नछोडी लुट्यो राक्षसले । त्यसलाई चिन्नु न, जान्नु न..अव कहाँ कहाँ मात्र खोजी गर्नु । मेरा सवै सपनाहरू चकनाचुर भए । भगवानले सन्तान दिनबाट ठगे भाग्यले नि जीन्दगीबाटै खुसी ठग्यो । म कहिँको रहिन अशेष । आफ्नै श्रीमतिको अगाडि लाचार भएर बाँच्नु भन्दा परको पीडा मैले सायदै अनुभव गरेँ हुँला । हुन त विचरीका नि ईच्छ्या र रहरहरू थिए होलान् । मैले केहि गर्नु सकिन । आफ्नो भागमा यस्तै लेखेको रहेछ भनेर चित्त बुझाउन बाहेक ।

उनको व्यथामा सान्त्वना बाहेक अरू केहि दिनसक्ने र गर्न सक्ने सामर्थ्य ममा थिएन । आफुलाई त्यसबेला ज्यादै लाचार अनुभव गरेँ मैले । अनि कथाको स्रोता बनिसकेपछि विदावारी भएर घरतिर लागेँ एकछिनमा । समाचारमा सुनेको थिएँ पश्चिमी पहाडको बिकट जिल्लामा खाध्यान्न किन्न पनि सिफारिस चाहिन्छ अरे । ३ दिन आधा पेट खाएर पाएको ज्यालाले चामल किन्छु भन्दा पनि सिफारिस नभएकाले नपाउने । जाँड पार्नलाई भनेजति चामल दिनसक्ने प्रसासनले निमुखालाई भोकभोकै मार्दो रहेछ । यो कस्तो देश हो मेरो । पार्टीको झण्डा बोके सबैथोक हुने तर सामान्य गरिखाने र कसैको पछि नलागी आफ्नो स्वाभिमानमा बाँच्न खोज्नेको हबिगत लामिछाने दाईको जस्तै । साँझ झमक्कै परिसकेको थियो । तर पुर्णिमाको साँझ भएकोले बाटो पहिल्याउन गाह्रो थिएन । दिउँसोका सिरू घाँस मन्द मन्द हल्लिरहेका थिए त्यसैगरी । वातावरण राती पनि सेताम्य थियो । यसपटक प्रकृतिले मेरो बन बहकाउन सकिनन् । कारण म लामिछाने दाईको कुराले बिछ्छिप्त बनिसकेको थिएँ.....

लभलेटर….

noreply@blogger.com (Prabesh) — Wed, 19 May 2010 19:38:25 PDT

फेसबुकमा एकजना साथीले ट्याग गरेको लभलेटर साह्रै घत पर्‍यो । यहाँ राखेको छु ब्लगमा फेसबुकमा ट्याग हुन छुट्नुभयो भने पढ्नुहोला भनेर । कक्षा १’बी’ को मिक्कीले केजी’ए’को रूमीलाई पठाएको प्रेमपत्र । स्रोत अज्ञात नै छ । फेसबुकै भन्नुपर्ला ।

माओवादी आन्दोलनको राजनीति

noreply@blogger.com (Ashesh) — Wed, 12 May 2010 21:02:44 PDT

मे १ नजिकिंदै जाँदा राजधानीको पारो र राजनीतिको ताप दुबै संसंगै उकालो लाग्दै छ। गत मंगलवार यता दैनिक बीस हजार माओवादी कार्यकर्ता राजधानी काठमाण्डौ प्रवेश गरेको नेपाल प्रहरीको तथ्यले प्रष्ट बोल्छ लाखौं कार्यकर्ता ओरालेर माओवादी शहर केन्द्रीत राजनीतिलाई अब आफ्नो कब्जामा लिन आतुर छ। तर माओवादीले दावी गर्ने र अरु दलका नेताहरुले समेत आरोप लागाउने 'सडकबाट सरकार परिवर्तन' सतहमा देखिएको नीतिगत आवरण मात्रै हो। चुरो कुरो 'शासन' को स्वरुप परिवर्तन नै हो। माओवादी अहिलेको शासन व्यवस्था फालेर आफू अनुकुल व्यवस्था लागू गर्न चाहन्छ। त्यसका लागि उ तत्काल 'आक्रामक' भन्दा पनि 'सडक आन्दोलनले डोर्यादए पछि नहट्ने' मुडमा रहेको देखिन्छ। माधाव कुमार नेपाल नेतृत्वको सरकार परिवर्तनका लागि दवाव सिर्जना गर्ने मात्रै यो आन्दोलनको उद्देश्य हैन भनेर बुझ्न किन सजिलो छ भने प्रजातन्त्रिक प्रणालीमा प्रवेश गरिसकेको दलका लागि सरकार परिवर्तनका प्रजातान्त्रीक बाटोहरु प्रसस्त छन। सडक र आन्दोलनको बाटो संविधानअनुसार अवैधानिक तरिका हो।

राजधानीका सार्वजनीक ठाउँ, नदीकिनार र कतिपय निर्माणाधीन आवासीय भवनहरुमा माओवादी कार्यकर्ता टेण्ट गाडेर बसेका छन। कतिपय ठाउँमा बिहानै मार्च पास र तालीम गरेको पनि राजधानीबासीले देख्न पाएका छन। त्यस्तो दृष्यले अवसरबादी चरित्र बोक्ने अर्ध र नवधनाढ्य राजधानीका जनतालाई कि त्रसीत बनाएको छ कि नजानिंदो तवरले माओवादी आन्दोलनकै मौन समर्थक। तत्काल आफुलाई असर पर्ने ब्यक्ति वा बर्ग बाहेक अरुको माओवादी आन्दोलनप्रति चर्को बिरोध देखिंदैन। त्यसको अर्थ गत संविधान सभा चुनावमा माओवादीलाई मत हाल्ने र बाँकी जनता पनि माओवादी नेता र नीति हेरेर पर्खि वसेजस्तो देखिन्छ। माओवादी समर्थक मध्ये ठूलो हिस्सा युवाहरुको जमात छ। उसका लागि यो सकारात्मक पक्ष हुन सक्छ। माओवादीका गैरप्रजातान्त्रीक नीति र कामाका बारेमा अरु दलका नेताहरुले भण्डाफोर गर्न नसके बाँकि रहेका जनता पनि त्यही आन्दोलनमा होमिन बेर छैन। यस्तो स्थिती आन्दोलनमा होमिन खोजेको माओवादी बाहेक बाँकी दलका लागि सुखद हुने छैन। माओवादीका समर्थक बाहेकको ठूलो हिस्सा मौन रहनुमा जिम्मेवार ती दलहरु छन जसले नयाँ कार्यकर्ता त वनाउन सकेनन नै, भएका पुराना कार्यकर्तालाई पनि आफ्नो पक्षमा दत्तचित्त भएर लाग्न प्रेरित गर्न सकेनन्। नयाँ नेता र नीतिको अभावका कारण कुनैबेलाको सबभन्दा ठुलो दल नेपाली काङग्रेस र कुनै समय उदाउँदो दलका रुपमा देखिएको एमाले यतिवेला अस्ताउँदो घामको नियति भोग्दै छ।

दोश्रो जनआन्दोलन यताका करिव चार वर्ष नेपाली राजनीति चाहेर वा नचाहेर माओवादीले उठाएका मुद्दाको वरिपरि घुम्यो। र यतिखेर माओवादी 'तेश्रो जनआन्दोलन' को तयारी भन्दै गर्दा देशको राजनीतिलाई यो मोडमा ल्याईपुर्यानउन माओवादीका नीतिहरुको 'प्रतिकृयाको राजनीति' मात्रै गर्ने कांग्रेस र एमाले मुख्य जिम्मेवार छन। अझ ठूलो कमजोरी नेपाली कांग्रेसको देखिएको छ। माओवादीको बिरोधमा 'प्रतिकृयाको राजनीति' गर्न छोडेर कांग्रेसले माधव नेपाल बाहेक बर्तमान सरकारको बिकल्प दिन सकेन। संसदमा दोश्रो ठूलो दल कांग्रेस आफैले पनि एमालेलाई सत्ता छोड्न र आफ्नो नेतालाई समर्थन गर्न अनुरोध गर्न सक्थ्यो। उसले विकल्प दिन सकेको भए माओवादीलाई आन्दोलन नगर्न र सडकमा नउत्रन नैतिक दवाव पर्ने थियो। त्यस्तो राजनीतिक कुशलता कांग्रेसवाट प्रदर्शन हुन सकेन जुन देशकै लागि दुर्भाग्यको कुरा हो। त्यही दु्र्भाग्यका कारण यतीखेर देश अर्को अनिष्ट र आन्दोलनको भुमरितर्फ लम्किंदै छ।

अव प्रसंग उठ्छ मओवादी आन्दोलनमा जन समर्थन कसरि जुट्न सक्छ? जनसमर्थन कति हुन सक्छ? माओवादीले यतिखेर गर्न लागेको पुर्णत: शहर केन्द्रीत आन्दोलन हो। राजधानीमा दशौं लाख कार्यकर्ता उतार्ने उसको तयारीले यो आन्दोलन काठमाण्डौमा मात्रै केन्द्रित हुने र संभावित सत्ता पलट पनि राजधानीवाटै गर्ने उसको दृढ तयारी देखिन्छ। माओवादी आन्दोलनको त्यो पलट मुख्यत: दुई कुरामा निर्भर गर्नेछ: पहिलो आन्दोलनको रणनीति कस्तो हुने र जन समर्थन कसरि जुट्ने? दोश्रो संस्थापन या सरकार पक्षले आन्दोलनल दवाउन या साम्य पार्न कस्तो नीति लिने?

माधव कुमार नेपाल नेतृत्वको सरकार जति लामो समय टिक्नेछ माओवादीका लागि सत्ता पलट गर्न र आफ्नो 'रेजीम' स्थापना गर्न त्यती नै सजिलो हुने छ। वर्तमान सरकार सत्तामा रहिरहनु भनेको जनता झन धेरै निरास हुनु हो। त्यस्तो निरासा र सिथिलताको धमिलो पानीमा आवस्यकता अनुसार माछा मार्न माओवादीलाई सजिलो पर्ने छ। त्यस्तै सत्तामा टिकिरहन सरकारले माओवादी आन्दोलनलाई साम्य पार्नु पर्ने हुन्छ। त्यो भनेको कुनै हिसावको वल प्रयोग हो। विवाद समाधान गर्न संवाद र सहमतिको वाटो हिंड्न सरकार र माओवादी दुवै अनिच्छुक जस्तो देखिन्छन। सत्तारुढ गठवन्धान दलका युवाहरुको परि आए भिडन्तमा जाने मनस्थितीले द्वन्द र बल प्रयोगको अवस्थालाई झन चाँडो निम्त्याउने देखिन्छ। त्यस्तो वल प्रयोग माओवादीले पनि चाहेका हुन सक्छनई। अझ माओवादीका लागी सडकमा सेना परिचालनको अवस्था रणनीतिक लाभको स्थिती हुन सक्छ। किनभने सडकमा सेना आउँदा जनता धेरै हिसावले संस्थापन पक्ष (सरकार) को विरुद्दमा जानेछन। सायद माओवादी यस्तो पनि चाहिरहेको हुन सक्छ कि सडकमा सेना आओस र केही मानवीय क्षती होस ताकि आतंक वा जुनसुकै आधारमा जनमत आफ्नो पक्षमा पार्न सकियोस। अहिलेको गठवन्धन दलहरु तथा थिम्पुमा भारतीय प्रधानमन्त्रीको 'माधव कुमार नेपाल सरकारलाई समर्थन' अनि रक्षा मन्त्री र बाँकी केहीको 'आन्दोलन रोक्न आवस्यक परे सेना परिचालन परि गरिने' भनाईले यो स्थिती अकाट्य बन्ने संकेत गर्छ।

जनसंख्याको ठूलो हिस्सा गरिव र बिपन्न छन। उक्त वर्ग माओवादीको समर्थनमा रहेको संविधान सभा चुनावले देखाएकोछ। सानो तर शहर केन्द्रीत सम्पन्न समुह (एलिट बर्ग) आफ्नो स्वार्थ अनुकुल कुनै कुरालाई समर्थन गर्ने वा विरोध गर्ने चरित्रका हुन्छन। जुन उसको वर्गीय विषेशता पनि हो। बाँकी रहेको मध्यमबर्ग (मिडिल क्लास) को समर्थन कता रहने भन्ने कुरा सरकारले आन्दोलन दनम गर्न अपनाउने नीति र आन्दोलनकारी दलका कार्यकर्ताको व्यवहारमा भर पर्छ। तर माओवादीका लागि भने यतीखेर त्यही समुहको समर्थन सवभन्दा महत्वपुर्ण हुनेछ। किनभने शहर र कार्यकर्ता केन्द्रीत आन्दोलनमा त्यो वर्गको सर्थन नै उसको रणनीतिक जीतको अन्तिम कडी हुनेछ। त्यस समुहको समर्थन कसलाई रहने भन्ने कुरा अहिले नै निश्चित हुन सक्दैन। शनिवारको प्रदर्शन र आईतावार सुरु हुने आमहड्तालमा देखिने माओवादी कार्यकर्ताको व्यवहार तथा माओवादी नेताको नीतिले त्यसलाई निर्देशित गर्ने छ। जुनसुकै अवस्थामा पनि 'संवादका लागि तयार' दलहरुको गुणका कारण कुनैपनि बेला माधव नेपाल सरकारलाई राजीनामा दिन लगाउने सहमति भए संभावित मुठभेड तत्काल अन्त हुन पनि सक्छ। तर समग्रमा आईरवार अवेर सम्म या सोमवार मध्यान्हसम्ममा राजधानीमा रहेको तुलनात्मक हिसावमा ठूलो हिस्सा ओगट्ने मध्यमवर्गको समर्थनमा कुन पक्षको पल्ला भारी हुने भन्ने निश्चित हुनेछ। मध्यम वर्गको समर्थन माओवादीका पक्षमा गए 'रेजीम' परिवर्तन हुन सक्ला। संस्थापन पक्षमा समर्थन बलियो भए मात्रै सरकार परिवर्तन हुनेछ।