Van Caïro naar Kaapstad ..... op de fiets (en van Utrecht naar Istanbul)

Hetzelfde maar toch heel anders

2011-07-19T15:58:00.005+02:00

Bovenaan een algemene boodschap.
Als je hier klikt (http://gwenenhansfietsen.blogspot.com/view/flipcard) krijg je deze weblog op een meer overzichtelijke manier te zien. Het is gemakkelijker tussen de verschillende bijdragen of routes te kiezen. Je kan ook nog uit andere weergaves kiezen in het dropdown menu in de bovenste balk. Het enige nadeel is dat alle links aan de rechterkant, zoals naar de foto’s, wegvallen.

Overzicht, foto’s en korte evaluatie Utrecht-Istanbul

2011-07-10T10:42:00.023+02:00

Alweer bijna een maand thuis. Het wordt tijd om de tocht in ieder geval op internet af te sluiten. Zelf blijf ik heerlijk hangen in de nageniet-fase. Belangstellende vragen houden het allemaal nog tastbaarder. Dus mocht je me tegenkomen, aarzel niet….

Ik heb alle foto’s geselecteerd. De links staan aan de rechterkant op de blog onder het kopje ‘Foto’s en filmpjes’. Voor het gemak zet ik hier de links ook nog even. Er zijn foto’s van Nederland, Duitsland, Oostenrijk (Mauthausen apart), Slowakije, Hongarije, Servië en Kroatië, Bulgarije, en, die vond ik zelf het meest interessant, Turkije. Zoals te doen gebruikelijk bij mensen die erg enthousiast zijn over hun vakantietocht is de selectie aan de ruime kant. Servië en Kroatië spannen de kroon met 88 foto’s. Maar zelfs die trekken in de automatische diastand, standaard 3 seconden per foto, in 4 minuut 24 aan je voorbij. Heel Turkije zie je al in 52 * 3, dat is net iets meer dan 2 en een halve minuut! (Oké, meer reclame ga ik niet maken voor mijn vakantiefoto’s.)

HET OVERZICHT
De cijfers:
Totaal afgelegd: 3456,24 kilometer (net iets meer dan de totale Tour de France 2011, en die kunnen meestal lekker in het peloton rijden)
Afgelegd in: 38 fietsdagen, 14 dagen ‘vrij’.
Netto fietstijd totaal: 192 uur en 29 minuten, oftewel 8 dagen en een half uur.
Gemiddelde netto fietsdag: In net iets meer dan 5 uur net iets meer dan 90 kilometer
Overall gemiddelde: 18 km/uur
Langste dagrit: 136 km
Langste netto fietsdag: 7 uur 16 minuten
Laagste daggemiddelde: 15,4 (van Wenen naar Bratislava)
Hoogste daggemiddelde: 20,8 (windje mee vanuit Budapest)

Aantal keren gevallen: 3. Wel wat minder spectaculair dan Johnny Hoogerland in de Tour. Alle drie keer viel ik in bijna stilstand omdat ik mijn vastgeklikte schoenen niet op tijd los kreeg. Als je eenmaal onderweg bent naar de grond wint de snel-met-je-voet-opzij reflex het van de even-nadenken-o-ja-eerst-mijn-hiel-naar-opzij-los-en-dan-pas-mijn-voet-opzij handeling. Liggend op de grond voel je je nogal onbenullig, fiets met bepakking half over je heen, voeten nog steeds vast. De twee weken erna fiets je wel met stoere schaafwonden op knie en elleboog.

Lekke banden: 1, de laatste dag in Bulgarije een scheurtje bij het ventiel in de binnenband. Lang leve de Schwalbes-marathon-supreme buitenband, geen glassplintertje of doorn doorgelaten. Terwijl ik bij vertrek al aan vervanging dacht. Ze hebben er nu ruim 8000 kilometer opzitten.

ALLE RITTEN
Mocht iemand ook naar Istanbul willen fietsen dan kan ik mijn complete GPS-track mailen. Laat maar weten via deze site of gwenenhansfietsen@gmail.com.
Tot Budapest heb ik de Limesroute gevolgd, sommige dagen wat strikter dan andere. Daarna de Donauradweg tot halverwege Bulgarije. Het laatste stuk naar Istanbul was geheel naar eigen inzicht. Een stuk of 3 keer ben ik echt verkeerd gefietst, een zijtakje van de Donau bleek geen brug te hebben, verkeerde borden gevolgd, maar uiteindelijk eindig je gegarandeerd in Istanbul. Waar je dan overigens nog wel een rondje rijdt als je mijn GPS-track precies blijft volgen.

Klik voor een leesbaardere vergroting op de afbeelding

De routes per dag, gestart op zondag 17 april 2011:
1. Utrecht-Kalkar (Duitsland) 124,5 km
2. Rustdag *
3. Düsseldorf 93,7 km
4. Remagen 111,1 km
5. Bingen 110,8 km
6, Steinheim 98,1 km
7. Hardheim 96,6 km
8. Rothenburg 88,0 km
9. Tittingen 115,1 km
10. Regensburg 107,5 km
11. Rustdag
12. Bogen 66,7 km
13. Vilshofen 59,9
14. Ottensheim (Oostenrijk) 109,7 km
15. Mauthausen 37,0 km
16. Melk 87,2 km
17. Rustdag
18. Tulln 80,1 km
19. Wenen 42,2 km
20. Rustdag *
21. Rusdag *
22. Bratislava (Slowakije) 76,6 km *
23. Rustdag *
24. Györ (Hongarije) 89,1 km *
25. Tata 74,8 km *
26. Esztergom 45,4 km *
27. Budapest 85 km *
28. Rustdag *
29. Kalocsa 136,6 km
30. Sombor (Servië) 110,2 km
31. Ilok (Kroatië) 106,6 km
32. Novi Sad (Servië) 51,5 km
33. Belgrado 90,1 km
34. Rustdag
35. Srebrnzo Jezero 109,9 km
36. Donji Milanovac 84,1 km
37. Kladovo 62,9 km
38. Rustdag
39. Vidin (Bulgarije) 101 km
40. Kozloduj 97,7 km
41. Pleven 102,4 km
42. Veliko Tarnovo 111,3
43. Rustdag
44. Radnevo 130,7 km
45. Edirne (Turkije) 128 km
46. Rustdag
47. Çorlu 125,0 km
48. Silivri 38,4 km
49. Istanbul 70,9 km
50-51. Rustdagen
52. Utrecht *
* = Samen met Gwen

EVALUATIE
Wat wil ik verder nog kwijt over de tocht? Het was schitterend. Ik las onlangs weer eens dat voor een gelukkiger leven ervaringen belangrijker zijn dan bezit. Gedeeltelijk wordt dat verklaard doordat ervaringen zich achteraf gemakkelijk laten bijstellen. Als de nieuwe auto eenmaal voor de deur staat wordt hij al snel gewoon, en daarna gaat hij ook nog eens roesten. Een gemaakte reis kan, als de tijd verstrijkt, eigenlijk alleen maar mooier worden. Het afzien en de verveling zijn al snel niets meer dan een vage herinnering. Van het weinige negatieve dat toch beklijft denk je achteraf dat je het toch maar mooi doorstaan hebt.
Maar wat kan ik, als ik heel diep graaf, nog naar boven halen aan negatieve aspecten? Het alleen fietsen was soms wel erg alleen. In Duitsland en Oostenrijk was de service in de hotels en restaurants bijna altijd vriendelijk en netjes. Maar ook professioneel, en niet meer dan dat. Voor kleine gesprekken moest ik echt mijn best doen. Als middelbare man alleen word je niet snel benaderd. Het echtpaar uit Utrecht dat ik in Turkije tegenkwam vertelde dat ze al vanaf Nederland steeds werden aangesproken. Waar gingen ze naar toe, goh wat interessant. Een man alleen is dan veel ‘onveiliger’ om zomaar aan te spreken. In een enkel Duitse hotel had ik het idee dat ik zelfs wat argwanend werd bekeken.
Vanaf dat ik een ‘echte vreemde’ was gingen de contacten veel gemakkelijker. De Hongaren waren nog wat chagrijnig, maar vanaf Servië hoefde je maar even ergens te stoppen en je had weer een praatje. Of je werd zelfs uitgenodigd om bij mensen wat te drinken of eten. Hoe vreemder je ergens bent, hoe gemakkelijker het is om alleen te reizen.
Bijna alle avonden at ik nog wel alleen. Dat kan saai zijn. Met name in Bulgarije, waar het eten soms lang op zich liet wachten, nam ik vaak een boek mee.

De is route is heel afwisselend, zoals je zou mogen verwachten als je dwars door Europa van Utrecht naar Istanbul fietst
De Duitse fietspaden zijn soms erg druk. Het in het voorjaar vers gestrooide gravel dat je vooral in Zuid Duitsland tegenkomt is niet prettig fietsen. Oostenrijk heeft hele mooie stukken (bv de Schlögener Schlinge en de Wachau) maar ook saaie stukken waar je op een lange rechte dijk langs de gekanaliseerde Donau fietst. In Hongarije voegt de bewegwijzering een extra avontuurlijk aspect aan de route toe. Tot Budapest is het mooi, daarna wat saai. Vanaf Hongarije gaat de route steeds vaker over gewone wegen. Meestal rustige binnenwegen, maar soms ook over drukke tweebaanswegen met langsdenderend vrachtverkeer. Dat is niet altijd even ontspannen fietsen. Vanaf Servië en Kroatië voegt het contact met de lokale bevolking veel toe aan het fietsgenot. Maar dat had ik al verteld. Landschappelijk zijn Servië (bv de IJzeren poort) en Bulgarije (verscholen dorpjes met alleen paard en wagen als verkeer, de bergen, Veliko Tarnovo) het hoogtepunt. Istanbul is een geweldige stad, maar mijn fietsroute ernaar toe was vooral op het laatst veel te druk.
Nog een punt van kritiek op de Donau zelf. Dat hij niet blauw is wist ik van te voren al. Wat wel echt tegenviel is dat hij bijna nergens meer echt stroomt. Vanaf Zuid-Duitsland is de Donau vooral een lange aaneenschakeling van stuwmeren. Soms zo breed en kalm dat het hele idee van een rivier verdwijnt.

Wat nu nog blijft is de napret. Af en toe kijk alweer voorzichtig op internet naar nieuwe routes. Utrecht-Sint Petersburg lijkt me wel wat. Of Utrecht-Moskou. Maar voorlopig is het thuis-Utrecht CS, 's avonds dezelfde weg weer terug. Of een ritje in het weekend.

Tot slot: alle mensen die hebben meegelezen, misschien zelfs een beetje meegeleefd, bedankt voor de belangstelling. Alle mensen die op de één of andere manier gereageerd hebben nog meer bedankt!

Gebeten

2011-06-10T17:45:00.017+02:00

Ik ben weer thuis. Dinsdagavond vanaf Istanbul gevlogen. De trein werd te begrotelijk, te langdurig, en bovendien was het onduidelijk of en hoe mijn fiets mee zou kunnen. In drie uur was ik weer in Amsterdam. Best een handig ding, zo’n vliegtuig. Maar fietsen is leuker.

Net als toeval, zie de vorige bijdrage, bestaat ironie ook.

Als ik me over één ding van te voren zorgen had gemaakt dan was het over agressieve, bijtende honden. Het was de reden om af te zien van een mogelijk dagje Roemenië. In Bulgarije ben ik een stuk of vier keer achtervolgd, maar het bleef bij blaffen. In Turkije ook nog twee keer lastiggevallen door mee rennende blaffers, rothonden is misschien een beter woord.

Ik had mijn angst al bestempeld als overdreven. Gaat het de laatste avond in Istanbul alsnog mis. Niet op de fiets, maar nota bene lopend.

Een zwerver zat met drie honden langs de weg. Twee andere voetgangers zag ik er al met een grote boog omheen lopen. De honden bleven rustig liggen. Toch liep ik er ook maar met een boog omheen. Toen ik de eerste hond was gepasseerd keek ik naar de volgende honden. Opeens voelde ik een beet in mijn hand. Niet heel hard, ook achteraf was het meer gevoelig dan dat het pijn deed. Ik zag slechts een rode streep, geen bloed of een open wond. Ik schold de hond uit, keek kwaad naar de zwerver, die half lachend reageerde, en liep daarna maar weer verder.

’s Avonds op internet gekeken, en Gwen gebeld of ze in bij de huisarts navraag wilde doen. De huisarts moest overleggen met de GGD, maar uiteindelijk was het dwingende advies om al in Istanbul mijn eerste anti-hondsdolheid prik te halen. Hondsdolheid komt voor in Turkije, en zelfs van een lik van een besmet beest kun je het krijgen. Los van het feit dat ik überhaupt nog niet zo’n zin heb om dood te gaan, als het virus eenmaal in je zenuwstelsel zit is dat zo goed als onvermijdelijk, rabiës is niet de prettigste manier om aan je einde te komen.

Daar ging mijn laatste ontspannen dag in Istanbul. Ik had net zo’n heerlijk dagritme gevonden. ’s Ochtends relaxed ontbijten en een beetje kletsen met medehotelgasten of het personeel. Uurtje of twee drie aan bezienswaardigheden besteden, weer terug naar het hotel voor lezen of tv kijken, wat dan snel een middagdutje werd. Tegen de avond de stad in voor een wandeling en eten. Ik voelde me perfect uitgerust.

Het ziekenhuis bleek gelukkig gemakkelijk te vinden. De vaccinatie in Turkije was helemaal gratis. Voornaamste bijverschijnselen: koorts en lamlendigheid. Koorts heb ik niet gevoeld, lamlendigheid als in grote vermoeidheid zeker. Van de Turkse artsen mocht ik geen te grote fysieke inspanningen doen. En ik mocht niet douchen. Het Engels van de Turkse artsen was te beperkt om uit te leggen waarom ik de douche moest vermijden. In Nederland vonden ze de douche regel maar vreemd. Totdat Gwen teveel begon te protesteren heb ik me er toch maar aan gehouden.

Als reisbegeleider in Indonesië waarschuwde ik altijd voor honden, katten en vooral de apen in de tempels op Bali. Als die je beten moest je 20 injecties rondom je navel om hondsdolheid te voorkomen, zo vertelde ik. Vertrouw niet alles wat de reisbegeleider vertelt. Normaalgesproken had ik in Nederland nog vier vervolginjecties moeten halen. Maar omdat ik 3 jaar geleden voor de tocht in Afrika al ben ingeënt hoef ik er nog maar één te halen. Gewoon in mijn arm, hoe ik in hemelsnaam bij die navel ben gekomen is me een raadsel (Ik lees nu op de Engelstalige wikipedia dat dit de oude behandelingsmethode was, het vertrouwen in reisbegeleiders is weer hersteld.). Bijkomend voordeel is dat ik na de tweede prik gelijk weer voor 3-4 jaar gevaccineerd ben. Voor hondsdolheid betekent dat geen echte veiligheid, maar dat je na een verdachte beet wat meer respijt hebt voor de eerste injectie omdat je al weerstand tegen het virus bezit.

Als laatste advies hoorde ik dat je voor echte zekerheid het dode beest op hondsdolheid moet laten onderzoeken. Dat was dan weer net te moeilijk. Eerst die hond doodslaan, probleem met de zwerver en de andere honden. In het hotel of bij de incheckbalie van Transavia waren ze waarschijnlijk ook niet enthousiast geweest als ik daar met een dode hond was komen aanzetten.

PS: De aanvullende injectie in Nederland gehaald. Kosten 84,50. Misschien dat de verzekering het (gedeeltelijk) terugbetaald. In Turkije was het gratis, ook voor buitenlandse toeristen. Als ik de complete reeks had moeten hebben (totaal 5 injecties) was op en neer vliegen naar Turkije misschien wel kosteneffectiever geweest.
Ik meldde het opmerkelijke prijsverschil bij de doktersassistente. 'O, ik dacht dat het (de zorg) bij ons beter was' was haar reactie. Niet alles is beter bij ons.

Klaar

2011-06-06T22:50:00.012+02:00

Ik ben er. Als je een beetje doortrapt, 3456 kilometer zegt mijn administratie, dan kun je best een eind komen. (3456, interessant getal, zou daar nog een boodschap in zitten? Ja, dat toeval bestaat.)

EMOTIES
'En, wat ging er door je heen toen je in Istanbul arriveerde?' is een voor de hand liggende vraag.
In eerste instantie vooral blijdschap dat ik het overleefd had. Niet de hele tocht naar Istanbul, maar de laatste dag.

De koepel van de Aya Sofia

Wat een helletocht. Zoals ik eerder schreef fiets ik bijna het complete Turkije gedeelte over de vluchtstrook van de snelweg. De laatste dag, 70 kilometer nog naar Istanbul, ontbrak die vluchtstrook meestal. Alsmaar over de witte lijn, een paar keer snel in de steenslag of blubber van de berm vanwege een te heftig toeterende vrachtwagen. De twee banen naast me werden er drie, de heuvels bleven maar komen, het verkeer werd steeds agressiever. En het was heet. Overdadig zweet liep in mijn ogen en maakte het stuur glad in mijn handen. Na het tweede klaverblad waar ze links en rechts met 80 km per uur langs me heenraasden besloot ik dat het genoeg was. Precies op het goede moment bleek achteraf. Ik belandde in een rijke voorstad waarvandaan ik rustig langs de kust richting centrum kon rijden. Geen heuvels meer, en een heerlijk verkoelend zeewindje. De laatste tien kilometer was er zelfs een fietspad. Het concept fietspad was de plaatselijke bevolking nog niet helemaal duidelijk. De strook asfalt werd vooral gezien als een handige plek om op zaterdagmiddag een barbecue te houden. Door kebab-walmen en zwarte-grijze hoopjes uitgebrand houtskool zocht ik mijn weg.

Ik had me voorgenomen te stoppen bij het bord 'Istanbul', maar dat bord is er niet geweest. De brok in de keel was er toen ik voor het eerst rustig langs de zee reed. En toen een moutainbiker vriendelijk naar me belde met daarbij een blik alsof hij wist dat ik zeven weken geleden uit Utrecht was vertrokken en dit mijn laatste dag was. (O, en nu ik dit intik. Snik.)

Gezellig in de Aya Sofia en de bazaar

Sinds gisteren ben ik een anoniem onderdeel van de enorme stroom toeristen in Istanbul. Ik heb er over gedacht om met al mijn bagage op mijn fiets rondjes door Istanbul te gaan fietsen zodat ik nog wat bewondering en lof zou kunnen oogsten. Maar die bewondering en lof laat ik maar aan jullie over als ik weer terug ben in Nederland :-).

Binnen niet al te lange tijd volgt een grondige evaluatie. Met mijn foto's loop ik hopeloos achter. Eens kijken of er nog wat leuks tussenzit vanaf Oostenrijk en verder.
Als pre-evalutatie kan ik nu al verklappen dat één van mijn belangrijkste doelstellingen is gehaald. Al minstens twee weken zakt mijn broek steeds af, gisteren heb ik eindelijk een gaatje in mijn riem erbij geboord. Vanavond heb ik mezelf gewogen bij één van de mannetjes die met een weegschaal op straat zitten. 82 kilo nog, met alle kleding erbij. Minstens 6 kilo eraf in 7 weken. Daar kunnen de weight-watchers volgens mij niet tegenop.

De moskee roept op tot gebed, de stad trekt zich er niets van aan, alle herrie gaat gewoon door. Voor mij roept de plicht als toerist, ik moet weer wat gaan bekijken.

Nou, dat klinkt wel heel blasé. Istanbul is een fantastische stad, zowel qua sfeer als qua bezienswaardigheden. De stad is het middelpunt van de booming Turkse economie en mede daardoor een smeltkroes van immigranten van heinde en ver. De bezienswaardigheden beslaan een historie van minstens 2000 jaar. Mijn favoriet is de Aya Sofia. Dat ze zo'n enorme koepel toen al, in de 6de eeuw, konden bouwen. Met de kanttekening dat ze hem weliswaar konden bouwen, maar niet voor de eeuwigheid. De koepel is menigmaal gedeeltelijk of geheel ingestort, zie voor alle deails http://en.wikipedia.org/wiki/Hagia_Sophia.
Eveline en Sake nog bedankt voor alle up-to-date tips over Istanbul!
Erg leuk was dat ik in Istanbul Ton en Helene ontmoette. Niet bij toeval, wel met enige hulp van mail en telefoon. Ton ken ik van de Tour d'Afrique. Gezamenlijk eten is toch een stuk gezelliger dan in je eentje naar een bord zitten te kijken.
Alleen in de moskee

O, ik heb nog wat. Sinds Duitsland al, vrucht van uitgebreid onderzoek en lang nadenken. De oplossing voor het probleem van het schaduwrijke bankje.

HET SCHADUWRIJKE BANKJE
Iedere fietser ken het verschijnsel. Het is heet, en de hele tijd zie je heerlijke schaduwrijke bankjes. Als het echt teveel wordt besluit je te pauzeren. Maar hoe lang je ook doorfietst, opeens staan alle bankjes in de volle zon. Daarvoor stoppen heeft weinig zin, je gaat alleen maar meer transpireren. Uiteindelijk besluit je toch maar een bankje in de zon te nemen. Na een pauze die meer kwaad dan goed doet ga je weer verder, en binnen een kilometer, misschien een keer twee: daar staat hij, het perfecte schaduwrijke bankje. In Duitsland, tijdens de Paas-hittegolf, overkwam me dit meerdere keren. Opeens wist ik de oplossing. Ik stopte voor de zeg maar zonnebank. Raakte even met de fietsbroek de bank aan, verrichte nog een andere willekeurige actie zoals mijn pet rechtzetten, stapte weer op de fiets en reed naar het volgende, perfecte schaduwrijke bankje om daar heerlijk bij te komen. Het werkte, echt, elke keer weer.
Dus als je een keer fietst op een warme zomerdag, je weet wat je moet doen om heerlijk in de schaduw bij te kunnen komen.

Bijna in Istanbul en een gedicht

2011-06-03T18:23:00.010+02:00

Ik ben er bijna, nog 70 kilometer naar Istanbul. Het stuk in Turkije zal niet in de top 5 mooiste ritten komen. Van Edirne naar Istanbul betekent 220 kilometer op de vluchtstrook van de snelweg. Laten we zeggen van Maastricht naar Amsterdam op de fiets over de A2. Er is wel een iets rustiger alternatief. Maar dat loopt over nog meer heuvels, terwijl ik nu al het één na hoogste aantal hoogtemeters op één dag scoorde.
Ik doe overigens niets tegen de wet, fietsen is toegestaan. Dat moet ook wel, vaak is het de enige verbindingsweg. Behalve een tolsnelweg, daar mag je echt niet op fietsen.
Om de haverklap wordt er getoeterd. Meestal is het een vriendelijke groet, maar een enkele keer is de boodschap 'je fietst wel op de vluchtstrook, maar ik wil daar iets doen, en als (vracht)auto heb ik de oudste rechten, wegwezen met die fiets'. Van elke toeter schrik je opnieuw. Daarna moet je 9 van de 10 keer vriendelijk terugzwaaien, en de 10de keer maken dat je wegkomt.

Mijn banen (rechts) en de banen voor de auto's

Aan het begin van de rit uit Edirne was er soms nog enig soelaas. Men was bezig met de weg, hele stukken werd al het verkeer op twee banen geleid. Als fietser nam ik de twee afgezette banen, een heerlijk breed fietspad helemaal voor mijzelf.
Hoe dichter bij Istanbul, hoe meer industrie. Hoeveel stank, herrie en lelijkheid kan de mensheid produceren ga je je afvragen.
Milieuregels voor uitlaatgassen zijn hier duidelijk minder streng dan bij ons. Ik denk dat thuis op de bank drie pakjes sigaretten roken gezonder is dan deze rit. Ironisch genoeg was ik gisteren bij een Turks gezin te gast, en de gastheer rookte die drie pakjes per dag daadwerkelijk. Nog nooit zo weinig zuurstof op een dag gehad.
Ik overnacht nu in Silivri, een toeristen- en vissersplaats aan de zee van Marmara. Even weg van de snelweg. De zee van Marmara, alleen voor de naam wil je er al aan overnachten.

Turkse gastgezin, dochter was al naar school

Afgelopen nacht, zoals gezegd, overnacht bij een Turks gezin. Ik vroeg een stel taxichauffeurs in Çorlu naar een hotel. Op voor mij niet helemaal te volgen wijze lagen opeens mijn fiets en spullen achterin een auto en was ik op weg naar een overnachtingsplek in een buitenwijk. Dat was ongelooflijk gastvrij. Nog wel twee kritische noten. Turkse mannen roken veel te veel. En door een Nederlandse bril bezien mag er ook wel eens wat aan vrouwenemanipatie worden gedaan. De man doet eigenlijks niets anders dan bestellen. Vrouw en dochter voeren uit.

GEDICHT
Ik heb het tweede gedicht in mijn leven geproduceerd. Even los van Sinterklaas dan.
Weken aan gewerkt, geschrapt, toegevoegd, opnieuw geschrapt. Uiteindelijk zag ik in dat een lange tocht zoals deze alleen goed tot uitdrukking zou worden gebracht door juist een kort gedicht. Een hele lange rit, een heel kort gedicht.
Ik wist dat Mohammed Ali ooit eens een heel kort gedicht had uitgesproken voor ik geloof een groep studenten. Maar ik ben vergeten of het nu

You
Me

was of

Me
We

Beiden kunnen indrukwekkend zijn, mits goed voorgedragen.
Ik zie dat het de tweede was. Degene die rijmt. Die metrum heeft, dat klinkt beter.
Nog twee voorbeelden van ultra korte gedichten:

I
Why?

Ik
Stik

Nu die van mij. Metrum mist, maar dat hoeft toch niet?

Ik
Fiets

Op de dagen dat ik de verhouding tussen fietsen en andere activiteiten echt te scheef vond had ik opeens wel metrum.

Ik
Fiets
En verder helemaal niets

Ik wacht op een uitnodiging om met Giphart en Campert door het land te trekken en overal mijn gedicht voor het voetlicht te brengen.
Poetry International is in Utrecht, daar kan ik lopend naar toe. (Nee dus, Rotterdam tegenwoordig. Neem ik de trein.)
Voor de internationale markt werk ik aan de Engelse vertaling. Heel moeilijk. Als je niet oppast valt er zo een laag weg. Beste wat ik tot nu toe heb:

I
(Bi)cyle

Hé, wel met metrum, of in ieder geval klinkerrijm!
Maar voorgedragen werkt het niet zo goed.
(En dat allemaal op de euforie van er bijna zijn.)

Bulgarije en aanverwante zaken

2011-06-01T17:23:00.021+02:00

Het gaat helemaal verkeerd met mijn weblog. Dit is waarschijnlijk de laatste nacht in Bulgarije. Morgen kom ik, inshallah, via een klein stukje Griekenland in Turkije aan. Een half uur geleden had ik al te bed moeten zijn, en nu pas tik ik de eerste regels in. Ik gooi er heel snel een verslag plus evaluatie uit.
(Nou nee dus, toch maar gaan slapen, heel verstandig. Ik zit nu in Edirne, de eerste grote Turkse stad na de grens met Bulgarije en Griekenland.)

BULGARIJE, DE ROUTE
Na Vidin, de Bulgaarse stad waar ik was aangekomen na het verlaten van Servië, had ik de keus om via de Roemeense of de Bulgaarse kant de Donau nog een stuk te volgen. Ik koos voor de Bulgaarse kant omdat me dat 2 onzekere overgangen met een pont zou schelen, uiteindelijk moest ik weer in Bulgarije terechtkomen. Daarnaast waren er allerlei wilde verhalen over Roemenië op internet. Grote armoede, zwerfhonden die in georganiseerde aanvallen eenzame fietsers van hun fiets aftrokken, Roma-kinderen die je met stenen bekogelden als je niet toegaf aan hun bedelarij. Uiteindelijk allemaal iets te wilde verhalen. In het hotel hier in Edirne ben ik twee Nederlandse fietsers tegengekomen. Die waren wel een stuk door Roemenië gegaan. De enorme armoede onderschreven ze, veel erger nog dan in Bulgarije. Maar van de kinderen hadden ze alleen last gehad omdat die de hele dag té enthousiast high fives wilde geven, of een heel stuk met de fietsen mee renden. Honden hadden ze met hun dazer weg kunnen jagen. Een dazer produceert een ultrasoon geluid, alleen hoorbaar voor honden. Het internet als informatiebron wordt door alle verhalen van mijn medefietsers behoorlijk in diskrediet gebracht, volgens de algemene opinie zou een dazer niet of nauwelijks helpen.

Ergens onderweg

Maar goed, terug naar mijn tocht. Ik koos voor de Bulgaarse kant. Ik kreeg er vooral spijt van omdat ik de hele dag kon zien hoe de Roemeense kant heerlijk vlak was, terwijl de Bulgaarse kant een aantal keren flink naar boven en beneden ging. En dat allemaal in de brandende zon.
De route was vrij saai. De ook door de Bulgaren beloofde rovende Roma zwaaiden meestal vriendelijk terug. Van enige aandrang tot criminele activiteiten geen spoor. Wel vroegen ze constant om sigaretten. De door mij gevreesde bijtende honden bleken net als in Nederland niet meer dan blaffende honden. Irritant, maar niet meer dan dat.
Na dag twee in Bulgarije moest ik afscheid nemen van de Donau en over de bergen richting Turkije. Ook hier bleek de vrees, dagen achter elkaar de steilste hellingen op en af ploeteren, veel groter dan de realiteit rechtvaardigde. De wegen waren over het algemeen goed, of zo rustig dat ik op mijn gemak tussen de gaten door kon slalommen. Eigenlijk was de eerste dag langs de Donau het vervelendst qua stijgen en dalen. Daarna was het meer éénmalig omhoog, en dan over een vlakte verder. De hoogste pas was nauwelijks 800 meter, de weg eroverheen schitterend. Het weer zat ook mee. Bij het passeren van de pas had ik lichte regen. Dat werd eventjes zware regen. Maar in de kilometers lange afdaling hield het op, beneden aangekomen was ik weer helemaal droog.

Veliko Tarnovo

Ëén nachtje heb ik in Pleven geslapen, een middelgrote stad met in het centrum lekker veel groen. Daarna naar Veliko Tarnovo (letterlijk de grote troon), de oude Bulgaarse hoofdstad. Er was een gigantische Middeleeuwse burcht bovenop een berg te bezichtigen en een aantal bijzondere kerken. Het schitterend om een vallei gelegen centrum was erg toeristisch, maar op een prettige manier. De grote meerderheid van de toeristen was Bulgaars, een enkele keer hoorde ik Duits, Engels of zelfs Nederlands.
Na Veliko Tarnovo ging ik over de pas waar ik het net al over had. Na de afdaling volgde een heel langzaam aflopende vlakte met nog eens een lekker windje in de rug. Een absolute piekervaring als fietser. In de late namiddag.reed ik op een zo goed als lege weg met gemak boven de 25 richting de verre horizon. Tot ik me realiseerde dat er op enig moment ook nog geslapen moet worden, liefst in een bed. De kaart liet zien dat er de komende 50 km waarschijnlijk geen hotel-fähig stadje zou zijn. Toen ik bij wat dorpelingen navraag deed onderschreven ze dat. Maar een stuk van mijn route af lag er wel een stadje met hotel. Teleurgesteld nam ik afscheid van het bijna moeiteloos voortsuizen. Over flink wat heuvels, de wind af en toe zelfs tegen, kwam ik een stadje dat louter uit flats leek te bestaan.
Bulgarije heeft vaak verrassingen voor je in petto. Als je denkt dit is totale armoede, alleen maar modder, zand, vervallen huizen, rondhangende mensen, dan is er opeens een stad die begint met een hele rij gigantische villa's, daarna ook best aardige huizen, en een prettig centrum.

Bulgaarse flats

Radnevo, het bijna louter uit flats bestaande stadje, bleek een nieuwe verrassing. Vooral in en rondom mijn hotel leek het alsof iedereen bij de Russische maffia zat. De receptioniste zag eruit alsof ze zich voor carnaval als prostituee had uitgedost. Waar ik ook keek, minstens de helft van mijn blikveld werd ingenomen door haar in een miniem pantervelletje verpakte decolleté. Haar pikzwarte haren waren tot drie keer de maat van haar opzichtig bruin geplamuurde gezicht opgetoupeerd. Terwijl ik een kamer probeerde te krijgen deed ze niets anders dan haar vuurrood gelakte nagels bestuderen. Later op de avond zag ook vele strak verpakte geblondeerde dames. Toen ik at zat aan het tafeltje naast mij een jong gezinnetje. Moeder keek verveeld voor zich uit, vader was gekleed in trainingsbroek en singlet, en ruim voorzien van tatoeages. Toen het dochtertje van een jaar of 4 de helft van papa's bier opdronk vond papa dat grappig, moeder bleef verveeld voor zich uitkijken.
Zou het misschien zo zijn dat in mijn hotel de meeste kamers per uur verhuurd werden? Ik denk het niet. Mijn kamer was strak, bijna Spartaans ingericht. Ik hoorde de hele nacht geen geluiden die op andere activiteiten dan het genieten van een gezonde nachtrust duidden. Bovendien sprak geen van de geblondeerde meisjes mij aan. Een oudere eenzame vermoeide fietser, makkelijk verdiend. Ik denk dat het de plaatselijke nouveau riche was, met dezelfde in onze ogen enigszins ordinaire smaak als in Rusland.

BULGARIJE, DE MENSEN
Als ik ooit nog de behoefte krijg om te promoveren dan weet ik al een onderwerp. Het groetgedrag naar voorbijkomende toeristen, en het verband van dit gedrag met allerlei andere zaken. Wat die andere zaken dan zijn, dat staat nog even open. Ik heb alvast wat termen voor groetgedrag bedacht. Je hebt primary wavers, secondary wavers en non-wavers. Oftewel, maar voor een proefschrift moet het natuurlijk in het Engels en een beetje ingewikkeld, je hebt mensen die het eerst zwaaien, mensen die alleen terugzwaaien, en mensen die überhaupt niet zwaaien. En zwaaien is dan eigenlijk groeten, bijvoorbeeld een hoofdknik telt ook mee. Maar het is mijn proefschrift, en wavers vind ik veel leuker klinken.
Indonesiërs zijn primary wavers pur sang. In kleine dorpjes wordt zelfs vanuit de huizen of de verre rijstvelden nog naar je gezwaaid, alsof je de koningin of de paus zelf bent. Serviers zijn een combinatie van primary en secondary wavers. Hongaren zijn non-wavers. Alles sterk gegeneraliseerd natuurlijk. Bulgaren zijn vooral secondary wavers. In de kleine dorpjes willen ze nogal eens erg verbaasd kijken als je langskomt. Soms zo verbaasd, mond half open, dat ze vergeten terug te groeten. Maar als je ergens stopte en om de weg vroeg waren ze altijd behulpzaam. Ook in de hotels vriendelijkheid en behulpzaamheid alom. Alleen in een enkele horecagelegenheid kreeg je nog de ouderwetse met het communisme geassocieerde behandeling. Eten, hier, in mijn restaurant, zonder reservering, hoe durf je het te vragen. Dit alles tegen een decor van 20 lege tafeltjes. Met hoeveel zijn jullie? Één? Nou vooruit, boze, klagende blik. Tegen hetzelfde decor van 20 min 1 lege tafeltjes at ik mijn maaltijd. Overigens wel spotgoedkoop, en lekker.
Mijn eindoordeel over de Bulgaren: prima mensen.

HELEMAAL BIJ
Nu ik dit allemaal heb ingetikt kan ik net zo goed even doorgaan, ben ik weer helemaal bij.

Het aantal medefietsers dat ik ben tegengekomen is tot nu toe vrij mager. Maar gisteren waren er opeens twee ontmoetingen. Eerst een Duitse tegenligster. Ik zei 'ik ben er bijna, ik ga naar Istanbul'. Zij zei 'ik ben er bijna, ik ga naar Duitsland'. Ze was ooit in Australië begonnen, had wel af en toe gevlogen, en moest nu per begin augustus weer terug naar het normale leven. Over Iran was ze erg enthousiast, beschaafde rustige mensen, alleen een verschrikkelijke regering. Turkse mannen vond ze de vervelendste ter wereld. Als vrouw alleen kamperend had ze geen moment rust gehad. Na een paar vervelende ervaringen koos ze noodgedwongen voor de veiligheid van een hotel. Meestal hoor ik vrij positieve verhalen over Turkije en de Turken, maar voor een vrouw alleen kan het heel anders zijn. (Blog : http://travelmadhouse.over-blog.de/)
In het hotel in Edirne mocht ik mijn fiets wegzetten, stonden er al twee Santos-fietsen, ook met Ortlieb bagagetassen. Het bleek een echtpaar uit Lunetten, een buitenwijk van Utrecht, te zijn. Ze hadden bijna dezelfde route als ik gevolgd. Ik keek net even op hun weblog, eerder hadden we elkaar ook al tegen kunnen komen. Wie weet hoeveel medefietsers ik net gemist heb.

Als laatste nog vier vermeldingswaardige zaken:
Het Bulgaarse nee-schudden als ze ja bedoelen. Volgens mijn reisgids, of was het internet, kwam het alleen nog in de kleine dorpjes op het platteland voor. Nou mooi niet, overal nog. Soms leek het een beetje op dat gewiebel met het hoofd, wat ze in India doen als ze in verlegenheid worden gebracht. Dan had ik het wel door. Maar soms was het ook echt helemaal precies ons nee-schudden. Mag ik de rekening betalen? Nee? Hhhee? Mag ik mijn fiets terug? Al nee schuddend met een grote glimlach met je meelopen. O ja, na een moment van verwarring weet je het weer. Nee schudden is ja.

De tegenstelling platteland stad in Bulgarije. De overgang van communisme naar ons systeem heeft de steden duidelijk goed gedaan. Maar het platteland is 20 jaar naar dato er nog steeds niet helemaal bovenop. 'Democratitsii bomba' riep iemand vanaf een paard en wagen naar me toen ik een ingestorte fabriek fotografeerde. De bom van de democratie had alles opgeblazen.

Het kleine stukje, een kilometer of 30, dat ik door Griekenland heb gefietst. Heel merkwaardig om na al die toch niet zo rijke landen eventjes terug te zijn in een land waar net als bij ons bijna alles perfect en af is. Geen vervallen huizen, armoedig geklede mensen, kapotte wegen, rotzooi. Ik verbaasde me er oprecht over hoe netjes alles kan zijn. Heel prettig en comfortabel, soms ook een beetje saai, koud en kil. (Ik ken Griekenland verder helemaal niet, hoorde van Gwen dat het daar ook niet overal pico-bello is. Maar het stukje dat ik doorgefietst heb in ieder geval wel.)

Voor de grensovergang Griekenland-Turkije hebben beide landen erg hun best gedaan er echt iets van te maken. Het zijn niet de grootste vrienden zoals bekend is. In Griekenland was tot de eigenlijke afslag geen enkele aanduiding te vinden dat je naar Turkije zou kunnen. Na de paspoort controle ging je door een paar honderd meter niemandsland, de weg was een soort tunnel met aan twee kanten hoge hekken met prikkeldraad. Bij een open stukje zag ik schuttersputjes en opgestapelde zandzakken, rondlopende soldaten, alsof ze de Turken ieder moment verwachtten. Aan de Turkse kant soortgelijke taferelen.
Voor mijn Turkse visum moest ik 15 euro betalen. De douane stelde allerlei belangstellende vragen, maar vergat het wisselgeld. Ik niet, en ik kreeg het alsnog.
Tijdens het kleine stukje fietsen in Turkije mocht ik al wat primary wavers tellen. Helaas is de taal weer net zo'n groot probleem als in Hongarije. Alleen het woord Döner herken ik. Het is tegelijkertijd ook het meest voorkomende woord in het straatbeeld. Nog nooit zoveel Döner zaken bij elkaar gezien. Het lijkt wel of de Turken het hebben uitgevonden :-).

Plannen: in twee of drie dagen naar Istanbul (nog ruim 200 km). Met brok in de keel het bord Istanbul voorbij fietsen. Daarna proberen weer naar huis te komen. Het liefst met de trein, maar dan wordt de fiets waarschijnlijk een probleem. Anders in drie uurtjes met het vliegtuig. Daar heb je dan ruim 6 weken over gefietst.

Een leuke dag

2011-05-29T17:46:00.012+02:00

Het was mijn laatste dag in Servië, het land waar het fietsen zeer aangenaam was geweest. Als uitsmijter kreeg ik een extra leuke laatste dag.
Het begon al in het hotel. Ik ging steeds met de lift omhoog naar mijn kamer omdat bij de receptie de trap met een koord was afgesloten. Naar beneden vanaf mij kamer kon ik één verdieping, dan kwam ik een soortgelijk koord tegen. Bij mijn vertrek zag ik een kamermeisje, en ik vroeg wat er nu toch aan de hand was met de trap. 'Technical problems' legde ze me uit. Tijdens wat saaiere fietskilometers breek ik er mijn hoofd nog wel eens over wat dat zou kunnen zijn, een trap met 'technical problems'.

ONTMOETING ÉÉN

Geredde schildpad één en twee

Na een uurtje fietsen zag ik een volwassen schildpad langs de kant van de weg zitten. Een paar dagen eerder had ik een kleintje al van een wisse dood gered. Die was bezig de weg in de lengterichting te volgen. Wel zo'n beetje in het midden van de rechterrijstrook, dus waarschijnlijk was hij al een behoorlijk aantal keren door een auto ingehaald. Maar vroeger of later zou het zijn misgelopen. De grote die ik nu zag zat te denken over netjes haaks oversteken. Elke keer als er een auto langsraasde stak hij zijn kop snel in zijn schild, om daarna weer te kijken of het nu wel veilig was. Het leek mij een tamelijk kansloze onderneming. Ik heb hem net zolang gepest met mijn fotocamera totdat hij rechtsomkeer maakte, zucht, steun, weer de struiken in.
Behalve twee schildpadden heb ik onderweg ook al vele slakken het leven gered. Een optimistische levenshouding is een groot goed, maar er moet ook enig contact met de realiteit zijn. Bij overstekende slakken is het evenwicht zoek. Als ze eventjes om zich heen kijken weten ze hoe mis het kan gaan. Ik zet ze onverbiddelijk terug in het gras, een flink stuk van de weg.
Over aangereden dieren gesproken, sinds Servië wordt alles tot en met honden niet meer opgeruimd. Dat levert af en toe echte horror beelden op.

ONTMOETING TWEE
Terug naar mijn leuke dag.
De route ging een tijdlang vlak langs de Donau over een niet verharde weg waaraan allemaal tweede huisjes lagen. Ik was al vaak vriendelijk gegroet toen iemand mij toeriep 'Bist du Deutsch'. Nou nee, dat niet, maar ik spreek het wel een beetje. Dan was ik uitgenodigd om mee naar zijn huisje te gaan om wat te drinken. Verstandig als ik ben sloeg ik een biertje af, het was half elf 's ochtends en ik had nog bijna een hele dag fietsen voor de boeg. Maar een zelf gedestilleerde slivovich kon ik natuurlijk niet weigeren. Volgens de maker was hij minstens 60%. Dat wilde ik best geloven. Met een heerlijk rustgevend uitzicht op de Donau bespraken we van alles en nog wat.

's Ochtends half elf

Hoe hij zijn huisje had gebouwd. Hij had 75 liter wijn met dezelfde hoeveelheid water gemixt, de precieze Servische naam voor het spul is me ontschoten, en vrienden en familie voor een weekend uitgenodigd. Na het weekend was alle drank op, maar de fundering lag er. Weliswaar niet overal even waterpas, maar dat kon later gecorrigeerd worden.
Hij werkte in Duitsland. In Servië kon je van 300 Euro per maand leven, zijn aanstaande Duitse pensioen voorzag daar ruim in.
We bespraken de politiek. Onder Tito werd er altijd voor je gezorgd als je ziek was, dat was nu wel anders. Maar de werkmoraal was laag, je kreeg je geld toch wel. Vreemd dat je nu veel harder moet werken, terwijl er juist minder voor je gezorgd wordt. Waar bleef al dat geld?
Tot slot kwamen de Amerikanen aan de orde, in Servië niet heel populair sinds de jaren 90. Die waren niet te vertrouwen, neem nu 11 september. Je kon toch duidelijk zien dat de ontploffingen waardoor de gebouwen instorten veel lager waren dan waar de vliegtuigen naar binnen waren gevlogen. Hoe kon dat? Ik nam het maar op voor de Amerikanen. Na een klein uurtje namen we allerhartelijkst afscheid.

Misschien iets teveel slivovitch

ONTMOETING DRIE
De volgende ontmoeting was bij een restaurantje waar ik eten wilde bestellen. Een jongeman bood me in vloeiend Engels assistentie aan. Het bleek dat hij sinds drie jaar in Den Haag werkte voor een internationale organisatie die de afschaffing van chemische wapens wil bewerkstelligen. Ik zei enthousiast 'dus je spreekt al een beetje Nederlands'. Hij keek een beetje schuldig, dacht hard na, en antwoordde daarna 'Nein'. Ik lachte hem hartelijk uit. De Amerikanen kwamen alweer aan de orde. Op mijn vraag of zij nog chemische wapens hebben antwoordde hij 'dat zeg ik niet, dan word ik ontslagen'.

ONTMOETING VIER
Net voor de Bulgaarse grens wilde ik mijn laatste Servische dinars omzetten in zakken chips, snickers en meer van dat soort voor een fietser essentiele zaken. Een allercharmantst winkelmeisje stelde in grappig gebroken Engels belangstellende vragen. Ze keek me zo opgetogen aan dat ik er verlegen van werd. Als een soort inspecteur Clouseau stootte ik bijna het rek met chips omver. Buiten werd ik uitgezwaaid.
Voor toekomstige Donau of Istanbul fietsers nog een advies. Ik hield nog 1000 Dinar over, een Euro of 10. Ik dacht dat wissel ik in Bulgarije wel. Nou, met dinars wilden ze niets van doen hebben. Maak alles op voordat je Servië verlaat.

ONTMOETING VIJF
De Servische douane informeerde, ditmaal weer in het Duits, hoe ik toch hier op de fiets was geraakt. Ik deed een poging tot humor toen er naar een eindoordeel over mijn tocht werd gevraagd. 'Schrecklich, niemals wieder auf das Fahrrad'. (Das had dem moeten zijn zie ik via Google, nou ja). Poging geslaagd, de douanier bleef maar grinniken.

NAAR BULGARIJE
De grensovergang naar Bulgarije betekende de terugkomst in de EU. De Bulgaren waren er erg trots op, overal zag ik de vlag van de EU naast die van Bulgarije. De eerste indruk van Bulgarije deed me echter meer denken aan Centraal-Azië, de voormalige Sovjet-Unie, dan aan de EU. Op hele brede straten was geen auto te bekennen, in de verte alleen een paard en wagen. Overal totaal vervallen, ingestorte fabrieken. De weg naar de eerste stad, Vidin, eindigde abrupt op een half afgebouwde brug. Na lang zoeken en lokale hulp vond ik een geimproviseerde zandweg langs en over een spoorlijn. Vidin zelf begon met een grote armoedige flatwijk. Zelfs de 'stare grad', de oude stad, bestond vooral uit verveloze flats. (Eerste indrukken moeten natuurlijk altijd bijgesteld worden, zie de komende bijdrage.)
De stad had 's avonds een verrassing in petto. Het grote plein stroomde opeens vol met mensen. Alle jongeren van een jaar of 16-18 zagen er op hun paasbest uit. De grote attractie leek te zijn dat je met de knapste meisjes op de foto mocht. Het bleek een soort openlucht 'prom' te zijn, de viering van het afgesloten eindexamen.

Ja, al met al was het een hele leuke dag. Misschien wel de leukste dag van de hele tocht. Behalve alle dagen met Gwen natuurlijk.

MLADIC
In de twee maanden dat ik weg ben worden zo'n beetje alle grote boeven gepakt.
Ik had zelf ook opgelet of ik Mladic misschien ergens zag. Bij de Servische grens hing een opsporingsbevel. Ik heb het niet helemaal goed bekeken, maar ik dacht met dezelfde beloning als voor Bin Laden, 25 miljoen. Alleen geen dollars maar Servische dinars, daarvan gaan er 100 in een Euro. Maar 250.000 Euro blijft de moeite waard. Een rekensom leert dat 1 Osama Bin Laden ongeveer 60 Mladic-en waard is. Dat lijkt mij niet helemaal fair. (Ook trouwens opvallend, hoeveel kracht iemand kan verliezen in 15 jaar.)
Nu nog het illustere Amerikaanse trio, Bush, Cheney en Rumsfeld. Ik geef toe van iets andere orde dan Mladic en OB Laden, maar ze hebben genoeg internationale rechtsregels geschonden voor een meer dan interessant proces in Den Haag. Dat worden dure advocaten.
Mladic gepakt, dan mag Servië binnen niet al te lange tijd bij de EU. Gezellig! Kroatië komt er dan ook bij, dan kunnen ze al hun grenzen weer opheffen. Soort van Joegoslavië zeg maar.

Ik zit ondertussen halverwege Bulgarije, Veliko Tarnovo. Vandaag een rustdag, morgen de hoogste pas van de hele tocht. Daarna bergafwaarts richting Turkije en Istanbul.

Over de grens

2011-05-23T22:49:00.014+02:00

Ergens halverwege Europa ligt de scheidslijn. Ik weet dat het te zwart-wit is, maar voor het overzichtelijk gemak stel ik het toch maar even zo: aan de ene kant gelden er regels en wetten, aan de andere kant gaat alles via familie en connecties. Aan onze kant omschrijven we de gang van zaken aan de andere kant vaak met het woord corruptie.
Wachten op het pont, de overkant was een stuk verder dan deze foto doet vermoeden

Zo'n 100 kilometer voorbij Belgrado moest ik de Donau oversteken met een veerpont. Ik heb weinig verstand van auto's, maar vooraan de rij wachtende stond misschien niet de duurste, maar in ieder geval wel zo'n beetje de grootste Mercedes die ik ooit had gezien. Toen de bestuurder mij Duits hoorde praten met een bejaarde Duitse fietser die ik net tevoren was tegengekomen haakte hij gelijk aan. Miralem was zijn naam, Miga voor vrienden. Wij mochten hem gelijk Miga noemen. Hij straalde het goede leven uit. Kaal, dik hoofd, redelijk buikje, kleine bruine pretogen. Bij elk verhaal dat hij aan ons kwijt kon over zijn handel en wandel begonnen ze nog meer te twinkelden van levenslust.
Miga was in hart en ziel Serviër, maar al 30 jaar Oostenrijks staatsburger. Hij had het zangerige Duits van de Oostenrijkers overgenomen. Vroeger verdiende hij gemakkelijk tienduizend euro per maand, maar nu, 'mit diesem scheiss-EU' werd het vrije jongens steeds moeilijker gemaakt. Nu regelde hij de zaakjes voor een Oostenrijks vrachtwagenbedrijf in Servië, Roemenië en Bulgarije. Op de manier die daar gebruikelijk is. Als er eens een snelheidsovertreding was begaan, of iets mis met de papieren, dan wist hij wie te bellen.
Toen het veerpont de kant verlaten had ging de achterbak van de Mercedes open. De drie man personeel van het veer kregen allemaal de laatste editie van de Penthouse, nog keurig in plastic verpakt. Voor hun kinderen had hij wat leuke plastic beestjes. Ze waren alledrie vrienden van hem, zo legde hij uit. Als er eens een vrachtwagen mee moest als er te weinig plek was, dan was een telefoontje van Miga voldoende. Zeker dat er dan een oplossing kwam. De bejaarde Duitser kreeg ook een Penthouse, voor in de tent vanavond. Ik weigerde beleefd. Ik vind de interviews in de Penthouse maar matig.

Vandaag gepasseerd: de ijzeren poort

Miga betaalde voor ons de overtocht, 'für die Firma', en stond erop dat hij ons na de overtocht op een biertje mocht trakteren. Dat werden er twee, terwijl ook de mannen van het pont niet vergeten werden. De wereldpolitiek werd even zorgvuldig doorgenomen. Bij 'die Politiker' zag hij alleen maar eigenbelang. Op 'die Ami's' (de Amerikanen) had hij het niet erg. Daarna werd het de hoogste tijd om te gaan. Morgen in Sofia, vannacht maar een korte nacht want op zijn logeeradres wachtte nog een vrouw op hem.

MEDEFIETSERS
Het aantal medefietsers dat ik vanaf Budapest heb ontmoet is nog op één hand te tellen.
Op een rijtje:
Net na Budapest een Duitse mevrouw van tegen de 70. Ik haalde haar in. Ze zou in 2 weken naar Belgrado fietsen. Ze klaagde dat ze sinds Budapest de Donau nog zo weinig had gezien. Dat zou later nog veel erger worden. In Duitsland en Oostenrijk fiets je bijna altijd op een soort jaagpad, of op de rivierdijk. Daarna verdwijnt hij regelmatig totaal uit zicht.
In Novi Sad zag ik een tegemoet fietsende Fransman. Op een randonneur (zeg maar een stevige racefiets) deed hij tussen de 130 en 190 kilometer per dag. Gemiddeld ging hij niet eens veel sneller dan ik, maar hij maakte fietsdagen van soms wel 10 uur. Het grappige was dat hij nog steeds een buikje had.
In ruim vier weken had hij zo'n beetje heel Zuid-Oost Europa befietst. Hij had nog 10 dagen om de 1600 kilometer terug naar Frankrijk af te leggen. Zijn hoeveelheid bagage was nog niet de helft van de mijne, terwijl hij in een tent sliep. Meestal ergens langs de weg. Om de dag of vier probeerde hij een camping te vinden zodat hij ook eens kon douchen.
Tussen Novi Sad en Belgrado kwam een Duitser me tegemoet. Hij vertelde dat 10 minuten voor me een oudere Nederlandse vrouw fietste, op weg naar Iran. Ik kletste 20 minuten met de Duitser, moest vlak daarna eten, en heb de Nederlandse nooit gezien. Ook de Fransman zei dat hij steeds Donau-fietsers tegenkwam. Wie weet hoeveel er een uur voor of achter me zitten. Maar als je ongeveer hetzelfde tempo hebt dan fiets je allemaal in je eigen universum. Alleen bij pauzes of overnachtingen is de kans op een ontmoeting wat groter.
De bejaarde Duitser die ik vlak voor het pont ontmoette ging wel duidelijk langzamer. Hij was deurwaarder geweest, maar dat had hém niet tot een treurig persoon gemaakt. In tegendeel, overal zag hij de lol van in. Hij sliep op campings. In Servië betekende dat altijd een aftandse bende. De dag dat ik hem ontmoette stond hij voor 11 euro tussen een stuk of 100 beschimmelde, kapotte, verlaten caravans. Voor 18 euro had ik een hotel met ontbijt.

Ondertussen ben ik in Kladovo, Servië. Sinds de twee halve liters van Miga, ik had er toen al bijna 100 km opzitten en moest daarna nog 15 verder, voel ik me een beetje vermoeid. In Kladovo zag ik een nieuw hotel staan. Ik besloot mezelf te trakteren. Ook omdat ik gisteren voor 10 euro had geslapen. De converstatie aan de balie ging ongeveer als volgt.
Ik: Hoeveel is een éénpersoonskamer?
Receptioniste: 50 euro
Ik (oprecht zonder bijbedoelingen): O, jammer, ik had 40 als max in gedachte
Receptioniste: Oké, 40 is ook goed
Ik: In dat geval had ik 35 in gedachten.
Receptioniste: Dan moet ik even met de baas bellen. (Belt) Oké, 35 is ook goed.

Kladovo is bezig met een totale verbouwing. Men lijkt binnenkort een enorme toeristenstroom te verwachten. Aan de overkant van de Donau ligt een grote Roemeense industriestad van het ouderwetse oostblok soort. Als je nog op zoek bent naar een bijzondere strandvakantie hoef je niet verder te zoeken.

Morgenavond ben ik waarschijnlijk in het uiterste puntje van Bulgarije. Daarna is het plan een stuk door Roemenië te rijden.
PS: En dan was er vandaag natuurlijk nog het hoogtepunt van de Donau fietsroute, qua landschappelijk schoon: De ijzeren poort. Schitterend!

Schuldig landschap

2011-05-20T21:54:00.010+02:00

Na de eerste overnachting in Servië, in het plaatsje Sombor, ging ik de volgende dag de grens over naar Kroatië. 'Schuldig landschap' is een term van de kunstenaar Armando. Landschappen waar verschrikkelijke gebeurtenissen hebben plaatsgevonden blijven daar volkomen onverschillig onder. Alles bloeit en groeit door alsof er niets aan de hand is geweest.
Ik keek naar de mensen die het land bewerkten, de bomen die langs de weg groeiden, de weg alsmaar rechtdoor. Zo gewoon, maar toch was alles bijzonder. Wat hadden deze mensen, bomen, wegen nu bijna 20 jaar geleden gezien, meegemaakt? In de Kroatische onafhankelijkheidsoorlog van begin jaren 90 vonden hier vele gevechten, etnische zuiveringen en zelfs moordpartijen plaats. Servië wilde het gebied bij groot Servië inlijven, Kroatië verzette zich daartegen.
Toch is het landschap niet geheel onverschillig. Nog steeds staan er vele ingestorte boerderijen. Ook in de stadjes zie je veel verlaten huizen. De bewoners zijn lang geleden verjaagd, hun plek is ingenomen door struiken en ondertussen zelfs bomen.

De stad Vukovar is één van de belangrijkste symbolen van de Kroatische onafhankelijkheidsstrijd. Pas nadat het toenmalige Joegoslavisch leger de stad zo goed als volledig in puin had geschoten, gaven de Kroaten op. Voor verdere info zie http://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Vukovar en http://en.wikipedia.org/wiki/Vukovar_massacre.

Vukovar centrum en gedenkteken aan de Donau

Het centrum van de stad is een vreemde mengeling van nieuwbouw, herbouwde monumenten en ruïnes vol met kogelinslagen. Ik vermoed dat, naast geldgebrek, het niet willen laten vergeten van het verleden een reden is om volledig herstel niet te haasten.
Het leven gaat wel volop door. Toen ik langs fietste was het toevallig net de laatste schooldag. Terwijl ik lunchte zag ik op de Donau dijk een grote groep middelbare scholieren, dansend, en mee brullend in koor met de laatste Kroatische hitjes.

DE MENSEN
De Kroaten toonden zich bijna nog vriendelijker en behulpzamer dan de Serviërs. Je vraagt je af hoe ze in hemelsnaam die onderlinge oorlogen voor elkaar hebben gekregen.
Ook in Novi Sad (letterlijk Nieuwe Tuin), terug in Servië, niets dan vriendelijkheid. Terwijl wij (in casu de NATO) in 1999 nog al hun bruggen over de Donau kapot hebben gebombardeerd. Belgrado (letterlijk Witte Stad) was toen ook aan de beurt. De enige stad die 5 keer in de 20ste eeuw is gebombardeerd volgens Wikipedia. Maar ook daar geen oud zeer. De Serviërs hunkeren naar contact met de rest van Europa. Tot voor kort moesten ze via ingewikkelde visumprocedures maar afwachten of ze überhaupt de EU mochten bezoeken. Nu is dat voorbij. Iemand die ik erover sprak was er heel blij mee. Voor hun economie hopen ze dat er weer een flinke toeristenstroom op gang zal komen. Ik zou zeggen: Ga nu! Je bent de grote stroom vooruit, vriendelijke gastvrije mensen, mooie landschappen, interessante steden, en alles bijna voor niets. Voor hooguit 15 euro eet je in een prachtig ingericht restaurant, live muziek erbij, heerlijk eten. Voor de precies te controleren prijsvergelijking: Big Mac-menu 3,50 (ik ben speciaal even naar binnen gelopen om dit uit te zoeken).

Huisvesting Roma versus huisvesting Serviërs

Wat bij de overgang van Servië naar Kroatie opviel was het grote verschil in welvaart. Huizen, auto's en vooral kleding. In Kroatië geen trainingspak gezien.De Kroaten gaat het duidelijk veel meer voor de wind. In Servië heb ik een paar keer aan de rand van stadjes een Roma-wijk gezien. Half ingestorte huizen, gaten provisorisch gedicht met plastic, alles plassen en modder, mannen met bouwvakkers decolletés lurken aan een flesje bier of proberen een auto aan de gang te krijgen, overal smoezelige kinderen. Zo stereotiep, het had iets van een filmset. Maar het was echt, de fotogenieke armoede ver voorbij.
Serviërs in het algemeen hebben een nogal vrijmoedige omgang met afval. De steden vallen mee, maar daarbuiten ligt overal van alles en nog wat. Soms lijkt het wel een Derde-wereld land. Hongarije was brandschoon, Kroatië had een heel duidelijk bord aan de grens: 'Gooi geen afval weg'. Waarschijnlijk speciaal voor Servische bezoekers. Ook zie je overal graffiti. Ik ben haast op een leeftijd dat ik me er aan ga ergeren.

HOTELS
Nog wat korte overige berichten.
In Vukovar wilde ik slapen, maar het eerste hotel was dicht, het tweede vol (een congres,) het derde onvindbaar. Ik ging maar verder. De fietsdag nam een beloop zoals ervaren fietsers wel zullen herkennen. Ik had me verrekend in de afstand naar het volgende stadje. Geen 24 maar 34 kilometer verder. De wind was opeens tegen. Vlak langs de Donau werd op en neer door de heuvels. Het begon te regenen. Heerlijk.
In Novi Sad vertelden de receptionisten in de hotels steeds trots dat er in de stad de grootste agrarische beurs van heel oost-Europa gehouden werd. Dus geen kamers vrij. Bij het derde hotel keek ik zo teleurgesteld dat de man maar voor mij ging bellen of er nog ergens iets vrij was. Dat is pas service.
Belgrado spande de kroon qua hotel-problemen. Bleek dat net dit weekend 'Sensation White' hier gehouden wordt. Fijn zo'n Nederlands export produkt. De hele Balkan schijnt hier uit te gaan, volgens de Lonely Planet heeft de stad zelfs het beste uitgaansleven ter wereld. Voor het dance-event zat elk hotel tot de nok toe vol. Maar tourist-information heeft ongeveer een half uur voor me gebeld en uiteindelijk het laatste beschikbare bed in Belgrado gevonden.

Oké, voordat het echt geleuter wordt brei ik er een eind aan. Laatste vermeldenswaardige zaken. Op een bospad een slang tegengekomen. Hij bleef me maar aanstaren, ik denk dat ik hem gehypnotiseerd heb. Toen ik wat naar achter ging verdween hij in de bosjes. Op hetzelfde bospad voor de tweede keer van mijn fiets gedonderd. Aangeklikt rijden is niet altijd ideaal. Ik viel heel zacht, in de blubber, maar mijn zadel was kapot. In Belgrado het duurste zadel in de fietsenwinkel gekocht, 12 euro. Voor de Nederlandse prijs van een beetje zadel heb je hier waarschijnlijk een hele fiets. Ik hoop dat het goed gaat qua achterwerk.

Helemaal alleen

2011-05-18T18:45:00.014+02:00

Op een vroege zondagochtend in Budapest was ik weer helemaal alleen. Gwen had het vliegtuig naar huis genomen. Treurig dat ze afscheid van mij had moeten nemen, blij dat het fietsen erop zat.

Aankomst in Budapest

Toen ik mijn fiets klaarmaakte voor vertrek hoorde ik gezang uit de kerk die tegenover het hotel lag. Het klonk als troost. Maar wel het soort troost dat je bijna laat huilen. Of ben ik nu te sentimenteel? De lucht was zwaarbewolkt, donker. Ik bedacht dat een druilerige bui sfeerverhogend zou zijn, maar hij bleef de hele dag uit.
Om mijn leed enigsins te verzachten waren er die dag verschillende tegemoetkomingen. Het weer was ideaal om te fietsen, zo net geen regen. Ik had een fikse wind in de rug. Het grootste gedeelte van de rit ging over redelijk tot prima asfalt. Zelfs de Hongaarse overheid had zijn best gedaan, slechts éénmaal werd ik in een onmogelijke richting gestuurd, en dat had ik al heel snel door. En om half vijf kreeg ik een sms-je dat Ajax kampioen was. Gedragen door de wind en het kampioenschap fietste ik nog harder door, op het einde van de dag had ik 136 kilometer op de teller staan.
Nu, na nog een dag wind mee, bewolkt, wel af en toe een spatje regen, ben ik in het noorden van Servië beland. Het stadje heet Sombor, maar dat weerhoudt de Serviërs niet een opgewekte indruk te maken. Dit in tegenstelling tot de Hongaren, maar daarover zometeen meer.

Verwarring mogelijk

Nog een aanvulling op het stevige doorfietsen. Als forensende randstedeling, altijd in de drukte, is het platteland een hele bijzondere ervaring. Het is daar altijd zondagochtend half negen, er gebeurt echt helemaal niets. Dat kan heerlijk zijn, maar Hongarije ten zuiden van Budapest op een druilerige zondag ging daarin te ver. De enige afleiding de hele dag was een man die opeens uit zijn voortuin te voorschijn kwam om me met een op volle kracht draaiende elektrische heggenschaar van mijn fiets af te zagen. Maar ik zag hem op tijd, hij mij ook trouwens, en het liep allemaal goed af.

EINDOORDEEL HONGAREN
Gwen en ik waren het er al over eens, en het oordeel is de laatste twee dagen niet veranderd. Hoewel we zeker vriendelijke, enthousiaste en behulpzame Hongaren zijn tegengekomen maakte de meerderheid, vooral buiten Budapest, een wat stugge en sombere indruk. In Duitsland, Oostenrijk en Slowakije word je regelmatig gegroet door andere fietsers, zeker als ze zelf ook ruim van bagage zijn voorzien. Of door zomaar mensen langs de kant van de weg. Hongaren vinden dat over het algemeen maar onzin. Als je al een kans kreeg om te groeten, er moet wel iets van oogcontact zijn, dan werd ons knikje, of zelf de opgestoken hand, regelmatig glashard genegeerd.
De service in hotel en restaurant was ook niet altijd met een glimlach. Dat kan ook voortkomen uit de taalbarriè, onzekerheid, maar dat is geen echt excuus. In mijn tot nu toe halve dag Servië werd de minstens zo hoge taalbarrière wel steeds met een glimlach genomen.

GESCHIEDENISLES
Wat ik als langsfietsende toerist van de Hongaarse geschiedenis heb opgestoken. De niet zo in geschiedenis geinteresseerden kunnen het volgende stuk gerust overslaan.
De (rechtse) Hongaren zijn erg gehecht aan de landkaart van 1914. In een restaurant zag ik hem aan de wand hangen. In het museum 'Huis van de terreur', over de Nazi- en Sovjet-onderdrukking, leidde hij de tentoonstelling in. 'Zo is het allemaal gekomen'.
In 1914 behoorden grote delen van Roemenië, Slowakije, Kroatië en Servië tot Hongarije. Als verliezende partij in WO I werd Hongarije gereduceerd tot zijn huidige afmetingen. In sommige van de verloren gebieden wonen nog steeds veel Hongaren. Hongarije zocht in de jaren 30 samenwerking met Hitler-Duitsland om de gebieden terug te krijgen. Toen duidelijk werd dat dat misschien niet de beste keus was zochten ze toenadering tot de geallieerden. De Nazi's bezetten als reactie hierop in 1944 Hongarije. In minder dan een jaar bezetting werd een groot gedeelte van de Joden en Roma weggevoerd naar de vernietigingskampen, waarbij de Hongaarse 'pijlkruisers' (fascisten) zich zeker niet onbetuigd lieten. De Nazi's werden verjaagd door de Sovjets die vrijwel gelijk als de volgende bezetters werden gezien. Zo hebben ze zich ook gedragen, denk aan het zeer hardhandig neerslaan van de volksopstand in 1956. Vanaf begin jaren 60 was de communistische onderdrukking milder.
Ik heb in Hongarije veel meer monumenten met de jaartallen 1945-1989 of 1956 gezien, verwijzend naar de communistische onderdrukking, dan monumenten voor de gebeurtenissen tijdens WO II. Helaas heb ik geen enkele conversatie met Hongaren gehad over hun bewogen geschiedenis,

Ondertussen ben ik alweer twee dagen verder met mijn fietstocht. Via een stukje Kroatië nu in Novi Sad, de tweede stad van Servië, zo'n 100 kilometer van Belgrado. Verslag volgt! (Maar wanneer, ik moet ook nog fietsen tussendoor.)

Hongaarse borden

2011-05-13T22:07:00.021+02:00

De tweede fietsdag in Hongarije is in Tata geeindigd.
Tata, het liet ergens een verre klok met een onvindbare klepel luiden. Op de kaart zag ik opeens iets verderop Tatabanya liggen. 'De tovenaar van Tatabanya', Josef Kiprich, één van de meest populaire Feyenoorders ooit, zijn geboortegrond ligt hier maar een paar kilometer vandaan. Daar zitten we dan toch maar mooi bij in de buurt.
Maar terug naar de fietstocht. Hongarije lijkt een wat minder rijk land dan Slowakije. Misschen is de vergelijking niet helemaal eerlijk. Van Slowakije hebben we alleen de hoofdstad gezien, niets van het platteland.
Bratislava moet wel één van de meest excentrisch gelegen hoofdsteden zijn. Vijf kilometer naar het westen en je bent in Oostenrijk, twintig kilometer naar het zuiden en je bent in Hongarije.
Hongarije noem ik met opzet niet armoediger, maar minder rijk. De steden en de dorpen zien er over het algemeen redelijk goed verzorgd uit. Maar de kleinere wegen zijn bezaaid met gaten, afslagen zijn vaak ongeasfalteerd. Verder lijkt autobezit minder algemeen verbreid. Bij de bushaltes in de dorpen zien we steeds veel mensen staan.
Economisch mag Slowkije dan Hongarije overtreffen, op de ranglijst van onbegrijpelijke talen wordt dat ruimschoots goedgemaakt. Van het Slowaaks kon ik met mijn Russisch voor half-gevorderden nog vaak wel iets maken. Hongaars ontrekt zich aan elk begrip. Zelfs termen die je universeel denkt terug te vinden gaan hopeloos fout. Ik noem hotel, dat wordt szallas, restaurant etterem. Op een yoghurtje zag ik als wervende tekst staan 'extra nagy gyümölscdarabokkal!'. Natuurlijk gelijk genomen. (Even in Google translate gegooid, het resultaat: 'extra grote gyümölscdarabokkal'.)

Fietsen blijkt in Hongarije een avontuurlijke aangelegenheid. De voornaamste leverancier voor avontuur is de Hongaarse bewegwijzering. Bij de grens werd er gemeld dat de Donau-fietsroute (Eurovelo 6) in Hongarije aangegeven zou zijn. Er was nog een onderscheid tussen voorlopige route onderdelen, gele borden, en de definitieve route, groene borden. Maar bewegwijzerd naar Budapest fietsen zou geen probleem zijn. Dag één bleven we steeds maar zuid-westelijk gaan. Dat kon niet goed gaan, op een gegeven moment zag ik voor de auto's Wenen weer op de borden verschijnen. Dat was niet echt de bedoeling, daar waren we drie dagen geleden vertrokken. Toen verdwenen de fietsborden geheel. Op eigen inzicht probeerden we weer in de goede richting te komen. De Hongaarse overheid bleek nog een tweede val te hebben gezet voor de argeloze fietser. Het fietspad langs de drukke weg eindigde in the middle of nowwhere, op de eigenlijke weg gaven grote borden aan 'verboden te fietsen'.
Vandaag, dag twee, gaven we de borden een nieuwe kans. De eerste teleurstelling was dat we na lang ploeteren over gaten-asfalt en zandwegen op een perfect geasfalteerde rustige weg kwamen waar we het bord Györ 11 kilometer zagen. Daar waren we die ochtend vertrokken, alleen hadden wij al 20 kilometer op de teller staan. Later werden we door de borden een begraafplaats opgestuurd. Goedgelovig als we zijn gingen we het hek door. Helaas bleek er aan de andere kant geen uitgang te zijn, een waarlijk doodlopende weg. Weer een tiental kilometers verder wilde een bord ons door struikgewas, sloot en over een dubbele spoorbaan laten gaan. We hebben Tata gehaald, maar vraag niet hoe. Vanaf morgen vertrouwen we alleen nog de kaart.

KLAGEN HELPT
Inmiddels alweer een dag verder. We zijn in Esztergom, ooit de hoofdstad van de Hongaren. Nu een beetje achteraf stadje aan de Donau, met wel een enorme basiliek in het midden van de stad. Bovenop geklommen kon je op een wankel plankier een rondje rondom de buitenkant van de koepel lopen. Ik verkeerde in accute doodsangst. De planken zagen eruit alsof ze nog onder de communisten waren geïnstalleerd. Die maalden niet om een christen meer of minder die vanaf het dak van de kerk naar beneden donderde. Gwen lachte me uit.

Bovenop de basiliek en hoe hoog het was.

Klagen helpt bij de Hongaarse overheid. Dag één in Hongarije zouden we 80 kilometer moeten fietsen, via de Hongaarse borden werd dat 89. Dag werd werd 60 kilometer 75. Maar vandaag liep, na de gisteren ingetikte ergenissen, een al gemakkelijke 55 kilometer terug naar 45. Morgen naar Budapest, mijn boekje belooft een kilomer of 70. We zijn benieuwd.

NAGEKOMEN BERICHTEN
Nog wat nagekomen berichten.
Mijn beweringen over het verschil in rijkdom tussen Slowakije en Hongarije even gecheckt. Het blijkt te kloppen. Slowakije staat op de wereldranglijst nummer 39 met ruim 16.000 dollar bnppppj (bruto national product per persoon per jaar), Hongarije 46 met bijna 13.000 bnppppj. Wij staan op plek 7, met 48.000 dollar pp. Dat is niet mis. Luxenburgers doen het met ruim een ton pppj. Dat is te veel zou ik zeggen. (Bron wikipedia)

Nog te noemen hoogtepunten van een tijdje geleden.
De Venus van Willendorf (Bedankt collega Marcel voor de tip. Ik had zelfs het cd-tje nog mee met de BBC documentaire, maar die vond ik gekraakt terug in mijn fietstas. Kennis kan soms ook hinderen bedacht ik maar).
Het Secessionsgebouw in Wenen, en dan vooral de Beethovenfries van Klimt. Ik had het al eens eerder gezien, maar het maakte weer grote indruk. Waanzinnig. Wat doet die gorilla daar.
Slot Schönbrunn, tip van broer Marco. Interessant om van alles over de Habsburgers op te steken. Bijvoorbeeld dat ze voor gasten de Franse keuken presenteerden, maar onder elkaar de Wiener Schnitzel prefereerden. Ook uit museum-technisch oogpunt interessant. Het is je reinste massatoerisme, de drukst bezochte attraktie van Wenen, de toerbussen staan bij tientallen voor de deur, maar alles loopt als een goed geoliede machine.
Een voorstelling in de Wiener Staatsoper. Een dag na het meeklappen met de Radetsky-mars gingen we cultureel een stapje hoger. Het was een cadeau van Gwen. Op muziek van Phillip Glass en Chopin zagen we verschillende balletten van Jerome Robbins (Oké, ik kende hem nog niet, maar nu wel). Een mooie voorstelling in een schitterend gebouw.

Over cultuur gesproken. Nu op de Hongaarse tv het Eurovisie-songfestival. Zojuist de bijdrage van Nederland gezien. Hier uitgebracht zou onze stem op Nederland gewoon meetellen. We hebben niet het idee dat het zou helpen. Kansloos.

BUDAPEST EN JAN SMIT
Ondertussen alweer een dag verder. Google blogger deed het gisteren niet, dus ik kon niets uploaden.
We zijn in Budapest, Gwen's einddoel is bereikt. Van opluchting ligt ze nu al te heerlijk ontspannen te slapen.
Ons vertrouwen in de Hongaarse overheid heeft vandaag een nieuwe knauw gekregen. De verwachte 70 km werd een dikke 80. Onderweg kwamen we een Schots echtpaar tegen, die dachten dat de fietsroute Esztergom-Budapest 52 kilometer zou zijn. Dat kan hard aankomen.
Bewegwijzering durf ik ondertussen wel als een zwak punt van de Hongaarse overheid aan te duiden. In Budapest kwamen we door braaf de bordjes fietspad te volgen in een situatie waar er behalve omkeren nog maar één uitweg was: met de fiets de roltrap af de metro in.
Verder is gebleken dat we een heel wat beter inzicht hebben in het Eurovisie-songfestival dan Jan Smit. Tijdens de uitzending konden we op de Telegraaf-site al lezen dat het volgens Jan Smit niet meer fout kon gaan. Een ijzersterk optreden van de 3J's dat zeker tot een finaleplaats zou leiden. Wij als echte kenners hadden dat beter gezien.

Bratislava

2011-05-09T17:40:00.008+02:00

Gwen en ik zijn aangeland in Bratislava. Vanaf Wenen tot Budapest fietst Gwen mee. Gisteren was haar eerste fietsdag. Eerst hadden we in het zonnetje wind mee. Tijdens de lunch viel er een enorme hoosbui. Na een verplichte pauze van meer dan een uur werd het enigszins droog. Maar minstens een graad of vijf kouder, en we hadden opeens tegenwind. Gevoegd bij twee pijnlijke billen weet Gwen het na één dag alweer: zo leuk kan fietsen zijn.

Bratislava, de hoofdstad van Slowakije, valt na de Oostenrijkse Donau en Wenen opeens buiten de grote toeristenstroom. De mensen en de borden spreken een onverstaanbare taal. Kennis van het Engels is vrij minimaal. Maar zoekend om ons heenkijkend begon iemand gelijk enthousiast 'centroem, centroem' te roepen en te wijzen in de richting waar ze veronderstelde dat we heen wilden. De receptioniste van het hotel vroeg 'waar komen jullie vandaan gefietst', dat was me eerder in nog geen hotel overkomen.

Wenen is bijzonder populair als toeristische bestemming, en terecht. Maar Bratislava, slechts 70 kilometer verder, is ook zeker een bezoek waard. Opeens zit je in het voormalige oostblok. De 'stare mesto', de oude stad, is bijzonder sfeerrijk. Steegjes, pleintjes, poorten, kerken waaruit de wierookwalm je al op de stoep overvalt, alles is er. Niet alle gebouwen zijn gladjes gerestaureerd. Maar afbladderende verf, scheve dakpannen en her en der wat opschietend onkruid voeren je juist meer terug naar het verleden. Zelfs de in de communistische tijd toegevoegde nieuwbouw, grijs en grauw, lijkt twintig jaar later een soort van charme te hebben gekregen.

FESTIVITEITEN
Bedankt voor de felicitaties die mij via allerlei communicatiemiddelen mochten bereiken. E-mail, sms, telefoon, weblog, zelfs nog kaarten via de post die Gwen had meegenomen.

Op de foto is één van de hoogtepunten van de viering van mijn verjaardag vastgelegd.

Een ander hoogtepunt was het bezoek aan de 'Musikverein', het gebouw waar vandaan altijd het nieuwjaarsconcert wordt verzorgd. 's Middags had ik opeens spontaan besloten kaartjes te kopen. Tussen 'tout Vienna' zag ik ons al zitten in de schitterende zaal. Dat bleek een beetje tegen te vallen. Het concert was niet in de hoofdzaal, maar in krakkemikkig nevenzaaltje. En de mede concertgangers bleken te bestaan uit Chinezen, in toeristenkloffie gestoken Westerlingen en te schaars geklede Russinnen. Oké, Gwen leest dit ook, en die hecht nogal aan de waarheid, van die Russinnen was er maar één. Maar ze zat wel naast ons.
Nu waren er al wat tekenen die ons hadden kunnen waarschuwen. We hadden ons kaartje op straat gekocht van één van de tientallen als Mozart uitgedoste figuren die elke passerende toerist aanspraken. Wervend voor het concert waren drie zaken, aldus de nep-Mozart: het hele orkest was in Mozart kledij gestoken, en behalve alle hoogtepunten van Mozart kregen we voor dezelfde prijs ook nog een de 'schöne blauwe Donau' en de Radetky-mars te horen. Gwen en ik hadden nog als theorie dat de kaartverkopende Mozarts van overdag ook 's avonds in het orkest zouden zitten. Maar dat was niet het geval. Eigenlijk was het orkest niet eens zo slecht, en we konden nog stiekem naar de grote zaal glippen om die ook even te zien.
Zo zat ik op mijn 50-ste verjaardag gezellig met een zaal vol medetoeristen de Radetsky-mars mee te klappen (voor de literatuurkenners, Turks Fruit, t-k-t-k-t-k-k-k). Alle levensvragen waren even verdwenen. Slechts één vraag bleef over: Hoe leuk kan een verjaardag zijn?

Morgen gaan we Hongarije in, langzaam richting Budapest.

Vijftig

2011-05-06T09:46:00.003+02:00

Ik plaats een vrij bekend gedicht.

De tuinman en de dood

Een Perzisch Edelman:

Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik,
Mijn woning in: 'Heer, Heer, één ogenblik!

Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot,
Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.

Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant,
Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand.

Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan,
Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!' -

Van middag -lang reeds was hij heengespoed-
Heb ik in 't cederpark de Dood ontmoet.

'Waarom,' zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt,
'Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?'

Glimlachend antwoordt hij: 'Geen dreiging was 't
Waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast,

Toen 'k 's morgens hier nog stil aan 't werk zag staan,
Die 'k 's avonds halen moest in Ispahaan.'
S

uit: Verzameld Werk van P.N. van Eyck (1887-1954)

Mijn tocht naar Wenen heeft weinig, zeg maar niets geholpen. Terwijl ik toch behoorlijk snel heb doorgefietst. Aan het voortschrijden van de tijd valt niet te ontkomen.
Van aller, aller, aller oudste jongere ben ik nu jongste jongere oudere. Fijn om weer eens de jongste te zijn.

Kloosterbezoek

2011-05-03T18:17:00.011+02:00

Sinds Regensburg al wind tegen. Dat zijn 5 dagen achter elkaar. En niet een beetje wind tegen, op een gegeven moment zag ik de Donau de andere kant op stromen. Dacht ik. Vandaag gelukkig een rustdag, en vanaf morgen zou de wind uit zijn normale richting moeten waaien: West!
Vandaag is het ijskoud, met af en toe een regenbuitje. Ik heb mijn borstrok maar aangetrokken (Één van mijn favoriete woorden, borstrok. Altijd blij als ik hem, of is het een haar, kan gebruiken, borstrok.).

Over 2 dagen tref ik Gwen in Wenen, het is totaal nog 120 kilometer, dus dat zou moeten lukken. De lange afstanden aan het begin, toen het nog lekker warm was, betalen zich uit.

Ik zit in Melk, aan de Donau uiteraard, bekend van het 'barokste' klooster van heel Oostenrijk. Ik heb het vanochtend bekeken, en inderdaad de Benedictijnen hebben er iets heel moois van gemaakt. Als katholiek (soort van, of in ieder geval dan van origine) zoek ik in religie altijd overdaad en tierelantijnen. Er moeten plaatjes en beelden bij, liefst zo veel mogelijk. In het klooster van Melk hangen de gouden engeltjes in dikke trossen aan de muren. Op de hoge gewelven gebeurt er teveel om op te noemen. Heiligen, huifkarren, o nee, meer strijdwagens, vrouwen met blote borsten, alles zweeft door elkaar. En passant wordt er nog even een driekoppige draak de hersens ingeslagen. O, en die kleine onschuldige dikkige engeltjes, één ervan jaagt een speer in iemand zijn schouder. Alleen God de vader zit er tamelijk bedaard bij. Of zou het Mozes zijn, hij heeft een boek in zijn handen. Nee, dan zouden het stenen tafels zijn, toch God de vader.
Motto van de Benedictijnen is, zo leerde ik, ora et labora et leger (klopt dat wel qua vervoeging, vast niet, lega?). Bidden, werken en lezen. De oude bibliotheek is schitterend. Ik hoef hem niet eens beeldend te beschrijven, haal de DVD van 'In de naam van de Roos' maar uit de kast. Alleen de wenteltrap die in het verhaal bijna eindeloos door wentelt gaat in het echt maar één verdieping omhoog.

DUITSLAND PRAKTISCH
Nog wat nagekomen Duitsland info. Voor degenen die binnenkort ook via Duitsland naar Istanbul willen gaan fietsen.
De bewegwijzering voor fietsers is in Duitsland over het algemeen dik in orde. Fietsroutes zijn vaak meer voor recreatie dan voor dagelijks vervoer bedoeld. Toen ik een fietsroute dacht af te snijden door een stukje over het 'gewone' fietspad langs de doorgaande weg te gaan bleek dat pad opeens bij het volgende dorp op te houden. Daarna was er alleen nog maar de drukke tweebaansweg.

Gwen en ik hadden het in Berlijn al eens geconstateerd. Het lijkt in Duitsland vrij gebruikelijk om drankflessen na lediging kapot te gooien. Op de fietspaden, tenminste in de steden en stadjes, lijkt het vaak alsof het net Koninginnedag is geweest. Ik ben gelukkig tot nu toe, qua banden, lekvrij gebleven, maar zat soms behoorlijk te vloeken als de scherven echt niet te vermijden waren. In Zuid-Duitsland was dit trouwens veel minder.
Er is veel minder scheiding tussen fietsers en voetgangers. Fietsers worden meer gezien als een speciaal soort voetgangers. Dat heeft voor en nadelen. Je wordt niet kwaad aangekeken als je fietst in een winkelcentrum, of op een toeristische wandelboulevard. Aan de andere kant moet je in steden en dorpen vaak op de stoep fietsen. Niet echt handig, vooral niet als ze weer eens bij een kruising zijn vergeten de stoepranden te verlagen. Je mist ook de lol om met hard gebel een verschrikte voetganger/toerist van het fietspad te jagen. (Één van de dingen die ik echt mis sinds mijn verhuizing van Amsterdam naar Utrecht.)

Uit eten is goedkoper dan in Nederland. Als ik tussen de middag ergens at dan was meestal minder dan 10 Euro. 's Avonds kan het gemakkelijk voor 15 Euro. En dan is er nog de onvolprezen Döner of de Bockwurst mit Pommes. Ik ging, dat zal duidelijk zijn, niet voor de haute cuisine, meer geld kan je altijd kwijt. Gutbürgliche Küche, dat stond er vaak met trots op de establishementen waar ik terecht kwam.

Nog een speciale vermelding voor 'Suzie's Schnitzel Paradies'. Ik zou zeggen een Bib Gourmand (volgens de Michellin gids goede prijs kwaliteit verhouding, een omweg waard). Het was in Niedernberg, ergens halverwege Zuid-Duitsland. Op één van de warmste dagen nam ik eerst maar een grosse cola. Dat was een halve liter, niet van dat kinderachtige, gross ist richtig gross. Als eten een spaghetti Bolgnese, en daarbij nog maar een grosse Cola. De bediening van Suzie was Spitze. Voor minder dan 10 euro reed ik daarna één van mijn sterkste middagen. Ik ben nog steeds benieuwd naar de schnitzels.

Hotels en pensions? Vrij gemakkelijk te vinden. De meeste touristeninformatie winkels waren dicht als ik aankwam. Maar altijd was er buiten wel iets voor handen, een folder, een computerscherm, waarmee je zelf een plek kon vinden. Prijs? Ik had als absoluut maximum 50 euro gesteld. In de echt grote steden ging dat net, daarbuiten was het meestal rond de 30 tot 35, en altijd inclusief een goed ontbijt. Bijna altijd buffet zodat je als fietser flink wat calorieën kon innemen.

De Oostenrijkers gaan wat losser om met de informatie die ze verstrekken. In Mauthausen had ik in het foldertje van de toeristeninfo gezien dat de buurman kamers verhuurde voor 28 euro. Ik er naar toe. 45 euro. Hmmm, behoorlijk verschil. Ja, het foldertje was van vorig jaar. Hmmm, inflatie gaat hard in Oostenrijk. Hier in Melk bleek een aangekondigde 21 euro er 42 te zijn. Twee keer zoveel.
Ik zit nu boven een Grieks-Mexikaans-Italiaans restaurant met Turkse eigenaren. Die vettige Griekse gyros lucht komt als onbetwiste winnaar uit de bus in de strijd tussen de verschillende keukens.
Als laatste culinaire nieuws uit Oostenrijk: salade met wiener schnitzel reepjes.
En als afsluiting van Duitsland een stuk of 40 foto's geselecteerd.

Mauthausen

2011-05-02T09:37:00.010+02:00

Gisteren het voormalige concentratiekamp Mauthausen bezocht. Er waren verschillende tentoonstellingen. Als je het allemaal weer ziet, fotomateriaal, filmpjes, verhalen van overlevenden, de barakken en de executieruimtes, dan was het toch nog weer veel erger dan dat je je in je ergste nachtmerries kan voorstellen. Als het absolute kwaad ooit bestaan heeft dan was het hier, midden in Europa. Midden in de ‘beschaving’. De schaal, de industriële uitvoering, de ideologische onderbouwing, nergens anders is de ontmenselijking zo ver gegaan.

Het Israëlisch/Joods en het Bulgaars monument

Op het complex is een groot terrein vrijgemaakt waar vele landen een eigen monument hebben opgericht. Dat is op heel verschillende manieren gedaan. De toen nog communistische landen kiezen in het algemeen voor grote afmetingen. De teksten gaan over het volk dat geleden heeft. Een paar keer worden er vechtende soldaten verbeeld. Het Nederlandse monument bestaat uit een halfopen stenen gang met aan twee kanten lijsten met namen. Het Italiaanse monument is het meest op het individuele lijden gericht. Op een muur is het een wirwar van gedenkplaatjes in alle maten en vormen. Met persoonlijke teksten, soms foto’s.

Ook al eerder gezien, maar het blijft verbijsterend, de foto’s van relaxende SS-ers. Even bijkomen in het zonnetje na een dag van vernederen, aftuigen en moord. Niets in hun houding laat zien dat ze hun werk niet als de normaalste zaak van de wereld beschouwden. Kan dat zo geweest zijn?.

Het kamp ligt in haast liefelijke Oostenrijkse heuvels. Tegenover de steengroeve waar de meeste gevangen te werk waren gesteld, en soms ter plekke doodgeslagen werden, van uitputting omkwamen, of in de afgrond werden gegooid, liggen een paar boerderijen. Hoe was dat voor de mensen die daar woonden. Gingen ze gewoon door met het land bewerken. Veel keus hadden ze waarschijnlijk niet. Hoe was het voor de overige bewoners van Mauthausen. Nadat de Amerikanen het kamp hadden bevrijd dwongen ze de plaatselijke bevolking te helpen met het begraven van het enorme aantal lijken die niet meer door de Nazi’s waren gecremeerd. Voor ontkenning was in ieder geval geen plaats meer.

Het was een grijze, donkere dag. Gepaster had het niet geweest kunnen zijn. Ik heb een aantal foto's overgezet. Klik hier.

PS: Over een ander kwaad. Als voormalig Pakistan deskundige een regel commentaar. (Als reisbegeleider tot september 2001 een stuk of 10 keer de Karakoram-highway afgereden. Peshawar, Rawalpindi/Islamabad, en bij wijze van toeristisch uitje met gewapende escorte de tribal areas en de grens van Afghanistan bezocht.)
Osama Bin Laden gepakt. Niet in zijn eentje, verscholen in een diepe grot in de tribale gebieden. Nee, hij woonde een uurtje van Islamabad, gezellig met vrouwen en kinderen. Als we met de groep een afslagje eerder op de snelweg hadden genomen dan hadden we er zomaar een interessante excursie bij gehad. Op de foto met Bin. Pakistan, fijn zo'n bondgenoot in de strijd tegen het terrorisme.

Rustig aan

2011-04-30T22:35:00.012+02:00

Ik heb twee dagen achter elkaar slechts 60 kilometer gefietst. Een geniaal concept. Het lijkt wel vakantie. Zelfs met uitgebreide pauzes doe je het in een uur of vier. De rest van de dag kun je allerlei andere dingen doen. Zoals de trein terugnemen naar Regensburg, maar daar over zo meteen meer.

In Bogen, de eerste overnachting na Regensburg, heb ik de bedevaartskerk bekeken. Hoog op een heuvel heb je een prima uitzicht en kan je in de kerk het Mariabeeldje zien dat 500 jaar geleden onbeschadigd aanspoelde op een rotspunt in de Donau. Mocht je mee willen lopen met de grote kaarsenprocessie dan moet je op de eerste Pinksterdag in Bogen zijn.
Nu zit ik in Vilshofen nog een klein stukje van de Oostenrijkse grens. Morgen door Passau en dan het volgende land in.

Ondertussen zie ik op tv de samenvatting van de ‘Traumhochzeit’ (Prins William en het burgermeisje Kate). De Duitse tv heeft het nog net niet nagesynchroniseerd, maar de commentator legt werkelijk alles uit. ‘Und jetzt antwortet Prinz William: ja’.
Dat is me sowieso opgevallen de keren dat ik de tv aandeed in hotels. Het zenderaanbod is ‘fast hunderdprocentig Deutsch’. Een enkele keer vond ik CNN op kanaal 37 of zo. Maar geen BBC, Turkse of Franse zenders. Laat staan Studio Sport.

ACHTERGELATEN ZAKEN
De lijst van zaken die ik heb achtergelaten telt tot nu toe drie items:
1. Tandenborstel
2. Fietsbril
3. Meine Handy (ik gok op Die Handy, dus dan toch meine), oftewel mijn mobiel

Ik zal één en ander toelichten.
Ik poets mijn tanden altijd onder de douche (waarom heb je anders een weblog dan om dit soort zaken te vertellen). Ooit las ik het als tip voor mensen die het uiterste uit elke dag willen halen, win drie minuten door tandenpoetsen en douchen tegelijkertijd te doen. Ik doe het meer omdat ik onder de douche staan wel lekker vind.
Thuis geeft deze gewoonte geen probleem, behalve soms wat gesputter van Gwen. In hotels gaat het wel eens mis. Je laat de borstel in de douchecabine liggen, en checkt bij vertrek alles, behalve de douche. Dat overkwam me nu dus ook weer. En nog wel de zaterdag voor Pasen. Toen ik er achterkwam, ’s avonds, wist ik dat ik tot dinsdagochtend tandenborstelloos door het leven zou moeten. Hè, bàh. Ik zou natuurlijk het hotel om een tandenborstel kunnen vragen. Maar wat is dat in het Duits? Zahnenburstel kan gewoon niet goed zijn. Bovendien had ik het idee dat de mensen in het hotel me toch al een beetje een vreemde snoeshaan vonden.
Opeens wist ik het! Voor het schoonmaken van de ketting en cassette (wielerjargon voor zeg maar achtertandwielen) had ik een oude tandenborstel bij me. Hij zag er nogal vettig zwart uit, schoonmaken ging moeizaam. Zelfs zeep hielp niet echt. Maar toen ik er tandpasta op deed, en er mijn tanden mee poetste, kwam hij opeens schoon uit mijn mond. Het vettige zepige smaakje in mijn mond verdween pas na flink spoelen. Maar de paasdagen waren mijn tanden fris en blinkend wit. En ik voelde me meer één met mijn fiets dan ooit. Ik wil het niet meteen iedereen aanraden, maar samen dezelfde tandenborstel delen schept echt een band.

Of ik al bruin ben? Op sommige plekken meer dan andere

Mijn fietsbril verdween opeens van mijn stuur. Ik had op een terrasje wat gegeten, en mijn fiets de hele tijd in het oog gehouden. Daarna nam ik iets verderop een foto. Ik bleef mijn fiets in de gaten houden. Even stond een man met een invalide jongetje in een rolstoel dicht bij mijn fiets, maar alles was afgesloten, wat viel er te halen. Eenmaal terug kon ik nergens mijn fietsbril meer vinden. De enige mogelijke kandidaat voor wederrechtelijke toeeigening was de man met het invalide kind. Voordat ik op het terras was gaan zitten had ik een tijdje rondgereden over de hobbelige keien van het stadje, de bril al in het stuur gestoken. Onwaarschijnlijk, maar misschien was ik hem toen al verloren. Kortom, ik durfde de man niet zomaar te beschuldigen. Ik bedacht wel een slimmere manier, de man vragen ‘heeft u gezien of er iemand bij mijn fiets is geweest want mijn bril is verdwenen’, en dan kijken hoe hij reageerde. Maar zelfs dat deed ik niet. Op de één of andere manier had het met het jongetje te maken. In Regensburg heb ik een bril voor 5 euro gekocht, zit prima.

Gisteravond miste ik opeens mijn mobiel. Minstens eens per dag zet ik hem aan, stel dat er een urgente boodschap van thuis is. Maar nu viel er niets aan te zetten. Tja, ik had hem opgeladen in Regensburg, wist ik al snel. Aan een stopcontact achter een stoel gehangen. Daar hing hij nu misschien nog. Maar dat was ondertussen wel 60 kilometer terug. Fietsen leek me een beetje overdreven. Maar gelukkig was er een station in Bogen. Best een handig ding, zo’n trein. Voor 21 euro was ik in drie uurtjes retour, en weer de blijde bezitter van een mobiel.

OOSTENRIJK ALWEER

Passau, nog net Duitsland

Ondertussen alweer een dag verder. Ik ben aangeland in Oostenrijk. Vandaag bijna 110 kilomeer gefietst. De inhoud van twee relaxte dagen in één dag, daar word je best moe van. Uitgebreider verslag volgt nog. Als eerste constatering alvast: Oostenrijkers lijken wat eerder geneigd tot een gezellig praatje. Duitsers zijn uiterst vriendelijk wat begroeten betreft. In winkels of hotels werd ik bijna altijd door het voltallige personeel met een ‘gutentag’, ‘servus’ of ‘gruss Gott’ ontvangen. Maar van praatjes leken ze niet te houden. Als ik zelf het initiatief nam werd er soms bijna schrikachtig gereageerd. Oostenrijkers toonden zich op deze eerste dag veel meer gezellige leuteraars.

Over de top

2011-04-27T10:54:00.017+02:00

Gisteren passeerde ik de waterscheiding tussen Rijn en Donau. Een regendruppel kan hier kiezen. Een meter de ene kant op en het wordt via Frankfurt en het Ruhrgebied de Noordzee. Een meter de andere kant op en de tocht gaat via de ‘schöne blauwe Donau’ naar de Zwarte Zee.
Iets verderop moest ik mijn blaas legen. Indachtig de regendruppels plaste ik in een stroompje. Zo, een gedeelte van mij zou in ieder geval de Zwarte Zee halen. Misschien zelfs ooit langs Istanbul en door de Dardanellen naar de Middellandse Zee gaan.
De waterscheiding is hier overigens teleurstellend laag. Nog geen 500 meter. Als je dat bergaf voordeel over 2000 kilometer moet verdelen blijft er weinig van over.
Vandaag voor het eerst de Donau gezien, tenminste op deze tocht. Ik moet zeggen dat ik de IJssel bij Kampen indrukwekkender vind. Bij de samenkomst met het Main-Donaukanaal, waar ik af kwam, was gelijk maar een mini-Ruhrgebied ingericht. De rivier staat duidelijk nog aan het begin van zijn tocht. Om geregelde scheepvaart mogelijk te maken is veel gekanaliseerd en met sluizen afgesloten.

BIJKOMEN
Vandaag ga ik genieten van één van de mooiste dingen van een fietsvakantie: een dag niet fietsen. Het is tijd om kleren te wassen, misschien zelfs de fiets. Een beetje bijkomen van deze ruime eerste week.

Hoezo Nederland het warmst

Met de warmte en de vele kilometers was het soms best zwaar. Om heel eerlijk te zijn, af en toe dacht ik waar ben ik mee bezig, wat is het doel van dit alles. Gelukkig heb ik dat achter de PC op mijn werk ook wel eens. Van paniek is er geen moment sprake geweest.

DE TOCHT
Ruim een week geleden ben ik begonnen, tijd voor een overzicht. Vanuit Kalkar belandde ik in Düsseldorf. ‘Leuk winkelen daar’, vertelde Gwen me toen we ’s avonds contact hadden, en ik van uitputting bijna van mijn stoel viel.
De volgende dag reed ik via Köln, Bonn naar Remagen. In Köln rijdt je prachtig over de Rhein-boulevard door de stad. Ik zag de Dom van achteren, en werd nog gelukkiger toen ik eindelijk de bockwurst scoorde waar ik al kilometers van droomde. Maar dat geluksgevoel verdween weer snel toen ik tussen de toeristenstromen nonchalant op de fiets een kauwgummetje in mijn mond probeerde te stoppen. Ik ging te langzaam, was nog aangeklikt, en viel met fiets en al om, voeten nog vast aan de trappers. Dat ziet er vrij onbenullig uit. Een geschaafde elleboog en twee dagen een pijnlijke schouder was het gevolg.
Bonn was net zo rustig en beschaafd als ik altijd al had gedacht. In Remagen zag ik de restanten van de beroemde brug, de eerste over de Rijn die de Amerikanen in WO II ongeschonden in handen kregen. Mijn fietsboekje beweerde dat de brug daarna zo intensief gebruikt werd dat hij drie dagen later alsnog instortte. Het verhaal bij de brug zelf was anders. Na de verovering had Hitler de verantwoordelijk officieren laten executeren. De dagen daarna hadden de Duitsers de brug zo zwaar gebombardeerd en aangevallen dat hij alsnog was ingestort.
Van Remagen ging het via Koblenz en de Loreley naar Bingen. In Koblenz maakte de bijzonder vriendelijke serveerster op een toeristenterrasje drie fouten in een rekening met twee items. Allemaal in haar voordeel. 'Ach, du Liebe, es ist noch früh'.
Vanaf Koblenz tot Bingen gaat de Rijn door een smal dal. Het is erg mooi, UNESO werelderfgoed. Maar door hetzelfde smalle dal lopen er ook aan twee kanten drukke spoorlijnen en autowegen. De pittoreske stadjes liggen vaak achter deze dubbele barrière verstopt. Ook fietsen gaat niet altijd even ontspannen. Soms zit je op een smal fietspad zonder afscherming langs de weg waar met een kilometertje of 100 per uur overheen geraasd wordt.
Vanaf Bingen werd het landschap weer meer open. Via Mainz en de Main ging ik langs Frankfurt. Het was nog steeds erg warm. Ook in Duitsland zei men, net als in Nederland, dat ze het warmste land van Europa waren. Langs de rivier was Frankfurt één langgerekt stadsstrand. Met bepakking op de fiets was er bijna geen doorkomen aan. Iets voorbij Frankfurt sliep ik in Steinheim, een oud vestingsstadje. Verder de Main en een zijriviertje op kwam ik in Hardheim. Hier werd de route eindelijk wat rustiger. Mede door de Paasdagen waren alle fietspaden vergeven van de toerende fietstoeristen. Iedereen was voorzien van één of meer Ortlieb-tassen. Met mijn vijf tassen spande ik natuurlijk wel de kroon.

Miltenburg, Rothenburg en de kruisweg

Vanaf Hardheim ging je echt merken dat je in Zuid-Duitsland, Beieren kwam. Het Duits werd steeds onverstaanbaarder. Opeens was de groet ‘servus’, of ‘gruss Gott’.
Op eerste Paasdag ging de steilste helling precies langs een kruisweg..
Rothenburg ob der Tauber was mijn volgende overnachting. Schitterend, een zo goed als geheel intact Middeleeuws stadje. Daardoor wel bijzonder toeristisch. Ik schat dat de verhouding bewoners bezoekers ongeveer net zo scheef ligt als in Disneyworld.
Van Rothenburg wilde ik in 2 dagen naar Regensburg zodat ik qua Wenen-aankomst-planning met een gerust hart een dagje rust kon nemen. Het geplande hotel halverwege bleek echter een duistere gelagkamer waar een stuk of 6 bejaarden grote potten bier dronken. Van slaapgelegenheid had men geen weet. Om half 7 moest ik nog eens ruim 10 kilometer verder. Het volgende hotel maakte de extra inspanning echter ruimschoots goed. Dit keer een goed verlichte gelagkamer waar minstens 20 mannen van rond de 60 grote pullen bier aan het drinken waren. Gemütlich zal ik maar zeggen. Het hotel was tevens slagerij, waarbij de verkoop voorin het hotel was, en de koelkamers achterin. Op de gang werd ik steeds vriendelijk gegroet door mannen in wit schort met enorme hompen vlees in hun handen. ‘Gruss Gott’.
Tittingen heette het plaatsje. Een bijzonder mooie omgeving, en heerlijk rustig fietsen. ’s Ochtends kwam ik in twee uur bijna niemand tegen.
Het eerste stukje Donau was als rivier wat teleurstellend zoals ik al schreef. Het landschap maakt wel wat goed. Vervelend zijn de gravelpaden die hier de Donauradweg vormen. Alles komt onder het witte stof. Bovendien heb en ze net vers gravel gestrooid, voor het nieuwe fiets seizoen. Ik moet erg goed opletten met sturen.
Regensburg is een soort Rothenburg in het groot. Daardoor wel meer een ‘gewone’ stad, niet alleen maar toeristisch. Ook alweer UNESCO werelderfgoed trouwens.

SLAPEN
Ik moet mijn spannende overnachtingsverhaal nog afmaken. Ik vrees dat er niet heel van overblijft. Maar als je het meebeleefd had, dan had je ook met kloppend hart in bed gelegen. Denk ik. Oké. de details, oordeel zelf. De kamerprijs was de eerste aanwijzing. 17 Euro. Waarom zo weinig, waarom dan niet gewoon 20 Euro, dat is nog steeds goedkoop. Ik wist het: 7-1 = 6! De oude vrouw die verhuurde was onnatuurlijke zwijgzaam. Waarom keek ze me steeds zo doordringend starend aan. De kamer was onnatuurlijk koud, een kilte die in je botten ging zitten. Als een mortuarium dacht ik huiverend. ’s Nachts werd ik wakker van geritsel. Muizen, ratten, de oude vrouw? Uit voorzorg had ik mijn schoenen tegen de deur aangezet zodat me tenminste bij volle bewustzijn de keel zou worden doorgesneden. In bed, half in slaap, realiseerde ik me de prijs van de twee tweepersoonskamers die ze ook verhuurde. 33 euro. Wat is 3 + 3? Voor die twee kamers plus de mijne kwam er dan precies 666 uit! En voor het douchen bracht ze 1,50 in rekening!
Uiteindelijk viel ik weer in slaap. De volgende ochtend bleek de oude vrouw een gezellige kletser. Wel probeerde ze me nog met bedorven sinaasappelsap te vergiftigen. Maar dat had ik naar 1 slok al door. Daarnaast zat bij vertrek alles wat in mijn linker achtertas had gezeten opeens in mijn rechter achtertas en andersom. Waarschijnlijk om te laten zien dat haar macht groot was, maar dat ze me gespaard had.
Of is het misschien beter dat ik niet meer alleen op vakantie ga? Wordt het me allemaal teveel?
Na deze overnachting zijn de volgende duidelijk minder hectisch verlopen. Ik ben nog wel een keer door het bed gezakt. En ik was in een stadje, Hardheim, waar de twee naast elkaar gelegen hotels zuchtend en steunend op mijn verzoek om een kamer reageerden. Één wilde de kamer nog net laten zien. De ander zelfs dat niet. Na aanbellen kwam er een hoofd uit het raam. Kamer? Oké dan. Eerst zien? Hmm, de buren hebben ook kamers, of anders is er wel een hotel 3 kilometer verder op. Tjuus, hoofd weer naar binnen. Uiteindelijk ben ik maar 3 kilometer verder gegaan.
Mijn huidige onderkomen voor de rustdag: 'Die Katholieke Akademie für Berufe im Gesundheits- und Socialwesen in Bayern e. V.'. Waar die e. V., voor staat, geen idee.

Inzwischen entlang des Rheins

2011-04-22T21:52:00.011+02:00

Ik ben aangekomen in Bingen, een stadje langs de Rijn. Er is een museum over de stad en Hildegard von Bingen. Van die laatste had ik wel eens vaag gehoord. Een middeleeuwse kloosterzuster die als eerste allerlei kennis van geneeskrachtige kruiden systematisch verzamelde. En was ze ook niet een soort van filosofe en mystica? En er was ook nog iets met muziek, toch? (oké wikipedia weet het weer veel beter.) Zeker interessant. Maar als ik voor de deur van het museum sta is het half zes. Om vijf uur is de laatste bezoeker naar buiten gewerkt.
Dat is niet de eerste keer dat het me overkomt, dat alles dicht is. Die Ilja Pfeiffer, elke dag een stukje verder dan kom je er vanzelf, heeft gemakkelijk praten (zie eerdere bijdrage). Ik heb geen Russische vriendin bij me, maar moet begin mei in Wenen zijn om Gwen te ontmoeten. Om dat voor elkaar te krijgen ziet mijn dagindeling er nu als volg uit: 7 uur wekker, half 8 ontbijt, tussen half 9 en 9 op de fiets, net iets meer dan 100 kilometer fietsen, overnachtingsplek zoeken -dat is dan zo rond 4-5 uur-, bijzonder uitgebreid douchen, door stadje lopen om te zien wat ik allemaal had kunnen zien als ik eerder was geweest, veel eten, foto’s bekijken en belevenissen opschrijven, om 10 uur naar bed.
Overdag iets bezoeken gaat ook niet echt. Wat moet ik met mijn fiets waarop mijn hele hebben en houden zit.
Op de fiets heb ik er een filosofie bij bedacht. Tijd genoeg om over van alles en nog wat na te denken. Ik zie van alles alleen de buitenkant, niets van de binnenkant. Maar de binnenkant dat is zoveel, daar is geen beginnen aan. Oké, ik geef toe, op de fiets bedacht leek het idee sterker dan wanneer ik het nu zo intik.

HET VERLEDEN
Nog vergeten te melden. In Kalkar, op mijn relaxdag toen Gwen er nog bij was, naar het Joodse kerkhof geweest. Het was een moeizame onderneming. We waren er helemaal omheen gelopen, maar alle hekken bleken dicht. Bij de toeristeninformatie waren ze duidelijk bekend met het probleem. ‘Sie mussen einmahl richtig prügelen’. Met die instructie lukte het. De laatste Joodse begrafenis was in 1969 geweest. Bernard Deczenik, geboren 1892, wat voor leven zou hij hebben gehad?

Met een Duitser waarmee ik een tijdje op fietste besprak ik van alles en nog wat. Uiteindelijk kwamen we ook op de oorlog, en ik vertelde dat Rotterdam was gebombardeerd. ‘Das wusste ich nicht’ zei hij. Nee, niet ‘Wir haben das nicht gewusst’. Bovendien betoonde hij zich duidelijk schuldbewust. Terwijl hij hooguit 35 was, zelfs zijn vader kon nog gemakkelijk van na de Tweede wereld oorlog zijn geweest. Bij psychologie leerde ik ooit dat je zeker drie voorgaande generaties met je meedraagt. Dan zouden zijn kinderen zich ook nog schuldig kunnen voelen.

FERTIG MACHEN
De overnachtingen zijn tot nu toe erg afwisselend. In Düsseldorf ging ik naar de jeugdherberg. Ik had gehoord dat ze ook ‘Einzelzimmers’ hadden. Die waren helaas op, maar ik kon wel in mijn eentje een 4-persoonskamer huren. Dan was ik al voor 4 * 29 euro klaar. Dan toch maar op een gevulde 4 persoonskamer. Kamergenoot één was denk ik een Japanner, maar misschien ook wel een Koreaan. Op alles wat ik vroeg antwoordde hij ‘Only little english’. Kamergenoot twee was een Duitser van tegen de 40. Dan moet je wel echt een loser zijn als je op je veertigste nog in een jeugdherberg zit. De derde kamergenoot kwam om kwart voor 2 ’s nachts opdagen. Hij deed alle lampen aan in ons kamertje, en ging eens rustig zijn bed opmaken. Daarna ging hij met het beddenlampje aan nog een half uur met zijn mobiel spelen.

In Remagen, de volgende overnachting, besloot ik voor een pension te gaan. Er werd me uitgelegd dat er nog wat tijd nodig was om de ‘Zimmer fertig zu machen’. Ach, ik kon nog wel even wachten. Toen ik mijn spullen naar twee hoog had gezeuld zag ik de kamer. Twee kanten van een Ikea bed waren al aan elkaar geschroefd, de rest stond verspreid rondom een uitgevouwen handleiding in een verder lege kamer. Dat was niet helemaal wat ik onder ‘fertig machen’ had begrepen. Ik ging maar in bad dobberen, waar ik verwachtte de luid uitgeschreeuwde Duitse vertaling van ‘maar waar is die kutschroef dan’ op te vangen. Maar het bleef kalm, en ik heb die nacht heerlijk geslapen.

In Bingen is het tot nu toe helemaal een waanzinnig avontuur. Maar dat vertel ik wel als ik weet hoe het afgelopen is. Al wel vast een foto van de plek waar ik mijn fiets mocht neerzetten.

Echt op weg en Waar is Gwen

2011-04-19T21:24:00.014+02:00

Op zondagochtend vertrok ik uit Utrecht, 88 kilo zwaar, bijna 50 jaar. Half tien was een half uur later dan de geplande vertrektijd, maar ik bedacht dat ik die vertraging op de gehele rit naar Istanbul wel goed zou kunnen maken. Zwager John had de avond ervoor, na wat glazen wijn, gezegd dat hij misschien ook zou verschijnen om mee naar Istanbul te fietsen. Maar toen Gwen me uitzwaaide moest ik toch alleen vertrekken.

Op zondagochtend beweegt een enkeling zich met kalme pas richting kerk. De overgrote meerderheid verkiest op de dag des Heren het zweet des aanschijns. Hijgend, puffend, rode koppen, met volledige overgave wordt er gerend en geracet op de fiets.

Na het pont bij Wijk bij Duurstede krijg ik commentaar op mijn fietsstijl. ‘Hé meneer, tandje erbij, u rijdt te licht’ hoor ik uit een groepje mountainbikers. Nota bene op het moment dat ik ze inhaal. Geduldig leg ik ze uit dat het altijd verstandig is licht te rijden, en helemaal als je lange afstanden aflegt. ‘Waar gaat u dan naar toe?’ Ik houd het maar op ‘Naar Duitsland’. Bescheidenheid siert de mens, ik wil niet steeds iedereen om de oren slaan met ‘Istanbul’. Bovendien heb ik bijna geen bagage bij me, uitleg volgt later. Een al dan niet geuite bestempeling tot ‘halve zool’ lag op de loer.

De Betuwe staat in bloei, zoals te doen gebruikelijk in deze tijd van het jaar. Onder het voorjaarszonnetje ziet het er schitterend uit. Rustig peddelend op een oude smalle rivierdijk tussen Lienden en Kesteren ben ik een tijdje echt helemaal gelukkig. Zoveel is daar niet voor nodig.

Bij Erdik zag ik voor het eerst de Rijn, die om redenen die ik sinds de lagere school al niet snap hier de Waal heet. Tot ik ga oversteken naar de Donau zal ik zoveel mogelijk in de buurt van de Rijn blijven.

De grens

Grootste teleurstelling van de dag is de grens tussen Nederland en Duitsland. Op geen enkele manier is hij aangegeven. Er staat een hek, je moet door een smalle doorgang over een schapenrooster heen, en je ben in Duitsland. Had daar niet wat meer van kunnen worden gemaakt?
Na de grens nog een kilometer of 30, en dan arriveer ik redelijk vermoeid bij het hotel van de eerste overnachting. Op het terras zit Gwen, die me die ochtend in Utrecht heeft uitgezwaaid, al achter een biertje. Best een handig ding, zo’n auto.

WAAR IS GWEN
Terwijl ik dit tik ligt Gwen gewoon naast me in bed. Was dat de gehele reis maar het geval. Ik zou verzekerd zijn van prettig gezelschap, en, als het zou gaan zoals vandaag, mijn bagage zou lekker per auto ter plekke arriveren in plaats van dat ik het allemaal op mijn fiets moet meezeulen. Helaas is dit geluk slechts éénmalig. Vanmiddag is Gwen per auto uit Utrecht vertrokken om me hier in Kalkar op te wachten. Morgen gaan we een dagje samen relaxen. Daarna zal ik het toch echt alleen moeten doen omdat Gwen weer teruggaat naar de verplichtingen in Nederland. Pas in Wenen ontmoeten we elkaar weer.

LATER
Oké, bovenstaande stond al klaar, maar komt nu pas op de blog.
Nog een grote teleurstelling op dag 1, ik moet het even kwijt. Het hotel, hemelsbreed nauwelijks 25 kilometer van de Nederlandse grens, had wel CNN, maar geen Nederland 1, dus geen Studio Sport. Er lag een berg tussen was de verklaring van de receptie. Berg? In Nederland zouden we zo’n bobbel misschien zo noemen, maar Duitsland zou toch echt andere normen moeten hebben. Fietsend bij Nijmegen had ik al oplettend gekeken of er geen overmaat aan treurige blikken en omlaag hangende schouders viel te constateren. Had Ajax NEC misschien een ongenadig pak slaag gegeven, de titelaspiraties niet meer te ontkennen. Vooral ook omdat Twente en PSV eens een keertje niet onverdiend, meestal in de laatste minuut, gewonnen hadden. Het werd me niet echt duidelijk, dus ik kon me niet anders dan verheugen in een spannende Studio Sport. Tja, dat werd dus nos.nl, alleen de uitslagen en de interviews achteraf.
Maar waar ging deze weblog ook alweer over? Fietsen, dat was het. En de tocht naar Istanbul.
Bij Kalkar op maandag een dagje gerelaxt met Gwen, pas op dinsdag weer verder gegaan. Hoogtepunt van een fietstochtje op hotel huurfietsen, ik kreeg gelijk zadelpijn, was het zicht op ‘Kalkar Kernwasserwunderland’ of zoiets. De nooit in gebruik genomen Kerncentrale is omgebouwd tot een amusementspark. De enorme koeltoren is van buiten vrolijk beschilderd. En om de 5 minuten komt er opeens een zweefmolen uit omhoog, vol met gillende kinderen. Hoe surrealistisch wil je het hebben. Bij gerucht vernamen we dat éénmaal binnen je onbeperkt ijs en patat kunt eten. Ik zie nu op de foto dat het Kernie’s familieenpark heet. Dan is Dodenwaard, onze stilgelegde (ik had eerst 'uitgebluste', qua betekenis juist, maar misschien nu met de Fukushima-ramp niet helemaal kies) kerncentrale die ik op weg naar Nijmegen passeerde, maar een dooie boel. 'Tote Hose' zoals de mensen die hier wonen zeggen.
Ik stop, anders wordt het veel te lang.
Ik hoop eens in de 2-3 dagen kort en beknopt verslag te doen, en dan vooral van het fietsen. En misschien iets over mijn diepste emoties als Ajax al dan niet kampioen wordt. (Hans)

Laatste voorbereidingen en Mission Statement

2011-04-15T16:51:00.005+02:00

Als laatste test ben ik met de volle bepakking van Utrecht naar mijn ouders in Kampen gefietst. Met ruim 20 graden en een lekker windje achter viel het niet al te zwaar. Ook in Duitsland en Oostenrijk schijnt de wind meer dan 200 dagen per jaar uit het westen te komen. Ik heb geen bezwaar, kom maar op met die wind.

Mijn ouders, tot over een tijdje

Tijdens pauzes onderweg kon ik na belangstellende vragen minstens 4 bejaarden en de visboer van Putten vertellen over mijn aanstaande tocht. De bewondering was groot, terwijl ik nog niet eens vertrokken ben. Het plan op zich is al voldoende, de uitvoering geen noodzaak.

BEROEPSDEFORMATIE
Al die jaren in de IT kunnen niet anders dan je blik op de wereld beïnvloeden. Opeens zag ik het. Utrecht-Istanbul is een project. Planning, mijlpalen, projectdoelen, liefst meetbaar gedefinieerd, alles zit erin. Hoe kan je de wereld eigenlijk nog anders beschouwen?

Al fietsend naar Kampen flitsten de projectdoelen door mijn hoofd. Misschien kon ik er zelfs een mooi mission statement van bakken.

Hoofddoel: Istanbul halen. Nevendoelen: midlife crisis door-, uit- of beleven (oké, ik geef toe, ik ben wat aan de late kant met die midlife crisis, maar beter laat dan nooit), conditie verbeteren, dat middelbare mannen-gewicht wat naar beneden brengen (tijdens de Tour d’Afrique werd je ondanks 4500+ kcal per dag alsmaar magerder, prettig om je ribben steeds beter te voelen), mijn 50ste verjaardag zo onopgemerkt mogelijk voorbij laten gaan, lekker fietsen door prachtige landschappen en andere culturen.

Maar misschien kan het toch anders. Is niet alles in het leven een project waar je op een meetbare manier beter van moet worden. Onlangs las ik Ilja Pfeiffer ‘de filosofie van de heuvel’. Op een tweede hands race fiets gaat hij samen met zijn Russische vriendin op weg naar Rome. Misschien was zijn doel een lezenswaardig en goed verkopend boek te schrijven. Dat is dan gelukt, het is zeker een aanrader. Maar in het boek verwoordde hij het anders. Alle doelen en planningen moet je vergeten. Het komt allemaal vanzelf. Het enige wat hij hoefde te doen om ooit Rome te bereiken was steeds een stukje verder naar het zuiden fietsen. Zo moet ik het ook doen. Steeds een stukje verder naar het zuidoosten, dan komt het allemaal vanzelf goed.
Nu zondag vertrek ik. (Hans)

Op weg naar Istanbul

2011-03-11T09:56:00.031+01:00

Op een koude, maar stralend blauwe dag in begin maart nam ik de trein naar Leiden. Ik was in het gezelschap van mijn fiets. Vanuit de trein zag ik de ganzen het flinterdunne laagje ijs op de sloten kapot trappen.

Van Leiden fietste ik verder naar Katwijk aan Zee. Op de boulevard bestelde ik bij een viskraam een bakje gebakken mosselen en een broodje makreel.
Wat zou ik zeggen als de visboer belangstellend zou vragen: "En meneer, waar gaat de tocht naar toe?" Een optie was: "O, naar Utrecht" met de zorgvuldig gedoseerde intonatie van "ach, wat stelt het eigenlijk voor". Waarna de reactie bijna gegarandeerd zou zijn: "Nou, toch een behoorlijke rit hoor". Het andere mogelijke antwoord was: "Naar Istanbul". Het "ach, wat stelt het voor" toontje moest dan vanzelfsprekend achterwege blijven. Misschien was dan "niet vandaag hoor" een leuke toevoeging. Maar de vraag kwam niet, en ik kon boven mijn bakje gebakken mosselen rustig wegdromen over de tocht die komen ging.

De Limes (spreek uit Lie-mès) fietsroute (zie bv europafietsers.nl) volgt dwars door Europa de noordgrens van het Romeinse rijk. Van Katwijk naar de Zwarte Zee, langs Rijn en Donau. Katwijk vormt het begin omdat daar ooit de Rijn in zee stroomde. Nu is het laatste stukje van de Oude Rijn niet meer dan een dun stroompje waarvoor de branding al teveel is. Achter een grote dam vlak bij zee is het een kanaal geworden dat via het Groene Hart naar Utrecht leidt.

De dag was koud, zoals gezegd. Er woei een behoorlijke oostenwind. Ik reed minstens 5 keer verkeerd, de eerste keer al na 500 meter. Na 92 vermoeiende kilometers kwam ik in Utrecht aan. Maar sinds Katwijk-Utrecht voelt thuis zijn geheel anders. Pas half april zal ik weer verder gaan. Maar toch, ik ben op weg naar Istanbul! (Hans)

Van Maastricht naar de Middellandse zee: De groene weg (part 2)

2010-02-05T20:14:00.044+01:00

Nog minstens een maand voordat er weer een beetje fatsoenlijk gefietst kan worden. In afwachting daarop dan maar het verslag van onze tocht van afgelopen zomer: van Maastricht naar de Middellandse zee. Ook wel bekend als de Groene weg (zie website: http://fietskaartinformatiestichting.nl/routes/groenweg/route.htm).

De cijfers:
Totaal afgelegd: 1340 kilometer
Afgelegd in: 18 fietsdagen (op een totale vakantie van 24 dagen)
Netto fietstijd totaal: 79 uur 13 minuten en 34 seconden (honderdsten afgerond)
Gemiddelde netto fietsdag: 79/18 is ongeveer 4 en een half uur
Gemiddelde: 16,9 km/uur
Langste dagrit: 127,5 km
Tevens de langste netto fietsdag: 6 uur 44 minuten
Laagste daggemiddelde: 14,1 (dag 2 in de Ardennen)
Hoogste daggemiddelde: 19,1 (dag 17 Valreas-Avignon)
Lekke banden: Gwen 1, ik 0.
Net voor vertrek nog 4 nieuwe Schwalbes-marathon-supremes gekocht. De fietsenmaker had bij de onderhoudsbeurt niet gemerkt dat je zo een stuk uit de band kon trekken. Geen klachten over de Schwalbes, iets van 8.000 km mee gereden. Het is niet voor niets (40 euro per band), maar dan heb je ook wat. Hoewel, 2 keer 40 is 80 euro voor 8000 km, 1 cent per km, daar kan je niet echt over klagen.

Ons fietsschema was als volgt (Dag-bestemming-afstand):
1. Maastricht-Spa (België) 67,0 km
2. Moulin de Bistain 65,6 km
3. Ingelsdorf (Luxemburg) 77,0 km
4. Volstroff (Frankrijk) 95,8 km
5. Chateau Salines 81,1 km
6. Charmes 90,3 km
8. Port sur Saone 110,0 km
9. Marnay 70,5 km
10. Poligny 69,1 km
11. Cernon 60,0 km
12. L'Isle d'Arbeau 127,5 km
13. Hauterives 69,6 km
15. Crest 84,1 km
16. Valreas 60,7 km
17. Avignon 76,1 km
18. Aigues Mortes 98,3 km
20. Palaves les Flotes 27,6 km
24. Vliegveld Montpellier 11,8 km

Vanaf Arles (Zuid-Frankrijk, dag 18) reden we een andere route dan de Groene weg. We moesten eindigen in de buurt van het vliegveld van Montpellier. Aiges Mortes is zeker een bezoek waard. Een ommuurd stadje midden in de zoutvlaktes en moerassen van de Camargue. Wel hypertoeristisch. Palaves les Flotes is ook vooral een toeristen oord. Maar je kan er lekker dobberen in de Midellandse zee, terwijl Montpellier een half uurtje met de bus is.

EXCESS LUGGAGE
Dit was onze eerste lange tocht met al onze bagage op de fiets. Dat is terug te vinden in het gemiddelde. In Afrika reden we over 9000 kilometer, zeker niet 100% geasfalteerd, gemakkelijk een totaal gemiddelde van boven de 20 km/uur. In Frankrijk, op het gladde asfalt, haalden we dat zelfs geen enkele individuele dag.

Nu had ik het qua bagage, in mijn onervarenheid, ook wel een beetje overdreven. Ik was benieuwd naar het gewicht, maar thuis optillen op de weegschaal lukte niet echt. De hoeveelheid kilo’s bleef onbekend. Wat niet weet wat niet deert ging echter niet op. We namen van Utrecht naar Maastricht de trein, ik kreeg mijn fiets er nauwelijks in getild.
Na twee dagen fietsen had ik na een herselectie één volle achtertas met ‘overbodige bagage’. Dat was vooral kleding. Terwijl ik uit Afrika had kunnen weten dat 1 t-shirt en 1 broek precies genoeg is voor een hele week, of in ieder geval tot de volgende rustdag. Op die rustdag schakel je dan over naar je andere stelletje, doet een wasje, zodat je een week later weer kan wisselen. Enzovoorts.

Behalve het over 3 weken uitgesmeerde leermoment: ‘Beperk je bagage tot het uiterste’, wat kan ik nog meer melden over de tocht?

De Ardennen zijn best steil. Daar heb je naar boven last van, maar ook naar beneden. Binnen 100 meter ga je veel te hard. Een afdaling is niets anders dan constant remmen. Op die manier heb je weinig profijt van alle energie die je aan het bergop fietsen hebt besteed.

Geen Ardennen, toch best pittig

Verderop in Frankrijk werd het meer glooiend. Soms zelfs zo prettig dat je met de vaart van de vorige helling af bijna weer de volgend opkwam. Maar er bleven toch ook pittige klimmetjes komen. We verheugden op ons op het stuk na Orange (stad in Z-Frankrijk), lekker plat. Daar aangekomen zaten we opeens in temperaturen van rond de 40 graden zodat er nog steeds geen sprake was van gemakkelijke ritjes.

De route was schitterend. De benaming Groene weg is een juiste. Vanaf de buitenwijken van Maastricht tot de eerste huizen van Orange was het bijna louter platteland, dorpjes, af een toe een enkel bescheiden stadje. De enige uitzondering was Luxemburg stad, maar daar ga je langs een riviertje, door stadsparken en de oude stad.

Ik wist niet dat er nog zoveel platteland was in West-Europa. In Noord-Frankrijk zijn het vooral uitgestorven dorpjes. Het is een uitzondering als je iemand op straat ziet. Winkels zijn soms moeilijk te vinden. Een enkele keer hadden we geluk, en ontmoetten we de Franse versie van de SRV-wagen.
Verderop werden de dorpjes langzaam levendiger. Het zag er wat beter onderhouden uit, er waren geen dichtgetimmerde en verlaten huizen meer. Hoe verder we naar het zuiden reden, hoe zichtbaarder de toeristische sector werd. Dat heeft zijn voors en tegens. Opeens vonden we onszelf onder de platanen op een terrasje aan een heerlijk maal en een fles wijn ernaast. Eerder was het vaak instant maaltijden van de Aldi op een campinggasje opwarmen. Dat klinkt een stuk minder, maar was ook geweldig. In de buitenlucht na een dag fietsen is elk maal overheerlijk.

Anderen waren ook op weg

IDEEEN
Ik check nog even in mijn opschrijfboekje wat ik onderweg aan summiere aantekeningen heb gemaakt. Heb ik niets belangrijks vergeten?
Onder het kopje ideeën zie ik staan: Minder bagage (+lijstje van minimaal benodigde spullen), alles een vaste plek, stevig stoeltje mee (mijn stoeltje begaf het na een week, regelmatig mocht ik daarna op die van Gwen zitten. De lieverd). Nou, dat zijn hele goede ideeën!

Van ‘on the road’ lees ik de notitie dat pas op de vierde camping, al lang en breed in Frankrijk, de Nederlanders niet meer in de meerderheid waren. Bij de eerste camping, in de buurt van Spa, probeerde ik Frans te spreken. De man achter de balie lachte me uit, en vertelde met een accent van ver boven de grote rivieren dat zijn Frans na 3 jaar in Spa ook nog steeds niet al te best was. Negentig procent van zijn gasten was Nederlands. Ik had het kunnen weten. Naast de balie lag een enorme stapel van de krant van wakker Nederland.
In Noord-Frankrijk waren de enige Nederlanders die we nog tegenkwamen mede-fietsers. Verder naar het zuiden nam de Nederlander-dichtheid uiteraard weer toe.

FRIKANDELLEN
De culinaire genoegens waren in het begin nogal beperkt. Of we warmden zelf op ons gaspitje wat op, of we gingen voor wat de camping serveerde. Dat laatste viel vaak niet mee. De keus ging tussen speklapjes, frikandellen of gehaktballen, alles geserveerd met patat natuurlijk. Op de eerste camping in Luxemburg ontwaarde ik opeens een salade op het menu. Voor de lichte trek zei de mevrouw van de camping. Onder 8 plakken ham en 8 plakken kaas vond ik wat gesneden ijsberg-sla, verdronken in slasaus, met spekjes. Omdat dat met gemak in een holle kies past lag er voor alle zekerheid nog een gebakken ei boven op.

Eindconclusie, niet perse gebaseerd op het bovenstaande: het was een geweldige tocht. We fietsten door prachtige landschappen. Dorpjes, stadjes, bergen, vlaktes, stuwmeren, rivieren en kleine beekjes, en uiteindelijk de Middellandse Zee, alles zat erin. Afzien in regen, kou maar ook enorme hitte. Heerlijk bijkomen op de camping in je tentje, alle geluiden van het buiten slapen om je heen. Nog meer genieten van af een toe een rustdag. En de dag erna, nog heerlijker, weer terug op de fiets.
Ik wil weer!!! (Hans)
PS: voor alle foto's hier klikken .

Van Maastricht naar de Middellandse zee

2009-12-13T12:19:00.006+01:00

Na anderhalf jaar zowaar nieuw leven in onze weblog. Wel onder het motto 'beter laat dan nooit' en eigenlijk ook 'beter iets dan niets'. In juli en augustus van dit jaar zijn we van Maastricht naar de Middellandse zee gefietst. De foto's zijn gesorteerd en geplaatst. Daar blijft het voorlopig bij. Een verslag zal volgen, ooit. (Hans)

De evaluatie part 3 (inclusief een flinke portie nostalgie, of misschien zelfs weemoed)

2008-06-18T23:44:00.017+02:00

Het loont om door te schrijven ook al is de tour allang ten einde. En niet alleen om het vuurtje van onze weemoed naar de tour op zijn minst smeulend te houden. Vorig week kwam er zelfs een heuse vraag binnen over de banden die we gebuikt hebben. Gwen heeft al via de vragensteller zijn weblog geantwoord, maar ik zal het hier even kort herhalen.

ONZE BANDEN
We reden op de Schwalbe Marathon XR en Supreme. De Supreme is meer bedoeld voor de verharde weg, de XR voor de meest extreme omstandigheden. Volgens de kwalificaties van de fabrikant ga je met de Supreme voor snelheid, met de XR voor grip en schokbestendigheid. Gwen heeft een tijdje ook op asfalt op de XR gereden, terwijl ik de Supreme erop had. Het verschil leek vooral psychologisch te zijn. Zo’n gladde band voelt een stuk sneller. Maar van een duidelijk onderling verschil in snelheid was geen sprake.
Al onze lekke banden (6 in totaal) waren met de Supreme. Overigens zijn er allerlei goedjes die je in je binnenband kan spuiten en beloven lekke banden te voorkomen. Onze medefietsers Henk en Louise gebruikten zoiets, zij haalden Kaapstad zonder een enkele lekke band.
Het goedje heet Joe’s Special Stuff volgens hun weblog, maar als ik google vind ik alleen maar recepten voor hamburgers met ui met champignons. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Henk en Louise zijn beide overtuigde vegetariërs, en bovendien zeker geen fans van de Amerikaanse (eet-)cultuur.

Luna

OP DE TOILET
Onder deze wervende titel plaats ik de eerste, en misschien wel enige, aflevering uit de serie “mooie, onuitwisbare herinneringen”. Niet omdat er een gebrek aan onuitwisbare herinneringen zou zijn, maar veel is natuurlijk al eerder gemeld.
Het gaat om een omschrijving van een beeld, een momentopname, in Ethiopië. Maar voordat het beeld ten volle gewaardeerd kan worden moet ik eerst wat zaken uitleggen.
Kennismaken met de lokale cultuur in Ethiopië is niet entree betalen om in een zaaltje een mooie klompendans te aanschouwen, of op een braderie een sigarenmaker in actie zien. Het dansen en zingen wordt ook gedaan als er geen toerist in zicht is, alleen voor het eigen plezier. Als er wel buitenlandse bezoekers in de buurt zijn willen de Ethiopiërs ook wel eens spontaan tot een dans komen. Praten gaat vaak moeizaam door de taalbarrière, dans en gezang is een alternatieve manier om contact te maken.
In één van onze kampen in Noord-Ethiopië merkten de kinderen dat wij een bepaalde dans erg leuk vonden. Het bijbehorende gezang was een soort vraag en antwoordspel tussen de voorzanger en de groep. Onder het zingen stampte iedereen met zijn stok op de grond, elke zichzelf respecterende Ethiopiër heeft altijd een stok bij zich, en draaide rond in een cirkel. Die avond zag je steeds weer de kinderen, slechts gekleed in een lange deken, de dans en het gezang opvoeren. (Op http://www.tourdafrique.com/tourdafrique/videos.html staan een aantal video’s. Bij de video tda2008_ethiopia1 wordt het gezang als achtergrondgeluid gebruikt. ).
De volgende ochtend vroeg, heel vroeg, nog in de schemering van voor de zonsopgang, begaf ik me richting toilet. Het was koud en er hingen mistflarden. Het toilet was, zoals gebruikelijk in Ethiopië, een door onszelf gegraven latrine. Een gat met aan twee, hooguit drie kanten iets van doeken gespannen zodat je nog een soort van privacy had terwijl je er boven hing. Terwijl ik gehurkt mijn best deed niet in het gat te vallen, en me tegelijkertijd probeerde te ontspannen, zag ik in de schemering schaduwen bewegen. Een aantal Ethiopiër had de nacht, slechts gehuld in dezelfde deken die ze de hele dag omhebben, in de buurt van ons kamp doorgebracht. In het halfduister waren ze mij gewaar geworden. Er was weer actie, één van de bijna buitenaardse aliens was weer tot leven gekomen! Enthousiast renden ze richting toilet waar ik de noodzakelijke ontspanning niet echt meer voor elkaar kreeg. Zo enthousiast waren ze dat ze spontaan met de stokken op de grond gingen stampen en in het beproefde gezang uitbarsten. De positie waarin ik me bevond leek me niet ideaal om een stukje Ethiopische cultuur tot me te nemen. Ik hees mijn broek op, glimlachte naar de zingende Ethiopiërs, en keerde onverrichter zake weer terug naar mijn tent.

NOG MEER NOSTALGIE
Vannacht droomde ik zowaar over de Tour d’Afrique. We waren net aangekomen in Kaapstad. De tourleiding vertelde dat er nog wat tijd over was, en dat we de tour best nog een keer konden fietsen. Hup, ik zat alweer op de fiets, net als alle anderen, en we waren weer op weg. Nog een keer heel Afrika doorfietsen. Waarom niet, in de droom was het een kwestie van gewoon even doortrappen.
In Nederland fietsen is duidelijk anders dan in Afrika. Niemand zwaait naar je. Zelfs medefietsers van het serieuze type, in fietskleding op racefietsen of mountainbikes, zeggen nauwelijks hallo. Dat is wel even iets anders dan de duizenden keren ‘Salaam’, ‘Jambo’ of ‘Hello’ in Afrika. In Namibië en Zuid-Afrika werd er zelfs door groepjes motorrijders respectvol naar ons gezwaaid.
Tussen haakjes, bovenstaande onderschrijft perfect een vermoeden dat ik al langer heb. Als motivatie voor verre exotische reizen geeft men vaak dat de mensen daar zo anders, zo interessant, of zelfs bijzonder zijn. Maar minstens zo belangrijk is misschien wel het feit dat we daar zelf zo bijzonder en interessant zijn. Opeens ben je iemand. Wildvreemden nodigen je uit voor de thee bij hen thuis, hangen aan je lippen als je vertelt over het verre vreemde Westen, laten je zelfs op de toilet niet met rust. Als vanzelf ben je opeens een VIP, en dat is geen onprettig gevoel.

Zoey

Op een Nederlands fietstochtje waren er wat opgeschoten lagere school jongetjes. Ze schreeuwden ‘hé fietser’, en één gooide zelfs iets in mijn richting. Een dennenappel waarschijnlijk. Maar dat haalde het niet bij Ethiopië natuurlijk. Daar hadden de kinderen soms complete hinderlagen gelegd, en vlogen de projectielen aan alle kanten om je oren. Wat waren we kwaad, maar nu zijn het bijna mooie herinneringen geworden. Elke fietstocht was een avontuur, in dat licht stelt Utrecht-Bunnik-Zeist-Utrecht wel eens teleur.

FOUTE MANNEN
De foto’s hebben helemaal niets van doen met Afrika of fietsen. (Die vind je nog wel onder bv Links-Ethiopie 2008.) Het enige doel is om de site wat leesbaarder te laten lijken, niet gelijk af te schrikken met een enorme lap tekst. Het zijn Luna en Zoey. Luna woont sinds bijna vier weken bij ons. Zoey, haar dochter, moest in het asiel eerst nog een blaasoperatie ondergaan. Zij is nu twee weken hier.
Luna is een rustige, beetje verlegen, nette dame. Waarschijnlijk valt ze op foute mannen, want Zoey heeft duidelijk wat wildere genen. In het begin moesten ze weer aan elkaar wennen, door de operatie van Zoey hadden ze elkaar vier weken niet gezien. Nu wordt er weer volop gestoeid, waarbij het maar af en toe uit de hand loopt. Favoriet spelletje is elkaar besluipen, vanuit een hinderlaag aanvallen, en vervolgens achter elkaar aan rondjes rennen door het huis. (Hans)

De evaluatie part 2

2008-06-09T13:43:00.012+02:00

Google analytics laat zien dat er nog steeds mensen naar onze weblog kijken. Waar vraag is moet aanbod komen, dat is één van de principes waarop ons economisch systeem is gebaseerd. Wie ben ik om me daaraan te onttrekken. Eens kijken of er nog wat te melden is.

FILMPJES
Vanuit wat duistere directories op onze laptop hebben we de laatste filmpjes opgeduikeld. De selectie staat nu op volgorde in ons Picasa webalbum Filmpjes. Als je op diavoorstelling drukt worden ze achter elkaar afgespeeld. Bij elkaar is het zowat voldoende voor een avondvullende speelfilm. Oké, de spanningsboog zakt af en toe behoorlijk in, en sommigen zijn misschien alleen interessant als je ze het label ‘experimenteel’ geeft. Maar mocht Nederland voortijdig het EK moeten verlaten, val je in een diep gat, dan kan je hier wat afleiding zoeken.
Voor de mensen die alleen voor de highlights gaan, wat waarschijnlijk wel verstandig is: in ‘Hans emotioneel, eindstreep in zicht’ kan ik met moeite mijn emoties bedwingen. In ‘Op het journaal: "taai toer eindig"’ zie je hoe we met de tour het Zuid-Afrikaanse journaal haalden. Het is een mooi voorbeeld van de Afrikaanse taal. De technische kwaliteit is matig, of beter gezegd slecht, maar de diepte-interviews met winnaar Jos en winnares Deb zijn goed te volgen.
(Link naar het journaal-item doet een beetje gek. Eerste keer klikken krijg je een ander filmpje, tweede keer klikken alsnog het journaal-item. Ik vermoed dat het aan Picasa ligt.)

WENNEN
Een vriendin mailde ‘Je ziel reist met de snelheid van een paard’. Ik weet niet hoelang een paard er over zou doen van Kaapstad naar Utrecht, waarschijnlijk langer dan 4 maanden, maar het heeft zeker zijn tijd nodig om weer aan het Nederlandse leven te wennen. Tijdens de tour hoef je je nooit af te vragen wat te doen. Met fietsen, slapen, eten en bijkomen zijn al je dagen gevuld. Thuis moet je opeens weer zelf je dagen vullen. Er is niet meer vanzelf die constante stroom van nieuwe indrukken en ontmoetingen. De afgelopen vier maanden zijn we gewend geraakt aan een hoog niveau van stimulatie, terug in Nederland ga je aan een soort van ‘nieuwe indrukken deprivatie’ leiden. Nu, bijna een maand later, zou ik zeggen dat we bijna weer helemaal in Nederland zitten. Het grootste deel van onze ziel is teruggekeerd, een stukje Afrika hebben we gewoon meegenomen.

SPULLEN
In de eerste evaluatie had ik al gemeld hoe goed onze fietsen zich hadden gehouden. Ik wil voor toekomstige fietsers dat nog wat nader preciseren. Van alle reserveonderdelen, een fikse tas van een kilootje of 15, hebben we met z’n tweeën slechts 4 binnenbanden, 3 kettingen en 4 remblokjes gebruikt. Reserve zadel, stuur, cassettes, spaken, kabels, de meerderheid van onze kettingen, allemaal voor niets meegenomen. Het principe blijft natuurlijk ‘beter mee verlegen dan om verlegen’. Maar het idee dat ik van te voren had dat er van alles kapot zou gaan bleek veel te negatief.

EZELS
Nog wat losse flodders die ik al eerder kwijt had gewild. In Ethiopië liep bijna iedereen, er waren wat fietsers, een enkeling bewoog zich op een ezel. Bijna altijd waren de berijders van de ezels mannen. In de dorpjes waar we doorheen reden was er meestal een soort van kroeg. De kroeg was herkenbaar door Coca-cola of bier reclameborden, een ander herkenningsteken was de grote groep ezels die er voor de deur stond. Terwijl de vrouwen en de kinderen zich een ongeluk sjouwden, meestal ging alles in een grote doek op het hoofd, reden de mannen op hun ezel naar de kroeg.
Ook de fietsen werden bijna alleen door mannen bereden. Dat gold ook later voor Tanzania en Malawi. Vrouwen zaten wel eens achterop, met name in Malawi. Net als bij ons de benen aan één kant, een arm om de man heen geslagen.
In Ethiopië én in Tanzania hadden we een zo goed als identieke conversatie. Onze vraag ‘Why are there no women on bicyles?’ Antwoord: ‘That is not our tradition’. En daarmee was de zaak afgedaan.
Als ik verder mag gaan: de conclusie lijkt gerechtvaardigd alsof er een omgekeerd verband is tussen de mate van economische ontwikkeling van een land en de mate waarin de taken tussen de sexen gelijker en rechtvaardiger zijn verdeeld. In Lusaka, Zambia, opvallend veel rijker dan buurland Malawi, zag je opeens dat mannen zich bemoeiden met hun kinderen. Ze namen ze aan de hand mee, speelden met ze. Ik realiseerde me dat ik dat in de voorgaande landen eigenlijk nooit had gezien. (Hans)