بدن انسان در شرایط استراحت به ازای هر کیلوگرم وزن معادل یک سی سی آب در ساعت نیاز دارد. این مقدار برای یک فرد 70 کیلوگرمی حدود 7/1 لیتر در روز خواهد بود. این میزان با افزایش فعالیت بدنی و در شرایط محیطی مختلف تا بیش از 10 لیتر در روز می تواند برسد.

مواد محلول در آب معمولی شامل مواد معدنی و عناصر مختلف مانند سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیوم و بسیاری املاح دیگر می باشد. این الکترولیتها و دیگر مواد مورد نیاز بدن از طریق آب و نوشیدنی های مختلف تامین می شوند. کمبود هر کدام از الکترولیتها و عناصر مختلف می تواند باعث ایجاد اختلال در عملکرد بدن بویژه در شرایط دشوار همچون ورزش کوهنوردی شوند. در ورزش کوهنوردی با توجه به نوع فعالیت بدنی و نیز حمل کوله پشتی و شرایط محیطی چون گرما، سرما و باد، نیاز بدن به آب بیشتر است. پاسخ مناسب و کافی به این نیاز لازمه یک برنامه کوهنوردی بدون عارضه است.

بهترین راه برآورد میزان مایع مورد نیاز بدن در یک فعالیت ورزشی توزین ورزشکار قبل و بعد از ورزش است. میزان کاهش وزن بیانگر میزان آب از دست رفته و مایع مورد نیاز برای جبران آن است. این روش عملا در ورزشی مثل کوهنوردی قابل انجام نیست. لذا پروتکل های مصرف آب و دیگر مایعات در کوهنوردی لازم و بسیار مفید می باشد.

پیش از شروع صعود با مصرف کافی آب باید بدن در حالت هیدراتاسیون مناسب باشد. این امر با مصرف حداقل نیم لیتر آب طی دو ساعت قبل از شروع صعود امکان پذیر است. با توجه به اینکه معمولا مدت متوالی هر صعود بیش از یک ساعت است در یک شرایط آب و هوایی متعادل و در یک برنامه متوسط و ارتفاع نه چندان زیاد، در هر 20 دقیقه حدود 200 تا 250 سی سی آب نوشیده شود. در ورزش کوهنوردی این آب باید حاوی حدود 40 گرم قند (7-6 حبه قند) در هر لیتر باشد. همچنین در صورتی که صعود مداوم بیش از 2 ساعت به طول می انجامد لازم است که حدود 6/0 گرم نمک به هر لیتر این آب اضافه شود. این ترکیب ضمن تامین مایعات مورد نیاز بدن و جبران آب از دست رفته، مانع خستگی کوهنورد می شود. توصیه می شود پس از پایان صعود و تصمیم برای کمپینگ مایع زیاد و شیرین تر نوشیده شود تا ضمن جبران کمبود آب، روند ترمیم ذخایر گلیکوژن عضلات شروع شده و کوهنورد را برای صعود بعدی در همان برنامه آماده سازد.

مصرف آب میوه های رقیق شده به نسبت 1 به 2 با آب نیز می تواند مایع مناسبی باشد. باید توجه داشت که مصرف مایعات خیلی شیرین ضمن کاهش جذب آب باعث ایجاد خستگی در کوهنورد نیز خواهد شد.

در نهایت باید تاکید نمود که از مهمترین مواد مغذی در ورزش کوهنوردی آب و مایعات است و با توجه به دشواری دسترسی و حمل آب در برنامه های کوهنوردی لازم است که کوهنوردان برنامه ریزی مناسبی جهت مصرف کافی آب در حین صعود و کمپینگ خود داشته باشند. به نظر می رسد برای کم کردن وزن کوله پشتی آخرین چیزی که باید از کوله پشتی خارج شود آب است! چرا که آب مایه توان و موفقیت و در مواقعی نجات جان کوهنورد است.
 

 گردآوری: دکتر سعید بهاءلو
منبع:پایگاه اطلاع رسانی پزشکی کوهستان

او مي‌گويد:

 مي‌خواهم ببينم سقف توانم كجاست و تا جايي كه امكان داشته باشد آن را امتحان مي‌كنم. ليلا در برنامه‌ي نانگاپاربات كه با حمايت باشگاه دماوند و شركت نارون آرا برگزار مي‌شود، سرپرست يك گروه هفت نفره است. اعضاي اين گروه كه همگي مرد هستند، كاظم فريديان، سامان نعمتي، سهند عقدايي، احسان پرتوي نيا، حسين ابوالحسني، و محمد نوروزي نام دارند. اما متاسفانه يكي از هم‌گرو‌هي‌هاي آنها (سامان نعمتي) در ماجرايي كه از زبان خود ليلا اسفندياري مي‌شنويم در نانگاپاربات ناپديد مي شود و ديگر کسي او را پيدا نمي کند. براي روح بزرگش آرزوي آرامش داريم.
ليلا اسفندياري، يكي از قهرمانان كوهنوردي ايران، 38 ساله، مجرد و زيست‌شناس است. او كه از 30 سالگي كوه‌نوردي را آغاز كرده، اكنون پس از گذشت 3 ماه از فتح قله‌ي نانگاپاربات در فكر صعود به يكي ديگر از قله‌هاي هيماليا به نام ليلاپيك است. ليلا با هدف شكستن مرزهاي آنچه براي يك زن ممكن است، تا به حال دو غار از دشوارترين غارهاي دنيا را با موفقيت پيموده و صعود زمستاني دماوند را از 3 مسير مختلف به انجام رسانده است. ديواره‌ي علم‌كوه را صعود كرده و صعود يخچال دره‌‌ي يخار كه از بزرگترين يخچالهاي ايران است را با موفقيت به پايان رسانده است. جالب اينجاست كه ليلا، اولين زني است كه غار پراو، ديواره‌ي علم‌كوه و دره‌ي يخار را پيموده و همه‌ي اينها به دليل سختي راه و فني بودن آنهاست.

” از سال 79 در حد رفتن به توچال و پلنگ‌چال بودم. دوستي به نام پروانه دنيوي در پلنگ‌چال پيدا كردم كه عضو باشگاه دماوند بود و به من گفت وقتي مي‌تواني اينقدر خوب صعود كني، عضو اين باشگاه شو. من توانم خيلي خوب بود اما دانش نداشتم. عضو باشگاه شدم و از 79 تا 80 يك سري كوه‌هاي اطراف تهران مثل برج و خولنو را صعود كردم اما اين صعودها فني نبود. در عيد سال 80، 5 قله از قله ‌هاي كرمان را صعود كردم. با همان گروه، كلي از قله هاي آذربايجان مثل سهند و سبلان را صعود كردم. اما اينها همه در حد كوهنوردي بود و كوهنوردي فني نبود. سال 81 با بچه‌هاي فني بيشتر آشنا شدم و كم‌كم گرايشم رفت به سمت كار فني. سنگ‌نوردي، غارنوردي كه اول غارنوردي‌هاي معمولي بود بعد شد فني. غارنوردي را از كاظم فريديان ياد گرفتم. بعد از صعودهاي بسياري كه باهم داشتيم، شديم هم طناب. ديوار علم كوه را با هم صعود كرديم و خيلي از ديواره‌هاي ايران، غار پرو و دره‌ي يخار را باهم رفتيم.”

در 23 سالگي از خانوداه‌ام جدا شدم.حتما نوجواني او با ديگران تفاوت زيادي داشته كه حالا اين ليلايي شده كه مي‌بينيم. وگرنه چطور ممكن است زني اين چنين پيشرو، از خانواده‌اي كه هيچ‌كدام اهل چنين كارهايي نبوده‌اند، بيرون آمده باشد. اما بر خلاف تصور ما خودش چيز ديگري مي‌گويد:” اتفاقا من اصلا كودكي خوبي نداشتم به خاطر اينكه پدرم شديدا آدم متعصبي بود…”. همين پدر متعصب زندگي ليلا را دگرگون مي‌كند. ليلا در جواني و در سن 23 سالگي تصميم مي‌گيرد به دليل سخت‌گيري‌هاي پدر از خانواده‌اش جدا شود و تنها زندگي كند. ليسانس ميكروبيولوپي دارد و فكر مي‌كند كه مي‌تواند از پس مخارج زندگي اش بر بيايد. مي‌گويد:” هيچ كس در اين كار با من موافق نبود و خانواده ام مرا به خاطر اين كار ترك كرد اما من دوست داشتم كه خودم باشم و براي خودم زندگي كنم. اين پدرم بود كه هميشه برايم تصميم مي‌گرفت. اولين خانه‌اي كه اجاره كردم شش متر بود. نه حمام داشت و نه آشپزخانه و اين براي دختري كه در خانواده‌اي با وضع مالي خوب بزرگ شده بود، خيلي سخت و غيرقابل تحمل بود.”

ليلا به ياد مي آورد كه آن روزها دختر خيلي خجالتي و بي‌زباني بوده و اين كار را هم تحت تاثير دو دوست دانشجويش انجام داده بود. او مي‌گويد: “وقتي براي دانشگاه انتخاب رشته‌ مي‌كردم، پرستاري را دوست داشتم به خاطر فعاليت زيادي كه دارد و بعد هم وكالت. اما عملا پدرم انتخاب كرد كه من چه رشته اي را بخوانم. گفت ميكروبيولوژي خوب است چون مي‌روي در آزمايشگاه و كسي با تو كاري ندارد! اما براي اينكه وكيل شوي بايد خيلي الپره باشي. “

الپره يعني چي؟ “يعني خيلي پررو باشي.”

به هر حال اين عمل من يعني جدايي از خانه يك اعتراض بود كه چرا هميشه بايستي پدرم به من دستور بدهد كه چكار كنم؟ من يك آدم هستم و بايد براي زندگي آينده‌ام تصميم بگيرم. هميشه نمي‌توانم اجازه بدهم پدرم براي من تصميم بگيرد.” او مخارج خودش را از راه تدريس تامين مي‌كند و بعدها موفق مي‌شود شغل مناسب تري را در كارخانه‌ي دستمال كاغذي چشمك پيدا كند. بعد از آن شغلي را در بيمارستان آبان به دست مي‌آورد و تا سال گذشته به صورت مستمر و منظم هر روز صبح تا عصر به سر كار مي‌رفته است.
“من سال گذشته در مهر ماه اين برنامه را با مشورت كاظم انتخاب كردم. قبل از آن، من براي يك برنامه‌ به سوچي در روسيه رفته بودم و مي‌خواستم عميق‌ترين غار دنيا را بروم. منتها از آنجايي كه ايراني هستيم، پليس روسيه اجازه نداد كه ما وارد آبخازيا شويم. من وقتي برگشتم ايران؛ خيلي افسرده شدم. براي مبارزه با اين افسردگي‌، نانگاپاربات را پيشنهاد دادم، كتابش را خواندم و با كاظم و كساني كه اين قله را صعود كرده بودند مشورت كردم. با توجه به اينكه اين قله‌ي سختي است و احتمال مرگ خيلي زياد است، در نهايت تصميم گرفتم. فكر كنيد تا قبل از ما چيزي حدود 250 نفر به اين قله صعود كرده بودند كه حدود 70 نفر مرده بودند. من برنامه را اعلام كردم و براي اينكه تمريناتم را شروع كنم، 15 آبان 86 از كارم استعفا دادم. تقريبا هر 5 روز هفته برنامه داشتيم.”

ليلا آرزوي هميشگي‌اش را برآورده كرد. اينكه به سركار نرود و بتواند به طور حرفه اي روزانه 7 ساعت تمرين داشته باشد. “در تمام دوراني كه هم كار مي‌كردم و هم كوهنوردي، صبح ساعت 5 از خواب بلند مي‌شدم و 6 از خانه مي‌رفتم بيرون و بايد در بيمارستان ساعت 7 كارت مي‌زدم. تا ساعت 3 بيمارستان بودم و بعد از 3 با آن تن و روح خسته تازه مي‌رفتم استخر براي تمرين يا سالن سنگ و يا بدن‌سازي. 5 شنبه ها با كوله مي‌رفتم بيمارستان چون مثلا قرار بود عصر همان روز برويم تبريز كه جمعه قله اي را صعود كنيم. و شنبه ها هم با همان اوضاع كثيف و عرق برمي‌گشتم سر كارم و ظهر، بعد از سه روز رفت و آمد تازه مي رسيدم كه دو ساعت استراحت كنم. هفت‌ سال به همين ترتيب گذشت.”

من اسپانسري پيدا كرده بودم كه تمام هزينه‌هايم را مي‌داد. وقتي ما يك تيم شديم تمام پول را در اختيار گروه قرار دادم.

سه بار تا پاي مرگ رفتم

هر چند بدن ليلا براي چنين صعودي كاملا آماده بود اما اين چيزي از خطرات و ماجراهايي كه يك كوه 8000 متري در هيماليا مي‌تواند داشته باشد، كم نمي‌كند. ليلا مي‌گويد: “سه بار تا پاي مرگ رفتم. اولي‌، زماني بود كه هنگام بالا رفتن سنگ بزرگي با سرعت بسيار زياد از نوك دماغم گذشت و محكم روي ران ام فرود آمد. دو روز در كمپ خوابيده بودم تا بهتر شوم. تمام رانم خون مرده شده بود و من تقريبا فلج شده بودم. اگر كمي آن‌طرف تر افتاده بود، توي سرم مي‌خورد. يك بار ديگر هم زماني بود كه با باراني از سنگ‌هاي ريز و درشت مواجه شديم. چاره اي نداشتيم. آنجا بود كه فكر كردم اين بار ديگر حتما مي‌ميريم اما اين يك شانس بزرگ بود كه هيچ كدام از سنگ‌ها به ما برخورد نكرد. بار ديگر هم، از زور خستگي طوري روي زمين نشستم كه چيزي حدود 100 متر سقوط كردم. خيلي وحشتناك بود اما توانستم خودم را نگه دارم.”

دوست داشتم بميرم و پايين نيايم

ليلا در جواب اين سوالم كه در مرگ سامان چه كسي مقصر بود، مي‌گويد:” ببنيد كسي مقصر نبود. هر بدني يك سقفي دارد. كسي مي تواند به ارتفاعات خيلي زياد برود و خسته نشود و كسي هم نمي‌تواند. سامان تا روزي كه صعود مي‌كرديم، وقتي برنامه مان دو يا سه روزه بود، مثلا مي‌رفتيم تا كمپ يك يا کمپ دو و برمي‌گشتيم، خيلي عالي بود چون برنامه نهايتا دو يا سه روز بود. 5 روز در بيس كمپ استراحت مي‌كرديم و دوباره راه مي‌افتاديم. ولي وقتي به برنامه‌ي 4، 5 روزه رسيديم بدنش خودش را نشان داد. از همه عقب مي‌افتاد. سامان تا روزهاي قبل اش جلوتر ازهمه حركت مي‌كرد و مسير باز مي‌كرد يا طناب را از زير برف بيرون مي‌كشيد. خيلي فعال بود. تا ساعت 6 صبح كه رسيديم به جايي براي استراحت. باز هم مي‌گفت حالم خوب است.

سامان خيلي آدم نگويي بود. اسهال گرفته بود و نمي‌گفت. اينها همه احتياج به درمان دارد و اگر درمان نكند بدنش ضعيف مي‌شود. ساعت 10 صبح بهش گفتيم ديگر بايد برگردد. مي گفت صعود اين قله براي من خيلي مهم است. اگر صعود مي‌كرد هر چقدر ارتفاع بيشتر مي‌شد براي خودش بدتر مي‌شد و براي ما هم مشكل ايجاد مي‌كرد. بهترين راه اين بود كه برمي‌گشت چون هم ساعت ساعت خوبي بود. 10 صبح، زير آفتاب و يك مسير نرمال و برف‌مالي شده. انقدر مسير خوب بود كه طناب ثابت هم كشيده نشده بود. نياز نداشت كه كسي با او برگردد پايين. حتا بچه ها بهش ‌گفتند با تو بر مي‌گرديم پايين اما قبول نكرد. البته حق هم داشت. 400 متر بيشتر با قله فاصله نداشتيم. 50 روز براي رسيدن به اين قله تلاش كرده بود. به ما قول داد كه بر مي‌گردد پايين و ما به راهمان ادامه داديم. اما او برنگشت.

از بيس كمپ او را مي ديدند. گفتند سامان يك كمي فرود داشت و وقتي كه بارش قطع شد دوباره شروع كرد به صعود. پيش خودش تصور كرده كه هواي خراب همين‌قدر بوده و من امكان اين را دارم كه امشب اينجا استراحت كنم و فردا قله را صعود كنم. ما قله ر ا صعود كرديم آمديم پايين. در صد متر ارتفاع، سامان را ديديم. برايش دست تكان داديم و او با دو دستش براي ما دست تكان داد و به ما تبريك گفت: ماشاالله. در مسيري كه ما مقداري پايين و دوباره بالا مي رفتيم ديگر سامان را نديديم. تا رسيديم جايي كه سامان ايستاده بود. ديديم سامان نيست. فكر كرديم برگشته پايين. نگو زماني كه ديده ما ديگر داريم به او مي رسيم، رفته خودش را پشت يكي از آن تخته سنگ‌ها قايم كرده كه وقتي ما رد شديم و رفتيم پايين، او بماند و فردا قله را صعود كند. تا آن موقع هم سالم بود. او نبايد از دستور ما سرپيچي مي‌كرد و بر نمي‌گشت يا حالا كه برنگشته بود، از جايش تكان نمي‌خورد و پنهان نمي‌شد.

ليلايي كه با سختي به جايي كه مي‌خواسته رسيده، مي‌تواند الگوي خوبي براي عده‌اي باشد اما من قهرماني براي كشورم نشدم

شب طوفان شد. طوري كه ما خودمان تا 5 صبح صبر كرديم. چادر را پيدا نمي‌كرديم. مه بود و ما حتا نورهاي چراغ‌مان را به زور مي توانستيم ببينيم. خود من در هر 5،6 قدمي كه برمي‌داشتم به اندازه‌ي چند دقيقه سرم را روي كلنگم مي‌زدم و مي‌خوابيدم. تشنگي پدر همه مان را در آورده بود. يك قطره آب نداشتيم و چيزي حدود 20 ساعت بود كه غذا نخورده بوديم و غذايمان در حد تنقلات بود. شكلات. چادر را هم پيدا نمي كرديم. در همين شرايط ما وقتي امديم پايين متوجه شديم سامان نيست. ولي ديگر امكان نداشت برگرديم بالا. يعني آن مسيري كه ما در دو ساعت آمديم پايين، 10 ساعت در آن طوفان طول مي‌كشيد برويم بالا و اگر مي‌رفتيم مي‌مرديم. حتا كاظم كه سر حال تر از همه‌ي ما بود، قطعا مي‌مرد. من دوست داشتم بميرم اما نيايم پايين.

مردن در كوه را ترجيح مي‌دهم

من دوست دارم در كوه يا در غار بميرم. براي خودش ابهتي دارد. من به جايگاه سامان غبطه مي‌خورم. چون فكر مي‌كنم سامان كجا مرد و من معلوم نيست كجا بميرم. اصلا از مردن نمي‌ترسم. مي‌دانستم كه 10 درصد احتمال صعود هست اما من خودم را روي قله مي‌ديدم و از صعودم مطمئن بودم. اگر دفتر خاطرات من را بخوانيد اين را مي‌بينيد. من واقعا موفق شدم. با اينكه هيچ حامي نداشتم و هيچ كس نبود كه از من حمايت كند و به درد دل هاي من گوش كند. آن موقع‌ها كه خسته از كوه مي‌آمدم، هيچ كس نبود كه من را تر و تازه كند يا يك شامي بگذارد جلويم. من خيلي سخت به جايي كه هستم رسيدم اما جايگاه من در اجتماع مشخص نشد. اين ليلايي كه با اين سختي به جايي كه مي‌خواسته رسيده، مي‌تواند الگوي خوبي براي عده‌اي باشد- به هر حال آدم‌هاي مثل من كم نيستند كه دوست دارند خودشان باشند و آزاد زندگي كنند- اما من قهرماني براي كشورم نشدم. اصلا كسي من را نمي‌شناسد.

منبع:سايت شيرزنان

در فواصل‌ معين، از يك‌ برنامه‌ تنظيم‌ شده‌ به‌ شرح‌ زير استفاده‌ كنيم: 1- صبحانه: قبل‌ از رفتن‌ به‌ كوه‌ صبحانه‌اي‌ كامل‌ كه‌ داراي‌ مواد چربي‌ و قندي‌ است‌ صرف‌ كنيم. البته‌ نبايد خيلي‌ مفصل‌ باشد؛ چون‌ هضم‌ آن‌ مشكل‌ مي‌شود. نوشيدن‌ نيم‌ليتر چاي‌ – كه هم‌ طعم‌دهان‌ را تازه مي‌كند و هم‌ محرك‌ است‌ – مفيد است. از خوردن‌ شير، قهوه‌ و شكلات‌ كه‌ ديرهضم‌ هستند بايد جلوگيري‌ كرد. امّا نان‌ برشته‌ يا بيسكويت‌ آغشته‌ به‌ كمي‌ كره‌ با عسل‌ يا مربا را مي‌توان‌ به‌ مقدار نسبتاً زياد مصرف‌ كرد. 2- غذاهاي‌ مختصر: در طول‌ روز در ضمن‌ صعود هر سه‌ ساعت‌ يك‌ بار، بايد مقدار كمي‌ غذا خورد؛ چون‌ در كوهستان‌ غذايي‌ به‌ مفهوم‌ ناهار وجود ندارد و به‌ جاي‌ آن‌ بايد از غذاي‌ مختصري‌ كه‌ قسمت‌ عمدهِ‌ آن‌ را مواد قندي‌ تشكيل‌ مي‌دهد؛ استفاده‌ كرد. معمولاً سه‌ ساعت‌ بعد از صبحانه‌ يك‌ غذاي‌ مختصر – در ضمن‌ يك‌ توقف‌ يك‌ ربع‌ ساعته‌ يا 20 دقيقه‌اي – بايد صرف‌ شود. يادمان‌ باشد، هميشه‌ چند لحظه‌ پيش‌ از غذاخوردن‌ و چند لحظه‌ پس‌ از آن‌ استراحت‌ كنيم. غذايي‌ كه‌ پس‌ از صرف‌ صبحانه‌ خورده‌ مي‌شود، بهتر است.شكلات، بيسكويت، نان‌ شيريني‌ و مربا و غذاي‌ نزديك‌ ظهر هم‌ گوشت‌ پخته، تخم‌مرغ، كره، پنير و مربا باشد. عصرانه‌ هر چه‌ ميل‌ داريد؛ با توجه‌ به‌ سليقه‌ و اشتهاي‌ خود بخوريد. ناني‌ كه‌ همراه‌ خود به‌ كوه‌ مي‌بريد بايد به‌ شكل‌ بيسكويت، كه‌ هضم‌ آن‌ آسان‌ است، باشد. 3- شام: غذاي‌ كاملي‌ در هنگام‌ شب‌ بايد خورده‌ شود. ابتدا خوردن‌ يك‌ كاسه‌ سوپ‌ داغ‌ و خوشمزه‌ توصيه‌ مي‌شود تا بدين‌ ترتيب‌ مقداري‌ از آب‌ و املاح‌ معدني‌ بدن‌ كه‌ ضمن‌ كوه‌پيمايي‌ خارج‌ شده؛ جبران‌ شود. پس‌ از آن‌ مواد آلبومين‌دار مثل‌ گوشت، تخم‌مرغ‌ و لبنيات‌ مصرف‌ شود چون‌ فرصت‌ كافي‌ براي‌ هضم‌ آن‌ وجود دارد. 
4- تنقلات: مواد غذايي‌ كم‌حجمي‌ هستند كه‌ اغلب‌ در جيب‌ يا كوله‌ پشتي‌ كوهنوردان‌ يافت‌ مي‌شوند كه‌ در حين‌ راه‌رفتن‌ يا صعود، از آنها استفاده‌ مي‌كنند. اين‌ تنقلات‌ شامل‌ ميوه‌هاي‌ خشك‌ مثل‌ برگه، قيسي، كشمش، بادام‌ و گردو و آب‌نبات‌ ترش‌ و شيرين‌ است‌ كه‌ تمام‌ اينها ارزش‌ غذايي‌ بالايي‌ دارند و پرانرژي‌ هستند و مصرف‌ آنها آسان‌ است. زماني‌ كه‌ معده‌ غذايي‌ را نمي‌پذيرد، بهترين‌ راه‌ تأ‌مين‌ انرژي‌ لازم‌ براي‌ بدن، مصرف‌ همين‌ تنقلات‌ است                         

 منبع:کتاب کوهستان و سایت:انسان و طبیعت

سال شمار تاريخ کوه نوردي ايران
در سال 1315 چند کوه نورد آلماني با شگفتي عکسي از خانم ملوک تيموري در قله توچال را برداشته و براي انتشار در جرايد به برلين مي فرستند. اين سال را مي توان سرآغاز کوه نوردي نوين براي زنان شمرد.
-         سال 1318 ليدا مارکاريان بانوي کوه نورد ارمني موفق به صعود قله الوند گرديد.
-         سال 1322 توران ميرهادي کتاب کوه هاي من را ترجمه نمود.
-         سال 1325 خانم تربيت رئيس دبيرستان نوربخش به همراه خانم نوکياني سازمان کوه نوردي دبيرستان نوربخش را تاسيس نمود.
-         سال 1325ملوک تيموري در جمع ده نفري مردان به قله دماوند رسيد.
-         سال 1326 منير اسفيا مديريت باشگاه نيرو و راستي را برعهده گرفت.
-         سال 1327 مصادف با اقدام جسورانه اقدس بهارمست در بازديد از غار شاپور
-         سال 1328 يک کاروان مرکب از عصمت قاضي- فخري کوهکن- نصرت کوهکن به همراه 7 نفر از آقايان به قله تخت سليمان در منطقه علم کوه صعود کردند.
-         سال 1329 خانم ها عصمت قاضي، فخري، کوهکن، نصرت کوهکن به همراه 2نفر از کوه نوردان مرد از طريق تخت فريدون به قله دماوند صعود کردند و همين افراد بدون فاصله از پيروزي چند روز پيش به شاخک علم کوه صعود نمودند.
-         سال 1336نرگس حکيمي به عنوان نخستين بانوي کوه نورد کشور موفق به اخذ گواهينامه شد.
-         سال 1342 نخستين شب ماني بانوان بربلندترين قله ايران قله دماوند توسط دو بانوي قدرتمند کشوري مهري زرافشان و نلي يقاييان به ثبت رسيد.
-         سال 1344 خانم نلي يقاييان با فتح قله منبلان بام اروپا افتخار آفريد و مهري زر افشان صعود زمستاني قله تمام يخ زده با ايران دماوند را براي جامعه زنان به ارمغان آورد.
-         سال 1353 فاطمه ميريان عضو کانون کوه نوردان تهران به اتفاق سه مرد به اثر سقوط بهمن در ارتفاعات غار يخ مراد بدرود زندگي گفت.
-         فاطمه ميريان اولين بانوي شهيد ورزش کوه نوردي ايران به شمار مي ورد.
-         سال 1356 تيم يازده نفري بانون قله  هاکوپا، نوري گوا، گورنکه در ژاپن را صعود کردند.
-         سال 1360 اولين گروه مستقل بانوان به نام گروه کوه نوردي بانوان آرش خانمها مينو ميرزاده، زهرا خرمکي، زهره سلامت، زينت اويس و افسر شانديز تاسيس شد.
-         سال1363 بانوان خرمکي، زهره سلامت ، اختر شانديز همراه با مردان از مسير همداني ها صعود از ديواره بيستون و صعود به گرده آلمانها را به نمايش گذاشتند.
-         سال 1364 صعود به قلل علم کوه و پيمايش يازده قله در خط اراس سياه قوک به کرما کوه انجام شد.
-         سال 1365 صعود به قله دماوند از جبهه شمالي و شمال شرقي، و صعود زمستاني به قله خلنو توسط بانوان آرش
-         سال 1366 صعود ديواره بيستون از مسير منصور و عقاب ها  ديگر مسيرها و اولين صعود مستقل فني بر روي ديواره پل خواب، مسير روجا توسط همان گروه انجام شد.
-         سال 1367 صعود ديواره علم کوه از مسير فرانسوي ها (شش ساعته) مسير لهستانيها(پنج ساعته) و اولين صعود مستقل روي گرده آلمانها به مدت سه ساعت و نيم به همت خانم ها سهيلا يزدآبادي، سهيلا ميرزايي و فريده يزد آبادي انجام شد.

-         سال 1369 نوبت به کار نمونه و بزرگ بانوان کوه نورد شاهو در کردستان رسيد. که اقدام به تاسيس انجمن حمايت از بانوان کوه نورد کردند.
-         انجمني که هدف آن حمايت از ديگر فعاليت هاي اجتماعي بانوان، ايجاد علاقه و جذب بانون به کوه نوردي و تامين امکانات ورزشي و آموزشي براي بانوان است.همچنين در اين سال صعود گرده آلمانها به صورت تک نفره و بدون استفاده از ابزار در يک ساعت نيم و صعود ديواره علم کوه از مسير هاري رست توسط سهيلا ميرزايي، انجام شد.
-         سال 1371 بيست تن از دانشجويان کميته کوه نوردي جهاددانشگاهي دانشگاه تهران موفق به صعود علم کوه شدند.
-         سال 1371هيئت کوه نوردي بانوان بروجرد شروع به فعاليت نمود.
-         سال 1372انجمن کوه نوردي بانون کشورفعاليت خود را به طور رسمي آغاز کرد.
-         سال 1376 بانوان کوه نورد آموزش و پرورش فارس(عفاف) اولين صعود برون مرزي به قله 5985 متري کليمانجارو را انجام دادند.
-         سال 1376 پريسا نوبري و آذر عبدي عضو تيم ملي سنگ نوري در مسابقات آسيايي شرکت کردند پريسانوبري طي چهار سال متوالي نفر اول مسابقات سنگ نوري کشوري بود.
-         سال 1377 هيات کوه نوردي بانوان استان فارس، گروه کوه نوري بانوان دانشگاه علم و صنعت و گروه کوه نوردي بانوان شرکت ملي نفت ايران به طور رسمي فعاليت خود را آغاز نمود.
-         سال 1379 خانم کژال شيخي از گروه آرش موفق به صعود يازده ساعته از جبهه شمالي دماوند گرديد.
-         سال 1379 گروه کوه نوردي بامداد استان فارس و گروه کوه نوردي ساپکو تاسيس گرديد.
-          سال 1380 آروز الماسي عذارا قبالي ، معصومه پرهيزگار، زهرا و معصومه سي سي پور از بند عباس طي يک برنامه 33 روزه به تعدادي قلل شاخص بالاي 4000 متر صعود کردند.اسکي فرود آمد در همين سال زرتاج گندمريز از کوه نوردان داراب موفق به صعود ديواره علم کوه، بيستون و کسب مقام اول مسابقه سنگنوردي داراب گرديد.
-         سال 1380 نسرين عبدالهي از بانوان گروه کوه نوردي پرتو کرمانشاه موفق به صعودت ديواره علم کوه از مسير فرانسوي ها گرديد. در همين سال پرستو ابريشمي از گروه دماوند موفق به صعود يک روزه زمستاني قله دماوند از مسير يال جنوبي و شمال شرقي شده است.
-         سال 1380 کيواندخت امين در منطقه قره قروم و پايگاه کي 2 راه پيمايي داشت.
-         سال 1380 مهري جعفري از گروه آرش سرپرستي و راه پيماي در دره آندرسم را با موفقيت به نمايش گذاشت.
-         سال 1380 تيم ملي کوه نوردي بانوان ايران، ليلا بهرامي، فرخننده صادق، فاطمه بطحايي، زهرا نظري، رضوان سلماسي، بهاره سينکي، صديقه مقادم به سرپرستي زهرا رحيم زاده موفق به صعود قله پومري به ارتفاع 7165 متر گرديدند. در همين سال مريم بهرامي نژاد، گشايش مسي بر روي ديواره گرمابدر پل خواب و بيستون را انجام داد.
-         سال 1381 نخستين گروه کوه نوردي بانوان کرمانشاه به صورت رسمي فعاليت خود را آغاز کردند
-         سال 1381يک دوره کلاس سنگ نوري  به مدت 10 روز به مربي گري دو خانم فرانسوي برگزار شد.
-         سال 1381 تيم کوه نوردي بانوان شرکت نفت به قله آرارات صعود کردند.
-         سال 1381 مصادف بود با سقوط و يکتوريا کياني راد به عمق چاه 18 غار پرو که جان خد را از دست داد. ويکتوريا و ليلا اسفندياري از نخستين بانواني هستند که موفق به بازيد کامل اين غار شدند.
-         سال1381 پرستو ابريشمي از مسير فرانسوي ها و هاري رست و همچنين رويا سادات عضنفري  از مسير فرانسوي ها ديواره علم کوه را صعود کردند.
-         سال 1382 برخي از اعضاي تيم ملي بانوان کوه نورد به قله نيرخا با ارتفاع 6159 متر صعود نمودند. -          سال 1382 شيما شادمان ،پرستو ابريشمي و شيفته مبيني برنامه شب ماني بانوان بر روي قله دماوند را با موفقيت اجرا نمودند.
-         سا ل1382 تيم کوه نوردي بانوان شرکت نفت ايران به قله البروس در روسيه صعود کردند.
-         سال 1383 کاترين هاکوپيان نخستين بانوي ارمين از ايران به قله آرارات صعود کرد و خانم ماري اکبري در قله آرارات جان خود را از دست داد.
-         سال 1383  اخترشانديز، کاترين هاکوپيان و روز يک  در آوانسيان موفق به صعود چهار قله آراگاس در ارمنستان گرديدند.
-         سال 1383 پرستو ابريشمي موفق به صعود ديواره علم کوه از مسير لهستانيها، قيف و مسير کرمانشاهي ها شد.
-         در سال 1383 رويا غنفري موفق به صعود ديواره علم کوه از مسير فرانسوي ها و هارت رست شد.
-         سال 1384 مينا منصور روستا از باشگاه دماوند نام خود را به عنوان نخستين باني صعود کننده ايراني به قله يخي و مستقل آيلند پيک به ثبت رساند.
-         سال 1384 مهشيد  مهديان از خانه کوه نوردان ايران طي يک برنامه مستقل  و انفرادي به قله 7105 متري کورژنفسکايا در پامير تاجيکستان رفت که به دليل شرايط بد جوي از ارتفاع 6900 متري بازگشت نمود.
-         سال 1384 تيم ملي کوه نوردي بانوان موفق هب صعود قه شاه داغ در آذربايجان گرديد.
-         سال 1384 مهشيد مهديان ، پرستو ابريشمي، ليلا قوره دان، ليلا نور محمدي، فهيمه در سازان ، مهري خسروي و سونيا طاهري موفق به بازديد کال از غار پرو شدند.
-         سال 1384عذا اقبالي ،نيلوفر اقبالي، آرزو الماسي، ليلا آسيابان از شهر هاي بندرعباس، اهواز، زاهدان  و چابهار با شعار (از کرانه هاي خليج فارس تا بام افريقا پيام صلح) موفق به صعود قله 5985 متري کليمانجارو شدند.
-          سال 1384 تيم ملي بانوان کشور متشکل از فرخنده صادق،لاله کشاورز، ليلا بهرامي، رضوان سلماسي، رويا سادات غضنفري ،نسرين نعمتي، به قله اورست بلندترين فرازاي گيتي، صعود کردند.
-         سال 1384 گلي بيگانه ، طاهره اميري و پروين موسوي، از گروه کوه نوردي بانوان آموزش و پروش شهرستان ري به قله آرارات ترکيه صعود کردند.
-          سال 1385 نسرين عبدالرحيمي مقام اول مسابقات سنگنوردي استان تهران در رشته بلدرينگ را از آن خود ساخت.
-         سال 1385 رضوان سلماسي عضو تيم ملي و از بانوان کوه نورد همدان موفق به صعود ديواره علم کوه از مسير هاري رست گرديدند.
-          سال 1385 ، ليلا اسفندياري و منيره رفيعي موفق به صعود مستقل بر روي ديواره علم کوه از مسير لهستان 52 شدند.

     برگرفته از سايت “همطناب”

 نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهوا نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري كرد .
رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , كاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يك آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث كاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .
دربرخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد(همچون پيمايش غار هاي رودخانه اي ), بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار كاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار اشكال در عملكرد مي شود و بدن قادر به كنترل دماي قسمت مركزي خود نيست و درجه حرارت حرارت مركزي بدن از 37 درجه به كمتر از 35 درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند بيشتر مستعد هيپوترمي هستند.

علائم و نشانه ها :
1- فرد احساس سرمای شدید میکند.
2-بی اختیار لرز شدیدی به مصدوم دست می دهد و بدن آنها دچار لرز مي شود .
3- پوست سرد وخشك و رنگ پریده مي شود.
4- نبض كند مي گردد.
5- تعداد تنفس بيمار كمتر از حالت طبيعي مي شود .
6- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر مي رسد .
7- در مراحل بعدي بیهوشی به فرد دست ميدهد:تشخیص تنفس و ضربان قلب مصدوم دائما مشکل تر می شود.
8- خواب آلودگي ظاهر مي شود كه ممكن است به كُما منجر شود .
9- ممكن است ايست قلبي رخ دهد .

ساير علائم عبارتند از :
پوست سرد : يكي از علائمي كه دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شكم )
لرز :
از واكنش هاي دفاعي بدن براي گرم كردن خود است و بدن بطور خودكار سعي مي كند تا با افزايش كار عضلات حرارت بيشتري توليد كند و دماي قسمت مركزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و كاهش بيشتر دماي بدن , اين واكنش دفاعي نيز مختل مي شود .
گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حركات و فعاليتهاي بدني
اشكال در تكلم و صحبت كردن و همچنين سفتي و انقباض عضلاني از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .

كمك هاي اوليه :
1- با رعايت اصول ايمني ابتدا بيمار را از تماس بيشتر با سرما نظير بادوتماس با سنگ ،يخ وبرف باز داريد.
2-سپس ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل ABC (كنترل راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر كمكهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم .
3- بيمار را در يك پوشش محافظ بپیچید بطوری که سر و گردن را بپوشاند.نباید دست ها و بازو های مصدوم در تماس با بدنش باشد. زیرا این کار باعث می شود حرارت بدن مصدوم به خارج منتقل شود.
4-انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك ودور از باد و ترجيحاً سربسته (مانند پناهگاه , چادر ,غار برفي , … )
5-خارج كردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن پتوي گرم و خشك بر روي او.
6-هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نكنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد .
7-بدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممكن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج كردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد .
8-در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .
9-مصدوم را از نظر یخ زدگی وسرمازدگي موضعي معاینه کنید و در صورت لزوم به درمان آن بپردازید ولي الويت ابتدا با سرمازدگي عمومي مصدوم است.
10-نباید به مصدوم بيهوش نوشیدنی بدهید.
11-نباید دست یا پای مصدوم را ماساژ دهید یا مصدوم را تشویق کنید که ورزش کند.
نكته : براي كنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر كنيد.
مهم : حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد كرد .

گردآوری:  دكتر حميد مساعديان

منبع:پزشکی کوهستان