Hof/Haan

Henri Roorda, ‘De ontmoffing der mensheid’

Rokus Hofstede — Thu, 04 Jun 2026 10:06:07 +0000

Onlangs droomde ik dat ik oog in oog stond met een grote viervoeter, half koe, half schaap, die me aankeek met een schrandere, makke blik. Hij werd aan de lijn gehouden door een politieagent die hem aan mij voorstelde met de woorden: ‘Dit is het Mensdom!’ Ik bekeek het dier met gevoelens van sympathie. Ik had me vaak laten vertellen hoe ongelofelijk veel werk het Mensdom dagelijks verzet en hoe gewillig het zich laat scheren. De oppasser zei: ‘Als het kwaad wordt, berg je dan maar.’ Ik antwoordde: ‘Laten we dan alles doen wat we kunnen om te voorkomen dat het kwaad wordt.’… > Lees verder

En daar is hij weer: Michel Houellebecq

Martin de Haan — Mon, 02 Mar 2026 15:23:39 +0000

Deze week, vlak na zijn 70e (volgens zijn moeder en zijn geboorteakte) of 68e (volgens hemzelf) verjaardag, verschijnt Combat toujours perdant, de nieuwe dichtbundel van Michel Houellebecq (zijn vijfde), op de voet gevolgd door een plaat waarop hij samenwerkt met Frédéric Lo, Souvenez-vous de l’homme. Een mooie gelegenheid om hier het cultinterview te plaatsen dat hij elf jaar geleden met Dailymotion had. (N.B. Ja, ik ben nog altijd bezig met het vertalen van die poëzie.)

… > Lees verder

Marcel Proust beantwoordt de Proustvragenlijst

Martin de Haan — Sat, 28 Feb 2026 10:39:23 +0000

CONFESSIONS – An album to record feelings & thoughts [1887]

Je favoriete deugd. – Alle deugden die niet eigen zijn aan een sekte, de universele.

Je favoriete eigenschappen bij een man. – Intelligentie, moreel besef.

Je favoriete eigenschappen bij een vrouw. – Zachtheid, naturel, intelligentie.

Je favoriete bezigheid. – Lezen, dagdromen, poëzie, geschiedenis, toneel.

Je voornaamste eigenschap. –

Je idee van geluk. – Leven in de nabijheid van alle mensen die me dierbaar zijn, met daarbij de schoonheid van de natuur, een voorraad boeken en partituren, en een Franse schouwburg in de buurt.

Je idee van ellende.… > Lees verder

Marcel Proust en de Proustvragenlijst

Martin de Haan — Sat, 28 Feb 2026 10:04:54 +0000

Het begon allemaal met een vriendenboek van een keurig net Frans burgermeisje. In het Engels, want de gegoede Franse burgerij in de late negentiende eeuw was anglofiel: CONFESSIONS – An album to record feelings & thoughts. Rood omslag met gestempelde bloemenrand en goudkleurige opdruk, aan de achterkant voorzien van een etiket van librairie GALIGNANI, Engl. & Americ. Books, 224 Rue de Rivoli, Paris. Binnenwerk van gekleurd papier, tweeënnegentig bladzijden die door de trotse bezitster met de hand zijn genummerd en waarop steeds dezelfde vragen staan, ingevuld door haar vrienden. Helemaal achterin een stempel van de uitgever: W. Greening, Binder, 183 Fleet Street, London.… > Lees verder

Pierre Bourdieu, ‘Postscriptum over dominantie en liefde’

Rokus Hofstede — Tue, 13 Jan 2026 12:11:21 +0000

[Op 5 juni 1989 zond Rudi Laermans een drie pagina’s tellend verslag over de receptie van Pierre Bourdieu in Vlaanderen naar een Amsterdamse vertaler, en bood deze onbekende in één moeite door slaapgelegenheid in Leuven aan. De decennialange vriendschap die daaruit voortvloeide, was in zekere zin aan Bourdieu te danken. In de jaren negentig zou Laermans Bourdieu een ‘té grove sociologische borstel’ aanwrijven, en ook in recentere essays hekelt hij diens hang naar determinisme en sociologisme – maar de vriendschap tussen socioloog en vertaler hield stand. Daarom verdient het ‘Postscriptum over dominantie en liefde’, uit Bourdieus tot dusver onvertaald gebleven La domination masculine, hier alsnog een – in vriendschap aan Rudi opgedragen – (gedeeltelijke) vertaling.… > Lees verder

Op weg naar perfectie: de 19e druk

Rokus Hofstede — Sat, 03 Jan 2026 13:33:38 +0000

Vijfendertig jaar lang zit ik in de vertalerij en dat is mijn love story. Nooit gedacht dat ik Haňta nog eens zou kunnen parafraseren, de hoofdpersoon uit Hrabals Al te luide eenzaamheid, een van mijn lievelingsboeken. Maar laat ik eerlijk wezen: mijn love story, als het op vertalen aankomt, kan alleen Annie Ernaux zijn. Niet alleen omdat ik verliefd op haar was toen ik destijds aan de vertaling van Les Années werkte – dat was tenminste het sterke vermoeden van mijn vriendin Ilse. Maar ook omdat ik zonder Ernaux nooit ook maar een flauw benul zou hebben gehad van wat commercieel succes is.… > Lees verder

Als een rollende steen: de geschiedenis van een zin

Martin de Haan — Mon, 15 Dec 2025 11:03:08 +0000

In 2007 kreeg ik als vrijgevestigd scribent een leuk verzoek: of ik voor vijf officiële instanties (het Nederlands Fonds voor de Letteren, het Vlaams Fonds voor de Letteren, het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, het Expertisecentrum Literair Vertalen en de Nederlandse Taalunie) een ‘vertaalpleidooi’ wilde schrijven – ongetwijfeld omdat een auteur uit eigen gelederen de belangen van diens werkgever weleens voorop zou kunnen stellen, met grote conflicten en spanningen als gevolg. Die conflicten en spanningen kwamen er natuurlijk toch wel, maar uiteindelijk wisten Hof (die ik erbij had gevraagd: twee staan sterker dan één, en Rokus heeft de prachtige titel bedacht) en ik een document te produceren waar we zelf volledig achter stonden en waar ook de vijf instanties zich in konden vinden.… > Lees verder

Je bent nooit de schrijver die je wil zijn

Rokus Hofstede — Sun, 16 Nov 2025 21:37:45 +0000

‘Je bent nooit de schrijver die je wil zijn, je bent de schrijver die je kan zijn.’ Woorden van de Argentijnse vertaler Ariel Dilon over Henri Roorda. Henri wie?

Tussen 1917 en 1925 schreef Roorda, Zwitsers schrijver met een Nederlands paspoort, honderden humoristische chroniques, cursiefjes of columns in Frans-Zwitserse dagbladen als de Tribune de Genève en de Gazette de Lausanne. Hij beoefende een bastaardgenre met weinig literaire adelbrieven en meende dat hij door zijn broodschrijverij nooit de maat van zijn talent had kunnen geven, maar hij produceerde desondanks proza dat ook honderd jaar na dato geestig en fascinerend genoeg blijkt om aan de vergetelheid te worden ontrukt.… > Lees verder

Looren-energie

Martin de Haan — Sat, 15 Nov 2025 14:16:05 +0000

Ruim vijftien jaar geleden, toen Rokus en ik het blog van het tijdschrift Tirade een paar weken mochten vullen, beschreef ik onder de titel ‘Vertaalmoeheid’ een verschijnsel dat ik zelf nog nauwelijks kende: het vertalen moe zijn, er huizenhoog tegen opkijken, opgebrand zijn van het hele dagen zoeken naar creatieve oplossingen voor extreem subtiele problemen. Inmiddels ken ik het wel – ik zie zelfs dat ik in 2022 al een naschrift met die strekking onder het oorspronkelijke tekstje heb geplaatst. Dat ging vooral nog over de lichamelijke klachten die het zittende bestaan oplevert, maar ik had ook de mentale kant kunnen en moeten noemen.… > Lees verder

Fototentoonstelling: Voix / Voices

Martin de Haan — Tue, 11 Nov 2025 14:29:10 +0000

AANKONDIGING / UITNODIGING

Kom in de Eerste Bergensche Boekhandel (Bergen, NH) van 22 november tot en met 21 december 2025 kijken naar de expositie van fotoserie Voix/Voices van Martin de Haan. Op zaterdag 22 november, 16 uur is de feestelijke opening. Tijdens de opening van de tentoonstelling zal ook De Haans jongste vertaling, van de aforismen van Kafka, te water worden gelaten. Wees welkom!

De in Frankrijk wonende fotograaf Martin de Haan (Middelburg, 1966) is vooral bekend als vertaler van o.a. Michel Houellebecq, Milan Kundera en klassiekers als Riskante relaties en Manon Lescaut. Hij is zelf ook essayist en romancier: zijn roman Ramkoers (2021) was volgens Trouw een van de beste boeken van het jaar.… > Lees verder