હૃદય પરિવર્તન

Jain Trustee : जैन महाजन परंपरा के ट्रस्टी कैसे हो! कहीं आप साहब ट्रस्टी तो नहीं?

2017-08-15T07:53:00.000-07:00

प्राचीन जैन महाजन परंपरा के ट्रस्टी वर्तमान में दिखने वाले ट्रस्टी

ट्रस्टी विचारणा

कुछ समय पूर्व हुए संमेलन के पहले एक आपसी मिलन में अत्यंत प्रसिद्द आचार्य भगवंतने

एक बात रखी थी : श्री संघ के ट्रस्टी बनने हेतु एक आचार मर्यादा एवं ट्रस्टी बननेका

क्वोलीफिकेशन बनना चाहिये, सिर्फ पैसो के जोर पर बनते गैर-जिम्मेदार-व्यसनी ट्रस्टीओ

श्री संघ की गरिमा घटाते हे एवं उन्होंने कहा :

"कम से कम मामूली से मामूली मर्यादा ऐसी रहनी चाहिए की ट्रस्टीपद निभाने वाले व्यक्ति

सातव्यसन के सेवन से दूर हो! "

जमींकंद-रात्रिभोज त्याग की बाते तो आज के युग में जैसे असंभवीत सी प्रतीत हो रही हे|

जिनशासन के भावी की चिंता हो ऐसी पल आ पहुंची हे| बदकिस्मती से संमेलन में इस

मुद्दे को चाहिए उतना महत्व नही दिया गया..रह गया....

शास्त्र कहते हे, प्रभु की आज्ञा के प्रमाण से : निस्वार्थ भाव से संघ की सेवा करने वाले

प्रशासक को तीर्थंकरनाम की प्राप्ति होती हे!

पर यह बात उसी ट्रस्टी को समज में आएगी जो ट्रस्टी व्याख्यान में आता हो|

तिन प्रकार के ट्रस्टी देखने को मिलते हे|

१, संघसेवक,

सही अर्थ में श्री संघ के सेवक बनकर रहे,समय-शक्ति,संपति सभी चीज का यथाशक्ति

कभीकबार तो शक्ति के अलावा - खर्च करता रहे| संघ हेतु अपना अहं,स्वमान,बुद्धिको भी

एक तरफ रखकर संघ की ओर पूज्य गुरुभगवंतो की सेवा-वैयाव्च्च करे|

सही और योग्य ट्रस्टी इन्हें कहा जाए|

२,संघ सहायक

इस प्रकार समय न दे पाये किंतु सहाय करे; संघ के किसीभी कार्य में खड़े रहे,

प्रसंग में आये-जाए| कार्यकर्ता और साथी ट्रस्टियो के पास साहस से अपनी

गैर-मोजुदगी की गलती का स्वीकार करे और कामकाज का पूछे!

अब आता हे नंबर

३,साहब

इनके अप लक्षण दिखाऊ आपको,

संयमी महात्माओ के प्रति बहुमान-सदभाव का सदंतर अभाव,

प्रवचन के दौरान अनिवार्य रुप से गैर-हाजर,

आराधको के साथ अशिष्ट व्यवहार,

पैसो के दम पर मनचाहा कराने की मंछा,

जोर और ताकत बताने की विकृत मानसीकता,

चढ़ावे और उछामणी के समय उनका पावर सपाटी पर देखने को मिले. -

मैंने ऐसे भी ट्रस्टी देखे हे जिनके लिए कलम को लिखने में भी शर्म महसूस हो|

लंपट ट्रस्टियो की बाते तो सुनी थी किंतु अब तो दारु पिने वाले एवं जुआरी ट्रस्टी भी देखने मिलते हे !

रात को नो बजे के बाद मीटिंग हो तो 'साहब' आ नहीं पायेंगे... क्यों की उसके बाद उनके पैरो का गरबा

प्रोग्राम होता हे| आघात और पीडा अकथ्य हे, उनकी बोतल-शोतल पूजन की सभी को जान होती हे

किंतु उस रहमदार-नेक नामदार की सखावत के आगे 'बगावत' नहीं हो शकती| कितनी करुणता!

एक दीक्षा प्रसंग में प्रभुजी की नाण के समक्ष ही दुनिया जिनकी तारीफ़ करते नहीं थकती ऐसे

'साहब' कुर्सी पर पैर पे पैर चढ़ाकर मुंह में तंबाकू के मसाले चबाते हुए बैठे देखने को मिले तब

हमारे समाज की पैसे और परस्ती पे धृणा हो उठी|

एक वृद्ध ट्रस्टीको चौमासी देववंदन में और प्रतिक्रमण आदि क्रिया में स्तवन गाते देख

ह्रदय आनंद से भर गया था| मार्क कीजिये, हमारे कितने ट्रस्टीयो पौषध-प्रतिक्रमण-देववंदन

प्रवचन जैसी आराधना में जुड़ते हे? सादगी से सज्ज, खादी के वस्त्र,धोती और सिर पर टोपी|

ऐसे प्रशासक की पूज्योभी शर्म भरे| महाजन की परंपरा याद आये|

इन्हें कहलाये संघ सेवक|

आवश्यक क्रियाओ के साथ जिन्हें आपसी नाता हो ऐसे ट्रस्टी के साथ छोटे छोटे महात्मा भी

बैठ के चर्चा करे, और ऐसे आराधक ट्रस्टी महात्माओ के साथ भी गौरवपूर्ण व्यवहार करे की

ट्रस्टीपद की गरिमा और शोभा प्रज्वलित हो उठे| बाकी वो तिन नंबर वाले तो पूज्यो के साथ-

साध्वीजी के साथ ऐसा आचरण करते होते हे की उन्होंने 'संघ' खरीद लिया हो!

गुरूभगवंतो के साथ असद्व्यवहार व्यक्ति और व्यक्तिसमूह की दुर्दशा का कारण बनती हे|

सावधान रहना : संस्कृत साहित्य का एक श्लोक हे |

जहां अपूजनीय की पूजा हो और पूजनीय का अपमान हो

वहां दुष्काल-मृत्यु और भय के साम्राज्य की स्थापना होती हे!!

हमारे आसपास, हमारे संघमें सज्जन और साधूपुरुष की उपेक्षा होती हो और

दुर्जनों को घी-केले दिए जाते हो तो समयोचित रूप से जाग जाये!

कोलम : साची वात

ह्रदय परिवर्तन

अप्रैल - २०१७

गुजराती से हिंदी अनुवादित

Jain Shwetamber Girnar Tirth History...

2017-03-14T00:34:00.001-07:00

શ્રી જૈન શ્વેતાંબર તીર્થ ગીરનાર ની યશોગાથા

શ્રી નેમિનાથ પ્રાસાદ - ગીરનાર

સોરઠ ની શૌર્યવંતી ભૂમિએ અનેક ઐતિહાસિક પ્રસંગો ની હારમાળા ને કારણે ગુર્જર દેશ ને ગૌરવવંતો બનાવ્યો છે

સંઘપતિ ધનશેઠ સંઘ સાથે ગિરનાર ની ગોદમાં યાત્રા નો પ્રારંભ કરે છે.

મહારાષ્ટ્ર થી કટ્ટર દિગંબર પંથ ના અનુયાયી વરુણ શેઠે

ધનશેઠ એ ચડાવેલ પુષ્પ ની માળા ,કિંમતી અલંકારો ઘડી બે ઘડી માં હતા ન હતા જેવા થઈ ગયા

અને બરાડી ઉઠ્યા વીતરાગી ને વળી રાગ ના સાધનો ની શી જરૂર છે ?

ધનશેઠ બોલ્યા અમારી પૂજા માં અંતરાય કરનાર તમે કોણ ?

વરુણ શેઠ - આ તીર્થ અમારું છે તમે તો આજ કાલ ના પેદા થયેલા છો !

ધન શેઠ - આ તો અમારા પક્ષ ની કરુણા કહો કે તમને યાત્રા કરવા મળે છે

પ્રભુની અંગ રચના માત્ર થી જો પ્રભુ રાગી થઈ જતા હોય તો દિગંબરો દ્વારા થતી રથ યાત્રા માં રાગી ના થાય ?

વીતરાગી ને વળી રથ માં બેસાડવા ના અરમાન કેમ? જો અલંકારો થી રાગી થાય તો સ્ત્રી ના સ્પર્શ થી વીતરાગી કહેવાય?

વરુણ શેઠ - ખબરદાર! જો તમારે અમારી પદ્ધતિ થી પૂજા કરવી હોય તો થશે અન્યથા સજા ભોગવવા તૈયાર રહો..

ધન શેઠ -જય નેમિનાથ ના નાદ સાથે આજે કેસરીયા કરીને રહિશુ પછી ભલે મસ્તક વધેરાઇ જાય!

આ જોઈ ને ઉભયપક્ષ ના લોકો એ વાત ને થાળે પાડવા વિક્રમ રાજા ના દરબાર માં ભેગા થયા.

બન્ને ની ફરિયાદો સાંભળતા મુદ્દો ગંભીર લાગતા બીજા દિવસે નિર્ણય કરવાનુ કહ્યુ.

રાતે અંબીકા દેવી નુ સ્મરણ કર્યુઁ ત્યાં જ દેવી પ્રગટ થતા કહ્યુ : સત્ય તો દૂધ અને પાણી ની જેમ છૂટા પડી જાય છે.

તમે નિશ્ચિંત રહેજો અને એક યુક્તિ આપી ને ગયા.

બધા ચાતક ચિત્તે ઉત્સુક હતા

ધન શેઠ - અમે લોકો નિત્ય અમારા ચૈત્ય વંદન માં શ્રી ગિરનાર તીર્થ નુ સ્મરણ કરીયે છીયે -

એ જ મોટો પૂરાવો છે કે આ તીર્થ અમારું છે!

વિક્રમ રાજા એ વરુણ શેઠ ને પૂછ્યુ તમારા કોઈ ગ્રંથ માં છે ગિરનાર ની પંક્તિ કે અન્ય કંઈ?

વરુણ શેઠ અવાક થઈ ગયા તેમ છતા કોઈ એમના ગ્રંથ માં ઉલ્લેખ ના મળતા કોઈક કુતર્કો કર્યા

પણ એને હાસ્યાસ્પદ ગણાવી ધન શેઠ ની વાત માન્ય રાખવા નુ કહ્યુ.

છેલ્લે વરુણ શેઠ ને મનમાં વિચાર આવ્યો કે સંઘ ના દરેક યાત્રિકો ને આ ગોખાવી દીધુ હોય તો?

આવી શંકા થી સંઘ ના સિવાયની વ્યક્તિ પાસે બોલાવવા નુ કબૂલ કર્યુઁ!

રાજસેવકો આજુબાજુ ના ગામ માં થી નાની છોકરી ને લઈ ને આવે છે અને ત્યારે

ધન શેઠ કહે છે આ અમારી નાનકડી છોકરી પણ કહી દેશે

અને છોકરી એ સિદ્ધ સત્વ સિદ્ધાણં બુદ્ધાણં ચાલુ કર્યુઁ

"ઉજ્જિંત સેલ સિહરે દિક્ખા નાણં નિસિહિઆ જસ્સ ,

તં ધમ્મ ચક્ક્વટ્ટીં અરિઠ્ઠનેમિ નમંસામિ

ઉજ્જયંતગિરિ (ગિરનાર )ના શિખરે દીક્ષા કેવલજ્ઞાન અને નિર્વાણ આ ત્રણ કલ્યાણક થયા છે

તે ધર્મચક્રવર્તી શ્રી નેમિનાથ પ્રભુ ને હું નમસ્કાર કરૂ છુ.

આ બાલ કન્યા ના વચનો પૂર્ણ થતાં ની સાથે ચારેકોર પુષ્પવૃષ્ટિ થઈ અને

વિક્રમ રાજા આ તીર્થ શ્વેતાંબર નુ છે એ નિર્ણય જાહેર કરતા હર્ષનાદ ના પડઘા ગિરિવર પર ગુંજી ઉઠ્યા.

ધનશેઠ મનોમન અંબીકા દેવી ની યુક્તિ નુ સ્મરણ કરી આનંદ વિભોર બની ગયા

જય ગીરનાર ,જઈયે ગીરનાર

(સાભાર : અનુપ્રેક્ષા)

Mahopadhyay Shree Yashovijayji Maharaja

2017-02-08T00:43:00.000-08:00

મહોપાધ્યાય શ્રી યશોવિજયજી મહારાજા

પૂજ્ય ઉપાધ્યાય શ્રી યશોવિજયજી મહારાજા
(તસ્વીર સાભાર : શ્રી પ્રેમલ કાપડિયા કૃત શ્રીપાલ રાસ)

ઉપાધ્યાય ભગવંતોમાં શિરમોર સ્થાને કોઇનું સ્મરણ થતું હૉય તૉ તે છે

ન્યાય વિશારદ મહોપાધ્યાય યશોવિજયજી તેમનુ પાંડિત્ય અપૂર્વ હતુ.

તેમની કવિ શક્તિ બેનમૂન હતી ઉત્સુત્રો ની સામે પ્રચંડ પડકાર ફેંકવાની તેમની નીડરતા- આશ્ચર્યજનક હતી યતિસંસ્થા ના શિથિલાચાર ની સામે અને મૂર્તિ પૂજા ના ખંડન સામે તૉ

તેઓ જોરદાર બલ થી ત્રાટકયા હતા

મહોપાધ્યાયજી ની દીક્ષા પાટણ માં પંચાસરા પાર્શ્વનાથ જિનાલય ની બાજુ માં પોલિયા ના ઉપાશ્રય માં થઇ હતી.

સાકર ના કણ કણ માં જેમ મીઠાશ છે તેમ મુનિ શ્રી ની મતિ શ્રુતજ્ઞાન માં વ્યાપી હતી.

જંબુ સ્વામી રાસ માં એમણે લખ્યુ છે કે માં શારદા એ પ્રસન્ન થઈને તે વખતે તર્ક અને કાવ્ય નું ઉચ્ચ વરદાન આપ્યું હતુ.

કાશી ના ભટ્ટાચાર્ય એ તેમના માટે કહ્યુ કે મારી વિધા જો કોઈ માં સંક્રમિત થઇ હૉય તૉ તે એક માત્ર આ જૈન મુનિ છે હવે તેમને આપી શકાય તેવું મારી પાસે કંઈ જ નથી.

તેમનો ભણવાનો તમામ ખર્ચ ઉપાડનાર ધનજીભાઈ સૂરા હતા.

તેઓ શ્રી વિજયપ્રભસૂરી ના હસ્તે ઉપાધ્યાય પદે આરૂઢ થયા હતા.

તેમની 11 અંગ ની સજ્જાય માં :

ખાંડ ગળી સાકર ગળી વલી અમૃત ગળ્યું કહેવાય ; માહરે તૉ મન શ્રુત આગલે તે કોઈ ના આવે દાય.

સંસ્કૃત પ્રાકૃત ગુજરાતી ગદ્ય પદ્ય ટીકા, સંક્ષેપ વિસ્તાર, રૂપાંતર, નિચોડ,

તર્ક આચાર, કાવ્ય સાહિત્ય, દર્શન યોગ, અધ્યાત્મ, ખાલી વિષયો ગણાવામાં આપણી

કલમ થાકી જાય.

એક વખત પ્રતિક્રમણ માં ટૂંકી સજ્જાય લેતા એક શ્રાવકે

"કાશી માં રહીને ત્રણ વરસ ઘાસ કાપ્યું ?" એવું કહેતા

બીજા દિવસે આ શ્રુત પુરુષે નાભિમાંથી સ્વર કાઢ્યો ધીરે ધીરે સમય પસાર થયો.

ગઈ કાલ વાલો શ્રાવક - ધ્યાન માં છે ને કેટલો સમય પસાર થયો?

પૂજ્ય શ્રી - ત્રણ વર્ષ જે ઘાસ કાપ્યું એના પૂલા બંધાય છે!

તે દિવસે સમ્યક્ત્વ ના અડસઠ બોલ ની સજ્જાય ની મહામૂલ્યવાન કૃતિ ની

શ્રી સંઘ ને ભેટ મલી.

વિ.સં .૧૭૪૩ નું ચાતુર્માસ માં ડભોઇ અનશન કરી સમાધિ મરણ ને વર્યા.

આજે પણ ત્યા સ્તૂપ વિધમાન છે. કહેવાય છે કે એમનો સ્વર્ગવાસ દિવસે

વાતાવરણમાં થી ન્યાયનો અદ્રશ્ય ધ્વની પ્રગટ થતો સાંભલવામાં આવતો હતો.

એમના સમકાલીન વિધ્વાનો એ એમને " કલિકાલકેવલી" તરીકે પ્રંશંસ્યા છે.

સદા અધ્યાય ની નજીક(ઉપ) માં જ રહે માટે તેમને ઉપાધ્યાય કહેવા માં આવે છે.

સહુ ના આશ્રયદાતા હોવાથી વૃક્ષ જેવા છે આથી જ એમનો વર્ણ લીલો છે.

5 ઓષ્ઠય અક્ષરો નો ઉપયોગ કર્યા વિના વાદ કરી ને પ , ફ , બ , ભ , મ

આટલા ના આવા જોઇયે એમાં ખંભાત માં વાચાલ પંડિત ને હરાવવો.

રોજ નીત નવા સ્તવન અને સજજાય નું સર્જન કરીને પ્રતિક્રમણ માં બોલવા.

લેખન ની ધારા ને અતૂટ રાખવા માં ઘણી વખત સાંજ નું પાણી પણ વાપરવા નું

રહી જતુ વગેરે અઢલક વિશિષ્ટતા ના સ્વામી આ શિષ્ટતમ સાધુ રત્ન ની કયા શબ્દો માં અનુમોદના કરવી ?

બસ,માત્ર એ લઘુ હરિભદ્ર ને કોટી કોટી વંદન કરીને જ વિરમું છુ આ મહાપુરુષની શક્તિઓ ના પગે પણ બેસી શકે તેવા મહાપુરુષ એમની પછી આજ સુધીમાં કોઈ થયા જણાતા નથી.

-પ.પૂ ચંદ્રશેખર વિજય મ.સા. (નવપદ ચિંતન )

To Stop The Loss Of Money (Jainism)

2017-02-06T01:53:00.001-08:00

લક્ષ્મી ને જતી રોકવા માટે

પૂજ્ય પંડિત શ્રી વિર વિજયજી મ.સા. એ "હિતશિક્ષા છત્રીસી" નામ ના ગ્રંથ માં શ્રાવક-શ્રાવિકાઓ માટે ની શિખામણ આપેલી છે. જેમાં થી લક્ષ્મી ને જતી રોકવા માટે ની આ શિખામણો નીચે આપેલ છે.

લક્ષ્મી ને જતી રોકવા માટે...

ભણવા માં આલસ ના કરવી.

લખતી વખતે વાત ચીત ના કરવી.

બેનામી અજાણ્યા હવાલા ના કામકાજ વ્યવહારો ના કરવા.

હિસાબ કિતાબ સ્પષ્ટ રાખવા એમા આલસ છોડીને તરત જ હિસાબ લખવો.

દેવું ના કરવું.

કષ્ટ અને ભય વિના ના સ્થાનો માં વસવું.

શ્રીમંતો એ મેલો વેશ કે ફાટેલા કપડા ના પહેરવા મોભા પ્રમાણે અનુદભટ વેશ પહેરવો.

પગ થી પગ ઘસી ને ના ધોવા.

પાણી માં મોંઢુ ના જોવું.

સ્નાન અને દાતણ વ્યવસ્થિત કરવા.

ખાલી નવરા બેઠા ઘાસ ના તણખલા તોડવા નહીં.
જમીન માટીમાં ચિત્રો ,રેખાઓ દોરવા નુ કામ ના કરવું.

નિર્વસ્ત્ર સૂવુ નહીં.

રાત્રે અરીસા માં મોઢું ના જોવું.

ઉઘાડુ મોં રાખીને મોટે થી બગાસુ ખાવું નહીં.
સંધ્યા સમયે સૂવુ નહીં.

બે હાથે માથું ખણવુ નહીં.

સૂતા સૂતા ખાવું નહીં.

બિન જરૂરી ચીજો ઘરમાં ભેગી કરવી નહીં.

પગ પછાડવા પગ ઘસીને ચાલવું ઊઁચા આસન પર બેસી પગ લટકતા રાખીને હલાવવા આ બધી ટેવ લક્ષ્મી નો નાશ કરે છે.

પ .પૂ પંડિત શ્રી વીરવિજયજી મ .સા
હિતશિક્ષા છત્રીસી

Travelling Releted As Per Jainism..

2017-02-06T00:18:00.004-08:00

વિદેશ પ્રવાસ સંબધી

પ્રવાસ કરવા નો હોય ત્યારે યથાયોગ્ય ચિંતા અને હિતશિક્ષા પૂર્વક વાત કરીને પ્રયાણ કરવું.
પૂજ્યો નુ અપમાન કરીને ,પત્ની ને ઠપકો આપીને ,કોઈને માર મારીને કે બાલક ને રડાવી ને નિકલવુ.
જો નજીક ના દિવસો માં વિશેષ પર્વ આવતું હોય તો આરાધી પછી નિકલવુ .
તૈયાર થઈ ગયેલા ઉત્સવ ,ભોજન તથા મંગલ ની ઉપેક્ષા કરીને તેમજ જન્મ મરણ સંબંધી સૂતક પૂરા થયા વિના અને સ્ત્રી ના માસિક વખતે ગમન કરવું નહી .

દૂધ પીને ,સ્નાન કરીને ,પત્ની ને મારીને ,ઉલ્ટી કરીને ,થૂંકી ને બીજા કોઈ નો આક્રોશ સાંભળી ને નિકલવુ નહિં.
હજામત કરાવી ને ,આંસુ પાડતા તથા અપશુકન લઇ ને બીજે ગામ પ્રયાણ કરવું નહિં .
જ્યારે કોઈ પણ કામ માટે પગ ઉપાડો ત્યારે જે નાડી નો શ્વાસ ચાલતો હોય એ પગ આગલ કરી

નિકલતો ઇચ્છિત ને પ્રાપ્ત કરે છે .

રોગી ને ,વૃધ્ધ ને ,બ્રાહ્મણ ને ,પ્રજ્ઞાચક્ષુ ને ગાય ને પૂજ્ય પુરુષો ને રાજા ને ગર્ભવતી ને અને

ઊંચકી ને ભાર થી નમી પડેલા ને પહેલા માર્ગ આપવો પછી પોતે જવું.

રાંધેલુ કે નહિં રાંધેલુ ધાન્ય ,પૂજા યોગ્ય મંત્ર માંડલુ ,સ્નાન કરેલું કે સ્નાન માટે નુ પાણી ,લોહી અને શબ, થૂંક ,કફ , બલખો,વિષ્ઠા ,સલગતો અગ્નિ ,સાપ ,મનુષ્ય અને શસ્ત્ર આટલા ને ઓલંગી ને જવું નહિં.

રાત ના વૃક્ષ ના મૂલ નો આશરો કરવો નહિં ને ઓલંગી ને જવું નહિં .
એકલો પ્રવાસ કરે નહી અને દાસ પુરૂષો સાથે પણ પ્રવાસ કરે નહી .
મધ્ય રાતે રસ્તે ચાલે નહી .
ક્રૂર વ્યક્તિ ,ચાડીયા ઓ કે ખરાબ સાથે વાત ચીતો કે અકાલે ફરવા જવા નુ રાખવું નહી.
ગમે એટલો થાક લાગ્યો હોય તો પણ પાડા ,ગધેડા અને ગાય પર ચડવું નહિં .
હાથી થી હજાર હાથ ,ગાડા થી પાંચ હાથ બલદ તથા ઘોડા થી દસ હાથ દૂર રહીને ચાલવું.
ભાથુ લીધા વગર જવું નહિં .
મુસાફરી માં દિવસે સૂવુ નહી.
સાથે રહેલા ઓ ના વિશ્વાસ માં રહેવુ નહી .
સો કામ આવી પડે તો પણ રાત્રે એકલા જવું નહી.
જીર્ણ ઘસાઇ ગયેલી નૌકા માં બેસવું નહીં .
બે ભાઈ હોય સાથે મુસાફરી કરવી નહીં એનુ કારણ અકસ્માત માં આખો વંશ વેલો નાશ પામી જાય નહીં.
જે ટોલા માં બધા જ નેતા હોય બધા જ પોતાને પંડિત માનતા હોય બધા ને જ મહત્વ જોઈતું હોય તો

એ ટોલુ માત્ર કષ્ટ જ ભોગવે છે .

ફાંસીના સ્થાને જુગાર ના સ્થાને જ્યાં અપમાન થાય એવા સ્થાને જવું નહીં .
સ્મશાન માં ,નિર્જન સ્થલે ,ચાર રસ્તા ભેગા થાય ત્યાં ચૌટા માં ખાડા ટેકરા વાલા સ્થાને ઉકરડામાં

ખારી ભૂમિ માં પર્વત ની ટોચ પર નદી કે કૂવા ના કિનારા પર રાખ વાલી કે વાલ થી ભરેલી ઠિકરા વાલી અને અંગારા વાલી જમીન પર રહેવુ નહીં .

ખૂબ થાક હોય તો પણ જે સમયે જે કરવા નુ છે તે ચૂકવું નહીં .
ઢંગ ધડા વગર નો માણસ પ્રાયઃ અપમાન વગેરે પામે છે તેથી સારા દેખાવા નો આડંબર છોડવો જોઇયે નહીં .
પરદેશ માં ઘણા લાંબા કાલ સુધી રહેવું નહીં .
કાર્ય ની સિદ્ધિ માટે નવકાર અને ગૌતમ સ્વામી નુ સ્મરણ.

(અમુક ભાગ દેવ ગુરુ ધર્મ માં વાપરવા નો સંકલ્પ કરવા થી સફળ થવાય છે )

સાભાર : વોટ્સએપ

Vihar Yatra - Vichar Yatra

2017-02-04T02:15:00.001-08:00

विहार यात्रा - विचार यात्रा

जाड़े की रुत शुरू हुई और साधू-साध्वीयो के विहार का प्रारंभ हुआ|

कार्तिक पूर्णिमा के बाद के दिन आये और ह्रदय के धबकारे बढ़ जाय|

कहीं कोई अकस्मात के समाचार न मिल जाए! साधू भी अब निश्चिंत नहीं हे|

तनतोड़ महनत के बाद एक उत्तम साधू तैयार होता हे, और

चंद क्षणोमें उसे हंमेशा के लिए खो देना यह प्रभु के शासन के लिये हितकारी नहीं!

इसलिये साधू निश्चिंत नहीं हे|

अलबत, ख़ुशी की बात ये हे की अब साधू की चिंता करने वाले और सदैव

साधू-साध्वी की भक्ति में जीवन खर्च करने वाला श्री संघ साधू की सलामती हेतु

अत्यंत जागृत हे| उसमे भी सूर्योदय हो उससे पूर्व उपाश्रयो के बहार चहल-पहल

शुरू हो जाय| कभी जल्दी नहीं उठने वाले युवाओ "घट में घोड़े थनगने" उस प्रकार

तैयार हो कर खड़े रहते हे| सुंदर उनके दिदार एवं अदभुत उनका उत्साह होता हे!

रिफ्लेक्टर एवं रेडियम जेकेट पहनकर उल्लाससभर और विनयपूर्वक सेवा हेतु

आये हुये युवाओ को देख ह्रदय गद-गद हो जाये|

अकेले-अटूले विहार करते श्रमण-श्रमणी अब ज्यादा देखने को नहीं मिलते|

उनके साथ साथ एक्टिव और तेजस्वी श्रमणोपासको की फ़ौज तैयार ही होती हे|

विहारयात्रा में सहभागी बननेवाले युवाओ के लिये अत्यंत लगन उमड़ रही हे|

घर में अपनो के लिये पानी का गिलास तक नहीं भरने वाले युवाओ बारह-पन्द्राह

किलोमीटर तक गुरुदेवो के साथ साथ चले यह कुछ समय पूर्व सोचा तक नही जाता था|

साधू के साथ नये नये प्रसंग बने हे, एक युवान विहार यात्रा में जुडा|

गुरुमहाराज को रास्ता दिखाने वाले ने स्वयं रास्ता पा लिया|

नयसार के भव में हुआ था ऐसा ही भावसभर द्रश्य|

आज वो युवान दीक्षा की तैयारियो में व्यस्त हे|

एक गंभीर बाबत की और ध्यान देता हूँ|

साधू को इतनी सहाय करने के बाद वह युवाओ संघ या ग्रुप के पास से क्या अपेक्षा रखते हे ?

बड़े पैमाने पर लगभग युवाओ विहार सेवा हेतु हुआ खर्च भी स्वयं उठाते हे अपने सामान

की तरहा ! याद रहे, विहार में आने वाले सभी युवा श्रीमंतो के सुपुत्र नहीं होते|

अपनी नोकरी – व्यवसाय को त्याग कर, उसमे काप रख कर वे श्रमणो की सेवा करते रहते हे|

सुबह १५ किलोमीटर चलकर सामने गाँव में पहुंचने के बाद चाय-नास्ते की भी अपेक्षा रखे बिना,

बिलकुल भूखे-प्यासे ये हमारे युवाओ स्कुल-कालेज, जॉब या धंधे लग जाये ऐसा एक से अधिक बार

देखा हे! ऐसे नि:श्वार्थ और साधूभक्त युवाओ की अनुमोदना प्रत्येक संघ में होनी चाहिये| जो नहीं होती!

बल्कि, संजोगोवसात विहार में न पहुंचा जाय या व्यवस्था न हो पाई हो तब उनकी टिका-निंदा का

आकर्षक एंठवाड उन पर टिकाया जा शकता हे| “सच बात तो ये हे की हमे “सच बात” स्वीकारना नहीं आता|

यह ज्ञान के कोई इंजेक्शन नही आते| उसे पाने के लिये निश्चलता और निष्पक्षपात की काम आये| सच कहु?

यह युवाओ को सबसे ज्यादा आशीष तो साध्वीजी भगवंतो के मिलते होंगे! महाराष्ट्र के एक विहार के दौरान साध्वीजी म.सा. को अकस्मात हुआ दो साध्वीजी म.सा. और एक विहार सेवा करने वाला होनहार युवान गंभीर रूप से घायल हुआ| साध्वीजी भगवंत का मुर्ज़ाता ह्रदय सतत कह रहा था : “मुझे वो युवान की चिंता हो रही हे| हमारे लिए श्री संघ बहोत कुछ करेगा| पर बिलकुल सामान्य घर का, परिवार का एकमात्र आधार यह युवान का कौन करेगा? वह अपंग प्राय: बन गये युवान के परिवार का भावी किसके हाथ में ?”

साध्वीजी म.सा. की पीडा उनके शरीर से ज्यादा उनके ह्रदय से निकलती थी, कहते थे : “ साधू-साध्वी की वैयाव्च्च में (और किसी को न फाये तब भी) हर हंमेश तैयार यह युवान ने हमारे लिये जान की बाजी लगाई थी...अब जब वो मुश्किल में हे तब उसकी जिम्मेदारी कोन लेगा!”

वे साध्वीजी भगवंत की वेदनासभर बात सुनकर आँख भर आई| यह युवाओ की श्रमणभक्ति को सलाम करने का मन होता हे| इन युवाओ के उत्साह के ओवारने ले| सभी बाबत में शंका और नींदा के पडोशी बनकर सवाल उठाने वाले को एक ही बात कहनी हे :“सवालदार” बनने वाले “जिम्मेदार” कब बनेंगे?

ह्रदय परिवर्तन (Hriday Parivartan)

अंक १२७ जनवरी २०१७ (Issue 127 JANUARY 2017)

कोलम साची वात (Column : Sachi Vaat)

लेखन : श्रमणप्रज्ञ (Writer : Shrmanpragya)

Shree Kastha Muni 5th Influencer In Jain History

2017-02-02T06:03:00.000-08:00

જૈન શાસનના પંચમ તપસ્વી પ્રભાવક શ્રી કાષ્ઠ મુની

પુસ્તક : તે કાળે તે સમયે...(આઠ પ્રભાવકોની આત્મ કથા)

લેખક : મુનિ રાજદર્શન વિજયજી મ.સા.

પ્રકાશક : શ્રી રત્નોદય ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ

જૈન શાસનમાં થઈ ગયેલ પ્રભાવક પુરુષોની વાતો કરી છે, પ્રભાવક પુરુષો પણ આઠ છે.

સમકિતની ૬૭ બોલની સજઝાયમાં કહ્યું છે : ‘‘આઠ પ્રભાવક પ્રવચનનાં કહ્યા’’

એવાં આ આઠ પ્રભાવક પુરુષોના જીવનને દર્શાવતી અહિં આઠ કથા આત્મકથાના

સ્વરૂપે લખી છે. ઘણાં બધા પ્રભાવક પુરુષોના જીવન-કવનને આપણે જાણીએ છીએ

પણ કયા પ્રભાવક પુરુષો આઠ પ્રભાવકમાં આવે છે તેનો આપણને ખ્યાલ નથી.

અથવા અલ્પ ખ્યાલ છે. તેથી અહીં આપણે જોઈશું જૈન શાસનના આઠ પ્રભાવક પૈકી

શ્રી કાષ્ઠમુની જૈન શાસન માં થયેલ પંચમ પ્રભાવક

પંચમ તપસ્વી પ્રભાવક શ્રી કાષ્ઠ મુની ચરિત્ર

૫ તપસ્વી-પ્રભાવક શ્રી કાષ્ઠમુનિ

હું અવિરતિધર હતો, ત્યારે મારે દુર્ભાગ્ય નામ કર્મનો અને અપયશ નામ કર્મનો ઉદય હતો.

મને કયાંય યશ જ નહોતો મળતો. ડગલે ને પગલે મને અશુભ કર્મો નડતર રૂપ બનતા.

પણ જયારે મેં સર્વવિરતિમય ચારિત્ર સ્વીકાર્યુ અને આગળ જતા ‘તપસ્વી પ્રભાવક ’તરીકેની ખ્યાતિ મળી, ત્યારે મને અપયશ નામ કર્મ કે બીજા કોઈ અશુભ કર્મો ન નડ્‌યા.

મારે જન્મથી આરંભીને જીવન-યાત્રા કહેવી છે .

હું એક શ્રેષ્ઠી હતો. કાષ્ઠ મારું નામ. મારી પત્ની વજ્રા. દેવપ્રિય મારો પુત્ર. લગ્ન કરીને હું ખૂબ પસ્તાયો,

મારી સ્ત્રી કુલટા નીકળી, પણ મને તો તે પોતાના કુલટાપણાની ખબર જ ન પડવા દેતી,

આ બધી વાત મને મારા પ્રિય પક્ષી પોપટે કરી. હું ખૂબ શોખીન હતો,

એમાં પણ પક્ષીઓ પાળવાનો મને ખૂબ શોખ હતો. મેં મેના-પોપટ તથા કૂકડો પાળેલા.

તે ત્રણેય પક્ષીઓને સોંપી દઈને હું વિદેશ ચાલ્યો ગયો.

મારા ગયા પછી મારી પત્ની ખૂબ કાળાં કામ કરવા માંડી, એણે મારું ભર્યું-ભાદર્યુ ઘર વેર-વિખેર કરી નાંખ્યું. મારા નોકરની સાથે એ વિષય સુખ ભોગવવા લાગી. પણ આ વાતની તેણે કોઈને ગંધ પણ ન આવવા દીધી. મારા પુત્રને પણ તેની ખબર ના પડી. પણ મારા ચકોર પક્ષીઓ આ વાતથી અજાણ ન રહ્યાં,

તેઓ આપસમાં એકબીજા સાથે વાત કરવા લાગ્યા.

મેના બોલીઃ પોપટ ! પાપકર્મમાં તત્પર થયેલા આ બન્નેને આપણે અટકાવવાં જોઈએ.

પોપટ : આ તો મૂર્ખ છે તેમને ઉપદેશ આપવો એ તો પત્થર ઉપર પાણી બરાબર છે.

મેના : પોપટ! તારી વાત તો સાચી. પણ આપણા આ શ્રેષ્ઠી કેટલા ખાનદાન અને શીલવાન છે

અને એમની આ પત્ની આવી? આપણે ગમે તે કરીને પણ તેમને અટકાવીએ,

મારાથી તો આ પાપ નજરે’ય જોવાતું નથી.

પક્ષીઓનો આવો વાર્તાલાપ મારી પ્રિયાએ સાંભળ્યો અને ક્રોધથી દરિયાની ભરતીની જેમ આખી ખળભળી ઉઠી. તેણે મેનાને ઊંચકીને ધગધગતા તેલના કડાયામાં તળી દીધી.

ખરેખર સત્ય કહેનારા કડવા ઝેર જેવા લાગે છે. એક દિવસની વાત છે. મધ્યાહન સમયે મારે ત્યાં બે મુનિ ભગવંતો ગોચરી માટે પધાર્યા. તેમાં જે વૃદ્ધ હતા, તેમણે નાના સાધુને કહ્યું: જુઓ, બાલમુનિ !

આ શ્રેષ્ઠીના ઘરે રહેલ કૂકડાનું મસ્તક કોઈ કલગી સહિત ખાય તો ટૂંક સમયમાં રાજા બને.

મુનિ ભગવંતનો ભાષા સમિતિ ઉપર ઉપયોગ રહ્યો નહિ. ને ઉતાવળે બોલી ગયા.

આથી ભીંતની ઓથે ઊભેલો મારો નોકર આ વાત સાંભળી ગયો, જેથી મોટો અનર્થ થઈ ગયો.

મુનિ તો ત્યાંથી નીકળી અન્યત્ર ચાલ્યા ગયા. પણ પેલા મારા નોકરના મનમાં રાજા બનવાની તાલાવેલી જાગી, તેણે કૂકડાને મારી નાંખ્યો. અને કૂકડાંનું માથું કલગી સહિત રાંધી આપવાનું કહ્યું.

પહેલાં તો મારી પત્નીએ નનૈયો ભણી દીધો, પણ પછી તેના ખૂબ કદાગ્રહથી

મારી પ્રિયાએ માથું રાંધવા મૂકયું. અને નોકર સ્નાન કરવા ગયો.

એટલામાં જ મારો પુત્ર ભણીને આશ્રમમાંથી આવ્યો, તેને ભૂખ લાગી હતી.

તે આમથી તેમ ઘરમાં ખાવા માટે ખાંખા-ખોળા કરવા લાગ્યો. પણ કંઈ મળ્યું નહિ,

તેથી ચૂલા ઉપર મૂકેલું જે કૂકડાનું માંસ હતું, તે મારો પુત્ર ખાઈ ગયો,

તેને આવી કોઈ ખબર નહોતી. નોકર સ્નાન પતાવી જમવા માટે આવ્યો.

તેણે મારી પ્રિયા પાસે જમવાનું માંગ્યુ. પણ આ શું? વાસણ તો ખાલીખમ દેખાતું હતું.

ત્યા જ મારી પ્રિયા બોલીઃ ઓહ્‌ ! મારો પુત્ર હમણાં જ ઘરે આવ્યો હતો,

કદાચ તે જ ખાઈ ગયો હશે. હવે શું?

મારી પત્નીને નોકરે કહ્યું: તું હમણાં જ તારા છોકરાને મારી નાખ,

એના પેટમાંથી માંસ કાઢીને મને ખાવા આપ,

તો જ હું તારી સાથે સંબંધ રાખીશ, નહિ તો તારો અને મારો સંબંધ ખતમ!

મારી પ્રિયા કામી હતી અને કામી શું ન કરે? તે મારા પુત્રને મારવા તૈયાર થઈ ગઈ.

આની ગંધ આવી જતાં ધાવમાતા મારા પુત્રને લઈ પૃષ્ઠચંપા નગરમાં ચાલી ગઈ.

પૃષ્ઠચંપા નગરીનો રાજા મૃત્યુ પામ્યો હતો, વળી તે પુત્ર વિનાનો હતો,

એટલે કેટલાક દિવસથી રાજ્‌ય સૂનું પડ્યું હતું,

આથી પ્રધાનોએ પંચદિવ્ય કર્યાં અને તેમાં મારા પુત્ર ઉપર જ તે દિવ્ય થયા,

પૃષ્ઠચંપા નગરીનો નવો રાજા હવે મારો પુત્ર થયો. ખરેખર મુનિનું વચન અમોઘ હોય છે.

હું જ્‌યારે વિદેશથી પાછો ફર્યો, ત્યારે મારા ઘરમાં કોઈ જ નહોતું.

ખાલી પોપટ હતો અને એ પણ નિરાધાર હતો.

મને જોઈ તે ખુશ થઈ ગયો. પણ મારા ઘરના આવા બે હાલ જોઈ તે ખૂબ રડવા લાગ્યો.

મારા પરદેશ-ગમન બાદ જે બન્યું તે મને તેણે અક્ષરશઃ કહી દીધું. આ બધી જ

વાત જ્યારે મેં પોપટ પાસેથી સાંભળી ત્યારે મારા આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો. હવે મારે શું કરવું ?

કારણ કે ઘરનો વર્ગ જ સ્વર્ગના બદલે નર્ક જેવો બની જાય ત્યારે પરિસ્થિતિ કફોડી બનતી હોય છે.

મારી પત્ની અત્યારે પૃષ્ઠ ચંપાનગરીમાં એના પ્રેમી સાથે રહે છે. મારો પુત્ર ત્યાંનો રાજા છે.

પણ તેને ખબર જ નથી.આ જાણીને હવે મારું મન સંસારમાંથી ઉઠી ગયું.

મને તીવ્ર વૈરાગ્ય થયો. અને મેં દીક્ષા લીધી. સંયમજીવનમાં મેં ઘોર તપશ્ચર્યા કરવા માંડી.

મેં મારું શરીર સૂકવી નાંખ્યું. તપના પ્રભાવથી દેવો સંતુષ્ટ થયા. ઘણી લબ્ધિઓે પ્રગટ થઇ.

હું વિહાર કરતો કરતો પૃષ્ઠચંપા નગરીમાં પહોંચી ગયો. મધ્યાહન સમયે હું વહોરવા ગયો.

દૈવયોગે મારી સંસારી પત્નીના ઘરે જ હું પ્રવેશ્યો, તે મને ઓળખી ગઈ.

તેણે વિચાર્યુ કે, જો આ મને ઓળખશે, તો મારી ખૂબ બદનામી થશે.

માટે મારે આમને ગમે તે કરીને ભગાડી દેવા જોઈએ. તેણે પોતાનું એક આભૂષણ

મારા પાત્રમાં નાખી દીધું અને જોર જોરથી એણે બૂમો પાડવા માંડીઃ

‘પકડો, પકડો, ચોર, ચોર ! આ મારા ઘરેણાં ચોરે છે. સાધુના વેશમાં આ ઢોંગ કરે છે.’

આ બૂમરાણ માર્ગ ઉપરથી પસાર થતાં રાજસેવકોએ સાંભળી, તે મને પકડીને રાજા પાસે

લઈ ગયા. રાજા તો મારો સંસારી પુત્ર હતો, પણ તે મને ઓળખી ન શક્યો,

પણ તેની બાજુમાં રહેલી ધાવમાતા મને ઓળખી ગઈ. તેણે કહ્યું:

બેટા! આ તારા પિતા છે. અને બીજી પણ કેટલીક વાતો કરી. મારો આંખો વૃત્તાંત કહી

સંભળાવ્યો.

મારો વૃત્તાંત સાંભળી તે રાજાને પણ વૈરાગ્ય થયો, મેં તેને શ્રાવક ધર્મ આપ્યો. રાજાના આગ્રહથી

હું પૃષ્ઠચંપાનગરીમાં રોકાયો. હું જેટલા દિવસ રહ્યો, તેટલા દિવસ રાજા રોજ ઠાઠ-માઠ પૂર્વક

મને વંદન કરવા આવતો. આ અન્ય ધર્મીના મનમાં ખટકતું, તે જૈનોના દ્વેષી હતાં.

અને મારી આવી પ્રભાવકતા જોઈ શકતા નહોતા. એમાંય મારી તપશ્ચર્યાને તો

જૈનેતરો પણ વખાણતા, તેથી તે અન્ય ધર્મી મનમાં ખૂબ પીડાતા.

જો આપણે આપણો પ્રભાવ વધારવો હશે, તો આ મુનિને અહીંથી ગમે તે રીતે કાઢવા પડશે.

અન્ય ધર્મી પરસ્પર આવી વાતો કરતાં હતાં, તેટલામાં જ એક અન્ય ધર્મી બોલ્યોઃ આ

મુનિને કાઢવા એ કંઈ ખાવાના ખેલ નથી! એમની તપશ્ચર્યાનો પ્રભાવ જ એટલો બધો છે કે,

દેવો પણ તેમને પૂજે છે.

માટે જો આ કાંટો કાઢવો હોય, તો માયા-પ્રપંચ કરવો પડે. તેથી તેમણે એક નુસખો અપનાવ્યો.

તેમણે એક ગર્ભવતી સ્ત્રીને કહ્યું કે, તું આ સાધુને કલંકિત બનાવ, અમે તને ખૂબ ધન આપીશું.

ધનના લોભે પેલી સ્ત્રીએ હા પાડી.

રાજાના આગ્રહથી હું ઘણા દિવસ ત્યાં રોકાયો, એક દિવસ સવારે મેં વિહાર કર્યો.

ગ્રામજનો મને છેક દૂરદૂર સુધી વળાવા આવ્યા. હું ગામની બહાર નીકળતો હતો,

ત્યાંજ એક ગર્ભવતી સ્ત્રીએ આવી મારા બન્ને પગ પકડી લીધા. અને એ બોલવા લાગીઃ

‘સ્વામીનાથ! આ તમારાથી રહેલો ગર્ભ તમે એમને એમ મૂકીને ચાલ્યા જાઓ,

તે સારું ન કહેવાય.’ હું તો આ વાત સાંભળીને જ ડઘાઈ ગયો, મને થયું કે, મારા ઉપર આવો આરોપ ?

નક્કી દાળમાં કંઈક કાળું હોવું જોઈએ.

તને બોલવાનું કંઈ ભાન-બાન છે કે નહિ? આવું બોલતા તને શરમ નથી આવતી ?

શા માટે તું આવું હળાહળ જૂઠ બોલે છે ?’

એ સ્ત્રીએ ધિઠ્‌ઠાઈ પૂર્વક જવાબ આપ્યો કે, ના, હું જરાય જૂઠુ નથી બોલતી!

મને તો આ સાંભળીને ઔર ગુસ્સો આવ્યો. મેં કહ્યું: ‘ગ્રામવાસીઓ! હું આ જૂઠી સ્ત્રીને અભિશાપ આપું છું કે,

જો આ ગર્ભ મારા થકી રહ્યો હોય, તો જેમ છે એમ જ રહે. પણ જો મારાથી ન રહ્યો હોય,

તો આ જ ઘડીએ તેનું પેટ ચિરાઈ જાય અને એ બહાર પડે.’

હજી તો મારું બોલવાનું પૂરું થાય, તે પહેંલા જ તે જૂઠી સ્ત્રીના પેટના બે ચીરા થઈ ગયાં.

અને તેનો ગર્ભ વેગથી પૃથ્વી ઉપર પડયો.

આનાથી વિરોધી લોકો નો ભાંડો ફૂટી ગયો. પેલી સ્ત્રીની સાચી વાત જાહેર થઈ જતાં

ભરસભામાં તેમનું નાક કપાઈ ગયું.

જે લોકો અત્યાર સુધી તેઓને પૂજતા હતાં, તેઓ તેમના ઉપર થૂંકવા લાગ્યા કે, આવા નફ્ફટ લોકો?

મેં ગ્રામજનોને અને અન્ય ધર્મીઓ ને સમજાવીને આખો મામલો શાંત પાડ્યો અને

ધર્મદેશના દ્વારા આખા ગામને જૈન ધર્મથી ગાજતું કરી દીધું.

ચોતરફ મારા નામની સાથે જૈનશાસનની બોલબાલા થવા લાગી.

આ રીતે તપ પ્રભાવક તરીકે મારી પૂર્વે થઈ ગયેલા વિષ્ણુ મુનિની જેમ

હું પણ ઇતિહાસાંકિત બની જવા પામ્યો.

મહાજન ની ખુમારી ચાણસ્મા ના ભટેવા દાદા

2017-02-02T05:36:00.001-08:00

મહાજન ની ખુમારી

મુની તારકચન્દ્ર સાગરજી મ.સા.

ખુમારી અને ખમીરી થી ધબકતી જિંદગીની અજબ રજૂઆત એટલે ,

શ્રી તારકચન્દ્ર સાગરજી! અહીં હ્રદય પરિવર્તનના પૃષ્ઠો પર દર મહીને

તેઓશ્રી ની કલમે ઝીંદાદિલીભરી કથાઓ અવતારશે...

અહીં પ્રસ્તુત છે ભટેવા દાદા ના રથ માટે ની મહાજન ની ખુમારી !

"Maharaj Sahab Ke Pravchano"

2016-11-04T08:28:00.001-07:00

महाराज साहेब के प्रवचनों

કલિકાલ સર્વજ્ઞ શ્રી હેમચંદ્રાચાર્યજી મહારાજા ની એક પ્રાચીન તસ્વીર

Image Source

पंचमहाव्रतधारी पूज्य महाराज साहेब द्वारा दिये जानेवाले प्रवचनों जैन शासन ही नही अपितु
देशमें दिखने वाले संस्कार और संस्कृति की दौर है। इस जगत में जितनी भी अच्छाई दिख रही है-
वे महात्माओं के उत्तमोत्तम जीवन और वचन से ही बनी हुई है ऐसा निसंदेह मानना!
प्रभु के वचनों पर इतनी श्रद्धा भी "सम्यगदर्शन" कहलाये।

ऐसे प्रवचन के बारे में कभी कभी अत्यंत सस्ती और हल्की टिका टिप्पणी होती हुई सुनाई दे
: 'फलाणे महाराज साहब का प्रवचन जोरदार, हिला दै ऐसा'....
-इतने तक ठीक फिर दूसरा शब्द सुनाई दे : '...और वो महाराज साहब का तो ठीक!*

कुछ महात्मा के प्रवचनो हेतु कुछ लोगो की स्पेशियल लॉबी ही होती है
जिनका एक ही काम। प्रवचन के लिए एक 'हाओ' खड़ा करना।
जबरदस्त,एक्सेलन्ट,अद्भुत,माइंड ब्लोइंग, सच्चा धर्म तो यहीं समझने को मिले!,
वैराग्य तो यहीं बहता दिखे, तू एक बार तो आ,और कहीं जाना ही नहीं चाहिए! -
विगेरे वाक्यो,शब्दो, शब्द समूह या उनकी बनाई हुई (या बनाई गयी)
रिधम के अनुसार निकला ही करे!!

वास्तव में सभी जगह अंत में तो 'जिनवाणी' ही बहती है
किंतु हम उसे 'ध्यान से या भाव से' सुनते नही होते।

दा.त. व्याख्यान,प्रवचन,जाहिर प्रवचन,शिबिर या वाचनाश्रेणी;
यह सभी शब्द अंत में तो 'प्रभु की वाणी' का पर्याय होते हुए भी सभी की
मानसिक असर भीन्न भिन्न होती है, ये हम जानते है!

एक बात मक्कमतापूर्वकयाद रखो:
सभी महात्माओं के प्रवचन अच्छे ही होते है और जो अच्छे हो उसे ही
प्रवचन या व्याख्यान कहा जा शके, बाकी कहलाये भाषण!

जिस व्याख्यान में पूरे गाँव की निंदा कुथली, व्यंग्य, दुसरो को निचा दिखाने की मैली शब्द रमत,
हमारे आलावा सभी गलत और कभी कबार तो में ही सच्चा,अच्छा और पढा हुआ आगमज्ञ।
बाकी सब ठोठ। ऐसे विधान होते हो वो प्रवचन सही प्रवचन नही। उसे भाषण की कक्षा में रखना हो
तो रखने की छूट!

क्या किसी को शराब या जुआं छुड़ाना वो धर्म नहीं?
क्या व्यसन छुड़ाये वह धर्म देशना नहीं?
क्या मार्गानुसारी के अत्यंत प्राथमिक कक्षा का उपदेश दे वो धर्म कथा नहीं?
कुछ लोग हज्जारो को व्यसनमुक्त एवं सज्जन बनाने वाले प्रभाव संपन्न पूज्यो के लिए
'आशाराम बापु' जैसी पदवी देकर शास्त्रों का हवाला दे तब 'अखा' याद आये।

'ओछु पातर ने अधिको भण्यो,
कजियाली बहु ऐ दिकरो जण्यो।

'सम्यग्दर्शन' पमाये उसे ही सच्चा प्रवचन गिनेंगे तो मार्गानुसारी के गुण प्रगटाये,
अनीति छुड़ाये, चोरी,जुआं,सात व्यसन छुड़ाये उसे कौनसा प्रवचन गिनेंगे?
वंकचुल को दी हुई अजीबोगरीब प्रतिज्ञाओं कौनसे प्रवचन में गिनायेगी?

मुंह के आगे कपड़ा रख ईर्ष्या की खुजली खुजाने वाले लोग मेंढकछाप
बादशाही भोगने के ख्वाब में ही ऐसा बोल शके! नही नही! हम ऐसे नहीं है।
इतना निर्णय करे:

एक, घर बैठे प्रवचन सुनना नहीँ, धर्मस्थान का पर्यावरण आपके जीवन पर खास असर कर शकता हे।

दो , साव सामान्य लगने वाले साधु पुरुष के दो शब्द भी अंत में महात्याग से परिपूर्ण होते है।
वे असरकारक बन शकते हे।

तीन, वृद्धमहापुरुषों के प्रवचन अचूक पर ध्यान से सुने।
जिवनभर की साधना का वहां अर्क झरता है।

चार , प्रवचन दौरान, मोबाईल,वॉट्सअप का उपयोग सदंतर बंद करे, जिससे एकाग्रता बनी रहे।

पांच, अच्छे/ख़राब की तुलना करने का अधिकार हमारा नहीं है ऐसा अनिवार्य रूप से मन में बिठा ले।

प्रवचन के बारे में बड़ा प्रवचन दे दिया...बहोत हुआ चलो अब व्याख्यान में चलते हे.....

कॉलम : साची वात

गुजराती से हिंदी अनुवादित

लेखन : श्रमण प्रज्ञ

ह्रदय परिवर्तन

अंक 124

CHATURMAS (CHOMASE) KI BINATI KAISI HO?

2016-10-15T21:34:00.001-07:00

"देव न भूले विवेक"

कुछ समय पूर्व एक पंच कल्याणक की पूजा में जाना हुआ। प्रभु के दीक्षाकल्याणक की शोभायात्रा के

विवरणमें मजे की पंक्ति सुनाई दी :*देव न भूले विवेक* - अश्वसेन महाराजा को आगे कर के

देव गण चले तब पं. वीरविजयजी महाराजने देवो को विवेक की खान गिनाया....

फिर जो प्रेरक चिंतन चला वो बात यहां रखता हूँ।

देव गण समजे की आगे किसको रहना चाहिए। पर मनुष्य - देव से अधिक बेहतर - गिने गये मनुष्यो को
हर बार हर साल शोभा यात्रा में बैंड वालो के बड़े बड़े स्पीकरो में सुचना देनी पड़ती है

कि कृपया कर गुरु महाराज के पीछे चले...पर ज्यादातर बार यह महरबानी चिरंजीव नहीँ बनती!

अलबत, यह भी एक सदभाग्य हे की सुचना देनी पड़ी इतने लोग भी शोभायात्रा में होते है...

अन्यथा ज्यादातर हमारी शोभायात्राओ एवं सामैयाओ में हम से अधिक संख्या बैंड वालो की होती है।

विवेक दोष के बाबत में दूसरी कुछ बात भी यहां उल्लेखनीय हे:

एक ज़माना था। गुरु भगवंत के चौमासे हेतु संघ जूरता-जंखता-पीड़ता। लंबे....लं...बे विज्ञप्ति पत्र लिखता...

उसमे गिड़गिड़ाहट और आरजू का स्पर्श मिलता। संघ की ओर से प्रतिनिधि मंडल वहां जा कर गुरु भगवंत को

अपने यहां चौमासा करने की बिनती करता। बहोत अद्भुत वह द्र्श्य होंगे। कुछ प्रभाववंत श्रावक भी थे...

जो गुरु के पास जा कर खड़े रहे तो उनका वज़न ऐसा पड़ता की गुरुभगवंत के पास 'हा' का विकल्प ही रहता! -

था, यह सब था...आज इसमेंसे कुछ भी नही।

विवेकहीन और अनुभूतिहीन चातुर्मास बिनतीओने वर्तमान में संघ और गुरु के बीच के

संबंधों में विशेष शुष्कता ला दी है। हा, चौमासे तो आज भी भव्य होते है पर वो भव्यता भीगी नहीं होती।

नैसर्गिक नहीं होती। मेक अप से सजाये हुये चेहरे में जैसे रूप नहीं होता वैसी!

बिनती फॉर्मेलिटी बन जाती है और कहीं सौदाबाजी भी।

कुछ संवाद सुनिये : 'साहेब, चौमासा करने की इच्छा हो तो हम बिनती करने के लिये आये'

'साहेब, जो भी हो जल्दी जवाब दीजिये। हमे दूसरी जगह तपास करने का अंदाज लगे।'

'आपकी छोटी भी गिनती हो तो राह देखे अन्यथा....'

- यह तो कुछ 'सेम्पल पीस' हे बताइये इसमें भाव की भिनास आग्रह का अधिकार या अनुभूति की भावना दिखी?

कुछ अविवेक की मूर्तियां तो बिनती के नाम पर ऐसी पीड़ा दे जाते हे की जिंदगीभर याद रह जाय।

एक भाई तो गुरुभगवंत के पास जाकर बिनती करने के बाद हल्के से कहता है :

'जो होगा वो हम व्यवहार समज लेंगे!' पूर्ण सच्ची घटना।

अपात्र व्यक्ति जब संघ सिर बन बैठे तब ऐसी परिस्थिति बनति हे!

अंगत रूप से कहुं तो जहां बिनती के नाम पर सिर्फ फॉर्मेलिटी होती हो

वहां सच्चे एवं खुमारीवंत साधुओंको चौमासा ही नहीं देना चाहिए।

अलबत जिसे सामने चढ़कर या पड़कर चौमासे देने हे या लेने हे ऐसे साम्राज्यवादीयो को

यह बात जल्दी दिमाग में नहीं उतरेगी। बाकी हम तो मानते है कि :

आव नहीं,आदर नहीं, नहीं नैनन में नेह, उस घर कभी म जाइये, भले कंचन बरसे मेह!

जहां स्वयं की शक्ति से जीया जा शके वहां जाएं। लाचार बनना प्रभु के साधु के लिए योग्य नही।

एक शिस्तप्रिय साधु ने मुझसे कहा था : दोस्त मुझे पैतालीश होने आये...और बिस पच्चीस साल और जिना हे

तो पूरे भारत में मेरे लायक बिस पच्चीस क्षेत्र नहीं मिलेंगे? मिलेंगे ही ना!

यह लेख अविवेक की बाते विवेकपूर्व कहने हेतु लिखा गया है पर मन में आयी बाते रोक नहीं शकता।

मुझे लगता है कि चौमासे पैसे या पब्लिक देख कर नही पर प्रेम देखकर होते तो

छोटे छोटे गाँव न्याल बन जाय। वहां जो मिलेगा वो हजारो घरो वाले शहरो में शायद नहीं ही मिलेगा!

अंत में गृहस्थों के लिए इतना ही कहूंगा कि यदि बिनती करनी हो तो कभी फोन से नही करनी चाहिए।

भले ही सिर्फ एक संघ सदस्य भी जाकर विवेक पूर्वक गुरुदेव की इच्छा जान कर आये।

पर औचिन्त्य भंग तो बिलकुल न चले।

"देव न भूले विवेक"
तो आप भूल जाओगे...?

कॉलम : साची वात
गुजराती से हिंदी अनुवादित
लेखन : श्रमण प्रज्ञ
ह्रदय परिवर्तन
अंक 122

Shree Bhadrabahu Swami 4th Influencer In Jain History

2016-08-24T23:01:00.000-07:00

જૈન શાસનના ચતુર્થ નૈમીતક પ્રભાવક શ્રી ભદ્રબાહુ સ્વામી

પુસ્તક : તે કાળે તે સમયે...(આઠ પ્રભાવકોની આત્મ કથા)

લેખક : મુનિ રાજદર્શન વિજયજી મ.સા.

પ્રકાશક : શ્રી રત્નોદય ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ

જૈન શાસનમાં થઈ ગયેલ પ્રભાવક પુરુષોની વાતો કરી છે, પ્રભાવક પુરુષો પણ આઠ છે.

સમકિતની ૬૭ બોલની સજઝાયમાં કહ્યું છે : ‘‘આઠ પ્રભાવક પ્રવચનનાં કહ્યા’’

એવાં આ આઠ પ્રભાવક પુરુષોના જીવનને દર્શાવતી અહિં આઠ કથા આત્મકથાના

સ્વરૂપે લખી છે. ઘણાં બધા પ્રભાવક પુરુષોના જીવન-કવનને આપણે જાણીએ છીએ

પણ કયા પ્રભાવક પુરુષો આઠ પ્રભાવકમાં આવે છે તેનો આપણને ખ્યાલ નથી.

અથવા અલ્પ ખ્યાલ છે. તેથી અહીં આપણે જોઈશું જૈન શાસનના આઠ પ્રભાવક પૈકી

૧.નગર માંથી બિલાડીઓને બહાર કાઢતા રાજ સેવકો ૨.મંત્રીશ્વર ને ભદ્રબાહુની ભવિષ્ય વાણી
૩.ઉપદ્રવી વ્યંતર દ્વારા શ્રાવક/શ્રાવિકાઓને ઉપદ્રવ,૪. ઉપદ્રવ નિવારણ હેતુ "ઉવસગ્ગહરં સ્તોત્ર"ની રચના

ચતુર્થ નૈમીતક પ્રભાવક શ્રી ભદ્રબાહુ સ્વામી ચરિત્ર

ચતુર્થ નૈમિત્તિક પ્રભાવક શ્રી ભદ્રબાહુ સ્વામી

હું અને મારો ભાઈ વરાહમિહિર, આમા મારા ભાઈનો સ્વભાવ પહેલેથી જ

થોડો અળવીતરો. અમે બન્ને પ્રતિષ્ઠાન નગરના રહેવાસી. આમ તો અમે બંને

ભાઈ ભણીને પંડિત તરીકે પંકાયા, પણ હું પંડિત થયા પછી જરા નિરભિમાની રહ્યો,

પરંતુ મારા ભાઈમાં અભિમાન ભળ્યું, હું અષ્ટાંગ નિમિત્તોનો અભ્યાસી હોવાથી પ્રાયઃ

કરીને તમામ નિમિત્તો જાણી શકતો. એ નિમિત્તો દૈવિક હોય કે આકસ્મિક,

ભૂમિ સંબંધી હોય કે આકાશ સંબંધી, શરીર સંબંધી હોય કે લક્ષણ સંબંધી,

આ આઠે આઠ નિમિત્તોનું મેં જ્ઞાન મેળવેલું. મારા ભાઈમાં આ બધું અપૂર્ણ હતું,

છતાં તે ગર્વપૂર્વક ફરતો.

એકવાર અમારા ગામમાં શ્રી યશોભદ્ર સૂરિજી નામના આચાર્ય મહારાજ પધાર્યા.

હું અને મારો ભાઈ વંદનાર્થે ગયા. મહારાજ સાહેબે ધર્મસભામાં વૈરાગ્યવાસિત દશ વાતો કરી,

અને સંસાર પ્રત્યે ઘૃણા પેદા કરાવી. જે અમને જચી ગઈ.

૧) અસારં જન્મ : આ સંસારમાં જન્મ અસાર છે. માણસનો જન્મ અશુચિમાંથી થાય છે. તેુનું જીવન

પણ અશુચિમાં જ પસાર થાય છે. જન્મ શરીર પ્રાપ્તિનું કારણ છે, શરીર રોગોનું ઘર છે માટે

પરંપરાએ જન્મ જ રોગોનું કારણ છે. તેથી જન્મથી છૂટવાનો યત્ન કરવો જોઈએ.

૨) આશ્રયો જરાદીનામ્‌ : આ સંસારને આશ્રયીને ઘડપણ આદિ રહેલાં છે. જરા-મરણ-રોગ-શોક-

ભય-રતિ-અરતિ, આધિ-વ્યાધિ-ઊપાધિનો ભંડાર જ આ સંસાર છે.

૩) દુઃખ ગણે વ્યાપ્તઃ શારીરિક-માનસિક પીડાઓ, સંયોગ-વિયોગના દુઃખો, નિર્ધનપણું વગેરે

અનેક દુઃખોથી આ સંસાર ભરેલો છે.

૪) ચલા વિભૂતયઃ સંસારમાં ધન, પ્રતિષ્ઠા, માન, મોભો, સુખ, સંપત્તિ વગેરે પ્રાપ્ત થતાં વૈભવો

ચલિત-નાશવંત છે,

૫) અનવસ્થિતા સ્નેહાઃ સંસારમાં થતો સ્નેહ- પ્રેમ અસ્થિર છે. આજનો મિત્ર કાલે શત્રુ બની જાય છે.

આ સંસારમાં સગા બે ભાઈઓ પણ સામ-સામે આવી જતાં હોય છે. માટે સંસારમાં સ્નેહ-સગપણ

સ્થિર અને વિશ્વસનીય નથી.

૬) દારુણં વિષયં વિષં: પાંચે ઈન્દ્રિયોના વિષયોરૂપી વિષ અતિ ભયંકર છે.

વિષ તો જીવનો એક ભવ બગાડે, પણ વિષયો તો ભવોભવ બગાડે.

૭) રૌદ્રઃ પાપકર્મ વિપાકઃ વિષય તથા કષાયો વડે બંધાયેલા તીવ્ર પાપો દુર્ગતિમાં ફેંકી દે છે.

અને ભયંકર રીતે પાપ કર્મું ફળ આપનારા નીવડે છે.

૮) પીડાકરોનુબંધેન : સંસારમાં પાપો જો રસવાળા ચીકણા અને અનુબંધવાળાં બંધાતા હોય,

તો તે તીવ્ર પીડાકારી સાબિત થાય છે.

૯) મિથ્યાવિકલ્પં સુખં: સાંસારિક સુખ મિથ્યા કલ્પના રૂપ છે. તે સુખ નથી, સુખાભાસ છે.

ઝાંઝવાનું જળતે જળ જ નથી, છતાં પણ આ જળ છે, એવું માની તેની પાછળ દોડતાં હરણની

તરસ છિપાવાને બદલે ઉપરથી વધે છે. તેમ સંસારના સુખો પણ અંતે દુઃખની ખાઈમાં ધકેલનાર છે.

૧૦)સદા પ્રવૃત્તો મૃત્યુઃ મરણ દિન-પ્રતિદિન સમીપે જ આવે છે, તેમાંથી બચાવનાર કોઈ નથી,

મૃત્યુ આવવાનું છે તે નક્‌કી છે, પણ ક્‌યારે આવવાનું છે, તે નક્‌કી નથી. તિથિ-તારીખ-વાર

સમય વગેરે જોઈને મરણ નહીં આવે, તે તો ગમે ત્યારે આવીને ઊભું રહેશે, માટે

મરણથી બેફિકર રહેવા જેવું નથી. ધર્મદેશનાની આ વાતો અમારા બન્નેા હૃદયને સ્પર્શી ગઈ.

એથી અમે બન્નેએ દીક્ષા સ્વીકારી. મેં ચૌદ પૂર્વોનો અભ્યાસ કર્યો. ગુરુજીએ મને તથા મારા ગુરુભાઈ

આર્ય સંભૂતિવિજયને પણ સાથે જ આચાર્યપદાર્પણ કર્યું. પણ વરાહમિહિર યોગ્ય ન હોવાથી એે

આચાર્યપદ આપવામાં ન આવ્યું. સમય જતાં તેણે મારી પાસે ઘણી વાર સૂરિપદની માંગણી કરી,

પણ મેં તેને સ્પષ્ટ રીતે ગુરુજીનો આદેશ અને યોગ્યતાનો અભાવ જણાવીને ના પાડી.

મારી આવી વાત સાંભળી તેને મારા પર ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. તે મારી સામે પડ્યો. તેણે સાધુવેષ

છોડી દીધો અને ફરીથી પાછો બ્રાહ્મણ બની ગયો.

લોકોમાં પ્રસિદ્ધિ મેળવવા તે વરાહમિહિરે એક કીમિયો ઘડ્યો, તેણે આપણા ચંદ્રપ્રજ્ઞપ્તિ અને સૂર્ય પ્રજ્ઞપ્તિ નામના બે આગમ ભણી લીધા અને એમાંથી તેણે પોતાના નામે ‘‘વારાહી સંહિતા’’ નામનું જ્યોતિષ શાસ્ર બનાવ્યું. તે જૈન શાસ્ત્રમાંથી જ બનાવેલું હોવાથી તેની વાતો ઘણીખરી સાચી પડતી. તેથી લોકોમાં તે ગ્રંથ ખૂબ પ્રિય બન્યો, મંત્ર-તંત્રાદિના પ્રયોગો કરી લોકોને તે રંજિત કરવા લાગ્યો અને પાછો કેઈ ગણા વટથી કહેવા લાગ્યો કે, હું તો ૧૨ વરસ સૂર્યલોકમાં રહ્યો, ત્યારે સૂર્યદેવે મને સૂર્યો ઉદય-અસ્ત વક્રાદિ ગતિ, નક્ષત્રો અને ગ્રહોનો સંચાર બતાવ્યો છે, મને સૂર્ય-નારાયણે જ લોકોના ઉપકાર માટે ધરતી ઊપર મોકલ્યો છે.

આવી જાત- જાતની અફવાઓ ફેલાવીને તેણે પોતાની પ્રસિદ્ધિ પ્રસરાવી દીધી.

લોકોને તેણે ખૂબ આકર્ષિત કર્યા. લોકો તેની વાતમાં ખેંચાઈ ગયા.

રાજા પણ આ પ્રવાહમાં સામેલ થઈ ગયો. રાજાએ ખુશ થઈને પુરોહિતપદ ઉપર તેને સ્થાપિત કરી દીધો.

હું તો મારા ચારિત્રજીવનમાં લયલીન હતો. શાસ્ત્રાભ્યાસ કરતો, પ્રવચનો આપતો. ગામોગામ વિચરતો હું એક દહાડો સાધુમંડળ સહિત વિહાર કરી પ્રતિષ્ઠાનપુરમાં આવ્યો. ગામ બહાર અમે રોકાયા, ગામલોકોને મારા આગમનના સમાચાર મળતાં ટોળેટોળાં દર્શાનાર્થે ઉમટી પડ્યા. તેમાં રાજા પણ હતો ને પેલો વરાહમિહિર પણ સાથે જ હતો. મારો ભાઈ તો મારો કટ્‌ટર દુશ્મન બની ચૂકયો હતો. તેને મારા પર, જૈનશાસન પર તીવ્ર દ્વેષ હતો. આ તો ભાઈના નાતે આવવું પડે એટલે આવ્યો હતો. કેટલાક દિવસો બાદ ગ્રામજનો ખૂબ ઉત્સાહપૂર્વક રાજાના દરબારે જતાં હતા. મને સમાચાર મળ્યાં કે, રાજાને ત્યાં પુત્રનો જન્મ થયો છે, ને તેની જન્મકુંડલી વરાહમિહિરે બનાવી છે. હળાહળ જુઠ્ઠી કુંડળી બનાવી ને તેણે તેમાં લખ્યું કે, આ પુત્ર ૧૦૦ વરસના આયુષ્યવાળો થશે. ૧૮ વિદ્યાનો પારગામી બનશે. બીજા કેટલાય શુભ યોગોનું વર્ણન કર્યુ.

રાજા તો તેની પર ચારે હાથે ખુશખુશ થઈ ગયો. બરાબર આ જ સમયે લાગ જોઇને વરાહમિહિરે કહ્યું કે,

હે રાજન્‌ ! આપને આખું ગામ પુત્ર જન્મની વધાઈ આપવા આવ્યું, પણ પેલા ઈર્ષ્યાળુ

ભદ્રબાહુ નથી આવ્યા, તો તેમને કંઇક દંડ થવો જોઈએ.

આ સાંભળી રાજાએ એક મંત્રીને મારી પાસે મોકલ્યો. મંત્રી મને પૂછવા લાગ્યો કે, આપ શા માટે રાજભવનમાં નથી પધાર્યા? મેં કહ્યું: બે વાર જવાની કંઈ જરૂર ખરી? અત્યારે જઈશ,

તોય પાછું સાતમે દિવસે જવાનુ આવી જ પડવાનું છે, કારણ કે એ રાજપુત્ર તો આજથી સાતમે

દિવસે મૃત્યુ પામવાનો છે, એ નિશ્ચિત છે. બિલાડીના માધ્યમે એનુ મૃત્યુ લખાયું છે.

હું જૈન સાધુ હોવાથી મારે જો કે આવું ભાવિ ન ભાખવું જોઈએ અને આવી બાબતોમાં પડવું પણ ન જોઈએ, પણ જેમ રોગીનો રોગ નાબૂદ કરવા માટે કડવી દવાનો સહારો લેવો પડતો હોય છે તેમ રાજા વગેરેને પણ જિનશાસનના રાગી બનાવવાં માટે નિમિત્તજ્ઞાનથી જાણીને આવું ભાવિ ભાખવું પડતું હોય છે.

મંત્રીને મેં જે આ ઉત્તર આપ્યો, તેાથી મારો ભાઈ વરાહમિહિર ધમધમી ઉઠયો. ક્રોધથી ભભૂકી ઊઠીને એ

બોલવા લાગ્યો કે, હે રાજન્‌! આવા પાખંડી, દંભી, સ્વચ્છંદી સાધુથી સર્યું !

મારું જ વચન સો ટકા સાચું છે. રાજન્‌! જો સાત દિવસ પછી આ બાળક જીવે તો આ પાખંડી

જૈન સાધુને રાજ્યમાંથી બહાર કાઢી મૂકવો પડશે. આટલું કહી રોષથી ધમધમતો તે પોતાના ઘેર ચાલ્યો ગયો.

રાજાની આજ્ઞાથી ગામના તમામ બિલાડા-બિલાડી વગેરેને ગામબહાર કાઢી મૂકવામાં આવ્યાં અને રાજપુત્રનું

રક્ષણ કરવા તેને ભોંયરામાં ધાવમાતા સહિત છૂપાવી દીધો. બાળકના રક્ષણ માટે રાજાએ શસ્ત્રધારી કોટવાલોને ગોઠવી દીધા. જોતજોતામાં છ દિવસ પસાર થઈ ગયા. સાતમાં દિવસની સવારે ધાવમાતા બાળકને લઈને ભોંયરાના દરવાજા પાસે બેઠી. એટલામાં કોણ જાણે શું બન્યું કે એકાએક બારણાની પાછળ રહેલો મોટો-જાડો ભૂંગળ કે જેની ઉપર બિલાડીનું ચિત્ર દોરેલું હતું. તે સીધો જ બાળક ઉપર પડ્યો અને

એ જ ઘડીએ તેું મૃત્યુ થઈ ગયું. ધાવમાતાએ કાળો કલ્પાંત કરી મૂક્‌યો. રાજાના દુઃખનો કોઈ પાર ન રહ્યો.

ને પેલો વરાહ ? એ તો બિચારો ડરનો માર્યો કયાંય નાસી ગયો, મારું વચન યથાર્થ થયું

ને વરાહ ખોટો ઠર્યો. આ વાત ઠેકઠેકાણે ફેલાઈ ગઈ. વરાહની ઘોર નિંદા થવા લાગી.

હીણપતભર્યું અપમાન થવાથી તે વરાહે અંતે તાપસી દીક્ષા લીધી. અજ્ઞાન તપપૂર્વક મરીને

તે વ્યંતર તરીકે ઉત્પન્ન થયો. ઉત્પન્ન થતાંની સાથે જ તેણે અવધિજ્ઞાનથી પોતાનો પૂર્વભવ જોયો,

નિંદા અને હીણપતભર્યો પૂર્વભવ જોતાની સાથે જ તેનો ચહેરો આગથી તપાવેલા ગોળા જેવો લાલઘૂમ

થઈ ગયો. ધમપછાડા કરતો તે નીચે પૃથ્વીલોક પર આવ્યો. એણે નગરજનોને ખૂબ રંજાડ્યા,

એણે અમને સાધુ-સાધ્વીને રંજાડવાનો ખૂબ પ્રયત્ન કર્યો, પણ સફળ ન થયો.

છેવટે એણે નગરમાં ઉપદ્રવ ફેલાવ્યો. એથી શ્રાવક-શ્રાવિકા સંઘ હેરાન-પરેશાન થઈ ગયો.

ઉપદ્રવથી બચવા સંઘે ખૂબ ઉપાયો કર્યા. પણ કોઈ ફરક પડ્યો નહિ. છેવટે સંઘ મારી પાસે આવ્યો,

મને કહેઃ આ ઉપદ્રવથી સંઘને મુકત કરો. સંઘના કલ્યાણ માટે અને ઉપદ્રવને શાંત કરવા માટે મેં

‘‘ઉવસગ્ગહરં સ્તોત્ર’’ની રચના કરી. સંઘના તમામ સભ્યોએ એ સ્તોત્ર કંઠસ્થ કર્યું. એ સ્તોત્રનો પ્રભાવ એટલો બધો વિસ્તાર પામ્યો કે, બધો જ ઉપદ્રવ ક્ષણવારમાં શાંત થઈ ગયો.

આથી રાજા પણ મારા ઉપર ખૂબ પ્રસન્ન થયો અને જિનધર્મનો અનુરાગી બની ગયો.

આ રીતે નૈમિત્તિક શાસ્ત્રો દ્વારા હું પ્રભાવક થયો. અને ચોથા પ્રભાવક તરીકે મારી ખ્યાતિ વિસ્તરી.

આચારાંગસૂત્ર, સૂયગડાંગ સૂત્ર, આવશ્યકસૂત્ર, દશવૈકાલિક, ઉત્તરાધ્યયન, દશાકલ્પ, વ્યવહાર સૂત્ર,

સૂર્યપ્રજ્ઞપ્તિ, ઉપાંગ, અને ઋષિભાષિત વગેરે ૧૦ સૂત્રો ઉપર મેં પ્રાકૃત ભાષામાં નિર્યુકિત બનાવી.

શ્રુત કેવળી તરીકે હું પ્રસિદ્ધિ પામ્યો, છતાં પણ કેવળી એ કેવળી અને છદ્મસ્થ એ છદ્મસ્થ :

જયારે મારા જીવનનો અંત સમય આવ્યો, ત્યારે મેં અણસણ કર્યું.

Naimitak Prabhavak Shree Bhadrabahu Swami 4th Influencer In Jain History

Source Book : Te kale Te Samye

Shree Devsuriji Maharaj 3rd Influencer In Jain History

2016-08-21T07:36:00.000-07:00

જૈન શાસનના તૃતીય વાદિ પ્રભાવક શ્રી દેવસુરિજી મહારાજ

પુસ્તક : તે કાળે તે સમયે...(આઠ પ્રભાવકોની આત્મ કથા)

લેખક : મુનિ રાજદર્શન વિજયજી મ.સા.

પ્રકાશક : શ્રી રત્નોદય ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ

જૈન શાસનમાં થઈ ગયેલ પ્રભાવક પુરુષોની વાતો કરી છે, પ્રભાવક પુરુષો પણ આઠ છે.

સમકિતની ૬૭ બોલની સજઝાયમાં કહ્યું છે : ‘‘આઠ પ્રભાવક પ્રવચનનાં કહ્યા’’

એવાં આ આઠ પ્રભાવક પુરુષોના જીવનને દર્શાવતી અહિં આઠ કથા આત્મકથાના

સ્વરૂપે લખી છે. ઘણાં બધા પ્રભાવક પુરુષોના જીવન-કવનને આપણે જાણીએ છીએ

પણ કયા પ્રભાવક પુરુષો આઠ પ્રભાવકમાં આવે છે તેનો આપણને ખ્યાલ નથી.

અથવા અલ્પ ખ્યાલ છે. તેથી અહીં આપણે જોઈશું જૈન શાસનના આઠ પ્રભાવક પૈકી

તૃતીય વાદિ પ્રભાવક શ્રી દેવસૂરિજી મહારાજ ચરિત્ર

સિદ્ધરાજ જયસિંહની રાજસભામાં વાદ કરતા શ્રી દેવસૂરિજી મહારાજ

વાદી પ્રભાવક તરીકે શ્રી મલ્લવાદીજી શાસ્ત્રમાં ગૂંથાયા છે.
પણ કેટલીક જગ્યાએ વાદી પ્રભાવક તરીકે મારી પણ ગણના
કરાઈ છે. મારો ઈતિહાસ નીચે મુજબ જણાવી શકાય.

હું પાટણના ઉપાશ્રયમાં અધ્યયન-અધ્યાપનમાં રત હતો,

તેટલામાં જ કેટલાક રાજસેવકો મને બોલાવવાં આવ્યા કે,

શ્રી દેવસૂરિજી મહારાજ ! આપને મહારાજા સિદ્ધરાજ

જયસિંહ રાજસભામાં બોલાવે છે, હું જવા માટે તૈયાર થયો,

મને ખબર જ હતી કે, મને શા માટે બોલાવે છે. કેમકે એ

સમયે દિગંબર આચાર્ય કુમુદચંદ્ર ગર્વથી બધે જ ગર્જના કર્યા

કરતાં હતાં કે, મારી સાથે વાદ કરો, વાદ કરો.

એક દિવસ વાત આમ બની હતી. કુમુદચંદ્ર રાજસભામાં

ગયા હતા. રાજાએ તેને રહેવા માટે વસતિ પણ આપી હતી

આપે જ ને ? કારણ કે રાજાના માતામહનાં એ ગુરુ હતાં.

રાજાએ કુમુદચંદ્ર સાથે વાદ કરવા માટે શ્રી હેમચંદ્રસૂરિજીને

પૂછાવ્યું, ત્યારે તેઓએ કહેવરાવ્યુ કે વાદી રૂપ હાથીઓમાં

સિંહ સમાન શ્રી દેવસૂરિજીને બોલાવો.

હું રાજસભામાં ગયો, રાજાની વિનંતીને માન આપીને

વાદનો સમય નક્‌કી થયો. વાદ પૂર્વે મેં સરસ્વતીની આરાધના

કરી. દેવીએ પ્રત્યક્ષ થઈને કહ્યુ કે, દેવસૂરિજી ! દિગંબરોના

મતનું ખંડન કરવા માટે, વાદી વૈતાલ શ્રી શાંતિસૂરિજી

વિરચિત ઉત્તરાધ્યયનની વૃત્તિમાં ચોરાશી વિકલ્પોની જે

વિચારણા છે, તે તમે અવધારી લો, તો દિગંબરોના મોઢા

બંધ થઈ જશે. - આટલું કહી દેવી અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

આ પછી મને એક વિચાર સૂ્‌યો કે, દિગંબરાચાર્ય કયા

શાસ્ત્રમાં નિપુણ છે, તે જાણવું જોઈએ. તે જાણવા માટે મેં

મારા મુખ્ય શિષ્યને ગુપ્તપણે દેવના નામે રાત્રિના સમયે ત્યાં

મોકલ્યો.

કુમુદચંદ્રે મારા શિષ્ય ને પૂછ્યું :

कस्तवं? તું કોણ?

अहं देव: ! હું દેવ !

देव: को? દેવ કોણ ?

अहं ! હું!

વળી પાછુ કુમુદચંદ્રે પૂછ્યું :

अहं क:? હું કોણ ?

त्वं श्वा ! તું કૂતરો !

श्वा क: કૂતરો કોણ ?

त्वं ! તું !

त्वं क:? તું કોણ ?

अहं देव : હું દેવ !

આ રીતે ચક્રભ્રમણ ન્યાયપૂર્વકના પ્રશ્નોની ઝડી વરસાવી

મારા શિષ્યે તેને એક રાતમાં તો ‘‘કૂતરો’’ બનાવી દીધો.

એ રાતની વાતની દિગંબરાચાર્યે ખબર પડી ગઈ કે, કોઈક

શ્વેતાંબર સાધુ આવી મને કૂતરો બનાવી ગયો છે. તેથી તે

રોષે ભરાયા, એટલે એમણે મારા પર શાર્દૂલછંદમાં બનાવેલ

એક શ્લોક મોકલ્યો.

हंहो श्वेतपरा: किमेष विकटाटोपोक्तिसंटंकितै :

संसारावटकोटरेडतिविकटे मुग्धो जन: पात्यते|

तत्वातत्वविचारणासु यदि वा हेवाकलेशस्तदा

सत्यं कौमुदचन्द्रमंध्रियुगलं रात्रिन्दिवं ध्यायत ||

‘અરે હે શ્વેતાંબરો ! ખોટા આડંબરવાળા વાક્યોનો પ્રપંચ

કરીને તમે આ ભોળા લોકોને વિકટ એવા સંસારરૂપી અંધ

કૂવામાં કેમ નાંખો છો? જો કદાચ તમારી તત્ત્વ અને અતત્વની

વિચારણામાં લેશમાત્ર પણ ઈચ્છા થતી હોય, તો તમે રાત

દિવસ કુમુદચંદ્રના બે ચરણ કમળનું ધ્યાન ધરો.

આ શ્લોક મારા ઉપર આવ્યો, તે જોઇને મારા એક શિષ્ય

માણિક્ય મુનીએ ઝટપટ એકબીજા શ્લોકની રચના કરી સામે

પડકાર ફેંક્યો એ પણ શાર્દૂલછંદમાં બનાવ્યો હતો.

क: कंठीरवकंठकेसरसटाभारंस्प्रूशत्यंध्रिणा

क: कुन्तेन शितेन नेत्रकुहरेकणडूयनं कांक्षति|

क: सन्नहति पन्नगेशवरशिरो रत्नावतंसश्रिये

य: श्वेताम्बरशासनस्य कुरुते वन्धस्ये निन्दामिमाम||

એવો કયો પુરુષ છે કે જે સિંહના કંઠમાં રહેલી

કેશવાળીના સમૂહને પગથી અડકે? એવો કયો પુરુષ છે કે

જે તીક્ષ્ણ ભાલા વડે આંખની કીકીની ખણજ મટાડવા તૈયાર

થાય? એવો કયો પુરુષ છે કે જે નાગના માથા ઉપર

રહેલો મણિ લઈને અલંકાર બનાવે? એવો મૂર્ખ પુરુષ તે

જ છે, જે શ્વેતાંબરોના શાસનની હિલના-નિંદા કરે.

આ શ્લોક વાંચતાની સાથે જ કુમુદાચાર્ય સળગી ઉઠ્યા,

હજુ તો એ વાંચે છે, તેટલામાં જ મારા એકબીજા શિષ્યે

શ્લોક બનાવીને કુમુદચંદ્રને મોકલી આપ્યો. તેનો ભાવાર્થ આ

પ્રમાણે હતો. નગ્ન એવા દિગંબરોએ સ્ત્રીઓનું મોક્ષ રૂપી રત્ન

બંધ કર્યું તેથી જ તેમણે પોતાનું તત્ત્વ પ્રગટ કર્યું, તો હવે

શા માટે કઠિન એવા તર્કશાસ્ત્રોની ક્રીડામાં ફોગટ ઈચ્છા કરે

છે? આવી તારી ઈચ્છા જ અનર્થું મુખ્ય કારણ છે.

આ બન્ને શ્લોકથી કુમુદચંદ્રના મગજનો પારો આસમાનને

આંબવા લાગ્યો, દિગંબરાચાર્ય ક્રોધથી સળગી ઉઠ્યા. આ

શ્વેતાંબરો સમજે છે શું ? આમ કહી પોતાના વાદનો વિષય

લખી મારા પર મોકલ્યો.

૧) તીર્થંકર કેવળી થયા પછી આહાર કરે નહિ.

૨) કપડા પહેરનારા કયારેય મોક્ષે જાય નહિ.

૩) સ્ત્રીવેદના ઉદયવાળા જીવો મોક્ષે જાય નહિ.

આ ત્રણે મુદ્દા વાંચી મેં તેની સામે જવાબ આપ્યોઃ

જો દિગંબરમતના ત્રણ મુદ્દા છે, તો શ્વેતાંબરના પણ ત્રણ

મુદ્દા છે.

૧) તીર્થંકર કેવળી થયા બાદ આહાર કરે છે.

૨) કપડા પહેરનારા મોક્ષે જાય છે.

૩) સ્ત્રીવેદી જીવો પણ મોક્ષે જાય છે. આ ત્રણે મુદ્દા દિગંબરો

સિદ્ધ કરે છે કે શ્વેતાંબરો ! તે તો રાજસભા સાબિત કરી બતાવશે.

કેટલાક દિવસ બાદ વાદનો પ્રારંભ થયો. સિદ્ધરાજે મને

રાજસભામાં બોલાવ્યો, એટલે હું અને હેમચંદ્રસૂરિ ગયા,

અમે બેય એક જ આસને બેઠા. એટલામાં જ વાજતે-ગાજતે

કુમુદચંદ્ર રાજસભામાં આવ્યા, એઓ સામે ઊંચા સિંહાસન

ઉપર બેઠા, હેમચંદ્રાચાર્યની ઉંમર નાની હતી, જયારે

કુમુદચંદ્રાચાર્ય વયોવૃદ્ધ હતા. હેમચંદ્રાચાર્ય ત્યારે બાલમુનિ

તરીકે સંબોધાતા.

બાલમુનિની મશ્કરી કરવા કુમુદચંદ્રે સંસ્કૃત ભાષાત્મક

પ્રશ્ન પૂછ્યો. किं दधि पीतं?

આ સાંભળી હેમચંદ્રાચાર્યે સરસ જવાબ આપ્યો :

હે બુદ્ધિ નિધાન! આવું બુદ્ધિ વિનાનું અસમંજસ કેમ

બોલો છો ? કેમકે दधि न पीतं, दधि तु श्वेतं, કુમુદાચાર્ય

દહીં પીળું ન હોય. દહીં તો સફેદ હોય.

આ સાંભળી આખી સભા ખડખડાટ હસવા લાગી. એક

પળમાં દિગંબરાચાર્ય મૂરખ બની ગયા. કારણકે હેમચંદ્રાચાર્યે

पीतं શબ્દનો અર્થ ‘‘પીળો ’’કર્યો, જયારે દિગંબરાચાર્યને

તેનો અર્થ ‘‘પીવું’’ એવો અભિપ્રેત હતો. દિગંબરાચાર્ય

શ્વેતાંબરોને મૂરખ બનાવવા આવ્યા હતાં, ને પોતે જ મૂરખ

બની ગયા.

અત્યાર સુધી હું શાંત હતો, કેમ કે હજી સુધી મારી જોડે

તો વાદ થયો જ ન હતો. હવે અમે મૂળ વાત ઉપર આવ્યા.

એમણે મને પૂછ્‌યું. ‘‘તમારા બેમાં વાદી કોણ છે?’’ મને

મજાક સૂઝી, મેં કહ્યું: ‘‘વાદી તમે છો ને તમારો પ્રતિવાદી

આ હેમચંદ્ર !’’

આ સાંભળી કુમુદચંદ્ર ક્રોધથી રાતાચોળ થઈ ગયા કે, આ

બાળકની સાથે વૃદ્ધ એવો હું વાદ કેવી રીતે કરું? આ સાંભળી

હેમચંદ્ર બોલ્યાઃ ‘હે કુમુદચંદ્ર ! બાળક તો તમે છો અને

વૃદ્ધ તો હું છું, કેમકે હજી સુધી તમે કેડ પર કંદોરો નથી બાંધ્યો

ને લૂગડા પહેરતાં તો શીખ્યાં જ નથી. તો તમે બાળક કે હું?

હેમચંદ્રના આ જવાબથી તો મને ખૂબ હસવું આવ્યું.

હવે વાદની શરૂઆત કરાઈ, તે પહેલા અમારી બંનેની વચ્ચે

એક શરત કરાઈ કે, જો હું હારી જાઉં તો તમામ શ્વેતાંબરોએ

દિગંબરો બની જવું, અને દિગંબરો હારી જાય તો તેમણે

દેશ છોડવો. ખરેખર આ શરત મારા માટે આકરી હતી, કારણ

કે નાગાઓને તો નાવાનું શું? ને નિચોવવાનું શું? શરત મંજૂર

થતાં વાદની શરૂઆત કુમુદચંદ્રે રાજાને આશીર્વાદ આપવા

પૂર્વક કરી.

હે રાજા! તમારો યશ એટલો જગપ્રસિદ્ધ છે કે, સૂર્ય પણ

તમારી આગળ ઝાંખો લાગે છે. ચંદ્ર તો જીર્ણ શીર્ણ થઈ

ગયેલા કરોળિયાના જાળા જેવો લાગે છે. અને પર્વત તે તો

મચ્છર જેવો લાગે છે. તમારા યશનું વર્ણ કરવા મને આકાશ

યાદ આવ્યું. પણ એ આકાશ તો તમારી આગળ ભ્રમરવત્‌

લાગે છે. હવે તમારા યશનું વર્ણ કરવા કોઈ વસ્તુ જ દેખાતી

નથી, એટલે મને લાગે છે કે, ઉપમા યોગ્ય કોઈ વસ્તુ જ

નહીં દેખાવાથી મારી વાચા જ બંધ થઈ જાય છે.

આ પ્રમાણે કુમુદચંદ્રે રાજાને આશીર્વાદ આપ્યા, આશીર્વાદ

આપતા જે છેલ્લે બોલ્યા કે, મારી વાણી જ બંધ થઈ જાય

છે, આ શબ્દો મારી સમીપે બેઠેલા પંડિતોએ સાંભળ્યા ને

વિચાર્યું કે આ અવિચારી અયોગ્ય વાક્ય જે બોલે છે કે

‘‘મારી વાણી જ બંધ થઈ જાય છે.’’ તેથી એમ લાગે છે

કે આ દેવસૂરિજી કુમુદચંદ્રની વાચા બંધ કરીને જ રહેશે, અને

આ વાદી કુમુદચંદ્ર પોતાના હાથે જ હારી જશે.

ત્યાર પછી મેં રાજાને આશીર્વાદ આપતા કહ્યું: હે રાજન્‌!

જ્યાં કેવળીને આહાર કરવાનું વિધાન કર્યું છે, તે જિનશાસન

તથા તારું રાજ્ય આ બંને ચિરકાળ સુધી જય પામો, આવા

આશીર્વચનો મેં રાજાને સંભળાવ્યા, હવે હવે દિગંબરાચાર્યે

પોતાનો મત સ્થાપિત કર્યો, પછી મને કહ્યું કે, તમે આનો

પ્રત્યુત્તર આપો. મેં તેા પ્રત્યુત્તરમાં દેવીએ કહ્યાં મુજબ ૮૪

વિકલ્પો આપ્યા. આ સાંભળી કુમુદચંદ્ર ગેં-ગેં ફેં-ફેં થઈ ગયા.

અને કુમુદચંદ્રાચાર્ય સભા સમક્ષ ઊભા થઈને નતમસ્તકે

બોલ્યા. ‘‘આ દેવસૂરિથી મારો પરાજય થયો છે.’’

રાજાએ દિગંબરાચાર્યે પાછલા દ્વારથી રવાના કર્યા અને

મને માનભેર વિદાય આપી, મારો ઘણો-ઘણો સત્કાર કર્યો.

આખા રાજ્યમાં, ચોરે ને ચૌટે શ્વેતાંબરોની જ પ્રશંસા થવા

લાગી.

આમ જિનશાસનની ખૂબ મોટી પ્રભાવના થવા પામી.

કેટલાક સમય બાદ મેં ‘‘સ્યાદ્વાદ રત્નાકર’’ નામનો ગ્રંથ

બનાવ્યો, ત્યારથી હું (દેવસૂરિ) દિગંબરોનું ખંડન કરનાર

તરીકે સવિશેષ પ્રસિદ્ધ બન્યો.

Vaadi Prabhavak Shree Devsuriji Maharaj 3rd Influencer In Jain History

Source Book : Te kale Te Samye

Aacharya Shree Ramsurishwarji Maharaja (Dahelavala)

2016-08-20T22:38:00.000-07:00

પરમ પૂજ્ય તપાગચ્છાધિપતી આચાર્ય ભગવંત શ્રી વિજય રામસુરીશ્વરજી મહારાજા (ડહેલાવાળા)

પૂ. તપાગચ્છાધિપતી આચાર્ય ભગવંત શ્રી વિજય રામસુરીશ્વરજી મહારાજા
(ડહેલાવાળા)

શ્રી વિજ્યરામસૂરિજી ડહેલાવાળા : શાંત પ્રતિભાનો પવિત્ર ચમત્કાર !

પહેલાં ભાષા શીખો, સંસ્કારી બનો પછી ચાતુર્માસની વિનંતી કરવા આવો

અપાર શારીરિક કષ્ટો ભોગવ્યાં. અનેકવાર હોસ્પીટલમાં પણ દાખલ થવું પડયું.

કિંતુ ક્યારેય તેમણે આંતરિક સ્વસ્થતા ગુમાવી નહિ. શરીર અને આત્મા ભિન્ન છે તેની

પ્રતીતિ આચાર્યશ્રીને થઈ ગઈ હતી.

શાંત પ્રતિભાનો ચમત્કાર કોને કહેવાય, તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ એટલે

“પૂજ્ય આચાર્યશ્રી રામસૂરીશ્વરજી ડહેલાવાળા”.

તપાગચ્છાધિપતિના પદે પહોંચ્યા તે પૂર્વે કે તે પછી કોઈ પણ જાતના દંભ કે આડંબર

વિના પોતાની પવિત્ર અને શાંત પ્રતિભાથી જૈન સંઘમાં એવા છવાઈ ગયા કે

સૌની પૂજા પામ્યા અને સૌના હૃદયમાં વસ્યા.

શ્રી વિજ્ય રામસૂરીશ્વરજી મહારાજા (સં. ૧૯૭૩-૨૦૬૧) ડહેલાવાળા

તરીકે વધુ જાણીતા હતા. જેઓ તેમના પરિચયમાં આવતા તેઓ જાણતા કે

નિતાંત સ્વાધ્યાયપ્રેમી, સાધુઓના અને સાધુત્વના પ્રેમી, આચાર અને ક્રિયાના આગ્રહી

શ્રી વિજ્ય રામસૂરિજી મહારાજ જૈન ધર્મની જે પરંપરા છે તેને ક્ષતિ પહોંચે તે કશુંજ

ચલાવી લેતા નથી.

એક સમયે આચાર્યશ્રીને અનેક ચાતુર્માસની વિનંતી આવી, એક સ્થળનો તો ઘણો આગ્રહ હતો.

ટ્રસ્ટીઓ હાથ જોડી જોડીને વિનંતી કરતા હતા. શ્રી રામસૂરિજી મહારાજને પોતાની તબિયતને-

અનુકૂળ તે સ્થાન જણાતું ન હતું. તેમણે વિચારીને જવાબ આપીશું તેવું કહ્યું,

તે સમયે એક ઉતાવળીયો ભક્ત બોલ્યો :

' સાહેબ, ચોમાસાની હા, પાડો, અમે તમને પાઠશાળામાં મોટી રક્મ આપીશું.'

આચાર્યશ્રી ઉકળી ઊઠયા :' શું તમે અમને સાધુઓને પૈસાથી ખરીદવા માગો છો ?

તમે પૈસાથી અમને સાધુઓને ખરીદી ન શકો. પહેલાં ભાષા સુધારો,

સંસ્કારી બનો અને પછી વિનંતી કરવા આવો.'

સંયમના ચૂસ્ત આગ્રહી આચાર્યશ્રી વિજ્ય રામસૂરિજી મહારાજ

કોઈને તપ કરતાં જૂએ કે ત્યાગ કરતાં જૂએ ત્યારે રાજી રાજી થઈ જાય.

પોતાની નિશ્ચામાં રહેલા સાધુઓ પણ તપના પંથે, સ્વાધ્યાયના પંથે સતત જોડાયેલા રહે

અને ઉત્તમ જીવન જીવે તે માટે સદાય પ્રયત્ન કરે.

એક નાનકડા ગામમાં જૈનોના પાંચ-છ ઘર હતાં. ખૂબ ભાવિક હતા.

સાધુઓ પોતાના આંગણે વહોરવા પધારે ત્યારે ભક્તિથી ઘેલા ઘેલા થઈ જાય.સાધુઓના પાત્ર ભરી દે.

શિયાળાના દિવસોમાં એ ગામમાં શ્રી રામસૂરિજી મહારાજ પરિવાર સાથે પધાર્યા.

બપોરે સાધુઓ વહોરવા ગયા. શ્રાવક-શ્રાવિકાઓએ ખૂબ ભક્તિથી કાજુ-બદામ વગેરે મેવાથી પાત્રાં ભરી દીધાં.

શ્રી રામસૂરિજી મહારાજે બધું જોયું અને પૂછયું ; ગામમાં કેટલાં ઘર છે ?'

સાધુઓ કહે,' પાંચ કે છ'

આચાર્યશ્રી ગંભીર થઈ ગયા :' થોડુંક તો ભાન રાખવું હતુ !

શ્રાવકો હોશેં હોંશે વહોરાવે એટલે ઉપાડી લાવવાનું ?

આજથી હું એક મહિના માટે મેવાનો ત્યાગ કરું છું.'
અને તેમણે હાથ જોડીને પચ્ચખાણ લઈ લીધાં,

સાધુઓ અવાક થઈ ગયા. નિશ્ચાવર્તી સાધુઓએ પણ બીજા દિવસથી મેવાનો ત્યાગ કરી દીધો.

જૈન ધર્મનો પાયો જ તપ, ત્યાગ, અપરિંગ્રહ છે. જૈન મુનિઓનું નિર્મળ ચારિત્ર્ય અને

ત્યાગી જીવન સૌને સદાય ધર્મમાર્ગે પ્રેરે છે. શ્રી વિજ્ય રામસૂરીશ્વરજી મહારાજ

જૈન સંઘના સૌથી વડીલ હોવાના કારણે તેમની પાસે ધર્મ અને સંઘની અનેક વાતો આવતી

પણ તેઓ કદીયે ઉતર વાળવાની ઉતાવળ ન કરતા.

સં ૨૦૪૩-૪૪ માં સંવત્સરી અંગે વિવાદ થયો ત્યારે તેઓ શાંતાકુઝ વેસ્ટમાં બિરાજમાન હતા.

તે સમયે વર્તમાન તપાગચ્છાધિપતિ પૂજ્ય પ્રેમસૂરિજી મહારાજ, પૂ. આચાર્યશ્રી દુર્લભસાગરસૂરિજી મહારાજ અને અમારે સૌને તેઓની નિશ્ચામાં થોડો સમય રોકાવાનું થયું ત્યારે મને સતત જોવા મળતું કે

આચાર્યશ્રી રામસૂરિજી મહારાજ કોઈપણ વાત પૂરી સ્વસ્થતાથી કરે છે. અને કોઈના દોરવાયા બોલતા નથી. જિંદગીમાં તેમણે અનેક બિમારીઓ જોઈ. અપાર શારીરિક કષ્ટો ભોગવ્યાં.

અનેકવાર હોસ્પીટલમાં પણ દાખલ થવું પડયું. કિંતુ ક્યારેય તેમણે આંતરિક સ્વસ્થતા ગુમાવી નહિ.

શરીર અને આત્મા ભિન્ન છે તેની પ્રતીતિ આચાર્યશ્રીને થઈ ગઈ હતી. સતત સ્વાધ્યાય કરવાની ટેવના કારણે જાણે તેમને ભીતરની પ્રસન્નતાની પ્રાપ્તિ થઈ ગઈ ન હોય !

નાગપુરના ચાતુર્માસમાં પર્યુષણ પૂર્વે આચાર્યશ્રીની તબિયત બગડી. હોસ્પીટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. પર્યુષણ પૂર્વે ઉપાશ્રયમાં પાછા લાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ સાવ અશક્ત થઈ ગયા હતા.

દરેક પર્યુષણમાં સંવત્સરીના દિવસે તેઓ બારસાસૂત્ર ધર્મગ્રંથનું વાંચન સ્વયં કરતા હતા.

સંપૂર્ણ અશક્તિ હોવા છતાં અહીં પણ તેમણે બારસાસૂત્ર ધર્મગ્રંથનો પાઠ પોતે જ બોલીને સંભળાવ્યો !
નાગપુરના શ્રાવકો શ્રી રામસૂરિજી મહારાજને વંદી રહ્યા,

આચાર્યશ્રી રામસૂરિજી મહારાજ જ્યાં પધારતા ત્યાં ધર્મપ્રભાવના થતી.

સૌને આ ત્યાગી અને વૈરાગી આચાર્યશ્રીને વંદન કરીને અપાર ધર્મલાભ પ્રાપ્ત કર્યાનો આનંદ થતો.

જીવનના છેલ્લા સમયે પણ સંપૂર્ણ સ્વસ્થતા સાથે દેહનો ત્યાગ કરનાર

પૂજ્ય આચાર્યશ્રી રામસૂરિજી ડહેલાવાળાને જેમણે પણ જોયા તે કયારેય ભૂલી શક્યા નહિ કેમ કે

તેમના દર્શનમાં પવિત્રતાનો પ્રકાશપુંજ છલકતો હતો !

-સંદર્ભ

આંખ છીપ અંતર મોતી - આચાર્ય શ્રી વાત્સલ્યદીપસૂરિજી

ધર્મલોક પૂર્તિ - ગુજરાત સમાચાર

Post Source

Shree Mahavir Prabhu Ke 27 Bhav

2016-08-19T00:31:00.000-07:00

Charam Tirthadhipati Shree Mahavir Swami Prabhu Ke 27 Bhav

:~:ચરમ તીર્થાધીપતી શ્રી મહાવીર પ્રભુના સત્યાવીસ ભવ:~:

(૧) નયસાર

(સમકિતની પ્રાપ્તિ પશ્ચિમ મહાવિદેહમાં)

(૨) પહેલા સૌધર્મદેવલોકમાં

(એક પલ્યોપમ આયુષ્યવાળા દેવ).

(૩) મરીચી રાજકુમાર

(૮૪ લાખ પૂર્વનું આયુષ્ય, ત્રિદંડી વેષ પ્રારંભ અને કુલમદથી નીચ ગોત્ર બાંધ્યું ).

(૪) પાંચમાં બ્રહ્મલોકમાં

(૧૦ સાગરો પમ આયુષ્ય).

(૫) કૌશિક બ્રાહ્મણ

(૮૦ લાખ પૂર્વ નું આયુષ્ય, ત્રિદંડી થયા કૌલાક ગામમાં).

(૬) પુષ્પમિત્ર બ્રાહ્મણ

(૭૨ લાખ પૂર્વ નું આયુષ્ય, ત્રિદંડી થયા સ્થૂણા નગરીમાં).

(૭) પહેલા સૌધર્મદેવલોક માં

( મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૮) અગ્નિદ્યોત બ્રાહ્મણ

(૬૦ લાખ પૂર્વનું આયુષ્ય, ત્રિદંડી થયા ચૈત્ય ગામમાં).

(૯) બીજા ઇશાનદેવલોકમાં

(મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૧૦) અગ્નિભૂતિ બ્રાહ્મણ

(૫૬ લાખ પૂર્વનું આયુષ્ય,ત્રિદંડી થયા મંદર ગામમાં).

(૧૧) ત્રીજા સનત્કુમાર દેવલોકમાં

(મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૧૨) ભારધ્વાજ બ્રાહ્મણ

(મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૧૩) ચોથા માહેન્દ્ર દેવલોકમાં

(મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૧૪) સ્થાવર બ્રાહ્મણ

(૪૪ લાખ પૂર્વનું આયુષ્ય, ત્રિદંડી થયા રાજગૃહી નગરીમાં).

(૧૫) પાચમા બ્રહ્મલોકમાં

(મધ્યમ સ્થિતિવાળા દેવ).

(૧૬) વિશ્વભૂતી રાજકુમાર

(એક કરોડ વર્ષનું આયુષ્ય,સંભૂતિમુનિ પાસે સંયમ ગ્રહણ કરી નિયાણું કર્યું).

(૧૭) સાતમા મહાશુક્રદેવલોકમાં

(ઉત્કૃષ્ટ આયુષ્યવાળા દેવ).

(૧૮) ત્રિપૃષ્ઠ વાસુદેવ

(૮૪ લાખ વર્ષનું આયુષ્ય,કાનમાં સિસુ રેડાવ્યું પોતનપુરનગર).

(૧૯) સાતમી નરક

(૩૩ સાગરોપમ આયુષ્ય,તમઃતમ પ્રભા નારકીમાં માધવતી નરકવાસ) .

(૨૦) સિંહ ના ભવમાં

(તીર્યંચ ગતિમાં)

(૨૧) ચોથી નારકીમાં

(પંકપ્રભા નારકીમાં અંજના નરકવાસ).

(૨૨) વિમલ રાજકુમાર.

(૨૩) પ્રિયમિત્ર ચક્રી

(૮૪ લાખ વર્ષનું આયુષ્ય, મૂકાનગરી -પોટ્ટીલચાર્ય પાસે સંયમ ગ્રહણ).

(૨૪) સાતમાં મહાશુક્ર દેવલોકમાં

(૧૭ સાગરોપમ આયુષ્ય,સર્વાર્થ સિદ્ધવિમાનમાં.).

(૨૫) નંદન રાજકુમાર

(૨૫લાખ વર્ષનું આયુષ્ય,૧૧૮૦૬૪૫ માસક્ષમણ,છત્રીકાનગરીમાં તીર્થંકર નામકર્મ બાંધ્યું).

(૨૬) દસમા પ્રાણાતદેવ દેવલોકમા

(૨૦ સાગરોપમનું આયુષ્ય,પુષ્પોત્તરાવસંતક વિમાનમાં).

(૨૭) વર્ધમાનકુમાર

(શ્રી મહાવીરપ્રભુ) ૭૨ વર્ષનું આયુષ્ય,ચરમ તીર્થપતિ -ક્ષત્રિયકુંડમાં.

:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:~:

Jineshwar Prabhu Ki Pratistha

2016-08-18T07:16:00.001-07:00

"प्रतिष्ठा के भीतर में"

जिनेश्वर प्रभुजीकी प्रतिष्ठा याने आनंद का त्यौहार। सभी को आनंदकी राखी बांधने का अवसर।

खुशियों की मिठाई बांटने का प्रसंग। में तो कहुंगा : प्रभु के कल्याणक और प्रभुकी प्रतिष्ठा में

ज्यादा फर्क नहीँ गिनना चाहिए।

सर्वजिवराशिको प्रसन्नता और सुखानुभूति देना यही प्रभु का लाक्षण्य। और इसीलिये

कल्याणक की तरहा प्रभुकी प्रतिष्ठा के प्रसंगमें गाँवमें-नगरमें मिठाई बंटे,आनंद-मंगल हो,

लापशी के आंधन रखे जाय, और धुँआबंध गाँव जीमण हो...

इन सभी के पीछे मुख्य ध्येय तो सिर्फ एक : प्रभु जब गादीनसीन हो तब वो ख़ुशी पूरी दुनिया में फैले।

प्रभु के कल्याणक की तरहा ही!

हमारे वृद्ध पुरुषो यह बाबत में खूब गंभीर थे। गाँवमें नाराज व्यक्तिओ को मनाने हेतु भी वे तैयार रहते। पर आज कल अपने बाप-दादा से अधिक "हुंशियार" साहबो के पास प्रभु शासन की ऐसी गौरववंत परंपरा नही होती।

बात करनी है ऐसी प्रतिष्ठाकी की जिसका सालो से इंतजार किया जा रहा था।

सर्व गच्छमान्य - तिनो लोकमे महाप्रभाववंत, अचिंत्य चिंतामणी दादा की प्रतिष्ठाकी।

मंगल क्षण अत्यंत नजदीक आ रही है तब उसमें सक्रिय कुछ तत्वोंसे भद्रिक जिव चिंतित हे।

ऐसे दंशीेले,द्वेषिले,छाती पर बिल्ला लगा कर घूमते "ऑथोराइस्ड" लोग "शासन भक्त" नही कहलाने चाहिए। शासन भक्त शासन का हो, व्यक्तिगत भक्त कभी शासन भक्त न कहला शके।

प्रसंग के आमंत्रणमें कुछ पूज्यो को न कहना,अक्षम्य विलंब कर आमंत्रण देना,

न आये ऐसी व्यवस्था कर के विनंती करना....और कुछ पूज्यो के लिये आमंत्रण पत्रिका पोस्ट से भेजने का ठराव करना.....कोई वृषभ कुमार की बुद्धि दौड़ी हो ऐसा लगे, शाब्बास!

वास्तविक रूप में, सत्ता की रेशमी जाजम, संघकी जाजम जितनी पवित्र नही होती।

सबंधित लोगोको अंतरात्मा से पूछने जैसा प्रश्न है :

यह सब करने में मार्गरक्षक-दर्शक पूज्योको विश्वास में लिया गया है?

क्या वाकई ह्रदय में औचित्यसभर निखालसता हे ?

हम मानते है यह सभी बाबतों में मूल *विवेक* नाम के गुण को भुला दिया गया है।

बाकी इतने बड़े उत्सवमें इतने बड़े समाजमें से कोई भक्ष्याभक्ष्य बाबत में विवेकी-समझु और समर्थ श्रावक नहीं मिले? की गृहस्थों को साधुओ की कमिटी बनानी पड़ी? *रसोड़ा कमिटी साधू सम्हालें?

मंडप व्यवस्था साधुओ को सम्हालने की ?* ओह माय गॉड!

ऊपर से यह सब कुछ लिखित में ठराव के रूप में पास हो....!

खैर, प्रसंग तो भव्य ही होगा, होना ही चाहिये,होगा भी और होगा तब उसका यश यह महानुभावो को नहीं अपितु हमारे परमप्रिय प्रभुको ही मिलेगा - मिलना चाहिए। दादा के नाम पर अपनी रसोई पकाने वाले रसोइयों को उसका यश न दिया जा शके।

प्रभु हाजराहजूर हे, जगजयवंत हे।

हृदय के अहोभाव से प्रभु गादीनशीन हो उस पलका इंतज़ार करे।

पूरी दुनिया के रक्षण की जिसकी जिम्मेदारी हे वह हम सभीकी रक्षा करे!

पूर्वकाल में हुआ है वैसा न हो, भविष्य अत्यंत उज्ज्वल बने...

प्रभुके कल्याणक की तरहा प्रभुकी प्रतिष्ठा का जगतमें जय जयकार हो!!

कॉलम : साचीवात

श्रमणप्रज्ञ

ह्रदय परिवर्तन

अंक 122

(गुजराती से हिंदी अनुवादित)

Original Gujarati Matter Is Below

Jain Sadhu Ki Kimmat Kitni?

2016-07-31T05:10:00.000-07:00

साधू की किंमत कितनी ?

संसार के सुखो को त्याग कर सतत कष्ट पूर्ण जीवन व्यतीत करने वाले साधू की किंमत क्या होती हे?

इसे पढ़ कर आपका नजरिया चोक्कस बदल जाएगा!

मरुभूमि में विहार करते हुए शासन के श्रमणी भगवंत

कोलम : साची वात (हिंदी अनुवादित)

लेखन : श्रमणप्रज्ञ

जैन साधुकी किंमत कितनी?

साधुकी किंमत कितनी?

दो-चार घटना के संदर्भ में यह लिखा गया है। बहोत ह्रदयपूर्वक यह लिखा जाएगा।

हाँ, तो साधु सतत घिसाता रहता है दुसरो के लिए व्यथित होता रहा है|

साधु योग्य तो होता ही है पर अब साधु भोग्य भी होता है।

"भोग्य" का मतलब साधु, समाज और संघ के लिए सतत कुछ न कुछ प्रदान करता रहा है,

घिसाता रहता है, व्यथित रहेता हे।

उसके दीक्षा के वरघोडे से लेकर, स्वागत यात्राका वरघोड़ा, प्रवेश का वरघोड़ा, प्रसंग का वरघोड़ा,

रथयात्राये और आखिर में उसकी विदाय के समय निकलने वाली उसकी अंतिम यात्रा.....

इन सभी में एक मात्र "सर्वजन हिताय...सर्वजन सुखाय" की भावना ही बहती रहती है।

उसकी दीक्षा सर्वजन हिताय।

उसका पढ़ना सकल संघ शुभाय।

उसका प्रवचन सज्जन बोधाय।

उसका विहार बहुजन सुखाय।

उसकी गोचरी अन्यजन पुण्याय।

उसका संयम सर्वजीव रक्षाय, अरे…

उसका मृत्युभी जगत के लाभाय!

कैसा अदभुत जिवन।

सबकुछ दुसरो के लिए। अपने सुखका विचार मात्र नहीँ!

दुसरो का विचार वह साधु का श्वास।

साधुता के कष्ट स्विकार करने के बाद भी साधु क्या पाता है?

कोनसे राजाशाही सुखोंको वे पाता है?

कोनसे बंगले बना कर सुख मग्न बनता है?

अपने दुःख या पीड़ा की सहानुभूति कहाँ पाता है?

बताइये जरा, यह सब काम साधु क्यों करता है?

ऐक मात्र सर्वज्ञ प्रभुकी आज्ञाको वफ़ादार रहने हेतु। अपने भगवानको खुश रखने हेतु।

परमात्मा की बतायी बात सच्ची हे यह पुरवार करने हेतु वो कितनी महेनत करता है?

हां, वो ही उसका सुख,वो ही उसका परोपकार।

वो ही उसका आनंद और वो ही उसका स्वार्थ!

वह मृत्यु की अंतिम क्षण तक हँसता हे।

वो मन को मार कर, सुखानुभूति को लात मारकर,

कष्टो को सामने चलकर सहन करता है कारण?

कारण प्रभु ने कहाँ हे :

"तू सर्व जिव को सुखी कर!",वही तेरा जिवन। तेरा कर्तव्य...

और वो ही तेरी कर्म निर्जरा...!

-और बस इसलिये ही साधु सतत प्रयत्नशील रहता है!

अरे, यह भावना में यदि उसकी "गलती" हो जाए तो वो साधु प्रभु-गुरु समक्ष माफ़ी याचता हे।

प्रायश्चित करता है। आलोचना लेता हे। कैसा निष्पाप जिवन!

यदि वो कोई जीवहिंसा में निमित बन जाये तो वो रो उठे।

उससे यदि गलती से भी जूठ बोल दिया जाये तो उसे अपने अंग अंग में बिच्छु के दंश लगने लगते है।

यदि वो मालिक को पूछे बिना किसी चीज को हाथभी लगादे तो तुरंत उसका हाथ कान पकड़ता हे।

उसकी नजर में या मन में विकार का लेशमात्र चमकारभी हो तो उसकी आँख भर आये।

कोई चीज पर यदि ममत्वभी बढ़े तो "मिच्छामि दुक्कडं" का शब्द अपने होठों पर रखे।

अरे, उससे यदि अल्प मात्रा में भी ज्यादा भोजन हो जाये तो रात्रि भोजन करने की भिति से वो क्षमायाचना करे....

-ऐसा पापभिरु जीव सकल जिवराशी या सकल संघको सुखी करनेकी प्रवृति करता रहे....

पर सवाल यह है कि...उस साधु का इतना कुछ करने के बाद भी हमने क्या किया?

हमने उन्हें पैसो से तोला। उनके चातुर्मास प्रवेश में कितनी प्रभावना? उनकी निश्रा में कितने उपद्यान या संघ?

उनकी कामळी - गुरुपूजन का चढ़ावा कितने में गया?

-अरे यह लिखते हुए कलम ध्रुज रही है कि

उनके कालधर्म बाद उनके अग्निसंस्कार की उपज कितनी हुई?

उसकी चर्चा के शोरमें हम उनके गुणवैभव को भूल रहे हे।

-वे कितने आराधक थे उससे ज्यादा उनकी निश्रामें प्रभावक प्रसंग कितने हुए

यह देखने की हमारी आँखो को आदत लग गयी है।

चलिये, निश्चय करते हे। साधु या साध्वीजी भगवंतकी अतरंग आराधना को देखेंगे।

उनकी आराधना की आराधना करे। अनुमोदना करे। उनको खुश रखे।

वे खुश तो हमारे प्रभुजी खुश और आखिर में हम भी खुश।

ह्रदय परिवर्तन (Hriday Parivartan)

अंक १२१ जुलाई २०१६ (Issue 121 July 2016)

कोलम साची वात (Column : Sachi Vaat)

लेखन : श्रमणप्रज्ञ (Writer : Shrmanpragya)

अपनी राय कोमेन्ट बोक्ष में जरूर दे!

Original Gujrati Matter Is Below:

To Read All Sachi Vaat`s From Hriday Parivartan Please Click Here

जैनियों में 31st का अँधा अनुकरण कितना योग्य?

2016-07-31T02:04:00.000-07:00

जैन मंदिरों में 31st दिसम्बर के नाम पर हो रहे महोत्सव(?) कितने योग्य?

आज कल जैन प्रजामें अपने गौरववंत इतिहास को भूल कर पाश्चात्य संस्कृतिका अँधा अनुकरण

देखने को मिल रहा हे! 31st दिसम्बर के नाम पर जैन मंदिरों में महोत्सव के नाम पर डी.जे. के गाने

बजाये जा रहे हे !! जहां हमे धर्म आराधना करनी हे वैसे उपाश्रयो में हमारी ही प्रजा पागलो की भाँती

जूते पहन कर खाना-पीना और बुफे भोज का उत्सव मनाती हे !!! कोई तो इसे रोके!

विशेष नोंध: यह लेख में किसी का भी मनदुःख करने का आशय नही या इर्ष्या-द्रेष या

आवेश की वजह से नही अपितु जैन संघोमें जागृति आये ऐसे ही एक मात्र आशयसे यह

लेख लिखा गया हे| इस हेतु इसी द्रष्टि से पढ़े|

अपनी राय ब्लॉग या फेसबुक के कमेंट्स बोक्ष में जरुर दे!!

लेख स्त्रोत : ह्रदय परिवर्तन

अंक नं १२१ - जुलाई २०१६

2nd Prabhavak Shree Nandishen Ji (Jain History)

2016-07-03T07:37:00.002-07:00

જૈન શાસનના દ્વિતીય ધર્મકથી પ્રભાવક શ્રી નંદિષેણજી

પુસ્તક : તે કાળે તે સમયે...(આઠ પ્રભાવકોની આત્મ કથા)

લેખક : મુનિ રાજદર્શન વિજયજી મ.સા.

પ્રકાશક : શ્રી રત્નોદય ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ

અષ્ટપદી

નવકારની સંપદા આઠ, પ્રાતિહાર્યો આઠ, જંબુદ્વીપને ફરતી જગતીની ઉંચાઈ આઠ યોજન,

સિદ્ધના ગુણો આઠ, કર્મો આઠ, અષ્ટાપદ તીર્થનાં પગથિયા આઠ, પર્યુષણ પર્વના દિવસો આઠ,

વ્યંતર દેવો આઠ, વાણવ્યંતર દેવો આઠ, મનુષ્યપણામાં વધુમાં વધુ રહી શકાય આઠ ભવ,

વીતરાગ પ્રભુને કરાતી પૂજાનો પ્રકાર આઠ, મંગલ પણ આઠ.આવો અપૂર્વ મહિમા આઠનો છે.

હજુ પણ આઠ માટે શોધીએ તો ઘણું ઘણું મળી શકે. આવા જ આ આઠની શૃંખલામાં-

એક વધુ નામ ઉમેરીએ- આઠ પ્રભાવકોનું. આ પુસ્તકના પ્રકરણો પણ આઠ છે. અને તેમાં

જૈન શાસનમાં થઈ ગયેલ પ્રભાવક પુરુષોની વાતો કરી છે, પ્રભાવક પુરુષો પણ આઠ છે.

સમકિતની ૬૭ બોલની સજઝાયમાં કહ્યું છે : ‘‘આઠ પ્રભાવક પ્રવચનનાં કહ્યા’’

એવાં આ આઠ પ્રભાવક પુરુષોના જીવનને દર્શાવતી અહિં આઠ કથા આત્મકથાના

સ્વરૂપે લખી છે. ઘણાં બધા પ્રભાવક પુરુષોના જીવન-કવનને આપણે જાણીએ છીએ

પણ કયા પ્રભાવક પુરુષો આઠ પ્રભાવકમાં આવે છે તેનો આપણને ખ્યાલ નથી.

અથવા અલ્પ ખ્યાલ છે. તેથી અહીં આપણે જોઈશું જૈન શાસનના આઠ પ્રભાવક પૈકી

દ્વિતીય ધર્મકથી પ્રભાવક શ્રી નંદિષેણ ચરિત્ર

Jain History 2nd Prabhavak Shree Nandishen Ji

Source Book : Te kale Te Samye

1st Prabhavak Shree Vajra Swami

2016-06-19T01:54:00.001-07:00

જૈન શાસનના પ્રથમ પ્રભાવક શ્રી વજ્ર સ્વામી