MUSIC AND ART

AYLA ALGAN

2025-01-04T03:09:00.000-08:00

Ayla Algan (1937, İstanbul - 4 Ocak 2024, İstanbul, Türk tiyatro sanatçısı, sinema oyuncusu ve şarkıcı.

Yunus Emre'nin şiirlerini Almanca, Fransızca, İngilizce dillerinde şiirli-şarkılı okuyarak Yunus Emre'yi dünyada tanıtmıştır. Onu halka mal eden ise mizahi bir dili olan "Koca Öküz" adlı şarkısı olmuştur.^[3] Tiyatroda Hamlet rolünü oynayan, dünyadaki sayılı kadın oyuncu arasında yer alır. 2015-2016 sezonunda Kurtlar Vadisi Pusu adlı dizide "Anadolu Selçuklu" karakterini canlandırmıştır. Aynı zamanda Oyuncu koçluğu da yapan Ayla Algan, Muhteşem Yüzyıl televizyon dizisi boyunca Halit Ergenç'e oyuncu koçluğu yapmıştır.

Yaşamı

1937'de İstanbul'da doğdu. Babası Girit göçmeni tüccar Vedat Kasman, annesi ressam Nevzat Kasman'dır.Ailenin tek çocuğu olan Ayla Algan, çocukluğunda piyano, bale ve şan dersleri aldı. 5 yaşında başladığı piyano öğrenimini lise öğrenimi için Fransa'ya gidene kadar 11 yıl boyunca sürdürdü. Ortaokulu, İstanbul'daki Notre Dame de Sion'da, liseyi Fransa'daki Versay Lisesinde okudu. Lise öğrenimi devam ederken tanıştığı Beklan Algan (1933-2010) ile evlendi. Eşi Beklan Algan ile birlikte Amerika'da New York Actor Studio Actor's Repertuary Theatre's of Broadway'de sahne eğitimi alan sanatçı, Türkiye'ye döndükten sonra İstanbul Şehir Tiyatroları'nın kadrosuna girdi ve 1961'de Tarla Kuşu oyunu ile tiyatroda ilk rolünü oynadı. Aynı yıl Hamlet oyununda rol aldı; hem Ophelia hem de erkek rolü olmasına rağmen Hamlet karakterini canlandırmıştı. Bu nedenle "Erkek Hamlet" olarak anıldı. 1965'te Fizikçiler oyunuyla İlhan İskender En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'ne layık görüldü ancak tiyatronun kolektif bir sanat olduğu gerekçesiyle geri çevirdi. 1966'da Muhsin Ertuğrul'un istifası üzerine Şehir Tiyatroları'ndan ayrıldı, bir süre LCC Language and Culture Center Tiyatro Okulu'nda tiyatro öğretmenliği ve oyuncu çalıştırma dersleri verdi. Buradan Macit Koper, Taner Barlas, Cezmi Baskın, Meral Çetinkaya ve Rutkay Aziz gibi değerli oyuncu ve yönetmenler çıktı.

1964'te yönetmenliğini Ertem Göreç'in yaptığı, senaryosu Vedat Türkali'ye ait olan Karanlıkta Uyananlar filmi ile ilk kez sinema dalında çalışmalara başladı. 1966'da Atıf Yılmaz'ın yönettiği Ah Güzel İstanbul filmi ile ilk kez başrol oynadı.

2012 yılında Ayla Algan

1971'de Paris'in ünlü konser salonu Olympia'da sahneye çıkan Algan, 1972 yılında Paris'te Jean L. Bazault yönettiği Recamier Tiyatrosu'nda, Peter Brook'un Tiyatro Atölyesi'ne davetli olarak katılmıştır. 1972-1979 yılları arasında Paris'te yaşadı ve müzikle ilgilendi. 1972'de Turizm Bakanlığının isteği üzerine Yunus Emre'nin 650. yıl dönümü için bir albüm hazırladı. 1975 yılında dünyaya gelen kızına Yunus Emre'den esinlenerek "Sevi" adını koydu. 1973'te Bulgaristan'daki Uluslararası Altın Orfe Şarkı Yarışması'nda savaş karşıtı bir şarkı söyleyerek ikincilik ödülünü alan Algan, "UNICEF Onur Ödülü"ne layık görüldü. 1977'de Polonya Sopot Festivali'nde Oda Kızılderililerinin sorunları üstüne bir şarkı ile dünya birinciliği kazandı.

1980'de Berlin'e gitti, Schaubühne Tiyatrosu'nda dört yıl boyunca Tuncel Kurtiz, Şener Şen, Macit Koper gibi sanatçılarla işçi tiyatrosu yaptı. 1984 yılında ise Erol Keskin, Beklan Algan, Prof. Cevat Çapan, Taner Barlas, Ahmet Levendoğlu, Macit Koper, Haluk Şevket, Yekta Kara, Müge Gürman, Metin Deniz, Ergüder Yoldaş, Prof. Süleyman Velioğlu, Oben Güney gibi meslektaşlarıyla BİLSAK Tiyatro Atölyesi'ni kurdu.

1988 yılında ise Beklan Algan, Erol Keskin, Haluk Şevket Ataseven ile birlikte Tiyatro Araştırma Laboratuvarı'nı (TAL) kurdu ve burada pek çok deneysel projeye imza atarak genç tiyatro oyuncularının eğitimine katkıda bulundu. Ayrıca 1996 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları'nda Genel Sanat Yönetmeni Yardımcılığı yaptı. 1999-2001 sezonunda Kenan Işık’ın İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda sahnelediği Şeyh Galip’in "Aşk Hastası" oyununu oynadıktan sonra, Şehir Tiyatroları'ndan emekli oldu. Ayla Algan, "Seni Seviyorum Rosa", "Harem Suare", "O da Beni Seviyor" gibi onlarca filmde ve "Biz Size Aşık Olduk", "Üzgünüm Leyla", "Aliye" gibi çeşitli dizilerde rol almıştır. Ayrıca "Yaratıcı ve Çağdaş Tiyatro Teknikleri" kursu ile de ünlü oyunculara oyuncu koçluğu yapmıştır.

Koroporte Sanat Grubu'nun hem tiyatro eğitmeni hem de anlatıcısı olarak, Koroporte'nin İş Sanat'ta sahnelenen "Hayvanlar Karnavalı 2005-2006-2007" ve "Bir Sergiden Tablolar 2007-2008" gösterilerinde rol almıştır. 2011 yılında İstanbul Drama Sanat Akademisi Genel Sanat Yönetmenliği ve bunun yanında, tiyatro ve yaratıcı drama metodu kullanarak yabancı dil eğitimi olan "İngilizce Tiyatro Sertifika Programı" ve "Sinema-Tiyatro Oyunculuk Atölyesi" eğitmenliği görevlerini üstlenmiştir.

Ölümü

Ayla Algan, 4 Ocak 2024 tarihinde geçirdiği beyin kanaması sonucu öldü.

Çalışmaları

TAL'da Yapılan Araştırmalar Sonucunda Çıkan Oyunlardan Bazıları

"Anadolu İnsanının Kültürel Kimliğinde Oyun", 1996 (Anadolu İnsanının Kültürel Kimliğinde Oyun geleneksel Türk Tiyatrosu Araştırma ve Uygulama Birimi)
"Troya İçinde Vurdular Beni", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı, Beklan Algan)
"Everest My Lord", (Sevim Burak)-Naz Erayda, Bülent Erkmen, 1997
"Sınırlar", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı, Ayla Algan)
"Yunus", (1991 yılında İstanbul'da yapılan Uluslararası Tiyatro Enstitüsü ITI'nın 4. Olağan Kongresi sırasında Ellen Stewart Stüdyosu'nda geliştirilmiştir.)
"Troyalı Kadınlar", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı, Ayla Algan)
"Boşluk ve Kadın", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı, Ayla Algan)
"Afrika Dansı", (Sevim BURAK anısına Tiyatro Araştırma Laboratuvarı)
"Anadolu Tanrıları", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı)
"Kurtuluş Yolunda Kadınlarımız", (Tiyatro Araştırma Laboratuvarı)

2010'da tekrar açılan ve dernek yapısında çalışmalarına devam eden TAL Tiyatro Araştırma Laboratuvarı'nın kurucusu ve başkanıdır.

Şarkı Çalışmaları

Tasavvuf felsefesi ile çağımızda New Age akımındaki insan varlığının durumu ve bugünün insanını doğa içinde düşünsel ve bedensel olarak sahneye getirme çalışmaları ile dünyaya Yunus Emre'nin felsefesini ve şiirle şarkılarını Fransızca, İngilizce ve Almanca olarak tanıtmıştır. Fransa, Orta Asya, ABD, Avrupa ve Afrika'da konser ve dinletiler, Paris'te Barclay Plak Şirketi tarafından çıkan uzunçalar ve 45'lik plaklarında, kendi halk müziğinden yola çıkarak Fransızca ve Türkçe olarak yorumladığı şarkılar vardır.

Yunus Emre,
Olimpia (konseri) ilk Türk sanatçısı,
Paris Barclay Plak Şirketinde Yunus Emre ve Yöresel Eski türkülerden 45'likler ve uzun çalar,
Çağdaş Türk Şairleri, Şarkılı Şiirler – Beste Selmi ANDAK
Türkiye'nin her yerinde Halk Konserleri, Avrupa, Amerika, Afrika, Rusya, Yunanistan'da…

Ödülleri

1965 Fizikçiler oyunundaki rolüyle "İlhan İskender Ödülü"
1967 "Ah Güzel İstanbul" filmi ile San Remo Bordighera Film Şenliği-Gümüş Ağaç Ödülü
1973 Bulgaristan-Altın Orfe Şarkı Yarışması İkincilik Ödülü
1972 UNICEF Sanatçısı
1974 Olimpia Birinciliği
1977 Polonya-Sopot Festivali Pop Müzik Yarışması Birincilik Ödülü
1978 Sopot Dünya Birinciliği; Şarkı-Yorum
1996 Türkiye Yazarlar Birliği En İyi Oyuncu Ödülü.
20. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri Çolpan İlhan Sanata Değer Katan Kadınlar
2016: Altın Koza Film Festivali – Yaşam Boyu Onur Ödülü
2022 Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri Tiyatro Alanı Ödülü

Tiyatro oyunları

Hamlet Hamlet'i Erkek Olarak Oynamıştır. "İstanbul Şehir Tiyatroları - Rumeli Hisari " : 1962-1963, 1964-1965 Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Hamlet Ophelia 2 Kez Oynadı. "İstanbul Şehir Tiyatroları - Rumeli Hisarı " : 1962-1963, 1964-1965 Yönetmen: Muhsin Ertuğrul
Tarla Kuşuydu Jüliet "İstanbul Şehir Tiyatroları" : Yönetmen: 1960-1961 Beklan Algan
Sezuan'ın İyi İnsanı "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1963 - 1964 Tepebaşı Dram Tiyatrosu Yönetmen: Beklan Algan
Fizikçiler "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1962- 1963 - 1963 - 1964 Yönetmen: Beklan Algan
Çil Horoz "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1965 -1966 Tepebaşı Dram Tiyatrosu Yönetmen: Hamit Akınlı
Kuşlar "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1988 -1989 - 1989 -1990 Yönetmen: Haldun Dormen
Yunus Emre'nin Hayatı (Saint İrene - İstanbul, ETC., New York) Yönetmen: Ellen Stewart
Nesrin "İstanbul Şehir Tiyatroları" (Tevfik Fikret'in şiiri, Nurettin Sevin Bey ile 1 yıl çalışıp Boğaziçi Üniversitesinde gösterilmiştir. 1965 - 1968 LCC'de ders verirken...)
Moliere'in Hayatı "İstanbul Şehir Tiyatroları"
Sinekler "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1961-1962 Yönetmen: Beklan Algan
Üç Kuruşluk Opera "Kenter Tiyatrosu" : 1964 - 1965 Yönetmen: Tuncay Çavdar
Rozenbergler Ölmemeli "Dostlar Tiyatrosu" : Yönetmen: Genco Erkal
Ölü Canlar "Paris National Thaatre - ParisTheatre de Liberte" (Fransızca oynamıştır.) : Yönetmen: Mehmet Ulusoy
Orta Direk "Paris National Thaatre" (Fransızca oynamıştır.) : Yönetmen: Mehmet Ulusoy
Nazım Hikmet İnsan Manzaralarında "Paris National Thaatre" (Fransızca oynamıştır.): Yönetmen: Mehmet Ulusoy
Aşk Hastası "İstanbul Şehir Tiyatroları" : 1999 - 2000 - 2000 - 2001 Yönetmen: Kenan Işık
Troya İçinde Vurdular Beni "Tiyatro Araştırma Laboratuvarı (TAL)" : Yönetmen: Ayla Algan
Yunus Emre ve Pir Sultan Abdal'ın Hayatı ve Dizeleri : Derleyen ve Söyleyen: Ayla Algan
İstanbul Gözleri Mahmur : 1994 - 1995 Yönetmen: Hakan Altıner
Everest My Lord : Yönetmen: Naz Erayda, Bülent Erkmen
Misyon - (Bir Devrimi Anmak) : 1998 -1999 - 2001 - 2002 Yönetmen: Paul Plamper
Orkestra "Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu" : 1983 - 1985 Yönetmen: Ali Poyrazoğlu
Nazım’a Armağan "13. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali" : Yönetmen: Genco Erkal
Giden Tez Geri Dönmez "Berlin Schaubühne Tiyatrosu" : Yönetmen: Ayla Algan
Keşanlı Ali Destanı "Berlin Schaubühne Tiyatrosu" : Yönetmen: Tuncel Kurtiz
Talihli Amale "Berlin Schaubühne Tiyatrosu" : Yönetmen: Beklan Algan
Kurban "Berlin Schaubühne Tiyatrosu" : Yönetmen: Beklan Algan
Keloğlan "Berlin Schaubühne Tiyatrosu" : Yöneten: Ayla Algan
Hayvanlar Karnavalı "İş Sanat" : Yönetmen: Işıl Kasapoğlu
Bir Sergiden Tablolar "İş Sanat" : Yönetmen: Işıl Kasapoğlu
Peer Gynt - Ben Kimim Per Gynt? "İş Sanat" 2010-2011 Yönetmen: Işıl Kasapoğlu
Ninnari Ninniler 2011 Yönetmen: Işıl Kasapoğlu Süpervizörlüğünde Gülin Kılıçay
Sınırlar "Tiyatro Araştırma Laboratuvarı (TAL) projesi", "İstanbul Şehir Tiyatroları", 1997) Yönetmen: Ayla Algan
Sandalyeler- Siz Hala Burada mısınız? "Ak Sanat" : Yönetmen: Ayla Algan
Troyalı Kadınlar "Tiyatro Araştırma Laboratuvarı" (TAL) Projesi Yönetmen: Ayla Algan
Lena, Leyla ve Ötekiler "Bakırköy Belediye Tiyatroları" Yönetmen: Ayla Algan

Filmografisi

Yeni Şafak Solarken - 2024
Savaşın İki Yüzü - 2022
Köstebekgiller Gölgenin Tılsımı - 2016
Kurtlar Vadisi Pusu - 2015-2016
Tut Sözünü - 2015
O Hayat Benim - 2014
Unutulmaz - 2010
Yüreğine Sor - 2010
Ezber - 2009
Ayda - 2007
Şöhret Okulu - 2007
Binbir Gece - 2006
Öteki Türkiye'de Bir Cumhurbaşkanı - 2004
Patroniçe - 2004
Ziyaret - 2004
Arapsaçı - 2004
Aliye - 2004
Yadigar - 2004
Metropol Kabusu - 2003
Hızma - 2002
Havada Bulut - 2002
Biz Size Aşık Olduk - 2002
O da Beni Seviyor - 2001
Yıldız Tepe - 2000
Hanım Ağa - 2000
Üzgünüm Leyla - 2000
Kurşun Kalem - 2000
Harem Suare - 1999
Şükran Büfe - 1999
Sıdıka - 1997
Ali (Sakın Arkana Bakma) - 1996
Beşi Bir Yerde - 1996
Doktora Bak Doktora - 1994
Yaz Yağmuru - 1993
Kız Kulesi Aşıkları (Hera ile Leandros) - 1993
Seni Seviyorum Rosa - 1992
Dört Mevsim İstanbul: İstanbul Bir Özlemdir - 1990
Çil Horoz - 1987
Eksik Etek - 1976
Salak Bacılar - 1975
Gölgedeki Adam - 1970
Son Söz Benim - 1970
Yılan Soyu - 1969
Zilli Nazife - 1967
Ah Güzel İstanbul - 1966
Biraz Kül Biraz Duman - 1966
Yıldız Tepe - 1965
Serseri Aşık - 1965
Karanlıkta Uyananlar - 1964

Diskografisi

45'likler

Aşk Hikâyesi / Gel Yanıma Yanıma (Odeon-1971)
Qu Se Cache La Verite? / Voila Qu M'a Mene L'amour (Barclay-1972,Odeon-1972)
Yalan / N'idem (Melodi-1972)
Selvi Boylum / Oy Alim Oy (Odeon-1972)
Laf Aramızda / Aşk Mı Bu (Türkofon-1973)
Koca Öküz / Vermediler (Türkofon-1973)
Haberin Var Mı / Komşunun Oğlu (Türkofon-1973)
Aşkın Aldı Benden Beni / Ben Giderim Yana Yana (Türkofon-1973)
Beni Bana Sor / I Love You (Türkofon-1974)
Dolsun Kadehler / Doldur Dostum Doldur (Türkofon-1974)
Gel Mehmedim Gel Alnından Öpeyim / Sevelim Sevilelim (Türkofon-1974)
Tchaka Tchaka Zuktu / Summer Is Love (Barclay-1975)
Dünya Tersine Dönse / Sende Katıl Bize (Coşkun Plak-1975)
Hamsi Balığı Gibi / Ne De Olsa Karın (Coşkun Plak-1975)
Bak Şu Adama Aşık Oldu / Versin Tanrı İstemeden (Coşkun Plak-1976)
Zühtü / Hatçem (Coşkun Plak-1977)
Gönlümdeki Saraya / Küçük Bir Kız (Yankı-1978)

Albümler

Yunus Emre (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı-1970)
Ayla Algan (Coşkun Plak-1976)
Aşka Veda (Coşkun Plak-1977)
En İyileriyle Ayla Algan (Ossi Müzik-20

KAYNAKÇA

WİKİPEDİA ÖZGÜR ANSİKLOPEDİ

Leman Çıdamlı

2021-12-18T02:03:00.001-08:00

Leman Çıdamlı (d. 1 Ocak 1932 - ö. 18 Aralık 2012
Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

1974'te sinema filmi çekilen ve televizyon dizisi olarak da ekranlara gelen Kaynanalar adlı yapımda canlandırdığı "Nuriye Kantar" tiplemesiyle tanınır. "Nuriye Kantar" tiplemesinin yanı sıra "Mahallenin Muhtarları" dizisinde yaklaşık 10 yıl boyunca canlandırdığı kaynana Seher karakteriyle de akıllarda yer edinmiştir. Akciğer kanseri nedeniyle bir süredir tedavi gören Leman Çıdamlı 80 yaşında öldü; cenazesi ise Pendik; Şeyhli Mezarlığı'nda kısa süre önce vefat eden eşi Nejat Çıdamlı'nın yanına defnedildi. Kızı Ayşegül Uygurer'de kendisi gibi oyuncudur.

Filmografisi

Aşk Oyunu (2005)

Sen Ne Dilersen (2005)

Cennet Mahallesi (2004) - Suna

Büyükannenin Konağı (2003) - Büyükanne

Şöhretler Kebapçısı (2003)

Bedel (2000) - Meryem

Yasemince (1997) - Zehra

Gülşen Abi (1994) - Naciye

Nasreddin Hoca (1993)

Çılgın Aşıklar (1993)

Mahallenin Muhtarları (1992) - Seher

Varyemez (1991) - Melek

Zehir Hafiye (1989) - Zeynep'in Halası

Bıçkın (1988) - Osman'ın Ninesi

Kaynanalar (1988) - Nuriye Kantar

Aşkın Gözü Kördür (1987)

Perihan Abla (1986)

Kahkaha Marketi (1986) - Kabzımal Cemile

Bizim Kız (1977) - Toto Karaca seslendirmesi

Bülbül Ailesi (1976) - Asiye

Kaynanalar (1975) - Nuriye Kantar

Nöri Gantar Ailesi (1975) - Nuriye Kantar

Kanlı Deniz (1974) - Tonyalı'nın Karısı

Köyden İndim Şehire (1974) - Ali Rıza'nın Karısı

Kaynanalar (1974) - Nuriye Kantar

volkan Saraçoğlu

2021-10-08T04:53:00.002-07:00

Volkan Saraçoğlu (1 Ocak 1954 Erzincan^[- 8 Ekim 2014, İstanbul) Türk sinema, dizi ve tiyatro sanatçısı.

Erzincan'da doğdu. Liseyi Erzincan'da bitirdi. 1971 yılında İstanbul Maçka Teknik Makine Bölümünden mezun oldu ve aynı yıl İstanbul'da Üç Maymun Kabare Tiyatrosu'nda profosyenel oldu. 1990 yılında Hazine ve Dış Ticaret Müdürlüğünden emekli oldu. 2007 yılında Sinan Bengier ve Ayberk Atilla ile kendi tiyatrosunu kurdu. Kendi yazdığı İnsanın İçi İğneli Fıçı adlı oyunu bir yıl oynadı. TV'de bir dönem Star TV'de kült olmuş dizilerden Bir Demet Tiyatro'da Numan karakteriyle hafızalara kazınan oyuncu Volkan Saraçoğlu, bir süredir tedavi gördüğü hastanede 8 Ekim 2014'te ölmüştür.^[2] Cenazesi Habibler Yeşil Yayla Mezarlığı'na defnedilmiştir.^[3]

FATOŞ BALKIR

2021-08-29T03:10:00.000-07:00

Fatoş Balkır (d. 24 Ocak 1940 - ö. 29 Ağustos 1986), Türk şarkıcı, tiyatro ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı.

Opera eğitimi almış olan Fatoş Balkır, daha sonra şarkıcılığa geçmiş, tiyatroda çalışmıştır. Uzun yıllar Lüküs Hayat operetinde rol alan sanatçı, ayrıca seslendirme konusunda önemli bir isim olup, bir dönem sinema ve televizyonlardaki bütün erkek çocuklarını seslendirmesiyle bilinir.

Filmografisi

İstanbul Kaldırımları - 1968

TOTO KARACA

2021-07-22T03:28:00.001-07:00

Toto Karaca

Vikipedi, özgür ansiklopedi

İrma Felekyan ya da bilinen adıyla Toto Karaca (18 Mart 1912 – 22 Temmuz 1992), Türk opera ve tiyatro sanatçısı.

Türk sinema tarihinin önemli karakter sanatçılarındandır. Rock şarkıcısı Cem Karaca'nın annesi olarak tanınır.

Yaşamı

İran Ermenisi bir ailenin kızı olarak İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Teyzesi Vartiter Felekyan da tiyatrocu idi. Küçük yaşlarda bale dersleri aldı.

1930'lu yıllarda Ömer Aydın'ın operetlerinde yer aldı. Müzikli oyunlarda İrma Toto adını kullandı. 1939 yılında oyuncu Mehmet Karaca ile evlendi. 1945 yılında oğlu Cem dünyaya geldi.

Sinemada ilk defa 1947 yılında Kılıbıklar filminde rol aldı [1] Sinema oyunculuğunda devam ederek birçok komedi filminde Rum ve Ermeni rollerini oynadı. "Bizim kız", "Yasemin", "Bağda Gül", "Kadının Fendi", "Gülünüz Gülünüz" gibi sinema filmleri ve "Darısı Başınıza" ile "Komşumuz Balta Ailesi" televizyon dizilerinde rol aldı.

1960 yılında Ali Sururi ile birlikte İstanbul Tiyatrosu'nun kurucuları arasında yer aldı.[2][3][4]

1992'de İstanbul'da vefat etti. Cenaze merasimi Kumkapı Patriklik Kilisesi'nde icra olunarak Şişli Ermeni Mezarlığı'ndaki aile kabrine defnedilmiştir.

Rol aldığı bazı filmler

Kılıbıklar (1947)

Bağdagül (1947)

Keloğlan (1948)

Yalan (1949)

İstanbul Yıldızları (1952)

Eğlence Bülbülleri (1953)

Izdırap Şarkısı (1955)

Leyla (1962)

Gülünüz Güldürünüz (1977)

Bizim Kız (1977)

Yasemin (1988)

Kaynakça

^ Şani, Ahmet Esad. "Opera, tiyatro ve sinema sanatçısı Toto Karaca". Aa.com.tr sitesi, 21 Temmuz 2018. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.

^ "Cem Karaca'nın hayat hikayesi". CNNTürk. 4 Nisan 2016. 11 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2017.

^ "Mari Felekyan - Cem Karaca'nın şöhretli anneannesi". Bolsohays News. 29 Kasım 2017. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2017.

^ "Anneler Babalar ve Çocuklar-Cem Karaca". TRT. 15 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

WİKİPEDİA ÖZGÜR ANSİKLOPEDİ

NERİMAN ALTINDAĞ TÜFEKÇİ

2021-02-04T05:15:00.000-08:00

Neriman Altındağ Tüfekçi Doğum 14 Mart 1926 İstanbul, Türkiye Ölüm 3 Şubat 2009 (82 yaşında) İstanbul, Türkiye Meslekler Türk Halk Müziği solisti ve şefi Eş Muzaffer Sarısözen Nida Tüfekçi Neriman Altındağ Tüfekçi, (d. 14 Mart 1926, İstanbul - ö. 3 Şubat 2009, İstanbul)[1], İlk kadın Türk Halk Müziği solisti ve ilk kadın şefidir. Türk sanat müziği sanatçısı Perihan Altındağ Sözeri ile kardeştir. Ailesi aslen Amasyalıdır, babası Amasya'lı Nurettin Behiç Bey'dir anne tarafı ise Erzurumludur. İlkokulu, Nene Hatun İlkokulu'nda, Ortaöğretimini ise Nişantaşı Kız Lisesi'nde 1942 yılında bitirdi. Liseyi bitirdiği yıl olan 1942'de sınavla Ankara Radyosu'na girdi. Türk Halk Müziği'nin bağımsız bir dal olarak ayrılmasından sonra bu ihtisas dalını seçen ilk kişidir. 1949 yılında Yurttan Sesler Korosu Şef yardımcılığına atandı. 1950 yılında repetitörlük ve 1953 yılında solist öğretmenliği unvanını aldı. 1957 yılında Kadınlar Korosu"nu kurdu ve yönetti. 1959 yılında İstanbul Radyosu'na atandı. İstanbul Radyosu'nda solistliğin yanı sıra Yurttan Sesler Kadınlar Korosunu kurdu ve yönetti. Türk Müziği Şube Müdür Yardımcılığı görevini de yürüttü. 1972 yılında tekrar Ankara Radyosu'na dönerek solistlik ve şeflik görevlerini burada sürdürdü. İstanbul'da kurulmakta olan Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'nın kuruluş çalışmalarına katılamak amacıyla, 1976 yılında TRT'den ayrılarak Konservatuvar'a Kurucu Yönetim Kurulu Üyesi ve Öğretim görevlisi olarak atandı. Muzaffer Sarısözen'le evliliğinden Memil Sarısözen (1952) adlı bir oğlu, Nida Tüfekçi ile evliliğinden Gamze (Tüfekçi) Yazıcı (1958) adlı bir kızı vardır. Sanat yaşamı boyunca çeşitli görevler üstlenmiş olan Neriman Altındağ Tüfekçi, repertuvarında yer alan tüm öğelere ait türkü ve özellikle uzun havaları aslına ve yöre üslubuna uygun yorumuyla solist olarak büyük başarı ve ün kazanmıştır. Zamanın akademik eğitim veren tek kuruluşu olan Ankara Radyosun'da oluşturulan büyük jürilerce yapılan sınavları üstün başarı ile kazanarak; İlk kadın solist, İlk kadın öğretmen, İlk kadın şef ve bugüne kadar Halk Müziği dalında verilen ilk ve tek kadın artist-öğretmen unvanlarına layık görülmüştür. Hançere özelliği ve sesinin genişliği yanı sıra çok titiz çalışması onun, gerek uzunhavalar gerekse kırıkhavalar konusunda en geniş repertuvara sahip Halk Müziği sanatçısı olmasını sağlamıştır. Yüzden fazla derlemesi bulunan Neriman Altındağ Tüfekçi'nin Nida Tüfekçi ile birlikte yazdığı "Memleket Türküleri" adlı bir de kitabı vardır. Gerek şef ve gerek solist olarak çeşitli radyo ve televizyon konserlerinin yanı sıra, Japon Kültür Bakanlığı'nın özel davetlisi olarak Tokyo ve İşikava'da açıklamalı konserler vermiştir. Ulusal ve Uluslararası kongre, rostrum ve sempozyumlarda çeşitli bildiriler sunan Neriman Altındağ Tüfekçi, Halk Müziği ile ilgili değişik konularda konferanslar vermiştir. Bugün Halk Müziği'nin ön sıralarında yer alan sanatçıların çoğu onun öğrencileridir. İTÜ Türk Müziği Devlet Konservatuvarı'nın yüksek ve lisansüstü bölümlerinde öğretim görevlisi ve Danışma Birimi üyesi olarak çalışmalarına devam etmiştir. Neriman Altındağ Tüfekçi, 3 Şubat 2009'da geçirdiği kalp krizinin ardından tedavi altına alındığı hastanede öldü.

HALİT ZİYA UŞAKLIGİL

2019-03-27T05:22:00.003-07:00

Halid Ziya Uşaklıgil (1866 – 27 Mart 1945),

Yaşamı

İstanbul’un Eyüpsultan semtinde doğdu. Uşşâkizâdeler diye anılan ve bir kolu İzmir’e yerleşerek halı ticaretiyle uğraşan Uşaklı Helvacızâdeler ailesine mensuptur. Babası halı tüccarı Halil Efendi, Uşak’tan İzmir’e göçmüş varlıklı bir ailedendi. Halid Ziya, o sırada İstanbul’a yerleşmiş olan Halil Efendi ile Behiye Hanım’ın üçüncü çocuğu olarak Dünya’ya geldi.
Mahalle mektebindeki ilk eğitiminin ardından Fatih Askeri Rüştiyesi’ne devam etti. 93 Harbi’nin başlaması ile Halil Efendi’nin işleri bozulunca[2] aile, İzmir’e yerleşti ve Halit Ziya öğrenimini İzmir Rüştiyesi’nde sürdürdü. Ardından İzmir’de Ermeni Katolik rahiplerinin çocukları için kurulmuş yatılı bir okula devam ederek Fransızcasını geliştirdi; Fransız edebiyatını yakından tanıdı.
Fransızca çeviri denemeleri yaptıktan sonra henüz öğrenci iken ilk yazılarını yayımlamaya başladı. Önce İzmir çevresinde kendini tanıttı. Bâzı edebî yazılarını İstanbul’da Hazine-i Evrak adlı önemli bir dergide “Mehmet Halid” adıyla yayımladı. İlk yazısı Hazîne-i Evrak’ta çıkan “Deniz Danası”dır. İlk edebî yazısı (mensur şiir) “Aşkımın Mezarı” ise Tercüman-ı Hakikat’te yayımlandı (23 Nisan 1883). 1884’te Envâr-ı Zekâ’ya tercümeler yaptı. Tevfik Nevzat ve Bıçakçızâde Hakkı’yla birlikte “Nevruz” dergisini çıkarmaya başladı (13 Mart - 27 Ağustos 1884 arasında on sayı). Burada Alfred de Musset, Victor Hugo gibi Fransız romantiklerinden nesir halinde şiir tercümeleri, Louis Figuier’den popüler fenle ilgili yazılar ve derginin ilavesi olarak George Ohnet’nin “Demirhane Müdürü” adlı romanını yayımladı.
İstanbul’a giderek hariciyeci olmak için başvurdu; başvurusu kabul edilmeyince İzmir’e döndü. İstanbul’da bulunduğu süre içinde Fransız edebiyat tarihi ile ilgili olarak uzun süredir yazmak istediği kitabı yazdı. Garbdan Şarka Seyyale-i Edebiye: Fransa Edebiyatının Numune ve Tarihi adlı kitabı 1885’te 84 sayfa olarak basıldı. Bu eser, onun basılan ilk kitabıdır ve Türkçede basılmış ilk Fransız edebiyatı tarihi olma özelliği taşır[2]. İzmir’e döndükten sonra İzmir Rüştiyesi’nde Fransızca öğretmenliği yaptı, öğretmenliğe devam ederken Osmanlı Bankası’nda çalışmaya başladı. İzmir İdadisi’nin açılmasından sonra öğretmenliğe bu okulda devam etti; Fransızcanın yanı sıra Türk Edebiyatı dersleri verdi.

Hizmet Gazetesi

1886’da idadide birlikte çalıştığı arkadaşı Tevfik Nevzat ile birlikte “Hizmet” adlı bir gazete çıkararak yapıtlarını burada yayımladı. Hizmet, vali Halil Rıfat Paşa[2] ve hukuk dairesi reisi himayesinde yayımlanmış ve şehrin kültür sanat hayatına canlılık getirmiş, Halit Ziya’ya ise geniş bir yazı alanı açmıştı. İlk eserlerinden “Nemide” (1889), “Bir Ölünün Defteri” (1889), “Ferdi ve Şürekâsı” (1894) Hizmet’te tefrika edilmiş duygusal, kısa romanlardır. 1885’te dizi olarak yayımlamaya başladığı “Sefile” adlı ilk romanı ise ahlaka aykırı olduğu gerekçesi ile yasaklandığı için yarım kaldı ve kitap haline gelmedi. Bu romanda masum bir genç kızın aldatılışını ve çektiği acıları anlatmaktaydı.
Halit Ziya’nın romanları kadar mensur şiirleri de ilgi uyandırmış ve moda olmuştu. Mensur şiirler, Muallim Naci gibi divan şiiri taraftarlarından olumsuz eleştiriler alsa da, Recaizade Mahmut Ekrem, Hizmet’e gönderdiği tebrik yazısı ile yetenekli bulduğu Halit Ziya’ya destek vermişti.
Yazar, dünya edebiyatı hakkında, tiyatro tarihi hakkında yazı dizileri hazırlamış; romantizmin temsilcisi Ahmet Mithat Efendi’yi eleştirdiği ve realizmi savunduğu bir eleştiri dizisi yayımlamıştır.
Halit Ziya, 1888’de annesi Bediye Hanım’ı kaybetti. 1889’da amcası ile iki aylık seyahate çıkarak Uluslararası Paris Sergisi’ni gördü. Gezi izlenimlerini Hizmet ve Tarîk’e gönderdiği mektuplarda anlattı.[3] Aynı yılın sonunda Meclis-i Ayan Reisi Emin Ali Efendi’nin kızı Fatma Memnune Hanım’la evlendi. Halit Ziya’nın bu evlilikten 6 çocuğu dünyaya gelmiştir: Vedide, Bihin, Sadun, Güzin, Vedad ve Bülend. İlk çocuğu Vedide’yi geçirdiği bir hastalık sonucu kaybetti. Aynı şekilde Sadun ve Güzin’i de küçük yaşta kaybedecek, oğlu Vedat ise 33 yaşında trajik bir intiharla hayatına son verecektir. Halit Ziya, Sadun için Kırık Oyuncak, Güzin için Kırık Hayatlar ve Vedad için "Bir Acı Hikâye” adlı kitapları yazmıştır.

Servet-i Fünûn

Bankadaki işinden ayrılıp İzmir’de vali kâtipliğine başlayan Halid Ziya, bu görevde uzun süre kalmadı. 1893’te, İstanbul’da Reji Genel Müdürlüğü’nden gelen başkâtiplik teklifi üzerine İstanbul’a gitti. Bu görevi on altı yıl sürdürdü. Bu işinde, vaktinin çoğunu okuma ve yazmaya ayırma fırsatı buldu. Reji’deki çalışma günlerinde Recaizade Mahmut Ekrem aracılığıyla Edebiyat-ı Cedide adlı edebiyat topluluğuna katıldı. Bu topluluğun en önemli isimlerinden birisi oldu. 1901’de kapatılıncaya kadar topluluğun çıkardığı Servet-i Fünûn Dergisi’nde yazılar, hikâyeler, romanlar yayımladı. Kendisini Türk edebiyat tarihine mal eden büyük romanlarını bu topluluk içinde verdi.
Servet-i Fünun’da 1897’de tefrika ettiği Mai ve Siyah onu Edebiyât-ı Cedîde’nin tartışmasız en önemli romancı ve hikâyecisi yaptı[3] Romanda acıklı aşk serüveni konusunu geri plana alıp dönemin basın dünyasını, Edebiyat-ı Cedide kuşağının bu dünyaya bakış açısını yansıttı. Bu roman, topluluğun beyannamesi vazifesini gördü[2].
İlk büyük Türk romanı kabul edilen Aşk-ı Memnû’yu 1898-1900 yılları arasında yazdı. Bu eserde zengin bir adamın genç ve güzel karısının yasak bir aşka sürüklenişini gerçekçi bir biçimde, olayın psikolojik nedenleri üzerinde durarak anlattı. Dönemin İstanbul alt kültürleriyle son derece içli dışlı olması, yazarın bu eserini yazmak amacıyla gerekli malzemeyi toplamak için gösterdiği çabanın ürünüdür. Özellikle de o dönem Boğaziçi’nde yalı sakini aileler arasındaki esrar kullanma geleneği, yazarın ciddi psikolojik açılımlar yaşamasına sebep olarak eserin gelişimine ciddi etki etmiştir. Eseri, 1909’da Sabah gazetesinde tefrika edildi.
Yazar, Mai ve Siyah’ ın gördüğü rağbet üzerine başka dergi ve gazete sahiplerinin kendisinden yazı istemesi üzerine tiraji yüksek İkdam ve Sabah gazetelerinde de yazılar yayımlamıştır. Ancak Servet-i Fünun’da yazan İsmail Safa’nın sürgüne gönderilmesi üzerine roman tefrika etmek dışında hiç yazı yayımlamadı.
Halid Ziya, 1901’de Kırık Hayatlar adlı romanı tefrika edilmekte iken Hüseyin Cahit’in "Edebiyat ve Hukuk" adlı yazısı üzerine Servet-i Fünûn kapatıldı ve topluluk dağıldı.

Ayastefanos’a yerleşm

Halid Ziya, Servet-i Fünûn kapatılıp topluluk dağılınca edebiyat hayatından uzun süre uzak kaldı. Rumların ve Ermenilerin yaşadığı bir balıkçı köyü olan Ayastefanos (bugünkü Yeşilköy semti)’a bir köşk yaptırdı ve Tevfik Fikret’in Aşiyan’a yerleştiği 1905 yılında Halid Ziya da kendi köşküne yerleşti. Bâzı eserlerinin kitap halinde yayımını gerçekleştirdi. Reji’deki işleri dışında vaktini dostlarıyla sohbet ve okumayla geçirdi.

II. Meşrutiyet

Halid Ziya Uşaklıgil

Halid Ziya, Meşrutiyetin ilanı ile fikir ve sanat hayatının canlanması üzerine yeniden yazmaya başladı. Birçok gazete ve dergiye yazılar gönderdi. II. Abdülhamit döneminin “istibdat yılları” olarak anılan son yıllarını ve yurdu değiştirmek isteyenlerin mücadelesini konu alan “Nesl-i Ahir” adlı romanı kaleme aldı. Sabah gazetesinde tefrika edildikten sonra eseri kitaplaştırmadı. Bu arada Darülfünun’da Batı edebiyatı tarihi ve estetik dersleri verdi.
Sultan Reşat’ın Osmanlı tahtına çıkmasından sonra İttihat ve Terakki hükümeti tarafından mabeyn başkatibi olarak sarayda görevlendirildi. Saraydaki görevi sırasında yazmayı uygun görmediği için yazılarına ara verdi. Görevi gereği padişahla gezilere çıktı. 1911’de Âyân Meclisi üyesi oldu.
1912’de saraydaki görevi sona erdi. Darülfünun’da ders vermeye geri döndü.
1914’te Tedavi amaçlı bir Avrupa seyahatine çıktı. Saray ve Ötesi (1940-1942) ile Bir Acı Hikâye adlı hâtıratında Almanya ile ilgili geniş bilgi verdi; seyahat notlarını “Almanya Mektupları” başlıkları altında Tanin gazetesinde yayımladı.
Sait Halim Paşa’nın Almanya’ya inceleme gezisine gönderdiği şair ve yazarlar arasında Almanya’ya gitti, çeşitli kültürel faaliyetlere katıldı. Darülbedayi’de edebî kurul üyeliğinde bulundu. İttihat ve Terakki’nin iktidardan düşmesinden sonra Reji idaresinde yönetim kurulu başkanı oldu. 1918’de oğlu Halil Vedat ve yeğenleriyle çıktığı Avrupa gezisinden 14 ay sonra döndü.

Cumhuriyet dönemi

Milli mücadele döneminde genellikle Ahmet Cevdet’in İkdam Gazetesi’ne yazılar gönderdi. Çoğunlukla dil ve edebiyatla ilgili yazılar yazdı.
Cumhuriyet döneminde kendisini tamamen edebiyata verdi. Cumhuriyetin ilk yıllarında devletin şekillenmesini uzaktan izledi ve fazla eser vermedi.
1930’larda yazı hayatına büyük bir canlılıkla döndü. Cumhuriyet ve Son Posta gazetelerinde yazıları yayımlandı. Özellikle hatıra tarzında yazılarıyla edebiyat dünyasında aktüel bir isim haline geldi.
Dil devrimi’ne gönülden inanan yazarın I. Türk Dili Kurultayı’nda (26 Eylül 1932) sunduğu, Türkçe’nin geçirdiği evreleri ve dil sevgisini sanatkârane bir üslûpla dile getiren bildiri çok ses getirdi.[3] Bâzı eserlerini sadeleştirdi ve Latin harfleriyle yeniden yayımladı.
1937’de Tiran elçiliğinde görevli oğlu Halil Vedat’ın 33 yaşında intihar etmesi üzerine büyük bir yasa girdi. Acısını, yazmakla hafifletmeyi seçti. Her türlü tedaviyi reddettiği uzun bir hastalığın ardından 27 Mart 1945’te hayatını kaybetti. Bakırköy mezarlığında oğlu Halil Vedat’ın yanına gömüldü.

Edebî Kişiliği

Altmış yıllık yazı hayatında şiir dışında pek çok eser kaleme alan Halid Ziya modern Türk edebiyatına romanları ve hikâyeleriyle damgasını vurmuş bir yazardır. Türk romanının büyük ustası olarak kabul edilir.
Edebiyata Fransızcadan ve İngilizceden bâzı küçük hikâyeler çevirmekle girmişti. Çeşitli konularda yazı ve makalelerin ardından nesir niteliğinde şiirler yazmış, bu ürünlerine “mensur şiirler” adını vermişti. Bu hazırlıklardan sonra ilk roman denemelerini yaptı.
1886-1908 yılları arasında sekiz roman kaleme alan yazar, bu türdeki ilk eserlerini Fransız realistleri ve natüralistlerinden etkilenerek yazdı. Acemilik dönemi ürünü olan ilk romanlarından sonra Ferdi ve Şürekâsı ile olgunluk dönemine girdi ve ardından Servet-i Fünun’un edebî beyannâmesi olan Mâi ve Siyah’ı kaleme aldı.[3] Romanlarında olaya dayanan anlatım yerine kahramanların iç dünyasını sanatkârane üslûpla tahlile dayanan yeni bir anlayış benimsenmiştir.[3] Eserlerinde toplumsal mesaj verme endişesi taşımaz. Romanı, insanın iç dünyasına ait bir tür olarak görmüştür.[4]
Hikâye türünün de Türk edebiyatındaki ilk gerçek temsilcisi olarak kabul edilir.[5] Hikâyeleri, romanlarına oranla daha doğal ve yerlidir.
Roman ve hikâyeleri dışındaki en önemli eserleri anılarıdır. Türk edebiyatında anı türünde en çok eser vermiş yazarlardandır[5]

Eserleri

Romanları: Nemide, Bir Ölünün Defteri, Ferdi ve Şürekası, Sefile, Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnû, Kırık Hayatlar, Nesl -i Ahir, Kezban-ı Kopya
Hikâyeleri: Bir İzdivacın Tarih-i Muaşakası, Bir Muhtıranın Son Yaprakları, Nakıl, Bu Muydu, Heyhat, Küçük Fıkralar, Bir Yazın Tarihi, Solgun Demet, Bir Şi’r-i Hayal, Sepette Bulunmuş, Bir Hikâye-i Sevda, Hepsinden Acı, Onu Beklerken, Aşka Dairdi, İhtiyar Dost, Kadın Pençesi, İzmir Hikâyesi, Kar Yağarken
Büyük hikâyeler: Heyhat; Bu muydu?
Oyunları: Firuzan, Kâbus, Fare
Hatıraları: Kırk Yıl, Bir Acı Hikâye, Saray ve Ötesi
Gezi Yazıları: Almanya Mektupları, Alman Hayatı
Denemesi: Sanata Dair
Mensur Şiir: Mezardan Sesler, Mensur Şiirler
Ansiklopedik kitapçıklar:
Hamil, Va’z-ı Hamil; Mebhas-ül Kıhf; İlm-i Simya; Bukalemun-ı Kimya.
Sohbetler, makaleler: Kenarda Kalmış; Sanata Dair.

Kaynakça

^ Hüseyin Yaşar, Nesl-i Âhir’de Bir Meşrutiyet Aydını: Süleyman Nüzhet, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, Sayı 33
^ a b c d Sevda Altunbaş, Halit Ziya Uşaklıgil’in Romanlarında Kadın ve Kadın Eğitimi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Programı Yüksek Lisans Tezi, İzmir 2007
^ a b c d e Zeynep Kerman Uşaklıgil, Halit Ziya, Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 42, Yıl 2012
^ Zeynep Uysal’la Halit Ziya Edebiyatı Üzerine 2, Besharfliler.com sitesi, 28.10.2015
^ a b Halit Ziya Uşaklıgil, Hayatı, Edebî Kişiliği, Edebiyatekibi.com sitesi, Erişim tarihi:30.10.20152’

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

Paperback-stack.png

edebiyat portali

Leyla Gencer

2017-05-10T04:20:00.001-07:00

Ayşe Leyla Gencer, (d. 10 Ekim 1928; Polonezköy, ö. 10 Mayıs 2008^[1]; Milano), Türk opera sanatçısı. 20. yüzyılın en önemli sopranolarından biri olarak görülür.
Batı ülkelerinde "La Diva Turca", "La Gencer", "La Regina" olarak ün yapan; Milano, Roma, Napoli, Venedik, Viyana, Paris, San Francisco, Köln, Buenos Aires, Londra, Rio de Janerio, Bilbao, Chicago’da sanatını dinleten; Lucia’nın, Norma’nın, Lady Macbeth’in, Queen Elizabeth’in, Filoria Tosca’nın, Lucrezia’nın, Madam Butterfly’ın, Alceste’nin, Aida’nın, Violetta’nın, Leonora’nın "Leyla la Turca"sı soprano Leyla Gencer, hem seçkin opera sahnelerinde hem resitallerinde hayranlık uyandırmış sanatçılardandır. Opera repertuarı 23 bestecinin 72 yapıtını kapsamıştır. Gencer, T.C. Devlet Sanatçısıdır.

Doğumu ve ailesi

Leyla Gencer 1928'de Polonezköy'de doğdu. Babası Safranbolulu köklü Müslüman bir ailenin oğlu olan Hasanzade İbrahim Bey, annesi Polonyalı Katolik bir ailenin kızı olan Alexandra Angela Minakovska'dır. Ailesi sonradan Çeyrekgil soyadını aldı. Annesi, İbrahim beyle evlendikten sonra Müslüman olup Atiye adını aldı. Gencer ileriki yıllarda bir röportajında "Müslüman ve oryantal bir altyapıdan geliyorum" demiştir.^[1]
Babası İbrahim Bey, ağabeyi Hüseyin Çeyrekgil ile çiftçilik, balıkçılık, taşımacılık ve Çubuklu suyunun işletmesini yapıyordu; ayrıca Lale Sineması’nın işletmesini üstlenmişti ve Karaköy’de hanları bulunuyordu. Leyla, babasını genç yaşta kaybetti. 1946'da varlıklı bir bankacı olan İbrahim Gencer ile evlendi ve Gencer soyadını aldı.

Eğitimi

Leyla Gencer, İstanbul İtalyan Lisesi'ni bitirdi ve bir süre İstanbul Devlet Konservatuvarı'nda şan eğitimi aldı. Konservatuvarda, Fransa'nın önde gelen hocalarından Reine Gelenbevi, ünlü orkestra şefi Muhittin Sadak ve besteci Cemal Reşit Rey'in öğrencisi oldu. Ankara Devlet Konservatuvarı'nda ders vermek üzere Türkiye'ye gelen ünlü İtalyan soprano Giannina Arangi-Lombardi ile tanıştıktan sonra İstanbul'daki konservatuvar eğitimini yarıda bırakarak çalışmalarını Ankara'da onun özel öğrencisi olarak sürdürdü. Ankara Devlet Tiyatrosu'nun (opera da tiyatroya bağlı idi) korosuna girdi. Hocası Arangi Lombardi, bir yıl sonra kızını ziyaret için gittiği İtalya'da hastalanarak hayatını yitirince çalışmalarını İtalyan bariton Apollo Granforte ile sürdürdü.

Opera kariyeri

Leyla Gencer, Devlet Tiyatroları Ankara Operası'nda korist olarak görev yapmaktayen Ankara'ya geldiği yıl (1950'de) sahnelenmeye başlayan Cavallerina rusticana operasında Santuazza rolü ona verildi, Gencer'in opera kariyeri bu rolle başladı.
Leyla Gencer, Ankara Devlet Operası'nda görev yaptığı 1950-1958 yılları arasında devlet konuklarına verilen resitallerde en çok görev alan sanatçılardan oldu. ABD devlet başkanlarından Harry S. Truman, Dwight Eisenhower, Yugoslavya'nın kurucusu Mareşal Tito, İran Şahı Rıza Pehlevi ve eşi Prenses Süreyya, Ürdün Kralı Hüseyin, huzurunda resitaller verdiği devlet konuklarındandır.
İlk defa 1953 yılında, Türkiye ile İtalya arasında imzalanan Kültür Anlaşması çerçevesinde bir radyo konseri vermek için Roma'ya gitti. Bu konserin başarısı üzerine Napoli Yaz Festivali'nde sahnelenen Cavelleria rusticana operası'nda başrol üstlenmek fırsatını elde etti. Bir sonraki sezon Napoli'nin ünlü San Carlo Operası'nda Eugenio Onegin ve Madam Butterfly operalarında başrol oynama teklifi aldı. Leyla Gencer'in uluslararası platformdaki opera serüveni böylece başladı, Madam Butterfly operasındaki başarısı ile Napolillerin sevgisini kazanan Gencer, Napolili Türk olarak anılmaya başladı. Bu başarı bir sonraki sezon San Carlo Operası'nda sahnelenen La Traviatadaki Violetta rolü ile sürmüştü. Sanatçı "La Traviata"'yı Palermo, Trieste, Ankara, Torino, Varşova, Poznan, Lodzi Krakov'da, Viyana Devlet Operası'nda Herbert von Karajan yönetiminde, San Francisco ve Philadelphia'da, Moskova ve Leningrad'da seslendirdi. 1956'da San Francisco operasında San Francesca da Rimini operasında son anda oynayamayacağını bildiren ünlü soprano Renata Tebaldi'nin yerine başrolü seslendirdi. Eserin San Francisco ve Los Angeles temsillerinden sonra San Francisco operası ile kontrat imzaladı.
1957 sezonunda San Fransicso Operası'nda sahnelenen La Traviata operasında başrolü Leyla Gencer, Lucia di Lammermoor operasında ise dünyaca ünlü soprano Maria Callas üstlenmişti. Callas'ın gelmemesi üzerine Lucia rolünü de Gencer üstlendi ve büyük başarı kazandı. O günden başlayarak ABD'de sayısız opera temsili, resital, konser gerçekleştirdi.
26 Ocak 1957 gecesi Leyla Gencer, kendisine koyduğu Milano'nun ünlü La Scala Tiyatrosu'nda sahneye çıkma hedefine ilk defa ulaştı. Fransız besteci Francis Poulenc'in Carmelit'lerin Diyaloğu eserinin dünyadaki ilk temsilinde başrolü (Lidoine-başrahibe) oynadı. Scala'daki ilk sahneye çıkışından sonra Gencer, 18 Şubat 1957'de tüm zamanların en büyük orkestra şefi kabul edilen ve kısa bir süre önce ABD'de hayatını kaybeden Arturo Toscanini için Milano'nun Duomo di Milano Katedralı'nda düzenlenen görkemli cenaze töreninde Verdi'nin Requiem'i seslendirilirken soprano partisini başarıyla söyledi. Bu başarının ardında La Scala Operası'nın Köln Operası'nın açılışı nedeniyle düzenlediği turnede Verdi'nin Kaderin gücü adlı eserinde başrol oynadı. 1958'de Pizzetti'nin dünyada ilk gösterimi gerçekleşen Katedral'de Cinayet adlı eserinde başrahibe rolünü, ardından Boito'nun az bilinen Mefistofele operasında Margherita rolünü üstlendi.
Gencer, 1958 yılında kontratı feshedilinceye kadar yurtdışındaki operalarda Ankara Devlet Operası Sanatçısı sıfatıyla rol aldı. 1958'de görevine son verildikten bir süre sonra Milano'ya yerleşti. 1958'de İtalyan Radyosu'nda Donizetti'nin "Anna Bolena" operası Leyla Gencer'in yorumuyla yayımlanmıştı (Bu yayım, 1980'de plak olarak piyasaya çıktı). Bu yorumun başarısı üzerine ünlü orkestra şefi Vittorio Gui şefliğini yaptığı 3 ayrı eserde, 3 ayrı kentte (Palermo, Floransa Roma Operaları) başrol teklif etti. Gencer böylece 1959 yılı Floransa Festivali'nin açılışında Verdi'nin 1849'dan beri hiç sahnelenmemiş "Legnano Savaşı" adlı eserinde başrolü oynadı. Bunu, Palermo'da Verdi'nin "Macbeth" Operası, Roma'da Mozart'ın "Don Giovanni" Operası'nı seslendirdi.
Gencer, 1960'larda mesleğinin doruğuna çıktı. Hiç bilinmeyen operaları seslendirmeyi sürdürdü. 1963'te Verdi'nin unutulmuş operası "Kudüs"te başrol Elena'yı oynadı. Bunu Donizetti'nin hiç bilinmeyen operası "Robert Devereux"daki Kraliçe Elizabeth rolü ve Bellini'nin 130 yıldır sahnelenmeyen "Beatrice di Tanda" operası takip etti.
1985 yılında sahneye veda eden sanatçı, 1983-1988 yılları arasında As. Li. Co.’nun genel sanat yönetmenliğini yürüttü, 1997-1998 arasında La Scala korosunun genç sanatçılar okulunda yöneticilik yaptı, vefatına kadar La Scala Tiyatrosu'nda opera sanatçıları için kurulan akademinin sanat yönetmenliğini yapmaktaydı. Gencer, aynı zamanda opera yorumu üzerine dersler vermeye devam ediyordu. Uluslararası yarışmalarda seçiciler kurulu üyelikleri yapan, festivallere, seminer ve konferanslara katılan Leyla Gencer, İstanbul’da kendi adını taşıyan “Uluslararası Şan Yarışması”nın kurucusudur. Yarışma, 1995 yılından beri düzenlenmektedir.

Leyla Gencer, 1988 yılında "Devlet Sanatçısı" unvanıyla onurlandırıldı.
2004 yılında Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından 1000 yılın Türkleri özel koleksiyonunda adına 15.000.000 TL değerinde 0.999 ayar gümüş hatıra para basıldı.

Vefatı

10 Mayıs 2008'de Milano'daki evinde kalp ve solunum yetmezliğine bağlı olarak hayatını kaybetti. Leyla Gencer’in cenazesi 12 Mayıs günü Milano’da La Scala Operası’nın Santa Babila Kilisesi‘nde düzenlenen kalabalık bir törenden sonra vasiyeti doğrultusunda krematoryuma götürülerek yakıldı. Leyla Gencer’in külleri daha sonra İstanbul’a getirildi. Kendi vasiyeti gereği küller, 16 Mayıs günü Dolmabahçe Sarayı ile Dolmabahçe Camii arasındaki yapılan bir törenden sonra Dolmabahçe açıklarında Boğaz sularına döküldü^[2]. Törende, Mozart'ın Requiem'inden "Lacrimosa" ile Ahmed Adnan Saygun'un "Yunus Emre Oratoryosu"'nun 5, 12 ve 13. bölümleri İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestra ve Korosu tarafından seslendirildi.^[2]
İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın yeni yapılmakta olan merkezinde sanatçının vasiyeti üzerine bir "Leyla Gencer Müzesi" oluşturulması öngörülmektedir.

Leyla Gencer Şan Yarışması

İlki "Yapı Kredi Uluslararası Leyla Gencer Şan Yarışması" adıyla 3-9 Eylül 1995 tarihinde gerçekleştirilen Leyla Gencer Şan Yarışması, 2006 yılından bu yana iki yılda bir, La Scala Tiyatrosu Sahne ve Gösteri Sanatları Akademisi Vakfı işbirliğiyle İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenleniyor. 1997 yılındaki ikinci yarışmaya Leyla Gencer jüri üyesi olarak katıldı. Her iki senede bir gerçekleştirilen yarışma 1999 yılında 17 Ağustos Depremi nedeniyle düzenlenmedi.^[3]
Bugüne kadar birçok ülkeden yüzlerce sanatçının katıldığı Leyla Gencer Şan Yarışması'nda dereceye girenler dünyaca ünlü operalardan konser teklifleri aldılar.^[3]

Diskografi

Bellini: Norma / 1966, de Fabritiis, Gencer, Cossotto, et al
Bellini: Norma / 1965, Gavazzeni, Gencer, Simionato, et al
Bellini: Beatrice di Tenda1964 / Gui, Gencer, Zanasi, et al
Bellini: I Puritani 1961 / Quadri, Gencer, Raimondi, et al
Pacini: Saffo 1967 / Gencer, Del Bianco, Mattiucci
Cherubini: Medea 1968/ Gencer, Bottion, et al
Mayr: Medea in Corinto 1976/ Ferro, Gencer, Johns
Gluck: Alceste 1967/ Gui, Gencer, Picchi
Chopin: Polish Songs; Liszt / Leyla Gencer, Nikita Magaloff
Donizetti: Anna Bolena 1958/ Gavazzeni, Gencer, Simionato, et al
Donizetti: Anna Bolena 1965/ Gavazzeni, Gencer, Cava, et al
Donizetti: Caterina Cornaro 1972 / Cillario, Gencer, Aragall
Donizetti: Les Martyrs / 1975 Camozzo, Gencer, Bruson, et al
Donizetti: Les Martyrs / 1978 Gelmetti, Gencer, Bruson, et al
Donizetti: Lucrezia Borgia / 1970 Gracis, Gencer, Raimondi et al.
Donizetti: Lucrezia Borgia / 1966 Franci, Gencer, Aragall, Petri et al.
Donizetti: Maria Stuarda / 1967 Molinari-Pradelli, Gencer, Verret, Tagliavini et al.
Donizetti: Messa di Requiem / Gavazzeni, Teatro La Fenice
Donizetti: Roberto Devereux 1964 / Gencer, Cappuccilli, et al.
Donizetti: Belisario 1969 / Gavazzeni, Gencer, Taddei et al.
Mozart: Don Giovanni 1960/ Molinari-Pradelli, Gencer, Petri, Bruscantini, Stich-Randall et al
Mozart: Don Giovanni 1962/ Solti, Gencer, Jurinac, Freni
Ponchielli: La Gioconda 1971 / de Fabritiis, Gencer, Raimondi
Zandonai: Francesca da Rimini 1961 / Capuana, Gencer, Cioni et al.
Rossini: Elisabetta, Regina d'Inghilterra 1971/ Sanzogno, Gencer, Grilli
Verdi: I due Foscari" 1957/ Serafin, Gencer, Guelfi
Verdi: Battaglia di Legnano (Legnano Savaşı) 1959/ Gencer, Limarilli
Verdi: Rigoletto 1961/ Quadri, Gencer, McNeil, Raimondi
Verdi: Gerusalemme 1963/ Gavazzeni, Gencer, Aragall, Guelfi
Verdi: I Vespri Siciliani 1965/ Gavazzeni, Gencer, et al
Verdi: Macbeth 1960/ Gui, Gencer, Taddei, Picchi et al.
Verdi: Macbeth 1968/ Gavazzeni, Gencer, Guelfi, Corradi, et al
Verdi: Attila 1972/ Silipigni, Gencer, Hines
Verdi: Ernani 1972/ Gavazzeni, Gencer, Bergonzi
Verdi: Simon Boccanegra 1961/ Gavazzeni, Gobbi, Gencer
Verdi: Il Trovatore 1957/Previtali, Gencer, Del Monaco, Barbieri, Bastianini
Verdi: Un ballo in maschera (Maskeli Balo) 1961/ Gencer, Bergonzi
Verdi: Aida 1956/ Capuana, Gencer, Bergonzi, Cossotto
Verdi: La Forza del Destino (Kaderin Gücü) 1957/ Serafin, Gencer, Di Stefano
Verdi: La Forza del Destino 1965/ Molinari Pradelli, Gencer, Bergonzi

Kaynakça

↑ ^1,0 ^1,1 Leyla Gencer: A Turkish soprano of great dramatic power, she excelled in a wide range of Italian opera Guardian.co.uk. Erişim: 27 Ağustos 2008
↑ ^2,0 ^2,1 http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=SonDakika&Kategori=turkiye&ArticleID=545133&Date=16.05.2008&ver=98
↑ ^3,0 ^3,1 Leyla Gencer Şan Yarışması Resmi Sitesi Erişim: 27 Ağustos 2010

Dış bağlantılar

Feyhaman Duran

2017-05-06T02:11:00.001-07:00

Feyhaman Duran (d. 17 Eylül 1886, Kadıköy, İstanbul, Türkiye - ö. 6 Mayıs 1970 İstanbul), Türk ressam ve hattat.
Türk Resim Sanatı'nda, portre sanatının ilk ve en önemli temsilcisi sayılır.^[1]1914 Çallı Kuşağı ressamlarındandır. Özellikle Atatürk ve İnönü portreleriyle ünlenmiştir.

Yaşamı

1886'da İstanbul'da dünyaya geldi. Babası, Rüsamet Emaneti (Gümrükler memur) Süleyman Hayri Bey'dir.^[2] Annesini genç yaşta kaybetti. Babası, eşinin vasiyetini yerine getirerek oğlunu 1895 yılında, günümüzdeki adı Galatasaray Lisesi olan, Galata Sarayı Humayun Mektebi'ne kaydettirdi. Burada, ressam Şevket Dağ, Tevfik Fikret ve Viçen Arslanyan Efendi'nin öğrencisi oldu. Okulda tarama kalem ve çini mürekkebiyle, daha sonra da yağlıboya resimleriyle dikkat çekti ve özellikle Hüsn-ü Hat, yani Güzel Yazı dersinde başarılı oldu.
1908 yılında okulu bitirir bitirmez Bab-ı Ali'ye kâtip olarak girdi. Aynı yıl Hüsn-ü Hat öğretmeni olarak, mezun olduğu Galata Sarayı Humayun Mektebi'ne atandı ve hocası hattat Tahsin Bey’in yerine bu dersi verdi. Mısırlı prens Abbas Halim Paşa'nın, güzel sanatların çeşitli bölümlerinde başarı gösterenler arasından yaptığı seçimle Avrupa'ya gönderdiği öğrenci grubuna girerek Paris’e gitti.^[3]. Konu ile ilgili bir rastlantıyı kendi ifadesiyle şöyle aktarmıştır:

“	Galatasaray Lisesi’nde resim öğretmeniydim, birgün tanıdığım bir hanımefendiye resmini yapmayı teklif ettim. Bana: ‘ben yaşlıyım ne olacak resmimi yapıp ta? Onun yerine şu küçük kız çocuğunun resmini yap!’ diyerek çantasından küçük bir kız çocuğunun resmini çıkarıp verdi. Bu resmi bir portre haline getirdim. Çocuğu tanımıyordum. Sonradan bunun zamanın ünlü kişilerinden Prens Abbas Halim Paşa’nın dördüncü kızları olduğunu öğrendim. Paşa, bu resim üzerine öteki beş kızının ve bazı tanıdıklarının daha resmini yaptırdı, takdirlerini kazandım, böylece kendileri tarafından ve bütün masraflarım karşılanarak Paris’e öğrenime gönderildim. Bu vesileyle hayatımda mutlu bir dönüm noktası olmuştur.^[4]	”

1911 ile 1913 yıllarında Paris’te “Sanat Eğitimi” gören Feyhaman Duran, o yıllarda aynı amaçla Paris'te olan genç Türk ressamlarının da devam ettiği Academie Julian’da Jean Paul Laurens Atölyesi’ne kaydoldu. Bu sıralarda ortaya çıkan İzlenimcilik akımına yakınlık duydu.

I. Dünya Savaşı başlayınca yurda döndü. 1916’dan itibaren Galatasaray Sergileri'ne her yıl düzenli katıldı. Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nın sergilerinde yer aldı. Harp Mecmuası’nda çalışarak, “Savaş Resimleri” yaptı. Birinci Galatasaray Sergisi’nde Prof. Dr. Akil Muhtar adlı portresi ile “Gümüş Madalya” ve Zikr-i Cemil ödülünü aldı.

1919 yılında İnas Sanayi-i Nefise Mektebi'ne (Kız Güzel Sanatlar Akademisi) "Usul-ü Tersimé öğretmenliğine getirildi. Ömer Adil Bey'den sonra bu okulda müdürlük yaptı.
1922 yılında öğrencisi Güzin Hanım'la evlendi. 1923'te Türk Ressamlar Cemiyeti'nin yönetim kurulu üyeliğine seçildi. 1926'da Sanayi-i Nefise Birliği, 1929'da Güzel Sanatlar Birliği adlarını alan dernekte yöneticiliği ömrünün sonuna kadar sürdürdü.
Kız ve Erkek Sanayi-i Nefise Mekteplerinin birleştirilmesi sonucu İnas Sanayi-i Nefise Mektebi kapanınca, artık karma eğitim veren Sanayi Nefise Mektebi'nde 1927’de Usul-ü Tersim, 1933’te ise “Resim Atölyesi” öğretmenliğine atandı.
Cumhuriyet Halk Partisi'nin düzenlediği yurt gezileri kapsamında 1938 yılında Gaziantep'e gönderildi. Buradan on yapıtla dönen Feyhaman Duran 1939 Ocak ayında İbrahim Çallı ve Ayetüllah Sümer birlikte İsmet İnönü'nün portresini yapmak üzere Ankara'ya çağrıldı.
Deniz Müzesi için minyatürleri, 1940’larda eşi ile birlikte Topkapı Sarayı için resimler yaptı. Arkadaşı Sami Yetik’in “Ressamlarımız” adlı üç ciltlik kitap kapağı tasarladı. İbrahim Çallı ve Sami Yetik ile Vezneciler’de Zühal Kırtasiye Mağazası’ndaki atölyede resim dersleri verdi.
1951 yılında emekli oldu. Emekliliğinde çalışmalarını sürdürdüğü Beyazıt'taki evini müze olarak İstanbul Üniversitesi'ne bağışladı. 6 Mayıs 1970'te İstanbul'da öldü.

Kaynakça

^ "Feyhaman Duran". Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü. 21 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20080921212838/http://www.ata.boun.edu.tr:80/chronology/kim_kimdir/feyhaman_duran.htm. Erişim tarihi: 24 Nisan 2008.
^ Kaya Özsezgin, Feyhaman Duran (1886-1970), Felsefeekibi.net sitesi, Erişim tarihi:10.12.0212
^ Dusunmekvepaylasmak.blogspot.com sitesi, Erişim tairhi:11.12.2012
^ Saim Kutsav. "Feyhaman Duran". Ankara Sanat 1966, S.5, s.13. http://www.lebriz.com/v3_artst/san_Bio.aspx?sanID=80&lang=TR. Erişim tarihi: 24 Nisan 2008.

Figaro'nun Düğünü

2017-05-01T01:24:00.002-07:00

Figaro'nun Düğünü asıl İtalyanca ismiyle Le nozze di Figaro, ossia la folle giornata (çeviri: Figaro'nun Düğünü veya Delilik Günü) K. 492 katalog sayılı bir opera buffa (komik opera)'dir. 1786'da Wolfgang Amadeus Mozart tarafından bestelenmiş; liberettosu Lorenzo Da Ponte tarafından hazırlanmıştır ve bir sahne piyesi olan 1784'te Pierre Beaumarchais tarafından Fransızca olarak yazılmış olan La folle journee ou le Mariage de Figaro (Bir Delilik Günü veya Figaro'nun Düğünü) eserden adapte edilmiştir.
Mozart'in bu opera eseri Viyana'da ilk oynanışında çok başarı kazanmaktayken, Viyana'da bu operaya kaynak olan Beaumarchais'nin yazdığı tiyatro eseri Fransız Devrimi'nden 10 yıl önce aristokratlarla alay ettiği için zararlı yayın olarak görülmüş ve sahnede oynanması yasaklanmıştı. Mozart'ın bu opearasının uvertürü özellikle ünlüdür ve çok kere tek başına orkestra eseri olarak konserlerde icra edilmektedir. Buna bir neden uvertürde bulunan müziksel parçaların (Kont'un aryasının ufak bir kısmı hariç) opera içinde bulunmamasındandır.

Besteleme

Bu opera besteci Mozart ile liberetto yazarı Da Ponte arasında yapılan çok ünlü işbirliği ile ortaya çıkartılan üç operadan birincisidir. Daha sonraki işbirliği sonucu Don Giovanni ve Cosi fan tutte operaları yaratılmıştır. Beaumarchais'nin tiyatro eserini operaya çevirmek fikri Mozart tarafından ortaya atılmış ve Mozart bu tiyatro eserinden liberetto yapması için Da Ponte'ye sipariş vermiştir. Da Ponte 6 hafta içinde tiyatro eserini şiirsel bir dille İtalyanca olarak ve eseri aslında bulunan politik referanslardan arındırarak, liberettoya çevirmiştir. Mozart bu hazırlanan liberettoya göre hiç müzik bestelemeye başlamadan, Avusturya İmparatoru II. Josef liberetto metinini gözden geçirip kabul etmiştir.
İmparatorluk İtalyan Opera kumpanyası Mozart'ta bu eseri için sadece fiks olarak 450 florin ödeme yapmıştır. Bu Mozart'in daha önce Salzburg'da hükümdar piskoposluk sarayı müzisyeni olarak hazırladığı bestelerden aldığı ücretlerden birkaç misli daha fazla idi. Da Ponte'ye ise 200 florin ödeme yapılmıştır.
Bu ünlü, görkemli opera eserinin sonra gelecek nesiller için korunmasında Avusturya İmparatoru II. Josef çok önemli bir rol oynamıştır. II. Josef İmparatorluk Sarayı'nda temsil edilebilecek bir opera eseri hazırlanmasına emir vermiş ve Viyana'da bulunan zamanın tanınmış bestecileri kendi eserlerini bir imparatorluk komisyonuna sunmuşlardı. Bunlar arasında daha Viyana'da ismi opera bestecisi olarak duyulmamış Mozart da Figaro'nun Düğünü eseriyle bulunmaktaydı. Mozart eğer eseri kabul edilmezse tüm besteyi ateşe atıp yakmaya kararlı olduğu bildirilmektedir. Ancak II. Josef, Mozart'ın eserini seçmiş ve böylelikle eserin yanıp kaybolmasını önlemiştir.

Eserin gala temsilleri

Figaro'nun Düğünü'nün prömiyeri Viyana'da 1 Mayıs 1786da Burgtheater'da yapılmıştır. İlk iki oynanışında orkestra şefliğini, o zamanın modasına uygun olarak klaveli enstrümanda, Mozart şahsen yapmıştır. Bundan sonra opera aynı sezonda 6 defa daha oynanmış bunlarda orkestra Franz Weigl tarafından yönetilmiştir. Bu operanın bu tiyatroda arka arkaya dokuz defa oynanışı (daha sonra Sihirli Flüt'ün gün aşırı olarak aylarca oynamasına karşılık pek ufak bir sayıda olduğu görülmekle beraber) zamanına göre bu çok büyük bir başarı sayılmaktaydı. Promiyer gala gecesi seyirciler beş aryayı devamlı alkışla tekrar (ankor) ettirmişler ve 8 Mayıs'daki oynanışta yedi arya seyirci isteği üzerine tekrar (ankor) edilmiştir. Burgheater'inda genel idarecisi olan İmparator II. Josef bir emir vererek üçüncü oynanıştan itibaren tekrarlamaların birden fazla olmamasını istemiş ve bunun için özel yaftalar hazırlanıp opera ilanı üstüne yapıştırılmıştır. Zamanın Viyana gazeteleri de bu eseri çok övmüşlerdir.
İmparator Haziran 1786'da bu eserin İmparatorluk Laksenberg Saray tiyatrosunda özel olarak oynanmasını seyretmiştir. Viyana'da 1787 ve 1788de bu eser oynanmamış ama 1789'da eser tekrar sezona alınmıştır. Bu sefer Mozart yeni soprano sesine daha uygun olması nedeniyle Susanna için iki yeni soprano aryasını esere eklemiştir.
Bu opera Aralık 1786'da Pasquale Bondini kumpanyası tarafından Prag'daki galası yapılmış ve bu çok büyük bir sansayon yaratmıştır. Mozart Prag'a gitmiş 17 Ocak'da operayı dinlemiş' 22 Ocakta ise orkestra şefliği görevini yapmıştır. Figaro'nun Düğünü'nün Prag prodüksiyonunun bu başarısı neden ile Prag'daki kumpanya yeni bir Mozart/Da Ponti operası (Don Giovanni) ısmarlamış ve bu operanın 1787'de Prag'da prömiyeri yapılmıştır.
Çok ünlü bir besteci olan Haydn
1790da müzik direktörü olduğu Esterhazi şatosunda opera eserinin kendi kumpanyası tarafından tekrar edilmesi için hazırlıklar ve provalar yapmış, ancak patronu olan Nikolaus Esterházy'nin ölümü üzerinde bu eser orada oynanmamıştır.

Rol dağılımı

Rol	Ses tipi	Prömiyer için roller, 1 Mayıs 1786 Orkestra Şefi: W.A. Mozart
Kont Almaviva	bariton	Stefano Mandini
Kontes Almaviva	soprano	Luisa Laschi
Susanna	soprano	Ann Storace
Figaro	bas veya bariton	Francesco Benucci
Cherubino, Kont'un yanında soylu genç	mezzo-soprano	Dorotea Bussani
Marcellina	mezzo-soprano	Maria Mandini
Bartolo, Sevilla'li doktor	bas	Francesco Bussani
Basilio, Kontes'in müzik öğretmeni	tenor	Michael Kelly
Don Curzio, yargıç	tenor	Michael Kelly
Barbarina, Antonio'nun kızı	soprano	Anna Gottlieb
Antonio, Kont'un bahçivanı, Susanna'nın amcası	bas	Francesco Bussani
Köylüler, uşaklar (Koro)

Enstrümentasyon

Figaro'nun Düğünü'nün orijinal kompozisyonu iki flüt, iki obua, iki klarinet, iki fagot, iki korno, iki trompet, timpani ve yaylı çalgılar gerektirmektedir. Resitatifler klavsen ve viyolonsel eşliği istemektedir.

Konu özeti

Figaro'nun Düğününün olayları Sevil Berberi operasındaki olaylardan sonra geçmekte ve İspanya'da Almaviva Kontu'nun sarayında geçen tek bir günde oluşmaktadır. Rosina şimdi Kontesdir ve kocası Kont, şahsi valesi olan Figaro'ya aşık olup onunla evlenmek isteyen Susanna'yı ayartmaya çaba göstermektedir. Kont kendinin soylu genç hizmettarı olan Cheribino'nun karısı Kontese ilgi gösterdiğini hissedince Cheribino'yu aradan bertaraf etmek için onun kendi askerî alayında bir subay olması için destek sağlar. Figaro, Susanna ve Kontes birlikte bir entrika hazırlayarak Kontu utandırmaya ve karısına ihanet etmek isteğini açığa çıkarmaya karar verirler. Bu sırada Figaro, Bartolo ve Marcellina ile bir uyuşmazlığa girer ve bu onların öz oğlu olduğu gerçeğini öğrenmesi ile sonuç bulur. Geceleyin herkes kendilerini Sarayın bahçesinde bulur ve bir seri komik olarak hüviyet karışıklıkları sonucu Kont kendinden utandırılır ama Kontes tarafından af edilir.

Mekan: Kont Almaviva'nin sarayı İspanya'da Sevil'den üç fersah uzakta olan Aguas-Frescas Şatosu.

1. Perde

Figaro çifte verilecek şato odasına evlilik yatağının sığıp sığmayacağını bulmak için oda büyüklüğünü ölçmektedir. Aynı odada bulunan Susanna ayna önünde nikah sırasında giyeceği boneyi denemektedir. (Modern yapımlarda bone yerine daha Fransız geleneğine uygun olan çiçekten yapılmış taç şeklinde başlık veya tülden duvak kullanılmaktadır. Fakat operada adı geçen "capelinno" sözcüğüne uymak için bunlar bone ile birlikte de olmaktadır.) (duet: Cinque, dieci, venti, trenta — "Beş, on, yirmi, otuz"). Figaro bu yeni odadan memnundur, fakat Susanna çok daha az memnun görülür. Bu odanın Kont'un dairesine yakın olmasından Susanna hoşnutsuzdur. Kont son günlerde ona kur yapmaya başlamış görünmekte ve güya derebeylik zamanlarından kalma hakkı olan, bir baronun emri altındaki herhangi bir hizmetçi kızın evlenmesinden bir gece önce baronla yatması şeklindeki, "baronluk hakkını" kullanmayı planladığından şüphe etmektedir. Kont Rosina ile evlendiği zaman bu hakkından vazgeçmiş olmakla beraber, şimdi kurnazca bu hakkın yeniden kullanmasını geri getirmek istemektedir. Figaro buna çok sinirlenir ve Kontu bundan caydırmak istemektedir. (Cavatina: Se vuol ballare, signor contino — "Kont efendi, eğer dans etmek istiyorsan").
Figaro odadan ayrılır ve Dr. Bartola, evinin eski kahya kadını olan Marcellina ile birlikte odaya girer. Marcellina, Bartola'yu avukatı olarak tutmuştur. Figaro Marcellina'dan borç para almış ve bunu zamanında geri ödeyemezse onunla evlenmeye söz vermiştir. Şimdi zamanında ödeme yapmadığı için Marcellina Figaro'yu sözünü tutmaya zorlamak istemektedir. (Sevil Berberi operasında görülebildiği gibi), Figaro'nun Kont ile Rosina'nın birlikte olmasına yardım etmesinden hâlâ kırgın ve kızgındır ve komik acayip bir avukat konuşması ile, Marcellina'ya yardım edeceğine söz vermiştir. (Arya: La vendetta — "İntikam")
Bartola odadan ayrılır. Susanna geri gelir ve Marcellina ile Susanna birbirlerine gayet nazik olarak karşılıklı nezaketli hakaretler yağdırırlar. (duet: Via, resti servita, madama brillante — "Nefis harika madam, sizden sonra"). Rakibinin yaşlılığına kompliman yapan Susanna'nın, bu nazik sözlerle karşılıklı hakaret çatışmasından üstün çıktığı görülür. Marcellina buna kızıp odadan ayrılır.
Hemen Cherubino odaya girer ve yeni olarak tüm kadınlara karşı duyduğu zaaf ve aşklarını anlatmaya koyulur. Özellikle kendinin "güzel vaftiz annesi" olan Kontes'e karşı duyduğu aşktan bahsedip Kont'a karşı durmak için Susanna'dan destek ister. (Aria: Non so più cosa son — "Artık ne olduğumu bilemiyorum.") Kont, Cherubino'yu bahçıvanının kızı olan Barbarina ile sevişmekte yakaladığı için Cherubino'ya karşı bu aşk oyunları yüzünden kızgındır ve ona bir ceza vermek istemektedir. Cherubino Susanna'dan kendisini nâmına Kontes'le konuşmasını ve ona olan aşkını anlatmasını ister.
Kont odaya girer ve Kont'a Susanna ile yalnız olduğunu göstermek istemeyen Cherubino koltuğun arkasında saklanır. Kont Susanna'yı yalnız bulma fırsatını kaçırmak istemeyerek Susanna'ya karşı cinsel isteklerini şahsen açıklar ve bu arada eğer Susanna bu tekliflere olumlu yanıt verirse ona malî destek bile verebileceğini bildirir. Yapmacıklı bir kibar kişi olan Basilio odaya girer. Kont Susanna ile yalnız olduğunu göstermemek için koltuk arkasına saklanır. Zaten orada saklanmış bulunan Cherubina tam anında oradan kaçar; koltuğun üstüne oturur ve Susanna bir acele hareketle oturan Cherubina'nin üzerine bir elbise atıp onu tekrar saklamayı başarır. Şimdi Kont koltuğun arkasında saklıdır ve Cherubina koltuğun üstünde oturup elbise ile saklıdır.
Basilio Susanna'ya saraydaki dedikodular, özellikle Cheribuno'nin Kontese karşı gayet açık olan aşık tavırları, hakkında konuşmaya başlar. Kont buna çok sinirlenip saklandığı koltuk arkasından çıkar. Cherubino'yu Barbarina'nın odasında bir masanın altında nasıl bulduğunu anlatırken nasıl masa üstündeki bir elbiseyi kaldırdığını göstermek için odadaki koltuktaki elbiseyi kaldırıp alır; ve yine Cherubino'nun orada olduğu ortaya çıkar! Genç adam hemen ceza almaktan, odaya dans ederek giren Kont'un malikanesinde yaşayan köylüler grubunun gelmesi ile kurtulur. Bu köylüler dans grubu, Susanna ile Figaro'nun evliğinin Susanna'nın önceden Kont'un yatağına girmeden olacağına dair Kont'tan acıkça bir söz almak niyetiyle, Figaro tarafından organize edilmiştir. Ancak Kont Figaro'nun bu planını açık bir söz vermekten kaçınarak başından savmayı başarır. Fakat Kont hala Cherubino'yu cezalandırmakta ısrarlıdır, ancak genç Kont'un Susanna'ya yaptığı uçarı teklifleri işitmiş olduğunu Kont'a ima eder. Bu örtülü şantaj dolayısıyla Kont gönülsüz olarak onu affeder. Fakat hemen soylu gencin askerlik hizmeti yapmak üzere Sevil'e gönderilmesini emreder. Figaro gence bu yeni, hiç kadın bulunmayan, sert askerlik hayat ortamı hakkında nasihat verir. (Arya: Non piú andrai — "Artık hiç oynaşmak yok").

2. Perde

Kontesin Yatakodası
Kontes kocasının vefasızlığından yakınmaktadır(Arya: Porgi, amor, qualche ristoro — "Sevgilim, bana biraz avuntu sağla"). Susanna odaya Kontes'in o gün için giyinmesine yardım etmek için girer. Kont'un son olarak kendisine yaptığı kurdan ve tekliflerden Kontes'i haberdar ettiği anlaşılmaktadır. Çünkü Kontes'in sorduğu sorulara verdiği yanıtta Kontes'in şimdi tam olarak bilgilere sahip olduğunu ve Kont'un kendini sadece "ayartmaya" çalışmadığını ve kendini ona vermesi karşılığında para vermeyi içeren bir kontrat teklif ettiğini ilave eder. O sırada Figaro girer ve Kont'u aldatmak için bir plan hazırlanır. Buna göre Susanna Kont'a onunla geceleyin bahçede buluşabileceği hakkında bir not verecektir; kadın elbisesi giymiş olan Cherebino onu orada bekleyecektir ve Kontes oraya gelip tam cürüm işlerken yakalayacaktır. Bundan başka Figaro zaten Basılio vasıtası ile Kont'a bir mektup gönderip ona Kontes'in kendi başına o gece bir randevuya gideceğini bildirmiştir.
Susanna Cherubino'yu odaya alır ama odanın kapısını kilitler. Buna neden kontes'in eğer odada Cherubino'yu bulursa göstereceği aksi reaksiyondan korkmakta olmasındır. Susanna ona Kontes hakkında yazdığı bir şarkıyı söylemeye ikna eder (arya: Voi che şapete che coşa é amor — "Aşkın ne olduğunu bilen siz hanımlar, bakın benim kalbimde aşk var mı?"). Bu şarkı bittikten sonra Cherubino'ya kadın elbiseleri giydirmeye başlarlar (Susanna'nın aryası: Venite, inginocchiatevi! — "Gel, benim önümde diz çok.") Bu sırada Kontes Cherubino'ya verilen askerliğe tayin vesikasını görür ve bu böyle bir resmi vesika için gereken mühürü ihtiva etmemektedir. Mutlaka Kont çok telaşlı hareket ettiği için mühür yüzüğünü kullanıp bu vesikayı mühürlememiş olmalıdır diye bir açıklama yapar. Susanna Cherubino'ya giydirmek için diğer bazı kadın elbiselerini kendi odasından getirmek için odadan ayrılır. Kontes ve Cheribino birlikte Susanna'nın dönmesini beklerken, birden Kont'un oraya gelmekte olduğunu duyarlar. Cherubino hemen büyük elbise dolabı içine girip saklanır. Kont kapıya gelir ve kilitli kapının açılmasını ister ve Kontes biraz gönülsüzlükle ona kapıyı açar. Kont odaya girer. Basılio vasıtasıyla Figaro'nun göndermiş olduğu nottaki bilgiler dolayısıyla çok öfkelidir. Elbise dolabı içinden gelen bir tıkırdı duyar. Dolabın kapısı açmaya çalışır ama kapı kilitlidir. Kontes bu sesin gelinlik elbisesini dolap içinde denemekte olan Susanna olduğu yalanını yanıt olarak verir. Bu sırada Susanna bir kadın elbisesi taşıyarak kimse görmeden gizlice odaya girmiştir. Ne sorunun ortada olduğunu anlayınca, eğer kendini gösterirse Kontes'in yalanının ortaya çıkacağını bildiği için, hemen saklanır. Öfkeli ve kuşkulu olan Kont dolap kapısını açtıracak birisini bulmak için Kontes'le birlikte odadan ayrılır. Ama oradan ayrılırken yatak odasındaki bütün kapıları kilitler. Böylece odada bir davetsiz misafir varsa kaçması imkânsiz olacağını umar. Onlar gidince Susanna saklandığı yerden çıkar. Cherubino'yu kıtlı dolaptan çıkarır ve onun yerine dolaba kendini kapatır (ikili: Aprite, presto, aprite — "Kapıyı aç, çabuk aç!"). Cherubino ise pencereden atlayıp odadan kaçar.
Kont ve Kontes geri gelirler. Kontes Cherubino'nun dolapta saklanmış olduğunu itiraf eder. Buna öfkelenen Kont kılıcını çeker; Cherubino'yu öldüreceğini söyleyerek dolabın kapısını açar. Fakat her ikisi de şaşırıp kalır; çünkü dolapta sadece Susanna bulunmaktadır. Kontes, Kont'a Cherubino'nun dolapta bulunduğunu söylemesinin nedeninin Kont'u denemek olduğunu bildirir. O zaman, kıskançlığından utanç duyan Kont karısından kendini affetmesi için yalvarmaya başlar. Kont nasıl olup da Kontes'i vefasızlıkla itham eden bir pusulanın kendi eline geçtiğini büyük bir ciddiyetle Kontes'e sorar. Kontes bu pusulanın Figaro tarafından yazıldığını ve Basılio tarafından iletildiğini açıklar. Tam o sırada Figaro odaya girer. Hazırlığı sona ermiştir ve evlenme kutlamalarının başlaması için Kont'un emir vermesini beklemektedir. Fakat Kont ona daha beklemesini ve kendine Basilio tarafından getirilen imzasız mektubu kimin yazdığına hemen cevap vermesini ister. Figaro bu soruya yanıt vermekten yan çizer. Fakat tam bu sırada alkolik bahçıvan gelerek bir adamın kaçmak için fidelik karığına pencereden atladığını ve içine fide olarak dikilmiş karanfil çiçeklerinin çoğunu tahrip ettiğini şikayete koyulur. Antonio kaçan adamın düşürmüş olduğu bir mektubu da getirmiştir. Figaro pencereden atlayan kişinin kendisi olduğunu ve bu nedenle ayağını da incittiğini söyler. Fakat bulunan mektup Cherubino'nun askerliğe tayini hakkında bir vesikadır. Onu daha önce görmüş olan Kontes ve Susanna hemen bu mektubun ne olduğunu anlarlar ve bunu fısıldayarak Figaro'ya bildirirler. Figaro durumun kurtarmak için bu vesikanın Kont'un mühürünü istediğini ve bunun için Cherubino tarafından kendine verildiğini söyler.
O sırada Marcellina, Bartalo ve Basılio gelirler ve Marcellino Figaro'dan kontrattaki yüklemini yerine getirmesini (yani kendisiyle evlenmesini) ister ve bu nedenle bir dava açmaktadır. Kont bu gelişmeden çok memnun olmuştur. Hakim sıfatıyla Kont davayı inceleyip hüküm vermesi gerektiği için nikah/düğün ertelenir. Sahne çok fırtınalı bir yedili şarkıyla sona erer. Bundan çok telaşlanan ve tedirgin olan Kontes baygınlık geçirir.

3. Perde

Nikah kıyılma için salon

Daha önceki olaylara şaşırıp kalmış olan Kontes durumu gözden geçirmektedir. Kontes'in ısrarları üzerine Susanna odaya girer ve Kont'la daha sonra buluşma için hazırlık yapmayı kabul eder. Crudel, perché finora — "Merhametsiz kız, ne diye şimdiye kadar isteksiz davranıp bana acı çektirdin"). Susanna Kontes'in kendisinin Susanna'nın elbiselerini giymiş şekilde ve sanki Susanna gibi Kont'la buluşmaya gitme planını bilmektedir. Susanna odadan ayrılırken Figaro'ya bu durumda isteğinin yerine gelmesinin gerçekleşeceğini söylediğini duymuştur. Kendisinin bir aldatmacaya getirildiğini anlayan Figaro'yu cezalandırmak için onu Marcellina ile evlenmeye zorlamaya kararlaştırır.(Arya: Hai già vinta la causa — "Sen istediğin sonuca şimdiden eriştin mi?")
Figaro'ya karşı Marcelino tarafından getirilen dava devam eder ve yargı hükmü Figaro'nun Marcellino ile evlenmesidir. Figaro bu hüküm aleyhinde temyiz mercii olan Kont'a başvurur; fakat Kont dava hükmünü destekler. Fakat Figaro kendini soylu asıldan doğumlu olduğunu ve daha bebek iken soylu ailesinden kaçırıldığını açıklar. Ortaya çıkan gorüşmelerden sonra Figaro'nun Bartalo ve Marcellina'nin çok uzun zamandır kaybolmuş gayri-meşru oğlu olduğu gerçeği ortaya çıkar. Çok duygulu ve sevinçli bir aile birleşmesi kutlaması sahnesi ortaya çıkar. Bir anne ile oğlunun birbiriyle evlenmesinin imkânsız olduğu için Figaro aleyhine verilen yargı hükmü de düşer. Tam bu kutlamalar sevinci yaygın iken Susanna Figaro'nun ödeyemediği borcunu karşılamak için bulduğu parayla sahneye girer. Ana ogul olan Figaro ile Marcellina birbirini kucaklamakta olduğunu görünce Figaro'nun Marcellino ile olacak evliliği sevinçle kabul ettiğini sanır. Büyük zorluklarla ortaya çıkan gerçek, Susanna'ya kabul ettirilir ve Susanna da bu sevinçli kutlamaya katılır. Bartolo bundan çok duygulanmış olup; hemen Marcellina'ya evlilik teklif eder; bu kabul edilir ve o akşam iki evlilik ve düğün kutlanacaktır.(Sekstet: Riconosci in questo amplesso una madre — "Bu kucaklama ile bir anneyi kabul ederim.")
Herkes ayrıldıktan sonra tek başına kalan Kontes saadetinin kaybolması hakkında derin düşünceye girer (Arya: Dove sono i bei momenti — "Nerede onlar; o güzel anlar?". Susanna giriş yapar ve Kontes'e Kont'u o gece bir tuzağa düşürmek için hazırlanan planlar hakkında ek bilgiler verir. Kontes Susanna'ya Kont'a verilmek uzere bir pusula yazdırtır ve buna göre Susanna'yla o akşam "çamlar altında" buluşma imkânı olduğu açıklanır. Kont'a hüviyetini açıklamak için bu pusulaya ekli olan bir iğneli broşu getirip buluşma sırasında geri verme talimatı da verilir. (duet: Sull'aria… Che soave zeffiretto — "Hafif bir rüzgar esmede; ne tatlı hafif Batı rüzgarı")
Genç köylülerden oluşan bir koro Kontes'e seranat söylemek gelirler. Aralarında kız kıyafetine bürünmüş olan Cherubino da bulunmaktadır. Kont da Antonio ile birlikte gelir. Fakat genç soylunun kıyafet değiştirip orada bulunmasını görünce gayet sinirlenir. Fakat Antonio'nun köyde yetişmiş kızı olan Barbarina ona Kont'un verdiği sözü hatırlatınca sinirleri gevşer. Bu söz "Barbarina, eğer beni seversen, isteğin herhangi bir şeyi sana vermeye hazırım." şeklinde olmuştur ve şimdi Barbarina'nın Kont'tan bir isteği olmaktadır; Barbarina Cheribino ile evlenmek istemektedir. Bundan utanan Kont Cheribino'nun, nikah merasimi için kalmasını kabul eder.
Sahne iki çiftin nikah töreni ile sona erer. Bu tören sırasında Susanna Kont'a bir pusula verir. Figaro bu pusulayı ve pusulaya iliştirilmiş olan iğneli broşu görür ve bunu Kont'un yeni bir sevda randevusu hazırlığı için olduğunu sanıp kendi kendine güler. Yeni nikahlanmış olan iki çift sevinç içinde eğlenirken perde kapanır.

4. Perde

Gece karanlığında bahçe
Kendine verilen direktifleri harfi harfine uygulayan Kont iğneli broşu Susanna'ya iade etmek için Barbarina'ya vermiştir; ama Barbarina onu kaybetmiştir (arya: L'ho perduta, me meschina — "Kaybettim onu, ne yazık bana"). Figaro ile Marcellina Barbarina'yi görürler ve Figaro ona ne yaptığını sorar. Broşun Susanna'ya ait olduğunu duyunca, özellikle iğneli broşun Kont'un gönderdiği mektuba ilişkili olan takı olduğunu tanıdığı için, Figaro'nun kıskançlık duyguları iyice depreşir. Susanna'nın kendine bildirmeden Kont'la buluşup görüştüğünü düşündüğü için bunu annesine şikayet eder ve Kont'tan ve Susanna'dan intikam alacağına ant içer. Marcellina daha sakınmalı bir davranış göstermesini ister ama Figaro onu dinlemez. Figaro hemen ayrılır. Marcellino Susanna'yı Figaro'nun yapabileceklerine karşı temkinli olması için ikaz etmeye karar verir. Marcellino nasıl vahşi hayvanların birbirleriyle iyi geçinebildikleri halde güya makul olan insanların bunu başaramadıkları hakkında bir şarkı başlatır ve insanların zalimliklerine karşı intikam almaya söz verir (Arya: Il capro e la capretta — "Erkek keçi ve dişi keçi")
Kıskançlıkla harekete geçmiş olan Figaro, Bartalo ve Basilio'ya onlara işaret verdiği zaman kendine destek sağlamalarını istediğini söyler. Basilio Figaro'ya bunun bir aptallık olacağını ve bir zamanlar kendinin de şu anda Figaro gibi saçmalıklar yapmaya eğilimli olduğuna; nasıl "Donna Flemma" tarafından aklının başına getirildiğine ve bundan sonra kadınların fendine karşı devamlı tedbirli davrandığına dair bir hikâyeyi anlatmaya başlar (arya: In quegli anni — "Gençlik yıllarında...."). Her ikisi de odadan ayrılır. Figaro kadınların vefasızlığı hakkındaki derin düşünceler ile kendi kendine söylenir (aria: Aprite un po' quegli occhi — "Gözlerini açık tut"). Susanna ve Kontes birbirlerinin elbiselerini değişip giymiş halde salona girerler. Susanna'ya Figaro'nun kuşkularını ve planlarını anlatmış olduktan sonra, Marcellina da onlarla birliktedir. Planı tekrar gözden geçirdikten sonra Marcellina ve Kontes ayrılırlar. Susanna çok sevdiği Figaro'nun sanki yakında olup şarkısını duyacağını bilmiyormuş gibi kasten bir aşk şarkısı söylemeye başlar (Arya: Deh, vieni, non tardar — "Gel gecikme gel"). Figaro bir çalı arkasında saklanmaktadır ve Susanna'nın bu şarkısının (ayni Susanna'nın tasarladığı gibi) Kont hakkında olduğunu düşünerek kıskançlık duyguları daha da artar.
Kontes Susanna'nın elbisesini giymiş şekilde gelir. Maalesef tam bu sırada Cherubino da gelmiştir ve Kontes'i elbisesinden dolayı Susanna sanarak onu öpmeye çalışır. Fakat bunu başaramaz; çünkü Kont engel olur. Kont (esasında Susanna'nin elbisesini giymiş Kontes olan) Susanna sandığı kişiyi kovalamakta; fakat onu yakalayamamaktadır. Biri kaçıp diğeri kovalarken yakında bulunan Figaro ile karşılaşırlar. O anda Kontes'in elbiselerini giymiş Susanna da aynı yere gelir. Figaro ona Kont'un kötü niyetlerinden şikayete başlar, ama karşısındakinin nişanlısı olduğunu birden anlar. Figaro renk vermeyip bu aldatmacaya devam eder ve sanki o Kontes'miş gibi saygılarını göstermeye devam eder. Bu sefer Figaro'nun bu aldatmacayı anlamadığını sanan Susanna bunu kıskanmaya başlar. Figaro'nun Kontes'e kur yapmaya başladığını sanıp suratını tokatlamaya başlar. Sonunda Figaro sesinden onun Susanna olduğunu tanıdığına onu inandırır ve birbirleriyle barışırlar.
Kont'un geldiğini fark eden Figaro aldatmacasına devam ederek sahte Kontes'e aşkını anlatır. Buna çok sinirlenen Kont, uşağının karısını ayartmaya çalıştığını yüksek sesle ilan eder ve silahlı adamlarını ve diğer uşaklarını bağırarak oraya çağırır. Bartolo, Basilio ve Antonio yanan meşalelerle gelirler; etraf aydınlanır ve Kont, Cherubino, birer birer Barbarina, Marcellina ve sahte "Kontes"'i pavyonun arkasından çekip getirir. Kont uzun bir paylama konuşması yapıp Figaro ve sahte Kontes'i affetmeyeceğini bildirir. Bu sırada asıl Kontes'de ortaya çıkar ve gerçek hüviyetini hemen açıklar. Kont, Susanna sanıp kur yapıp ayartmaya çalıştığı kişinin gerçekten kendi karısı olduğunu birden anlar. Hemen karısı önünde diz çöküp ondan kendini af etmesini ister (Contessa, perdono — "Kountes, affet beni"). Kocasından daha iyi kalpli olan Kontes kocasını affeder (Piú docile io sono — "Ben senden daha iyi kalpliyim"). Böylece herkes tatmin olur ve opera sona ererken düğün eğlenceleri başlar.

Seçilmiş ses kayıtları

Yıl	Roller (Figaro, Susanna, Count, Countess, Cherubino)	Orkestra şefi, Opera evi ve Orkestra	Label
1955	Cesare Siepi Hilde Gueden Alfred Poell Lisa Della Casa Suzanne Danco	Erich Kleiber Wiener Philharmoniker	Audio CD: Decca
1959	Giuseppe Taddei Anna Moffo Eberhard Wächter Elisabeth Schwarzkopf Fiorenza Cossotto	Carlo Maria Giulini Filarmonia Orkestrası	Audio CD: EMI
1968	Hermann Prey Edith Mathis Dietrich Fischer-Dieskau Gundula Janowitz Tatiana Troyanos	Karl Böhm Deutsche Oper Berlin Orkestra ve korosu	Audio CD: Deutsche Grammophon
1981	Samuel Ramey Lucia Popp Thomas Allen Kiri Te Kanawa Frederica von Stade	Georg Solti Londra Filarmonik Orkestrası	Audio CD: Decca
1992	Ferruccio Furlanetto Dawn Upshaw Thomas Hampson Kiri Te Kanawa Anne Sofie von Otter	James Levine Metropolitan Opera Orkestra ve korosu	Audio CD: Deutsche Grammophon
2004	Lorenzo Regazzo Patrizia Ciofi Simon Keenlyside Véronique Gens Angelika Kirchschlager	René Jacobs Concerto Köln	Audio CD: Harmonia Mundi

Arif Sami Toker,

2017-04-26T03:15:00.001-07:00

Arif Sami Toker, (d. 14 Nisan 1926 Gelibolu - ö. 27 Nisan 1997 İstanbul) Türk bestekar, ses sanatçısı.
Arif Sami Toker Gelibolu'da doğdu. Sesinin güzelliği ortaokulun son sınıfında müzik öğretmenince fark edildi. Nota bilgisini okulda öğrendi. Öğretmenin girişimiyle İstanbul Konservatuvarı'na başvurduysa da yaşı küçük olduğu için kabul edilmedi. Ticaret Lisesi'nden mezun oldu. 18 yaşına kadar Batı müziğine ilgi duydu.
1944'te hafız ve tanburi Kemal Batanay'dan ders almaya başladı. Kısa süre sonra Üsküdar Musiki Cemiyeti'ne girdi. Emin Ongan'la repertuvar ve usul çalıştı. Aynı yıl İstanbul Konservatuvarı Türk Musikisi İcra Heyeti'ne kabul edildi. Konservatuvarın müdürü Hüseyin Sadettin Arel'den müzik kuramı dersleri aldı. Kendi ifadesine göre, Lemi Atlı'nın son öğrencisi oldu.^[1] Ayrıca bestekar Sadettin Kaynak ve Suphi Ezgi'den musiki dersleri aldı.
1945'te ilk kez Tepebaşı Gazinosu'nda sahneye çıktı. 1946'da Meliha Hanım'la evlendi. Çiftin çocuğu olmadı. Arif Sami Toker, İstanbul Radyosu'nun sınavını kazanıp 1950'den itibaren solist ve korist olarak görev yaptı.^[2] Askerlik görevini yaptığı sırada İstanbul Radyosu'nda çalışmaya başladığı için bir süre mikrofonda Arif Coşkunay ismini kullandı.^[1]
1941 yılında, 15 yaşında ilk şarkısı "Aşk Yolunda Avareyken"i besteleyen Toker, hayatının geri kalan 56 yılında çoğunun güftesi kendisine ait olmak üzere farklı makamlarda 500 civarında şarkı yazdı. Bir röportajda söylediğine göre saat 24.00'ten sonra çalışmayı seviyor, kimi zaman bir gecede iki beste yapıyordu. Müzikolog, tarihçi Yılmaz Öztuna, saz semaileri, peşrevler, oyun havaları dahil toplam eser sayısını 1300 olarak vermektedir. Toker, gazino kültürünün müziği zedelediğini düşündüğü için İstanbul Radyosu'na girdiği yıllardan itibaren sadece turneler vesilesiyle sahneye çıktı. 30 Anadolu turnesi gerçekleştirdi.
Ankara ve İstanbul radyolarında müzik yayınlığı şefliği yaptı. Son yıllarında felç geçiren ve yoksulluk çeken sanatçı, 71 yaşında İstanbul'daki Balıklı Rum Hastanesi'nde hayatını kaybetti.^[3] Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verildi^[4].

Bazı tanınmış eserleri

Talihin Elinde Oyuncak Oldum^[5]
Çek Küreği Güzelim, Uzanalım Göksu'ya
Artık Gelecek Sanma Sakın, Geçti O Günler
Ne Kadar Yalancısın, Nasıl İnandım Sana
Çıksam Şu Dağların Yücelerine
Bekliyorum Sevgilim, Sen Nerdesin
Ağlasam Faydası Yok
Gam Çekme Güzel, Ne Olsa Baharın Sonu Yazdır

Kaynakça

http://www.turksanatmuzigi.org/sanatcilarimiz/bestekarlarimiz/arif-sami-toker

Dış bağlantılar

PowerTürk'de Arif Sami Toker şarkıları

↑ ^{Şuraya git: 1,0} ^1,1 Arif Sami Toker'le röportaj, Zeki Tükel, 18 Kasım 1950, Radyo Haftası
^ Türk Musikisi Ansiklopedisi, Yılmaz Öztuna
^ Bestekar Arif Sami Toker'in hayatı
^ Arif Sami Toker Biyografisi
^ Talihin Elinde Oyuncak Oldum

Münir Nurettin Selçuk

2017-04-26T03:08:00.001-07:00

Münir Nurettin Selçuk (1900, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - 27 Nisan 1981, İstanbul, Türkiye), Türk bestekâr, müzisyen, şarkıcı ve oyuncu.

Hayatı

1900'de İstanbul'un Sarıyer semtinde doğdu. Doğum yılı için çeşitli kaynaklarda 1899, 1901 ve 1902 de gösterilmiştir.{fact} Mülga Daire-i Saadet Amiri, Divan-ı Hümayun muavini ve Darülfünun İlahiyat Şubesi muallimlerinden Mehmed Nuri Bey ile Fatma Hanife Hanım'ın oğludur. Anne tarafından Germiyanoğulları beyliğini kuran aileye mensuptur.{fact} Münir Nurettin Selçuk, 1928 senesinde Enise Selçuk ile evlenmiş ve eşinin vefatına kadar (1966) evli kalmıştır. Bu evliliğinden kızı Meral Selçuk dünyaya gelmişt; Şehime Erton'la olan ilişkisinden ise Timur Selçuk ve Selim Selçuk dünyaya gelmiştir.^[1] Roksan Selçuk, Mercan Selçuk ve Hazal Selçuk'un ise dedesidir.

Sanat Eğitimi

On beş yaşında Dar-ül Feyz-i Musıkî Cemiyeti'ne öğrenci olarak girdi; üç yıl sonra da, hanendelerinden biri olduğu bu topluluğun konserlerine çıktı. 1907'de Soğukçeşme Askerî Rüşdiyesi'ni bitirip Kadıköy Sultanîsi'ne yazıldı. Aynı yıl Dar-ül Elhan'a da girdi, Zekaizade Ahmed Efendi'den dört yıl ders aldı.
Ailesinin ısrarı ile ziraat öğrenimi^[2] için gittiği Macaristan’dan 1917 yılında geri döndü. Dar-ül Feyz-i Musiki Cemiyeti'ne devam etti ve Zekaizade Ahmet Irsoy ve Bestenigar Ziya Bey'den müzik dersleri aldı. Münir Nurettin, bestekârlığa 1920 yılında Tevfik Fikret’in “Bu bir terânedir” şiirine yaptığı bir besteyle başladı. İkinci olarak “Sensiz ey şûh gözlerim avâre kalbim ağlıyor” güfteli şarkısını besteledi ve bu iki eserden sonra yirmi yıl süreyle beste yapmadı.
1923 yılında askerliği sırasında Mızıka-ı Hümâyûn’da, sonradan da Riyaset-i Cumhur Musıkî Heyeti’nde çalışan Münir Nurettin, eski okuyuşla yeni anlayışı birleştirerek alışılagelenden çok farklı bir üslupla, 1928’de Sahibinin Sesi firmasında ilk plaklarını yaparak dikkatleri üzerine çekti ve aynı yıl Paris’e giderek ses tekniği konusunda öğrenim gördü. Aynı zamanda özgün bir ses tekniği eğitimi görmüş ilk Türk müziği ses sanatçısı olan Münir Nurettin, 19. yüzyıl İtalyan opera şarkıcılığının izlerini taşıyan icra üslubu "Bel Canto"dan etkilendi.
Türk müziği tarihinde tek başına konser verme geleneğini getiren sanatçı, ilk solo konserini Paris dönüşü, 1930 yılında, şimdiki Dormen Tiyatrosu’nda vererek büyük ilgi topladı ve hayranlık uyandırdı. Konserlerde frak giyen ve ayakta şarkı söyleyen, aynı zamanda koro eşliğinde solo okuma geleneğini de ilk kez uygulayan sanatçı o oldu. Batıdan gelen opera, tango gibi etkileri, kendi Türk müziği okuyuş üslubuna dahil etti.
Beste çalışmalarına asıl 1940-1941 yıllarından sonra başlayan Münir Nurettin, İstanbul’a döndükten sonra otuz yılı aşkın bir süreyle İstanbul Belediye Konservatuarı İcra Heyeti’nde görev yaptı. Birçok genç kuşak sanatçısının yetişmesine katkıda bulunan Selçuk’un özel olarak ders verdiği kişiler arasında Türk müziği ses sanatçısı olan Alâeddin Yavaşça da vardır.
Yeşilçam'a da giren Selçuk, Muhsin Ertuğrul'un ilk ‘‘şarkıcı-oyuncu’’ denemesi olan Allah'ın Cenneti filminde boy göstermiştir.^[3]

Vefatı

Münir Nurettin Selçuk, 27 Nisan 1981'de evinde vefat etmiştir. Aşiyan Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Bazı Eserleri

Beni Kör Kuyularda Merdivensiz Bıraktın
Kalamış
Aziz İstanbul (Güftekâr: Yahya Kemal Beyatlı)
Söyle Sevgili
Gül Yüzünde Göreli Zülf-i Semen-say Gönül
Safa-yı Metle Parıldasın Camımız
Hülyama Doğan Son Güneşim
Son Hevesimde
Varalım Kuy-ı Dilaraya Gönül Hu Diyerek
Bir Söz Dedi Canan ki Keramet Var İçinde
Rindlerin Akşamı (Dönülmez Akşamın Ufkundayız) (Güftekâr: Yahya Kemal Beyatlı)
Ne Doğan Güne Hükmüm Geçer Ne Halden Anlayan Bulunur
Endülüs’te Raks
Sessiz Gemi
Rindlerin Ölümü
Sen Şarkı Söylediğin Zaman
Dumanlı Başları Göklere Ermiş
Yedi Renk Üstüne Hareli Dağlar

Kaynakça

^ Babama ithafen...
^ Türk musikisinin büyük ve olgun ses üstadı, yeri doldurulmaz büyük kıymet Münir Nureddin Selçuk (yazan: Zeki Tükel) Radyo Haftası Dergisi Sayı 7, 8 Temmuz 1950
^ O unutulmaz sesi doğduğu semtte dinleyin

Dış bağlantılar

Güner Sümer

2017-04-26T02:57:00.001-07:00

Güner Sümer (19 Mart 1936 - 27 Nisan 1977), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, oyun yazarı. Yazar Adalet Ağaoğlu'nun kardeşidir.
1960 yılında öğrenim gördüğü Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden ayrılıp Paris'e giden Sümer, Charles Dulin`de tiyatro eğitimi gördü. Ankara Üniversitesi Tiyatro Topluluğu ve Sahne Z`de amatör çalışmalarda bulunmasının ardından, 1962 yılında Arena Tiyatrosu'nda profesyonel sanat yaşamına adım attı. 1964'te Paris'te tanıştığı yazar Tezer Özlü'yle evlenerek Ankara'ya yerleşti. Eskişehir Belediye Tiyatrosu, AST gibi topluluklarda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. Özlü'den 1967'de ayrıldı. İstanbul Sanat Tiyatrosu'nun kurucusu olan sanatçı, ayrıca kamera karşısına da geçerek sinema filmlerinde rol aldı. Oyuncu Suna Selen'le evlendi.^[1] Bu evliliğinden olan oğlu Sinan Sümer de sonradan oyuncu oldu. Sümer, yakalandığı kanserden kurtulamayarak yaşamını yitirdi.

Yönettiği tiyatro oyunları

Sınırdaki Ev : (Slawomir Mrozek) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1969
Eskici Dükkanı : (Orhan Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1968
Victor Ya Da Çocukların İktidarı : (Roger Vitrac) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1968
Durand Bulvarı (Armand Salcrou) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1967
Küçük Burjuvalar : (Maksim Gorki) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1966
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (Hüseyin Rahmi Gürpınar) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
Bozuk Düzen : Güner Sümer - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Yosma : Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Gizli Ordu : Brendan BEehan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963
Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963

Rol aldığı tiyatro oyunlar

Durand Bulvarı (Armand Salcrou) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1967
Müfettiş : (Nikolai Gogol) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1967
72.Koğuş : (Orhan Kemal) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1966
Pazar Gezintisi : (George Mitchele) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1966
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (Hüseyin Rahmi Gürpınar) - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
Arturo-Ui’nin Önlenebilir Tırmanışı : Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
Bozuk Düzen : Güner Sümer - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1965
Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Yosma : Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Cehennem Dansı : August Strindberg - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Ayak Bacak Fabrikası : Sermet Çağan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Yosma : Ruzante - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1964
Godt'u Beklerken : Samuel Becket - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963
Gizli Ordu : Brendan BEehan - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963
Ölü Canlar : Nicolay Gogol\Arthur Adamov - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963
Mezarsız Ölüler : Jean Paul Sartre - Ankara Sanat Tiyatrosu - 1963

Filmografisi

Eser

Yarın Cumartesi - 1988
Bozuk Düzen - 1965

Oyuncu

Kapıcılar Kralı - 1976
Esir Hayat - 1974
Diyet - 1974
Kartal Yuvası - 1974

Eserleri

Bütün Oyunları 3: Bozuk Düzen - Hüzzam (oyun)
Bütün Oyunları 2: Aşk Bir Masaldır - Ölü Mevsimler

Kaynak

^ İşte merak edilen 'Tiçır' Sabah Gazetesi, 15.10.1999. Erişim tarihi: 10.7.2008.

Dış bağlantılar

Alexander Nikolayevich Scriabin

2017-04-26T02:39:00.003-07:00

(Rusça: Александр Николаевич Скрябин, Aleksandr Nikolayeviç Skriabin) (d. 6 Ocak 1872 [eski Rus takvimine göre 25 Aralık 1871] – ö. 27 Nisan 1915, Moskova), bir Rus besteci ve piyanist.
Scriabin erken modern besteciler arasında en çok yenilikçi ve çok özel dürümlü bir piyanist ve besteci olarak tanımlanmıştır. Kariyerinin başlangıcindea Scriabin, Fredric Chopin'den ilham alarak çok lirik karakterli ama kendine özel tonlu müzik bestelemiştir. Ama, Arnold Schönberg'in yeniliklerinden habersiz ve bağımsız olarak, kabul mistisizm akımına dayanarak, gittikçe müziğini atonal olarak bestelemiş ve bu nedenle 12-tonlu kompozizyon ve şerial müzik akımlarının öncülüğünü yapmıştır. Rus Sembolist akımı bestecileri arasında önde giden bir besteci olarak da görülebilmektedir..

Yaşamı

İyi bir piyanist olan annesi çok erken yaşta öldüğü ve babası diplomat olarak yurt dışında bulunduğu için Scriabin teyzesinin yanında büyüdü. Teyzesi onu bakımının yanında müzikal yetilerinin geliştirmesine de önem verdi. 1888’de Moskova Konservatuatına alınan Scriabin, orada Sergej Tanejew ve W. Safonow ile çalıştı. 1892’de en iyi derece ile mezun olduktan sonra piyanist ve besteci olarak ismini duyurmaya başladı.
Kariyerindeki ile çıkışı ona uluslararası turneler organize eden ve müziği ile bir menajer gibi koruyup ilgilenen M.Belajew sayesinde elde etti. 1898’de Scriabin öğrenim gördüğü yerde piyano öğretmeni olarak çalışmaya başlasa da 5 yıl sonra kendisini hiçbir şey tarafından kısıtlanmadan bestelerine, enstrumanına ve konserlerine adayabilmek için ayrıldı. Uğruna eşinden ve çocuklarından ayrılıp 1905’te evlendiği Tatjana Schljozer ile uzun süre batıda yaşadıktan sonra İsviçre’ye yerleşti.
1908’de Brüksel’e taşındı. Artmakta olan ününden haberdar idi. 1906-1907’de genişletilmiş bir turne sayesinde bu ününü Amerika kıtasına da taşıma imkânı buldu. Bu esnada Scriabin gittikçe daha çok ruhani ve sufi fikir ve taslaklarla uğraşmaya başlamıştı. 1910’de tekrar geldiği Moskova’da özenle büyük bir Teozofik eser üzerinde çalışmaya başladı. Bir kan zehirlenmesinin sebep olduğu ani ölümü eserini bitirebilmesine engel oldu.
Moskova’daki son yıllarında sembolistlere yakın oldu. Birçok piyano eseri ve senfoni yazdı. İlk dönem eserleri Chopin geleneğinde olsa da daha sonraki yıllarda Scriabin, Messiaen gibi 12 Ton müziğine kadar giden yeni modal düzenlemeler keşfetti. Artık Scriabin’e Nietsche, Bergson ve teosofiden etkilenen felsefi fikirlerini ifade edebilmek için müzik yetmemeye başlamıştı. 1908-10 arasında yazdığı senfonik şiir Prometheus’da ilk kez renkli-piyano’yu (Farbenklavier) kullanmış, eserin 1915’de New York’daki galası dünyadaki ilk ışık şovu olmuştur.
Hayatının son döneminde gittikçe daha çok vakit ayırıp tasarladığı eser, multimedyal bir ‘Muamma’ üzerinde çalıştı. Hareketli mimari, dans, koku, renk, ton ve kelimelerden oluşan ve tüm düzeylere hitap edebilecek olan bir senfoni olacak olan bu eser Hindistan’da yarım küre şeklindeki bir tapınakta 7 günlük bir ayin ile gerçekleştirilecekti. Scriabin’in yalnız‚ Planlı Bir Duruşma’nın sözleri ile bazı müzikal fikirlerin taslağını hazırlayabildiği bu ütopik projenin katılanları yüce bir farkındalığa, kozmik bir bilince ulaştırması gerekiyordu. Scriabin, döneminin bir çocuğu olarak kendisini gittikçe bir çeşit sanat mesihi olarak hissetmiş ve başlarını yaşadığı I. Dünya Savaşı'yla sonuçlanan dünyadaki genel karışıklığı sezmişti.

Kaynakça

^ Piyano: Jennifer Castellano

Dış bağlantılar

IMSLP wiki "Category:Scriabin, Alexander" maddesinde partisyon notalari (İngilizce) (Erişim:20.8.2010)
Scriabin "Piano Sonata, no. 3, Op. 23" eserinin 2. ve 4. bölümlerin kendisinin çalmasının ses kayıtlari (The Pianola Institute)*

Prélude Op. 11, No. 1 : Prélude Op. 11, No. 2 :

Ralph Waldo Emerson

2017-04-26T02:31:00.002-07:00

Ralph Waldo Emerson (25 Mayıs 1803 - 27 Nisan 1882) Amerikan düşünür, yazar. Amerikan transandantalizminin en önemli temsilcidir.
1803 yılında Boston'da doğdu. Babası ve dedesi Protestan papazıydı. 1826 yılında Harvard Üniversitesinden mezun oldu. Emerson da babası gibi papaz oldu ve 1829'da bir Üniteryen kilisesinin rahipliğini üstlendi, aynı yıl Ellen Louisa Tucker ile evlendi. Eşi 1831'de öldü. 1832'da ruhsal bir bunalımdan dolayı rahipliği bıraktı. Bu kararında karısının ve erkek kardeşlerinin ölümünün payı büyüktü. Biçimsel dinin geçerliliğini yitirdiği kanısına varan Emerson 1832-33 yıllarında ilk İngiltere yolculuğuna çıktı. Wordsworth, Landor, Coleridge, John Stuart Mill ve Carlyle'ı tanıdı. Sonradan kendisini onların izleyicisi olarak görecekti.
Boston'a döndüğünde kendini gezilere ve konferanslara veren Emerson böylece ülkenin tümünü yakından tanıma olanağı buldu. 1835'de Concord Massachusetts'de bir ev aldı ve ikinci eşi Lydia Jackson ile evlendi. Concord'da Nathaniel Hawthorne ve Henry David Thoreau ile dost oldu. Eskiden verdiği vaazların yerini konferansları aldı. Zamanla ünü ABD'yi aştı, Avrupa'ya kadar yayıldı. Nietzsche, "kendimi Emerson'a o denli yakın buluyorum ki onu övmekten çekiniyorum, çünkü kendimi övmüş gibi olmaktan korkuyorum" diyordu. Birkaç yolculuk sayılmazsa hep Massachusetts Concord kasabasında yaşayan Emerson 27 Nisan 1882'de öldü.

Eserleri

Doğa (1836)
"The American Scholar" (1837)
Denemeler I (1841);
"The Transcendentalist" (1841)
Denemeler II (1844)
Representative Men 1850; Platon, Swedenborg, Montaigne, Shakespeare, Napoleon, ve Goethe üzerine
English Traits (1856)
The Conduct of Life (1860)
"Thoreau" 1862; Henry David Thoreau için
Society and Solitude (1870)
İngilizce olarak eserleri:

Madaralı Roman Ödülü

2017-04-22T03:48:00.000-07:00

Madaralı Roman Ödülü, emekli Öğretmen Fikret Madaralı ve eşinin başlattığı bir edebiyat ödülüdür.
İlk Madaralı Roman Ödülü 1974 yılında^[1], sonuncusu 1989 yılında verilmiştir.^[2] Her yıl, bir önceki yıl basılmış romanlardan birine verilir; Köy Enstitüleri'nin kuruluş yıldönümü olan 17 Nisan'da ödül sahibi açıklanırdı.^[1]
Vedat Günyol, Ceyhun Atıf Kansu, Oya Bender, Adnan Binyazar, Mehmet Başaran, Oktay Akbal, Cavit Orhan Tütengil ve Mustafa Ekmekçi'den kurulu jüri, "Öldürme tutkusu ve işkence konusunda insanın keşfedilmemiş yanlarını ortaya çıkarmada ve anlatımda gösterdiği başarıdan" ötürü Demirciler Çarşısı Cinayeti'ni yılın en iyi romanı olarak değerlendirmiş ve ilk Madaralı Roman ödülünü Yaşar Kemal'e vermiştir.^[3]

Madaralı Roman Ödülü'nü Kazananlar

1989-Şemsettin Ünlü, Toprak Kurşun Geçirmez
1988-Öner Yağcı, Turnalar
1986-Ayla Kutlu, Bir Göçmen Kuştu O
1985-Mehmet Eroğlu, Issızlığın Ortasında ve Geç Kalmış Ölü
1984-Orhan Pamuk, Sessiz Ev
1983-Sulhi Dölek, Kiracı
1982-Rıfat Ilgaz, Yıldız Karayel
1981-Oktay Rıfat, Danaburnu
1980-Adalet Ağaoğlu, Bir Düğün Gecesi
1979-Aysel Özakın, Alnında Mavi Kuşlar
1978-Aziz Nesin, Yaşar Ne Yaşar, Ne Yaşamaz
1977-Ömer Polat, Dilan
1976-Talip Apaydın, Tütün Yorgunu
1975-Abbas Sayar, Can Şenliği (roman)
1974-Yaşar Kemal, Demirciler Çarşısı Cinayeti

Kaynakça

^ ^a ^b Kırtay, Faruk. "Yalova’nın İsimsiz Halk Kahramanları…". Farkyalovada.com sitesi, 14 Aralık 2011. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160514124519/http://www.farkyalovada.com/tr-TR/kose-yazilari/10575/yalovanin-isimsiz-halk-kahramanlari. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2016.
^ "Madaralı Ödülü' Şemsettin Unlü'nün". Cumhuriyet gazetesi arşivi, 17 Nisan 1989. 14 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160514124511/http://www.cumhuriyetarsivi.com/katalog/192/sayfa/1989/4/17/4.xhtml. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2016.
^ ""Madaralı" Roman Ödülünü Yaşar Kemal aldı". Milliyet gazetesi, 18 Nisan 1974. 5 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20110705183724/http://gazetearsivi.milliyet.com.tr:80/Arsiv/1974/04/18. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2016.

Atıf Kaptan

2017-04-22T03:44:00.002-07:00

Atıf Kaptan (1908 - 22 Nisan 1977), Sinema ve tiyatro oyuncusu.
1928 Dar-ül bedayi’de “Hamlet” oyunuyla sanat hayatına başladı. Aynı yıl sinema oyunculuğuna da adım attı. "Bir Millet Uyanıyor" filminde “Yahya Kaptan” rolüyle büyük beğeni topladı. Kaptan Tiyatrosu adlı bir topluluk kurup, tüm Anadolu’da turnelere çıktı. Tiyatroyu bırakıp sinemada yoğunlaşan sanatçı, 300'den fazla film çevirdi. Bir sinema filminin çekimi için gittiği Ürdün'de öldü.

Filmografisi

Akdeniz Kartalı 1977
Bu Nasıl Dünya 1976
Söyleyin Anama Ağlamasın 1976
Yalan 1976
Sevdalılar 1976
Ağrı Dağı Efsanesi 1975
Nöri Gantar Ailesi 1975
Canavar Cafer 1975
Pembe İncili Kaftan 1975
Küçük Bey 1975
Bahtı Kara Yarim 1975
Bana Beş Avrat Yetmez 1975
Kral Benim 1975
Diyet 1974
Battal Gazi'nin Oğlu 1974
Sensiz Yaşanmaz 1974
Korkusuzlar 1974
Bir Damla Kan Uğruna 1974
Kalleş 1974
Karateciler İstanbul'da 1974
Bahriyeli Kemal 1974
Bir Tanem 1974
Fedai 1974
İntikam 1974
Karaların Ali 1974
Kara Murat Kardeş Kanı 1974
Yumurcak / Veda 1974
Yolsuzlar 1974
Almanyalı Yarim 1974
Kara Murat Ölüm Emri 1974
Yunus Emre 1973
Battal Gazi Geliyor 1973
Gazi Kadın / Nene Hatun 1973
Vurun Kahpeye 1973
Dağ Kurdu 1973
Ali İle Gül 1973
Cengiz Han'ın Fedaisi 1973
Umut Dünyası 1973
Hazreti Ömer'in Adaleti 1973
Arap Abdo 1973
Bilal-i Habeşi 1973
Kader Çıkmazı 1973
Muhteşem Hırsız 1973
İkibin Yılın Sevgilisi 1973
Acı Hayat 1973
Ali'ye Gönül Verdim 1973
Debreli Hasan 1973
Destan 1973
Haydi Bastır 1973
Kurt Dölü 1973
Mevlana 1973
Yedi Belalılar 1973
Züleyha 1973
Tatlım 1973
Bitirimler Sosyetede 1973
Ölüm Satanlar 1973
Aşk Mahkûmu 1973
Kara Murat Fatih'in Fermanı 1973
Şüphe 1973
Karaoğlan Geliyor 1972
Keloğlan'la Can Kız 1972
Zehra 1972
Namus 1972
Süper Adam Kadınlar Arasında 1972
Asılana Kadar Yaşayacaksın 1972
Sahtekar 1972
Kara Murat: Fatih'ın Fedaisi 1972
Suçlu 1972
Bir Pınar ki 1972
Kara Bela 1972
Tahir İle Zühre 1972
Hazreti İbrahim 1972
Sen Alın Yazımsın 1972
Aslanların Ölümü 1972
Belalılar Belalısı 1972
Gönül Oyunu 1972
Ölüm Elçileri 1972
Süpürgesi Yoncadan 1972
Son Duanı Et 1972
Süpermen Geliyor 1972
İtham Ediyorum 1972
Asi Gençler 1972
Battal Gazi'nin İntikamı 1972
Çöl Kartalı 1972
Gülüzar 1972
Kefenin Cebi Yok 1972
Kızıl Maske'nin İntikamı 1971
Binbir Gece Masalları 1971
Şafakta Silah Sesleri 1971
Tarkan: Viking Kanı 1971
Altın Prens Devler Ülkesinde 1971
Cilalı İbo Yetimler Meleği 1971
Mıstık 1971
Sevdiğim Uşak 1971
Fakir Aşıkların Romanı 1971
Kerem İle Aslı 1971
Kaf Dağını Terk Edenler 1971
Her şeyim Sensin 1971
Hesabı Görelim 1971
İbiş Gangsterlere Karşı 1971
Tamam mı Canım 1971
Cehenneme Bir Yolcu 1971
Sezercik Yavrum Benim 1971
Battal Gazi Destanı 1971
Beklenen Şarkı 1971
Afacan 1970
Damarımda Kanımsın 1970
Düşen Bir Yaprak Gibi 1970
Yaşamak İçin 1970
Linç 1970
Güzel Şoför 1970
Tarkan: Gümüş Eyer 1970
Anadolu Soygunu 1969
Boş Beşik 1969
Osmanlı Kartalı 1969
Ala Geyik 1969
Hüzünlü Aşk 1969
Vatan Ve Namık Kemal 1969
Bozkırlar Şahini 1968
Ezo Gelin 1968
Leylaklar Altında 1968
İngiliz Kemal 1968
Alpaslan'ın Fedaisi Alpago 1967
Merhamet 1967
Aşkınla Divaneyim 1967
Bir Millet Uyanıyor 1966
Battal Gazi 1966
Vatan Kurtaran Aslan 1966
Kırık Saz 1966
Boğaziçi Şarkısı 1966
İçimdeki Alev 1966
Torpido Yılmaz 1965
Buzlar Çözülmeden 1965
Adım Çıkmış Sarhoşa 1965
Canım Benim 1965
Cennet Fedaileri 1965
Yarına Boş Ver 1965
Dokuz Canlı Adam 1965
Yalancının Mumu 1965
Kırbaç Yarası 1965
Yıldız Tepe 1965
Biz de Vatandaşız 1965
Kadın İsterse 1965
Çanakkale Aslanları 1964
Suçlular Aramızda 1964
Atçalı Kel Mehmet 1964
Hizmetçi Dediğin Böyle Olur 1964
Fatoş'un Fendi Tayfur'u Yendi 1964
Korkunç Şüphe 1964
Erkek Sözü 1964
Erkekler Ağlamaz 1964

Esmerin Tadı Sarışının Adı 1964
Çapkınım Hovardayım 1964
Çöl Kanunu 1964
Çöpçatanlar Kampı 1964
Hazreti İbrahim 1964
Hızlı Osman 1964
İsimsiz Kahramanlar 1964
Uçurumdaki Kadın 1964
Dağlar Bizimdir 1964
Şeytanın Uşakları 1964
Duvarların Ötesi 1964
Cehennem Arkadaşları 1964
Ayşecik Canımın İçi 1963
Çapkın Hırsız 1963
Cilalı İbo Perili Köşkte 1963
Küçük Beyin Kısmeti 1963
Kavgasız Yaşayalım 1963
Aşka Vakit Yok 1963
Köroğlu-Dağlar Kralı 1963
Ölüm Pazarı 1963
Cengiz Han'ın Hazineleri 1962
Aşka Karşı Gelinmez 1962
Aşk Güzeldir 1962
Günahsız Aşıklar 1962
Ağlama Sevgilim 1962
Aşk Orada Başladı 1962
Gurbet Yolcuları 1962
Gümüş Gerdanlık 1962
Mevlid (Süleyman Çelebi) 1962
Şoförün Aşkı 1962
Kayıp Kız Ayla 1962
Aramıza Kan Girdi 1962
Otobüs Yolcuları 1961
Sessiz Harp 1961
Oy Farfara Farfara 1961
Ayrı Dünya 1961
Bir Yaz Yağmuru 1961
Doğmadan Ölenler 1961
Allah Cezanı Versin 1961
Gönülden Gönüle 1961
Kahraman Üçler 1961
Kara Dut 1961
Toros Canavarı 1961
Gönlüm Yaralı 1961
Melekler Şahidimdir 1961
Cambaz Kızın Aşkı 1961
Yaban Gülü 1961
Cilalı İbo Ve Tophane Gülü 1960
Bir Yaz Yağmuru 1960
Ölüm Perdesi 1960
Aşktan da Üstün 1960
Fakir Şarkıcı 1960
Ben Masumum 1960
Ve Allah Aptalları Yarattı 1960
Tayfun 1960
Dostluklar Yaşadıkça 1960
Kanlı Firar 1960
Ateşten Damla 1960
Garipler Sokağı 1959
Cilalı İbo Casuslar Arasında 1959
Peçeli Efe 1959
Aşkın Acıları 1959
Kıbrıs Şehitleri 1959
Ölmeyen Aşk 1959
Annemi Arıyorum 1959
Onun Süvarisi 1959
Fedakar Kaptan 1959
İzmir Ateşler İçinde 1959
Altın Kafes 1958
Günahkarlar Cenneti 1958
Çitlenbik 1958
Ayrılık 1958
Gönülden Ağlayanlar 1958
Kelepçe 1958
Ateş Rıza 1958
Ağlarsa Anam Ağlar 1958
Beraber Ölelim 1958
Bir İnsanlık Meselesi 1958
Vicdan Azabı 1958
İstiklal Uğrunda 1958
Bir Avuç Toprak 1957
Kara Bahtım 1957
Çölde Bir İstanbul Kızı 1957
Ağlayan Kaya 1957
Allı Gelin 1957
Dişi Canavar 1957
Kara Günlerim / Yaşayan Ölüler 1957
Kara Talih 1957
Yanık Kezban 1957
Lejyon Dönüşü 1957
Tuzak Oteli 1956
Yangın 1956
Aşıklar Kabesi Mevlana 1956
Hayat Sokaklarında 1956
Miras Uğrunda 1956
Kara Bela 1956
Battal Gazi Geliyor 1955
Ebediyete Kadar 1955
Babaların Günahı 1955
Beyaz Şehir 1955
Ezo Gelin 1955
Gülmeyen Yüzler 1955
Irz Düşmanları 1955
Büyük Günah 1955
Katil Benim 1955
Safiye Sultan 1955
Görünmeyen Adam İstanbul'da 1955
Bulgar Sadık / Kaçın Türkler Geliyor 1954
Vahşi Bir Kız Sevdim 1954
Bozkurt Obası 1954
Nasreddin Hoca 1954
Öldüren Sır 1954
Şimal Yıldızı 1954
Nilgün 1954
Kanlı Para 1953
Drakula İstanbul'da 1953
Cinci Hoca 1953
Eğlence Bülbülleri 1953
Gizli Yara 1953
İhtiras Kurbanları 1953
Kaderin Mahkûmları 1953
Kara Davut 1953
Sarı Zeybek 1953
Zafer Güneşi 1953
Ankara Ekspresi 1952
Kızıltuğ 1952
İki Süngü Arasında 1952
Boş Beşik 1952
Destan Destan İçinde 1952
Efelerin Efesi 1952
Göçmen Çocuğu 1952
İmralı'dan Doğan Güneş 1952
İstanbul Havası / Arşak Sulukule'de 1952
Son Gece 1952
Yavuz Sultan Selim Ağlıyor 1952
Yıldırım Beyazıt Ve Timurlenk 1952
Ankara Casusu 1951
Çete, 1950
Fato / Ya İstiklal Ya Ölüm 1949
Dinmeyen Sızı / Sonsuz Izdırap 1949
Şehitler Kalesi 1949
Yalan 1949
Zehirli Şüphe 1949
Akıncılar 1948
Günahım 1948
Gençlik Günahı 1947
Seven Ne Yapmaz 1947
Senede Bir Gün 1946
Şehvet Kurbanı 1940
Bir Millet Uyanıyor 1932
Kaçakçılar 1929

Dış bağlantılar

IMDb'te Atıf Kaptan
SinemaTürk'te Atıf Kaptan

Carmina Burana

2017-03-29T06:18:00.003-07:00

Carmina Burana, Burana el yazıtları olarak da bilinir. Münih'teki Bayern Kütüphanesinde bulunan 318 şarkı ve şiirlerden oluşur. Müzisyen kökenli bir aileden gelen Alman Carl Orff tarafından oluşturulmuş sahne kantatıdır. 1935 yılında oluşturmuş ve 1937'de ilk defa gösterime koymuştur. En bilinen şiiri O Fortuna'dır.
Sahne müziğine olan ilgisi Orff'u Orta Çağ ve Rönesans dönemi sahne müziklerini incelemeye yöneltmiştir. 1803'te Münih yakınlarındaki bir manastırda bulunmuş olan 200 kadar şiir ve şarkının Carmina Burana'nın esin kaynağı olduğu düşünülmektedir.
Carmino Burana, Carl Orff'un Trionfi (Zaferler) üçlemesinin ilk eseridir ve oldukça müstehcen Latince metinlere dayanır. İlk bölüm doğa ve aşkı dile getirir. İkinci bölüm meyhanede geçer. Üçüncü bölümün teması yine sevgidir.

Carl Orff

2017-03-29T06:06:00.002-07:00

Carl Orff (d. 10 Temmuz 1895 Münih, Almanya - ö. 29 Mart 1982 Münih) Carmina Burana isimli sahne kantatının yaratıcısı olan Alman besteci. Orff çocuklara müzik öğretmek için özel bir eğitim yöntemi geliştirmiştir.

Yaşamı

Subay kökenli, soylu bir aileden gelen Orff 10 Temmuz 1895 günü Münih'te doğdu. Annesi yetenekli bir piyanistti. Carl, müzik sevgisini annesinden almıştı ve küçük yaştan başlayarak tiyatroya da düşkündü. Henüz çocukken evde oluşturduğu kukla tiyatrosu için oyunlar yazan ve besteler yapan Carl, 17 yaşına geldiğinde bir opera ve pek çok şarkı bestelemişti. Münih Müzik Akademisi’ne girdiyse de, kısa sürede akademik müzik çalışmalarından sıkıldı. Sahne müziğine olan ilgisinden ötürü ortaçağ ve Rönesans döneminin ilk sahne müziği yapıtlarını inceledi. Bu çalışmaları 1935’te Carmina Burana’yı yaratması için Orff'a esin verdi.
1803’te Münih yakınlarında bir manastırın kütüphanesinde bulunan 200 kadar şarkı ve şiir Carmina Burana’ya kaynaklık etmiştir. Carmina Burana, çoğu oldukça açık saçık Latince metinlere dayanan bir üçlemenin ilk yapıtıdır. Trionfi (Zaferler) diye adlandırılan bu üçlemenin diğer yapıtları Catulli Carmina ve Trionfo di Afrodite’dir. Yapıtın ilk gösterimi 1937’de gerçekleşti ve Orff’a büyük ün getirdi.
Orff, 1924’te dans öğretmeni Dorothee Günther ile genç kızların müzik eğitimi için Münih’te bir okul kurmuştu. Bu okulda çocuklar için müzik eğitimine yönelik araştırmalar yaptı. Okul, 1944’te Naziler tarafından kapatıldı. 4 yıl sonra Orff’un bazı dans müziği kayıtlarının rastlantı olarak yayınlanması, geliştirdiği yöntemlerin Almanya’da yayılmasını sağladı ve çocuklar için müzik yayını yapan radyo programları başladı. Orff, çocuklardaki doğal müzik yeteneklerinin basit vurmalı ve yaylı çalgılar yoluyla geliştirilebileceğini düşünüyordu. Geliştirdiği teknikler şimdi pek çok ülkede kullanılmaktadır.
Carl Orff, 1930’da Münih Bach Topluluğu’nun şefi olmuştu. Nazi döneminde de bu görevde kalmıştır. Orff'un Nazi partisi ile ilişkisi öne sürülse de, kesin olarak kanıtlanamamıştır. Carmina Burana adlı yapıtı 1937'deki Frankfurt ilk gösteriminden sonra Nazi Almanya'sında oldukça tutulmuştur. Felix Mendelssohn'un müziğini yasaklayan Nazi yönetiminin, Şekspir'in Bir Yaz Gecesi Rüyası'na yeni bir olay müziği yazılması çağrısını yanıtlayan birkaç besteciden (öteki birçok besteci katılmamıştır) birisidir. Öte yandan, Orff daha Naziler yönetime gelmeden, 1917 ve 1927 yıllarında da bu oyun için müzik yazmıştı.
'Ak Gül' (Die Weiße Rose) adlı Nazi karşıtı direniş örgütünün kurucularından ve Nazi Almanya'sınca yargılanıp öldürülen Kurt Huber, Orff,un kişisel arkadaşlarından birisidir. Kurt Huber'in tutuklanmasından sonra Huber'in eşinin, Orff'un ilişkilerini kullanarak kocasını kurtarma yalvarışlarını 'Huber ile yakınlığının ortaya çıkması durumunda her şeyini yitireceği' gerekçesi ile geri çevirmiştir. Huber'in eşi, o günden sonra bir daha Orff'u görmez.
Bununla birlikte, Carmina Burana'dan gelen yazarlık parasının kesilmesi kaygısı ile, savaştan sonra Almanya'yı Nazilerden arındırmaya çalışan Birlik Ülkeleri'nin bir görevlisine, 'Ak Gül' örgütünün üyesi ve Nazi karşıtı direnişçi olduğunu öne sürmekten de kaçınmayacaktır. Orff'un örgüte üyeliği ve direnişçiliği konusunda hiçbir kanıt olmadığı gibi birçok kaynakça da yalanlanmıştır. Yıllar sonra, suçluluk duyguları içinde, ölmüş arkadaşı Huber'e mektup yazıp bağışlanma dileyecektir.
Orff, zamanının büyük bölümünü yurtta ve yurtdışında bestecilik öğretmeye adamıştır. "Yeni bir şey yaratmak istiyorsan mutlaka eski olanı kullan" anlayışı ile yapıtlar veren Orff, 1949’da yaratığı Antigonea adlı oyunu Sofokles’in bir yapıtı üzerine bestelemişti. 1950’de Münih Müzik Lisesi’ne öğretmen oldu, 1955 yılında Tübingen Üniversitesi’nden fahri doktor oldu, 1961’de Salzburg’da müzik öğretmenlerini eğitmek amacıyla Orff Enstitüsü’nü kurdu. Carl Orff, 1982’de bütün ömrü boyunca yaşadığı Münih’te öldü.

Eserleri

Carmina Burana, Catulli Carmina ve Trionfo di Afrodite adlı kantatlarını birleştirerek oluşturduğu Trionfi üçlemesi Başta Almanya olmak üzere pek çok ülkede bestecinin en çok seslendirilen yapıtıdır:

Operalari
- Der Mond (Ay) (1939)
- Die Kluge (Akıllı Kız) (1943)
- Antigonae (1949)
- Ein Sommernachtstraum (1952, rev. 1962)
- Prometheus (1968)
- De Temporum Fine Comoedia (1973)
Bairisches Welttheater (Baverya Dunya Tiyatrosu)
- Die Bernauerin (Bernaulu Kız ) (1947)
- Astutuli, eine bairische Komödie (1953)
Paskalya oyunu
- Comoedia de Christi Resurrectione (1956)
Isa'nin dogumu oyunu
- Ludus de nato Infante mirificus (1961)
De Temporum Fine Comoedia, Vigilia (1973, rev. 1977)
Trionfi
- Carmina Burana (1937)
- Catulli Carmina (1943)
- Trionfo di Afrodite (1953)
- Claudio Monteverdis Klage der Ariadne, Orpheus (1925, rev. 1940)
- Orkestra icin Entrata, William Byrd'un "The Bells" eserine atifla (1539–1623) (1928, rev. 1941)
Theatrum Mundi (Dunya Tiyatrosu)
- Antigonae (1949)
- Oedipus der Tyrann (1959)
- Prometheus (1968)
Orff Schulwerk
- Musik für Kinder (with Gunild Keetmann) (1930–35, reworked 1950–54)

Ayrıca bakınız

Opera bestecileri listesi

Dış bağlantılar

Carl Orff Foundation (İngilizce) (Erişim:12.9.2010)
Orff Merkezi, Munih (Almanca) (Erişim:12.9.2010)
Deutsches Musikarchiv Katalogu (Almanca) (Erişim:30.10.2010)
Diskografi (İngilizce) (Erişim:12.9.2010)

Bir Yaz Gecesi Rüyası

2017-03-29T05:58:00.001-07:00

Bir Yaz Gecesi Rüyası (Orijinal adı A Midsummer Night's Dream), William Shakespeare'in erken dönem romantik komedya oyunu. İlk basımı 1600 olmakla beraber yazımı ve ilk sahnelenişinin 1594 ya da 1595 yıllarında gerçekleştiği sanılmaktadır. Ana teması aşk ve evliliktir. Karışık ilişkiler üzerinden bu iki kavramın komikliğine vurgu yapmıştır. Olaylar Antik Yunanistan'da bir düğün çevresinde geçmektedir.
Belgelere göre ilk oynanışı 1604 yılında "A Play of Robin Goodfellow" adıyla gerçekleştirildi. Oyunda Ovidius'un dönüşümler'inden ve İngiliz halk masallarından izlere rastlanmakla birlikte olay örgüsünün büyük ölçüde Shakespeare'e dayandığı sanılmaktadır.
1970 yılında Peter Brook yapımı sahnelenme oyunun önemli yorumlarından biridir.
Oyun Türkçe'ye Bir Yaz Gecesi Rüyası adıyla çevrilmişse de, bunun dışında, Can Yücel'in Bahar Noktası adıyla yaptığı bir çevirisi daha bulunmaktadır.
Oyunun sonunda "Yaramaz" peri Puck aşağıdaki sözlerle başladığı repliğiyle oyunun kapanışını yapar:

Biz gölgeler, kusur işlediysek eğer,
Şöyle düşünün ve bizi hoşgörün:
Bu hayaller görünürken sahnemizde,
Siz de biraz kestirdiniz yerinizde.

Karakterler

Theseus - Atina Dükü
Hippolyta - Amazonlar Kraliçesi, Theseus'un nişanlısı
Egeus - Hermia'nın babası
Hermia - Egeus'un kızı, Lysander'a aşık
Lysander - Hermia'nın sevdiği genç ve Hermia'ya aşık olan genç (sonradan Puck sayesinde Helena'ya aşık olur)
Demetrius - Hermia ile evlenmek isteyen genç
Helena - Demetrius'a aşık
Philostrate - Theseus'un şenlikçibaşısı
Oberon - Periler Kralı
Titania - Periler Kraliçesi
Puck (ya da Robin Goodfellow) - Peri
Bezelye Çiçeği, Örümcek Ağı, Pervane, Hardal Tohumu - Diğer periler
Peter Quince - Marangoz, ara oyunda Önsöz
Nick Bottom - Dokumacı, ara oyunda Pyramus
Francis Flute - Körükçü, ara oyunda Thisbe
Tom Snout - Tenekeci, ara oyunda Duvar
Snug - Doğramacı, ara oyunda Aslan
Robin Starveling - Terzi, ara oyunda Ay Işığı

^[1]

Oberon ve Titania'nın hizmetindeki periler,
Theseus ve Hippolyta'nın yanındaki lordlar
Saraylılar ve yardımcılar.

Konu özeti

Theseus ve Hippolyta’nın düğün töreni hazırlıkları yapılmaktadır. Bu sırada Demetrius ve Lysander Hermia’yı sevmektedir... Hermia’nın ise Lysander’dan başka gözü kimseyi görmemektedir.
(1) Ne vardır ki Hermia’nın babası Egeus kendine damat olarak Demetrius’u seçmiştir.
(2) Hermia ile Lysander bu kargaşadan kurtulmak için gece oradan kaçmaya karar verirler.
(3) Lysander Helena’ya bu planı anlatır!!
(4) Helena’nın Demetrius’a aşık olması sonucu Helena da Demetrius’a hemen gidip Lysander’ın ona anlattıklarını anlatır... Gece Hermia ile Lysander kaçarlarken Demetrius onların peşine düşer Helena ise Demetrius’un peşindedir... Yolda giderken bir gezici amatör tiyatro grubu (The Mechanicals (Makineciler) adı altında) tiyatro yapmaktadır Giderken bir peri sarayına ulaşırlar. Orada durular.
(5) Helena Demetrius’a aşkını ilen eder fakat Demetrius onu reddeder.
(6) Periler kraliçesi(Titania) ve kralı(Oberon) her şeyden habersiz Oberon’un kıskançlığı yüzünden tartışmaktadırlar. Oberon’un baş belası haline gelen Puck ise göze konulan yeni bir aşk iksiri üzerine çalışmaktadır. Bu planlanan aşk iksiri göze konulunca ilk göz açılmasında görülen ilk şeye aşık olmayı içermektedir.
(7) Oberon Titania’ya çok kızgındır ve intikam için bir plan yapar. Puck’dan yeni yaptığı iksiri Titania’nın üzerinde kullanmasını ister. Kendisi ise birbirlerine aşık olması için Helena ile Demetrius’un üzerinde kullanacaktır bu iksiri... Ama Puck aynı zamanda ortalığı karıştırır ve aynı zamanda iksiri Hermia ile Lysander’ın üzerinde kullanır.
(8) O sabah Lysander’ı Helena uyandırır ve ne yazık ki Lysander bu iksir sayesinde gerçek aşkı Hermia’yı unutup Helena’ya aşık olur.
(9) Helena ise Lysander’ın onunla eğlendiğini düşünür.
(10) Bu sırada Hermia bunu öğrenir ve Lysander’a neyin değiştiğini sorar. Daha sonra Puck Bottom’ı eşeğe çevirir.
(11) Bottom oturur ve bekler... (
(12) Bu sırada Titania uyanır ve Bottom’a aşık olur. Oberon Puck’ın raporunu duyar. Rapor şöyledir: 1. Titania Battom’a aşıktır. 2. Lysander ise Helena’ya aşıktır. Helena bir yanlıştır çünkü o ismin Hermia olması gerekmektedir.
(13) Oberon Puck’a görevini kötüye kullandığını söyler. Oberon bunu duyunca iksiri hemen Demetrius’un üzerinde kullanır ve
(14)Puck’ı da Helenayı bulması için yollar. Lysander ve Demetrius Helena’ya aşklarını itiraf ederler.
(15) Ama Helena hala onların şaka yaptığını düşünmektedir. Hermia ve Helena birbirlerine çok sinirilidirler.
(16) Hermia Lysander’ın neden böyle yaptığına bir anlam veremez. Lysander ile Demetrius birbirlerini dövmek istemektedirler... Oberon Puck’a ormanda göz gözü görmeyecek kadar koyu bir sis yapmasını ister. Bu arada Demetrius Lysander’dan bir yumruk yer. Sis sayesinde bir anda çok yorgun olduklarını hissederek Hermia, Helena, Lysander Demetrius, Titania ve Bottom uykuya dalarlar.
(17) Oberon ve Puck bütün uyuyanların üstüne sihirli tozu serperler. Bu toz her şeyin eski haline gelmesini sağlayacaktır. Bütün uyuyanlar uykularından uyanır. Fakat Bottom onlardan daha sonra uyanır. Demetrius uyandıktan sonra Hermia’ya olan aşkının bittiğini ve şimdi sadece aşkını Helena’ya olduğunu açıklar. The mechanicals (Makineciler) gezici tiyatro grubu (Bottom, Quince, Snug, Flute, Robin, Snout) kutlama için görevlerini yerine getirirler. Oberon ve Titania bütün courd’ları (Hippolyta, Theseus, Egeus, Philostarate) kutsaması için perileri çağırır. Puck bütün dinleyicilere şunu anons eder...
(18) Hepiniz “Bottom’ın rüyası’na” şahitlik ettiniz. {“Yani tüm bu yaşananlar sadece Bottom’ın rüyasıdır.”}

Türkçeye çeviriler

Yaz Ortasında Bir Gecelik Rüya. Çev. Nureddin Sevin. İstanbul: Hilmi Kitabevi,1936.
Bir Yaz Dönümü Gecesi Rüyası. Çev. Nureddin Sevin. Ankara: Maarif Matbaası,1944
Bahar Noktası. Çev. Can Yücel. 1981. İstanbul: Papirüs Yayınları, 1996.
Bir Yaz Gecesi Rüyası. Çev. Bülent Bozkurt. 1987. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1999.
Yaz Gecesi Rüyası. Çev. Can Doğan. 2005. İstanbul: Mitos Boyut, 2005.

Dipnotları

^ Bu isimlerde Shakespeare iki anlam kullanıp kelime oyunu yapmaktadır. Bunlar özel isim olmakla beraber İngilizce'de quince=ayva, bottom=kıç, flute=flut, snout=hayvan burnu, snug=sıcak rahatlık anlamlarına gelmektedir. Bunlar aşağı sınıftan kişiler olup The Mechanicals (Makineciler) adı taşıyan bir amatör gezici tiyatro grubu üyeleridir.

Dış bağlantılar

Vikikaynak'ta Bir Yaz Gecesi Rüyası oyunu tam metni (İngilizce) (Erişme tarihi: 29.06.2009)
HTML versiyonu - Open Source Shakespeare(İngilizce) (Erişme tarihi:29.06.2009)
MIT html versiyonu (İngilizce) (Erişme tarihi:29.06.2009)

Georges Seurat

2017-03-29T03:45:00.001-07:00

Georges Seurat (2 Aralık 1859 - 29 Mart 1891), Fransız akademik resim geleneğine bağlı Ard İzlenimci ve Noktacı (Pointillist) ressam.

Hayatı

Seurat, 1859 yılında ekonomik durumu yerinde olan dindar bir ailenin çocuğu olarak Paris'te dünyaya geldi. Babası La Villet’te bir polisti.
Resim kuramını renklerin bölünmesine ve optik karışıma dayandıran yeni izlenimciliğin kurucularından olan Georges Seurat yedi yıl içinde olağanüstü yapıtlar ortaya koymayı başardı. Kurumsal ve plastik araştırmalara büyük ilgi duyan Seuret, 1876‘dan başlayarak Chevreul‘un bulduğu renklerin eş zamanlı karşıtlığı yasalarını ve Delacroix kuramlarını inceledi.

Seurat, izlenimciliğin kurallarına tepki duyanlardandı. Seurat gibi ard izlenimciliğin temsilcileri olan sanatçılar da sanat yaşamlarına İzlenimcilikle başlamışlardır. Ancak bu akımın kimi sınırlamalarını aşmak ve resimlerine kişiselliklerini katmak istiyorlardı.
Seurat, öğrencilik yıllarının başlangıcında resme ilgi duymuş ve ilk derslerini; Justin Lequien adında Roma Ödülü’nde ikincilik kazanmış bir heykeltıraşın yönetimindeki belediye resim okuluna devam ederek almıştır. Bu öğrenciliği sırasında uzun süreli bir arkadaşlık geliştireceği ressam Aman- Jean ile tanışmış ve kısa bir süre sonra Paris’te ortak bir atölye açmışlardır. Aman- Jean ile birlikte 1887- 1888 yılında Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu’na (École Nationale Supérieure Des Beaux-Arts de Paris) kayıt olarak Henri Lehmann’ın derslerine katılmışlardır. Seurat, akademik resim geleneğine bağlı kalmış, müzelerde eski ustaların eserleri üzerinde çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar, onun olgunluk dönemine ait eserleri üzerinde etkili olacaktır.
1879’da izlenimcilerin dördüncü sergisinden çok etkilendi. Bağımsız olarak çalıştı. İyi bir desenci olduğunu ortaya koyan yapıtlar verdi.
1891 Bağımsızlar salonunun açılışından sonra Seurat, iltihaplı anjinden yaşamını yitirdi. Anlaşmazlıklar sonucu uzaklaştığı yeni izlenimciler grubu sanatçının ölümünden büyük üzüntü duydu.
Georges Seurat, Zıt renkleri yan yana noktalar halinde koyarak Noktacılık tekniğini geliştirdi. Paul Signac (1863 - 1935) ile birlikte Pointilism akımınında gelişimini sağladı. Resimlerini küçük noktalar kullanarak mozaik gibi boyadı. Renklerin beynimizde kaynaşacaklarını savunuyordu. Bu tarza sonradan noktacılık dendi. Tüm hatlar kaldırılmış ve düzeni korumak için resim basitleştirilmişti
Noktalama tekniğinin öncüsü Seurat noktaların beynimizde birleşip bütünlük oluşturacağını savunuyordu. Buna rağmen hacimsellik hissi alınamamaktadır
Courbevoie (1886) < noktacılık örneği olan resmi hakkında

Kronoloji

1859, 2 Aralık Paris'te doğdu.

1876 Chevreul‘un bulduğu renklerin eş zamanlı karşıtlığı yasalarını inceledi.

1879 izlenimcilerin 4. sergisini gördü ve yeni sanat gelişmelerine olan ilgisi arttı.

1881 Işık ve gölge ile biçimlenen figür, nesne ve manzaraların oluşturduğu karakalem çalışmalara yöneldi.

1883 Paris Salonu’na ressam Aman- Jean’ın Portresini gönderdi.

1884 yılında, 1833- 1884 yıllarında tamamladığı Asnières’de Yıkananlar Paris Salonu’na kabul edilmedi.

1884 yılında Redon, Signac, Henri- Edmond Cross ile ilk Bağımsızlar Salonu’nda sergi açtı.

1885 yılında Grandcamp’a giderek çeşitli deniz manzaraları üretti.

1886 yılında Honfleur’da çalıştı. Çoğu figürsüz olan bu manzaralarda, noktalama tekniği kullanarak ışık ve atmosfer etkilerini olağanüstü bir duyarlılıkla yansıtmıştır

1887 Paris Güzel Sanatlar Yüksekokulu’na (École Nationale Supérieure Des Beaux-Arts de Paris) girdi.

1887 - 1888 yıllarında Poz Veren Kadınlar'ı bitirdi.

1888 yazında Port-en Bessin’e giderek deniz manzaraları üretti.

1888 Le Chahut’u yaptı.

1890 - 1891 kışını ölümüne kadar tamamlayamadığı son resmi Sirk üzerinde geçirdi.

1891, 29 Mart günü difteri hastalığından öldü.

Kerime Nadir

2017-03-20T02:41:00.001-07:00

Kerime Nadir Azrak (5 Şubat 1917 - 20 Mart 1984), Türk yazar.
İstanbul'da doğan Kerime Nadir, Saint Joseph Fransız Kız Lisesi'ni bitirdi. Şiir yazmaya başlamasının ardından ilk öyküleri Servet-i Fünun, Uyanış, Yarımay gibi dergilerde yayımlandı. Düz yazı türündeki çalışmaları Aydabir, Yedigün, Hayat dergilerinde çıktı^[1]. 40'tan fazla roman yazan Nadir'in konuları, genellikle kırık aşklar üzerine oldu. Hıçkırık adlı romanında Mustafa Tosun'u ve eşi Üftade hanım'ın yaşamöykülerini konu edindiği sanılmaktadır.
30 civarında eseri senaryolaştırılarak sinema filmi çevrildi. "Yazarlığını topluma ve gerçeklere sırt çevirerek kendi dünyasında sürdürmekle" eleştirilmesinin yanı sıra; okuma sevgisi aşıladığı yönünde olumlu yorumlara da ^[2] hedef olan yazar; uzun yıllar Maçka Palas'ta kalmıştır. Bazı romanları yabancı dillere de çevrilen Nadir'in romanları 5 milyondan fazla satış yapmıştır.

Kaynakça

Dış bağlantılar

SinemaTürk'te Kerime Nadir

Don Carlos

2017-03-11T01:36:00.002-08:00

Don Carlos İtalyan besteci Guiseppe Verdi tarafından, "Camille du Locle" ve "Joseph Mery"'nin hazırladıkları Fransızca libereto kullanılarak bestelenen 5-perdelik bir grand operadır. Liberetto Friedrich Schiller tarafından Almanca yazılan "Don Carlos, Infant von Spanien" dramatik oyunundan uyarlanmıştır. Operanin ilk prömiyeri 11 Mart,1867de Paris, Fransa'da Théâtre Impérial de l’Opéra sahnelenmiştir. Ondan sonraki yirmi yılda operaya ekler ve değişiklikler yapılarak birkaç verziyonu geliştirilmiş ve böylece opera evi idarecileri, yapımcılari ve orkestra şefleri için hangi verziyonu seçecekleri hakkında bir seçim imkânı ortaya çıkmıştır. Verdi'nin opera eserleri arasında başka hiçbirinin bu kadar çok çeşit verziyonu bulunmamaktadır. Bu opeara eserinin özel baleyi ve ilk sahnelenmeden önceki kesintileri de içine alan tüm uzunluktaki verziyonu 4 saat süreli müzik gerektirmektedir ve bu şekliyle bu eser Verdi'nin en uzun opera eseri olmaktadır.^[1]
Operanın ana konusu İspanya veliahti olan Carlos, Asturias Prensi'nin (d. 1545- ö. 1568) hayatında Valois'lı Elisabethe nişanlanmışken "1551-1559 İtalya Savaşı"'ni sona erdiren ve Habsburg Hanedanı ile Valois Hanedanını birleştirmek hedefi olan barış anlaşması sonucunda nişanlısının babası İspanya Kralı ve Kutsal Roma Germen İmparatoru II. Felipe ile evlendirilmesi gereği ile ortaya çıkan siyasal, ve psikolojik tezatları incelemektedir.

Revizyonlar ve İtalyanca'ya çeviri

Prömiyerden önceki provalarda kesintiler ve ilk yayınlanan verziyon

1866da Verdi operayı besteleyip bitirdikten sonra, ama daha bale için müziği bestelemeden önce, eserinde bazı kesintiler yapmak gereğini duydu, çünkü bu eser çok uzun olmaktaydı.^[1] Bu ilk kesintiler şöyle özetlenebilir:

IV. Perde 1. Sahnede Elisabeth ve Eboli'nin ikilisi;
IV. Perde 2. Sahnede Posa'nın ölümünden sonra Carlos ve Kral'ın bir ikilisi;
Aynı sahnede bulunan isyan olayı sırasında Elisabeth ve Eboli arasındaki karşılıklı konuşma.

Bale muzigi bestelendikten sonra 1867deki provalar sırasında anlaşıldı ki o andaki uzunlukta opera temsil edilirse operanın bitişi ancak gece yarısından sonraya gelecektir; böylece Paris opera seyircisi Paris varoşlarına giden tren seferlerini kaçıracaklardı. Bunun için tekrar yeni kesintiler yapılması gerekti. Verdi'nin kabul ettiği bu kesintiler şunlardı:^[1]

I. Perde'ye girişte oduncular ve karılarının korosu ve Elisabeth'in ilk defa sahnede görünüşü için müzik;
II. Perde 1. Sahnede Posa için kısa bir giriş solosu ("J'étais en Flandres");
II. Perde 2. Sahnenin sonundaki Kral ve Posa arasındaki konuşmanın bir kısmı.

Operanın promiyeri ile birlikte basılan libretto verziyonu Verdi'nin kurguladığı bütün orijinal müziksel pasajları ve baleyi de kapsamakta, fakat yukarıda adı verilen kesintileri ihtiva etmektedir.

Sonraki izinli ve izinsiz Paris kesintileri

Prömiyer sahnelendikten sonra Paris'ten ayrılmadan Verdi Paris opera otoritelerine eğer gerekli görürlerse IV. Perde'nin 2. Sahnesini Posa'nın ölümüne kadar elimine etmelerine (yani isyan sahnesinin elimine edilmesine) izin vermiştir. Bunu yanında, Paris Opera otoriteleri verilen diğer temsillerde, Paris'ten ayrılmış olan Verdi'ye hic haber bile vermeden, eserden bazı diğer kesintiler de yapmışlardır.^[1]

İtalyanca'ya birinci çeviri

Don Carlos librettosunun İtalyanca'ya çevirisinin ilk hazırlıkları "Achille de Lauzières" tarafından 1866 sonbaharında başlanmıştı. Verdi, o zaman hala "Don Carlos" adı ile anılan operanın, aynı Paris Operası'nda sahnelendiği gibi 5 perdeden oluşmasını ve bir bale kısmını da kapsamasında ısrar etmekteydi.^[1] Bu 5-perdelik İtalyanca çeviri hiç kesintisiz olarak 4 Haziran 1867de Londra'da (şimdi Royal Opera House olarak anılan) Covent Garden Krallık İtalyan Opera Evi'nde ("Michael Costa"'nin orkestra şefliği altında) sunuldu. Yine hiç kesintisiz 5-perdelik ilk İtalyanca çevirinin aynı yıl 27 Ekimde İtalya'da Bologna "Teatro Communale"de prömiyeri yapıldı.

Müziğin ve metinin sonraki revizyonları

Bu eserin 1871de başarısız olan Napolideki yapımından sonra, Verdi 1872-73 yılı içinde eserin sahnelenmesi için bu şehri ziyaret etmeye ikna edildi. Bu ziyaretinde eserde iki daha değişiklik yaptı:^[1]

Posa ve Kral'ın birlikte bulunduğu II. Perde 2. Sahneye daha önce yapmış olduğu kesintileri ("Antonio Ghislanzoni" nin şiirlerini) tekrar ekledi ve notalarda da değişiklikler yaptı.
V. Perde'de bulunan Carlos ve Elisabeth ikilisini elimine etti.

Don Carlos' un ölceğini ve kapsamını değiştirme fikri 1875de Verdi tarafından ortaya atıldı. Bu kismen daha önceki yapımlarda elde edilen tecrübeler hakkında gelen haberlere bağlıydı' Örneğin Costa yapımında I. Perde ve bale kısmı temsil edilmemiş ve eserin diğer kısımlarında da kesintiler yapılmıştı. Nisan 1882de Verdi Paris'e gelmiş iken değişiklikler yapmaya hazir bulunuyordu. Zaten daha önce Verdi'nin bestelemiş oldugu Macbeth, Kaderin gücü (Forza del destino) ve Aida eserlerini Fransızca'ya tercüme eden "Charles Louis-Etienne Nutter" ve "du Locle"un çalışmalarini bilmekteydi. Verdi Paris'de iken üçü bir araya gelerek ve 9 ay birlikte uğraş vererek Don Carlos eserinin Fransızca metninde ve eserin muziksel bestesinde çok büyük değişikler yaparak sanki yeni 4 perdelik bir Don Carlos operası ortaya çıkardılar (1882 Verziyonu). Özellikle I. Perde ve bale parçası tamamiyle dışarıda bırakıldı. Bu çalışma Mart 1883de bitirildi.^[1]

İtalyanca'ya çevirisi revizyonları

Bu yeni Fransizca revizyonun metni, de Lauzieres'in 1866 çevirisi esas alınarak, "Angelo Zamardini" tarafından İtalyanca'ya cevirildi. Bu yeni İtalyanca verziyon için eserin ismi Don Calo olarak kabul edildi. Bu revizyonlu İtalyanca eserin prömiyer sahnelenmesi 10 Ocak 1884 de Milanao'da La Scala tiyatrosunda yapıldı.
Verdi eserinin ilk verziyonundaki I. Perde'yi elimine etmeye razı olmuşken, sonradan fikrini degistirmiş olduğu sanılmaktadır. Çünkü 29 Aralik 1886da Modenada sahneye konulan Don Carlo yeni revize edilmiş 4-perdelik verziyonun metnini kullanmakla beraber, daha önceki elimine edilmiş olan eski I. Perde'deki şarkılar kısım da başa eklenmiştir ve buna Verdi izin vermiştir. Bu son verziyon genellikle Verdi eserlerinin editörü olan "Guilo Ricordi" tarafından "balesiz 5 perdelik yeni edisyon" adı altında basılıp yayınlanmıştır.^[1]

Sonraki sahnelenme tarihçesi

20. yüzyılın ilk yarısında Don Carlos/Don Carlo operası çok nadir olarak sahnelenmiştir. Fakat İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, özellikle 1883 'Milano' verziyonu şeklinde, muntazaman olarak dünya opera evlerinde sahnelenmiştir. Bu verziyon birçok kere de ses kaydına alınıp, birkaç değişik yapımın diskleri hala satılmaktadır.
Sonra da orijinal 5-perdelik Fransizca verziyonunun sahnelenmesi ve ses kayıtlarının satışları başlamıştır. 1970de Placido Domingo'nun basroldeki Teatro de Scala bu trende yol açıcı olmuştur. Bunu takip eden önemli yapımlar arasında 1996'da Paris'de Théâtre du Châteletdeki yapımı ve bunun audio ve DVD kayıtları, 2003 de San Francisco'da yapımı, 2006da Viyana'da Staatsoper yapımı ve aynı yıl Barcelona'da Liceu yapımı sayılabilir.

Roller

Rol	Ses tipi	Prömiyerde roller 11 Mart 1867^[1] (Orkestra şefi: Hainl)	Revize verziyon Prömiyerde roller 10 Ocak 1884^[1] (Orkestra şefi: - )
Filip II, (Filippo) İspanya Kralı	bas	Louis-Henri Obin	Alessandro Silvestri
Don Carlos (Don Carlo), İspanya veliahtı	tenor	A. Morère	Francesco Tamagno
Rodrigue (Rodrigo), Posa Markisi	bariton	Jean-Baptiste Faure	Paolo Lhérie
Engezisyon Mahkemesi Başkanı	bas	David	Francesco Navarini
Valois'li Elisabeth	soprano	Marie-Constance Sass	Abigaille Bruschi-Chiatti
Eboli Prensesi	mezzo-soprano	Pauline Gueymard-Lauters	Giuseppina Pasqua
Bir keşiş	bas	Armand Castelmary	Leopoldo Cromberg
Thibault (Tebaldo), Elisabeth'in genç hizmetlisi	soprano	Leonia Leveilly	Amelia Garten
Semadan bir ses	soprano
Lerma Kontu	tenor	Gaspard	Angelo Fiorentini
Kraliyet ulağı	tenor	Mermant	Angelo Fiorentini
Aremberg Kontesi	Konuşma yok	Dominique
Flandra mebusları, engezisyoncular, İspanya Sarayı saraylı erkek ve hanımları, halk, genç hizmetliler, Muhafız askerler, Keşişler, Askerler - koro

Konu özeti

[Bu konu özeti Paris Opera Evi için bestenlenen ve 1866da bitirilen asıl 5-perdelik verziyon içindir. Diğer verziyonlarda yapılan önemli değişiklikler satır içine girmiş parantezler şeklinde gösterilmiştir. Aryalar ve diğer şarkıların isimleri Fransızca ve İtalyanca verilmiştir.]

I. Perde

[1883 revizyonunda bu perde elimine edilmiştir]

Fransa'da Fontainebleau ormanında kış
Bir prelüd ve odun kesen işçilerin ve karılarının korosu duyulur. Hayatın zorluğundan ve bunun İspanya ile savaş dolayısıyla daha da kötüleştiğinden şikayet etmektedirler. Fransa Kralının kızı Elizabeth maiyetindekiler ile birlikte gelir. Buradaki bulunan ahaliye, hemen yakınlarda yapacağı evlilikten bahseder ve hemen orada ayrılır.

Bu Paris prömiyerinden önce operadan kesilip atılmıştır. Bunun yerine çok kısa bir sahne olarak Elizabeth'in sahnede bir ucundan diğerine geçerek odunculara bir kese para vermesi konulmuştur.

Carlos saklandığı yerden çıkarak Elisabeth'i gördüğünü ve ona aşık olduğunu açıklar.(Arya: Je l'ai vue / Io la vidi - "Onu gordum.") Elisabeth tekrar geldiğinde once Lerma Kontu'nun başkanı olduğu bir heyette delegeymis gibi hareket eder; fakat sonra kim olduğunu açıklar ve ona karşı olan aşk hislerini bildirir; Elisabeth'de bu aşka karşılık verdiğini söyler.(İkili:De quels transports poignants et doux / Di quale amor, di quanto ardor - "Ne aşk, ne çok heves.").Bir top sesi duyulur; İspanya ve Fransa arasında barış anlaşmasının yürürlüğe girdiğini açıklamaktadır. Thibaut gelip Elisabeth'e anlaşmaya göre evleneceği kişinin veliaht Carlos değil İspanya Kralı II. Filip'in kendisi olduğunu bildirir. Lerma ve etrafindakiler bunun doğru oldugunu teyit ederler. Elisabeth'in barış anlaşmasını bozmamak için bu barış şartına razı olması gerekir. İspanya'ya gitmek üzere ayrılır. Carlos harap olmuştur.

II. Perde

[1883 revizyonunda bu I. Perde olmuştur.]

1. Sahne: İspanya'da Sain-Just Manastırı (İspanyolca: (San Jerónimo de Yuste)
Keşişler ölmüş olan İmparator Sarlkent'in ruhunun rahat etmesi için dua etmektedirler. Onun torunu olan Carlos girer, sevmiş olduğu kadının babası ile evlenmesi gerektiği için büyük bir üzüntü içindedir.

[1883 revizyonunda, daha önce elimine edilmiş I. Perde'de bulunan ("Je l'ai vue" / "Io la vidi" - Onu gördüm) aryasını söyler.]

Eski ölmüş imparatora çok benzeyen bir keşiş gelip ona Tanrı'ya inanırsa sonunda büyük bir huzura kavuşacağını söyliyerek onu teselli etmeyi başarır. Arkadaşı olan Posa Markizi Rodrique harp alanı olan Flandra ülkesinden yeni gelmiştir. (Arya: J'étais en Flandres - "Ben Flandra'daydım.")

[Bu kısım prömiyerden önce yapılan provalardan sonra elimine edilmistir]

Posa Flandra'da savaşdan çok zarar görmüş olan halka veliahttan yardım istemeye gelmiştir. Posa Carlos'a İspanya'dan ayrılıp Flandra'ya gitmesini tavsiye edebileceğini söyler. İki adam birbirleriyle sonsuza kadar arkadaş olacaklarına and içerler. İkili: Dieu, tu semas dans nos âmes / Dio, che nell'alma infondere - "Tanri, ).
Kral Filip de yeni karısı ile birlikte babası İmparator Şarlkent'in mezarını ziyarete gelmiştir. Don Carlos'un içi kan ağlamaktadır.
2. Sahne: Saint-Just Manastırı yakınlarında bir bahçe
Prenses Eboli, bir Emevi Arap Kralı ve sonradan ihmal ettiği karısı olduğgu anlaşılan pece giymis bir guzel hakkinda Pece Sarkısı'nı ("Au palais des fées" / "Nel giardin del bello") soyler. Elisabeth girer. Posa Fransa'dan getirdigi bir mektubu (ve gizlice Don Carlos'dan bir pusulayi) Elizabeth'e verir. Paso'nun Elisabeth'e Veliahti gormesini sikica tenbih etmesi uzerine onu tek basina gormeye razi olur. (Arya: "L'Infant Carlos, notre espérance" / "Carlo ch'è sol il nostro amore" - Sena askindan Veliaht Carlos). Ayni zaman, Prenses Eboli Carlos'un kendisini sevebilecegini beklemektedir.
Carlos ve Elizsabeth yalniz bulustuklari zaman Carlos Elisabeth'e babasinin kendisini Flandra'ya gondermesini istemesini soyler. Elizabeth de bunu kabul eder. Carlos ona olan askindan tekrar bahis acar ama Elisabeth artik uvey anne ve cocugu durumunda olduklari icin bu aski rededer. Veliaht ayrildihtan sonra Kral Filip gelip Kraliceyi yalniz bulur ve onu yalniz birakan nedimesi olan Aremberg Kontesi'nin Fransa'ya donmesine emir verir. Elisabeth Kontes'e Fransa'ya selamlarini goturmesini ister ve hic olmazsa sevdigi ulkesine geri gidecegi icin bu emirden kirilmamasi gerektigini soyler.Aria: ("Oh ma chère compagne" / "Non pianger, mia compagna" - "Benim sevgili ulkem"). Kral Posa ile gorusur; onun Flandralilara acimasi icin yalvarmalarini dinlemez fakat ona olan sahsi inancini bildirir ama Engezisyon Mahkemesiu Basi'nindan kormasi gerektigi de ogut verir.

[Bu ikili Verdi tarafından üç defa revize edilmiştir.]

III. Perde

[1883 revizyonunda bu II. Perde]

1. Sahne: Madrid'de Kraliçe'nin bahçesinde akşam üstü
Elizabeth yorgundur ve ertesi gün yapılacak Kralın taç giyme töreninde kendini iyi hissetmek için istirahat etmek istemektedir. Fakat o akşam icin bir maskeli balo hazırlanmıştır. İstirahat edebilmek için kendi maskesini Eboli Prensesi ile maskesini değiştirir ve bu surette kendisi balodan ayrılabilecek ve kimse onun yokluğundan haberdar olmayacaktir.

[1883 revizyonunda bu sahne elimine edilmiştir]

[[[Lucien Petipa]] tarafından keografisi yapılan La Peregina adlı bale bu noktada prömiyer sahnelenmesinde oynanmıştır.]

Don Carlos girer. Bahçede bir rendavuya gelme hakkında imzasız bir pusula almıştır. Bunun Elisabeth'den geldiğini sanmaktadır; halbuki pusulayı gönderen Eboli Prensesidir. Randevuya kraliçenin maskesiyle gelen Eboli Don Carlos'un kendisini kraliçe sandığını anlar. Don Carlos onun Kraliçe'ye aşkından haberdar olmasından korkmaya başlar. Posa da geldiği zaman Eboli Carlos ve Elsabeth'in gizli aşklarını krala ifşa etmek tehdidinde bulunur. Posa bunu üüzerine Eboli'yi öldürmek ister fakat arkadaşını bundan vaz geçirir. Eboli intikamcı hislerle oradan ayrılır. Posa Carlos'a eğer çok hassas siyasî evrakları varsa onları kendisi saklayabileceğini söyler ve Carlos bunu kabul edince birbirlerine olan sonsuz arkadaşlık duygularını tekrarlarlar.
2. Sahne: Valladolid Katedrali onunde
Halk Kral ve Kraliçe'nin o günüu taç giyme töreni icin eğlencelere başlamışlardır. Sokaklarda yapılan resmi yürüyüş için başı keşişler refakat ettiği Engezisyon'un ölum mahkûmları çekmektedir. Sonra Kral ve maiyeti gelir. Kral halka bir nutuk verir. Bu sırada Don Carlos bir grup Flandra'lı temsilci ile kralın önüne gelir ve Flandralılar kraldan ülkelerine istiklal vermesini isterler. Halk ve saray mensupları bunu uygun bulurlar. Fakat Engezisyoncu keşişlerden destek alan Kral Flandra temsilcilerinin tutuklanmasını emreder. Carlos krala karşı kılıcını çeker. Kralın onun silahsızlandırma emirlerini, Posa ortaya çıkıncaya kadar, kimse dinlemez. Posa Carlos'u kılıcını teslim etmeye ikna eder. Bu nedenle kral Posa'ya düklük payesi verir. Engezisyon keşişleri mahkûmlarını idamı için onları meydanda hazırlanmış odun yığınları üzerine koyup yakıp öldürme (oto-de-fe) törene başlarlar. Alevler onları sarmaya başlayinca burada idam edilenlerin ruhlarının huzura kavuşacağı hakkında bir uhrevi ses gökten duyulur.

IV. Perde

[1183 revizyonunda bu III. Perde olmustur.]

1. Sahne: Kral Filip'in Madrid'deki calisma odasi
Tek basina dalgin olan kral Elisabeth'in kendini hicbir zaman sevmediginden; yuksek mevki dolayisiyla sonsuzluga kadar daima uyanik olmasi gerektiginden ve dogru durust uykuyu ancak Escorial manastirindaki mezarina goturuldugu zaman bulabileceginden yakinmaktadir. (Arya: "Elle ne m'aime pas" / "Ella giammai m'amò" - "O beni sevmiyor.") Doksan yasinda olan ve gozleri gormez olan Engezisyon Mahkemesi Baskani'nin odaya oldugu yuksek sesle ilan edilir. Kral ona eger veliahti olan oglunu idam ettirirse kilisenin bir itirazi olup olmayacagini sorar. Engezisyon Baskani buna Hiristiyan'larin tanrini oglu oldugunu kabul ettikleri Isa'nin ayni tanrinin emri ile carmiha gerilip olduruldugu yanitini verir. Kralin baska bir konu uzerinde konusmayacagini anlayan Engezisyon Baskani Posa'ya karsi sikayeti oldugunu; onun cok buyuk bir sucu oldugunu yani bir dinsel reformcu oldugunu; bu sucun Carlos'un sucundan da buyuk oldugunu soyler ve gereken cezayi gormesini ister. Kral buna protesto edince eger Kral bit uygun karar vermezse Engezisyon'un Krali bile muhakeme edebilecegini ima eder. Engezisyon Makheme baskani ayrilir. Filip kralin bile kilise liderlerini isteklerine karsi hiçbir gucu olmadigindan sikayet eder.
Elisabeth gelir. Mucevherat sandukasinin calinmis oldugundan korkulu oldugunu bildirir. Fakat bu sanduka kralin eline gecmistir. Kral icinde Don Carlos'un bir portresi oldugundan supheye dusmustur ve bunun nedenini sorar. Elisabeth bunun hicbir kotu manasi olmadigini soyler. Fakat kral onu ogluyla ihanet etmekle suclayinca Elizabeth bayginlik gecirir. Ona bakmak icin Eboli ve Posa girerler ve bir dortlu sarkiya baslanir. ("Maudit soit le soupçon infâme" / "Ah, si maledetto, sospetto fatale"). Kral karisini haksiz olarak ahlaksizlikla itham ettigini anlar. Posa birseyler yapmak icin karar alir ve Eboli Elizabeth'i yanlis olarak ihbar ettigi icin pismanlik duyar. Elisabeth ayilir ama cok mutsuz ve umutsuz oldugunu ifade eder.

[Bu dörtlü 1883de Verdi tarafından revize edilmiştir]

Iki kadin kralin huzurundan birlikte ayrilirlar. Eboli, Carlos'u kendisi sevdigi icin, mucevherat sandukasini kendisinin calip Krala verdigini itiraf eder.

[Burada onceden bulunan "J'ai tout compris" ikilisi promiyerden once Verdi tarafından elimine edilmistir.]

Eboli'nin itirafi bununla da bitmez. Carlos'u sevdigini fakat ondan hiçbir uygun yan bulamadigini bildirir. Bundan baska, Kral evlenmeden once onun metresi oldugunu da aciklar. Elisabeth ona ya surgune gitmesini ya da bir manastrira girmesini tavsiye ettigini bildirir ve oradan ayrilir. Yalniz kalan Eboli guzelligini kendine vermis oldugu olumcul kendini begenmislikten sikayet etmeye koyulur. Surgune gitmek yerine bir manastira cekilmeyi tercih eder. Oradan Carlos'u Engezisyon cezalarindan kurtarmaya gayret etmeye karar verir. (Arya: "O don fatal" / "O don fatale").
2. Sahne: Bir Hapishane
Don Carlos hapishanede tutukludur. Posa gelir ve Carlos'un kurtuldugunu ama Carlos'un kendine verdigi hassas siyasi evrakin dosyalari icinde bulundugu icin kendi hayatini kaybedecegini aciklar. (Arya, 1.kisim: "C'est mon jour suprème" / "Per me giunto è il di supreme"). Posa ve Carlos'dan habersiz olarak iki kisi girer; birisi Engezisyon Mahkemesi hakimi cubbeleri iledir; digeri ise bir asker olup bir flinta tufek tasimaktadir. Tufekli asker Posa'ya ates acip onu olumscul yaralar ve iki kisi ortadan kaybolurlar. Son nefesinde Posa Carlos'a Elisabeth'in ertesi gun kendisiyle bulusmak icin Saint-Just'e gelecegini ve eger arkadasi Flandra'yi kurtaramayi basarip daha mutlu bir Ispanya ulkesi uzerinde hukumdar olursa mesut olarak olecegini bilidir. (Arya, 2.kisim: "Ah, je meurs, l'âme joyeuse" / "Io morrò, ma lieto in core" - "Oluyorum ama mesut olabilecegim.") Posa oldukten sonra Filip gelir; oglunu serbest birakmayi teklif eder. Ama Carlos onun teklifini kabaca rededer.

[Burada Kral ve Carlos'un birlikte soyledikleri bir ikili kesilmistir. Ancak bu parca sonradan Verdi'nin besteledigi Requiem dini ilahisinde Lacrimosa bolumu icin kullanilmistir.]

Kilise canlari calmaya baslar. Eboli, Elisabeth ve Engezisyon Baskani gelirler. Toplanan halk krali tehdit edip Carlos'u serbest birakmasini istemektedir. Bu karisiklik icinde Eboli Carlos'la kacmayi basarir. Engezisyon Mahkemsi Baskani hallki diz cokup dua etmeye cagirir ve boylece halkin kizgisini ortadan kaldirmaya ve duseni korumaya muvaffak olur.

[Promiyerden sonra revizyon edilmis bazi verziyonlarda bu Perde Posa'nin olumu ile son vermektedir. Fakat 1883'deki son revizyonunda Verdi halkin isyan sahnesini daha kisaltip esere tekrar koydu. Verdi'ye gore bu halk isyani gosterilmezse Eboli'nin nasil Carlos'u kurtarma emeline kavusabildigi biraz kapali kalabilmektedir.

V. Perde

[Bu Perde 1883 revizyonunda IV. Perde olmuştur.]

Ayışığında Saint_Just Manastırı
Elizabeth Sarlkent'in lathi onunde diz coker. Kaderin kendine cizdigi yolu bulmak icin Flandra'ya gitmekte olan Don Carlos'a her turlu destegi saglamayi kendine hedef etmistir. Fakat Elizabeth kendi icin sadece olumun cozum olacagina inanmistir.(Arya: Toi qui sous le néant / Tu che le vanità). Carlos ayrilmadan gelir ve birbirlerine son bir daha elvada ederler. (Ikili: Au revoir dans un monde où la vie est meilleure / Ma lassù ci vedremo in un mondo migliore).

[Bu ikili Verdi iki defa revizyondan gecirilmistir]

Filip ve Engezisyon Mahkeme Baskani girerler. Kral iki kurban bulunmakta oldugunu aciklar ve Engezisyon Baskani da Engezisyon'un gereken vazifeyi yapacagini teyit eder. Cok kisa bir mahkeme celsesi yapilir.

[Bu 1883 revizyonunda elimine edilmistir]

Carlos, Tanri'ya haykirarak, kendinin Engezisyon muhafizlarinda korumak icin kilicini ceker. Tam bu sirada Sarlkent'in lathinden bir Kesis ortaya cikar ve Carlos'u manastir disinda bir guvenceli yere gorurup onu Engezisyon elinden kurtarir. Filip ve Engezisyon Mahkeme Baskani bu kesisin gercekten Sarlkent olduguna inanirlar.

Kullanılan çalgılar

Tahta nefesli çalgılar: pikolo flüt (gerektiği zaman flut), 2 flut, 2 obua (2'inci gerekirse İngiliz kornosu), 2 klarinet, 4 fagot
Bakır nefesli çalgılar: 4 kornet, 3 pistonlu kornet, 2 trompet, 3 trombons, bas tuba
Vurmalı çalgılar: timpani, bas davulu, zil, üçgen, F-major ve E-minör çıngıraklar
Arp
Yaylı çalgılar
Sahnede bando: Re-akorlu klarinet, 2 La-akorlu klarinet, korno, 2 flugelhorn, 2 trompet, bas flugelhorn, 3 trombon, bombardon, kontrabas, harmonium, arp

Seçilmiş ses kayıtları

Don Carlos (Fransizca orijinal verziyon

Yıl	Roller (Don Carlos, Elisabeth, Eboli, Rodrigue, Philip) ^[2]	Orkestra sefi, Opera evi ve Orckestra	Marka	Verziyon
1972	André Turp Edith Tremplay Michelle Vilma Robert Savoie Joseph Rouleau	John Matheson, BBC Sarkicilari, BBC Konser Orchestrasi	Audio CD: Opera Rara, orijinal 1973 BBC radyo yayini	5 perde
1983	Plácido Domingo [Katia Ricciarelli Lucia Valentini Terrani Leo Nucci Ruggero Raimondi	Claudio Abbado, La Scala Orkestra ve korosu	Audio CD: Deutsche Grammophon ASIN: B000001G68	5 Perde
1996	Roberto Alagna Karita Mattila Waltraud Meier Thomas Hampson José van Dam	Antonio Pappano, Theatre du Chatelet Orckestra ave korosu	DVD: Kultur Video ASIN: B00008DDRK	5 Perde

Don Carlo (İtalyanca Çeviri verziyonu)

Yıl	Roller (Carlo, Elisabetta, Eboli, Rodrigo, Filippo)	Orkestra sefi, Opera Evi ve Orkestra	Marka	Verziyon
1958	Jon Vickers Gré Brouwenstijn Fedora Barbieri Tito Gobbi Boris Christoff	Carlo Maria Giulini, Londra Kraliyet Opera Evi, Covent Garden Koro ve Orkestrasi	Audio CD: BBC Legends ASIN: B000CHYH3C	Don Carlos - 5-Perde (1867 I. Perde; 1886 4-Perde verziyonu II. ve V. Perde)^[3]
1965	Carlo Bergonzi Renata Tebaldi Grace Bumbry Dietrich Fischer-Dieskau Nicolai Ghiaurov	Georg Solti, Londra Kraliyet Opera Evi, Covent Garden Koro ve Orkestrasi	Audio CD: DECCA ASIN: B00000E3OE	Don Carlo – 5 Perde (1886 kisaltilmamai verziyon)
1970	Plácido Domingo Montserrat Caballé Shirley Verrett Sherrill Milnes Ruggero Raimondi\| Carlo Maria Giulini, Londra Kraliyet Opera Evi]], Covent Garden Korosu ve Orkestrasi	Audio CD: EMI Classics ASIN: B00004VVZP	Don Carlos – 5 Perde (1867, I. Perde ; 1886 kisaltilamamis 4-Perde verziyonu version, II. ve V. Perde)^[4]
1984	Plácido Domingo Mirella Freni Grace Bumbry Louis Quilico Nicolai Ghiaurov	James Levine, Metropolitan Opera Orchestra and Chorus (prodduktor John Dexter	DVD: Deutsche Grammopho] Kat: 00440 073 4085	Don Carlo – 3 Acts with extended scenes. (Kisaltilmamis 5-Perdelik verziyonun Met tarfinda 3-Perde olarak sunumu)^[5]
1986	José Carreras Fiamma Izzo D'Amico Agnes Baltsa Piero Cappuccilli Ferruccio Furlanetto	Herbert von Karajan, Salzburg Festival, Berliner Philharmoniker	DVD: Sony ASIN: B00007CVRJ	Don Carlo - 4 Perde
1994	Luciano Pavarotti Daniela Dessi Luciana D'Intino Paolo Coni Samuel Ramey	Riccardo Muti, La Scala Orkestra ve korosu	DVD: EMI Classics ASIN: B00020HEPW	Don Carlo - 4 Perde

Not: Kat": ses kayit sirketinin kendi katalog numarasi; "ASIN" : amazon.com urun referans sayisi.

Ayrıca bakınız

Dış bağlantılar

"Opera Türkiye" websitesinde Verdi'nin "Don Carlos" operası konu özeti (Erişim: 18.5.2010)
İngilizce Wikipedia Don Carlos maddesi (İngilizce) (Erişim: 1.3.2009)
Don Carlos operasının ses kayıtları listesi (Erişim: 1.3.2009)
Don Carlos operasının librettosu (İtalyanca) (Erişim: 1.3.2009)
Budden, Julian, The Operas of Verdi, Volume III, London: Cassell, Ltd, 1984 ISBN 0-304-31060-3 (İngilizce)

Rigoletto

2017-03-11T00:58:00.002-08:00

Rigoletto Giuseppe Verdi tarafından bestelenmiş üç perdelik bir operadır. İtalyanca liberetoyu Victor Hugo'nun Le roi s'amuse adlı oyundan uyarlayarak Francesco Maria Piave yazmıştır. Operanın prömiyeri 11 Mart 1851 tarihinde Venedik'teki La Fenice opera evinde yapılmıştır. Bu opera çok kişi tarafından çalışma hayatının orta yıllarında Verdi'nin ortaya çıkardığı başyapıtlardan biri olarak görmektedirler. Modern çağlarda standard opera repratuvarının vazgeçilmez bir eseri olarak devamlı olarak sahneye konulmaktadır. Kuzey Amerika'da en çok oynanan 20 opera eseri arasında 9. sırayı almıştır.^[1]

Hazırlanışı

1850'de Venedik La Fenice opera evi Verdi'ye yeni opera teklif etmiştir. Verdi ele o zamanlar en iyi operaların bestekarı olduğu için konu seçimi kendisine bırakılmıştır.
Verdi kendisi için Ernani, I due Foscari, Macbeth, Il Corsaro ve Stiffelio operalarının liberetolarını yazmış olan "Piave"'ye Aleksander Dumas Fils'in "Kean" adlı eserine bakmasını istedi. Fakat tam bu sırada şans eseri olarak Victor Hugo'nun Le roi s'amuse eserini görüp beğendi. Fakat bu siyasi bakımdan çok tartışmaya yol açmış bir eserdi ve Kuzey İtalya'yı idaresi altında bulunduran Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun sansür otoritelerinden geçmesinin zor olacağı düşünülmekteydi. Fakat Piave, Hugo'daki kralı Montua düküne değiştirdi ve siyasi güçlerin hoslanmadığı tarafları atarak ve isimleri değiştirerek sansür otoritelerine uygun bir uyarlamayı başardı. Mekan Montua'ya ve hükümdar olan düke değiştirildi; eserin yazıldığı zamanda artık ne Mantua düklüğü ne de dükün ait oldugu Gonzalgo hanedanının bir üyesi hayatta bulunmaktaydı. Gilda'nın yatak odası sahnesi kaldırıldı. Kahramanın ismi Triboulet'den (Fransızca rigolo yani gülünç sözcüğünden çıkartılan) Rigelotto'ya çevrildi. 1850 yılı yazında Verdi ve Piave Verdi'nin doğum şehri olan Busattoya çekilip, yaptıkları yoğun çalışmalar sonucu libereto yazılıp bestesi yapılabildi.
Venedik Le Fenice opera evindeki promiyer temsil için çok iyi tanınmış fakat genç şarkıcılar seçilmişti. Arya, ikili ve ensamble şarkılarının cok populer olacağı tahmin edildiği için provalar asgariye indirildi ve orkestra üyeleri ve şarkıcılardan gizlilik kurallarına uymaları istendi. Gerçekten açılış temsili, özellikle dramatik sahneler, büyük bir başarı sağladı. Ertesi sabah Dük'un aryası olan "La donna è mobile" Kadın uçarıdır sokaklarda ıslıkla çalınmakta ve hatta hatırlayabilenler tarafından şarkı halinde soylenmekte idi.

Roller

Rol	Ses tipi	Promiyerde roller, 11 Mart 1851^[2]^[3] (Orkestra şefi: - )
Rigoletto, Dük'ün soytarısı	bariton	Felice Varesi
Gilda, Rigoletto'nun Kızı	soprano	Teresa Brambilla
Mantua Dükü	tenor	Raffaelle Mirate
Sparafucile, Bir kiralık katil	bas	Paolo Damini
Maddalena, kız kardeşi	kontralto	Annetta Casaloni
Giovanna, Gilda'nin dadısı	mezzo-soprano	Laura Saini
Kont Ceprano	bas	Andrea Bellini
Kontes Ceprano, Karısı	mezzosoprano	Luigia Morselli
Matteo Borsa, Bir saraylı	tenor	Angelo Zuliani
Kont Monterone	bariton	Feliciano Ponz
Marullo	bariton	Francesco De Kunnerth
Bir saray teşrifatçısı	bas	Giovanni Rizzi
Bir soylu genç hizmetkar	mezzo-soprano

Konu özeti

Mekan: Mantua ve civarı.

Zaman: 16, yüzyıl

I. Perde

Sarayında bir toplantıda çapkın Dük mümkün olduğu kadar çok sayıda kadınla birlik olarak zevkli bir hayat geçirmek üzerinde bir şarkı söyler. (Questa o quella - "Bu kadın veya şu bir başkası"). Kiliseyi ziyarette tanımadığı bir güzel kız görmüştür ve onunla birlikte olmayı arzu etmektedir. Fakat aynı zamanda Ceprano Kontesi'ni de baştan çıkarmak arzusundadır. Dük'ün kambur soytarısı, Rigoletto, Dükü'un eskiden dikkatini ceken saray hanımlarının kocalarıyla alaya başlar ve Dük'e bu kocaları ya hapis ederek ya da idam ettirerek bertaraf etmesini tavsiye eder. Soylu saraylılar Rigoletto'dan intikam almaya karar verirler. Bundan sonra Rigoletto Moterone Kontu ile, kızının Duk tarafından baştan çıkartılıp sonra kenara atılması dolayısıyla, alaya alır. Dük'un emri ile tutuklanan Monterone Kontu, Dük'e ve Rigoletto'ya beddua edip onları lanetler.
2, Sahne: Bir sokak ve Rigoletto'nun evinin avlusu
Bu lanetleme ile düşünceye dalan soytarı evine yaklaşmaktadır ve tam o sırada kiralık katil Sparafucile tarafından durdurulur ve Sparafucile soytarı'ya hizmete hazır olduğunu bildirir. Rigoletto kendi ile kiralık katilin durumunun benzemekte oldugunu ifade eder. (Pari siamo! - "Birbirimize benziyoruz!"). Sparafucile kılıcını saplatıp adam öldürmektedir; Rigoletto ise '"zehir gibi" laflarıyla kurbanlarını saplamaktadır. Kambur soytarı evinin sokak kapısını açarak içeri girer ve kızı Gilda orada bulunmaktadır. Birbirlerini kucaklayıp karşılarlar (Figlia! Mio padre! - "Kızım! Babam!"). Rigoletto kendinin bir kızı olduğunu Dük'ten ve diğer şehir halkından saklamaktadır ve kızı Gilda ise babasının ne iş yaptığından habersizdir. Kızını herkesi görünmekten men ettiği için Gilda ancak Kilise'de dua ederken baskaları tarafından görülebilmektedir.
Rigoletto ayrıldıktan sonra Dük ortaya çıkar. Gilda'nin dadası Giovanna'ya kilisede bir genç öğrenciyi görüp tanıdığını; bu öğrenciyi pek fakir olması halinde bile sevebileceğini ve babasına bu gerçeği söylemediği için kendini suçlu gördüğünü itiraf ettiğini duyar. Gilda tam bu gence aşık olduğunu tekrarlarken, Dük içeri girer; Gilda önce onunla tekrar görüşmeyi redetmesine rağmen kendinin de ona aşık olduğunu bildirir. Gilda ismini sorduğu zaman kararsız bir tavırla adının Gualtier Melde olduğunu soyler. Bir kapı gürültüsü duyan ve gelenin babası olduğundan şüphelenen Gilda Dük'ün hemen ayrılmasını ister ve ikisi de birbirlerine olan aşklarını tekrarladıktan sonra Dük ayrılır. Yalnız kalan Gilda bu öğrenciye olan aşkını düşünup kendikendine bir şarkıya başlar (Gualtier Malde! ... Caro nome - '"Ne cok sevdiğim isim...Gualtier Maldè!")
Daha sonra intikam almak için etrafı duvarla çevrili evin dışına gelen soylu saraylılar, Rigoletto'yu hedeflerinin Ceprano Kontesi'ni kaçırmak olduğunu inandırarak onlara yardım etmesini sağlarlar. Planlarına ve hazırlıklarına Rigoletta yardım eder, ama onlar gerçekte Gilda'yi kaçırırlar. En sonunda Rigoletto kendini kandırıldığını anlar ve Ceprano Kontu'nun bedduasını hatırlayarak çöküp düşer.

II. Perde

Dük'ün Sarayı
Dük Gilda'nın ortadan kaybolmasından kaygılıdir (Ella mi fu rapita! - "Benim elimdeyken kaçırıldı.") ve ('Parmi veder le lagrime" - "Gözyaşlarını görür gibiyim."). Soylular Rigoletto'nun metresini kaçırdıklarını haber verirler ve onların tanımlamalarından Dük bunun Gilda olduğunu anlar. Dük hemen kızın kapatıldığı odaya koşar (Possente amor mi chiama - "Çok büyük bir sevda beni çağırıyor."). Dük'ün bu acayip davranışından önceleri kafaları karışan saraylı soylulara o zaman Rigoletto'yu alaya almaya başlarler. Rigoletto önce hiç aldırmazmis gibi yaparak Gilda'yi bulmaya çalışır, çünkü kızının Duk'un eline düşmesinden korkmaktadır. Fakat sonunda saraylıları şaşırtarak gerçekte kızını aramakta olduğunu itiraf eder ve saraylılardan onu bulmak icin kendine yardım etmelerini ister. (Cortigiani, vil razza dannata - "Soyları lanetlenmiş saraylılar"). Gilda koşarak içeri girer; babasına orada bulunanları dışarı atmasını ister ve kendine sarayda ne olduğunu ayrıntılı açıklar (Tutte le feste al tempio - "Tüm kutlu olan günlerde"). Rigeletto Dük'den öç almak istemektedir fakat Gilda Dük'ün tarafını tutmaktadır ve bundan vazgeçmesini ister (Sì! Vendetta, tremenda vendetta! - "Evet! İntikam, korkunç bir intikam!")

III.Perde

Bir han'ın dışında bir sokak
Sahnenin bir kısmında, iki odasının içi seyircilerin görüşüne açık Sparafucile'nin evi bulunmaktadır. Rigoletto ve Dük'ü hala sevmekte olan Gilda evin dışına gelirler. Dük'ün sesi kadınların uçarı tabiatlarına ve sadakatsizliklarine dair aryayı söylemektedir (La donna è mobile- "Kadın uçarıdır'"). Rigoletto Dük'ün kiralık katilin evinde bulunduğunu ve Sparafucile'nin kızkardeşi olan Maddalena'yi baştan çıkartmakla uğraştığını kızı Gilda'ya böylece inandırır (Bella figlia dell'amore - "Sevdanın güzel kızı")
Rigoletto misafirini öldürmeye hazır olan kiralık katille pazarlığa girişir ve Dük'ü öldürmesi için 20 Venedik altını teklif eder. Kızına bir erkek elbisesi giyerek Verona'ya kaçmaya hazırlanmasını söyler ve kendisi sonradan ona iştirak edeceğini söyler. Karanlık bastığı zaman bir fırtana geleceği anlaşılır ve Dük geceyi o evde geçirmeye karar verir. Sparafucile Dük'e zemin katta bir yatak odası verir. Hala Dük'e aşık olan Gilda, Dük'ün sadekatsız olduğunu bilmekle beraber, erkek elbiseleri giyip Dük'ün kaldığı evin önüne geri gelir. Maddalena'nin kardeşinden Dük'ün hayatını bağışlaması için yalvarmalarını duyar. Sparafucile, geceyarısına kadar Dük'ün yerine öldürebileciği başka bir kişi bulursa kızkardeşinin isteğini yerine getirip Dük'ün hayatını bağışlayacağını söyler. Gilda kendini Dük yerine kurban etmeye karar verir ve eve girer. Kiralık katil hemen hücum edip onu öldürücü şekilde yaralar.
Gece yarısı Rigoletto suikast ücreti ile geri döner; bir çuvala konulup bağlanmış olan bir insan sırtına yüklenir ve bu zaferine çok sevinmektedir. Suya batırmak için cesede birkaç ağır taş bağlar; fakat tam onu itip suya atacakken Dük'ün sesini yine "Kadın uçarıdır" aryasının nakaratını söylerken duyar. Şaşırır; çuvalı açar ve ağır yaralı ama daha ölmemiş olan kızını görür. Birkaç dakika için Gilda kendine gelir ve sevgilisinin yerine ölmekten haz duyduğunu babasına söyler (V'ho ingannato - "Baba, seni aldattım.") Gilda bundan hemen sonra son nefesini verir. Rigoletto'nun hiç beklemediği korkunç akıbet başına gelmiştir; "Lanetlendim" diye yeisle inlemeye başlar.

Ünlü müziksel parçalar

I. Perde

Prelüd:
Questa o quella per me pari sono: Dük'ün baladı
Pari siamo!: Rigoletto'nun monologu
Figlia! Mio padre!: Rigoletto ve Gilda ikilisi
È il sol dell'anima: Dük ve Gilda ikilisi
Caro nome: Gilda 'nın romans aryası

II. Perde

Ella mi fu rapita!... Parmi veder le lagrime: Dük'ün aryası
Cortigiani, vil razza dannata: Rigoletto'nun aryası
Tutte le feste al tempio... Sì, vendetta, tremenda vendetta: Rigoletto ve Gilda ikilisi

III. Perde[

La donna è mobile: Dük'ün ünlü aryası
Un dì se ben rammentomi... Bella figlia dell'amore: Dörtlü
V'ho ingannato, colpevole fui: Gilda ve Rigoletto ikilisi

Seçilmiş ses kayıtları

Yıl	Roller (Mantua Dükü, Rigoletto, Gilda, Sparafucile, Maddalena)	Orkestra şefi, Opera Evi ve Orkestra	Marka
1935	Frederick Jagel ve Jan Kiepura, Lawrence Tibbett, Lily Pons, Virgilio Lazzari, Helen Olheim	Ettore Panizza Metropolitan Opera orkestra ve korosu	Audio CD: Naxos Tarihî Kat: 8.110020-1
1950	Jan Peerce, Leonard Warren, Erna Berger, Italo Tajo, Nan Merriman	Renato Cellini Robert Shaw (koral), RCA Victor Orkestrası and Robert Shaw Korosu	Audio CD: Membran/Quadromania Kat: 222182-444 ( Il trovatore operasi da birlikte)
1955	Giuseppe di Stefano, Tito Gobbi, Maria Callas, Nicola Zaccaria, Adriana Lazzarini	Tullio Serafin, Teatro alla Scalaorkestra ve korosu	Audio CD: EMI Kat: 747469
1963	Alfredo Kraus, Robert Merrill, Anna Moffo, Ezio Flagello, Rosalind Elias	Georg Solti, RCA Italiana Opera orkestra ve korosu	Audio CD: RCA Victor
1971	Luciano Pavarotti, Sherrill Milnes, Joan Sutherland, Martti Talvela, Fuguette Tourangeau	Richard Bonynge, London Symphony Orkestrası Ambrosian Opera Korosu	Audio CD: Decca Kat: 414-269-2
1977	Plácido Domingo, Cornell MacNeil, Ileana Cotrubas, Justino Díaz, Isola Jones	James Levine, Metropolitan Opera orkestra ve korosu (prodüktör John Dexter)	DVD: Deutsche Grammophon Kat: 00440 073 0930
1982	Luciano Pavarotti, Ingvar Wixell, Edita Gruberova, Ferruccio Furlanetto Victoria Vergara	Riccardo Chailly, Wiener Philharmoniker Konzertvereinigung Wiener Staatsopernchor (film direktör:Jean-Pierre Ponnelle)	DVD: Deutsche Grammophon Cat: 00440 073 4166 DVD: Decca Kat: 071401
1998	Luciano Pavarotti, Vladimir Chernov, Cheryl Studer, Roberto Scandiuzzi Denyce Graves	James Levine, Metropolitan Opera orkestra ve korosu (prodüktör: Pal Christian Moe)	Audio CD: Deutsche Grammophon Kat: 447 064-2

Not: "Kat:" ses kayıt şirketinin verdiği katalog numarası.

Dipnotları

^ [1] OPERA America'nın sahneye konulan "En üst 20" opera eseri listesi.
^ Listenin kaynağı: Budden, Julian: The Operas of Verdi (Cassell), Cilt 1, say. 476.
^ San Diego Opera [2] Operapaedia - Rigoletto (roller)

İçsel kaynaklar

Dışsal kaynaklar

[3] "Opera Türkiye" websitesinde Verdi'nin "Rigoletto" operası konu özeti. (Erişim:18.5.2010)
[4] Rigoletto piyano ve ses için notalar.(İtalyanca)(Erişim:7.2.2009)
[5] Metropolitan Opera Rigoletto konu özeti (İngilizce)(Erişim:7.2.2009)
[6] Rigoletto Parasız MP3 ses kayıdı.(Erişim:7.2.2009)
[7] Rigoletto librettosu.(İtalyanca)(Erişim:7.2.2009)
[8] Rigoletto librettosu. (İtalyanca)(Erişim:1.4.2009)

Nabucco

2017-03-09T01:15:00.001-08:00

Nabucco veya uzunca ismi ile Nabucodonosor İtalyan opera bestecisi Giuseppe Verdi'nin bestelediği 4 perdelik bir opera eseridir. İtalyanca libretto Temistocle Solera tarafından Fransız Auguste Anicet-Bourgeois ve Francis Cornue'nun İncil'de Eski Ahit Yeremya kısmında bulunan bir hikâye dayanarak 1836da yazdıkları bir oyunundan uyarlanarak hazırlanmıştır. Nabucco operasının ilk versiyonunun prömiyeri 9 Mart 1849'te Milano'da La Scala Tiyatrosu'nda yapılmıştır.
Bu opera Verdi'nin diğer eserlerine nisbetle daha az olarak yapımlanmakla beraber günümüzde yine de birçok dünya operaevi repretuvatarında bulunan Verdi'nin erken eserleri arasında dır.^[1] Eserdeki Abigaille soprano rolü opera şarkıcılarai arasında zor bir rol olarak kabul edilmektedri ve 20. yüzyıl ünlü sopranolarından olan Leontyne Price ve Joan Sutherland bu rolü hiç almamışlar; Maria Callas ancak üç defa bu rolü oynamıştır. Bazı sopranoların bu rolü almaları sonucu seslerine zarar verdikleri bildirilir.

Hazırlanma ve şahsi etkileri

1840 yılında Verdi'nin birinci karısı Margherita Barezzi ve iki çocuğu, çok kısa aralıklarla öldü. Verdi bundan çok kötü etkilendi ve morali çok bozularak kendini bir kenara çekerek besteciliği bırakmaya karar verdi. Aynı yıl eylülünde "Ün giorno di Regno" eserinin de adlı eserinin başarısız kalması bu depresyonunu iyice atrirdi. Verdi'ye daha önce büyük destek sağlamış olan La Scala'nın emprezaryosu Bartolomeo Merelli Yahudilerin Babil'e sürgünü hakkında bir eser hazırlamış olan Temistoçle Solera'nın metnini Verdi'ye vererek ona bu metine göre bir opera hazırlamaya teşvik etti. Verdi'nin bu metne göre hazırladığı opera eseri Nabucco oldu.
Bu eser ve özellikle üçüncü perdedeki Yahudi esirler korosu Va, pensiero İtalyan milliyetçileri tarafından bir özgürlük şarkısı olarak kabul edilmeye başladı. İtalyan milliyetçiliği ve Kuzey İtalya'nın Avusturyalılar tarafından işgal edilmesine tümüyle karşı olan Verdi bu gelişmeden çok memnun oldu.
Ayrıca bu opera Verdi'nin şahsi hayatına da büyük bir etki yaptı. Nabucco eserinin prömiyerinde Abigail'le rolü oynayan ve sonra bu eserin arka arkaya 57 defa temsil edilmesinde büyük rolü olan soprano "Giuseppina Strepponi" yakın bir ilişki kurdu. Bu çift 1859da resmen evlendiler.

Roller

Almanya Silezya Milli Operası Nabucco sahnelemesi 1974

Rol	Ses tıpı	Prömiyerde Roller, 9 Mart 1849 (Orkestra şefi: - )^[2]
Nabucco, Babil Kralı	bariton	Giorgio Ronconi
Abigaille, Nabucco'nun tutsak kızı	soprano	Giuseppina Strepponi
Fenena, Nabucco'nun kızı	mezzo-soprano	Giovannina Bellinzaghi
İsmaele, Kudüs Kralı Sedecias'ın yeğeni	tenor	Corrado Miraglıa
Zaccaria, Yahudilerin başrahibi	bas	Prosper Dérivis
Anna, Zaccaria'in kız kardeşi	soprano	Teresa Ruggeri
Abdallo, Babil'li asker	tenor	Napoleone Marcone
Baal'in başrahibi	baş	Gaetano Rossi
Ahali, askerler

Enstrümantasyon

Verdi orijinal partisyon notalarında şu çalgılar için notalar hazırlamıştı: 2 flüt (2. flütçü pikolo flüt'de çalar), 2 obua (2. obuacı kor angle'de çalar), 2 klarinet, 2 fagot, 4 korno, 2 trompet, 3 trombon (1 tenor, 1 bas), 1 cimbasso, timpanı, bas davul, ziller, trampet, üçgen (çalgı), 2 arp, yaylı çalgılar ve sahnede bir bando.

Konu özeti

Zaman: M.Ö. 568

Mekân: Kudüs ve Babıl

I. Perde : Kudüs

Süleyman Tapınağı içi
Yahudi ordusu yenilmiştir ve Babil Kralı Nabucco Kudüs'e girmeye hazırlanmaktadır. Şehrin Yahudi halkı Başrahip Zaccaria ile birlikte tapınakta dua etmek için toplanmışlardır. Başrahip Yahudi halkı avutmak için onlara kendilerini yeise kaptırmamalarını ve Tanrı'ya inançtan vazgeçmemelerini vaaz eder: (D'Eğitto là şu i lidi - "Mısır ülkesinde o Musa'nın hayatını kurtardı.") Babil Kralı Nabucco'nun küçük kızı, Fenena'nın esir olarak Yahudiler eline geçtiği için bir uygun barışla kurtulma ümitleri vardır. (Arya: Come notte a sol fulgente - "Güneş doğmadan önceki karanlık gibi; rüzgar çıkmadan hemen önce bir toz bulutu gibi"). Zaccaria, Fenena'yı korumakla, Kudüs Kralı'nın yeğeni ve daha önce Babil'e elçi olarak gitmiş olan İsmaele'yi görevlendirir. Fenena ve İsmaele'nin, İsmaele Babil'de iken tanışdıkları ve aralarında büyük bir aşk doğduğu anlaşılır. Buna rağmen, yalnız kaldıklarında İsmaele Fenena'ya hayatının tehlikede olduğunu ve hemen oradan kaçmasını tavsiye eder. Bu sırada Nabucco'nun büyük kızı, Abigaille, kıyafet değiştirmiş bir halde, tapınağa hücum eden askerlerle birlikte gelir. O da İsmaele'ye aşıktır. İki aşıkı görünce, Abigaille İsmaele'yi tehdide başlar. Eğer Fenena'yı bırakmaya razı olmazsa Abigaille onun bir vatan hainliğiyle yargılatacaktır ama eğer onu bırakıp kendi aşkına karşılık verirse Yahudiler de serbest bırakılabileceklerdir. İsmaele bu teklifi kabul etmez. Tam bu sırada Babil Kralı Nabucco da tapınağa gelir. (Viva Nabucco - "Nabucco çok yaşa"). Başrahip Zaccaria Nabucco'ya karşı çıkar; kamasını çekerek kızı Fenena'yı öldürmek tehdidne girişir. İsmaele araya girer ve Fenana'yı ölümden kurtarır. Fakat buna çok kızan Nabucco Tapınak'ın yıkılmasını ve Yahudilerin esir olarak Babil'e gönderilmesini emreder. Yahudiler de İsmaele'yi buna neden olmakla suçlayıp, İsmaele'yi kınayıp beddua ederler.

II. Perde - İnanmazlar

1. Sahne

Babıl Kral sarayında
Nabucco tekrar bir başka savaş seferine çıkmış ve kızı Fenena'yı kendine taht naibi olarak Babil'de bırakmıştır. Diğer kızı Abigaille ise devlet arşivini karıştırırken bir belge bulmuş ve kendinin Nabucco'nun öz kızı olmadığını bu belge açıklamaktadır.(Arya:Anch'iö dischiuso un giorno - "Ben de ilk defa kalbimi saadete açtım.") Baal tanrısının başrahibi ve Mağus rahiple birlikte ona gelerek Fenana'nın Yahudi esirleri serbest bıraktığı haberini verirler. Buna verilecek karşılığa karar verirler ve buna Fenana aleyhinde bir darbe ile naip olarak Abigaille'yi getirirler; şehirde yaygın söylentiler çıkararak herkesi Nabucco'nun savaş seferinde olduğunu inandırmaya çalışırlar ve halkı Fenena ve Yahudi esirlere hücum edip onları öldürmeye tahrik ederler. Abigaille'nin yanından onun se "Çabaletta" şarkısını söylerken ayrılırlar: (Salgo già del trono aurato. - "Tahtın kan ile sırımsıklam olmuş oturacak yerine geçmeye hazırım.")

2. Sahne

Babıl Kral sarayında bir salon
Bir viyolonsel sekstetin eşliğinde Zaccaria Fenena'yı beklemektedir. (Vieni, o Levita - "Hukuk kaideleri üzerlerine kazılmış tabletleri getirin.") Fenena Yahudilik dinini kabul etmiştir ve İsmaele'yi Yahudilerin kabul etmesini sağlamıştır. Fakat Kralın olduğu halka ilan edilmiştir. Abigaille kendini Babil tahtında görmektedir. Abigaille ve Baal başrahibi Fenena'dan Babil tacını kendilerine vermesini istemeye gelirler.
Tam bu sırada hiç beklemedik bir halde Kral Nabucco ortaya çıkar. Her iki tarafa da kızgınlığını bildirir ve hem Baal tanrısı hem de Yahudilerin tanrısına kızarak bu iki tanrıya karşı şahsen galip geldiğini açıklar; bu nedenle kendinin tanrı olduğunu ve kendisine tapılması gerektiğini ilan eder. Yahudi Başrahibi Zaccaria buna itiraz edince Nabucco bütün Yahudi esirlerin idam edilmesini emreder. Fenena onlara ne olursa kendinin de onlarla birlikte olacağını açıklar.
Buna karşılık olarak bir Yahudi rahibi Tanrısına yalvararak kendine bu kadar hakaret etmiş bir kişiyi cezalandırmasını ister. Nabucco kendini tanrı olduğunu tekrarlamaktadır. (Non son piu re, son dio - "Ben artık Kral değilim; ben Tanrıyım.". Birden bir şimşek çakar ve Kral Nabucco'nun başındaki tacın yere düşmesine neden olur ve ayrıca bu Nabucco'nun aklını kaybetmesine de neden olur. Nabucco'nun yere düşen tacını Abigaille yerden kaldırıp alır.

III. Perde : Tanrıdan kehanet

1. Sahne

Babil Asma bahçeleri
Sarayın bir salonunda Baal'ın Başrahibi Yahudilerin ve Fenena'nın idam edilmeleri için hazırlanmış kararnâmeyi imzalaması için Abigaille'ye sunar. Tam bu sırada Nabucco salona girer ve bir deli kişi gibi tahtın kendine ait olduğunu iddia etmeye başlar. Abigaille onu hazırlanan kararnâmeye kral damgası basmaya zorlar. Bunu başarır; ama Nabucco Fenena'nın idam edilmesine karşı olduğunu belirtir. Nabucco Abigaille'ye onun kendi öz kızı olmadığını ve bir esirin kızı olduğunu da bildirir. Abigaille Nabucco'yu alaya alır ve bu gerçeği ortaya çıkaran belgeyi yırtarak imha eder. Nabucco artık kendisinin Abigaille'in elinde bir oyuncak olduğunu anlamıştır; ama kızı Fenena'nın hayatının kurtarılmasına da ısrar eder. (İkili: Oh di qual onta aggravası questo mio crin canuto / "Oh bu ihtiyar yaşımda ne kadar hakarete katlanmam gerekecek? ) Abigaille ise çok seviçlidir..

2. Sahne

Babıl Fırat Nehri kıyısı
Yahudiler Fırat Nehri kenarında toplanmışlar ve üzüntülü tavırla bir büyük ateş etrafında oturmaktadırlar. Vatan hasretlerini ifade eden bir şarkıyı koro halinde söylemektedirler.(Va, pensiero. Va pensiero, sull'ali dorate/"Uç düşünceler altın kanatlarla uç ve dağlar, yamaçlar üzerine kon.")
Zaccaria onlara moral vermek için imanlarını ve inançlarını kaybetmemelerini ister; yakında Tanrı Babil'i yıkacak ve her şey düzelecektir.

IV. Perde : Kırılan put

1. Sahne

Babil Sarayı içinde
Abigaille artık hükümet etmekte olduğu saraydan iki sıra asker arasında zencirler altında Yahudilerin ve Fenena'nın ölüme götürülmesini seyretmektedir. Yol kana susamış, bağıran halk ile doludur. Bu bağırışları düşmana hücum eden ordusu sanışıyla birden Nabucco kendine gelir; doğrulur; her şeyi hatırlar ve bütün zihinsel ve fiziksel yeteneklerini tekrar kazandığını anlar. Hemen tanrısına dua edip şükranlarını sunar ve Yahudilerin tanrısına kendini affetmesi için yalvarır ve Kudüs'teki tapınağı yeniden yaptıracağına o tanrıya söz verir.(Dio di Giuda - "Judah'nin tanrısı!"). Fenena ve Yahudilerin zencirler altına ölüme götürüldüklerini görür. Tam bu sırada muhafız subaylarından Abdallo salona gelir ve kıtasıyla Nabucco'nun emrinde olduğunu bildirir. Nabucco bu kendine sadık kıtasıyla hainleri cezalandırmaya ve Fenena'yı kurtarmaya kararlıdır.

2. Sahne

Babil - Asma bahçe
Zaccaria Fenena ile birlikte Yahudilerin başında Baal tapınağının adak adama yerinde idam edilmek üzere yürüyüp ilerlemektedir. (Va! La palma del martirio......dischius'è il firmamento - "Git şehitlik palmiyesini kazan... O gök açıldı ve ruhum Tanrıya varmaya özendi".
Tam bu sırada Nabucco elinde kılıç ortaya atılır. Nabucco, Abdallo ve askerler Fenena ve Yahudi esirleri idam edilmekten kurtarırlar. Birden Baal tanrısının heykeli kırılıp düşüp parça parça olur. Bunun tanrısal bir belirti olduğunu ahali anlar ve krallarını çılgınca selamlarlar. Yahudilere dönen Nabucco onlara Kudüs'e gitmeye serbest olduklarını ve Tanrı'ya serbestçe tapabilmeleri için Kudüs'teki tapınaklarının tekrar inşa edileceğini bildilir.
Tam bu sırada Abigaille iki askerin tuttuğu halde görülür. Bir zehir almıştır ve kendini hayatta zor tutmaktadır. Yaptıklarının hatalı olduğunu anladığını ve bunlardan çok pişmanlık duyduğunu açıklar ve Fenena'dan kendini affetmesini ister; iki sevgiliye mutlu bir hayat diler ve hemen orada yere yıkılıp ölür.
Yahudi Başrahibi Nabucco'yu Tanrı'nın bir hizmetkârı olarak ilan edip onu takdıs eder. Onun Kralların Kralı olduğunu ilan eder. Şan ve şeref dolu bir saltanat dilemekteyken perde kapanır.

İçerikteki müziksel parçalar

I. Perde

Uvertür
Mio furor, non più costretto, (Finale)

II. Perde

Ben iö t'ınvenni, o fatal scritto!... Anch'iö dischiuso un giorno. Resitatif ve Abigaille aryası
Vieni, o Levita, preghiera di Zaccarıa
S'appressan gli istanti!, concertato

III. Perde

È l'Assiria una regina, Giriş
Va', pensiero, sull'ali dorate. Yahudiler korosu

İV. Perde

Dio di Giuda, perdono!. Nabucco'nun duası

Seçilmiş ses ve video kayıtları

Yıl	Roller (Nabucco, Abigaille, Zaccarıa, İsmaele, Fenena)	Orkestra şefi, Opera Evi, Orkestra ve koro	Marka
1951	Paolo Silveri, Caterina Mancını, Antonio Cassinelli, Mario Binci, Gabriella Gattı	Fernando Previtali, Orchestra Sinfonica e Coro di Roma della RAİ	Audio CD: Warner Fonit 8573 82646-2
1965	Tito Gobbi, Elena Souliotis, Carlo Cava, Bruno Prevedi, Dora Caral	Lamberto Gardelli, Viyana Devlet Opera Orkestrası ve Korosu	Audio CD: Decca Cat: 417 407-2
1982	Piero Cappuccilli, Ghena Dımıtrova, Evgeny Neşterenko, Placıdo Domingo, Lucia Valentini Terranı	Giuseppe Sinopoli, Deutschen Öper Berlin	Audio CD: Decca Cat: DG 410 512-2
1987	Renato Bruson, Ghena Dımıtrova, Paata Burchüladze, Bruno Beccarıa, Raquel Pierotti	Riccardo Muti, La Scala, Milano Orkestra ve Korosu	DVD: Warner Cat: 5050467-0944-2-0
2002	Juan Pons, Maria Guleghina, Samuel Ramey, Gwyn Hughes Jones, Wendy White	James Levine, Metropolitan Opera	DVD: DG Cat: B0006O9M6S
2004	Alberto Gazale, Susan Neves, Orlin Anastassov, Yaşuharu Nakajııma, Annamaria Popescu	Riccardo Frizza, Carlo Felice Tiyatro Orkestra ve Koros	DVD: Dynamiç, Cat: 33465

Not: "Cat:" Yayınlayan firmanın katalog numarasıdır.^[3]

Dipnotlar

^ Repretuvalarda bulunan Verdi'nin diğer erken eserleri Ernanı ve Luisa Miller dir.
^ Listenin kaynağı: Büdden, Julian, (1974) The Operas of Verdi, C.1, şay.418, Londra:Cassell.
^ Kaynak: Nabucco on "Operadis-opera-discography.org.uk" sitesinde verilen ses ve video kayıtları listesi (İngilizce) (Erişim:24.5.2010)

Ayrıca bakınız

Dışsal kaynaklar

"Opera Türkiye" websitesinde Verdi'nin "Nabucco" operası konu özeti (Erişim:5.8.2010)
İngilizce Wikipedia Nabucco maddesi (İngilizce). (Erişim:5.8.2010)
İMSLP wikısitesi Verdi Nabucco operasının tüm partisyon notaları (İngilizce). (Erişim:5.8.2010)
VerdiNabucco eserinin tümünün MP3 ses kaydı (Erişim:5.8.2010)