Hành trình số hóa

CNTT và con đường đi tắt

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Thu, 24 Jan 2008 03:23:00 +0000

Bài của Nguyễn Tuấn Hoa (Viện KHCN Việt Nam), đăng trên PC World series B, 1/2008
--
“Chính phủ điện tử” (CPĐT), “thương mại điện tử” (TMĐT), “học tập điện tử”... là những khái niệm tạm thời và sẽ hoàn thành sứ mệnh khi mọi phương thức tổ chức thông tin được chuyển sang số hóa.

“Công nghệ thông tin” (CNTT) và những kết quả từ việc ứng dụng nó như “chính phủ điện tử” (e-government), “thương mại điện tử” (e-commerce), “học tập điện tử” (e-learning)... là những khái niệm tạm thời, chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định chứ không trường tồn như khái niệm “thông tin”. CNTT là công nghệ chuyển đổi phương thức tổ chức thông tin tương tự (analog) sang thông tin số (digital). Nó sẽ hoàn thành sứ mệnh của mình khi quá trình này kết thúc. Các hệ quả của nó còn có tuổi thọ ngắn hơn.

Khi quá trình điện tử hóa (thực chất là số hóa) các hoạt động thông tin của bộ máy chính quyền được hoàn tất thì khái niệm “chính phủ điện tử” sẽ không còn ai nhắc đến nữa. Tương tự, khi toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh đã được “nhúng” trong môi trường thông tin điện tử hay nói cách khác khi tất cả mọi việc tiếp thị, đặt hàng, mua bán, thanh toán... đều diễn ra trên mạng máy tính một cách tự nhiên và tất yếu phải như thế thì cụm từ “thương mại điện tử” sẽ rơi vào lãng quên. Đối với giáo dục cũng vậy, khi học sinh tra cứu, tìm kiếm tri thức trên mạng máy tính là chính, khi giảng viên trở thành người hướng dẫn các em tiếp thu kiến thức và khám phá thế giới cũng bằng các phương tiện điện tử như một lẽ đương nhiên thì khái niệm “giáo dục điện tử” chỉ còn được sử dụng trong thì quá khứ. Sự mới mẻ, lạ lẫm chỉ tồn tại ở vào thời kỳ đầu. Khi đã sống thật sự trong một thế giới số thì không ai còn nói đến “thế giới số” nữa.

Nước ta đang bước những bước đầu tiên trong quá trình số hóa ở quy mô toàn xã hội. Ở thời điểm này, tất cả các khái niệm như CPĐT, TMĐT... đều còn mới mẻ, xa lạ, thậm chí khó hiểu. Sự phức tạp còn tăng thêm khi chúng ta phải gắn quá trình điện tử hóa đó với những hệ thống có điểm xuất phát thấp về trình độ tổ chức và xử lý thông tin. Những nước phát triển đã khởi đầu quá trình số hóa từ thập niên 60 của thế kỷ trước và đến thập niên 90 họ gần như đã đạt đến mức tương đối hoàn thiện. Đến năm 1993 họ đã thực hiện mô hình “văn phòng không giấy tờ”, năm 1995 triển khai TMĐT, năm 1998 là CPĐT, còn hiện nay là e-Logistics. Với công nghệ nano, CNTT và truyền thông còn có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn nữa và vì thế kéo theo sự phát triển đột biến của nhiều lĩnh vực.

Vì vậy, con đường đi tắt chính là việc nhanh chóng triển khai thành công các ứng dụng CNTT trong mọi hoạt động của xã hội. Tuy nhiên, con đường đi tắt này lại đòi hỏi một nỗ lực phi thường chứ không phải chỉ là những ứng dụng CNTT thuần túy. Nỗ lực đó thể hiện ở việc “nhìn thấy” đích đến và biết cách đi đến đích trong điều kiện đặc thù của nước ta hiện nay. Nếu triển khai ứng dụng CNTT một cách máy móc và không hiểu rõ các đặc thù ấy thì không những không đi tắt được tí nào mà còn đi lùi.

Thực tiễn cho thấy CNTT sẽ tìm thấy “đất dụng võ” ở những nơi mà nhu cầu phát triển để tồn tại trở nên bức xúc. Chỉ mới 10 năm trôi qua kể từ ngày nước ta chính thức mở cổng Internet, không một tòa soạn báo nào còn có thể ngồi yên nếu không có báo điện tử trong tay; không một thư viện nào muốn vắng bạn đọc vì thiếu thư viện điện tử; không đại học nào chiêu sinh mà không nói rõ trang bị hạ tầng kỹ thuật và năng lực kết nối Internet của mình; cũng không còn một tỉnh, thành phố nào chưa có website; không một doanh nghiệp (DN) nào muốn tụt hậu vì không biết sử dụng email...

Chỉ vài năm nữa, đến 2010, bất cứ một tổ chức nào (trường học, DN, đơn vị, đoàn thể, hiệp hội, câu lạc bộ...) chưa có website cũng sẽ bị chê là lạc hậu. Trong vài năm tới, nơi CNTT phát huy mạnh mẽ nhất và mang lại hiệu quả nhãn tiền nhất sẽ là lĩnh vực kinh tế. Khi gia nhập WTO, để nền kinh tế Việt Nam hội nhập được với thị trường khu vực và quốc tế, cách duy nhất là phải nâng cao bằng được năng lực cạnh tranh của các DN mà yếu tố tạo ra sức cạnh tranh quan trọng nhất là năng lực kết nối và xử lý thông tin. Đối với DN, việc ứng dụng CNTT không gặp một trở ngại nào đáng kể vì nó mang lại những lợi ích thiết thực cho DN. Vấn đề chỉ là đầu tư như thế nào cho tối ưu đối với từng DN mà thôi.

"Đề án" và "chương trình"

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 11 Dec 2007 03:07:00 +0000

Các bác báo Tuổi Trẻ không tìm hiểu kỹ, coi "chương trình ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2007-2010" là một đề án.

Ở đâu không biết, chứ trong trường hợp này thì chương trình là chương trình, đề án là đề án. Không có cái gọi là "đề án chương trình".

Tinh thần của chương trình này (vẫn đang soạn thảo) khác hoàn toàn so với đề án 112. Theo chương trình này, sẽ không có một cục vốn chung nào, cũng không có ban điều hành nào phân bổ vốn, triển khai ứng dụng và cầm tay chỉ việc cho các ngành và địa phương. Các ngành và địa phương phải tự lo lấy vốn, tự triển khai lấy, và người đứng đầu ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm về ứng dụng CNTT trong cơ quan, đơn vị mình.

Nói cách khác, hồi còn 112 thì có một ban điều hành chịu trách nhiệm về ứng dụng CNTT cho các nơi. Còn theo chương trình mới thì các nơi phải tự chịu lấy trách nhiệm ứng dụng CNTT của mình.
Bộ 4T chỉ muốn nhận vai trò thiết kế kiến trúc tổng thể, đưa ra các chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật, tạo hành lang pháp lý...

Blog - phương tiện truyền thông của tôi

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Fri, 07 Dec 2007 02:11:00 +0000

Thay vì lo lắng cho công dân như lo cho những cơ thể non yếu, thiếu sức đề kháng, phải che chắn, bao bọc trước các luồng thông tin khác nhau, chủ thể quản lý cần khuyến khích và giúp công dân trở nên khỏe mạnh, biết cách kiểm chứng, đối chiếu các nguồn thông tin...

Nhầm lẫn về khái niệm
Đúng là chúng ta có dùng blog để đăng nhật ký, hoặc có thể blog ra đời từ mục đích viết nhật ký, nhưng nếu vì thế mà coi blog là một dạng nhật ký thì có sự không rạch ròi giữa phương tiện biểu hiện và nội dung biểu hiện.

Blog là một phương tiện, giống như một tập giấy hay một cuốn sổ trắng (chưa có nội dung). Nếu tôi dùng cuốn sổ đó để viết nhật ký, nó sẽ là sổ nhật ký; dùng để chép bài hát, nó sẽ là sổ bài hát; dùng để lập kế hoạch, nó sẽ là sổ kế hoạch; dùng để ghi bài học, giải bài tập, đó sẽ là sổ học tập... Dùng sổ làm gì là quyền của tôi. Không ai có thể bắt tôi phải dùng nó như một cuốn nhật ký.

Blog cũng thế, tôi có thể dùng cho rất nhiều mục đích khác nhau, như sưu tầm, lưu trữ tư liệu; thảo luận, trao đổi ý tưởng; vận động làm một nhiệm vụ gì đó (như làm từ thiện); học tập, giảng dạy; kinh doanh, tiếp thị; đăng tải các tác phẩm văn học nghệ thuật; giao lưu, kết bạn; đưa tin và bình luận về mọi lĩnh vực trong cuộc sống... Đó chính là những gì đang diễn ra trong thực tế. Không nên ngạc nhiên hay bức xúc khi thấy có những blog không phải là nhật ký cá nhân.

Có điều khác ở chỗ, blog là một cuốn sổ công nghệ cao, có thể bày ra trên mạng toàn cầu cho bất cứ ai vào đọc, xem, nghe, ghi chép cảm tưởng, bình luận, bàn bạc, trao đổi. “Cuốn sổ” đó cũng không nằm một mình, mà liên kết với nhiều “cuốn sổ” khác, và những cuốn cùng của một nhà cung cấp thì dễ dàng kết dính với nhau thành cộng đồng. Những đặc tính đó của blog tạo nên khả năng tương tác và mời gọi tương tác đa chiều mạnh mẽ.

Vì thế, trong rất nhiều trường hợp, blog đã trở thành một phương tiện truyền thông, do các cá nhân nắm giữ, là tiếng nói của các cá nhân (hoặc những nhóm nhỏ, tổ chức, doanh nghiệp). Phương tiện truyền thông này có thể bổ sung, tương tác, cũng có thể cạnh tranh với truyền thông đại chúng trong việc đưa tin và bình luận. Có những blog đã lôi cuốn được nhiều bạn đọc, tạo ra hiệu quả truyền thông đáng kể. Nếu chưa quen với việc một cá nhân cũng có thể tự tạo cho mình một phương tiện truyền thông và đưa tiếng nói của mình lan tỏa rộng khắp, sẽ dễ nghĩ đến việc hạn chế blog phát triển.

Nhầm lẫn đối tượng quản lý
Blog là một ứng dụng thông thường trên Internet, do các công ty cung cấp cho khách hàng của mình, không phải là công cụ của nhà nước, nên nhà nước không thể trực tiếp quản lý được. Cách nói “quản lý blog”, theo tôi, cũng là hệ quả của sự không phân biệt rạch ròi giữa phương tiện và nội dung được biểu đạt bằng phương tiện đó. Nói nhà nước “quản lý blog” cũng giống như nói nhà nước quản lý sổ sách hay giấy bút của công dân.

Trên thực tế, nhà nước không cần và không thể quản lý giấy bút, sổ ghi chép (phương tiện) của công dân, nhưng có thể can thiệp nếu công dân viết lên giấy, lên sổ những nội dung vi phạm pháp luật rồi mang truyền bá cho người khác. Công dân cũng có thể bị kiện nếu truyền bá trên giấy, trên sổ hay trên bất cứ phương tiện nào những điều xúc phạm, bôi nhọ, quấy rối người khác và có thể bị toà án xử theo các quy định của pháp luật.

Nếu công dân truyền bá những điều có hại mà chưa đến mức phải xử lý theo pháp luật, thì có thể sẽ bị cộng đồng tẩy chay. Tất cả các cộng đồng, kể cả cộng đồng blog cũng đều có sự “điều chỉnh mềm” dựa theo những quy tắc hành xử được đa số công nhận, hoặc những giá trị mà cộng đồng đó xem là chuẩn mực. Trong trường hợp có những chuẩn mực cũ không còn phù hợp, gây ra tranh luận, thì chính blog sẽ là phương tiện chuyển tải những ý kiến đa chiều, qua đó tích cực góp phần hình thành những chuẩn mực mới.

Như vậy, việc đặt ra những quy định mới về blog có lẽ là không cần thiết, vì hoàn toàn có thể sử dụng quy định trong các luật, bộ luật và văn bản hướng dẫn sẵn có. Còn việc xác định nội dung blog nào đó có vi phạm pháp luật hay không, chứng minh điều đó như thế nào, làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ như thế nào để có chứng cứ... là việc của cơ quan quản lý. Có thể sẽ khó, nhưng không nên vì thế mà làm cái việc kỳ cục và không khả thi là quản lý blog (theo kiểu bắt buộc phải đăng ký với nhà nước). Không có nước nào làm như vậy cả. Các nước như Trung Quốc, Singapore, Malaysia đều đã phải bỏ dự định bắt buộc người dùng blog phải đăng ký tên thật.

Sức đề kháng của công dân
Vừa qua, chúng ta đã bàn nhiều về đối tượng quản lý mà ít đề cập đến chủ thể quản lý. Tôi cho rằng các nhà quản lý cũng phải tự đổi mới cách nghĩ để chấp nhận việc mỗi công dân giờ đây đều có phương tiện truyền thông riêng của mình, lúc nào cũng có thể cất lên tiếng nói của mình trên phạm vi toàn cầu, và những tiếng nói ấy dĩ nhiên không cùng một giọng, mà có thể có sự khác biệt. Sự phong phú, đa chiều của các nguồn thông tin chính là yếu tố quan trọng làm cân bằng môi trường thông tin.

Thay vì lo lắng cho công dân như lo cho những cơ thể non yếu, thiếu sức đề kháng, phải che chắn, bao bọc trước các luồng thông tin khác nhau, chủ thể quản lý cần khuyến khích và giúp công dân trở nên khỏe mạnh, biết cách kiểm chứng, đối chiếu các nguồn tin, độc lập trong suy nghĩ, độc lập trong tiếp nhận thông tin.

Những bước tiến của thời đại thông tin sẽ còn tiếp tục. Sẽ có những thế hệ công nghệ mới ra đời, công dân sẽ được trao những phương tiện mạnh mẽ hơn bây giờ. Vì thế, nếu tư duy quản lý không thay đổi, nó sẽ bị thực tế phát triển bỏ xa.
--
Bài đã đăng trên PC World VN series B, số tháng 12/2007

Số hóa không chỉ là số hóa

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Thu, 06 Dec 2007 10:16:00 +0000

Bác Phan Xuân Trung quảng cáo cho giải pháp bệnh án điện tử YKHOA.NET của mình ngộ phết:

Trang bị phần mềm cho bệnh viện để làm gì? Để chuyển các thông tin dưới dạng giấy tờ sang dạng số hóa, từ đó dễ dàng thống kê, truy tìm, báo cáo...

Đúng, nhưng chưa đủ. Điện toán hóa bệnh viện, không phải chỉ chuyển các tài liệu giấy tờ sang dạng số mà còn có những công dụng khác. Khi ứng dụng CNTT vào y khoa, phải ứng dụng thật sự có giá trị.

- Làm nhanh công việc: bác sĩ muốn ra toa thuốc từ máy vi tính để in cho đẹp, rõ ràng, nhưng khổ nỗi, gõ tên thuốc lâu quá. Làm sai để cho BS chỉ cần 1 cú Click là xong cái toa. (Sản phẩm của MEDSOFT làm được điều này, các phần mềm khác không có)

- Hỗ trợ công việc: Bác sĩ vô ý ghi 2 tên thuốc tương kỵ, uống chung có thể chết. Software phải giúp nhắc nhở BS điều này. (YKHOA.NET Total có khả năng này, các phần mềm khác không có).

- Sao chép chính xác: dược sĩ sao tên thuốc sai sẽ dẫn đến cấp nhầm thuốc, vậy là chết bệnh nhân. Toa thuốc của BS phải chuyển thẳng vào máy tính của dược sĩ và dược sĩ cứ theo đó mà cấp thuốc. Không hề có nhầm lẫn. (tính năng này có tại YKHOA.NET Total)

- Bác sĩ phải biết toa thuốc mình ghi cho bệnh nhân giá tiền là bao nhiêu. Toa thuốc không phù hợp hoàn cảnh bệnh nhân sẽ không phát huy hết tác dụng. (YKHOA.NET Total giúp bác sĩ biết tổng số tiền của toa thuốc ngay khi kê đơn)

- Bác sĩ chuyên khoa mạnh ai nấy biết. Biết kiểu này chẳng khác nào 5 anh mù sờ voi. Bác sĩ, dù là ở vị trí nào, cũng phải biết rõ về bệnh nhân thông qua tài liệu bệnh án. (YKHOA.NET giúp BS xem chung hồ sơ trên mạng, cùng có kiến thức về bệnh nhân như nhau)

- ... còn nữa

Số hóa không chỉ là số hóa.

Nguồn: http://www.htmedsoft.com/binhluan/sohoatailieu.htm

10 năm cửa mình mở ra...

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Mon, 03 Dec 2007 09:02:00 +0000

Chưa đi chưa biết Quảng Ninh
Đi rồi mới biết cửa mình mở ra (*)
Xuất thô thì khỏi kiểm tra
Xuất tinh thì phải xuất qua cửa mình (**)

(*): Cửa khẩu mở ra cho tàu bè hàng hóa ra vào
(**) Xuất khẩu hàng hóa

Đây là một bài thơ dân gian, nhại Bút Tre. Entry chỉ này mượn nó thay miếng trầu làm đầu một câu chuyện khác.

19/11/1997 là ngày Việt Nam chính thức kết nối mạng toàn cầu. Một số báo và nhân vật quan trọng của sự kiện đã gọi đó là ngày “mở Internet”. Nghe hay nhỉ. Đưa Internet vào (hay kết nối Internet) sao lại gọi là mở? À thì, có một cánh cửa, trong tư duy quản lý lúc đó.

Các anh các chị bây giờ sướng, tới cơ quan bật máy lên là có ngay net xài, về nhà thì có ADLS giá rẻ của FPT, Viettel, VNN. Net đứt một tí là bứt rứt không yên, là hợp đồng đình lại, là lo thế giới không biết mình đang làm gì ở đâu, là không nắm được tình hình ăn ngủ của bạn gái bên kia bờ đại dương thế nào…

Thế mà cách đây 10 năm, vấn đề có đưa Internet vào hay không gây ra cả một “cuộc vật lộn” trong tư duy. Các bác lãnh đạo thấy Internet thì cũng thích, nhưng còn phải “vật lộn” vì lo cái mặt trái. Rồi cái anh tư duy mới thắng thế cho nên net mới được vào, mới tạo ra những đổi thay đáng kinh ngạc.

Bây giờ nhìn lại, ai cũng bảo đấy là quyết định đúng. Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh còn nói “nếu để chậm thêm một số năm nữa thì sẽ thiệt hại biết chừng nào cho sự phát triển”.

Mình được tiếp xúc với Internet lần đầu vào năm 1998, ké thôi. Lúc đó hoàn toàn không biết gì đến cái sự vật lộn kia, cũng chả có ý thức gì về lợi ích của Internet. Thấy thằng bạn biểu diễn chat với gái ở Pháp, lòng thầm kinh.

Hồi đấy chưa biết đến Google, nhưng một trong những từ khóa đầu tiên dẫn dắt mình lang thang trên mạng là từ “sex”. Bây giờ có bác hỏi sao Việt Nam lại có nhiều người tìm kiếm từ “sex”; từ bụng mình mà suy, thấy có một lý do mà ít người để ý, là những người mới tiếp xúc với net thì hay tìm kiếm những gì liên quan tới sex. Cái thuộc bản năng mà bị cấm kỵ bao giờ chả gây tò mò, đến khi có điều kiện thì tìm tòi, tí toáy, chả liên quan gì đến chất lượng đạo đức như có bác lo. Việt Nam gần đây có số thuê bao Internet mới tăng trưởng mạnh vào loại nhất thế giới, nên tìm kiếm sex nhiều là phải thôi. Tất nhiên có nhiều nguyên nhân khác nữa mà các bác đã phân tích rồi.

Qua cái đận tò mò ban đầu, mới thấy Internet quả là rộng lớn và có rất nhiều điều giúp mở mắt ra. Thế là các từ liên quan đến “sex” đã rơi xuống tận thứ bao nhiêu không biết nữa trong danh sách các từ khóa của mình. Hỏi bạn bè thì đa phần cũng thế. À, ra nhu cầu trên Internet của người ta cũng chẳng thoát ra ngoài tháp Maslow, cũng bắt đầu từ bậc bét là các nhu cầu về sinh lý rồi mới đến các nhu cầu cao hơn.

Vậy nên mong các bác đừng bức xúc khi thấy giới trẻ Việt Nam ham tìm sex hơn các thứ khác. Còn nếu đã bức xúc thì cũng bức xúc luôn cả với các bác lớn tuổi nữa. Em biết nhiều bác đã lớn tuổi, lãnh đạo hẳn hoi, nhưng hồi mới có máy tính nối mạng cũng ham mò vào tìm sex lắm. Đến khi màn hình dính đầy hình porn không gỡ ra được mới cầu cứu đến bọn trẻ. Lúc đấy các bác vẫn đạo đức ra mặt: “Chú có làm gì đâu. Mấy cái của nợ này ở đâu nó chui vào máy chú”. He he, các bác không mò vào mấy trang sex thì lấy đâu nó cài virus với ad-ware vào máy mình thế được. Với lại IE nó nhớ những địa chỉ các bác từng vào mà.

Trở lại chuyện 10 năm cửa Internet mình mở ra, qua thời gian, ai cũng thấy là đúng đắn. Bây giờ, câu hỏi mở hay không lại tiếp tục đặt ra với nhiều vấn đề khác, tranh cãi lằng nhằng. Thử dừng ở sự kiện 10 năm Internet mà nhìn tới nhìn lui, có thể 5-10 năm nữa, những lý lẽ níu kéo bây giờ lại trở nên ấu trĩ.

"Chẩn bệnh" giới báo chí Việt

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 27 Nov 2007 16:49:00 +0000

Báo chí đã “chẩn bệnh” giới blogger Việt nhiều rồi. Nói chung là có một bộ phận các blogger như cây non, cỏ dại, như những con sâu làm rầu nồi canh, cần phải dọn dẹp, hoặc phải dìu dắt, uốn nắn nhằm khơi dậy thiện căn tiềm ẩn, mang lại lợi ích cho cộng đồng, cho xã hội.

Giờ thử xem giới blogger chẩn ngược lại, xem bệnh của một bộ phận báo chí Việt thế nào. Những "bệnh" và "triệu chứng" liệt kê dưới đây đã được đề cập lẻ tẻ trong nhiều bài của các blogger khác nhau. Em chỉ sơ sơ gom lại mấy bệnh vặt và diễn đạt lại tí thôi.

Bệnh 1: Đạo đức đầy mình
Triệu chứng:
+ Không nói ra thì không ai biết mình trong ngọc trắng ngà, ngời ngời đạo đức. Viết phóng sự về gái mại dâm thể nào cũng có đoạn cô điếm cởi quần áo, nhưng tôi ngăn lại, cả đêm tôi không làm gì, tôi chỉ nói chuyện với cô, đầy tình thương mến thương… Có bác còn đạo đức đến nỗi khi cô điếm xồ đến thì sợ chạy ra khỏi phòng (ngoài trời kiểu gì cũng có gió lạnh hoặc mưa giăng).

+ Sau khi mô tả kỹ càng các vụ cướp, hiếp, giết, bội tình, đánh ghen… là đến phần (thu hoạch) bài học về đạo đức. Người đọc đôi khi có cảm giác mình như nhỏ lại, trở về thời bé bỏng ấu thơ, được bố xoa đầu ôn tồn bảo ban (nhớ chưa, con không được thế).

Bệnh 2: Thầy thiên hạ
Triệu chứng: Cái gì cũng biết, cái gì cũng thông, vấn đề nào cũng có giải pháp. Phóng viên mới ra trường, chẳng học, đọc, nghiên cứu nghiên kiếc gì, nhưng chỉ ngồi một lúc là có thể nặn ra các giải pháp từ vi mô đến vĩ mô cho mọi vấn đề. Sau giải pháp thường kèm theo câu kết đại loại: Có như vậy mới cải thiện được tình hình, có như vậy giao thông mới hết ùn tắc, mới quản lý được gái mại dâm, kinh tế mới phát triển, giáo dục mới hiệu quả…

Bệnh 3: Chế biến dư luận
Triệu chứng:
+ Khi phản bác ai, phản đối chuyện gì mà lập luận chưa thuyết phục thì mượn mồm dư luận… Dư luận là ý kiến của số đông, nhưng ở đây là ông ba bị. Thích thì cho “dư luận không đồng tình”, thích thì cho “dư luận bức xúc”, không cần biết đấy có phải ý kiến số đông hay không. Ý mình sờ sờ ra nhưng lại bảo đấy là dư luận nói.
+ Chọn lọc (hoặc tạo ra?) ý kiến bạn đọc giống với ý của mình rồi đăng lên, coi đấy là dư luận.

Bệnh 4: Chân lý trong tay ta
(thường đi cùng với bệnh chế biến dư luận)
Triệu chứng: Kiểu gì thì ta cũng vẫn đúng. Không bao giờ có chuyện ta sai, chỉ có người khác sai. Không sai nên chả việc gì ta phải xin lỗi ai. Nếu cần thì, a lê hấp, gỡ bài xuống! Ai bảo có lỗi à? Đâu, lỗi đâu?

Bệnh 5: Biến kiến thành voi
Triệu chứng:
+ Có ít xít ra nhiều. Vấn đề nhỏ nhưng dùng những từ đao to búa lớn.
+ Phát hiện một sơ hở nhỏ của nhân vật thì túm lấy rồi lu loa lên, đắc thắng, khoái trá, đưa ra những kết luận hàm hồ.
Hình như bác Newton có dạy: "Những điều chúng ta biết chỉ là giọt nước. Những điều chúng ta không biết là cả một dại dương". Báo mắc bệnh "biến kiến thành voi" thường lôi trong ngóc ngách nào đó của đại dương ra một giọt nước rồi hỏi nhân vật có biết không. Nếu không biết thì kết luận ngay nhân vật (là thế này thế nọ mà) không đủ kiến thức về nước. Nếu nhân vật biết thì tiếp tục đưa ra một giọt nước khác để khảo.

Bệnh của báo chí chắc không phải chỉ có thế.

Chú ý (phải to và đỏ chóe lên thế này, không nhiều bác hay quên lắm), xin chú ý cho em nhờ:

1. Đây là “chẩn bệnh” cho nên không cần thiết phải nhắc đến những cái hay, cái tốt của báo chí Việt. Ví dụ, khám thấy thần kinh có vấn đề thì không nhất thiết phải nói với bệnh nhân là lông anh tốt quá.

2. Em có thể có bệnh, có thể không. Nhưng để nói về bệnh của người khác, em không cần phải chứng minh mình không có bệnh. Cũng như khi viết bài về gái mại dâm, không nhất thiết em phải chứng minh rằng mình (tuy nằm cạnh nhưng) không ngủ với gái mại dâm.

3. Blog đã cho thấy tiềm năng giúp người dân giám sát báo chí. Sẽ có một bộ phận các bác làm báo coi sự giám sát đó là gai mắt, đáng ghét, vướng chân. Em không thích bộ phận này. Em hi vọng sẽ có một bộ phận (hoặc nhiều bộ phận càng tốt) báo chí coi sự giám sát đó là một điều có lợi, là cơ hội được nhìn mình bằng mắt người khác, để làm báo cho nghiêm túc hơn, chuyên nghiệp hơn, tôn trọng độc giả hơn.

Cám ơn Yahoo! đã bỏ rơi

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Sat, 17 Nov 2007 15:52:00 +0000

Yahoo! to thật, nhưng Yahoo! 360 chả là cái đinh gì so với các mạng xã hội khác trên thế giới.
Số người VN ăn nằm với Y360 đông thật, nhưng hình như cũng chưa là cái đinh gì đối với Yahoo!.

Cho nên dù có chú lấy con số 1 triệu người dùng ra để làm le với Yahoo!, thì Yahoo! vẫn chuyển từ bỏ mặc sang bỏ rơi Y360. Mới đầu cả làng tưởng có thể chuyển Y360 sang Y!Mash, nhưng hóa ra Mash lại là một thứ khác hẳn và không phải dành những người thích ăn sẵn (phải có tí trình độ về web mới vọc được nó).

Có vẻ Y360 sắp toi rồi, chỉ chưa kèn trống gì thôi, và việc chuyển Y360 đi đâu đang là một vấn đề nan giải. Mặc dù gần đây có người lấp lửng là sẽ chuyển Y360 sang một dịch vụ phổ biến của Yahoo!, nhưng theo bác Quang Web 2.0 Việt Nam nhận định thì Yahoo đang lúng túng vì "Nếu tích hợp và Mash thì module blog sẽ trở thành môt ứng dụng quá lớn và vượt ra ngoài phạm vi cùa Mash. Nếu đưa vào KickStart thì vô hình chung lại tạo ra một Y!360 mới".

Thế thì bà con dùng Y360 nên nghĩ đến việc dọn nhà đi là vừa. Trên mạng thiếu gì cái hay cái tốt mà cứ phải ôm lấy một thứ đã kém thì chớ, lại còn bị nhà cung cấp bỏ rơi. Dùng cái khác rồi, có khi lại thấy thích, thấy té ra không phải cứ blog thì là Y360. Nếu như thế thì phải cám ơn Yahoo! đã bỏ rơi.

Để chọn cho mình một mạng xã hội hoặc một dịch vụ blog phù hợp, nên tham khảo bài này của bác TanNg. Tiện thể đọc thêm bài này cũng rất hay về core value của các mạng xã hội.

Darren Rowse (một người mà Wikipedia giới thiệu là “a full-time blogger”), có lần hỏi bạn đọc của mình xem họ thích blogging platform nào. Các comment trả lời phần lớn là chọn Wordpress, tiếp đến là Blogger, sau đó là Movable Type rồi đến TypePad và một vài thứ khác.

Wodpress thì có loại miễn phí và loại có phí. Có phí thì khỏi chê rồi, nhưng món miễn phí tôi đã thử thấy cũng rất sướng: Nhiều plugin, nhiều template đẹp, hỗ trợ tiếng Việt, có khả năng liên kết cộng đồng khá tốt nên dễ có nhiều người đọc (tất nhiên không thể so sánh với các mạng xã hội như MySpace, Facebook hay ngay cả Y360, vì Wordpress là một blogging platform chuyên nghiệp). Dở cái là Wordpress cho lưu file hơi ít (viết thì thoải mái), và không chỉnh sửa được template.

New Blogger của Google theo tôi cũng rất tốt, dễ sử dụng và nhiều chức năng, nếu biết về HTML thì có thể tự chỉnh sửa template được, nếu không biết thì tìm trên mạng cũng đầy. Có điều Blogger hơi yếu về khả năng liên kết người dùng thành cộng đồng, và tên miền (blogspot) thì bị VDC chặn (dùng đường truyền của VNN không đọc được). Có thể khắc phục chuyện này bằng cách đăng ký một tên miền riêng (khoảng 7-10$/năm gì đó) và "lái" tên miền blogspot sang đó. Cho sử dụng tên miền riêng, không cần phải host hiếc gì, cũng là một ưu điểm của Blogger.

Không hiểu tại sao và từ bao giờ VNN chặn Blogger. Và tại sao chỉ chặn Blogger chứ không chặn Y360 hay Wordpress? Dù sao chơi cái kiểu ngăn sông cấm chợ thế cũng là không đẹp.

Ở Việt Nam giờ cũng có nhiều dịch vụ blog. Mới đây có Sky.vn, sử dụng mã nguồn mở của Wordpress, trông qua giao diện cũng hay hay, mà cho lưu file được nhiều hơn (hình như gấp 10 lần).

Nhưng tôi không chắc liệu các dịch vụ của VN có tồn tại được lâu hay không. Hồi Yahoo! Mail mới có 4MB bọ, công ty Nhân Hòa nhà ta đã cung cấp miễn phí hộp thư vnws lên đến 50MB, hỗ trợ POP3 hẳn hoi. Nhưng chỉ được mấy năm thì dịch vụ mail của Nhân Hòa tịt.

Đến lượt Wall Street Journal miễn phí

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 14 Nov 2007 04:38:00 +0000

Digg thông báo:

"The Wall Street Journal Online is adding Digg buttons across the entire site, and you’ll now have full (free) access to the articles submitted to Digg. The Digg buttons have started appearing on WSJ.com articles tonight".

Như vậy, người dùng mạng có thể đọc miễn phí WTJ qua Digg, và có thể comment về các bài báo của WTJ trên Digg. Đây là một ví dụ tiêu biểu về sự kết hợp giữa truyền thông đại chúng với truyền thông cá nhân.
Trước đó, đại gia Murdoch cũng bảo sẽ cho truy cập WTJ miễn phí để đổi phí đọc báo lấy thêm lợi nhuận từ quảng cáo. Hồi tháng 8, New York Times đã cho miễn phí đọc báo trên mạng, nhưng mở hẳn luôn chứ không kết hợp với digg điếc nào cả.

Có vẻ như Murdoch sắp mua Digg?

Theo NYT, nội bộ WTJ chưa thống nhất với nhau về việc miễn phí hoàn toàn (với mọi đối tượng) các nội dung trực tuyến:

“There are a lot of pros and cons,” he said then, including the possibility that a free Journal site could harm other Dow Jones businesses".

Internet lại mắc tội

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 13 Nov 2007 16:54:00 +0000

Viết về vụ những vụ lừa đảo kiểu của Colony Invest, nhiều bác tranh thủ kể tội Internet, cứ như thể Internet là thứ 3 đầu sáu tay, có thể vươn đến những vùng sâu vùng xa móc túi bà con. Ví dụ bác này viết: “Tận các xóm nghèo ở Bắc Ninh, Đồng Tháp, Lạng Sơn, Đồng Nai, Tiền Giang, những nông dân nghèo khó cũng bị... mạng lừa!”.

Viết như thế chả hóa ra Internet Việt Nam đã phát triển đến độ ngay cả những nông dân nghèo khó ở những vùng xa xôi ấy cũng ngày ngày lên mạng đầu tư tài chính, để đến nỗi bị lừa?

Chả phải. Với cái kiểu lừa này, càng chỗ nào Internet phát triển , con người khôn ngoan (như ở Âu ở Mỹ hay các thành phố ở VN) thì nạn nhân của nó càng ít. Chỗ nào Internet chưa phát triển, như các vùng nông thôn, thì số người mắc lừa mới nhiều. Cho nên, điều cần làm trong trường hợp này là thúc Internet phát triển nhanh chứ không phải là lại nghĩ cách “quản lý” nó.

Còn để tránh bị lừa lại là chuyện khác. Để các bà các mệ không chút kiến thức về đầu tư tài chính bị cuốn vào những đường dây lừa đảo này không phải là tội của Internet (khổ quá, toàn vấn đề của con người mà sao cứ hở ra là đổ cho Internet thôi). Trước những sự việc hiện tượng như thế, cơ bản là người dân phải có chỗ tin cậy mà hỏi, dễ gần mà hỏi. Dân chả buồn hỏi hay chả biết chỗ nào mà hỏi thì chính quyền với các tổ chức đoàn thể này nọ phải nghĩ.

Cốt lõi là cải cách hành chính

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Thu, 08 Nov 2007 04:56:00 +0000

(Bài tổng kết diễn đàn "Hướng tới chính phủ điện tử" trên tạp chí PC World series B, tháng 11/2007)
--

Thông tin là chủ thể
“Công nghệ chỉ là công cụ. Chủ thể là thông tin chứ không phải công nghệ” - TS Nguyễn Chí Công (tổ trưởng tổ chuyên môn BĐH ĐA 112) nhiều lần nhấn mạnh như vậy trong một buổi trò chuyện với tư cách cá nhân với các phóng viên hồi tháng 5/2007. Quan niệm như thế, nên TS Nguyễn Chí Công không đồng ý với tư tưởng phần mềm dùng chung (PMDC). Theo ông, “không có PM dùng chung mà chỉ có dữ liệu dùng chung”. Phần mềm thế nào không cần biết, miễn là “khi dữ liệu của ngành A chuyển sang cho ngành B thì máy tính của ngành B vẫn đọc được”.

TS Nguyễn Quang A cũng cho rằng “Việc dùng công nghệ nào, thiết bị nào, máy nào không phải là vấn đề quan trọng”. Quan trọng là tính nhất quán của dữ liệu phải được bảo đảm, và “các hệ thống con phải giao tiếp được với nhau”. Còn theo TS Nguyễn Ái Việt, phó chánh văn phòng Ban Chỉ Đạo Quốc Gia Về CNTT, những yếu tố như kiến trúc CNTT, các ứng dụng, dịch vụ công... đều “phải xoay quanh việc tạo ra thông tin, chứ không phải là vấn đề kỹ thuật”.

Tuy nhiên, muốn thông tin trao đổi được với nhau, phải có những điều kiện kỹ thuật, công nghệ nhất định. Ông Nguyễn Ái Việt nhấn mạnh việc xây dựng kiến trúc, hạ tầng, cơ sở dữ liệu quốc gia, nguồn lực..., trong đó “kiến trúc CNTT quốc gia đặc biệt quan trọng”. TS Mai Anh, nguyên ủy viên ủy ban Khoa Học Công Nghệ và Môi Trường của Quốc Hội thì chú ý tới việc xây dựng các chuẩn thông tin trong giao dịch điện tử, định mức chi tiêu cho các dự án CNTT, hệ thống CSDL liên ngành đồng bộ “để người dân có thể đi một cửa thực sự”, và các hệ thống thông tin nghiệp vụ quốc gia phục vụ hoạt động điều hành.

Đó là những điều kiện cần. Cốt lõi nhất của dự án CPĐT, theo tiến sĩ Nguyễn Quang A, “vẫn là cải cách hành chính” (CCHC).

Ai cải cách hành chính?
Quan điểm của TS Nguyễn Quang A được nhiều người đồng tình. Nhưng vấn đề cần trả lời rõ là: Ai là người đứng đầu làm cái điều cốt lõi đó? CNTT không phải là yếu tố quyết định trong CCHC. Ngành CNTT không thể đơn phương cải cách hệ thống hành chính. Thực ra CNTT cũng có tác động tới hành chính, nhưng chỉ tạo ra những thay đổi ở một mức độ nhất định. Nếu không có sự tương tác chủ động và tích cực từ phía hành chính, quá trình tin học hóa sẽ rất tốn thời gian và lãng phí, như chúng ta đã chứng kiến. Nếu một đề án (ĐA) tin học hóa bị chặn lại trước bức tường hành chính bảo thủ, các hiện tượng tiêu cực sẽ có dịp phát tác; những người làm CNTT nghiêm túc dễ sinh tâm lý chán nản, phải đối phó với sức ép dư luận và ngại gánh vác vai trò đầu tàu chỉ đạo hoặc triển khai.

Trở lại với câu hỏi “Ai là người đứng đầu một chương trình CPĐT”, câu trả lời TS Nguyễn Quang A là người đứng đầu hệ thống hành chính, tức Thủ Tướng. TS Quang A cho biết: “Tôi đã nghiên cứu các ĐA CNTT từ nhiều năm nay, ĐA nào người đứng đầu không phải là người chủ trì thì đều thất bại”. Có lẽ cần nói rõ hơn: Một chương trình CPĐT không phải là một chương trình về CNTT mà là một chương trình CCHC sử dụng CNTT làm công cụ. Nhìn theo hướng này, sẽ thấy rõ vai trò của người đứng đầu hệ thống hành chính rất quan trọng; và đúng là sai lầm nếu thiết kế, thực hiện các ĐA, dự án CNTT một cách độc lập. Theo TS Nguyễn Chí Công, kể cả cách gọi “đề án CNTT” cũng không nên dùng nữa, vì mục đích của ĐA là CCHC chứ không phải CNTT.

Cải cách như thế nào?
TS Nguyễn Chí Công khẳng định: “Muốn tin học hóa hành chính phải có mô hình”, trong đó định nghĩa tương quan giữa các cơ quan, công dân, doanh nghiệp (rồi mới xây dựng phần mềm PM, hệ thống thông tin). Mô hình TS Công giới thiệu mô hình “one stop” của phương Tây (có lẽ gần giống với cơ chế “một cửa liên thông” trong quyết định 93/2007/QĐ-TTg của Thủ Tướng Chính Phủ), theo đó, người dân chỉ việc đến một nơi để đưa yêu cầu, sau đó quy trình giải quyết như thế nào là việc của các cơ quan công quyền, dù yêu cầu đó có thể liên quan đến nhiều cơ quan khác nhau. Nói cách khác, nội bộ các cơ quan phải thông suốt với nhau, phải thoả thuận được luồng công việc (work flow), định nghĩa được quy trình và thời hạn giải quyết.

Để làm được điều này, có lẽ hệ thống hành chính phải chấp nhận bớt đi một số nét đặc thù và phải mạnh dạn tước bỏ đặc quyền không chính đáng của nhiều cán bộ, công chức. Nếu không CCHC mạnh mẽ, sẽ không có CPĐT.

Điểm tựa
Theo TS Nguyễn Thành Phúc, phó viện trưởng viện Chiến Lược BCVT và CNTT, chương trình ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2007-2010 do bộ Thông Tin và Truyền Thông soạn thảo đã quy định người đứng đầu các cơ quan (vốn trực tiếp chịu trách nhiệm về CCHC) phải chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo ứng dụng CNTT. Với quy định này, việc gắn kết giữa CCHC và CNTT sẽ đồng bộ hơn. Theo ông Phúc, “nếu người đứng đầu thực sự trách nhiệm, chủ động thì những khó khăn “muôn thuở” như thiếu vốn, không đồng bộ với cải cách hành chính (CCHC)... sẽ được giải quyết và cả lực lượng chuyên về CNTT cũng sẽ được tăng cường”.

Đây là một hướng tư duy mới. Tuy nhiên, trách nhiệm cụ thể của những người đứng đầu các cơ quan như thế nào, nếu ứng dụng CNTT yếu kém sẽ bị xử lý ra sao... hình như chưa thật rõ ràng. Sự tự giác không phải là một điểm tựa chắc chắn. Nó khác nhau giữa người này người khác, nơi này nơi khác, lúc này lúc khác. Vì thế, cần có thêm những sợi dây ràng buộc trách nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý đối với những người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, trong việc ứng dụng CNTT tại cơ quan, tổ chức đó.

Sắp có quy chế quản lý blog

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 07 Nov 2007 08:27:00 +0000

Trả lời phỏng vấn của ICT News, ông Đỗ Quý Doãn cho biết Bộ 4T đặt mục tiêu ra quy chế quản lý blog trong năm nay. Về cơ bản, quy chế sẽ không có gì mới mà chỉ là gom lại các quy định đang nằm rải rác trong các văn bản khác. Cụ thể, theo lời ông Doãn:

"Luật dân sự, Luật báo chí, Nghị định 55 cũng đã có chế tài xử lý những hành vi vi phạm trên blog, nhưng cần phải đưa ra quy chế riêng, phù hợp hơn, sát hơn vì blog có những đặc thù rất mới. Tuy nhiên, quy chế mà Bộ TT&TT đang xây dựng không thể quy định cụ thể hơn, và cũng không thể có những chế tài khác hơn những chế tài nằm trong các bộ luật khác. Có thể nói đơn giản là quy chế này sẽ gom lại các quy định đang nằm rải rác trong các văn bản pháp luật hiện hành. Việc gom lại còn nhằm cho các chủ thể tham gia blog hiểu được họ được làm gì, không được làm gì. Những người viết blog biết là họ được đưa thông tin gì, các tổ chức biết cơ sở để giáo dục những thành viên của họ và ngay cả các nhà cung cấp dịch vụ kể cả nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài cũng biết được là ở Việt Nam có những chế tài như vậy. Hướng của Bộ trong việc xây dựng quy chế này là nhằm phát huy tối đa trách nhiệm của từng chủ thể khi tham gia hoạt động blog. Quy chế này cũng là cơ sở để đặt yêu cầu với các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài. Trong những trường hợp đặc biệt, Bộ sẽ làm việc với các nhà cung cấp dịch vụ, cả của nước ngoài".

Giá Bộ 4T đưa cái dự thảo quy chế này lên mạng để các blogger góp ý thì hay.
--
Ảnh trong bài là của ICT News
---

Quản blog bằng Luật Báo chí?

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 31 Oct 2007 10:59:00 +0000

Trên tờ ICT News, bác Phạm Hồng Hải, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội phát biểu:

"Về cách quản lý, tôi cho rằng nên coi blog là một kênh thông tin, giống như những kênh thông tin khác. Với cách nhìn như vậy, có thể coi blog là một loại hình báo chí, như thuật ngữ nhiều người thường gọi gần đây là “báo chí công dân”. Nên việc quản lý cũng có thể áp dụng Luật báo chí".

Bác Hải nói thế nào.
Nếu chỉ là một kênh thông tin giống như những kênh thông tin khác mà đã coi là một loại hình báo chí thì chắc sẽ phải đưa ráo cả các website, diễn đàn, các mạng xã hội như MySpace, YouTube, Facebook... vào Luật Báo chí, vì đó cũng là những kênh thông tin. Đặc biệt, những kênh thông tin này hầu hết không phải thuộc sở hữu của chúng ta, mà là của các công ty nước ngoài. Hóa ra Việt Nam đi quản lý báo chí của nước ngoài (nếu nước họ cũng coi blog là báo chí)? Khó cho các nhà bảo vệ pháp luật Việt Nam khi phải đi hạch cơ quan (thực chất là doanh nghiệp) "chủ quản" ở nước ngoài của những "tờ báo blog" do các "nhà báo công dân" ở Việt Nam viết, vi phạm Luật Báo chí Việt Nam.

Hiện nay Việt Nam có khoảng 70 báo điện tử và 2.500 trang tin điện tử. Nếu coi blog là báo chí, Việt Nam sẽ có khoảng từ 2 đến 4 triệu + 70 báo điện tử và 2.500 trang tin điện tử (cũng được coi là kênh thông tin nhưng không được công nhận là báo điện tử). Con số báo điện tử sẽ tiếp tục tăng vùn vụt trong thời gian sắp tới, vì lượng thuê bao và lượng người sử dụng Internet ở Việt Nam đang bùng nổ. Ít nữa các mạng viễn thông phát triển lên 3G thì toàn dân là tổng biên tập, mỗi người là tổng biên tập mấy "báo" một lúc, vì ai ai cũng có thể kết nối, kết nối luôn luôn và nơi nơi. Các cuộc họp giao ban báo chí sẽ đông vui phải biết.

Lúc đó hội nhà báo sẽ là hội nghề nghiệp to nhất Việt Nam. Việt Nam chắc sẽ có đông nhà báo chính quy nhất thế giới (vì chắc có mỗi VN quy định blog là báo chí). Ngoài ra, nếu đưa blog thành đối tượng điều chỉnh của Luật Báo chí thì có nghĩa là NN đã chính thức công nhận báo chí tư nhân. Ố là là.

Nếu quản lý blog bằng Luật Báo chí, có thể thấy ngay là cơ quan phụ trách về báo chí sẽ mất điểm thi đua vì dù có nghìn mắt nghìn tay cũng không thể hoàn thành nhiệm vụ. Trung Quốc to vậy còn chưa bắt buộc được các blogger phải đăng ký tên thật, thế mà bác Hải lại muốn VN làm bạo hơn cả Trung Quốc. Không rõ theo bác Hải thì bloggers có phải đến cửa này cửa khác làm các thủ tục cần thiết để xin cấp phép ra blog không?

Nếu bác Hải muốn coi blog là báo chí để yêu cầu các blogger phải làm nghĩa vụ của nhà báo, thì bác có dám thừa nhận những quyền (của nhà báo) sau cho các blogger không:

- (Được) hưởng một số chế độ ưu tiên cần thiết trong hoạt động báo chí theo quy định của Chính phủ
- Được pháp luật bảo hộ trong hoạt động nghề nghiệp
- Được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ báo chí
- (Được) Khai thác và được cung cấp thông tin trong hoạt động báo chí
(Trích Điều 15 Luật Báo chí sửa đổi)

--
Đọc thêm:
+ Ngày 2/7/07, bác Vũ Xuân Thành, chánh Thanh tra Bộ VHTT cho biết sẽ đưa nội dung quản lý blog vào Luật Báo chí sửa đổi.

+ Ngày 17/9/2007 bác Đỗ Quý Doãn, Thứ trưởng Bộ TTTT phát biểu ngược lại. Trích:

Đưa khái niệm blog là một loại hình báo chí là không chính xác về mặt pháp luật.
Luật Báo chí sửa đổi tới đây sẽ không có nội dung quản lý blog. Vì nếu đưa vào Luật Báo chí, vô hình chung đã công nhận blog là một loại hình báo chí.

+ Blog là cái giống gì?
--

A đây rồi, ý thức bản quyền

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 31 Oct 2007 04:53:00 +0000

(Ảnh của BBC)

Tin Thỏa thuận về bản quyền tác phẩm báo chí trên Tuổi trẻ 30/10/07:

Để góp phần thực hiện Luật sở hữu trí tuệ đã có hiệu lực từ ngày 1-7-2006, ngày 20-10-2007 tại TP.HCM, đại diện các báo: Lao Động, Sài Gòn Giải Phóng, Thanh Niên, Tiền Phong, Tuổi Trẻ đã ký kết Bản thỏa thuận chung về trao đổi và bảo vệ bản quyền tác phẩm báo chí.

Các báo tham gia bản thỏa thuận chung này đã thống nhất:

- Tôn trọng bản quyền tác phẩm báo chí theo qui định của Bộ luật dân sự, Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản pháp luật khác, đặc biệt liên quan đến loại hình báo điện tử.

- Mỗi báo tham gia thỏa thuận này được đăng lại trên trang điện tử, phụ bản báo in tiếng nước ngoài của báo tác phẩm báo chí thuộc quyền sở hữu của báo khác tham gia thỏa thuận mà không phải xin phép và trả nhuận bút.

- Yêu cầu các báo điện tử và/hoặc trang tin điện tử khác không tham gia thỏa thuận này tôn trọng bản quyền tác phẩm báo chí của những báo tham gia thỏa thuận này, chỉ đăng lại tác phẩm báo chí của báo nào tham gia thỏa thuận khi có sự thỏa thuận với báo đó.

Thỏa thuận chung trên sẽ được thực hiện kể từ ngày 1-1-2008.

Chúng tôi hi vọng các cơ quan chức năng, các báo đồng nghiệp, các đơn vị có trang tin điện tử sẽ ủng hộ tích cực cho các báo tham gia thỏa thuận này trong việc thực hiện theo đúng pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Hoan hô! Hành động này cho thấy một số tờ báo đã tự biết ngượng khi copy bài của báo khác mà không thèm hỏi nhau lấy một câu. Tuy nhiên, cái kiểu những tờ tham gia thỏa thuận có thể đăng lại tất cả các tác phẩm của nhau trên báo điện tử cũng chưa hẳn văn minh lắm nhỉ. Vì làm như thế thì khó mà xây dựng được thương hiệu, khó mà khẳng định mình "là một, là riêng, là thứ nhất". Vì đối với người đọc có văn hóa, một bài mà gặp ở nhiều nơi thì cũng mất sướng. Sau khi thực hiện một thời gian, thể nào cũng có tình trạng báo này cống hiến nhiều hơn, báo kia cống hiến ít hơn. Những báo có ít bài hay đương nhiên được hưởng lợi nhiều hơn, khiến các báo có nhiều tin bài hay thấy không công bằng...

Giải quyết chuyện này, tốt nhất các báo nên làm theo đề nghị của bác Trần Ngọc Thái Sơn (SonnyMotives):

"Chỉ đăng tiêu đề và một vài dòng đầu tiên của bài viết; khi người đọc nhấp vào tiêu đề này, họ sẽ được dẫn ngay đến trang web chủ sở hữu của bài viết đó. Đây là cách mà trang tin của Google và nhiều trang tổng hợp tin tức thường làm".

Đây cũng là cách mà một số báo Mỹ sử dụng (Tham khảo: Newspapers to Use Links to Rivals on Web Sites)

Có thể, sau khi tham gia thỏa thuận nói trên, các báo này sẽ kêu nhiều hơn về hành vi ăn cắp bản quyền của các báo điện tử và trang tin khác, do đó sẽ tác động mạnh hơn đến ý thức và hành động tuân thủ các luật về bản quyền của cộng đồng báo điện tử nói chung.
--

Nhà báo viết blog, thì sao?

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 30 Oct 2007 15:14:00 +0000

Trong Bàn tròn trực tuyến về blog của VietnamNet có đoạn nói về các nhà báo viết blog như sau:

"Nhà báo Bình Minh: Vậy ông đánh giá thế nào về việc các blogger là nhà báo hoặc phóng viên sử dụng blog như một phương tiện thu hút một lượng độc giả riêng, tạo dư luận riêng của mình bên ngoài tòa soạn?

TS. Nguyễn Sĩ Dũng: Vấn đề đó nên là vấn đề của tòa soạn hơn là nằm ngoài tòa soạn, không phải là vấn đề của công chúng hay thậm chí của các nhà chức trách. Nếu anh Joe đến đây thì chắc hẳn anh ấy cũng rất quan tâm với cái việc sẽ xuất hiện trước công chúng như thế nào.

Khi tham gia một chương trình nào đó, với một cơ quan báo đài nào đó hay đơn vị nào đó, rõ ràng cam kết của anh phóng viên với một tờ báo là hợp đồng với những quy định cụ thể. Nếu quy định không chặt thì phóng viên có quyền đưa thông tin ra bên ngoài theo những kênh riêng như blog.

Nếu hợp đồng đã quy định chặt thì anh ta có lẽ không được phép làm như thế. Có những tờ báo thì quy định chặt việc này, nhưng một số tờ báo thì không chặt lắm. Ví dụ như đại học Harvard thì không chấp nhận việc giáo sư của họ giảng dạy ở bên ngoài. Nhưng các trường khác thì chấp nhận chuyện đó. Đó cũng là chính sách của từng tờ báo nữa.

Trong trường hợp đưa thông tin đưa ra bên ngoài thì có thể ảnh hưởng đến tờ báo, nhưng cũng có thể là nước đôi. Người phát tán được chú ý thì tờ báo cũng được chú ý. Hiệu quả đến đâu chúng ta chưa biết được, nhưng khi thông tin của blogger – nhà báo được đọc nhiều, có thể tờ báo ấy cũng được đọc nhiều hơn".

Không hoàn toàn đồng ý với bác Sĩ Dũng. Theo tôi, cần phân biệt rõ phóng viên viết blog với tư cách nào. Nếu viết blog với tư cách cá nhân, thì đó là việc riêng của phóng viên (hay bất cứ ai), có lẽ tòa soạn không có quyền cấm cản, dù là ràng buộc dưới hình thức hợp đồng. Một tờ báo, nếu thấy cần thiết, có thể yêu cầu người của mình không được viết blog với tư cách phóng viên của tờ báo đó, không được cung cấp những thông tin có được nhờ vị trí phóng viên của tờ báo đó, không được đưa thông tin nội bộ ra ngoài, không vi phạm pháp luật (cái này thì chẳng cần bảo phóng viên cũng phải tự liệu), không viết những điều gây tổn hại lợi ích chung của báo. Và, có thể, không được sử dụng thời giờ của tòa soạn (quy định trong hợp đồng) để viết blog hoặc làm những việc riêng khác.

Như thế, nếu có thông tin sai, hay bôi nhọ, hay xuyên tạc (vi phạm pháp luật)... trên blog của phóng viên nào, thì cá nhân phóng viên đó sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật (chứ không phải “hoàn toàn không chịu trách nhiệm gì về sự đúng sai của những thông tin mà mình đưa ra” như có bạn đọc báo Thanh Niên lo ngại). Một tờ báo, cũng như một cơ quan, một công ty, không thể, và chắc không có quyền quản lý đến cả những việc riêng tư của nhân sự của mình.

Dẫn chứng của bác Sĩ Dũng về việc ĐH Harvard không chấp nhận cho các giáo sư giảng dạy bên ngoài có vẻ không thật phù hợp cho quan hệ tòa soạn - phóng viên. Nếu bác Dũng dẫn chứng một tờ báo nào đó không chấp nhận cho phóng viên viết blog thì thuyết phục hơn. Về bản chất, quyền giảng bài (có thể hiểu là bán các bài giảng, giờ giảng của mình) ở trường khác sau khi ký hợp đồng với một trường nào đó như Harvard và quyền được tự do viết lách, phát ngôn với tư cách công dân là 2 quyền khác nhau. Quyền thứ nhất có thể được xác định trong hợp đồng, tùy theo hợp đồng, vì đó là quan hệ riêng giữa Harvard và các GS. Còn quyền thứ 2 được Hiến pháp và pháp luật bảo vệ, vượt ra khỏi khuôn khổ quan hệ phóng viên - tòa soạn. Nhà báo thì cũng phải có quyền công dân.

Còn việc nhà báo viết blog “thu hút một lượng độc giả riêng, tạo dư luận riêng của mình bên ngoài tòa soạn” thì có gì phải bàn nhỉ? Đấy là nhu cầu của người ta thì mặc người ta. Miễn là nội dung dùng để “câu khách” không vi phạm gì thì thôi. Còn nếu nội dung vi phạm nội quy, luật pháp, đạo đức, thì cứ việc phê phán, quy trách nhiệm, xử lý... căn cứ vào nội dung.
--

Bước lùi của CNTT Việt Nam?

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Fri, 26 Oct 2007 09:34:00 +0000

Trong thư từ nhiệm của bác Trần Lạc Hồng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tin học TP Hồ Chí Minh có đoạn:

"Tôi rất mong rằng suy nghĩ của tôi sau này được chứng tỏ là sai. Tôi xin chia xẻ với tính chất nội bộ giữa những Anh Chị trong Hội.
Về bức tranh chung của ngành CNTT thì nay với sự thành lập bộ Thông tin - Truyền thông (TT-TT), vai trò của nó đã không còn quan trọng:
Về chức năng, nó chỉ là một trong nhiều chức năng như báo chí, in ấn, phát hành, thông tin, bưu chính và viễn thông mà Bộ này đảm trách.
Về tính chất, nó không còn mang tính chất là một ngành công nghiệp. Một thay đổi nhỏ về danh xưng nhưng có ý nghĩa lớn là sự đổi tên từ Vụ Công nghiệp CNTT của Bộ Bưu Chính Viễn Thông (BCVT) sang Vụ CNTT của Bộ TT-TT. Phải chăng CNTT chỉ được xem là một ngành dịch vụ hỗ trợ cho truyền thông mà thôi ?
Tôi cho rằng đây là một bước lùi của ngành CNTT.
Theo nhận định của nhiều người trong giới thì CNTT trước đây đã bị chậm trễ hai lần: một lần khi Ban Chỉ Đạo quốc gia về CNTT bị giải thể (1998) làm chậm lại kế hoạch 1995 -2000. Sau đó là việc chuyển chức năng quản lý CNTT từ Bộ Khoa học và Công nghệ sang Bộ BCVT mới thành lập (2002) với các lãnh đạo phần lớn từ ngành viễn thông. Điều này làm chậm thêm vì tốn thời gian để lãnh đạo bộ BCVT cảm nhận sâu sắc trọng trách của mình.
Đến nay là lần thứ ba. Lần thay đổi lớn về chức năng của CNTT. Cơ hội cho ngành CNTT không còn nữa. Thật là một điều đáng tiếc.
Con đường từ thực trạng một nền tiểu thủ công nghiệp CNTT hiện nay tiến đến một ngành công nghiệp CNTT phát triển ngày càng xa".

Không hiểu sao bác Lạc Hồng chỉ căn cứ vào việc đổi tên của bộ và của cục chuyên trách về CNTT để kết luận như vậy nhỉ? Thực ra, nếu không kể phần chuyển từ Bộ VHTT cũ sang thì chức năng, nhiệm vụ, bộ máy của Bộ 4T cũng vẫn như Bộ BCVT mà thôi. CNTT Việt Nam (thư của bác Hồng chủ yếu nhấn mạnh đến công nghiệp CNTT) có lùi hay không, theo tôi, phụ thuộc vào việc Bộ 4T thực hiện vai trò quản lý thế nào, tầm nhìn và năng lực của lãnh đạo bộ ra sao, chính sách về CNTT của Nhà nước và nhiều yếu tố khác, chứ không phụ thuộc vào tên cơ quan quản lý. Trước đây, tên "Bộ BCVT" cũng không có yếu tố CNTT trong đó, nhưng CNTT vẫn được bộ này coi là quan trọng mà.

Việc đổi "Vụ công nghiệp CNTT" thành "Vụ CNTT" chắc là để vụ này "bao" thêm mảng ứng dụng CNTT cho cân thôi. Không nhất thiết trong tên phải có chữ "công nghiệp" thì mới quản được về công nghiệp. Ngành công nghiệp CNTT về tính chất vẫn là ngành công nghiệp CNTT, bất chấp tên cơ quan quản lý là gì.
--

Báo điện tử: Bao giờ hết "sở hữu tập thể" - phần 2

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 24 Oct 2007 18:02:00 +0000

Ăn cắp, vì sao?
Nhân ngày 21-6-2007, giáo sư Trần Hữu Dũng có bài viết về báo điện tử VN, trong đó nhận xét tình trạng báo này xào bài của báo khác như sau: “Tôi hoàn toàn không hiểu “triết lý” của việc này, bởi vì đơn giản đó là một hành động ăn cắp...”. Và giáo sư kết luận “đây đúng là luật rừng”.

Có lẽ GS Trần Hữu Dũng sống ở nước ngoài lâu năm nên thấy lạ. Thực ra, hành động mà GS gọi là “ăn cắp” không khó hiểu lắm, nếu nhìn lại hoàn cảnh ra đời và phát triển của báo điện tử ở VN.

Năm 1997, VN mới chính thức kết nối Internet. Năm 1998, VN mới có tờ báo điện tử chính thức đầu tiên (báo Nhân Dân điện tử). Cho đến trước khi có hiện tượng bùng nổ Internet băng rộng (vào năm 2005), hầu hết người Việt còn rất xa lạ với Internet. Hệ thống cơ sở pháp lý cho nội dung thông tin trên Internet hầu như chưa có. Các hoạt động chuyên nghiệp trên môi trường mạng rất ít. Người đọc báo mạng chủ yếu là những người trẻ, thiếu kiến thức, ý thức về luật pháp, đặc biệt là ý thức bản quyền.

Chính vì thế, mấy năm trước đây, phóng viên các báo điện tử đi làm khá chật vật. Hầu hết những nơi họ đến liên hệ không hiểu báo điện tử là gì, tại sao báo mà lại không có giấy.

Cũng chính vì thế, báo điện tử cứ sao chép bừa phứa mà không bị bạn đọc phản ứng. Thậm chí, trong thời gian đầu, từ người đọc cho đến chính các cơ quan báo, đều có tâm lý coi báo giấy là báo chính thức, bộ mặt của tờ báo; còn báo điện tử là báo phụ, là thử nghiệm, là “sân sau”, đăng lăng nhăng tí cũng được.

Về mặt văn hóa, tình trạng “sở hữu tập thể” đối với các tác phẩm báo điện tử có thể xem là hệ quả của một lối tư duy luộm thuộm, dễ dãi, thiếu tôn trọng mình, thích ăn không của người khác.

Một đặc điểm rất quan trọng nữa là các báo điện tử Việt Nam hoàn toàn miễn phí nội dung, và thời gian đầu có ít quảng cáo, nên người copy thì nghĩ rằng mình không vi phạm gì (vì không sử dụng cho mục đích thương mại); người bị copy thì cảm thấy không ảnh hưởng lắm đến lợi ích của mình. Mãi đến cuối năm 2005, nhận thức đó mới bắt đầu thay đổi, đánh dấu bằng phát biểu của ông Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền Tác giả Văn học Nghệ thuật:

“Lấy bài của người khác dù đã đăng báo để đưa lên trang web của mình phải xin phép và nếu có thu lợi thì phải trả tiền. Trong trường hợp các trang web hoặc báo điện tử không thu phí truy cập nhưng có quảng cáo, đó cũng là một hình thức trả tiền của bạn đọc”.
(Theo Tuổi trẻ)

Hoàn cảnh mới, thói quen cũ
Đến nay, hoàn cảnh đã thay đổi. Internet phát triển rất nhanh và đã xâm nhập sâu vào đời sống. Theo thông tin từ Bộ Thông tin và Truyền thông, số người sử dụng Internet hiện đạt khoảng gần 16 triệu người, chiếm tới gần 20% dân số, và con số này đang tiếp tục tăng nhanh. Người đọc báo mạng ngày càng nhiều và trình độ chung của người đọc đã cao hơn hẳn, ý thức của họ về bản quyền cũng tăng dần. Báo mạng ngày nay đã trở thành một lực lượng truyền thông quan trọng, đôi khi lấn át báo giấy ở một số khía cạnh. Các doanh nghiệp đã đánh giá cao hơn về tiềm năng của quảng cáo trực tuyến và ngày càng chi cho quảng cáo trực tuyến nhiều hơn. Đặc biệt, chúng ta đã có Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực từ 1/7/2006.

Tất cả đã thay đổi, trừ thói quen “ăn cắp” vẫn còn nguyên. Đã gần 2 năm sau phát biểu của ông Vũ Mạnh Chu, vẫn không thấy cơ quan quản lý nào đả động đến vấn đề này.

Báo điện tử: bao giờ hết "sở hữu tập thể"? (phần 1)

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Wed, 17 Oct 2007 16:02:00 +0000

Báo này vừa “cày” xong một bài, lập tức hàng loạt báo khác nhảy vào xâu xé thành quả. Đó là một điều quái gở trong làng báo điện tử Việt Nam, làm cùn nhụt động lực sáng tạo và làm mất cơ hội của những tờ báo, trang tin nghiêm túc.

Khi page views là tài sản
Việc thu phí người đọc báo trực tuyến mang lại cho tờ The New York Times (NYT) khoảng 10 triệu đô la mỗi năm. Nhưng từ ngày 19/8/2007, “ông kẹ” báo chí này đã bỏ thu phí đọc báo trực tuyến, với mục đích kiếm được nhiều tiền hơn!

Theo giải thích của NYT, nguồn thu từ những người trả tiền đọc báo trên mạng mặc dù đạt mức mong đợi, nhưng không tăng nhanh bằng nguồn thu từ quảng cáo trực tuyến. Có một sự thay đổi lớn dẫn tới kết quả đó: Càng ngày càng có nhiều bạn đọc đến với NYT thông qua công cụ tìm kiếm và những liên kết trên các wesite khác, thay vì truy cập thẳng vào webiste của NYT. Những người đọc gián tiếp này không thể xem phần nội dung có tính phí, và ít có khả năng họ sẽ trả tiền để đọc như những người đọc trực tiếp trung thành trước đây. Nếu miễn phí nội dung cho những người đọc gián tiếp, NYT sẽ có lượt truy cập (page views) cao hơn nhiều và điều đó làm tăng thu nhập từ quảng cáo trực tuyến. Ngược lại, nếu cứ duy trì mô hình thu phí trực tiếp, nó sẽ trở thành "chướng ngại vật" đối với mô hình kinh doanh dựa theo quảng cáo trực tuyến (nhiều tiềm năng hơn). Một vị phụ trách quan trọng của NYT cho biết chính họ cũng không lường trước được về sự bùng nổ lượng truy cập xuất phát từ những cỗ máy tìm kiếm như Google, Yahoo và một số website khác.

Sự điều chỉnh phương thức kinh doanh của NYT online là phù hợp với sự phát triển của các ứng dụng trên Internet và những tập quán mới của người dùng mạng. Vì đây là những yếu tố mang tính toàn cầu, nên thời cơ thu hoạch lớn từ quảng cáo trực tuyến không chỉ đến với NYT mà còn đến với các báo điện tử Việt Nam.

Một người làm, cả làng "ăn"
Tuy nhiên, nếu NYT là một tờ báo Việt Nam viết bằng tiếng Việt, và nếu nó làm ăn nghiêm túc, chắc chắn những toan tính làm tăng lợi nhuận từ quảng cáo của nó sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Vì, vẫn mang tiếng giữ bản quyền đối với các bài viết của mình, nhưng các bài viết của nó sẽ bị cắt và dán la liệt trên các báo điện tử và trang tin khác, từ lớn đến bé, từ uy tín cao đến uy tín thấp. Dấu hiệu để nhận biết nguồn bài gốc thường là một đôi chữ nhỏ, nằm kín đáo ở cuối bài và đôi khi lẩn sau những dòng quảng cáo như hình sau:

Tệ hơn nữa, có những trang cắt-dán mà không dẫn nguồn, hoặc copy lại từ một trang đã copy và dẫn luôn trang đó làm nguồn. Có báo tự cho mình quyền cắt xén, biên tập tin bài copy của báo khác, làm hỏng tính nguyên vẹn của tác phẩm và có thể gây hiểu sai ý của bài gốc. Có những website hầu như không có nội dung nào của mình, cắt dán từ đầu chí cuối. Nhưng nếu nhìn trên trang chủ của website đó thì tuyệt nhiên không thấy dấu hiệu gì là toàn nội dung cắt dán. Nói chung, các chiêu lập lờ thì có nhiều và cũng đã nhiều người nói rồi, như ở đây và ở đây.

Thế là những bài báo hay, những tìm tòi độc đáo, công lao khó nhọc của NYT lại mang đến lượng truy cập và tiền quảng cáo cho cả những đối thủ cạnh tranh của nó. Một năm sau, nhiều năm sau, những bài viết cắt dán vẫn nằm ở những website đó, nghiễm nhiên trở thành tài sản và mang lại lợi ích lâu dài cho người copy nó.

Nếu NYT là một tờ báo nhỏ hoặc báo chuyên ngành, nó sẽ càng “chết” nữa, vì đã nhỏ hoặc chuyên ngành thì ít người truy cập trực tiếp. Trong khi đó, nếu sử dụng công cụ tìm kiếm (với các từ chuyên ngành chẳng hạn), người ta rất dễ thấy các bài của NYT trên những website khác là chính. Những website này thường nằm ở vị trí cao hơn trong kết quả tìm kiếm, vì thông tin ở đó nhiều hơn (do copy nhiều) nên có nhiều người đọc hơn dẫn đến lượng truy cập cao hơn và các cỗ máy tìm kiếm (sau khi nhận thống kê từ những dịch vụ như Google Analytics) sẽ “ưu ái” hơn. Ngoài ra, theo Sonny Motives, một khi không phải mất công làm báo thì những website chuyên copy có thể đầu tư nhiều hơn vào việc quảng bá và cải thiện vị trí kết quả tìm kiếm.

Làm thế nào một tờ báo, trang tin điện tử ở Việt Nam có thể bảo vệ thành quả của mình, tăng sức cạnh tranh? Cách mà các hầu hết các báo làm trong thời gian qua là “Ông cóp của tôi thì tôi cũng cũng cóp lại của ông”. Cuối cùng, chúng ta có một thực trạng rất bát nháo về bản quyền báo điện tử.

(Còn tiếp)

Blog là cái giống gì?

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Mon, 15 Oct 2007 15:24:00 +0000

Theo dõi các bài bàn về blog và quản lý blog, thấy nhiều người vẫn hiểu blog là "nhật ký điện tử" hay "nhật ký trực tuyến". Cách hiểu ấy rõ là không hợp, vì blog "quái đản" lắm chứ không chỉ như nhật ký. Dưới đây là một số cách dùng blog khác với nhật ký:

Sưu tầm và lưu trữ tư liệu trực tuyến, trong đó có thể có cả hình ảnh, âm thanh, video...

Ghi chép, trao đổi ý tưởng, thảo luận... phục vụ công việc và các hoạt động khác

Vận động thực hiện một nhiệm vụ, công việc gì đó (ví dụ blog Đoàn Kết vận động cứu trợ nạn nhân bão lụt)

Phục vụ giảng dạy, học tập (như blog này hoặc blog này)

Kinh doanh, buôn bán (giới thiệu sản phẩm, bán hàng, nhận phản hồi của khách hàng)

Đăng tải các tác phẩm văn học, nghệ thuật (văn, thơ, ảnh, nhạc, phim...), kể cả những tác phẩm viết từ đời tám hoánh.

Đưa tin, phân tích, đưa ra ý kiến về bất cứ chủ đề, đề tài gì (cách nói thế nào, xử phạt ra sao nếu nội dung vi phạm pháp luật lại là chuyện khác)

Giao lưu, kết bạn.

Tiếp thị bản thân (mà cũng có thể tiếp thị cho người khác, hoặc tiếp thị hình ảnh Việt Nam chẳng hạn), tìm việc.

... (chắc còn nữa)

Từng đấy tác dụng mà cứ trói em nó vào một cái tên “nhật ký trực tuyến” thì tội nó quá. Thử xem một vài định nghĩa hoặc cách hiểu khác xem nào:

“Blog là nhật ký riêng tư khi người viết chỉ viết cho riêng mình” (Cách hiểu của nhà báo Hoàng Nguyên Vũ trong cuộc trao đổi với nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên trên báo TT&VH cuối tuần, 12/10/07. Bài báo này được đăng lại trên blog của Phạm Xuân Nguyên).

Không chắc, vì khi để chế độ just me (không public), tôi cũng có thể dùng blog không phải như nhật ký, ví dụ dùng để sưu tầm tư liệu, ghi chép ý tưởng, học tập, đăng tải các tác phẩm văn học, nghệ thuật...

Khi để ở chế độ public, “blog đã thành một công cụ phát ngôn, một phương tiện phát ngôn” (Hoàng Nguyên Vũ, bài đã dẫn)

Không hẳn, vì khi public, tôi có thể dùng nó như một công cụ học tập, kinh doanh, sưu tầm tư liệu, giao lưu kết bạn… Khi tôi không thích phát ngôn thì đừng bắt tôi phát ngôn.

Là phương tiện truyền thông cá nhân?

Cũng không hoàn toàn, vì khi tôi để ở chế độ riêng tư thì không thể xem đó là phương tiện truyền thông. Thậm chí tôi để public thì cũng chưa chắc nó đã mang tính truyền thông. Và cũng không phải cứ cá nhân thì mới dùng blog. Hoàn toàn có thể có (và thực tế đã có) những blog của một nhóm, một lớp, một công ty, một tổ chức… Về kỹ thuật, có thể set quyền cho nhiều người viết chung một blog.

Là báo trực tuyến?

Không đúng, vì chẳng có ban biên tập, chẳng có ai là tổng biên tập và cách tổ chức, tiêu chí bài vở, tôn chỉ mục đích, thời gian cập nhật nói chung là khác, chưa nói đến cơ chế cơ quan chủ quản ở VN. Ấy thế mà em nó từng được đề nghị đưa vào Luật Báo chí.

Là website cá nhân?

Gần đúng, nhưng dễ nhầm với các trang web và website truyền thống (ít tính tương tác). Mặt khác, không chỉ có cá nhân mới sử dụng blog.

Thực ra “nhật ký” chỉ là một cách dịch, mà cách dịch ấy quá hạn hẹp, không thấy hết được “mặt thật” của blog. Tớ thử đưa ra một định nghĩa như vầy:

Blog là một phương tiện đăng tải, lưu trữ nội dung số trên mạng, theo thứ tự mới trước - cũ sau; phù hợp với đối tượng sử dụng cá nhân hoặc nhóm nhỏ; dễ dàng kết nối với nhau; có thể tương tác với người đọc, người xem, người nghe thông qua chức năng comment...

Xem ra định nghĩa này mở hơn một tí, nhưng mà dài quá và cũng chưa chắc đã đủ.
Ầy dà, cái thằng cu blog đúng là ba đầu sáu tay. Tớ không nghĩ ra được từ/cụm từ nào khác ngắn gọn để gọi nó cho đáng. Chỉ có một từ có thể dùng mà không phải lăn tăn gì, đó chính là “blog”. Đành mượn từ của thằng Tây vậy.

Có bạn thấy người ta dùng blog không như nhật ký thì bức xúc hỏi: "như vậy blog có còn là nhật ký cá nhân nữa hay không?". Hay chửa, sao blog cứ phải là nhật ký cá nhân? Sao lại bắt thực tế chạy theo định nghĩa (hoặc cách hiểu) của mình như thế?
--
Xem bản đăng trên tạp chí Tia Sáng
--
Đọc thêm:
- Định nghĩa về blog trên Wikipedia
- Định nghĩa trên Answers
----------------

Tránh tắc đường bằng điện thoại di động

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Mon, 08 Oct 2007 04:11:00 +0000

Trích báo Tuổi trẻ:

Từ ngày 5-10, người dân có thể cập nhật thông tin về tình hình giao thông trên địa bàn TP Hà Nội bằng tin nhắn trên điện thoại di động qua số điện thoại 8769.

Những nội dung cung cấp qua tin nhắn bao gồm các điểm ùn tắc, thời gian ùn tắc, tuyến đường tránh khi xảy ra kẹt xe... hay được chỉ dẫn về các đoạn đường úng ngập và phương án lựa chọn tuyến đường thay thế. Trước mắt, dự án sẽ được triển khai thực hiện thử nghiệm trong hai tháng với giá 1.000 đồng/tin nhắn hoặc 15.000 đồng cho bản tin tổng hợp hằng ngày.

Liệu có nhiều người dùng dịch vụ này không nhỉ? Và hiệu quả của nó đến đâu?
--

Cái khó của kẻ đi trước

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 02 Oct 2007 05:00:00 +0000

Cũng góp thêm một tiếng về Đề án 112:
--
Khi Đề Án 112 (ĐA 112) tham gia vào hệ thống hành chính, nó đơn phương; và khi tác động để tạo ra sự thay đổi sâu trong nền hành chính, nó vô phương.

(Ảnh: Tài liệu giảng dạy của Ban đều hành ĐA 112)

Khi ông Vũ Đình Thuần, ông Lương Cao Sơn và một số cá nhân khác bị bắt, nhiều người nghĩ rằng thất bại của ĐA 112 là do những cá nhân đó gây ra. Rõ ràng, nếu những thông tin đã công bố là chính xác, có thể khẳng định họ tham gia làm ĐA 112 sụp đổ.

Nhưng họ có đóng vai trò chính trong thất bại của ĐA hay không? Giả sử vẫn với bộ máy ấy (Văn phòng Chính Phủ), trong bối cảnh ấy, nhưng trao quyền cho những cá nhân khác, tạm gọi là những “cá nhân sạch”, thì những “người sạch” đó có thực hiện nổi ĐA 112 không? E rằng, so với tham vọng của những người thiết kế, ĐA đã thiếu những nền tảng quan trọng để thành công.

Trong những kết quả của ĐA 112 mà công văn số 4294 ngày 3/8/2007 của VPCP (v/v chuyển giao các kết quả của ĐA 112) nhắc tới, ngoài phần cứng, phần mềm còn có những “sản phẩm phục vụ hình thành cơ sở pháp lý về tin học hóa quản lý hành chính nhà nước”. Điều đó có nghĩa là ĐA 112 được thực hiện khi cơ sở pháp lý cho những hoạt động của nó còn rất thiếu, hoặc là những cơ sở hoàn toàn không thuận lợi cho việc làm tin học. Chính vì thế, ban điều hành (BĐH) ĐA phải tự lo hình thành lấy cơ sở pháp lý đó. Đây là việc vượt ra ngoài chức năng của BĐH một ĐA. Nhưng nếu không làm thì ĐA không triển khai được, cho nên họ phải xoay xở để “sáng chế” ra những quy đinh, quy trình cần thiết và tìm cách nhờ cơ quan này cơ quan khác thông qua. Như thế, BĐH ĐA 112 đã gánh lấy cái khó của kẻ đi trước, kẻ khai hoang. Mặt khác, nhờ có thể tự tạo ra những “sản phẩm phục vụ hình thành cơ sở pháp lý”, họ cũng dễ lồng vào đó những yếu tố có lợi cho riêng mình.

Khó khăn lớn hơn đối với BĐH ĐA 112, nằm ngay trong ý đồ của ĐA, phần nào thể hiện qua cái tên “tin học hóa quản lý hành chính nhà nước”, có thể hiểu là đưa tin học vào làm biến đổi hệ thống hành chính.

Công bằng mà nói, việc đưa tin học vào các CQNN không phải không tạo ra thay đổi. Nhiều người nhờ đó đã làm quen với máy tính, biết đến Internet và hình thành ý thức về một phương tiện làm việc mới. Thế nhưng, nếu đơn phương tin học hóa, thì chỉ có thể đạt được đến mức ấy thôi, vì một khi tin học can thiệp sâu vào cơ thể hành chính nhạy cảm, bắt những con người đang làm theo guồng quay cũ phải thay đổi quy trình, phải chia sẻ thông tin, công khai thời hạn giải quyết công việc... thì sẽ gặp lực cản. Tin học đã “chạy” trước, nhưng sức ỳ của bộ máy hành chính là rất lớn, và điều đó làm cho chương trình tin học hóa bị lạc bước, trở thành một “dị thể” trong khối hành chính đó. Những trung tâm tích hợp dữ liệu hiện đại nằm đắp chiếu hoặc chỉ được sử dụng rất ít là một hình ảnh tiêu biểu.

Thậm chí, có tỉnh (không làm theo ĐA 112), đã đưa dữ liệu đất đai chi tiết lên mạng, tuyên bố người dân có thể truy cập xem đất đai của cán bộ tỉnh, của nhà hàng xóm. Nhưng sau đó, người ta không còn thấy những dữ liệu chi tiết như thế trên mạng nữa. Đấy là sự trì níu của hệ thống hành chính lạc hậu, khó thay đổi, với rất nhiều mối quan hệ đan xen phức tạp liên quan đến những lợi ích riêng tư.

Cho nên, khi ĐA 112 tham gia vào hệ thống hành chính, nó đơn phương, và khi can thiệp tạo ra sự thay đổi sâu trong nền hành chính, nó vô phương. Không có sự cộng tác của chủ thể hành chính, khả năng hiện đại hóa của tin học chỉ là ảo tưởng. Cái khó của BĐH ĐA 112 lúc này là thi hành một lệnh vượt quá khả năng và tầm vóc của mình: cải tạo hệ thống hành chính.

Nhiều người cho rằng ĐA 112 không có mối liên hệ mật thiết với đề án cải cách hành chính (CCHC) và đó là nguyên nhân khiến nó thất bại. Điều đó chỉ đúng một phần. “Nói chuyện” được với bộ phận CCHC chỉ tạo thêm thuận lợi chứ không làm thay đổi cục diện. Chừng nào bộ máy hành chính còn trì trệ, còn chưa thật sự có những thay đổi lớn, chừng đó tin học còn đứng ngoài lề.

Ngược lại, khi CCHC thật sự làm tốt, muốn thay đổi quy trình, muốn công khai minh bạch, quyết tâm xây dựng một nền hành chính hiện đại, vượt hẳn lên mặt bằng cũ kỹ hiện thời..., chắc chắn CCHC sẽ có nhu cầu “nói chuyện” với “bên” tin học, chủ động thâu nạp tin học cũng như những công nghệ khác làm phương tiện để đạt mục đích.

Cho nên, ứng dụng CNTT hiệu quả phải xuất phát từ quyết tâm thay đổi mạnh mẽ công nghệ hành chính. Trong vai trò “người ra đề”, Nhà Nước cần công bố rõ ràng mình muốn gì (hệ thống hành chính theo mô hình nào, quy trình hành chính ra sao, dòng thông tin vận hành như thế nào, dữ liệu đầu vào là những gì và dữ liệu đầu ra là những gì...), càng cụ thể càng tốt. Phần việc còn lại sẽ là của giới tin học. Thậm chí tin học hay công nghệ gì không cần biết, miễn là làm được.
--
Frame: Sự hăng say ban đầu, ảo tưởng về khả năng của công nghệ và có thể cả những mưu đồ tư lợi... đã che lấp đi những khó khăn mang tính nền tảng của ĐA 112.
---
Bài đã đăng trên tạp chí PC World series B, số tháng 10/2006
-----------------

Về quản lý blog

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Thu, 27 Sep 2007 04:41:00 +0000

Làm "công tác" tư liệu tí:

Cần có chế tài để blog phát triển lành mạnh! (Thanh niên, 1/10/07)

Những nạn nhân của blog "bẩn" (Thanh niên, 1/10/07)

Quản lý blog: tưởng dễ mà khó (24/9/2007, Tin tức online đăng lại của Lao động Thủ đô)

Quản lý blog không có nghĩa là thắt chặt (VTC News, 17/9/07)

Hãy sành điệu với blog (Người lao động 16/9/07)

Quản lý blog và những bất cập (NLĐ, 16/9/07)

Muốn Quản Lý Blog Cũng Như Định Trói Cẳng Chim Trời (blog Huy Đức, 20/8/07)

Quản lý blog (blog Linh, 20/8/07, viết về bài "trói cẳng chim trời" của bác Huy Đức)

Quản Lý Blog (Trả Lời Linh) (blog Huy Đức, 24/8/07)

Blog - Thế giới thật (Lao Động, 22/8/07)

Ngồi trước máy tính, nhà báo Huy Đức thấy gì? (blog Đức Hiển, 21/8/07)

Hủ tiếu! (blog Joe, 11/8/07)

Blog - có quản lý được không? (11/7/2007, TTOL đăng lại của An ninh Thủ đô, An ninh thế giới)

Bộ Tư pháp sẽ vào cuộc quản lý blog (VNExpress, 22/6/07)

Chuyên gia tâm lý và nhà quản lý nói gì về blog? (VietnamNet 09/07/07)

Quản lý blog: Bất lực (Xaluan.com, 5/8/07)

Quản lý blog (Blog 5 xu, 6/6/07)

Cư dân thế giới blog bị quản lý (NLD, 3/7/07, TTOL đăng lại)

Blog cần được quản lý bằng "luật tự nguyện" (VNExpress, 1/12/06)

"Ve vàng và Dế lửa" - hoạt hình 3D Việt Nam

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Thu, 27 Sep 2007 03:30:00 +0000

Trên đây là trailer phim "Ve vàng & Dế lửa" của Hãng phim Hoạt hình Việt Nam.
Dưới đây một số nhận xét của các thành viên diễn đàn 3dvn.com:

paranoidx:

1. nhạc nền ko hay.
2. màu sắc nhiều nhưng nhiều cảnh làm ra lòe loẹt quá, màu sắc môi trường và đối tượng ko khớp, có cảnh cuối nhìn mọi thứ ăn khớp vào nhau trông dễ chiu.
3. các model còn cứng quá
4. texture chưa được đầu tư tốt (cảnh Dế Lữa leo lên cọng rễ cây)
4. concept nhân vật không đặc trưng
5. về diễn hoạt và diễn nhân vật còn nhiều cái phải quan tâm (sự tỉ mỉ và hoạt hình hơn)
6. Về mặt nội dung có lẽ mọi người làm nhiều để cho biết rằng đây là sản phẩm Vietnam do người Vietnam làm nhưng có điều nó chưa có nét đăc trưng của Vietnam mà trông như còn lai tàu nhiều wá, có thể xem các phim hoạt hình vẽ tay, 3D Trung Quốc và 3D có thể thấy được.
7. Các cảnh hoành tráng đều ko thể hiện được sự hoành tráng và vĩ đại, vd : cảnh dế lửa đứng nhìn cánh đồng cỏ(hay lúa?!) từ mõm đá(mõm đá lồi lõm ko ra hoạt hình cũng ko ra realistic model), cảnh trên sân khấu với camera zoom out ra khán giả..
Mình có vài điều góp ý cho các bạn để mong muốn nhìn thấy các sản phẩm tốt hơn. Mình thiết nghĩ, về kỹ thuật, đã đi sau và thừa kế thì phải improve được tốt hơn hoặc bằng(so sánh với các sản phẩm láng giềng(TQ, Sing, Thailand) ) . Về mỹ thuật thì 1 phần nào đó mình thấy có âm hưởng của style Kung Fu Gecko của Egg Storỵ

flash_sunsi

Nhạc đơn điệu quá.Tệ nhất là nhạc đấy

Nguyen van viet

Một khởi đầu đáng để tôn trọng của hãng phim hoạt hình Việt Nam !!!
Đó là điều duy nhất có thể nói lúc này !!!!

trung_buiduc

Nội dung cốt truyện có vẻ chán chán... suốt ngày về mấy con vât. Hết ong vàng đến ếch ộp rồi ve rồi dế ...
Về phần nhạc kém là phải thôi, nứơc ngoài bộ phim hoạt hình có cả 1 thằng soạn nhac riêng rồi cả dàn nhạc , ăn nó thế nào đc..

CrazyWorm (Người của Hãng phim HHVN)

Nhạc phim thì đúng là không đỡ đươc. Các bác biết tiền chi cho nhạc bao nhiêu không? Với 2 triệu thì đố các bác làm được nhạc hay hơn đấy. Nói tóm lại là tiền nào của đấy thôi các bác ạ.

Kiếm được một kịch bản hay đâu có đơn giản. Kịch bản là cái yếu nhất hiện nay của chúng ta, không riêng gì phim HH đến phim truyện còn không có kịch bản nào thật hay nữa là.

"Sĩ phu thời hội nhập" nói về chính phủ điện tử (phần 2)

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Tue, 25 Sep 2007 11:32:00 +0000

(Tiếp theo)

Năm 2003, ông Phan Diễn làm uỷ viên thường trực Bộ Ctrị, tôi gặp đề nghị đổi mục tiêu. Mục tiêu to như thế. Câu đi tắt đón đầu ra rất sai. Đánh Mỹ thì đi tắt được. CNTT thì công nghệ của nó, mạng của nó, tên miền, địa chỉ của nó… Nằm trong thiên la đĩa võng của người ta thì đi tắt cái gì. Ông Phan Diễn nói có lẽ cũng phải thay đổi mục tiêu. Nhưng chỉ thế.

Trong chương trình đào tạo của 112 (mục tiêu thứ 2 trong 6 mục tiêu), tất cả các cán bộ cao cấp kể cả từ chủ tịch nước đều phải dự các khoá học của ĐA 112. Mời các chuyên gia hàng đầu của Mỹ. Năm 2004 có thành lập một ban tư vấn nước ngoài, trưởng ban là người Mỹ và một số người nước ngoài khác. Nhưng không có ai đi học cả. Bản thân các vị đang là trưởng ban đề án 112 và các chương trình khác đều không có ai dự các khoá về e-govement cả.

E-gov chúng ta thường dịch là "chính phủ điện tử" là rất sai lầm. Đấy chính là lý do chính quyền địa phương chờ bao giờ chính phủ xong thì xài. Vì vậy chấp nhận tư tưởng phần mềm dùng chung một cách rất tự nhiên. E-gove nghĩa là hành chính. Hành chính thì cả cấp xã phường trở lên đều giống nhau hết. Làm thì phải làm hết. Nếu dịch là chính phủ thì họ đợi Hà Nội. Chính phủ là một khái niệm chính trị. Có nghĩa là quốc hội bầu ra nội các, chính phủ mới. Nhưng e-Gov không thay đổi. Ông nào lên thì phần mềm vẫn phải chạy. Chỉ có thể điều chỉnh bằng cách quốc hội ra luật mới, chính phủ ra những thông tư, nghị định mới, các chủ tịch tỉnh ra các quyết định của địa phương. Ví dụ một tỉnh được trung ương gán cho một huyện ở tỉnh bên cạnh. Thì từ đó, tất cả những văn bản liên quan đến 2 tỉnh có địa phương phải thay đổi. Đó là sự điều chỉnh chứ không phải thay đổi.

Đến nay một nửa văn bản dùng “hành chính điện tử”. Chính người Đức, cũng không dịch (nếu cũng bị hiểu là chính phủ điện tử) nên để tiếng Anh là “eGov…”

Nước Mỹ đến hôm nay chưa dám nói Mỹ điện tử, mà Việt Nam đã nói đến Việt Nam điện tử. E-Gov của Mỹ là phiên bản thứ 3. 400 tỉ đô. Anh: 23 tỉ bảng. Đức: phiên bản 3. Đây là một hệ thống thông tin (nên mới có phiên bản), là một khái niệm về thông tin (hành chính). Nhưng phải update như thế nào để đối với người dùng vẫn gần như cũ.

Các website chính quyền đều bị biến thành chức năng thành báo điện tử.

ĐA 112 chỉ có thể khuyến nghị, tư vấn, chứ không có quyền bắt ai làm cái gì. Nhân dân hiểu nhầm, nghĩ rằng 112 bắt ai làm cái gì, không phải.

Về quy trình, người ta phê phán 112 nhưng đấy là do Bộ Tài chính làm. Bộ TC làm phiên bản thứ 5 mới được (cơ chế giải ngân theo từng công đoạn). Căn cứ theo đúng 2 cái trong ngành xây dựng: kiến trúc sư, và kỹ sư (rồi cụ thể hóa). Từ khi CNTT chuyển sang công nghệ đối tượng, hoàn toàn tính được chi phí (nhưng vẫn chưa có quy định mới).

Các bộ, của VPCP là khác nhau. Cái ông Thủ tướng phê phán là BĐH của VP Chính Phủ, chứ không phải của Chính Phủ (*). Cần nói rõ ai chịu trách nhiệm ở bộ, ngành, địa phương ấy. Cần thanh tra tất cả những nơi đó. Còn nói 112 là chung chung, chửi đổng.

Năm 97 đã đưa ra yêu cầu có CIO, đề nghị xây dựng một quy chế về chức danh này. Năm 98, tôi phản đối Y2K, cái này tiêu hết 700 tỉ. Lúc đấy VN chưa làm việc online, tôi lấy đầu bảo đảm chả xảy ra gì. Có những việc không phải của anh chính trị thì anh chính trị quyết định và ngược lại. CIO là một thằng quan trọng, hoạch định chính sách và cả ngân sách.

Tôi cũng không biết ai là người viết ĐA 112. Viết một đề án mà trong đó không có sơ đồ nào cả, nhiều khái niệm chưa nhất quán. Thứ 2 là mục tiêu cao. Mục tiêu phải là lượng hoá chứ không thể dùng những từ chung chung kiểu như "về cơ bản" như thế. Nếu biết trước như thế thì đã không nhận lời (Bác Công được bác Đoàn Mạnh Giao ký qđịnh làm tổ trưởng tổ chuyên môn vào đầu 2002 - NVH).

Giải quyết di sản thế nào, tôi nghĩ việc của anh Đam (Vũ Đức Đam, lúc đó thứ trưởng Bộ BCVT) là rất nặng. Nếu giờ không thay đổi mục tiêu thì 5 năm nữa lại thế. Mục tiêu phải rất rõ. Mục tiêu phải định lượng.

CNTT ngày nay không còn như ngày xưa, không còn lập trình ở mức dòng lệnh mà lập trình ở mức đối tượng, trừu tượng hoá, biến thế giới cụ thể kia thành đối tượng của CNTT. Bây giờ người ta sử dụng giải pháp UML. Tôi vẽ đây ông Mỹ cũng hiểu, bất cứ hệ điều hành nào cũng đều đọc được. Đấy là một chuẩn hàng đầu của 112. Quy trình độc lập hệ điều hành, độc lập với phần cứng, độc lập với ngôn ngữ lập trình. Chỉ những công ty không dám bỏ tiền ra mua phần mềm UML đó thì mới kêu ca. Khái niệm dùng chung phức tạp như thế…

Nhà nước phải công bố mình muốn gì. Nếu ra đề được rõ thì sau đó là việc của các công ty. Thứ nhất là tư vấn, vì tư vấn khách quan. Độc lập tư vấn, độc lập thi công, độc lập giám sát. Ở VN, có khi là công ty ma. Chính tôi tư vấn cho tôi, chính công ty của tôi lại quân xanh quân đỏ tôi đi đấu thầu, không ai kiểm soát được. Thằng thi công ăn nhất. Thằng thiết kế không ăn được.

Về tổ chức, quyết định 112 ký vào 2001, sau đó qđịnh 137 quy định thành phần. Trong khi ở nước khác, có đề án là có thành phần và có tiền ngay. Đáng lẽ là chúng ta nên rút kinh nghiệm. Không phải riêng 112, tất cả các ĐA của VN đều như vậy. Đáng lẽ phải nói rõ ông này có tài nghệ gì, quyền hành gì, trách nhiệm như thế nào, không thể kiêm nhiệm được. Không quy định rõ vai trò. Khi chị Ngân, anh Điều chuyển sang vị trí khác, không có ai thay...

Hàng trăm dự án như thế: Cơ chế của chúng ta sai. Lỗi hệ thống, chỉ có ông chủ hệ thống sửa.

Về việc ký thỏa thuận với Microsoft (MS): Nếu dùng của MS, sẽ tốn 2 tỉ đô la cho MS. Không CP nào kể cả Mỹ nói rằng dùng phần mềm của Mỹ. 2 năm nữa Vista vứt đi, lại mất tiền. Các lãnh đạo không hiểu rằng Vista đổi thì dân lại khổ lắm. Vista bảo 2 năm đã đổi. Đã mua phần mềm thì phần cứng đi theo rất nhiều. Chỉ một số công ty làm phân phối cho MS là lợi. Dân không có nhu cầu dùng Vista...

--
(*): Theo bài viết trên website Chính phủ, Thủ tướng NTD búc xúc nhận xét: "Nhiều năm làm việc ở trụ sở Chính phủ, từ khi có Đề án 112 đến nay, không thấy mang lại tiện ích, ứng dụng nào cho công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ".
-------------------

"Sĩ phu thời hội nhập" nói về chính phủ điện tử (phần 1)

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Mon, 24 Sep 2007 11:03:00 +0000

Sau khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngừng triển khai Đề án (ĐA) 112, báo chí "tấn công" Ban điều hành (BĐH) ĐA này rất mạnh, moi ra nhiều chuyện mà trước đó đã moi và đăng rồi ;-) Trong khoảng 2 tuần sau đó, BĐH ĐA 112 im hơi lặng tiếng, không có ai phát biểu câu nào. Có lẽ vì sốt ruột, bác Nguyễn Chí Công, tổ trưởng tổ chuyên môn của ĐA 112 - một người được nhà thơ Đỗ Minh Tuấn gọi là "Sĩ phu thời hội nhập" - đã mời các bạn làm báo đến gặp mặt với tư cách cá nhân vào ngày 8/5/2007.

Ảnh: NVH

Tôi đã đăng một phần những ý kiến của bác Công ở đây. Mấy hôm vừa rồi giở lại file gỡ băng, thấy còn nhiều điều có lẽ công bố cũng vui. Hôm đó các phóng viên có nhóm đến sớm, nhóm đến muộn, nên bác Công nói cũng hơi lan man vì mất tập trung và mấy lần phải nói lại từ đầu. Tôi thì không có thời gian sắp lại các ý cho thành bài hẳn hoi nên tôi sẽ chỉ trích đăng các đoạn phát biểu rời rạc. Khi gỡ băng, tôi cốt lấy ý nên có thể một số chỗ hơi vắn tắt. Ngoài ra, có một số đoạn bác Công nói mà tôi không ghi ra. Vì những lẽ đó, tinh thần chung và nội dung của buổi nói chuyện không được thể hiện hết trong ghi chép này.

Dưới đây là các ý kiến của TS Nguyễn Chí Công:

Trên thế giới không còn ai coi CNTT là mục đích, chỉ là phương tiện. Không nên coi CNTT là một chủ thể. Không nên gọi là đề án CNTT nữa. Vì công nghệ chỉ là công cụ. Chủ thể là thông tin chứ không phải công nghệ. Quan trọng là chuyển tải thông tin. Nhận thức CNTT là chủ thể dễ dẫn đến tranh giành ai là người lãnh đạo CNTT Việt Nam.

Kể cả Trung Quốc không đặt CNTT là chủ thể. Không có Bộ BCVT, Bộ CNTT. Rất nhiều nước, CNTT chỉ còn là một cục. Chúng ta: mới nên nghĩ nó là ghê gớm.

Ngoài cung cách lãnh đạo, còn cung cách giải ngân: Làm CNTT thông tin nhưng lại theo giấy phép của năm 2002 (quy định dành cho các công trình xây dựng – chú thích của NVH) nên không giải ngân được. Và khi dự án nào giải ngân được nhiều thì chính là dự án làm đúng pháp luật nhất, vì có hợp lý thì mới giải ngân được.

…14 ĐA về CNTT không có cơ chế đặc biệt để giải ngân. Cơ chế về trí tuệ lại đi so với vôi cát. Phần mềm đã hỏng chỉ có vứt. Đặc trưng của CNTT rất khác.

Ngành dọc nào thì viết của ngành ấy, trên giấy thì rất nhiều tiền nhưng lại không có sự liên kết theo chiều ngang. Rất nhiều đề án về nội dung là giống hệt nhau. Mạnh anh nào anh đó tự viết. Ở nước ngoài, khi viết một dự án gì bao giờ cũng có khảo sát xem trước đó người ta đã làm gì rồi. Còn chúng ta không có công đoạn đó, không có khoa học.

Một bài báo không có sức mạnh lớn nếu chỉ dựa trên sự kiện (Có ý phê bình các nhà báo chỉ biết chạy theo sự kiện, không thật sự hiểu những nguyên nhân sâu xa, nhiều khi hiểu sai bản chất. Bác Công còn nói nên cho "anh em" báo chí đi nước ngoài học bài bản - NVH).

Đề án hình thành mấy tháng sau mới duyệt thành phần của ban đề án, có ông Vũ Đình Thuần, phó chủ nhiệm VPCP, Nguyễn Trọng Điều, thứ trưởng bộ Nội Vụ là phó trưởng ban. Không may là 2 năm sau anh Điều không phụ trách về cải cách hành chính nữa. Đáng lẽ phải đề nghị phải đổi bằng người khác. Sau đó ông Thang Văn Phúc lên thay và ông Thang Văn Phúc lại không nắm về cải cách hành chính. Người thứ 3 là chị Kim Ngân, thứ trưởng bộ TC, cũng chỉ 2 năm sau (2003) về Hải Dương. Cũng như lần trước, lại không có một sự điều chỉnh về nhân sự. ĐA 112 sở dĩ bị kéo dài là vì không có tiền. Chị Ngân đi rồi rất khó.

Về cơ chế điều chỉnh lãnh đạo: Ông Bùi Mạnh Hải, thứ trưởng Bộ KHCN MT, xuất thân từ tài vụ. Có những thứ trưởng phụ trách hàng chục đề án, họp chỉ có thể đến nghe tí rồi về. Đáng lẽ ra người phụ trách phải là lãnh đạo hành chính, sau đó phải đi học CNTT (chứ không phải một anh CNTT đi học về hành chính). Có 5 ông, thì 2 bị đổi vị trí (KHĐT). Cuối cùng không có tiền. Ở Tây, khi làm 1 đề án, bao giờ đầu tiên cũng nói hết nhiêu tiền.

Cần có nhân sự ổn định. Nếu có sự thay đổi về nhân sự thì phải thay bằng người khác phù hợp. Phải có cơ chế tiêu tiền hợp pháp và phải dành khoản tiền ra chứ không phải cứ cuối năm thừa ra thì cho còn nếu hết thì bị cắt.

112 có 6 mục tiêu thì có 1 mục tiêu rất lớn là hạ tầng (vô cùng quan trọng) thì giao cho Bộ BCVT vừa ra đời. Bộ BCVT giao cho VNPT làm. Cách làm đó rất khác với thế giới. Cho đến nay dự án về hạ tầng mới được duyệt và chưa giải ngân được. Thế giới không có cơ quan như thế. Đường đi là đường của chung thiên hạ. Nếu đưa cho Viettel làm CPNet thì xong rồi. Phải táo bạo như thế.

Các anh cứ hay phê phán 112 không có dịch vụ công. Một dịch vụ công chỉ có thể có được nếu như nội bộ các cơ quan chính quyền thông được với nhau. Hiện nay chúng ta chưa liên thông nội bộ. Có khi đi chỉ có vài bước cũng phải công văn. Nếu có một mạng hạ tầng tốt như vậy thì rẹt cái là xong.

Quy trình là chúng ta chưa có. BĐH 112 không có quyền ra văn bản pháp quy, cái đó chỉ bộ trưởng Bộ Nội vụ hoặc cao hơn nữa mới quyết định được. Ngay trong ngành với nhau (tài chính) cũng không khai thác được dữ liệu nội bộ của nhau. Khó khăn khách quan nằm ở trong chính cơ chế.

Muốn tin học hoá được hành chính, phải có mô hình. Mô hình dễ thấy nhất là một cửa (one door). Phương tây mới đầu làm one door, sau 10 năm thì chuyển sang one stop. Người dân khi có việc đến chính quyền, không cần biết chính quyền đó ở đâu. Vấn đề không phải là một cửa mà là one stop. Sau đó, nội bộ của anh phải thông suốt. Đó là việc của chính quyền. Người dân không phải chạy chỗ nọ chỗ kia. Cái này chưa làm được. Riêng sở KHĐT Hà Nội trụ sở có 2 nơi thì một cửa thế nào? Mỗi bộ một cửa thì dân phải đi bao nhiêu cửa?

Rất nhiều ĐA nhưng chưa giải quyết được vấn đề liên thông giữa các ban ngành.

Nếu như trong nội bộ không thoả thuận được work flow trong hành chính thì không thể có dịch vụ công. Trừ khi dịch vụ công đó chỉ gói gọn trong một cơ quan, đơn vị. Còn nếu đã có 2 cơ quan cùng làm thì phải có định nghĩa quy trình và thời hạn.

Cần có một mô hình hành chính, trong đó định nghĩa tương quan giữa các cơ quan - công dân - doanh nghiệp, lúc đó mới xây dựng được phần mềm, hệ thống thông tin. CNTT chỉ là phương tiện. Không có phần mềm dùng chung mà chỉ có dữ liệu dùng chung, vì công việc của các cơ quan, công ty là rất khác nhau. Làm sao cho dữ liệu của y tế chuyển sang cho công an đọc được ngay, không phải người đọc mà 2 máy tính đọc. (định hướng công nghệ).

(Còn nữa)
--

Cái tôi và Lê Trung Nghĩa

noreply@blogger.com (Hải Thạch) — Sat, 22 Sep 2007 07:08:00 +0000

Đầu đề nghe lạ nhỉ, nhưng thực ra là 2 "cái" blog:

Cái tôi: Chuyên về tâm lý. Phong phú và thường xuyên cập nhật.
Lê Trung Nghĩa: Giám đốc Công ty Cổ phần phần mềm – Thương mại điện tử Nhất Vinh, một người say mê phần mềm nguồn mở và tin rằng "Internet và Phần mềm Tự do Nguồn mở là 2 yếu tố chính sẽ làm thay đổi toàn bộ thế giới này!". Bác Nghĩa còn có blog Yahoo! 360 tại đây.