मराठी कविता

मी येणार नाही

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sun, 24 Jul 2011 00:26:00 PDT

मी येणार नाही

आभाळाचा तुझा खंड अभेद्य आहे
डागाळलेल्या चंद्राची कोर तू लेवू नकोस
मी येणार नाही

आंदणाच्या जराने ओठ उष्टावला आहे
बस्स आणखी काही मला तू भरवू नकोस
मी येणार नाही

तुझ्या दारात उंबर्यापाशी येवून जाईन
तुझे मांगल्याचे चांदणे दुरून नेसून जाईन
पण घरात मला नेवू नकोस
मी येणार नाही

तुझ्या चांदण्यात मी जळून जाईन
माझ्या हृदयात तुझे हृदय वितळून जाईल
पुन्हा मला बोलावू नकोस
मी येणार नाही

....कविता

तुझ्या शिवाय जगण्याचा विचार आता करतो .... जीवन इथेच थांबलं बघ माझं आता मरन्याचा विचार करतोे ..... तुझ्या पासून दूर जाताना मन जड़ झाले होते चेहरा हसरा दाखवला तरी डोळे भरून आले होते ... ************************************** जन्मलो म्हणून जगणार नाही अन असाच राखेत विरणार नाही... ठसे सोडूनी जाईन जीवन काठावरती आल्या लाटा कितीही , मिटणार नाही ... खुभी नाही माझ्यात एवढी कि..! कुणाच्या हृदयात ठाण मांडून जाईल..! पण विसरणे सुद्धा अशक्य होईल..! असे क्षण देऊन जाईल.......!

प्रीत आकळेना

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sat, 23 Jul 2011 04:37:00 PDT

प्रीत आकळेना

जायबंदी पाखरू ते वेडे
फडफड कळीस सोसेना
परी विह्वळले ग पाखरू
कळीच खुलता खुलेना

तगमग त्या जीवाची
कळीस काही उमजेना
मुक्यापरी मिटुनी जाई
कळीच खुलता खुलेना

नाजूक कोवळ्या देठाला
नाजूकता कशी वळेना
रंगुनी गेली पाकळी परी
कळीच खुलता खुलेना

देवूनी तिज मायउबारा
पाखरू ढाळे आसवांना
दवबिंदू तो हिरमुसला
कळीच खुलता खुलेना

केली आर्जवता पाखराने
आळवूनि सूर्यकिरणांना
गंध शिवुनी गेला कळीला
कळीस दरवळ सापडेना

पाकळी पाकळी उमलली
पाखरास पारावार उरेना
खुलुनी खुलली कळी परी
कळीस दरवळ सापडेना

पाहता खुलत्या कळीला
जायबंदी पंखात उरेना
शोधूनी देण्या गंध तिला
पाखरू झेपले रानावना

गंधही तीतच रुजू होता
रानही तीतच पिसे होते
पाखराच्या गुजारणात
समीरणहि दंग होते

वेड्या दोन त्या जीवास
काहीच न्हवते उमजेना
प्रेमवेडे दिवाणे सारे
अंतरीची प्रीत उमजेना

....कविता

सुटका

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sat, 23 Jul 2011 04:34:00 PDT

सुटका

गर्र चाक फिरलं
रहाट गडगडल
उफ्फ दोर निसटला
घागर कलंडली
तळाशी बुडाली
तळ गाठून
पुन्हाशी वर आली
कलई काळवंडली
पोच गेला ........

जगण्याला कसला तडा गेला
अन मरणाचा घडा अर्धाच भरला
गळकी घागर ....
गोल विहरीत फिरते आहे
बुलंद भितीस धडकते आहे
गळक्या छिद्रातूनच तरंगते आहे

कधी डोळे मिचकावून
आकाशाकडे एकटक पाहते आहे
कधी डोळे गच्च मिटून
खोल पाण्यात रमते आहे

नक्की काय हव आहे तिला
जगण कि मरण ?
जगण्याची मुक्तता
कि मरणाची अधीरता ....
आकाशाची उंची
कि गर्भ जमिनीची खोली
का तिला हवी आहे
फक्त सुटका ????

......कविता

शाश्वत

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sat, 23 Jul 2011 04:25:00 PDT

शाश्वत

विखुरलेल्या पायवाटेवरती
निर्जीवत्वाच बीज भिरकल होतं
पायाला काहीतरी सलत होतं
बोथट धारेच भय सुजत होत
सलत होत सलत होतं
काहीतरी खुपत होतं .........

चितेमध्ये ओल लाकूड
जळत होत जळत होतं
मातीच सोन होत होतं
सोन्याने मातीला मढवत होतं
भस्मात मन राख होत होतं
सलत होत सलत होतं
काहीतरी खुपत होतं .........

चिरडलेल्या काट्याची
चिरगुट घेत घेतच
कुणीतरी जगत होतं
जगण्याला पुकारून
मरूनही जगत होत
सलत होत सलत होतं
काहीतरी खुपत होतं .......

डसलेल्या विंचवाला दंश करीत
सावलीच सावज अंधाराला
सापडत होत सापडत होत
अन बेफिकीर उन उजाडून
छळवटून चित्कारत होत
सलत होत सलत होतं
काहीतरी खुपत होतं ........

प्रश्न खुंटीला टांगून
निवांत उत्तर दवडत होत
विटाळलेल मन मात्र
कधीच मालवल होत
सारच काही संपल होत
पण ....
नसलेलच असण तरी का शाश्वत उरल होत ??

....कविता

बोनसाय वय

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sat, 23 Jul 2011 04:12:00 PDT

बोनसाय वय

त्याच्यात आणि माझ्यात
अंतर तर आहेच
सरलेल्या माझ्या वर्षाचं
उरलेल्या त्याच्या क्षणाच
त्याच्या सोयीने
त्यानेच मापलेलं ते ‘अंतर ‘
पण ते आज खांद्यावर चढल
माझ्या कानात कुजबुजल
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

चल अंतर मिटवू म्हणून
आवेगाने आल
पाठीवर थोडफार त्याने
ओझ ठेवलं
जबाबदारी म्हणतात याला
अस ठणकावून सांगितलं
दूर दूर वाटणार अंतर
क्षणातच का असेल मिटल ?
अस वाटताच ….
वय खोकत खोकत म्हणाल
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

सदिच्छा पत्रातला
मजकूर बदलून आल
संदेश मात्र तोच होता
चॉकलेटच्या पुढ्यात
चॉकलेट संपवून
झिरमिरी कागद घेवून आल
हिरमुसलेल्या डोळ्याशी बोललं
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

उजळत्या दिव्याच्या
साक्षीने त्याने औक्षण केल
पाटावरच्या नक्षीला
रांगोळीच्या रंगावर
अक्षताच्या सरीन
त्याने गालगुच्चे घेतले
निरांजनांतून वाहणाऱ्या
तुपाकडे पाहून म्हणाल
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

त्याच्या काळजीच्या तारेला
शोभेल अस्सच
काटेरी कुंपण घालून
जबाबदारीच्या बागुलबुवाची
भली मोठी गोष्ट सांगून
माझ्या अल्लडपणाच
बोनसाय करत म्हणाल
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

मोठ झालेलं वय
माझ्याच फांदीवर
डोक ठेवून निजल
खरच वय मोठ झाल होत
थकल होत बिच्चार

मला मोठ करण्यासाठी
किती अंतर चालून आल होत
पण त्याने घेतलेल्या काळजीने
मला आज मी आणखीन
लहान झाल्याच जाणवलं होत
पण वय पुन्हा झोपेत बडबडल
“अग्ग बाळे वय मोठ झाल ”

.....कविता

प्रतारणा

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Sat, 23 Jul 2011 02:02:00 PDT

प्रतारणा

काट्यातून तुझ अलगद उमलण
त्या दरवळाने मी मोहित होण
कधी कळालंच नाही .............
तू तिच्या केसात माळला होतास
मी मावळत्या कळीस हुंगत राहिले

शब्दांचा पदर घेतलेली ती कविता
रिक्त ओळीतली तुझी ती मंजूळंता
कधी कळालंच नाही ...............
तो तिच्या ओढणीचा तुकडा होता
मी माझ्या पदराला फाडत राहिले

कोरड्या टिपेच्या चंद्रात तू जाता
बंदिस्त मनात तुला साठवत गेले
कधी कळालंच नाही ................
तू निरांजनात तुपाची धार होतास
मी दुधातल्या वाती वळत राहिले

ओठाच्या कळीत साचलेली गुलाबी
त्यावर धजावणारे तुझे वेडेसे कंप
कधी कळालंच नाही .............
माझी नसलेली ती श्रुंगारता आहे
माझी रिक्तता मी शोधत राहिले

छातीवर तू झेललेले बोथट वार
पाठीवर पोळलेले अव्यक्त दाह
कधी कळालंच नाही ............
ते तीच उरलेलं अस्तित्व आहे
जखमेत खपली मी होत राहिले

माझ्याशी प्रतारणा केली होतीस
माझीच कुचंबणा मी करत होते
कधी कळालंच नाही ...........
ती तुझ सौभाग्य राखत होती
मी तुझी नुसतीच राख होत गेले ..........

......कविता

जगाची रीत.....

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 08:28:00 PDT

जगाची रीत....

जगायची कोणती 'हि' आगळीच रीत आहे ?
भीतीच्या पापणीस काजळाची 'प्रीत' आहे ........!!

पिंडास शिवला म्हणून कुळे माझी आशा
भुकेला अन्नच खायची त्याची रीत आहे .........!!

मृत्युच्या सुडाने घातला जीव मी भिकेला
आता त्या प्रेतावरी गिधाडाची जीत आहे .........!!

घेत माझा वसा, ती कुरवाळी माझी काया
पाखडून आगीला, फेके ती माझी चीत आहे ......!!

तालास साथ व्यथेची, लयीला माझा हुंदका
वाह रे वा ! ते म्हणाले, सुरेख हे गीत आहे .....!!

नीलरंगी रंगले ते काळ्या विषात माझ्या
म्हणे मी दंश केला, टाकली मी कात आहे .......!!

फुकाचाच जगलो होवुनी खुशालीचा राजा
मला एवढे न कळावे,ती वादळी रात आहे ........!!

गाळली वस्त्रे काळडोहात, नवा सदरा घातला
मोजतो आता, हा सदरा कितीसा वीत आहे ......!!

.......कविता

स्वप्न.......

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 07:28:00 PDT

स्वप्न.......

स्वप्न नेहमी आंधळीच असतात का ?
त्यांची वाट चाचपण्यासाठी
माझ्या मिटलेल्या डोळ्यांचा आधार घेतात
बरच वाटत कि मलाही ....
माझा आधार घेता घेता
माझा आधार होतात तेव्हा ...
.................
बस्स त्यांना एकेदिवशी
त्यांची वाट सापडते ....
जशी निमुठपणे आली ..........
तशीच निमुठपणे जातात ......
थोडासा मुठभर काळोख
डोळ्यात टाकून ......
निघून जातात
..............
माझे डोळे आंधळे करून
डोळ्यातल्या खाचेत
त्यांचे भास ठेवून
निघून जातात.....
निघून जातात.....
स्वप्ने आंधळीच असतात ..........

.....कविता (वाट इथे स्वप्नातील संपली जणू )

चांदरात (गझल )

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 07:27:00 PDT

चांदरात (गझल )

शांतता शून्यात आली त्यास दे तू ताल आता
भान शब्दांचे उडाले जाग तू खूशाल आता

कोवळीशी झोप माझी, जागवीली तू कशाला
आज स्वप्नातून माझ्या सोबतीने चाल आता

लाजणारे ओठ माझे, लूट केली तू कळीची
हाय! थट्टा रंगली, झाले कळीचे हाल आता

सोडतो तू काय रे ,या बंधनाच्या त्या मिठीला
रात नाही ती तुझी, घे कुंतलेची शाल आता

माळले चाफ्यांवरी ,तू मोगरीला का अवेळी
अंबरी आहे अजूनी तारकांची झाल आता

.....कविता

वृत्त :व्योमगंगा

वेदनेस (गझल)...

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 07:26:00 PDT

वेदनेस (गझल).....

गळे कापून शब्दांचे, लहू का आटले होते ?
जळाले काव्य माझे मी व्यथेला छाटले होते.........!!

बुडाला कालचा काळोख, त्याचे भास राहीले
सुने आभास ते ,डोळ्यात माझ्या साठले होते........!!

विकुनी आसवांना, हुंदके गेले उधारीला
असे दुखास बाजारात, आता थाटले होते ...........!!

सुखाची पांगळी मी, आंधळी दुखात जी झाले
परी डोळाभरुनी, यातनांनी गाठले होते..............!!

तरुनी यातना साऱ्या, तळाशी साचले आहे
मुक्या त्या वेदनांनीही, अशी मी बाटले होते .........!!

......कविता

वृत्त :वियदगंगा

पडकी भिंत ...........

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 06:15:00 PDT

पडकी भिंत ........

निरोपाच्या आळवणीचे
सूर कळसात सूर्यास्ताने
खोविले होते .................
राउळावाचून मी गाभाऱ्यात
देवाला जे पाहिले होते

गाभारयातला देव आणि मी .....
जस देवालय तसा देव नी तसा
त्याचा मी भक्त .....
दोघांच्या आता ओट्यात
संधिप्रकाश सांडला होता

भग्न देवालय चिरलेले दरवाजे
मातीकडे झुकून एकटक
पाहणाऱ्या त्या भिंती
दूरवर शीळ घालणारे विरक्त पारवे
सारच दूर दूर एकट राहिलेलं

म्हणूनच आसमंतात
ढगांनी गर्दी केली
कोणाची करमणूक व्हावी ??
म्हणून पावसाने
ढग वाऱ्याचा खेळ मांडला होता
वारा फोफावला विजेचा तडाखा
त्या भिंतीशी झुंजून गेला

देवाच्या आणि माझ्या
खेळात अजून एक
सवंगडी आम्हास मिळाला
खरच देव करुणेचा सागर आहे
पण कोणासाठी ??
त्याच्यासाठी माझ्यासाठी कि
त्या पडक्या भिंतीसाठी ????

खचलेली भिंत
चिखलातून रडत होती
ती फक्त आजच रडणार होती
उद्याच्या रुक्ष उन्हात
तिचा दगड होणार ...
दगडच होणार .......
देवाच्या आणि माझ्या खेळात
ती आमच्यासारखीच दगड होणार

निरोपाच्या आळवणीचे सूर
भीतीने आळविले होते
भिंतीतले कोनाडे
ओल्या चिखलाने लिंपले होते .

ती पडकी भिंत ......
मी आणि तो दगडातला देव
मीच फक्त त्या देवाला पाहिले होते
फक्त मीच ......
उद्या पडकी भिंत पण
त्या दगडातल्या देवाला पाहणार....
हो .....उद्या पाहणार .........

.......कविता

फीतूर (गझल )....

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 06:14:00 PDT

फीतूर (गझल )....

लाजणे फीतूर होते
आरशाला दूर होते .............!!

श्वास ओले पैंजणाचे
बासरीचे सूर होते ..............!!

कंकणी जे स्पंदनी ते
मी मला काहूर होते .............!!

भाळता आभाळ भाळी
चंचला मी चूर होते ..............!!

वाळले डोळ्यात अश्रू
काजळा आतूर होते ..............!!

गाजले ओठात नाही
हारणे मंजूर होते ................!!

अंतरी तुझ्या जळोनी
मी नवा अंकूर होते ..............!!

.....कविता

बंधन (गझल)

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 06:14:00 PDT

बंधन (गझल)

मी एकटाच येथे माझ्या जगात आहे
झाला लिलाव माझा त्या बंधनात आहे

श्वासात वादळाच्या ऐसा जगून आलो
अद्याप शाप त्याचा जो स्पंदनात आहे

पाहून चंद्र आला प्रतिबिंब आठवांचे
तो मालकंस आता का पंचमात आहे

भेटीत मौन तैसे ताजेतवान होते
मी हाय आजही का तव आंदणात आहे

दे तू मलाच झोके प्रेमातले जरासे
वारा पसार व्हावा जो अंतरात आहे

गंधात केवड्याच्या वेणी सुकून गेली
स्पर्शात ती गुलाबी अन चांदरात आहे

....कविता

वृत्त (गझल )

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 04:10:00 PDT

वृत्त (गझल )

मी तुला आता स्मराया लागले
वा स्मशानी वावराया लागले ?

पापणीला भार झाली आसवे
प्राण ओले अन तराया लागले

बंद ओठी राहिले हृदयातले
कोण कोणा सावराया लागले ?

ओळखीच्या फक्त झाल्या त्या चुका
ते म्हणाले मी हराया लागले

पाठ केले मी तुला कित्येकदा
वृत्त माझे काचराया लागले

प्रीत आणिक न्याय दोन्ही आंधळे
पांगळ्याला ते धराया लागले ?

वेदनेचा चेहरा मज बोलला
"मी कुरुपाला वराया लागले"

थेंब शाईचा अताशा ओकते
मी (कविता) विषाने बावराया लागले

....कविता

जिवंत मरण

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 04:03:00 PDT

जिवंत मरण

रोज मध्यरात्री ....गाणाऱ्या कोकिळेचा .....
जीव सुकला होता ....तिच्या कंठात .....फक्त
आक्रोश होता .....बेसुरा किंचाळवाणा .....
तिचा सूर त्याने ......चोरला होता की.....
तिनेच तो विकला होता ????
घरट्यातील आवाजासाठी .....
अन त्या सुराच्या किलाबिलीसाठी .....
पण .............
आता तिच्यासाठी सारच .....उजाड होत ...
तसाही कुरूप असणारा
तिचा काळा रंग .......
तिचा कापलेला आवाज
कदाचित तिचे आपले वाटणारे घरटेही ..........
कारण ........
तिच्या सुराला आक्रंदतेचा परिचय....झाला होता ......
आणि तिला ......
थडग्यावर गीत कोरणाऱ्या.......
....................... त्या जिवंत मरणाशी

......कविता

आकार

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 03:55:00 PDT

आकार

दगडासही येथे 'आकार 'आहे
रे जीवना मी का लाचार आहे .....?

पेटली होळी तेव्हा भावनांची
पुरण नैवेद्यास मी साकार आहे ...

दुःख बुडाले खोल डोळ्यात आता
हाय ! मी अश्रूंचा आधार आहे

खा तू तोडून लचके गरीबांचे
जीव हा जीवाचा आहार आहे ....

मागूनी घे जमाखर्च जखमांचे
छे ! उगा का माझा बाजार आहे ?

देवाधिक सारे ते सांगूनी गेले
"जन्म हे मृत्यूचे आगार आहे "

चिरुनी ओठ शब्द विरुनी गेला
एवढा का व्यथेस आजार आहे ?

तुझ्यावर ना केले प्रेम कधी मी
माझा गून्हा मला साभार आहे ......!!

.....कविता

गझल .......

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 03:35:00 PDT

गझल .......

वितभर त्या ओळीची ओळख घेवून
मी (कविता)ओघळत निघाले ....
प्रवाही दिशेने आवेगाने वाहू लागले
येणाऱ्या प्रत्येक पोकळीत ...
माझे अस्तित्व मी
मी शोधू लागले होते ....

माझी ओळख शोधू लागले
जमिनीत दिसणाऱ्या....
प्रत्येक जखमेच्या गर्तेत .....
तर कधी आनंदाच्या विशाल
सागरातून पोहून आलेल्या ....
उल्कापातेच्या खाचखळग्यात ...
तरी कधी .....
क्रोधाच्या अग्नीतून आवेशाने
आलेल्या धरणी कंपांच्या खड्ड्यात

अखेरीस त्या ओळीचा ....
काही पुसटसा अर्थ घेवून येणाऱ्या
शब्दाशी तिचा परिचय झाला ....
रदीफ काफिया असे काहीसे
पुटपुटत.....ती पुन्हा चालू लागली .....
घाटातल येणार प्रत्येक वळण
वळसा घालून ....
मृत्यूला झुंज देत होत ...
पण तितकंच जगण्याला स्वीकारत होत
पण ती ओळ फक्त बडबडत राहिली ....
रदीफ काफिया .......

प्रत्येक वळणावर ओळखीची नजर
होती फक्त त्या मृत्यूची ....
नाही नाही ...रदीफ काफिया ....
पण त्याच्या प्रत्येक ओळखीवर
मी विजयाचा पताका रोवला होता ....
तो विजय ....
माझ्या भावनेनी खुडलेल्या अश्रुफुलांचा
आणि दगडाची देवमूर्ती झालेल्या शब्दांचा ....
विवश होवून कोसळणाऱ्या माझ्या
भावनांचा .....आणि
वीज होवून कडाडून उठणाऱ्या
मौनस्थ शब्दांचा ......
माझ्या सुखाचा आणि दुखाचा ...
कागदाच्या पानावर दोन रेघोट्या
ओढणारया माझ्या दुबळ्या मनाचा
तो विजय जयजयकार करीत होता
"शेर बराए शेर "

मृत्यूने अजूनही प्रत्येक वळणावर
तितकाच मजबूत तळ ठोकला होता ....
तो मृत्यू त्या प्रत्येक शब्दात ...
साचला होता .....रदीफ काफिया ....
असे कितीतरी काफिया आणि
रदीफ त्या पुढ्यात मांडले होते ...
पण सारेच काफिये माझे न्हवते ...
अखेरीस ते उरलेले काफिये
निरर्थक झाले ....

दैवाने माझ्या वाट्याला
पाठवलेली सारी वळण संपली होती .....
प्रत्येक वळणाशी ....दुसऱ्या वळणाला
विसंगती दाखवेल अशी वळणे
सरून गेली .....माझी गझल
बहुदा पूर्ण झाली असावी
आणि घाटाचा रस्ता उतारू दिशेने
चालू लागला .....

आता तो सरळ सरळ चालणारा
मार्ग देखील माझी ओळख विचारू लागला
मक्त्यावर लिहिण्यासाठी नाव पुसू लागला
पण मी किती निरुत्तर होते ??
अस्तित्वाच्या शोधात काढलेला
माझा प्रवास किती निष्प्रभ होता ...
मी कोण ?

मृत्यू नावाच्या रदीफ काफिया वर
विजय मिळवणारी विजयी ...कि
शब्दांना छंद बद्धत करणारी
त्यांची शिकारी ....कि
माझी सोबती मानणाऱ्या
भावनेची सखी ....कि
कागदावर दोन थेंब
ओघळणाऱ्या शाईतील अश्रू ....कि
लेखणीच्या अग्रभागी असलेला
एक जिव्हाळा .....कि

नुसताच मूर्तिमंत दगड ....
देवत्वाचे अस्तित्व दगडात
चाचपणारी .....कि ....
मक्तयाने जोखमीने वर्षाषुनवर्षे
सांभाळाव अस एक नाव
एक फक्त ....नाम ......
स्वताच गंध रूप नसलेलं
अस्तित्व नसलेलं.... नाम....
कोण मी ?

मक्त्याने तर ते निर्जीव नाम
आता धारणही केले होते .....
पण माझी गझल .....शीर्षक ...मागत होती ...
स्वतःच अस्तित्व सिद्ध करण्याकरिता
मार्गक्रमण करणाऱ्या गझलेला
शीर्षकच न्हवत ....
मागे टाकलेल्या मिणमिणत्या प्रकाशाला
आणि पुढ्यात आलेल्या अंधाराला
उचलून धरणारे मन
विचारात गुरफटून गेले
माझ्या गझलेचा शीर्षक काय
गझल हसून खिदळली आणि बोलली
"आयुष्य ..........."

......कविता

पोरका ....

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 03:06:00 PDT

पोरका ....

मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो
तुझ्या प्रेमास तिलांजली देवून गेलो ||धृ||

पिसूनी पिसूनी तुझी गोड स्वप्ने सारी
का ? तुझ्याशी जुगार खेळला विषारी
तुझा तुझाच गुन्हेगार मी होवून गेलो ||१||
...................मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो

तुझे प्रेम तुझे प्रेम मी हेटाळले होते
मिजाशीचे सारेच वायदे पाळले होते
तुझ्या सुखातही दलाल होवून गेलो ||२||
...................मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो

तुझ्यावाचून तुझ्यावाचून चालतो मी
उन्हात माझ्या सावलीस जाळतो मी
उधळून राख माझी रीता होवून गेलो ||३||
...................मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो

दूर दूर तू जाताना माझा तुरुंग झाला
कसा होवू मुक्त आयुष्याचा सुरुंग झाला
विरहात तुझ्या उजाड मी होवून गेलो ||४||
...................मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो

माफी आता तुझी कशी ग मागू राणी
फाटक्या झोळीत देशील का तू नाणी
तुझ्यापुढे आज नेणता मी होवून गेलो ||५||
...................मलाच आता मी पोरका वाटून गेलो

.....कविता

अद्वैत

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Fri, 22 Jul 2011 02:36:00 PDT

अद्वैत

सारवूनी क्षितिजाचे अंगण
चंद्रज्योत ललाटी घेवून ये
तुडवीत तिमिर पंकातला
तेजाचे अमृतकुंभ घेवून ये

भरले डोळे आज दवबिंदुनी
पापणीचे धुके तू सारून ये
आंदळून झोका वाऱ्यातला
सौरभ प्रकाशाचा माळून ये

टाकीत पावले नभमंदिरात
किरणांचे राऊळ लेवून ये
निर्जीव देह निर्मळून माझा
सजीवत्व फुलांचे घेवून ये

उधळीत चौखूर तव रथाचे
आधार जीवनाचा होवून ये
सिंचुनी केशकेसरी कवडसे
प्रीतीत माझ्या न्हाहून ये

तुझ्या दर्शने ......
हृदयस्थ जाहले आकाश सारे
अंशअंशाने तेजाने सजुनी गेले
तूच तूच मी अन मीच मीच तू
आत्म्यातून अद्वैत होवुनी गेले

.....कविता

गुगलला मराठीचे वावडे का ?

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Thu, 21 Jul 2011 04:13:00 PDT

गुगलला मराठीचे वावडे का ?

भरत गोठोसकर, बुधवार, २० जुलै २०११

लोकसत्ता

गुगलने मराठी भाषेला वळचणीला टाकल्यामुळे ही भाषा व मराठी लोक यांच्यावर अन्याय झाला आहे. पण दुर्दैवाने मराठी लोकांचे व राज्य सरकारचे त्याकडे अजून लक्ष गेलेले नाही. खरे म्हणजे 'गुगलला मराठीचे वावडे' हा विषय मराठी लोकांनी तातडीने व गांभीर्याने विचारात घेणे आवश्यक झाले आहे.
आता गुगल जगातील बारावी सर्वात मोठी कंपनी झाली आहे. कंपनीच्या शेअर भांडवलाचे तिच्या शेअरच्या बाजारभावानुसार एकूण मूल्य म्हणजे मार्केट कॅपिटलायजेशन होय. त्यानुसार भारतात रिलायन्स इंडस्ट्रीज ही सर्वात मोठी कंपनी आहे. या मोजपट्टीप्रमाणे गुगलचा आकार रिलायन्सच्या तिप्पट ठरतो. मूळ धंदा स्थिरस्थावर झाल्यावर गुगलने आणखी शोध लावून नवीन सेवा उपलब्ध करून दिल्या. तसेच माहिती तंत्रविज्ञानातील काही कंपन्या विकत घेतल्या. त्यायोगे गुगलकडून कित्येक सेवा पुरवल्या जातात त्या अशा - ई-मेल (जी-मेल), सोशल नेटवìकग (ऑर्कुट व गुगल प्लस), स्ट्रीमिंग व्हिडीयो (यू टय़ूब), न्यूज अ‍ॅग्रीगेटर (गुगल न्यूज), नकाशे (गुगल मॅप्स), फोटो शेअरिंग (पिकासा), ऑनलाईन पुस्तके (गुगल बुक्स), इंटरनेट ब्रावसर (क्रोम), ब्लॉिगग साईट (ब्लॉगर) इत्यादी. सध्या जगात रोज गुगलच्या सेवांचा लाभ घेण्याचे किमान एक अब्ज प्रयत्न होतात. म्हणजे गुगल हे जगातील पहिल्या क्रमांकाचे संकेतस्थळ (वेबसाईट) आहे. आता भविष्यकाळात आणखी प्रगत तंत्रविज्ञान साध्य करून ते लोकांना उपलब्ध करून देण्याचा गुगल प्रयत्न करीत आहे. क्लाऊड कॉम्पुटिंग हा त्यापकी एक नवा विषय आहे. या क्षेत्रात मायक्रोसॉफ्ट, फेसबुक आणि अ‍ॅपल या दुसऱ्या कंपन्याही स्पध्रेत आहेत. यामुळे येत्या काही दशकांत जगातील सर्व लोकांचे जीवनच बदलून जाणार आहे. यास्तव याकडे सरकारे, संस्था किंवा व्यक्ती यांनी दुर्लक्ष करून मुळीच चालणार नाही.
गुगलची द्रुतगतीने वाढ होण्यासाठी जास्तीत जास्त लोकांनी आपल्या संकेतस्थळाचा वापर केला पाहिजे हे तिने प्रारंभीच जाणले. या संबंधात मुख्य अडचण भाषेची होती. तोपर्यंत फक्त इंग्रजीतून गुगलची सेवा उपलब्ध होती. मग ज्या भाषा इंग्रजीप्रमाणे रोमन लिपी वापरतात (उदा. फ्रेंच, जर्मन वगरे) त्या भाषिकांसाठी गुगलने आपली सेवा उपलब्ध केली. पुढे चिनी व अरबी भाषांमध्ये ही सेवा चालू झाली. लोकांना त्यांच्या भाषेच्या लिपीत टाइप करण्याकरिता 'गुगल ट्रान्सलिटरेट' ही सेवा सुरू केली. म्हणजे रोमन लिपीत "maharashtra" टाइप केलं तर त्याचे देवनागरी लिपीत 'महाराष्ट्र' असे रूपांतर होते. या सेवेमुळे भारतातील लोकांचा त्यांच्या मातृभाषेत इंटरनेटवरचा वापर खूप पटींनी वाढला. याचा पुढचा टप्पा म्हणजे 'गुगल ट्रान्सलेट' म्हणजे भाषांतर सेवा. या सेवेने जर आपण
"How are you?" हे टाइप केले तर ते जर्मनमध्ये "Wie geht es Ihnen?" म्हणून भाषांतरित होते! फक्त शब्द आणि वाक्य नाही तर चक्क परिच्छेदही भाषांतरित करता येतात. याचा अर्थ असा की, वेळ आणि पसे खर्च न करता आपण दुसऱ्या भाषेतील संकेतस्थळे, पुस्तके व लेख वाचू शकतो. भारतीय भाषांमध्ये प्रथम हिंदीला २००८ साली या सेवेत समाविष्ट करण्यात आले. या देशातील अन्य भाषांना यासाठी तीन वर्षे वाट पाहावी लागली. आता गुगलने उर्दू, बंगाली, तेलुगू, तमिळ, कन्नड व गुजराती या भाषांनाही सामील करून घेतले आहे. मराठी मात्र वळचणीला टाकली आहे!
गुगलने आपल्या भाषांतर सेवेमध्ये मराठी समाविष्ट केली पाहिजे यासाठी तिचे महत्त्व काय आहे ते प्रथम पाहू -
* भारतात जास्तीत जास्त बोलल्या जाणाऱ्या भाषांमध्ये हिंदी व बंगाली यांच्यानंतर मराठी व तेलुगू तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत. तमिळ, कन्नड किंवा गुजराती या भाषिकांपेक्षा मराठी लोक अधिक आहेत. खरे म्हणजे जगात मराठी बोलणाऱ्यांची संख्या गुजराती भाषिकांच्या जवळजवळ दुप्पट आहे.
* गुगलची भाषांतर सेवा ६४ भाषांमध्ये उपलब्ध आहे. जगात मराठी भाषिक संख्येने पंधराव्या स्थानावर आहेत. याचा अर्थ मराठीहून संख्येने कमी असलेल्या ५० भाषांना या सेवेचा लाभ मिळतो. फ्रेंच, इटालियन किंवा कोरियन या भाषिकांपेक्षा मराठी भाषिक अधिक आहेत.
* राज्यघटनेच्या आठव्या परिशिष्टात केंद्र सरकारने मान्यता दिलेल्या भाषा आहेत. मुळात त्या १४ होत्या. आता त्यांची संख्या वाढून २२ झाली आहे. त्या परिशिष्टात अगदी पहिल्यापासून मराठी समाविष्ट आहे.
* भारतात महाराष्ट्र हे लोकवस्तीनुसार दुसऱ्या क्रमांकाचे राज्य असून येथे मराठी ही कायद्याने राजभाषा आहे. तसेच गोवा, दादरा व नगर हवेली आणि दमण व दीव येथे द्वितीय क्रमांकाची राजभाषा आहे. इस्रायल व मॉरिशस या राष्ट्रांमध्ये मराठीला मानाचे स्थान आहे.
* बंगाल, आंध्र प्रदेश, कर्नाटक व गुजरात याहून महाराष्ट्रात साक्षरतेचे प्रमाण जास्त आहे.
* भारतात सर्वाधिक ब्रॉडबँड इंटरनेट व मोबाईलचे उपभोक्ते महाराष्ट्रात आहेत.
* इंडिअन रीडरशिप सव्‍‌र्हे या संस्थेनुसार भारतात वृत्तपत्रांच्या वाचकसंख्येत हिंदीनंतर मराठी वाचकांचा क्रम लागतो. त्यानंतर मल्याळी व इंग्रजी वाचकांची संख्या आहे. मराठी भाषेत आता १० दूरदर्शन वाहिन्या सक्रिय आहेत.
* सॉफ्टवेअर क्षेत्रात मराठी माणसाचे प्राबल्य आहे.
* लाखो मराठी लोक परदेशामध्ये स्थायिक झालेले आहेत. अमेरिका, युरोप, पश्चिम आशिया, आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आदी ठिकाणी ते स्थिरावले आहेत. मराठीची जोपासना करण्यासाठी त्यांनी तेथे संस्था स्थापन केल्या आहेत. मॉरिशसमध्ये मराठी प्रेमवर्धक मंडळी ही १९०२ साली तर लंडनचे मराठी मंडळ १९३२ साली अस्तित्वात आले.
* इंडोआर्यन भाषांमध्ये मराठीचे साहित्य हे सर्वात जुने म्हणजे दहाव्या शतकापासूनचे आहे. खरे म्हणजे मराठीचा पहिला वापर आठव्या शतकात आढळतो.
* आधुनिक भारतीय रंगभूमीची स्थापना विष्णुदास भावे यांच्या 'सीतास्वयंवर' या मराठी नाटकाने १८४२ साली झाली असे मानले जाते.
* बायबलची मराठी आवृत्ती १८११ साली विल्यम कॅरी यानी प्रसिद्ध केली तर 'दर्पण' हे पहिले मराठी वृत्तपत्र १८३५ साली बाळशास्त्री जांभेकर यांनी सुरू केले.
* भारतात मुलींची पहिली शाळा जोतिबा फुले व त्यांच्या पत्नी सावित्रीबाई यांनी सुरू केली. तिचे माध्यम मराठी होते.
* अमेरिकेने १९७७ साली अवकाशाच्या बाहेरच्या कक्षेत वॉयेजर नावाचे अंतराळयान पाठविले. तेथे कोणी माणसे असतील तर त्यांच्यासाठी त्यामध्ये विविध भाषांमध्ये शुभसंदेश होते. त्यातला मराठीतला संदेश होता - ''नमस्कार. या पृथ्वीतील लोक तुम्हाला त्यांचे शुभविचार पाठवतात आणि त्यांची इच्छा आहे की तुम्ही या जन्मी धन्य व्हा.''
* महाराष्ट्रात सर्व विद्यापीठांमध्ये मराठीचे अध्यापन होतेच. याशिवाय या राज्याच्या बाहेरील विद्यापीठांमध्ये म्हणजे महाराजा सयाजीराव (गुजरात), बनारस हिंदू (उत्तर प्रदेश), उस्मानिया (आंध्र प्रदेश), गुलबर्गा व कर्नाटक (कर्नाटक), देवी अहिल्या (मध्य प्रदेश) आणि गोवा या विद्यापीठांमध्ये मराठीच्या उच्च शिक्षणाची सोय आहे.
हैतीची क्रिओल, अजरबजानी, माल्टीज आणि कॅटलॅन वगरे नगण्य भाषिकांसाठी जर गुगलची ही सेवा उपलब्ध आहे, तर मग थोर वारसा असलेल्या मराठी भाषेला का नसावी? गुगल न्यूज गेली कित्येक वर्षे हिंदी, तेलुगू, तामिळ आणि मल्याळी भाषांमध्ये उपलब्ध आहे, पण मराठीत नाही. जर ही मूलभूत सेवा अजून मराठी माणूस वापरू शकत नाही तर मराठी भाषांतर चालू करायला गुगल किती वेळ घेईल हे देवच जाणे! भाषा समृद्ध होण्यासाठी आणि तिचा वाढविस्तार होण्याकरिता या २१व्या शतकात तंत्रविज्ञानाचीही कास धरली पाहिजे. जर गुगल ट्रान्सलेटमध्ये मराठी समाविष्ट झाली नाही तर या भाषेची मोठी हानी होईल. मराठी साहित्य, इतिहास, विचारधन व पत्रकारिता यांच्याशी बाकीच्या जगाचा संपर्क गुगलविना सहजपणे होऊ शकणार नाही. ही सेवा उपलब्ध झाली तर स्वयंशिक्षणला, विशेषत: ग्रामीण महाराष्ट्रातील या शिक्षणपद्धतीला फार मोठा हातभार लागेल.
आता प्रश्न असा पडतो की, गुगलने मराठीला वळचणीला का टाकले? बहुतेक सर्व मराठी लोकांना हिंदी अवगत असल्यामुळे त्यांची भाषा घेण्याचे आपणाला कारण नाही असे त्या कंपनीला वाटले असावे किंवा भोजपुरी, ब्रजभाषा, मारवाडी आदी देवनागरी लिपीतील हिंदी पोटभाषांप्रमाणे मराठी एक असावी असा गरसमज झाला असेल. कदाचित लिंगभेदाच्या अडचणीमुळे मराठी ही भाषांतराकरिता कठीण पडत असेल. T.A.N.A. (तेलुगू असोसिएशन ऑफ नॉर्थ अमेरिका) सारख्या संस्था अशा विषयात फार आग्रही असल्यामुळे तेलुगूचा हक्क कोणी डावलू शकत नाही, पण जगभरातील १०० हून अधिक 'महाराष्ट्र मंडळे' काय करत आहेत? भारतातील अन्य भाषिकांपेक्षा मराठी लोक फार सहिष्णू आहेत हे जाणून गुगलने हे दुर्लक्ष तर केले नाही ना? या कंपनीचे अधिकारी व कर्मचारी यांमध्ये मराठी लोक चांगल्या संख्येने आहेत, पण त्यांनी 'मराठी बाणा' दाखवलेला दिसत नाही.
गुगलने केलेला हा अन्याय दूर करण्यासाठी मराठी लोकांनी कसलीही चळवळ करण्याची गरज नाही. मग महाराष्ट्र सरकार काही करणार का? या राज्याला आतापर्यंत जे १५ मुख्यमंत्री लाभले त्यापकी सध्याचे पृथ्वीराज चव्हाण हे तंत्रविज्ञानाचे शिक्षण घेतलेले एकमेव होत. या विषयाची अत्युच्च पदवी त्यांनी अमेरिकेतून घेतली आहे. गुगल वि. मराठी हा विषय त्यांना चांगलाच ठाऊक आहे, पण त्यांच्यावर कामाचे ओझे एवढे अतिप्रचंड आहे की, गुगलला एक पत्र लिहिण्यासाठीसुद्धा त्यांना फुरसद नाही, पण प्रत्येक प्रश्न सरकारने सोडविला पाहिजे, असा आग्रह का? सुदैवाने या समस्येवर साधा व सोपा उपाय आहे. तो म्हणजे प्रत्येक मराठी माणसाने www.petitiononline.com/gmarathi येथे सही करून आपली नाराजी गुगलचे प्रमुख लॅरी पेज यांच्याकडे व्यक्त करावी.

धन्यवाद !

__._,_.___

माणसांची सर्दी

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Thu, 21 Jul 2011 03:39:00 PDT

माणसांची सर्दी

मला माणसांची सर्दी आहे
....शिंका येतात ....मला ...
माणसांची गर्दी पहिली की...
मग धरते मी रुमाल ...तलम मऊ
...माझ नाक पुसायला ??
छे छे काहीतरीच ...तुमच ....
तुम्हाला नको व्हायला त्रास
....या सर्दीचा ...हो म्हणूनच ...
नाक चोंदत आहे माझ....
श्वास कोडंत आहे माझा ....
....या गर्दीमुळे ....या गर्दीमुळे ...
बघ्यांची गर्दी ...नुसती ....
जा ना आता .....
काय पाहताय सगळे ...बघे नुसते ...
सांगितलं न मी .....
.
.
.
.
.
मला माणसांची सर्दी आहे
....शिंका येतात ....मला ...
माणसांची गर्दी पहिली की...

...कविता

तुझ्याशिवाय

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Thu, 21 Jul 2011 01:52:00 PDT

तुझ्याशिवाय

आभाळ जेव्हा भरून येत
पावसाने तेव्हा थांबायचं नसत
होईल मोकळ आकाश
म्हणून विजेने गर्जायच नसत
तेव्हा करायची फक्त साथ
मातीने पावलांची आणि
भिजल्या क्षणांनी ......
तुझ्या आठवणींची

पान पान शहारून येत
तेव्हा दवबिंदूने लाजायचं नसत
मरण कुशीत येईल आता
म्हणून पानाने ओसरायच नसत
तेव्हा पहायची फक्त वाट
आसवाने डोळ्यांची आणि
अर्ध्या जागलेल्या स्वप्नाने
तुझ्या आभासांची

होईल वाऱ्याची ओळख
तेव्हा फुलाने दरवळायच असत
अस असत दुख म्हणून
गंधाने वेदनेला टिपायच नसत
तेव्हा मात्र कराययचाच फक्त घात
विव्हळणार्या चांदण्यांनी
क्षय झालेल्या पौर्णिमेचा आणि
अस्तीवाहीन वाऱ्याच्या ओळखीने
तुझ्या जाणीवेचा

पसरतील हात अंगणाचे जेव्हा
तेव्हा करायची अंधाराची मुठ
काळोखाला नसतेच जाग
उजेडातल्या सावल्यांची म्हणून
क्षीतीजाने काजळायाच नसत
त्याने जाळायची वात
सूर्याच्या विभोर स्पर्शाची आणि
काळ्याभोर शाईने तुझ्या कवितांची
बस्स इतकंच मग झाल
आणखीन काय ???
तुझ्याशिवाय इतक बास आहे मला

.....कविता

भावना (गझल )

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Thu, 21 Jul 2011 01:51:00 PDT

भावना (गझल )

लिंपले भिंतीस होते दार मी
घेतली नाही कधी माघार मी

बांधले दुःखास पायी नाचण्या
पैंजणाचे मानले आभार मी

(पाकळ्या होत्या गुलाब मिठीतल्या)
ज्यास रक्ताची म्हणाले धार मी

जाग स्वातंत्र्यास नाही आजही
छेडली प्रीतीत होती तार मी

अंत विश्वाचा पहावा मी कसा ?
ब्रम्हरूपी आदि जो ओंकार मी

चांगले वाईट सारे जाहले
कोणता शोधू नवा आधार मी ?

का ?तुझ्यावाचून आल्या भावना
काळजावाचून झाले ठार मी

कविता

अर्थ वेदनेचा

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Thu, 21 Jul 2011 01:23:00 PDT

अर्थ वेदनेचा

असा आधार होता तसा व्यवहार होता
बोचला जिव्हारी थेट तुझाच वार होता

अर्थ माझ्या वेदनेचा नका लावू कुणी
संपलो शेवटी म्हणून फक्त अंधार होता

मरणा तुला सुळेवरती चढवुन आलो
इथे भलताच तुझा जयजयकार होता

हक्क तुझा का मागतो क्षणाक्षणाला
अरे जीवना जो तो तुला तय्यार होता

घे राख स्वप्नांची दे आग आठवांची
आपल्यातला संपला ग करार होता

इथेच आता मी थांबतो आहे जरासा
जिंकण्यासाठी का कधी जुगार होता

थकली पावले उदास एकटी पायवाट
अश्रुस डोळ्यांचा वाटला भार होता

रंग मावळतीचे आले अंगणी माझ्या
तुझ्या आभाळी चालला शृंगार होता

तुझ्यावाचून आज जाणले मी मला
हुंदका माझा अन परका हुंकार होता

कुठे हलकीच सर------!!

noreply@blogger.com (·÷±‡±Sumit±‡±÷·) — Tue, 19 Jul 2011 08:09:00 PDT

कुठे हलकीच सर तुझे दूर घर
घे घे सखे जपून थोडासा पदर
डोंगर मेघाचे डवरते तुझ्यात
थेंबथेंब पावसास लागे निवांत

चिंब चिंब पान झुलवते रान
शहारयास आले अलगद भान
थर थर पापणी भुवई कमान
झुकले अंबर क्षितीज उधाण

कशी झरे माती आभाळ नाती
अंग अंग झाली गवताची पाती
निळाईत तुझ्या तूच वेल्हाळ
हुळहुळ पैंजणात श्रावणमाळ

गार गार वाऱ्यावर येते लहर
कधी कुठे गुंजारव करती भ्रमर ?
टप टप टपोरा नदीस ग भर
तुझ्या काळीजात कोण मनभर ?

गर्द गर्द घनात मिटले आभाळ
काळ्याभोर वनात पावले दुधाळ
भेट भेट तुझी सारतो दूर क्षण
जन्म घेते नव्याने तुझ्यात मन

नकोनको इतक्यात नकोच जाऊस
खेळु दोघे जरासा पाऊस पाऊस
कशीकशी आभाळाने बदलली कूस
तुझ्या गावी अजून पडतो पाऊस