گفتگو با ۳ تن از رؤسای انجمن‌های پزشکی: هیچ اطلاعی از چگونگی و کیفیت اجرای برنامه پزشکی خانواده نداریم

گفتگو با:
دکتر خسرونیا رییس انجمن متخصصان داخلی
دکتر زنوزی دبیر انجمن متخصصان اطفال
دکتر ولی‌پور رییس انجمن پزشکان عمومی ایران
و
دکتر فرخی رییس مرکز شبکه وزارت بهداشت

در برنامه کشیک سلامت
از شبکه سلامت سیما

نظام پزشکی: موفقیت نظام ارجاع در گرو بازسازی اعتماد جامعه پزشکی و اصلاح عملکرد بیمه‌هاست.

در نشست ستاد اجرایی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع که با حضور مسئولان وزارت بهداشت، سازمان‌های بیمه‌گر و نمایندگان دستگاه‌های ذی‌ربط برگزار شد، رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران بر ضرورت اصلاح زیرساخت‌ها و رفع چالش‌های اساسی پیش از اجرای سراسری این برنامه تأکید کرد.

دکتر ولی‌پور با اشاره به شرایط فعلی کشور اظهار داشت: اجرای موفق برنامه پزشکی خانواده نیازمند فراهم بودن زیرساخت‌های فنی، مالی و اجرایی است و در شرایط کنونی، به دلیل ضعف سامانه‌های الکترونیک، مشکلات مالی سازمان‌های بیمه‌گر، واقعی نبودن نظام تعرفه‌گذاری، فقدان راهنماهای بالینی و آماده نبودن فرهنگ عمومی جامعه، امکان کپی‌برداری و اجرای موفق مدل کشورهای پیشرو وجود ندارد.

وی هم‌چنین با انتقاد از نبود شفافیت در نحوه تأمین منابع مالی برنامه، سازوکار پرداخت‌ها، مشخص نبودن فرمول افزایش سالانه سرانه و نبود ضمانت اجرایی برای پرداخت به‌موقع مطالبات پزشکان و سایر اعضای تیم سلامت توسط بیمه‌ها، تأکید کرد که این ابهامات پیش از اجرای طرح باید برطرف شوند.

رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران با اشاره به محدودیت‌های مالی دولت پیشنهاد کرد که در شرایط فعلی، دولت از تصدی‌گری و اجرای مستقیم برنامه و ایجاد ساختار گسترده حقوق‌بگیری در سراسر کشور پرهیز کند؛ چرا که هم‌اکنون نیز در پرداخت به‌موقع حقوق و مطالبات نیروهای موجود با مشکلات جدی مواجه است. وی تأکید کرد دولت باید تمرکز خود را بر سیاست‌گذاری، استقرار نظام ارجاع، تدوین راهنماهای بالینی، تقویت اقدامات پیشگیرانه و ایجاد زیرساخت‌های لازم از جمله پرونده الکترونیک سلامت قرار دهد.

در ادامه جلسه، رئیس انجمن ایرادات و پیشنهادهای اصلاحی انجمن نسبت به دستورالعمل نسخه ۰۳ برنامه پزشکی خانواده را نیز مطرح کرد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت بودند از:

• تعیین تکلیف نحوه پرداخت حقوق مراقبین سلامت و رفع ابهام در رابطه استخدامی آنان با پزشک، با پیشنهاد پرداخت مستقیم حقوق این نیروها توسط دانشگاه‌های علوم پزشکی.
• اصلاح الزامات مربوط به تغییر نقشه مطب‌ها و استفاده از فضاهای مشترک با حفظ حریم خصوصی بیماران از طریق پارتیشن یا پاراوان، به‌جای تحمیل هزینه‌های سنگین بازسازی.
• پیش‌بینی دریافت فرانشیز برای ویزیت و خدمات جانبی به‌منظور جلوگیری از افزایش تقاضاهای القایی ناشی از رایگان بودن خدمات.
• حذف عنوان «پزشک همپوشان» و جایگزینی آن با «پزشک جایگزین» برای مواقع مرخصی و سایر موارد مشابه، به‌منظور جلوگیری از تداخل وظایف.
• اصلاح نحوه ورود درمانگاه‌ها به برنامه به‌گونه‌ای که ضمن مشارکت در طرح، امکان دخالت در استقلال حرفه‌ای پزشکان و شیوه تجویز آنان وجود نداشته باشد.
• حذف الزام «تمام‌وقت جغرافیایی» برای پزشکان و فراهم شدن امکان فعالیت خارج از ساعات موظفی، با توجه به اینکه مزایای متناسب با تمام‌وقتی از جمله بیمه، سنوات، معافیت مالیاتی و سایر حقوق قانونی برای آنان پیش‌بینی نشده است.
• ایجاد ضمانت اجرایی برای پرداخت به‌موقع مطالبات توسط بیمه‌ها و پیش‌بینی جریمه در صورت تأخیر در پرداخت.
• تعیین شاخص مشخص برای افزایش سالانه سرانه، بر مبنای نرخ تورم یا افزایش تعرفه خدمات تشخیصی و درمانی.
• تسریع در ایجاد سامانه‌های الکترونیک کارآمد برای پرونده الکترونیک سلامت و اجرای مؤثر نظام ارجاع.

در پایان، رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران تأکید کرد که انجمن از اصل تقویت نظام ارجاع، پزشکی خانواده و ارتقای خدمات سلامت حمایت می‌کند، اما موفقیت این برنامه منوط به تأمین زیرساخت‌های لازم، شفافیت مالی، حفظ حقوق پزشکان و اجرای تدریجی و واقع‌بینانه آن است؛ در غیر این صورت، اجرای شتاب‌زده برنامه می‌تواند با چالش‌های جدی در ارائه خدمات و استمرار فعالیت پزشکان همراه شود.

در این راهنما صرفاً نحوه پرداخت دستمزد ثابت مورد بررسی قرار گرفته و سایر خدمات غیر از ویزیت تشریح نشده است.

ارزش هر واحد کای حرفه‌ای ویزیت در سال جاری معادل ۱۰۴ هزار تومان تعیین شده است.

هر ویزیت پزشک عمومی معادل ۱٫۳ کای محاسبه می‌شود و در صورتی که پزشک بیش از ۱۵ سال سابقه طبابت داشته باشد، این میزان به ۱٫۷ کای افزایش می‌یابد.

روابط‌ عمومی انجمن پزشکان عمومی ایلام

سازمان نظام پزشکی ایران در نامه‌ای به رؤسای سازمان‌های نظام پزشکی سراسر کشور اعلام کرد که با حذف «مالیات تکلیفی گروه پزشکی» در قانون بودجه سال ۱۴۰۵، از ابتدای سال جاری بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، مراکز تشخیصی و درمانی و داروخانه‌ها مجاز به کسر مالیات تکلیفی از حق‌الزحمه پزشکان، دندانپزشکان، داروسازان و سایر گروه‌های پزشکی نیستند.

بر اساس این نامه، در مواردی که پزشکان بر اساس نوع همکاری خود مشمول مالیات باشند، مالیات آنان باید مطابق مقررات عمومی مالیاتی و بر اساس نوع قرارداد محاسبه شود و کسر مالیات تکلیفی از پرداخت‌ها فاقد مبنای قانونی است.

این ابلاغ، بر اجرای صحیح قانون بودجه ۱۴۰۵ و جلوگیری از کسر غیرقانونی مالیات از پرداختی‌های جامعه پزشکی تأکید دارد.

در نخستین جلسه هیأت‌مدیره مجمع انجمن‌های علمی گروه پزشکی اصفهان که در سازمان نظام پزشکی اصفهان برگزار شد، دکتر سیامک شریفیان، به عنوان رئیس این مجمع انتخاب شد.

در این نشست هم‌چنین سایر اعضای هیأت‌رئیسه و ارکان این مجمع تعیین شدند. مجمع انجمن‌های علمی گروه پزشکی اصفهان با هدف تقویت همکاری‌های علمی و تخصصی میان انجمن‌های حوزه سلامت فعالیت می‌کند.

عدم اجرای تعرفه‌های مصوب سال ۱۴۰۵ از سوی برخی بیمه‌های خصوصی؛ شورای‌عالی نظام پزشکی خواستار پیگیری حقوقی و قضایی شد.

دبیر شورای عالی سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران با انتقاد از عدم تمکین برخی شرکت‌های بیمه خصوصی به مصوبه هیأت‌وزیران در خصوص اجرای تعرفه‌های خدمات سلامت سال ۱۴۰۵، این اقدام را تخلفی آشکار و موجب تضییع حقوق جامعه پزشکی دانست و بر ضرورت پیگیری حقوقی و قضایی موضوع از سوی ارکان اجرایی سازمان و نهادهای نظارتی تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی سازمان نظام پزشکی، دکتر محمد دوزنده نرگسی با اشاره به تصویب‌نامه هیأت‌وزیران در خصوص تعرفه‌های خدمات تشخیصی، درمانی و سلامت در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: 

بر اساس این مصوبه، تمامی بیمه‌های پایه و تکمیلی موظف شده‌اند قراردادهای خود را متناسب با تعرفه‌های ابلاغی اصلاح کرده و اجرای آن را از ابتدای سال ۱۴۰۵ در دستور کار قرار دهند.

وی افزود: با وجود صراحت قانونی این مصوبه و گذشت چند ماه از زمان ابلاغ آن، متأسفانه هنوز تعدادی از شرکت‌های بیمه خصوصی نسبت به اصلاح قراردادها و اعمال تعرفه‌های مصوب اقدام نکرده‌اند. این در حالی است که طی ماه‌های گذشته مکاتبات و پیگیری‌های متعددی از سوی سازمان نظام پزشکی و سایر مراجع ذی‌ربط برای اجرای این تکلیف قانونی صورت گرفته است.

دبیر شورای عالی سازمان نظام پزشکی با بیان این‌که موضوع عدم اجرای تعرفه‌های مصوب برای سومین بار در دستور کار شورای عالی قرار گرفته است، تصریح کرد: اعضای شورای عالی انتظار دارند رئیس کل سازمان و معاونت‌های ذی‌ربط گزارشی از روند اقدامات و نتایج پیگیری‌های انجام‌شده در این زمینه ارائه کنند تا ابعاد مختلف موضوع مورد بررسی قرار گیرد.

وی ادامه داد: شورای عالی سازمان نظام پزشکی پیش از این نیز مصوبه‌ای در خصوص الزام ارکان اجرایی سازمان به پیگیری حقوقی و قضایی این موضوع داشته است؛ زیرا عدم اجرای تعرفه‌های مصوب، تخلفی آشکار از قوانین و مقررات کشور محسوب می‌شود و در نهایت منجر به تضییع حقوق قانونی جامعه پزشکی و سایر ارائه‌دهندگان خدمات سلامت خواهد شد.

دوزنده نرگسی تأکید کرد: رعایت قوانین و مصوبات ابلاغی برای تمامی دستگاه‌ها و نهادهای مرتبط الزامی است و شرکت‌های بیمه خصوصی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. از این رو انتظار می‌رود تمامی بیمه‌ها در اسرع وقت نسبت به اصلاح قراردادهای خود بر مبنای تعرفه‌های مصوب و پرداخت مابه تفاوت مبلغ تعرفه به موسسات طرف قرارداد از ابتدای  سال تا زمان اصلاح قرارداد اقدام کنند.

دبیر شورای عالی سازمان نظام پزشکی در پایان با تأکید بر نقش نهادهای نظارتی در صیانت از اجرای قانون گفت: انتظار می‌رود سازمان بازرسی کل کشور، دستگاه قضایی و سایر مراجع نظارتی با حساسیت و دقت لازم نسبت به این موضوع ورود کرده و در چارچوب وظایف قانونی خود، از استمرار این تخلف جلوگیری کنند تا حقوق جامعه پزشکی و ارائه‌دهندگان خدمات سلامت به‌طور کامل استیفا شود.

انجمن پزشکان عمومی ایران با انتشار بیانیه‌ای، ضمن حمایت از استقرار نظام ارجاع، سطح‌بندی خدمات سلامت و تقویت جایگاه پزشک خانواده، نسبت به شیوه طراحی و اجرای سراسری برنامه پزشکی خانواده با شرایط فعلی هشدار داد.

در این بیانیه، با اشاره به تجربه دو دهه اجرای این برنامه در کشور، بر مشکلاتی همچون ضعف ساختار بیمه‌ها، نبود منابع مالی پایدار، بی‌توجهی به نظرات نهادهای علمی و صنفی، ناتمام ماندن نظام ارجاع در سطوح تخصصی و نگرانی از تکرار تجربه‌های ناموفق گذشته تأکید شده است.

هیأت‌مدیره انجمن هم‌چنین خواستار آن شده است که پیش از اجرای سراسری، اصلاحات اساسی در برنامه انجام شود و برای جلب اعتماد عمومی، اجرای طرح از تهران آغاز شده و مسئولان ارشد کشور نیز همانند سایر مردم، دریافت خدمات سلامت را از مسیر نظام ارجاع انجام دهند.

انجمن پزشکان عمومی ایران در حال بررسی دقیق این دستورالعمل است و مهم‌ترین تغییرات نسخه ۲۶ و تحلیل آثار آن بر وضعیت شغلی و حرفه‌ای پزشکان خانواده روستایی را منتشر خواهد کرد.

انجمن پزشکان عمومی ایران در نامه‌ای به وزیر بهداشت، نسبت به توسعه سراسری برنامه پزشک خانواده در شرایطی که مطالبات معوق پزشکان خانواده، ماماها و اعضای تیم سلامت همچنان پرداخت نشده و مشکلات مالی و اجرایی برنامه فعلی پابرجاست، هشدار داد.

در این نامه تأکید شده است که اجرای فراگیر برنامه بدون تعیین تکلیف بدهی‌های موجود، شفاف‌سازی منابع مالی، تضمین پرداخت به‌موقع مطالبات و رفع مشکلات ساختاری، می‌تواند موجب افزایش نارضایتی، فرسودگی شغلی و کاهش کیفیت خدمات سلامت شود.

انجمن پزشکان عمومی ایران خواستار ارائه گزارش رسمی و شفاف از وضعیت منابع، بدهی‌ها، تعهدات مالی و برنامه عملی وزارت بهداشت برای رفع مشکلات موجود پیش از آغاز اجرای سراسری برنامه پزشک خانواده شده است.